open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anctoville-sur-Boscq

**Anctoville-sur-Boscq** zo ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Boscq emañ ar gumun.
## Dezougen

Anctoville-sur-Boscq.JPG|Ar vourc'h hag an dreuzenn hent-houarn.

* Al linenn hent-houarn Pariz Granville a dreuz ar gumun.
### Gerdarzh
* Diwar an anv den skandinavek *Ásketill* hag ar gêr latin *villa* (*domani*). 
## Istor
### 
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Bréhal hag e Distrig Coutances. Lakaet e voe en Arondisamant Coutances e 1800.
### 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas seizh gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,30% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
## Monumantoù ha traoù heverk

Anctoville-sur-Boscq - Manoir.JPG|Maner.
FranceNormandieAnctovilleSurBoscqEglise.jpg|Iliz *Sant Varzhin*.

* Ar maner, .
* Iliz katolik *Sant Varzhin*, .
* Monumant ar re varv, e 2004 e voe savet, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012
## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Notennoù ha dave

## Liammoù diavaez
Chinon

**Chinon** zo ur gumun en departamant Indre-et-Loire hag er rannvro Centre, e-kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Chinon eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Chinonais* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Chinon-Chateau-TourHorloge.jpg|*Tour de l'Horloge* er c'hastell.
Nef troglodytique et jardin de la chapelle Sainte-Radegonde.JPG|Chapel Sainte-Radegonde.
Chinon nuclear power plant.JPG|Ar greizenn nukleel.
Bernard Baudry (8807309830).jpg|Ur c'hav.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Loches

**Loches** zo ur gumun en departamant Indre-et-Loire hag er rannvro Centre, e-kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Loches eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Lochois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Loches01.jpg|Ar c'hastell.
Loches-place du Marche aux fleurs.JPG|Tour Saint-Antoine.
Loches02.jpg|Iliz Saint-Ours

## Tud
### Tud ganet eno
* Gonzague Saint Bris, kazetenner ha skrivagner gallek, e 1948.
## Kêrioù gevellet
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Alfonso III Asturiez

**Alfonso III** *el Magno* (war-dro 848-910) a oa roue Asturiez. Pried e oa da Jimena Asturiez.

E vab Fruela II a renas war e lerc'h.
Étienne Decroux

**Étienne Marcel Decroux**, bet ganet d'an 19 a viz Gouere 1898 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 12 a viz Meurzh 1991 e Boulogne-Billancourt (Hauts-de-Seine, Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) hag ur jestraouer gall.

Tad e oa d'an aktour Maximilien Decroux.

## E filmoù er sinema
* 1932 : *[[L'affaire est dans le sac (film, 1932)|L'affaire est dans le sac]]*, film sevenet gant Pierre Prévert,
* [...],
* 1943 : *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1957 : *[[Comme un cheveu sur la soupe]]* gant Maurice Régamey.

## Liamm diavaez
* '''Étienne Decroux''' war Internet Movie Database
Nicole Chollet

**Nicole Chollet**, bet ganet d'an 19 a viz Here 1914 e Pariz XVI (Seine, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 13 a viz Here 2003 e Meaux (Seine-et-Marne, Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.

## He filmoù er sinema
* 1943 :
** *[[Le Val d'enfer]]*, sevenet gant Maurice Tourneur,
** *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1990 : *[[Tatie Danielle]]* gant Étienne Chatiliez.

## Liamm diavaez
* '''Nicole Chollet''' war Internet Movie Database
Bali (hent)

:*Evit sterioù all ar ger* **bali***, gwelet* Bali (disheñvelout).


Ur **vali** a zo un hent hir ha ledan gant gwez a bep tu, hag a gas d'ur savadur bennak alies.

## Balioù e Breizh
*Plasenn ar Vali e Gwengamp
*Iliz sant Yann ar Vali e Lannuon, savet e-kichen ur vali hag a zo anvet "Bali Ernest Renan" bremañ
* Bali Jean Janvier e Roazhon
* Bali ar Republik e Sant-Nazer

## Steredoniezh
E brezhoneg e reer gant ar ger "bali" a-wechoù evit ober anv eus strolladoù stered en oabl, evel "ar Vali Wenn" evit Hent Sant-Jakez.

## Skeudennaoueg balioù brudet

SaksFifthAvenue.JPG|Ar pempvet bali e New York
Champs-Elysees Bastille Day 2013 Paris t090858.jpg|Dibunadeg milourel e 2013 e bali ar Champs-Elysées e Pariz
Madison Ave NYC looking nor.jpg|Bali Madison e Manhattan
Paulista ave-3.JPG|Bali Paulista e São Paulo e Brazil
Prospettiva nevsky di notte.JPG|Bali Nevski e Sant-Petersbourg e Rusia


## Pennadoù kar
*straed
* rambla
*boulouard
Alfonso III d'Este

**Alfonso III d'Este** (ganet e Ferrara en 1591, marvet e Castelnuovo di Garfagnana d'ar 24 a viz Mae 1644) a oa dug Modena ha Reggio adal 1628 betek 1629.

## E vuhez
Mab e oa da Cesare d'Este ha da Virginia de' Medici. Un den feuls a oa anezhañ. Un tamm perzh a gemeras er brezel a-enep Lucca e 1613 ha perzh bras en tabut a savas etre tiegezh an dug ha hini an tiegezh Pepoli ken na voe muntret ar c'hont Ercole Pepoli e Ferrara en 1617.

En 1608 e timezas da Isabella Savoia, merc'h d'an dug Carlo Emanuele Iañ Savoia, a gare kement ma voe darbet dezhañ mont da vanac'h goude he marv en 1626, pa varvas er gwentloù eus he fevarzekvet bugel.

D'an 11 a viz Kerzu 1628 e varvas e dad, an dug Cesare, ha setu Alfonso e penn ar stad, met e dibenn Gouhere 1629, en e gastell e Sassuolo, ec'h embannas e tileze ar gurunenn d'he reiñ d'he mab Francescos. 

D'an 8 a viz Gwengolo, e Marano e Tirol, e tilezas e zilhad dug da wiskañ sae vurell ar Gapusined, ha da gemer an anv *fra' Giambattista da Modena*.
Prezeger ha misioner e voe hag e-kerzh bosenn 1630-1631 e veze o frealziñ an dud war o zremenvan. En miz here 1632, e tistroas da Vodena met enebiezh a savas outañ abalamour d'e brezegoù ma tamalle boazioù al lez hag ar Yuzevien a veze rediet gantañ da selaou e sarmonioù. Ret e voe dezhañ kuitaat kêr. En em dennañ a reas da vanati Castelnuovo di Garfagnana a voe savet evitañ gant e vab ha dug, hag eno e varvas d'ar 24 a viz Mae 1644.

## E vugale
Pevarzek bugel o doe Alfonso hag Isabella, ha darn anezho a varvas en bugel:
* Cesare (1609-1613);
* Francesco (1610-1658), dug Modena ha Reggio, a zimezas d'ar c'hoarezed Maria Farnese ha Vittoria Farnese, ha da Lucrezia Barberini;
* Obizzo (1611-1644), eskob Modena;
* Caterina (1613-1628), leanez;
* Cesare (1614-1677);
* Alessandro (1615);
* Carlo Alessandro (1616-1679);
* Rinaldo (1618-1672) kardinal;
* Margherita (1619-1692), dimezet da Ferrante III Gonzaga, dug Guastalla;
* Beatrice (1620);
* Beatrice (1622-1623);
* Filiberto (1623-1645);
* Bonifazio (1624);
* Anna Beatrice (1626-1690), dimezet da Alessandro II Pico della Mirandola.

## Pennad kar
*Tiegezh d'Este
*Duged Modena
Anna Beatrice d'Este

**Anna Beatrice d'Este** (Modena, 1626 – Mirandola, 1690) a oa ur briñsez eus kêr Vodena, deuet da vout dugez Mirandola dre he dimeziñ.

Merc'h e oa da Alfonso III d'Este, dug Modena ha Reggio etre 1628 ha 1629, ha d'e bried Isabella Savoia.

Dimeziñ a reas e 1656 da Alessandro II Pico della Mirandola, dug Mirandola ha markiz Concordia.

## He bugale
Nav bugel he doe :
* Maria Isabella (Mirandola, 1657-Madrid, 1720);
* Laura (Mirandola, 1660-Venezia, 1720), dimezet da Ferdinando II Gonzaga, Priñs Castiglione delle Stiviere e Solferino;
* Francesco Maria (Mirandola, 1661-Mirandola, 1689), dimezet da Anna Camilla Borghese;
* Galeotto (Mirandola, 1663-Roma, 1710), aotrou San Martino in Spino;
* Virginia (Mirandola, 1665);
* Fulvia (Mirandola, 1666-Napoli, 1731), dimezet da Tommaso d'Aquino, Priñs Feroleto ha Castiglione ;
* Giovanni (Mirandola, 1667-Madrid, 1723), Markiz Quarantoli;
* Ludovico (Mirandola, 1668-Roma, 1743), kardinal;
* Alessandro (Mirandola, 1670-Roma, 1711), marc'heg a Urzh Malta.

## Pennad kar
*Tiegezh d'Este

## Notennoù
Bréhal

**Bréhal** zo ur gumun e departamant ar Manche, e Normandi hag e Bro-C'hall.

## Gerdarzh
* *Brohal*, stumm a-wechall, diwar *bro* (?) pe *bre* (?).
## Douaroniezh
* Ar stêr Vanlée a dreuz ar gumun.
* Kêriadenn Saint-Martin-de-Bréhal war aod Mor Breizh.
## Istor
### 
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Bréhal hag e Distrig Coutances. Lakaet e voe en Arondisamant Coutances e 1800.
### 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 60 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,44% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas pevar milour eus ar gumun e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, e penn-kentañ ar brezel, ur c'horporal eus ar 25vet Rujumant Troadegiezh a yeas diwar wel en Aiseau-Presles, ur soudard eus ar 25vet Rujumant Troadegiezh a voe lazhet e Châtelet, ur soudard hag ur serjant eus ar 130vet Rujumant Troadegiezh a voe lazhet e Virton.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh milour ag ar gumun. 
* Emgann Normandi, 1944: 
** eizh den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel (daou anezhe a oa bet ganet e Breizh), lazhet e voe tri anezhe gant an Alamaned;
** lazhet e voe un nijour stadunanat pa voe kaset e garr-nij d’ar strad er gumun gant ar Flak d'ar 6 a viz Even 1944.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur c’hanolier eus ar gumun d’an 22 a viz Eost 1946 e Nhabe e Kochinsina er Viêtnam .
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk

Église Notre-Dame de Bréhal.JPG|Iliz katolik *Intron-Varia*.
Ruine de l'église de Saint-Martin-le-Vieux (Bréhal) 06.JPG|Iliz katolik *Sant Varzhin*.

* Iliz katolik *Intron-Varia*, 1841-1876, kempennet er bloavezhioù 1970.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*, dismantret. 
* Chapel *Sant Varzhin*. 
* Ar c'hoc'hu, 1878-1879.
* Monumant foran ar re varv, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Monumant ar re varv er vered, bet savet gant "Le Souvenir Français", luc'hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn.
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012
## Melestradurezh

Bréhal - Mairie.JPG|Ar maerdi.

## Tud
## Gevelliñ
## Notennoù ha dave

## Liammoù diavaez
Arondisamant Grenoble

**Arondisamant Grenoble** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Isère hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Grenoble e 39 c'hanton (betek 2014) hag e 297 kumun :
* kanton Allevard ;
* kanton Le Bourg-d'Oisans ;
* kanton Clelles ;
* kanton Corps ;
* kanton Domène ;
* kanton Échirolles-Reter ;
* kanton Échirolles-Kornôg ;
* kanton Eybens ;
* kanton Fontaine-Sassenage ;
* kanton Fontaine-Seyssinet ;
* kanton Goncelin ;
* kanton Grenoble-1 ;
* kanton Grenoble-2 ;
* kanton Grenoble-3 ;
* kanton Grenoble-4 ;
* kanton Grenoble-5 ;
* kanton Grenoble-6 ;
* kanton Mens ;
* kanton Meylan ;
* kanton Monestier-de-Clermont ;
* kanton La Mure ;
* kanton Pont-en-Royans ;
* kanton Rives ;
* kanton Roybon ;
* kanton Saint-Égrève ;
* kanton Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs ;
* kanton Saint-Ismier ;
* kanton Saint-Laurent-du-Pont ;
* kanton Saint-Marcellin ;
* kanton Saint-Martin-d'Hères-Norzh ;
* kanton Saint-Martin-d'Hères-Su ;
* kanton Le Touvet ;
* kanton Tullins ;
* kanton Valbonnais ;
* kanton Vif ;
* kanton Villard-de-Lans ;
* kanton Vinay ;
* kanton Vizille ;
* kanton Voiron.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Isère d'ar 1 a viz Genver 2017. 267 kumun zo en arondisamant Grenoble bremañ.

## Daveoù
Arondisamant La Tour-du-Pin

**Arondisamant La Tour-du-Pin** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Isère hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant La Tour-du-Pin e 11 kanton (betek 2014) hag e 137 kumun :
* kanton Bourgoin-Jallieu-Norzh ;
* kanton Bourgoin-Jallieu-Su ;
* kanton Crémieu ;
* kanton Le Grand-Lemps ;
* kanton L'Isle-d'Abeau ;
* kanton Morestel ;
* kanton Le Pont-de-Beauvoisin ;
* kanton Saint-Geoire-en-Valdaine ;
* kanton La Tour-du-Pin ;
* kanton La Verpillière ;
* kanton Virieu.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Isère d'ar 1 a viz Genver 2017. 137 kumun zo en arondisamant La Tour-du-Pin bremañ.

## Daveoù
Fruela

**Fruela**, pe **Froyla**, zo anv meur a roue pe briñs eus rouantelezh Asturiez.

* **[[Fruela Kantabria]]**, breur d'ar roue Alfonso Iañ Asturiez.
* **[[Fruela Iañ Asturiez]]**, mab da Alfonso Iañ Asturiez ha mab-bihan da Pelayo Asturiez.
* **[[Fruela II Asturiez ha León]]**, mab da Alfonso III Asturiez.
Bali (disheñvelout)

**Bali** a c'hall bezañ meur a dra:

*Bali, un hent hir ha ledan gant gwez a bep tu
*Bali Breizh a zo un abadenn skinwel vrezhonek

*Bali, un enezenn en Indonezia
*Bali, ur proviñs en Indonezia
*Strizh-mor Bali
*Bali, ur gêr e Kameroun

## Gwelet ivez
*vali
*beli
Arondisamant Vienne

**Arondisamant Vienne** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Isère hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Vienne e 8 kanton (betek 2014) hag e 99 kumun :
* kanton Beaurepaire ;
* kanton La Côte-Saint-André ;
* kanton Heyrieux ;
* kanton Pont-de-Chéruy ;
* kanton Roussillon ;
* kanton Saint-Jean-de-Bournay ;
* kanton Vienne-Norzh ;
* kanton Vienne-Su.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Isère d'ar 1 a viz Genver 2017. 117 kumun zo en arondisamant Vienne bremañ.

## Daveoù
Breal

**Breal** zo anv meur a dra :

## Lec'hioù
###### 
*Breal-Gwitreg
*Breal-Moñforzh

###### 
*Bréhal e Normandi

## Tud
* Michel Bréal (1832-1915), lizheregour
* Pierre-Aristide Bréal (1905-1990), dramaour ha senariour breizhat

## A bep seurt
* Bréal, ur merk dilhad eus ar stroll Beaumanoir

## Pennad kar
*Brehant
Sébastien Patoche

**Nicolas-Bonaventure Ciattoni**, lesanvet **Cartman** pe **Sébastien Patoche**, ganet d'ar 7 a viz Gwengolo 1978 e Ghisonaccia (Haute-Corse), a zo un animatour radio, un aktour, den a skinwel, fentigellour, kaner, soner ha produour Gall.
Brudet eo bet gant ar ganaouenn *Quand il pète il troue son slip*, ur bennoberenn eus ar mousfent gall.

## Liamm diavaez
*Sébastien Patoche - Quand Il Pète Il Troue Son Slip (Youtube)
Christine Lagarde

**Christine Lagarde** a zo un alvokadez, un den a aferioù hag ur bolitikourez c'hall, ganet e Pariz d'an 1añ a viz Genver 1956. 

Labourat a reas Christine Lagarde da gentañ 24 bloaz en ur c'huzulva alvokaded a aferioù etrebroadel, e Pariz hag er Stadoù-Unanet. Ministrez dileuriet evit ar C'Henwerzh diavaez e voe etre 2005 ha 2007 ha ministrez al Labour-douar hag ar Pesketaerezh e 2007 (e-pad ur miz). Ministrez an Armerzh e voe goude-se etre 2007 ha 2011, ar vaouez gentañ er post-mañ e-touez stadoù ar G8. Da Bennrenerez an FMI e voe lakaet d'ar 5 a viz Gouere 2011, war-lerc'h ar politikour gall Dominique Strauss-Kahn. Reiñ a reas he dilez e 2019 evit bezañ prezidantez Bank Kreiz Europa, goude bezañ kinniget gant ar C'huzul Europat.

## Ministrez e Bro-C'hall
Kregiñ a reas ar politikerezh pa voe anvet ministrez dileuriet evit ar C'Henwerzh diavaez e gouarnamant Dominique de Villepin d'an 2 a vie Even 2005. Pa voe dilennet Nicolas Sarkozy prezidant republik Bro-C'hall e voe anvet ministrerez al Labour-douar hag ar Pesketaerezh e gouarnamant François Fillon d'an 18 a vie Mae 2007. Met d'an 19 a viz Even, goude an dilenadegoù kannad, e voe anvet ministrez an Armerzh, an Arc'hant hag an Implij. Div lezenn a-bouezh a voe votet d'ar c'houlz-se : al lezenn TEPA pe "Lezenn evit al labour, an implij hag ar galloud-prenañ" hag al "Lezenn evit modernaat an armerzh". Plediñ a reas gant enkadenn an arc'hant kroget e 2007 hag an euro e-pad enkadenn an dle publik gresian kroget e 2008, met ivez afer Tapie-Crédit Lyonnais. Chomet e vo bet pevar bloaz e ministrerezh an Armerzh. 
## E penn ar Font Moneizel Etrebroadel
Ezholet e voe da bennrenerez gant kuzul-merañ an FMI d'an 28 a viz Even 2011. Stabilded Takad an euro a oa en arvar abalamour da live an dle publik, hini Bro-C'hres dreist-holl. Tabut voe pa lavaras "e rankfe ar C'hresianed en em skoaziañ a-stroll da gentañ" en ur "baeañ holl o zailhoù", rak eo diarbellet pennrenerien an FMI. Un tabut all a voe pa varvas Abdallah roue Arabia Saoudat ha pa tisklêrias e oa bet "un difenner didrouz ha bras eus ar merc'hed". E fin he resped e 2016 e oa deuet a-benn da lakaat ar yuan sinaat da voneiz dave ha da adaozañ an FMI evit ma vefe brasoc'h pouez ar broioù war eskoriñ. Addilennet e voe e 2016 evit un eil respetad a 5 bloaz.
## E penn Bank Kreiz Europa
Reiñ a reas he dilez d'ar 16 a viz Gouere 2019, hag anvet e voe da brezidantez BKE war-lerc'h Mario Draghi d'an 20 a viz Here. Kemer a reas he c'harg d'ar 1añ a viz Du.
## Daveoù ha notennoù
La Tour-du-Pin

**La Tour-du-Pin** zo ur gumun en departamant Isère hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant La Tour-du-Pin eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Turripinois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

La Tour du Pin 03.JPG|Iliz Itron-Varia.
Maison des dauphins.la tour du pin.jpg|Ti an Daofined.
La Tour du Pin 01.JPG|Feuteun war plasenn veur.


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Toer

Un **toer** a zo un den a vicher hag a labour d'ober toennoù. Toerien 'zo a laka mein-glas, pe sklent, re all a laka teol, zink, ter-du, re all plouz, pe raoskl ha koad. 

## Liammoù diavez
Arondisamant Lons-le-Saunier

**Arondisamant Lons-le-Saunier** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Jura hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Lons-le-Saunier e 19 kanton (betek 2014) hag e 349 c'humun :
* kanton Arbois ;
* kanton Arinthod ;
* kanton Beaufort ;
* kanton Bletterans ;
* kanton Champagnole ;
* kanton Chaumergy ;
* kanton Clairvaux-les-Lacs ;
* kanton Conliège ;
* kanton Lons-le-Saunier-Norzh ;
* kanton Lons-le-Saunier-Su ;
* kanton Nozeroy ;
* kanton Orgelet ;
* kanton Les Planches-en-Montagne ;
* kanton Poligny ;
* kanton Saint-Amour ;
* kanton Saint-Julien ;
* kanton Salins-les-Bains ;
* kanton Sellières ;
* kanton Voiteur.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Jura d'ar 1 a viz Genver 2017. 255 kumun zo en arondisamant Lons-le-Saunier bremañ.

## Daveoù
Roll rouaned Jordania

Pennoù monarkiezh Rouantelezh hachemit Jordania eo **Rouaned Jordania** abaoe dizalc'hiezh ar Stad-se d'ar .

## Istor
D'an  e plegas an R-U da youl start an emir Abdallah ben Hussein da unaniñ an tiriadoù arab, neuze e voe krouet emirelezh Treuzjordania ha lakaet Abdallah ben Hussein en he fenn. Ar c'hentañ gouarnamant-kreiz jordanian e voe.
Pa voe dizalc'h Emirelezh Treuzjordania diouzh ar Rouantelezh-Unanet d'ar 25 a viz Mae 1946 e troas da Rouantelezh Hachemit Jordania, hag an emir a gendalc'has da ren dindan an anv roue « Abdallah Iañ Jordania ».

Mab da Hussein ben Ali (Istanbul, 1856 – Amman, 1931) e oa Abdallah Iañ Jordania ; cherif Mekka ha roue Hedjaz (en Arabia Saoudat bremañ) e oa e dad.

## Rouaned Jordania

## Banniel roueel

## Notennoù

## Liammoù diavaez

*''Lignez rouaned Jordania''
Saint-Claude (Jura)

**Saint-Claude** zo ur gumun en departamant Jura hag er rannvro Bourgogne-Franche-Comté, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Saint-Claude eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Sanclaudiens* anezho e galleg.

Brudet eo ar gêr gant ar c'hornioù-butun, produet eno abaoe an .

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Claude Cathédrale Saint-Pierre.jpg|An iliz-veur.
Musée Pipe Diamant Jura 001.jpg|Mirdi ar c'horn-butun hag an diamant.
Saint-Claude - Pont de Pierre -1.JPG|Ar pont mein.


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Arlette

**Arlette** a zo un anv-bihan gallek.

## Gerdarzh
Daou zisplegadur a vez roet peurvuiañ:
*eus Herleva (> Herlève ), anv a orin viking, diwar ar wrizienn herl, agaver en anvioù Herluin hag Arlequin, 
*diwar Charlette, Charlotte.

## Tud anavezet

Arlette Laguiller.jpg|Arlette Laguiller
Arlette Chabot - avril 2009 (2).jpg|Arlette Chabot miz Ebrel 2009

* Arletty, komedianez c'hall
* Arlette Laguiller (1940-), politikerez c'hall, bet e-penn ar strollad Stourm Micherour. 
* Arlette Chabot (1951-), kazetennerez c'hall

## Tudennoù faltazi
* Guignol Arlette, margodenn en abadenn Guignols de l'info, ul luvargodenn eus Arlette Laguiller
* Arlette, film gant Claude Zidi embannet e 1997.
Arondisamant Dole

**Arondisamant Dole** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Jura hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Dole e 10 kanton (betek 2014) hag e 125 kumun :
* kanton Chaussin ;
* kanton Chemin ;
* kanton Dampierre ;
* kanton Dole-Biz ;
* kanton Dole-Mervent ;
* kanton Gendrey ;
* kanton Montbarrey ;
* kanton Montmirey-le-Château ;
* kanton Rochefort-sur-Nenon ;
* kanton Villers-Farlay.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Jura d'ar 1 a viz Genver 2017. 191 kumun zo en arondisamant Dole bremañ.

## Daveoù
Collectif Jeu à la Nantaise

**Collectif Jeu à la Nantaise** a zo ur strollad sonerien eus Naoned.

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ar strollad
Marcelle

**Marcelle** a zo un anv-bihan gallek roet d'ar merc'hed, savet diwar Marcel, roet d'ar baotred.

## Adstumm
**Marceline*.

## Yezhoù all
*Marcella, en italianeg.

## Tud
* Marcelle Auclair
* Marcelle Géniat (1881-1959), aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.
* Marcelle Louise Fernande Le Gal (1895 - 1979), mikologourez c'hall
* *Marcelle Stéphan*, anv ofisiel Frañseza Kervendal (1915-2001), skrivagnerez vrezhonek.

### Anv-tiegezh
*Pierre Marcelle (ganet e 1952), kazetenner gall.

## Traoù all
* 1300 Marcelle, asteroidenn.
Feunteun Trevi

**Feunteun Trevi** (*fontana di Trevi*) eo brasañ feunteun kêr Roma, savet entre 1732 ha 1762, e karter Trevi, er Piazza di Trevi, harp ouzh ar palez Poli.

Fontana de Trevi (5047663584).jpg|**Feunteun Trevi** e 2010
Kastell Este

**Kastell Este** (*il Castello Estense* en italianeg) zo ur c'hastell e kêr Ferrara, en Italia, hag a oa annez duged Ferrara.
Albert Malbert

**Albert Malbert**, bet ganet d'ar 27 a viz C'hwevrer 1914 e Bourdel (Gironde, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Eost 1972 e Brageirac (Dordogne, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.

## E filmoù er sinema
* 1933 : *[[14 juillet]]*, sevenet gant René Clair,
* [...],
* 1943 : *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1946 : *[[Le Bateau à soupe (film)|Le Bateau à soupe]]* gant Maurice Gleize,
* [...],
* 1953 : *[[Dortoir des grandes (film, 1953)|Dortoir des grandes]]* gant Henri Decoin.

## Liamm diavaez
* '''Albert Malbert''' war Internet Movie Database
Saint-Claude

**Saint-Claude** zo un anv-lec'h gallek.

### 
* Saint-Claude (Jura)
* Saint-Claude (Guadeloupe), e Guadeloupe
* Saint-Claude (Besançon), e Besançon, en Doubs 
* Saint-Claude-de-Diray, e Loir-et-Cher, 
;hag ivez
* Avignon-lès-Saint-Claude, e Jura ; 
* Lavans-lès-Saint-Claude, e Jura ; 
* Vaux-lès-Saint-Claude, e Jura, en Franche-Comté.

### 
* Saint-Claude, e Kebek e Le Val-Saint-François
* Saint-Claude, e Manitoba
Arletty

**Arletty**, bet ganet **Léonie Maria Julia Bathiat** d'ar 15 a viz Mae 1898 e Courbevoie (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon e Pariz d'an 23 a viz Gouere 1992, a oa un aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.

Dont a ra he lesanv Arletty eus an anv-bihan gallek Arlette.

## Arletty hag an Eil Brezel-bed
E-pad mare an ac'hubiñ Alaman e veze gwelet o vont gant he perzhioù-roll brudetañ evel Madame sans gêne gant Roger Richebé hag hini "Dominique" er film *[[Les Visiteurs du soir]]* (sevenet gant Marcel Carné e 1942) a-gevret gant Alain Cuny, Jules Berry ha Marie Déa.

Goude dieubidigezh ar Frañs e 1944 e voe harzet, n'eo ket abalamour m'he dije kenlabouret, met dre ma oa bet tomm ouzh Hans Jürgen Soehring (1908-1960) un ofisour alaman. Édith Piaf avat, a veve en ur fouzhlec'h darempredet gant ofiserien alaman, ne c'hoarvezas mann dezhi.

Gwallgaset gant un FFI e-pad he harzadeg e stufas dezhañ ar frazenn chomet brudet-mat: « Ma z'eo Gall ma c'halon, evit ma revr a zo etrebroadel! »

## Liamm diavaez
* '''Arletty''' war Internet Movie Database
Marcella

**Marcella** zo un anv-bihan italianek.

## Gerdarzh
Diwar an anv latin Marcella, deuet eus Marcellus. 

## Yezhoù all
*Marcela e spagnoleg
*Marcelle e galleg

## Tud
### Santez
*Marcella Roma (325-410), santez katolik e Roma

### Tud all

*Marcella Albani, aktourez italian,
*Marcella Bella (Catana, 1952) kanerez italian,
*Marcella Berger (ganet e 1954), skrivagnerez alaman,
*Marcella Boveri (1863-1954), beboniourez stadunanat,
*Marcella Crudeli pianoourez italian,
*Marcella Detroit (ganet e 1952), kanerez stadunanat,
*Marcella Di Folco, aktourez ha politikourez italian,
*Marcella Lowery aktourez stadunanat,
*Marcella Mariani, aktourez italian,
*Marcella Sembrich, pianoourez polonat,
*Marcella Silvestri, aktourez italian.

## Lennegezh
* *[[Arria Marcella]]* danevell c'hallek, gant Théophile Gautier en 1852.
Dole

**Dole** (distaget []) zo ur gumun en departamant Jura hag er rannvro Bourgogne-Franche-Comté, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Dole eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Dolois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Basilique Notre-Dame de Dole (Jura).JPG|Penniliz Itron-Varia.
Maison Louis Pasteur Dole 005.JPG|Ti Louis Pasteur.
Hôpital-de-la-Charité-de-Dole-DSC 0599.jpg|*Hôtel-Dieu*.
Pont Louis XV, Dole 01 10.jpg|Pont Loeiz XV dreist an Doubs.


## Tud dibar
* Louis Pasteur (1822-1895), skiantour, bet ganet e Dole.
* Hubert-Félix Thiéfaine (1948), kaner, bet ganet e Dole.

## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Palmyre Levasseur

**Palmyre Levasseur**, bet ganet **Palmyre Augustine Thion ** d'ar 24 a viz Kerzu 1888 e Cuvergnon (Oise, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Eost 1963 e Pariz IV (Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.

## He filmoù er sinema
* 1931 : *[[Kameradschaft (film, 1931)|Kameradschaft]]*, sevenet gant Georg Wilhelm Pabst,
* [...],
* 1943 : *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1958 : *[[La Vie à deux]]* gant Clément Duhour.

## Liamm diavaez
* '''Palmyre Levasseur''' war Internet Movie Database
Kibboutz

Ur **c'hibboutz**, pe *kiboutz*, pe *kibouts* (קִבּוּץ / קיבוץ en hebraeg, ur ger hag a dalvez "bodadeg, tolpadeg" ; *kibboutzim* el liester) zo ur gevelouri hag ur gumuniezh tud emveret en Israel. Ar re gentañ a oa kevelourioù labour-douar. An hini kentañ-holl a voe savet e 1909. Bremañ ez eus kibboutzim ma pleder gant tachennoù all estreget al labour-douar, ar greanterezh hag an teknologiezhioù nevez da skouer. Awenet e voe ar c'hevelourioù kentañ gant mennozioù sokialour ha sionour. E fin an  ez eus deuet kemmoù bras en un darn eus ar c'hibboutzim, deuet da vezañ embregerezhioù prevez. Gant se eo bet cheñchet buhez a-stroll an dud a labour enno.

E 2010 e oa 270 kibboutzim en Israel. Mont a ra o froduioù (greanterezh ha labour-douar) da ober 9% eus produadur greantel Israel ha 40% eus eostadoù al labour-douar.

## Notennoù
Arondisamant Romorantin-Lanthenay

**Arondisamant Romorantin-Lanthenay** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Romorantin-Lanthenay e 8 kanton (betek 2014) hag e 63 c'humun :
* kanton Lamotte-Beuvron ;
* kanton Mennetou-sur-Cher ;
* kanton Neung-sur-Beuvron ;
* kanton Romorantin-Lanthenay-Norzh ;
* kanton Romorantin-Lanthenay-Su ;
* kanton Saint-Aignan ;
* kanton Salbris ;
* kanton Selles-sur-Cher.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 77 kumun zo en arondisamant Romorantin-Lanthenay bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Montbrison

**Arondisamant Montbrison** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loire hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Montbrison e 10 kanton (betek 2014) hag e 138 kumun :
* kanton Boën-sur-Lignon ;
* kanton Chazelles-sur-Lyon ;
* kanton Feurs ;
* kanton Montbrison ;
* kanton Noirétable ;
* kanton Saint-Bonnet-le-Château ;
* kanton Saint-Galmier ;
* kanton Saint-Georges-en-Couzan ;
* kanton Saint-Jean-Soleymieux ;
* kanton Saint-Just-Saint-Rambert.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loire d'ar 1 a viz Genver 2017. 136 kumun zo en arondisamant Montbrison bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Roanne

**Arondisamant Roanne** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loire hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Roanne e 11 kanton hag e 115 kumun :
* kanton Belmont-de-la-Loire ;
* kanton Charlieu ;
* kanton Néronde ;
* kanton La Pacaudière ;
* kanton Perreux ;
* kanton Roanne-Norzh ;
* kanton Roanne-Su ;
* kanton Saint-Germain-Laval ;
* kanton Saint-Haon-le-Châtel ;
* kanton Saint-Just-en-Chevalet ;
* kanton Saint-Symphorien-de-Lay.
Arondisamant Saint-Étienne

**Arondisamant Saint-Étienne** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loire hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saint-Étienne e 19 kanton (betek 2014) hag e 74 kumun :
* kanton Bourg-Argental ;
* kanton Le Chambon-Feugerolles ;
* kanton Firminy ;
* kanton La Grand-Croix ;
* kanton Pélussin ;
* kanton Rive-de-Gier ;
* kanton Saint-Chamond-Norzh ;
* kanton Saint-Chamond-Su ;
* kanton Saint-Étienne-Biz-1 ;
* kanton Saint-Étienne-Biz-2 ;
* kanton Saint-Étienne-Gwalarn-1 ;
* kanton Saint-Étienne-Gwalarn-2 ;
* kanton Saint-Étienne-Gevred-1 ;
* kanton Saint-Étienne-Gevred-2 ;
* kanton Saint-Étienne-Gevred-3 ;
* kanton Saint-Étienne-Mervent-1 ;
* kanton Saint-Étienne-Mervent-2 ;
* kanton Saint-Genest-Malifaux ;
* kanton Saint-Héand.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loire d'ar 1 a viz Genver 2017. 75 kumun zo en arondisamant Saint-Étienne bremañ.

## Daveoù
Montbrison

**Montbrison** zo ur gumun en departamant Loire hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Montbrison eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Montbrisonnais* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Montbrison collegiale.JPG|An iliz-chabistr.
Montbrison palais de justice.JPG|Ti al lezioù-barn.
Montbrison - La Vizézy.JPG|Stêr Vizézy e Montbrison.


## Tud dibar
* Pierre Boulez (1925), sonaozour, bet ganet e Montbrison.

## Kêrioù gevellet
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Arondisamant Bleaz

**Arondisamant Bleaz** (** e galleg) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Bleaz e 10 kanton (abaoe 2015) hag e 113 kumun :
* kanton Bleaz-1 ;
* kanton Bleaz-2 ;
* kanton Bleaz-3 ;
* kanton Chambord (rann) ;
* kanton La Beauce (rann) ;
* kanton Le Perche (rann) ;
* kanton Montrichard (rann) ;
* kanton Onzain ;
* kanton Saint-Aignan (rann) ;
* kanton Vineuil.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 94 kumun zo en arondisamant Bleaz bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Vendôme

**Arondisamant Vendôme** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loir-et-Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Vendôme e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 107 kumun :
* kanton Droué ;
* kanton Mondoubleau ;
* kanton Montoire-sur-le-Loir ;
* kanton Morée ;
* kanton Saint-Amand-Longpré ;
* kanton Savigny-sur-Braye ;
* kanton Selommes ;
* kanton Vendôme-1 ;
* kanton Vendôme-2.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Loir-et-Cher d'ar 1 a viz Genver 2017. 101 kumun zo en arondisamant Vendôme bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Briude

**Arondisamant Briude** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Liger-Uhel hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Briude e 10 kanton hag e 113 kumun :
* kanton Auzon ;
* kanton Blesle ;
* kanton Briude-Norzh ;
* kanton Briude-Su ;
* kanton La Chaise-Dieu ;
* kanton Langeac ;
* kanton Lavoûte-Chilhac ;
* kanton Paulhaguet ;
* kanton Pinols ;
* kanton Saugues.
Arondisamant Lo Puèi de Velai

**Arondisamant Lo Puèi de Velai** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Liger-Uhel hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Lo Puèi de Velai e 17 kanton hag e 103 c'humun :
* kanton Allègre ;
* kanton Cayres ;
* kanton Craponne-sur-Arzon ;
* kanton Fay-sur-Lignon ;
* kanton Loudes ;
* kanton Le Monastier-sur-Gazeille ;
* kanton Pradelles ;
* kanton Lo Puèi de Velai-Reter ;
* kanton Lo Puèi de Velai-Norzh ;
* kanton Lo Puèi de Velai-Kornôg ;
* kanton Lo Puèi de Velai-Gevred ;
* kanton Lo Puèi de Velai-Mervent ;
* kanton Saint-Julien-Chapteuil ;
* kanton Saint-Paulien ;
* kanton Solignac-sur-Loire ;
* kanton Vorey.
Arondisamant Sinjau

**Arondisamant Sinjau** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Liger-Uhel hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Sinjau e 9 c'hanton hag e 44 c'humun :
* kanton Aurec-sur-Loire ;
* kanton Bas-en-Basset ;
* kanton Monistrol-sur-Loire ;
* kanton Montfaucon-en-Velay ;
* kanton Retournac ;
* kanton Saint-Didier-en-Velay ;
* kanton Sainte-Sigolène ;
* kanton Tence ;
* kanton Sinjau.
Totila

**Totila** pe **Baduila** (en goteg 𐍄𐍉𐍄𐌹𐌻𐌰/Totila), a oa ur priñs ostrogot ha roue Italia etre 541 ha 552.

Dilennet e voe Totila da roue Italia en 541 goude marv e eontr Ildebad ha muntr e genderv Erarig, anvet da roue war-lerc'h e dad, en 541.

Abaoe 535 e klaske Justinian Iañ, impalaer Bizantion adkemer Italia. Edo Belisarius, e jeneral, o paouez kemer Ravenna, kêr-benn an Ostrogoted en 540 ha da dapout krog e Vitigès o roue. Totila e oa ar priñs ostrogot a voe anvet da roue war-lerc'h Vitiges. Soudard ampart e oa, ha trec'h e voe e Faenza. Neuze ec'h adkemeras Toskana digant e enebour, ha goude-se Ombria h a kreisteiz Italia. E 543 e kemeras Naplez.

Dieubiñ a reas sklaved eus an domanioù bras ha klask a reas harp ar gatoliked.

Seziz a lakaas war gêr Roma en 544, hag e-pad daou vloaz. Kemer anezhi a reas en 546. Klask a reas marc'hata gant an impalaer bizantat Justinian ha kaout harp senedourien Roma, met tro wenn a reas, ha neuze rankout kuitaat Roma goude he skarzhañ eus an holl dud enni. Belisarius ac'h adkemeras anezhi met galvet e voe da vont war e giz da Constantinopolis. Ha Totila da glask ober e vad a gement-se: kuit jeneral an impalaer, deomp war-raok adarre! Adkemeret e voe Rom en 552. Ha Totila da sevel ur morlu renet gant Indulf, un dezertour bizantat, ha da lammat war Korsika, Sardigna (549), un darn eus Sikilia (550) hag eus Dalmatia, ha Corfou hag Epira war-hed-taol en 551.
Pierre Caron (filmaozer)

**Pierre Antoine Caron**, bet ganet e Pariz IX (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'ar 15 a viz Eost 1901 hag aet da Anaon e Caracas (Venezuela) d'an 22 a viz C'hwevrer 1971, a oa ur filmaozer, produour ha saver senario gall.

Kroget en devoa gwall abred gant e vicher dre ma oa nemet ugent vloaz pa sevenas e gentañ film *[[L'Homme qui vendit son âme au diable]]* ha div vloaz diwezhatoc'h hepken e savas Les Films Pierre Caron, e gevredad produiñ.

Pa voe dieubet Bro-C'hall diouzh an Alamaned, un nebeud mizvezhioù kent dibenn an Eil Brezel-bed, e kavas gwelloc'h tec'hout diouzh ar Vro dre m'edo war-nes bezañ tapet en ur blegenn lous a varc'had kuzh : e Kêr-gCaracas e reas e annez hag eno e varvas ivez.

E-touez e filmoù diwezhañ e savas *[[Por el gran premio]]* evel Pedro Antonio Caron hag an daou hini berr *[[Esmeralda la Gitanilla]]* ha *[[Solea la Montesa]]* evel Pierre-Antoine Caron.

## E filmoù
#### [[1920]]-[[1929]] : daou film
* 1921 : *L'Homme qui vendit son âme au diable*.
* 1923 : *[[La Mare au diable (film)|La Mare au diable]]*.
#### [[1930]]-[[1939]] : c'hwezek film (triwec'h en holl)
* 1931 : *[[Après l'amour (film, 1931)|Après l'amour]]* (evel skoazeller-sevener da Léonce Perret).
* 1932 : *[[Grains de beauté]]* (kensevenet gant Léonce Perret).
* 1934 : *[[Votre sourire]]*.
* 1935 : *[[Juanita]]*.
* 1936 :
** *[[La Tentation (film, 1936)|La Tentation]]*,
** *[[Notre-Dame d'amour (film, 1936)|Notre-Dame d'amour]]*,
** *[[Marinella (film, 1936)|Marinella]]*,
** *[[Les Demi-vierges (film, 1936)|Les Demi-vierges]]*.
* 1937 :
** *[[Blanchette (film, 1937)|Blanchette]]*,
** *[[Cinderella (film, 1937)|Cinderella]]*,
** *[[La Fessée (film, 1937)|La Fessée]]*.
* 1938 :
** *[[Le Monsieur de cinq heures]]*,
** *[[Les Femmes collantes (film, 1938)|Les Femmes collantes]]*,
** *[[L'Accroche-cœur]]* pe *[[Riviera Express]]*,
** *[[La Route enchantée]]*.
* 1939 : *[[Mon oncle et mon curé]]*.

#### [[1940]]-[[1949]] : c'hwec'h film (pevar warn-ugent en holl)
* 1940 :
** *[[Chantons quand même]]*,
** *[[Bécassine (film)|Bécassine]]*.
* 1941 : *[[Ne bougez plus]]*.
* 1942 : *[[Pension Jonas]]*.
* 1945 : *[[Ils étaient cinq permissionnaires]]*.
* 1947 : *Por el gran premio*.
#### [[1950]]-[[1959]] : tri film (seizh warn-ugent en holl)
* 1952 :
** *Esmeralda la Gitanilla*,
** *Solea la Montesa*.
* 1956 : *[[Eva no Brasil]]*.

## Liamm diavaez
* '''Pierre Caron''' war Internet Movie Database
Sinjau

**Sinjau** zo ur gumun en departamant Liger-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Sinjau eo.

Er bloavezh 2020 e oa  a annezidi hag a reer *Yssingelais* anezho e galleg.

## Tud ganet er gêr
* ar jeneral Raymond de La Rocque (1841-1926), tad ar c'horonal de La Rocque.

## Kêrioù gevellet
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Briude

**Briude** zo ur gumun en departamant Liger-Uhel hag er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e reter Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Briude eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Brivadois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

St-Julien.jpg|Feunteun Saint-Julien.
Hôtel Talairat 2012-09-06 17-48-37.jpg|Hôtel Talairat.
Maison de Mandrin Brioude.jpg|Ti Mandrin.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Paulette Dubost

**Paulette Dubost**, bet ganet **Paulette Marie Emma Deplanque ** d'an 8 a viz Here 1910 e Pariz XVI (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gwengolo 2011 e Longjumeau (Essonne, Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.

## Un nebeud filmoù hir
* 1926 : *[[Nana (film)|Nana]]*, film mut sevenet gant Jean Renoir,
* 1940 : *[[Bécassine (film)|Bécassine]]* gant Pierre Caron,
* 2005 : *[[Les Yeux clairs]]* gant Jérôme Bonnell.

## Liamm diavaez
* '''Paulette Dubost''' war Internet Movie Database
Tsar Bomba

***Tsar Bomba*** (Rusianeg: Царь-бомба; "Bombezenn Tsar") pe c'hoazh "Ivan an Tev", "Rouanez ar bombezennoù", "Bombezenn Impalaer", Tsar o vezañ awenet gant ar ger Caesar, eo lesanvioù ar vombezenn dre hidrogen AN602.
Bet eo ar vombezenn derc'hanel pe nukleel greñvañ a zo bet lakaet da darzhañ en Istor Mab-Den. Ul lodenn eo eus redadeg an armoù etre ar bloc'had soviedel hag ar bloc'had kornôgel.

D'an 30 a viz Here 1961 da 11 eur 32 e oa bet graet an test gwirion eus an *Tsar Bomba* ; chomet eo an test meur war un darzhadenn a orin nann naturel.
**Kuz'kina Mat**' (Rusianeg: Кузькина мать, Mamm Kuzka) a reer eus AN602 a-wechoù, pa reer dave da bromesa Nikita C'hrouchtchov da ziskouez da Stadoù-Unanet Amerika ur "Kuz'kina Mat'" e-kerzh Emvod-meur Aozadur ar Broadoù Unanet e 1960.

Gant URSS e voe graet ar vombezenn ; etre 50 hag 58 megatonennoù TNT e oa he galloud. Ur vombezenn *Tsar Bomba* hepken a voe savet ez-ofisiel, hag amprouet d'an 30 a viz here 1961 en enezeier Novaya Zemlya, e Sukhoy Nos.

## Sell teknikel war an ''Tsar Bomba''
27 tonenn e oa pouez ar vombezenn. Rekis e oa e kouezhje eus 8000 metrad evit gellout tarzhañ. Implijet e voe un harz-lamm evit ma vefe skoet mat.

A-hervez n'eo bet an test nemet unan bihanoc'h evit gwir efed an *Tsar Bomba*, rak re zañjerus e vije bet hec'h amprouiñ e barr he galloud, ha n'he dije roet chañs ebet da lestrad ar c'harr-nij bombezer da zreistbevañ.

## Test an ''Tsar Bomba''

Ur c'harr-nij Tupolev TU-95V arbennik a oa bet savet evit amprouiñ ar vombezenn *Tsar Bomba*.

Seizh kilometrad e voe treuzkiz ar voulenn-dan a voe krouet dre darzhadenn an *Tsar Bomba*, ha gwelet e voe an darzhadenn 1000 kilometrad tro-dro d'al lec'h tarzhañ. War 100 kilometrad tro-dro e oa bet distrujet an holl savadurioù, betek 500 kilometrad eus al lec'h-tarzh e oa bet torret prenestroù.

65 kilometrad e voe uhelder kabell-touseg nukeel an darzhadenn, da geñveriañ ouzh hini tarzhadenn Hiroshima na oa nemet 12 kilometrad. Tu a zo ivez da geñveriañ ouzh uhelder menez uhelañ ar bed, Menez Everest, n'eo nemet 8.8 kilometrad e uhelder..

Ken bras eo bet nerzh an darzhadenn ma kouezhas ar c'harr-nij bombezer eus 1 km uhelder ; dont a reas a-benn memestra lestrad bleinerien ar c'harr-nij da nijal kuit hep kudenn all etrezek o aerborzh loc'hañ.

## Liammoù diavaez
*''Tsar Bomba'' 
*Diellfilmig gant Arte

## Notennoù ha daveennoù
Arondisamant Pithiviers

**Arondisamant Pithiviers** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loiret hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Pithiviers e 5 kanton hag e 86 kumun :
* kanton Beaune-la-Rolande ;
* kanton Malesherbes ;
* kanton Outarville ;
* kanton Pithiviers ;
* kanton Puiseaux.
Pithiviers

**Pithiviers** zo ur gumun en departamant Loiret hag er rannvro Kreiz-Traoñ al Liger, e-kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Pithiviers eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Pithiverais* anezho e galleg.

Bevennet eo gant ar stêr Œuf.

## Monumantoù ha traoù heverk

Collegiale St Georges Pithiviers 1.JPG|Iliz Saint-Georges.
Eglise Saint Salomon-Saint Grégoire de Pithiviers 077.JPG|Iliz Saint-Salomon-et-Saint-Grégoire
Gare de Pithiviers BV (Lunon).jpg|Ti-gar kozh.


## Tud dibar
* relegoù Salaun (roue Breizh)
* Marie NDiaye (1967-), skrivagnerez, bet ganet e Pithiviers.

## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun

## Daveoù
30 (niver)

**30 ** (*tregont*) zo 
* un niver, etre an niver nav warn-ugent hag unan ha tregont a gaver en anvioù a bep seurt
** anv ar bloaz 30
** Emgann an Tregont
** ar Brezel Tregont Vloaz

## Pennadoù kar
*Ugent
*Daou-ugent
Gwenvidig

**Gwenvidig**, pe *gwenvidigez* pa gomzer eus ur vaouez, a vez lavaret en Iliz katolik eus un den a zo bet anavezet e vertuzioù ken e c'hall bezañ enoret ha kehelet.

## Gerdarzh
Un den gwenvidik (*beatus* e latin) zo *gwenn e ved* dre ma vez kontet da vezañ er bed gwenn, er baradoz, en evurusted peurbadel.

Tri Breizhad zo bet gwenvidikaet d'an 11 a viz Kerzu 2016 abalamour 'oant bet drouklazhet el Laos: Visant Enored, Joseph Boissel ha Jean-Baptiste Malo.
Terry Crews

**Terry Crews**, ganet **Terrence Alan Crews** d'an 30 a viz Gouere 1968 e Flint (Michigan), zo ur fentour hag aktour stadunanat. Etre 1991 ha 1997 e oa ur c'hoarier melldroad amerikan a-vicher. Troet en deus e sitkomoù evel Everybody Hates Chris (2005–2009) ha Brooklyn Nine-Nine (2013–2021).

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn
Alice Tissot

**Alice Claire Marie Tissot**, bet ganet d'ar 1añ a viz Genver 1890 e Pariz XVI (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Mae 1971 e Pariz XV, a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.

Gwreg an aktour gall André Augereau (1882-1935) e oa.

## He filmoù er sinema
* 1908 : *[[L'Amour et Psyché]]*, film berr mut sevenet gant Louis Feuillade,
* [...],
* 1928 : *[[Morgane la sirène (film)|Morgane la sirène]]* gant Léonce Perret,
* [...],
* 1940 : *[[Bécassine (film)|Bécassine]]* gant Pierre Caron,
* [...],
* 1962 : *[[The Longest Day (film)|The Longest Day]]* gant Ken Annakin, Andrew Marton, Gerd Oswald, Bernhard Wicki ha Darryl F. Zanuck.

## Liamm diavaez
* '''Alice Tissot''' war Internet Movie Database
Arondisamant Orleañs

**Arondisamant Orleañs** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loiret hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Orleañs e 24 c'hanton hag e 122 gumun :
* kanton Artenay ;
* kanton Beaugency ;
* kanton Châteauneuf-sur-Loire ;
* kanton Chécy ;
* kanton Cléry-Saint-André ;
* kanton La Ferté-Saint-Aubin ;
* kanton Fleury-les-Aubrais ;
* kanton Ingré ;
* kanton Jargeau ;
* kanton Meung-sur-Loire ;
* kanton Neuville-aux-Bois ;
* kanton Olivet ;
* kanton Orleañs-Bannier ;
* kanton Orleañs-Bourgogne ;
* kanton Orleañs-Carmes ;
* kanton Orleañs-La Source ;
* kanton Orleañs-Saint-Marc-Argonne ;
* kanton Orleañs-Saint-Marceau ;
* kanton Ouzouer-sur-Loire ;
* kanton Patay ;
* kanton Saint-Jean-de-Braye ;
* kanton Saint-Jean-de-la-Ruelle ;
* kanton Saint-Jean-le-Blanc ;
* kanton Sully-sur-Loire.
Arondisamant Montargis

**Arondisamant Montargis** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Loiret hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montargis e 12 kanton hag e 126 kumun :
* kanton Amilly ;
* kanton Bellegarde ;
* kanton Briare ;
* kanton Châlette-sur-Loing ;
* kanton Château-Renard ;
* kanton Châtillon-Coligny ;
* kanton Châtillon-sur-Loire ;
* kanton Courtenay ;
* kanton Ferrières-en-Gâtinais ;
* kanton Gien ;
* kanton Lorris ;
* kanton Montargis.
Maivon Gwazhampiz

**Maivon Gwazhampiz** eo anv-pluenn unan eus kenlabourerien ur geriadur brezhoneg-galleg kensavet gant Treveur Lezernan, dindan renerezh skiantel Divi Kervella, hag embannet gant Yoran Embanner e 2006. N'anavezer oberenn all ebet, nag a-raok nag abaoe an oberenn-se, dindan an anv-se. 

## Oberennoù
**Dictionnaire de poche breton-français/français-breton*, en dastumad *Dico de poche*,  BnF.
Alice Breizh-Veur

**Alice Breizh-Veur** (*Alice Maud Mary*; 1843 – 1878), a oa ur briñsez saoz, deuet da vout dugez-veur Hessen, en Alamagn.

Merc'h e oa d'ar rouanez Victoria ha d'he fried Albert von Sachsen-Coburg-Gotha, o zrede bugel, hag eil merc'h, e oa. Dimeziñ a reas da Ludwig IV von Hessen, dug-meur Hessen.
Ronan Caerleon

**Ronan Caerleon** eo anv-pluenn **Ronan Caouissin**, ur broadelour kristen breizhat hag ur skrivagner gallek, bet ganet e 1914 e Pleiber-Krist ha marvet e 1986.

## Buhez
Bez' e voe embanner ha skrivagner. Tad da bemp bugel e voe. Kemer a reas perzh e strollad c'hoariva ar Bleun-Brug a voe « *goude gousperoù e brezhoneg* » an anv anezhañ. Bet e voe tost ouzh Yann-Vari Perrot. E 1938 ez eas daou vizvezh en toull-bac'h e Sant-Brieg a-gevret gant Célestin Lainé evit bezañ livet luganoù broadelour war vogerioù, da geñver gweladenn arlevier Bro-C'hall.

E 1939 e timezas da Jorda Renault, ur glañvdiourez en doa graet anaoudegezh ganti e pardon Koat Kev e Skrigneg. Ober a reas war-dro ar gelaouenn gristen *[[Olole]]* evit ar yaouankiz, gant e vreur Herri Caouissin. Adarre e voe toullbac'het e 1944 e-pad eizh miz. E-doug mizioù e voe difennet outañ dont da chom e Breizh hag e rankas dilojañ da Enez-Frañs.

War-lerc'h ar brezel e roas lañs da fiñvskeudennoù breizhek gant e vreur, dre ar gevredigezh Brittia-films. Skrivañ a reas meur a levr e galleg a-zivout politikerezh Breizh hag an emsav, gant e-leizh a hanezennoù diwar-benn oberourion an eil Emsav, awenet gant an tu-dehou hag ar gristeniezh kentoc'h. Diwezhatoc'h e teuas da vout ur poder, d'an oad a 60 vloaz, pa grouas an "Ti-labour Keltiek" en Dreneg.

Mervel a reas d'an 12 a viz Meurzh 1986. Douaret e voe e bered An Dreneg.

E vab-bihan Gwendal Piégais en deus kengrouet ar gelaouenn Nidiad.

## Levrioù
* *Bretons d'aujourd'hui*, 1936.
* *Gwenn ha Du*, emb. Ronan, Pleiber-Krist, 1938.
* *Les chevaliers de la Table Ronde*, emb. Brittia, 1945.
* *Complots pour une République bretonne, Les dossiers secrets de l'autonomisme breton*, La Table Ronde, 1967.
* *La Révolution bretonne permanente*, emb. La Table Ronde, 1969. 
* *Au village des condamnés à mort*, emb. Brittia, 1970.
* *Breizh : visions d'histoire*. Melezour Breizh - Fontenay-aux-Roses. (gant V. Ler). 1970
* *Les Bretons le dos au mur : le F.L.B. devant la Cour de sûreté de l'État*, La Table Ronde, 1973, emb. Brittia, 2000. ISBN 2845600062. 
* *Le rêve fou des soldats de [[Breiz Atao]]*, emb. Nature et Bretagne, 1974. 
* *Anne de Bretagne en bandes dessinées*, Ti Labour Keltiek, Plabennec, 1977. (gant Jorda Caouissin, e wreg)
* *Landouzan au cœur des siècles bretons*. An Dreneg, emb. Mignoned - 1979. (gant Jorda Caouissin).

## Levrlennadur
* Gwenaël Foucré, *Les frères Caouissin, Bretons sans entrave. Sur la route au but lointain*, Skol-Veur Roazhon, 1990.

## Ere diavaez
*Pennad-kaoz gant Herri ha Ronan Caouisin - FR3 (e galleg)
*Buhez Ronan Caerleon - Lec'hienn Buan

## Notennoù