Narf

**Francisco Xavier Pérez Vázquez** (Silleda, 24 a viz Ebrel 1968 – Santiago de Compostela, 15 a viz Du 2016), brudet evel **Narf** en deroù – evel ezel eus al laz-seniñ *Os Quinindiolas* hag eus *Nicho Varullo*, er strollad c'hoariva *Chévere*, ha diwezhatoc'h e *Psicofónica de Conxo* – hag anavet evel **Fran Pérez** hepken, a voe ur c'haner hag ur sonaozour galizat brudet evit e oberennoù o fersonelezh kreñv hag o orinelezh, pa glaskas kemmeskañ meur a zoare sonerezh e framm ar sonerezh rock. Sevel sonerezh evit ar c'hoariva hag abadennoù all e voe e greñv, ar pezh a ouezas kemmeskañ gant e berzhioù evel aktour. Kenlabouret en deus gant kalz arzourien all, kaset en deus e sonerezh tro-dro d'ar bed ha diskouezet en deus e engouestl e sevenadur Galiza ; dedennet-bras e oa gant sonerezh Afrika ivez.

## Treuz
Pa oa yaouank-tre c'hoazh e tilojas eus Silleda da Santiago de Compostela, ma voe ezel eus al laz-seniñ *Os Quinindiolas* hag eus *Nicho Varullo*, a voe berrbad. Emezelañ a reas er strollad c'hoariva *Chévere*, hag unan eus diazezerien ar sal Nasa e voe e 1992. Sevel kanaouennoù a reas evit *Banda da Nasa* hag e kemeras perzh evel aktour e meur a bezh-c'hoari (*Máquina total* e 1992, *Annus horribilis* e 1994 hag all) hag e kalz abadennoù *Ultranoite*. E 1998 e kuitaas ar raktres.

Gant e vignon ar skrivagner hag arzour Xelís de Toro (*1962) e krouas e 1990 an ti-embann pladennoù *Spectra*, a reas freuz-stal. Gant arc'hant ur priz lennegel bet roet da Xelís e Lugo e 1990 ivez evit e romant *Non hai misericordia* e c'halljont paeañ evit kammedoù kentañ *Os Quinindiolas* ha *Nicho Varullo* koulz hag evit sonerezh ar pezh *Río Bravo* (1990) gant ar strollad *Chévere*. E 1998 e tiazezas al laz *Psicofónica de Conxo* gant tud hag o devoa kenlabouret gantañ a-raok.

Goude un hir a veaj e bed ar sonerezh e krouas Fran Pérez, e 2004, ar meizad a anvas *Narf* ("Fran" war an tu gin, a dalveze kement ha "pivelezh nevez evit ur soner fourgasus hag a furch al lusk hag ar glotadouriezh") ; plijout a rae dezhañ en em ginnig evel *cancionista*, sonaozour. Tri albom a reas en e unan, hag gant meur a arzour all e kenlabouras.
Gant Jabier Muguruza ha Miquel Gil e leurennas *Mundo Café* (2005), anezhi un abadenn hag a vode ar sonerezh hag al lennegezh, ur raktres hag a voe embannet e stumm ur bladenn.
Gant al laz *Timbila Muzimba* eus Mozambik e voulc'has ar raktres sevenadurel *Bumba* e 2006, hag a gemmeskas sonerezh Narf ha hengoun ar boblad Chopi ; tremen dek vloaz e padas ar raktres, a echuas gant *Da Zigala a Zemambiquo* e 2016 hag a voe eil rann *Bumba*.

Dre zegouezh e kejas ouzh ar c'haner ha sonaozour Ginean Manecas Costa (* 1967) en ur gwiskva e *Cantos na Maré*, ur festival etrebroadel portugalek e Pontevedra, hag e tivizjont labourat kevret ; an albom *Aló Irmao!* e voe frouezhenn ar c'henlabour-se e 2010 ; ar bladenn a dizhas an niverenn 1 e *Top Ten* RDP-Africa. e miz Eost 2010, ma chomas e-pad teir sizhunvezh.

Gant Francisco "Quico" Cadaval Ayaso (*1960) e kinnigas an arvest *Obrigado!* ("Trugarez deoc'h !"), ma veze kemmesket keleier bed ar sonerezh hag ar c'heleier hollek. Ha diwar e genlabour gant ar ganerez Uxía Senlle (* 1962) e voe ganet an albom *Baladas da Galiza imaxinaria* e 2015.

E festival Liet-Lavlut, gouestlet d'ar yezhoù minorelaet en Europa ha dalc'het e 2006 en Östersund (Sveden) e c'hounezas Narf an eil priz gant an dodenn *Santiago*, a glever en albom *Tótem* (2007), anezhañ e eil albom solo E miz Kerzu 2008 e voe sonet *Tótem* gant Fran Pérez ha Juan Ramos – anezhañ unan eus izili *Os Quinindiolas* – e Delhi (India() hag e Kathmandu (Nepal).
E 2008 ivez e sonas er festival *Câmbio Sonoro* e Recife (Brazil) Gant Manecas Costa ha *Timbala Muzimba* e voe e *Festival d'Agosto* Maputo, kêr-benn Mozambik, ma sonas e meur a abadenn.

E 2010 e kemerjont perzh en 9 *Mercado Cultural* e Brazil evit kinnig *Aló Irmao!* e Jequié, São Paulo ha Salvador, ha neuze e Porto Alegre ha Buenos Aires kent seniñ asambles adarre e London da geñver *The City of London Festival* d'ar 25 a viz Mezheven.
Kentaenn an arvest *Atlántic@s*, ma sonas Fran Pérez gant an arzourien c'halizat Uxía, Rosa Cedrón ha Budiño, a voe e Mar del Plata e-kerzh ar MICSUR *(Mercado de Industrias Culturales del Sur)* e miz Mae 2014 Kas a reas e sonerezh da veur a festival er bed a-bezh, evel e 5 *Antídoto* São Paulo e miz Mae 2010, BAFIM Buenos Aires, hag ivez e Niterói, Rio de Janeiro, Kuba, Ginea-Bissau, Warszawa, Brighton, Barcelona, Sevilla, Kraków ha Newcastle.

Tremen tregont sonerezh orin zo bet savet gant Narf evit pezhioù-c'hoari gant meur a strollad e Galiza hag e Portugal, evel ar c'hoarigan arnodel *Resaca* (1996) e gomzoù savet gant Pepe Sendón, unan eus izili-diazez ar sal *Nasa* bloaz kentoc'h, *A boa persoa de Sezuán* Bertolt Brecht (2008) ha *Salomé* Oscar Wilde (2010) evit ar *Centro Dramático Galego*, hag *A Queima do Judas* ("Loskidigezh Judaz") evit *Trigo Limpo teatro* ACERT, a vez lidet bep bloaz e Tondela (Portugal) d'ar Sadorn Santel ; Narf e voe rener sonerezh an arvest-se adalek 2000 betek 2015.

Unan eus aktourien ar pezh-c'hoari *A ópera dos tres reás* (2011) e voe, ma c'hoarias perzh Deotorto an troubadour dall dindan renerez Quico Cadaval evit ar *Centro dramático galego*.
Evit a sell ouzh ar c'hleweled e voe Fran Pérez sonaozour ar gontadenn liesvedia *O labirinto dos soños* evit ar vugale, skrivet ha renet gant Pepe Sendón ; ur stirad skinwel e voe e 2004.

## Marv
Etre miz Meurzh ha miz Ebrel 2016 e voe Narf e-pad 4O devezh e Stadoù-Unanet Amerika evit kinnig e bladenn diwezhañ, *Baladas da Galiza imaxinaria*, savet gantañ hag Uxía. E miz Gwengolo, diwar ali ur mezeg, e nullas ur sonadeg e Ribeira en abeg ma oa bresk e yec'hed. Sonadegoù all avoe ampellet, e Bilbao, Madrid, Manresa (Katalonia) ha Barcelona. Daoust da gement-se e voe e sonadegoù diwezhañ e Santiago de Compostela gant *Timbila Muzimba* evit kinnig ar raktres *Bumba II : Da Zigala a Zemambiquo* d'an 22 ha 23 a viz Here.
Mervel a reas diwar ar c'hankr d'ar 15 a viz Du 2016, oadet48 vloaz.

Enor a voe rentet d'an arzour e *Pazo da Cultura* Pntevedra d'ar 14 a viz Genver2017 da geñver 13 *Festival Internacional da Lusofonía "Cantos na Maré"*.
Un delwenn arem a voe staliet e Boiro d'ar 10 a viz Mezheven 2017.

## Pladennlennadur
 
*An holl : kenderc'het gant Antonio Vásquez *(Asisí Producións)*.
;Gant *Os Quinindiolas*
* *Os Quinindiolas* (1991, embannet e 2009 gant A Regueifa Plataforma)
;Gant Nicho Varullo
* *Nicho Varullo* (Spectra, 1991).
;Gant *Psicofónica de Gantxo*
* *Psicópolis* (Fortes & Rangel, 2001)
* *Extramundi* (Madame Mir, 2002)
;Gant Jabier Muguruza ha Miquel Gil
* *Mundo café* (Gintonic, 2005)
;Gant Manecas Costa
* *Aló irmao!* (Cartafol/Falcatruada, 2010) (DVD - War al leurenn)
;Gant Uxía Senlle
* *Baladas da Galiza imaxinaria* (Damadriña, 2015)
;Evel Narf, en e unan
* *Directo en Compostela* (Changüi, 2004) (Waral leurenn)
* *Tótem* (Falcatruada, 2007).
* *Nas tardes escuras* (El Patito Editorial, 2013)
### Er c'hleweled
;Evel sonaozour sonerezh orin
* *O Labirinto dos Soños*, kontadenn liesvedia evit ar vugale (Grandola Nova, 2002)
* *O Labirinto dos Soños: Ventura na Illa de Hypnos*, stirad skinwel (Grandola Nova, 2004)
* *Galicia Une*, teulfilm (Nordesía Producións, 2006)
* *Móvete*, klip videoclip evit *Xunta de Galicia* (Atlantis, 2007)

### Labourioù all
* *Canción das árbores danzantes*, oberenn sinfoniek goulennet gant *Xunta de Galicia* da geñver anvidigezh ar c'hadoriad Touriño (2005)
* *Noite de estrelas*, dodenn enrollet en álbom *[[Manifesto Dobarrista]]* en enor d'ar c'haner hag aktour galizat Andrés do Barro (1947-1989) (Falcatruada, 2007)
* Sonerezh ar bajenn web *Golfiño*, bannoù-treset (El Patito Editorial, 2007)
* Sonerezh ar bajenn web *Universo Galimatías*, bannoù-treset (El Patito Editorial, 2009)

## Liammoù diavaez

*  ''Camiño a Santo André de Teixido''
*  ''Cancioneiro de San Andrés'' – Kantik da sant Andrev

## Notennoù