open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anaya

**Anaya** zo un anv-lec'h spagnolek deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hanvadurezh Spagn
* e proviñs Segovia,
** **[[Anaya (Segovia)|Anaya]]** , kumun 
* e proviñs Salamanca,
** **[[Anaya de Alba]]**, kumun 
** **[[Anaya de Huebra]]** bourk.

## Tud

* Anaya, anv-tiegezh:
** Carlos Anaya (1777-1862), soudard uruguayat
** Elena Anaya (1975-), aktorez spagnol 
** Jorge Isaac Anaya (1926–2008), soudard arc'hantinat.

## Embregerezh
* An embregerezhioù Grupo Anaya hag Editorial Anaya e Spagn

## Pennadoù kar
* jeneral Anaya
* Amaya
Kroaz keltiek

Ar **groaz keltiek** zo ur groaz e-kreiz ur walenn. Bezañ ez eo un arouez kristen a gaver stank er broioù keltiek met gallout a rafe kaout un orin koshoc'h, rakkristen.

## Istor an arouez

Kroazioù evel-se a weler er broioù keltiek adalek ar , pa voe kristenaet pobladoù Iwerzhon ha Breizh-Veur gant menec'h katolik, evel sant Padrig. Kontañ a reer e oa bet implijet an arouez-se gant sant Padrig evit kemmeskañ arouez kristen ar groaz gant arouez an heol azeulet gant annezidi Iwerzhon.

E-leizh a groazioù maen evel-se a voe savet da neuze en Iwerzhon hag e Breizh-Veur (inizi Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur, hanternoz Bro-Saoz). Ar re vrasañ ha brudetañ a gaver en Iwerzhon (Ceanannas, Ard Bó, Mainistir Bhuithe, Cluain Mhic Nóis ...). War lod anezho e kaver enskrivadurioù gant lizherennoù runek.

Goude ar  e voe paouezet da sevel kroazioù maen war ar patrom-se er broioù keltiek. Met en , gant adsav ar sevenadur keltiek, e voe adkroget da ober. Deuet eo ar groaz keltiek da vezañ un arouez eus ar sevenadur keltiek abaoe, kement hag un arouez kristen.

Kavout a reer ar groaz keltiek war un nebeud bezioù e beredoù Breizh, hogen kalz nebeutoc'h eget en Iwerzhon pe e SUA.

## Implij all
Bremañ e vez implijet ivez gant strolladoùigoù eus an tu dehou pellañ, gouennelourien ha faskourien, en Alamagn pe e Bro-C'hall.

## Skeudennoù


Skeudenn:Muiredach s Cross.jpg|Kroaz keltiek e Mainistir Bhuithe, en Iwerzhon.
File:Ardboe Cross.jpg|Kroaz Ard Bó, e kontelezh Tír Eoghain,  pe  kantved.
Restr:Conbelin.jpg|Kroaz Cynfelin, e Margam, Morgannwg,  kantved.
File:St Piran's Cross - geograph.org.uk - 63222.jpg|Kroaz Sant Piran, e Porthpyran, Kernev-Veur.
File:Celtic-Cross-Vodicka-decorative-triquetras-red.svg|Ur groaz giz nevez, treset gant Peter Vodicka.
Skeudenn:Neo-Nazi celtic cross flag.svg|Ur groaz keltiek implijet gant ur strollad alaman eus an tu dehou pellañ.
File:Nevern High Cross from the East.jpg|Kroaz Sant Brynach, Nevern, Kembre
Anzoátegui

* *Ur pennad zo ivez diwar-benn [[Anzoategui]] en Arc'hantina.*


**Anzoátegui** zo unan eus stadoù Venezuela, e biz ar vro, en arvor. Anvet eo diwar-lerc'h ar jeneral José Antonio Anzoátegui, ganet e Barcelona, kêr-benn ar stad, ha haroz er brezel evit dizalc'hted ar vro.

## Kêrioù
* Puerto la Cruz, Barcelona (Venezuela), El Tigre, Anaco, Cantaura, Puerto Píritu, Clarines, Aragua de Barcelona ha Pariaguán.
Eulalia Buroz

**Eulalia Ramos Sánchez de Chamberlain**, pe **Eulalia Buroz** (Mamporal (1796 - 1817) zo un harozez eus ar brezel evit dizalc'hted Venezuela.

E miz Ebrel 1817 e oa repuet e Casa Fuerte Barcelona, pa voe kemeret an ti gant an arme spagnol a lazhas ar 1 600 a dud a gavas e-barzh.
Barcelona (Venezuela)

**Ur pennad all zo diwar-benn [[Barcelona]], kêr-benn Katalonia.*


**Barcelona** eo anv kêr-benn stad Anzoátegui e Venezuela, savet er . Gant Puerto La Cruz, Lecheria ha Guanta, ez a d'ober unan eus brasañ meurgêrioù Venezuela gant 950 000 a dud. E Barcelona emañ an aerborzh Generál José Antonio Anzoátegui.

## Istor

Diazezet e voe kêr en 1638 hag anvet *Nueva Barcelona del Cerro Santo* gant ur c'honkistador a orin katalan, Joan Orpí. En 1671 e voe addiazezet gant ar gouarnour Sancho Fernández de Angulo daou gilometr pelloc'h.

Proviñs Barcelona dindan aotrouniezh gouarnourien Nueva Andalucía, hag adanvet e voe Proviñs Nueva Barcelona*(Frazenn diaes da gompren)*.
Vacqueriette-Erquières

**Vacqueriette-Erquières** a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
## Istor
### kantved
* Eil Brezel-bed: bombezet e voe ar gumun d'an 28 a viz C'hwevrer ha d'ar 5 a viz Meurzh 1944 gant ar *387th Bomb Group* eus Aerlu SUA, abalamour d'an diazlec'h fuc'helloù V1 a oa bet savet eno d'an Alamaned
.

## Monumantoù ha traoù heverk
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Grupo Anaya

Ar **Grupo Anaya** zo ur bodad embregerezhioù spagnol ennañ meur a embanner.

## Istor
An *Ediciones Anaya* zo bet savet en Salamanca en 1959, gant Germán Sánchez Ruipérez. Da gentañ ne veze embannet nemet levrioù-skol. Goude-se e voe kroget gant dastumadoù nevez a zo deuet da vout embregerezhioù all. Evit an oberennoù a lennegezh eo e voe krouet, en 1973, an Ediciones Cátedra hag Ediciones Pirámide.

E 1979 e voe krouet an Edicións Xerais e Galicia, a gemeras perzh bras e diorren ar sevenadur galizek.

En 1980 e voe krouet Editorial Barcanova e Katalounia.
Ar Grupo Anaya zo bremañ e-barzh ar Grupo Lagardère abaoe Genver 2004.

## Embregerezhioù ar Grupo Anaya
*Algaida
*Alianza
*Anaya Educación
*Anaya Infantil Y Juvenil
*Anaya Multimedia
*Anaya Touring Club
*Barcanova
*Cátedra
*Larousse
*Oberon
*Pirámide
*Tecnos
*Vox
*Xerais

## Liamm diavaez
*Pajenn ofisiel ar ''Grupo Anaya''
Anzoategui

**Ur pennad zo ivez diwar-benn [[Anzoátegui]] e Venezuela.*

**Anzoategui** zo ur gêriadenn en Arc'hantina, e kumun La Adela, e gevred proviñs La Pampa, e departamant Caleu Caleu.
A Coruña

**A Coruña** zo ur gêr hag ur porzh, en arvor hanternoz Galiza, ha kêr-benn Proviñs A Coruña.

## Monumantoù
*Tour Herkules

## Sport
*Ur c'hleub mell-droad er rummad kentañ e kampionad Spagn: . 

## Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ti-kêr A Coruña
Xunta de Galiza

Ar **Xunta de Galiza** eo ar gouarnamant emren Galiza. **' eo anv ofisiel e [[galizeg]] hag **' e spagnoleg.

## Liammoù
*  Lec’hienn ofisiel
Nueva Esparta

**Nueva Esparta** eo ar vihanañ eus stadoù Venezuela hag enni meur a enezenn er Mor Karib : Enez Margarita, Coche, ha Cubagua, un enezenn didud. 

La Asunción eo ar gêr-benn.

## Poblañs
En 2011 e oa bet kontet 491 610 den o chom enni.
Zulia

**Zulia** zo unan eus stadoù Venezuela, e gwalarn ar vro, en-dro da lenn Maracaibo. Maracaibo eo ar gêr-benn. En 2013 e oa 4 023 446 annezad enni.
Aragua

**Aragua** pe **Araguá** zo anv meur a lec'h.

## Aragua

### 
* Stad Aragua
* Kumun Aragua, en stad Anzoátegui;
* Aragua de Barcelona, en kumun Aragua, en stad Anzoátegui;
* Aragua de Maturín e Municipio Piar, en stad Monagas.

#### Stêrioù
* Stêr Aragua**, e dourva Lenn Valencia;
* [[Stêr Aragua (Turimiquire)]]**, eienet er *Serranía de Turimiquire*, e biz Anzoátegui;
* stêr Aragua*' eienet tost da g[[Cantaura]] er *Mesa de Guanipa'' a dreuz Aragua de Barcelona en Anzoátegui.

## Araguá
###### 
*Ar stêr Araguá (Brazil), e stad São Paulo
Pempad piano

Ur **pempad piano** zo ur strollad sonerezh kambr a c'hoarvez eus ur piano ha pevar benveg all, pe ur pezh sonerezh savet evit un hevelep strollad.

Peurvuiañ ez eus ur piano, div violin, ur violin alto, hag ur violoñsel, eleze ur piano gant ur pevarad kerdin. Dre m'eo ar pemp benveg-se a gaver peurliasañ e sonerezh klasel e lavarer pempad piano hep resisaat pelloc'h pa veneger ar strollad-se. Met savet ez eus bet pezhioù sonerezh evit pempadoù piano, enno ur piano ha binvioù dre c'hwezh.
Garnet Joseph Wolseley

**Garnet Joseph Wolseley** (4 a viz Mezheven 1833-25 a viz Mezheven 1913)a oa ur jeneral saoz a vrezelias en XIXvet kantved evit an Impalaeriezh trevadennel saoz e Birmania, Krimea, Kanada, India hag Afika.
Apure

**Apure** zo un anv-lec'h spagnolek e Kolombia ha Venezuela.

## 
* Departamant Apure, e Gran Colombia (1821-1830)
* Campaña de Apure, un abadenn eus Brezel Dizalc'hted Venezuela, renet gant ar jeneral Simón Bolívar

## 
* Ar Stêr Apure
* Apure (stad)
* Alto Apure
Bolívar (stad)

* *Ur pennad [[Bolívar]] zo ivez.*

**Bolívar** zo unan eus stadoù Venezuela ha Ciudad Bolívar eo ar gêrbenn anezhi.
Falcón

**Falcón** zo ur ger spagnolek (met halcón eo an anv boutin), hag a zo kement ha falc'hun e brezhoneg, hag a zo un anv-tiegezh deuet da vout anv-lec'h. 

## Tud
* Ada Falcón (1905 - 2002), korollerez, kanerez, hag aktorez arc'hantinat
* Juan Crisóstomo Falcón, prezidant Venezuela
* Lidia Falcón, skrivagnerez spagnolek eus Katalonia
* Ramón Lorenzo Falcón, politikour ha poliser arc'hantinat en  kantved, hag a stourmas garv ouzh emsav ar vicherourien
* Blas María de la Garza Falcón, trevadenner e Texas en  kantved.

## Lec'hanvadurezh
### 
* Falcón, ur stad e Venezuela, anvet diwar anv Juan Crisóstomo Falcón, ur prezidant eus ar vro
* Falcón (Falcón), ur gumun er stad-se
* Falcón (Cojedes), ur gumun e Cojedes

## Pennad kar
* Falcon
* Halcón
Falcon

**Falcon** zo ur ger gallek ha saoznek, hag a dalv kement ha falc'hun en brezhoneg, hag a gaver evel anv-tiegezh. 

## Yezhoù all
* Falcón, e spagnoleg

## Tud
* Cornélie Falcon, c'hoariganerez c'hall en XIXvet kantved
* Jean-Baptiste Falcon, ijinour
* Joe Falcon (1900-1965), akordeoñser eus Louiziana.

## Lec'hanvadurezh
* Falcon, Colorado
* Falcon, Kentucky
* Falcon, Mississippi
* Falcon Heights, Texas
* Falcon Mesa, Texas
* Falcon Village, Texas
* New Falcon, Texas

## Skiant ha teknik

### Nijerezh
* Falcon ur c'harr-nij gant Dassault Aviation.

### Karr-tan
* Ford Falcon , ur c'harr-tan.
Joe Falcon

**Joe Falcon** (28 a viz Gwengolo 1900 e Rayne- 19 a viz Du 1965 e Crowley) a oa un akordeoñser eus Louiziana. Anavezet eo evel an hini kentañ a sonenrollas ur ganaouenn "kadian" e 1928, pan eas gant e wreg Cléoma Breaux, gitarourez, da Orleañs Nevez da ober ur bladenn gant ar sonenn *Allons à Lafayette*. Goude-se e sonjont o-daou dre Louiziana ha Texas

Pa varvas Cléoma e kemeras ur wreg all hag a sonas gantañ ivez.
Falcón (stad)

** Falcón ** zo unan eus stadoù Venezuela, en arvor gwalarn ar vro, ha Coro eo ar gêr-benn anezhi. En hanternoz da gêr Coro emañ ledenez Paraguaná, unanet ouzh an douar-bras gant strizh-douar los Médanos, 27 km hed 6 km led dezhi. Stad an eoul-maen eo. En ledenez Paraguaná ez eus div labouradeg puraat an eoul-maen hag enni emañ kêr vrasañ ar stad, Punto Fijo.
Halcón

**Halcón** zo ur ger kastilhanek hag a dalv kement ha falc'hun e brezhoneg. Falcón‎ zo ur stumm all eus ar ger. 

## Tud
*Miguel Halcón, kelaouenner spagnol, a labouras gant ar Falange.

## Traoù all
***Tributo del Halcón Maltés**, pe *[[Tribud Falc'hun Malta]]*, an tailh lakaet gant Karl V war Urzh Malta er XVIvet kantved, hag a vo brudet en XXvet kantved gant romant Dashiell Hammett hag ar filmoù savet diwarnañ.
**[[Halcón: Revista de Cultura Griega]]*, ur gelaouenn embannet gwechall en Euskadi
*Halcón M-1943, un arm eus Arc'hantina
Cojedes

**Cojedes** zo un anv a gaver e lec'hanvadurezh Venezuela.
*Cojedes (stad), ur stad e Venezuela
*Cojedes (kêr), ur gêr er stad-se
*Cojedes (stêr), ur stêr e-kreiz Venezuela
Dant

Un **dant** zo ur seurt askorn diavaez, gwenn a liv, e genoù an dud hag al loened, hag a dalvez da zantañ, da zrailhañ pe da chaokat ar boued. 

* dant-korn
* dant-lagad
* kildant

## Dant-laezh
War-dro deizh vloaz e kouezh dent-laezh ar vugale.
Portuguesa (stad)

* *Ur pennad *'Portuguesa** zo ivez.''



** Portuguesa''' zo unan eus stadoù Venezuela, ha Guanare eo ar gêr-benn anezhi.
Sucre (stad)

* *Ur pennad [[Sucre]] zo ivez.*

** Sucre** zo unan eus an teir stad warn-ugent zo e Venezuela (hep kontañ an Distrito Capital hag an Dependencias Federales), ha Cumaná eo ar gêr-benn anezhi. En-dro dezhi emañ ar Mor Karib en hanternoz, Pleg-mor Paria er reter, Monagas er c'hreisteiz, Anzoátegui er mervent, hag er c'hornôg Pleg-mor Cariaco. Anvet eo diwar anv ar jeneral Antonio José de Sucre.

### Rannoù
E Stad Sucre ez eus 15 kumun (*[[municipios]]*) rannet en 54 parrez (*[[parroquias]]*).:
Cumaná

**Peurvuiañ ne vez ket droukvesket gant [[Kommanna]].*
**Cumaná** eo kêr-benn stad Sucre e Venezuela en aber ar Río Manzanares. Keñtañ kêr savet gant ar Spagnoled e douar-bras Kreisteizamerika eo hi.
Portuguesa

**<span lang="pt-br">Portuguesa</span>** (*Portugaladez*, e brezhoneg), zo ur ger portugalek ha spagnolek implijet ivez da envel meur a dra. 

*A Portuguesa, anv kan broadel Portugal,

## Lec'hanvadurezh
*Portuguesa (stad), unan eus stadoù Venezuela, 
*Portuguesa - karter e kêr Rio de Janeiro, e Brazil

## Sport
Ur ger a gaver en anv meur a gleub mell-droad e Brazil:
*Portuguesa de Desportos - e São Paulo.
*Portuguesa Santista - e kêr Santos.
*Portuguesa da Ilha - e Rio de Janeiro
*Associação Portuguesa Londrinense - e Paraná.
*Portuguesa Futebol Clube - e Crato (Ceará)
*Portuguesa de Navegantes - e Navegantes, Santa Catarina.
Er c'hleuboù-see vez kemeret kan broadel Portugal evel kan ar c'hleub.
Vargas (stad)

Stad **La Guaira** (anvet stad **Vargas** betek 2019) zo unan eus stadoù Venezuela, ha La Guaira eo ar gêr-benn anezhi.
Trujillo (stad)

* *Ur pennad [[Trujillo]] zo ivez.*

** Trujillo**, pe **Stad Trujillo**, pe **Estado Trujillo** e spagnoleg, zo unan eus stadoù Venezuela, ha Trujillo eo ar gêr-benn anezhi.
Táchira (stad)

* *Ur pennad [[Táchira]] zo ivez.*

** Táchira** zo unan eus stadoù Venezuela, e kornôg ar vro, a-stok ouzh Kolombia, ha San Cristóbal eo ar gêr-benn anezhi.
Táchira

**Táchira** zo un anv-lec'h a gaver e Venezuela.

## Lec'hanvadurezh
### 
*Ar **[[Stêr Táchira (stêr)|Stêr Táchira]]** 
*Stad **[[Táchira (stad)|Táchira]]**, unan eus Stadoù Venezuela, anvet diwar-lerc'h ar stêr .

## Traoù all
*An Táchira Antpitta, un evn merienaer
*Ar Vuelta al Táchira, ur redadeg war varc'h-houarn, e miz Genver.
Redadeg war varc'h-houarn

**Redadegoù war varc'h-houarn** a vez aozet war an hentoù pe en ur marc'hhouarnva.

## War an hentoù
Meur a seurt redadegoù zo :
* ur redadeg a dennadoù, evel an Troioù bras : Tro Bro-C'hall, Tro Spagn, Tro Italia,
* redadeg klasel, a lavarer eus ur redadeg graet en ur ober un devezh evel Pariz-Roubaix, Liège-Bastogne-Liège, 
* redadeg ouzh an eurier evel Priz meur ar Broadoù,
* redadeg ouzh an eurier a skipailh.
## En ur marc'hhouarnva
Vargas

**Vargas** zo un anv-tiegezh portugalek ha spagnolek, deuet da vout anv-lec'h.

## Tud

### Politikourien

* Getúlio Vargas (1882-1954), prezidant Brazil
* Diego de Vargas, gouarnour 
* José María Vargas, prezidant Venezuela 
* Virgilio Barco Vargas, prezidant Colombia 
* Cortés Vargas, jeneral kolombian

### Skrivagnerien
* Álvaro Vargas Llosa, skrivagner spagnolek eus Perou, mab da Mario Vargas Llosa
* Fred Vargas, skrivagnerez c'hallek
* Mario Vargas Llosa, skrivagner spagnolek eus Perou,
* Ramón Arturo Vargas-Machuca Ortega, prederour ha politikour spagnol

### Livourien
* Alberto Vargas, livour perouat
* Andrés de Vargas, livour spagnol

### Sonerien ha kanerien
* Ángel Vargas, kaner arc'hantinat
* Arturo Vargas, kaner mec'hikan
* Chavela Vargas (1919-2012), kanerez vec'hikan
* Pedro Vargas, kaner mec'hikan
* Wilfrido Vargas, soner dominikan
* al laz-seniñ mec'hikan Mariachi Vargas de Tecalitlán, ar *gwellañ [[mariachi]] er bed* hervez o bruderien.

### Filmoù
* Maria Vargas, anv Ava Gardner er film "The Barefoot Contessa"

### Tud all
 
* Leonidas Vargas (1949-2009), forban kolombian, unan eus pennoù marc'had ar c'hokain. 
* María Margarita de Vargas y Santaella, ganet e 1983, mondianez venezuelat, dimezet d'ur priñs gall, danvez rouanez Bro-C'hall. 
* Taliana Vargas, Miss Colombia 2007.
* Valentina Vargas, aktorez chileat.

## Lec'hanvadurezh
###### 
* **[[Getúlio Vargas (Rio Grande do Sul)|Getúlio Vargas]]**, kumun e Rio Grande do Sul, diwar anv ar prezidant-diktatour.

###### 
***[[Vargas (Cantabria)|Vargas]]**, bourk e kumun Puente Viesgo, Cantabria .

###### 
***[[Vargas (stad)]]**, unan eus stadoù Venezuela.
* **[[Municipio Vargas (Vargas, Venezuela)|Municipio Vargas]]**, kumun er stad-se.

## Pennadoù kar
*Varga
Flibister

Ar **flibisterien**, pe **flibusterien**, a oa morlaeron er Mor Karib er  ha  hag a lakae en arigrap listri hag aodoù an trevadennoù spagnol. Peurvuiañ e oant Gallaoued, Izelvroiz pe Saozon.

## Ar ger
Dont a ra ar ger **flibister** eus ar ger nederlandek *vrijbuiter* (« a ra preizh en un doare frank »). Dont a rae ar ger-mañ war wel pa o doa an Hollandiz, emsavet a-enep da veli Spagn warno, paramantet listri kourser evit stourm ouzh ar Spagnoled. Ne oa ket anavezet o statud kourser gant ar Spagnoled avat peogwir ne oa ket an Izelvroioù ur stad dizalc'h d'ar mare-se. Evit moraerion Spagn ne oant nemet morlaeron. War-lerc'h e oa deuet ar flibister da vout ur reder-mor a c'helle bout gopret e-giz kourser e-pad ar brezelioù, merdeiñ evel martolod a goñvers pe ober gant ar morbreizherezh.

## Levrlennadur

* Michel Le Bris, * D'or de rêves et de sang - L'épopée de la flibuste 1494-1588*, Hachette-Pluriel, 2004, Paris, 383 pajenn, 
* Jean-Pierre Moreau (préface de Paul Butel), *Pirates : Flibustes et piraterie dans la Caraïbe et les mers du sud (1522-1725)*, Tallandier, 2006, Paris, 410 p., 
* Paul Butel, *Les Caraïbes au temps des flibustiers*, Aubier Montaigne, 1992, Paris, 300 p., 
* Philippe Jacquin, *Sous le pavillon noir : Pirates et flibustiers*, Gallimard, 2002, Paris, 160 p., 
* Georges Blond, *Histoire de la flibuste*, Livre de poche, 1971 - Stock, 1990 
* Mikhaïl W. Ramseier *La Voile noire : aventuriers des Caraïbes et de l’océan Indien*, Favre, 2006, Lausanne, 336 pages, 
* David Pickering, *Pirates*, CollinsGem. HarperCollins Publishers, New York, NY. pp-59. 2006.
* Patrick Boman, *Boulevard de la flibuste, Nicaragua 1850-1860*, Ginkgo éditeur, Paris, 2007, ISBN 978-2-84679-054-3

## Liammoù diavaez
* Le Diable Volant - Filibusterien Amerika (1648-1688)
* Diwar-benn filibusterien, morlaeron, kourserien, boukanerien hag all 
* Histoire des avanturiers flibustiers qui se sont signalez dans les Indes contenant ce qu'ils ont fait de remarquable depuis vingt années avec la vie les mœurs & les coutumes des boucaniers & des habitans de S. Domingue & de la Tortue Skrid orin Alexandre-Olivier Exquemelin, embannadur 1699, e gallica.fr
Lara

**Lara** zo un anv-lec'h hag un anv-den e meur a vro.

## Lec'hioù

### 
* **[[Punta Lara]]**, e proviñs Buenos Aires

### 
* **[[Lara (Victoria)|Lara]]**, e stad Victoria.

### 
* **[[Alfoz de Lara]]**, komark e proviñs Burgos ;
* **[[Jurisdicción de Lara]]** (C.P. 09650), kumun e proviñs Burgos ;
* **[[Lara de los Infantes]]** (C.P. 09651), bourk e proviñs Burgos , eno emañ ti-kêr kumun Jurisdicción de Lara.
* Mambrillas de Lara

### 
* **[[Lara (Monção)|Lara]]**, parrez e Monção;

### 
* **[[Lara (Antalya)|Lara]]**, distrig e proviñs Antalya;

### 
* **[[Lara (stad)|Lara]]**, stad e biz ar vro.

## Tud

*Lara Dutta, aktorez indian.
*Lara Flynn Boyle , aktorez stadunanat.
*Lara Fabian, kanerez velgiat
*Lara Pinilla, kanerez spagnol

### Anv-tiegezh

*Agustín Lara, sonaozour mec'hikan.
*Alexandra Maria Lara, aktorez alaman
*Catherine Lara, kanerez c'hall.
*Jacinto Lara, jeneral venezuelat.
hag ivez
*Claude Autan-Lara, filmaozour gall
*Guillermo Rodríguez Lara, diktatour Ecuador.

## Tud a faltazi
* Lara Antipova, penntudenn ar romant *[[Doctor Zhivago]]* gant Boris Pasternak.
* Lara Croft, harozez an heuliad Tomb Raider, e c'hoarioù video, filmoù pe bandennoù treset.

## Lennegezh
* Lara (barzhoneg), ur varzhoneg gant Lord Byron
* Lara, un danevell gant Goulc'han Kervella hag a gaver en dastumad danevelloù o tougen an hevelep titl.

## Sonerezh
**[[Lara's Theme]]*, tem pennañ ar film *[[Doctor Zhivago]]*, savet gant Maurice Jarre : diazez *[[Lara's Theme|Somewhere, my love]]* kanet gant ar ganourez stadunanat Connie Francis (1937-) e 1966.

## Pennadoù kar
*Lar 
*Laraha
*Laura
*Lora
Trujillo

**Trujillo** zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh eus Spagn, kaset da Amerika gant ar Spagnoled.

## Orin
Anv ur gêr keltiek e proviñs Cáceres e Spagn ; meur a stumm latin zo bet adkavet : *Turgalium*, *Trogilum*, *Turris Iulia*. Pelloc'h e kemmas an anv e *Truxillo* ha pelloc'h c'hoazh e *Trujillo*.

## Anvioù-lec'h
### 
* Trujillo, kumun er Valle del Cauca

### 
* Trujillo, kêr en Departamant Colón.

### 
* Trujillo, kêr e Departamant La Libertad
* Proviñs Trujillo, e Departamant La Libertad
* Distrig Trujillo, e Proviñs Trujillo

###### 
* Trujillo Alto, kumun e biz ar vro. 

### 
* *Ciudad Trujillo*, anv kêr Santo Domingo etre 1936 ha 1961

### 
* Trujillo, kêr e proviñs Cáceres
* Tierra de Trujillo, komark en Extremadura
* Mancomunidad Comarca de Trujillo, mancomunidad kumunioù

### 
* Stad Trujillo, unan eus stadoù Venezuela
* Trujillo, kumun ha kêr

## Anvioù tud
* Rafael Leónidas Trujillo, diktatour ar Republik Dominikan

## Notennoù
Santander

**Santander** zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh spagnolek.

## Anv-Lec'h
###### 
*Santander, kêr
###### 
*Estado Soberano de Santander, Stad kozh en Estados Unidos de Colombia
*Norte de Santander, departamant
**Provincia de Santander, proviñs kozh a glot dre vras gant Norte de Santander
**Puerto Santander, kumun e departamant Norte de Santander
**Santander de Quilichao, kumun e departamant Cauca
*Santander, departamant
###### 
*Proviñs Santander, proviñs kozh e Castilla la Vieja
*Santander, kêr e Spagn, kêr-benn kumuniezh emren Cantabria

## Anv-tiegezh
* Francisco de Paula Santander (1792-1840), soudard ha politiker kolombian
Dominig

**Dominig** zo un anv-bihan brezhonek. 
Peurvuiañ e c'hoarvez eus brezhonekaat an anv kar en ur yezh all. 

## Yezhoù all
*Domenico, en italianeg
*Domingo, e spagnoleg; diwarnañ e teu an anv-lec'h Santo Domingo
*Dominic, e saozneg
*Dominik, en alamaneg, tchekeg, poloneg
*Dominique e galleg

## Tud
### Sent
Ar sent anvet Dominig e brezhoneg.
* Domingo Loricato ( 990 - 1060), sant italian
* Dominig de Silos ( 1000 - 1073), sant spagnol 
* Dominig de la Calzada (1019 – 1109), sant spagnol
* *Dominig de Guzmán*, pe Domingo de Guzmán (1170 – 1221), sant spagnol
* Dominig Savio ( 1842 - 1857), sant italian

## Lec'hanvadurezh
Ne gaver ket an anv e lec'hanvadurezh Breizh, nemet en anv un nebeud skolioù:
**Skolaj Sant Dominig*, e Gwengamp, dalc'het gwechall gant leanezed Urzh Sant Dominig.
Un toullad anvioù kar zo er broioù all
*Dominika, enezenn ha stad er Mor Karib
* Sen Domynek (*St Dominic* e saozneg), kêriadenn e Kerne-Veur

## Pennadoù kar, a bell pe a dost
*Dom
*Santo Domingo
Éclimeux

**Éclimeux** a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
## Istor
### kantved
* Eil Brezel-Bed: bombezet e voe ar gumun d'ar 4 a viz Genver 1944 gant ar *387th Bomb Group* eus Aerlu SUA, abalamour d'an diazlec'h fuc'helloù V1 a oa bet savet eno d'an Alamaned.
## Monumantoù ha traoù heverk
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Mariachi Vargas de Tecalitlán

Ar ** Mariachi Vargas de Tecalitlán ** zo unan eus brudetañ lazoù mariachi, sonerezh hengounel ha folklorel Bro-Vec'hiko a-vremañ. Renet eo al laz gant Jose "Pepe" Martinez, met ar gwir rener eo Rubén Fuentes, ar *rener arzel*. 

## Istor
Krouet e voe e 1897 gant Gaspar Vargas. Sonet o deus e pevar c'horn ar bed. Lavarout a reont bezañ ar gwellañ mariachi er bed. 

## Kanaouennoù gante
Kanañ a reont holl ganaouennoù an doare *[[ranchera]]*, pe huasteco, evel ma tere d'ur mariachi. 
*Cielito lindo, unan eus kanaouennoù brudetañ Mec'hiko hag eus an holl vroioù spagnek 
*Volver, volver
*Cucurucucú paloma

## Liammoù diavaez
Mariachi Vargas o kanañ:
* ''La negra (El son de la negra).''
* ''El jarabe tapatío''.
* ''Cielito lindo Huasteco''. 
* ''Bésame mucho''. Unan eus kanaouennoù brudetañ er bed abaoe 40 vloaz eo Bésame mucho
* ''Por Amor''.
* ''Soy México''.
* ''La Bikina''.
* ''El pastor''.
* ''Viva Querétaro''.
* ''Por ti volaré''. Doare spagnolek ar c'han italianek Con te partirò
* ''Las voces de Fuentes'' (heuliad huastecos aozet gant Jeff Nevin).
* ''Veracruz es bello'' (Popurrí).
* ''Popurrí de Pepe Guízar (El mariachi de mi tierra)''.
* ''Violín huapango''.
* ''Volver, volver''
* ''Cucurucucú paloma'' .
Mor Andaman

**Mor Andaman** zo ul lodenn eus Meurvor Indez etre aodoù Birmania, Thailand, Malaysia, Indonezia hag enezegoù indian Inizi Andaman ha Nikobar. Er c'hornôg d'an inizi-se emañ pleg-mor Bengal. Er gevred da Vor Andaman emañ strizh-mor Malaka, etre ledenez Malaka hag enez Sumatra.
Kanol ar Martinière

**Kanol ar Martinière** a zo ur ganol a-hed al Liger, e Bro-Naoned.

## Lec'hiadur

A-hed Aber al Liger emañ, dre ar c'hreisteiz. Pemp da c'hwec'h kilometrad emañ eus ar stêr vras. 15 kilometrad eo he hirder, etre kêrioù Pembo ha Pentelloù.
* Lec'hiadur penn Reter : 
* Lec'hiadur penn Kornog : 

## Istor
Deuet e oa da wir e 1892, goude 10 vloaz mell labourioù evit lakaat ar bigi d'en em ziroudañ, al Liger o vezañ diaes da vageal warni ablamour e oa kontraezhet. Oberiant kenañ e oa e-pad ur prantad amzer berr, un 20 vloaz bennak, betek 1914 pa zeue da vezañ ur bered bigi, ha war lerc'h un diazezadur eus an AFNA. Distrujet e oa er bloavezhioù 1990 ar stankelloù savet gant an Amerikaned el lodenn uhel (*Île de bois* e kumun Pentelloù). Lezel a reas an dour da dremen endro betek skluz ar Carnet. Al lodenn izelañ war ar ganol betek Pembo, anvet "de la Taniais", a oa leuniet e fin ar bloavezhioù 1960 hag erlec'hiet gant ur fozell a ya d'an Norzh betek al Liger.

## Bremañ

N'ez eer ket da vageal warni evit ar c'henwerzh abaoe pell, evit ar blijadur ne lavaran ket. Savet e oa ur greizenn bageal e 1970 zoken. Kavout a reer ivez peskaeterien ha pourmenerien. Ul lec'h sioul ha dudius eo deuet da vezañ. Ne gaver ket par da ardivinkerezh he skluzioù en Europa. E framm Estuaire 2007-2009-2011, ar festival arz a-vremañ, e oa lakaet oberennoù digunvez krouet gant an arzourien. 

## Liammoù

* Lec'hienn diwar-benn kanol ar Martinière
* evit mont pelloc'h ganti
* Kanol ar Martinière war lec'hienn kumun Pentelloù
* Raktres babel
Hollsent ar Garreg

**Hollsent ar Garreg** (**Toussaint René Marie Le Garrec** e marilh ar boblañs), ganet d'ar 7 a viz Gwengolo 1862 e Kergrist-Moeloù, ha marvet d'an 18 a viz Meurzh 1939 e Montroulez, a oa ur skrivagner brezhonek, *Ar Barner* e anv-pluenn. Savet en deus pezhioù-c'hoari ha barzhonegoù.

Mab e oa da Fañch ar Garreg ha da vMarianna Pinson, labourerien-douar anezhe.
Gant Charlez Rolland, eus Lanneanoù, en deus adaozet trajedienn gozh ar Pevar Mab Emon e 1900. 

## E oberennoù
### C'hoariva
**Sant Gwenole*, 1900.
**Ar vezventi*, 1901 (IDBE)
*Alan al Louarn, 1903 (Levraoueg Eskopti Kemper)
**Arzur Breiz*, 1905
**Hollvelen*, 1926 (Levraoueg Eskopti Kemper)
*Abati an diskuiz-mat (Buhez Breiz Nnn 39, Meurzh 1924).
*Moueziou an Abardaë-Noz, 1935

## Barzhoniezh
**Moueziou an Abardaë-noz*, 1935, Levraoueg Armorica
Kontelezh Berrien

Div gontelezh zo anvet **kontelezh Berrien** (*Berrien County*) e SUA:
* Kontelezh Berrien, e Georgia ;
* Kontelezh Berrien, e Michigan.

## Pennad kar
*Berrien
Pentrefelin

Meur a lec'h zo anvet **Pentrefelin** e Kembre.

## Gerdarzh
Savet eo an anv diwar ar gerioù pentre (*[[kêriadenn]]*) ha melin (*[[milin]]*).

## Lec'hioù
*Pentrefelin (Ceredigion)
*Pentrefelin (Conwy)
*Pentrefelin (Gwynedd)
*Pentrefelin (Powys)
*Pentrefelin (Sir Gaerfyrddin)
*Pentrefelin (Mon), e-tal Amlwch 

## Pennad kar
*Pentre'r Felin
Reun ar Glev

**Reun ar Glev**, pe **Ronan ar Glev** (*René Le Gléau* evit ar velestradurezh c'hall) a oa ur yezhour hag ur geriadurour brezhonek.

Ganet e oa bet e Lokournan e 1922 ha marvet eo e Brest d'ar 7 a viz Here 2008 da c'hwec'h vloaz ha pevar-ugent.
Ar brezhoneg e oa e yezh kentañ, yezh e dud, met meur a yezh all en deus studiet goude, peogwir eo bet o kelenn galleg, latin, gresianeg ha brezhoneg. Tapout a reas ar *Certificat d’Aptitude au Professorat de l’Enseignement du Second degré* (CAPES) war al lizhiri klasel ha dont da vezañ kelenner eil derez e Normandi da gentañ hag e Brest adalek 1966 betek 1987 pa'z eas war e leve. Ouzhpenn bezañ kelenner war al lizhiri klasel e voe ivez unan eus ar re a gelennas brezhoneg en eil derez e Brest. 

War-lerc'h an Eil brezel-bed e voe unan eus ar re a yae da werzhañ levrioù brezhonek war ar marc'hadoù e Bro-Leon, evit ar gevredigezh Breuriezh al Levrioù Brezhonek (BALB). Goude-se e stagas da vat gant studiadennoù war geriaoueg hor yezh ha war hec'h ereadur. Ur marc'h-labour e oa ha dont a reas da vezañ unan eus ar gwellañ arbennigourien war ar brezhoneg. Kenlabourat a reas gant Strollad An Deskadurezh Eil Derez (SADED) er bloavezhioù 1960, da sevel kentelioù yezhadur.
E 1973 e voe embannet gantañ e *Syntaxe du breton moderne*. Er bloavezhioù 1990 e voe embannet gantañ *Études syntaxiques bretonnes*, adembannet e 1999 ha 2000. E oberenn anavezetañ eo e c'heriadur e dek levrenn anvet *[[Dictionnaire classique français-breton]]*, ma kaver miliadoù a skouerioù tennet eus skridoù brezhonek an <span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XIX</span><small><sup>vet</sup></small> hag an  da ziskouez penaos implij ar gerioù.

## Oberennoù
* *[[Syntaxe du breton moderne|Syntaxe du breton moderne : 1710 - 1972]]*, embannet war e anv, 1973.
* *[[Études syntaxiques bretonnes]]*, peder levrenn, embannet war e anv hag adembannet e 1999 ha 2000. 
* *[[Dictionnaire classique français-breton]]*, dek levrenn, embannet etre 1983 ha 1994 gant Embannadurioù Al Liamm. 

## Levrlennadur
*Goulc'han Kervella, *Reun ar Glev*, Al Liamm niv. 371, Kerzu 2008, p. 38

## Notennoù ha daveennoù
Bontnewydd

Meur a lec'h zo anvet **(Y) Bontnewydd** e Kembre :

## Gerdarzh
Savet eo diwar an anv pont (pont ivez e brezhoneg), kemmet war-lerc'h ar ger-mell a zo kouezhet (evel a c'hoarvez en anvioù all evel Felinfach), ha *newydd* (nevez).

## Lec'hioù
*e Gwynedd
**Bontnewydd, en Arfon, 
**Bontnewywdd, Meirionnydd, 
*e Powys
**Bontnewydd ar Wy. 

## Pennadoù kar
*Ogof Bontnewydd, mougev e Sir Ddinbych
*Pontnewydd, e kêr Cwmbrân, Torfaen
Betws

Meur a gêriadenn e Kembre zo anvet **Betws** (*ti-pediñ*, e brezhoneg).

#### 
*Y Betws, etre Sir Gaerfyrddin ha sir Abertawe
*Betws, Pen-y-bont ar Ogwr, e Pen-y-bont ar Ogwr
*Betws Bledrws, e Ceredigion
*Betws Cedewain, e Powys
*Betws Garmon, pene Gwynedd
*Betws Gwerful Goch, en Edeirnion, Sir Ddinbych
*Betws Ifan, e kreisteiz Ceredigion
*Betws Leucu, Ceredigion 
*Betws Newydd, e Sir Fynwy
*Betws-y-Coed, e Dyffryn Conwy, Sir Conwy
*Betws-yn-Rhos, e Sir Conwy

#### 
*Betws-y-Crwyn, e Swydd Amwythig

## Pennadoù kar
**[[The Belle of Bettws-y-Coed]]*, film e 1912
**[[Betws Hirfaen]]*, romant istorel gant J.G. Williams
Chiricahua

Anv meur a dra eo an anv **Chiricahua** :

* Chiricahua (pobl), ur bobl Apache 
** Chiricahuaeg, he yezh
* ar Menezioù Chiricahua, en Arizona
** Copa Chiricahua, kern uhelañ ar Menezioù Chiricahua
* ar Chiricahua National Monument, ur menez en Arizona.
Betws-y-Coed

**Betws-y-Coed** zo ur gêrig e Kembre war lez ar stêrioù Conwy ha Llugwy, e sir Conwy, hag e Parc Cenedlaethol Eryri.

## Gerdarzh
Savet eo gant ar gerioù betws (chapel, deuet eus ar saozneg kozh "bet-house", ha coed (koad), hag e-kreiz ar c'hoadoù emañ.

## Skeudennoù

Skeudenn:Betws-y-Coed railway station.jpg|An ti-hent-houarn
Skeudenn:Betws y coed.jpg|Divyezhegezh


## An iliz kozh
**Eglwys Fihangel Sant**, pe **Llanfihangel**, a vez lavaret eus an iliz, brudet da vezañ eus ar goshañ er vro. Savet eo bet etre an ti-hent-houarn hag ar stêr,  Afon Conwy, e reter ar gêriadenn. Koshañ rannoù an iliz a vremañ a zo eus ar XIVvet kantved, e eus deroù ar XVvet kantved. A-hervez e vije bet savet en anv ur sant kembreat da gentañ, ha goude en anv Sant Vikael, en amzer an Normaned. Evit maen-badez an iliz a zo eus an XIIvet. 

:*HIC JACET GRVFYD AP DAVYD GOCH : AGNVS DEI MISERE MEI*
:(Amañ e c'hourvez Gruffudd ap Dafydd Goch: Ra vo trugarezus Oan Doue ouzhin )


Eglwys Mihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 80.tif
Eglwys Mihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 94.tif
Eglwys Mihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 97.tif
Eglwys Fihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 50.tif
Eglwys Fihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 18.JPG
Loch Rí

**Loch Rí** pe *Loch Ríbh* (*Lough Ree* e saozneg) zo ul lenn e-kreiz Iwerzhon, unan eus an teir lenn vras zo a-hed An tSionainn, etre Loch Aillionn en argrec'h ha Loch Deirgeirt en ardraoñ. 

Emañ Loch Rí etre kontelezh An Longfort, kontelezh An Iarmhí ha kontelezh Ros Comáin (Connacht). Er c'hreisteiz d'al lenn emañ kêr Baile Átha Luain.

War enezennig Inis Cloithreann e kaver rivinoù savadurioù kristen kozh. War an enezenn-se e oa bet lazhet ar rouanez Medb (Méabh) gwechall, hervez ar vojenn.
Alasdair Fraser

**Alasdair Fraser** (ganet d'ar 14 a viz Mae 1955 e Clackmannan, bro Skos) a zo ur soner fiddle.
Labourat a ra evit ar Culburnie Records. Unan eus arzourien bennañ al label eo.
Krouet en deus ar three summer fiddling programs - the Valley of the Moon fiddle camp e California (krouet e 1984), a week-long course on the Isle of Skye (krouet e 1987) hag ar Sierra Fiddle camp in California (krouet e 2006).
Barrek war meur a yezh skosat, nevez 'zo, gant ar soner violoñsell Natalie Haas en deus sikouret da adsevel ha da adlakaat da vev hengoun skosat seniñ sonerezh da zañsal gant ar fiddle hag ar violoñsell. ("wee fiddle" ha "big fiddle").
O chom emañ Fraser e California an norzh gant e wreg hag e zaou vab.

## Pladennoù

* *In the Moment* gant Natalie Haas, (violoñsell) - embannet e 2007
* *Fire and Grace* gant Natalie Haas, (violoñsell) - embannet e 2004 (maout, Scots Trad Pladenn ar bloaz)
* *Legacy of the Scottish Fiddle, Vol 2* gant Muriel Johnstone (Piano) ha Natalie Haas (violoñsell) - embannet e 2004
* *Live in Spain* gant strollad Skyedance - embannet e 2002
* *Legacy of the Scottish Fiddle, Vol 1* gant Paul Machlis (Piano) ha Natalie Haas (Cello) - embannet e 2002
* *Labyrinth* gant strollad Skyedance - released 2000
* *Return to Kintail* gant Tony McManus (Gitar) - embannet e 1999
* *Way Out to Hope Street* gant Strollad Skyedance - embannet e 1997
* *Dawn Dance* - embannet e 1996
* *The Driven Bow* gant Jody Stecher (Gitar) - embannet e 1989
* *The Road North* gant Paul Machlis (touchennaoueg, Piano) - embannet e 1987
* *Skyedance* gant Paul Machlis (touchennaoueg, Piano) - embannet e 1985
* *Portrait of a Scottish Fiddler* - embannet e 1982

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
* poltriji sonadeg
* http://www.mvyradio.com/archives/index.php
* https://web.archive.org/web/20080807154109/http://www.crisoldecuerda.com/inicio1.html Ar skol spagnolek nevez war ar violoñs hag ar violoñsell
Skoutelezh

Ar **skouted** (ger hag a zeu eus ar saozneg "scout", hemañ o tont eus ar galleg kozh "escoute" o talvezout "anaouder") a zo ul luskad bedel evit ar re yaouank. Krouet eo bet e 1907 gant Lord Robert Baden-Powell. Hiriv an deiz ez eus muioc'h eget 38 milion a skouted ha gid (merc'hed) e 217 bro, eus a bep relijion, dileuriet gant un nebeud kevredigezhioù el live bedel.
Al luskad a zo diazezet war deskadurezh talvoudegezhioù kreñv evel ar genskoazell hag an doujañs. E bal eo sikour ar re yaouank da grouiñ o fersonelezh o tiorren anezho ez-fizikel, ez-speredel hag ez-relijiel, evit ma teufent da vezañ keodedourien oberiant er gevredigezh. Kement-se a vez graet dre charreoù en diabarzh met dreist-holl en natur. En em harpañ a ra ar skouted ouzh ul lezenn hag ur bromesa.
Ar skouted ha gid o deus etre 11 ha 17 vloaz, met e Bro-C'hall d'an nebeutañ e vez eus al "louvetaux/jeannettes" er skol kentañ-derez, hag eus ar "routiers/guides aînées" goude al lise.

## Orin
Soñjal a reas Baden-Powell er skouted evit ar wech kentañ e-pad seziz Mafeking, e Suafrika, e-pad an Eil Brezel Boers (1899-1902) pa oa-eñ ofiser. Gant kalz a gorvigell hag a galon e teuas a-benn da saveteiñ kêr, hag a oa seziz warni abaoe 217 devezh, gant armeoù enebour peder gwech niverusoc'h. Baden-Powell a implijas krennarded kêr evit ma kasfent kemennadennoù war droad pe war varc'h-houarn, evit evezhiañ, bezañ santinel pe c'hoazh anaouderien.
Dre se e prouas Baden-Powell e oa gouest ar re yaouank da gas kefridi da benn adal ma vefe fiziet enno. Anvet e voe neuze major-jeneral gant ar rouanez, ha skrivañ a reas ul levrig anvet "Aids to scouting" a oa graet evit ar soudarded.

## Levrlennadur
* KOSTIOU Jeremi, *Skaouted, kengred gant an [[Nepal]],* e-barzh Ya !, niv. 436, miz Here 2013, p. 10.
Sen to Chihiro no Kamikakushi

***Sen to Chihiro no Kamikakushi*** (, lenn. Sen ha Chihiro diankadenn speredel ) a zo ur film tresadennoù-bev japanek aozet gant Hayao Miyazaki er studio Ghibli e 2001.

Ar film-mañ eo an hini kentañ eus ur vro nann-saoznek en deus dastumet kement ha 200 milion a zolaroù e-maez ar Stadoù-Unanet. E Japan eo bet gwelet gant 23 milion a dud hag aet eo dreist Titanic a oa e penn renkadur an enkefiadoù brasañ.

## Istor

Chihiro, ur plac'h yaouank, a zo war an hent evit mont d'he di nevez, pa diviz he zad kemer un hent berroc'h. En em gavout a reont neuze dirak ur riboul. Daoust da klemmadennoù ar plac'hig ez a ar familh da welet petra 'zo en tu all. En em gavout a reont en ur gêriadenn goullo, met lec'h ma z' eus boued o c'hortoz debrerien. Krog a ra kerent Chihiro da zebriñ ha pa distro hi da welet anezho ez int bet cheñchet e moc'h.

Klask a raio neuze ar plac'h yaouank da zieubiñ e gerent eus ar mallozh-se, ha dizoloiñ a ra ur bed iskis, leun a speredoù deuet da zistanañ e kreizenn gibelañ Yubaba, mestrez al lec'h. Sikouret e vo gant Haku, ur sorser kevrinus, deskard da Yubaba.

## Mouezhioù
* Rumi Hiiragi : Chihiro
* Miyu Irino : Haku
* Mari Natsuki : Yubaba/Zeniba
* Bunta Sugawara : Kamaji
* Yasuko Sawaguchi : Mamm Chihiro
* Yumi Tamai : Lin
* Tatsuya Gashuin : Ar ran

## Prizioù
* Arzh Aour ar film gwellañ e Festival Berlin 2002.
* Oscar ar gwellañ tresadenn-bev 2003.
* César 2003 er rann film gwellañ a estren-vro.
* BAFTA 2004 er rann film gwelañ en ur yezh all eget ar saozneg.
* Ur bern festivaloù sinema nebeutoc'h anavezet.

## Liammoù diavaez
*  '''' war an *[[Internet Movie Database]]*
Free Software Foundation

Ar ***Free Software Foundation*** (e Brezhoneg "Aozadur evit ar poellad frank"), gant an teskanv *FSF*, a zo un aozadur amerikan hep pal kenwerzhel, krouet gant Richard Stallman e 1985 evit sikour paeañ ar ratres GNU ha kummunelezh ar poellad frank. An arc'hant dastumet a zeu dreist-holl eus roadennoù, hag un tamm eus gwerzh produioù a-eil (T-shirts, CD-Roms...).

An FSF Europe, an FSF India, an FSF Latin America hag an FSF France a zo pevar aozadurioù c'hoar d'an FSF.

## Hierarkiezh
### Emezeladur
D'ar 25 a viz Du 2002, an FSF a grog gant ar « FSF Associate Membership program for individuals ». E miz Meurzh 2005, muioc'h eget 3 400 izili a zo emzelet. Ar 5 a viz Meurzh 2003 eo lañset ar *Corporate Patron program for commercial entities* ur program evit an embregerezhioù. E miz Ebrel 2004, 45 embregerezh a gemer perzh d'ar program-se.

### Aozadur
An FSF en deus ur c'huzul merañ gant 6 ezel :
* Geoffery Knauth, Senior Software Engineer at SFA, Inc.
* Lawrence Lessig, Kelenner gwirioù e Stanford 
* Benjamin Mako Hill
* Henri Poole, Krouer CivicActions, a grassroots campaign technology consulting firm.
* Richard Stallman, Krouer an FSF, ar raktres GNU, hag al lañvaz GNU GPL, stummoù 1 ha 2
* Gerald Sussman, Kelenner stlenneg er MIT

### Postoù all
* Richard Stallman : Presidant (a youl-vat)
* Eben Moglen : General Counsel (a youl-vat)
* Dan Ravicher : Senior Counsel (a youl-vat)
* Peter Brown : Executive Director
* David « Novalis » Turner : GPL Compliance Engineer
* John Sullivan : programs administrator
* Ted Teah : Copyright Assignments clerk
* Joshua Ginsberg, Merour rouedad
* Justin Baugh, Merour rouedad
* Ward Vandewege, Merour rouedad
* Tony Wieczorek, Program Assistant

### Izili bet
* Leslie Proctor : Darempredoù publik
* Robert J. Chassell : Directeur fondateur et trésorier 
* Tim Ney : CEO 1998-2001
* Thomas Bushnell : GNU hacker, GNU Hurd
* Roland McGrath : GNU hacker, Glibc, Make, GNU Hurd
* Leonard Tower : GNU hacker
* Mike Haertel : GNU hacker, diff, grep
* Pete TerMaat : GNU hacker, gdb
* Phil Nelson : GNU hacker
* Jay Fenlason : GNU hacker, sed
* Brian Fox : GNU hacker, Bash
* Noboyuki Hikichi : GNU hacker
* Paul Rubin : GNU hacker, cpp
* Ariel Rios : GNU hacker, GNU Guile
* Randy Smith : GNU hacker, gdb
* Jonathan Watterson : Lañset en deus ar digital-speech 
* Lisa « Opus » Goldstein : Rener ar gazetenn GNU
* Bradley Kuhn : Executive Director
* Janet Casey : Free Software Directory maintainer
* Jim Blair : Merour rouedad

Sez an FSF, lec'hiet e Boston, Massachusetts en deus peurvuiañ 10 den gopret. Ar burev a zo renet gant Bradley Kuhn.

## Gopradennoù
* 1999 : Linus Torvalds Award evit ar stlenneg frank (*Open Source Computing*) http://www.stanfordalumni.org/news/magazine/2002/janfeb/showcase/motionpictures.html
* 2005 : Priz Ars Electronica: Medalenn e rann ar c'hummunelezhioù niverel (*Digital Communities*) https://web.archive.org/web/20051030172536/http://www.aec.at/en/prix/updates/article.asp?iNewsID=715&iTypeID=0 http://www.fsf.org/news/digital-communities.html

### Liammoù diabarzh
* Poellad frank
* GNU
* FLOSS

### Liammoù diavaez
* 
*  http://www.gnu.org/
Crépy (Pas-de-Calais)

**Crépy** a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
## Istor
### Kantved
* Eil Brezel-bed: savet e voe un diazlec'h bannañ fuc'helloù V1 d'an Alamaned.
## Monumantoù ha traoù heverk
* An iliz katolik,  kantved.
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Chiricahua (pobl)

Ar boblad **Chiricahua** () anvet ivez Chiricagua, Apached Chiricahua, Chiricagui, Chiricahui, Chiricahues, Chilicague, Chilecagez,  zo ur bodad meuriadoù Apach (pe *Apache*) hag a veve gwechall e mervent New Mexico ha gevred Arizona e SUA, hag en hanternoz Sonora ha Chihuahua e Mec'hiko, daoust ma n'haller ket resisaat harzoù o douaroù.

Int-i a voe ar bobl diwezhañ da zerc'hel penn ouzh arme gouarnamant SUA. Bremañ ez eus daou skourr degemeret gant gouarnamant SUA, ar Fort Sill Apache Tribe en Oklahoma, hag ar meuriad Chiricahua e New Mexico.

Ar bagadoù Apache ha Navajo zo un darn eus an ergerzhadeg Athabaskan da Norzhamerika eus Siberia dreist Strizh-mor Bering.

## Renerien anavezet

## Levrlennadur
* Angie Debo : *A History of the Indians of the United States*, University of Oklahoma Press, 1984 

## Liammoù diavaez
* ''Chiricahua Apache'' @ Legends of America
Nana

**Nana** zo un anv-den, paotr a-wechoù, plac'h peurliesañ. Implijet e vez e kalz yezhoù, war meur a gevandir.

## Berranv
A-wechoù e vez berradur un anv-bihan, evel Anna, pe Joanna, Johanna.

## Mojennoù ha relijion
* Nana, merc'h d'an doue-stêr Sangarios e Frigia, mamm d'an doue Attis.
* Nana-Ula, an haroz a gasas e bobl eus Tahiti da Hawaii hervez mojennoù Hawaii.

## Tud

* Nana Iberia, rouanez e Jeorjia er 
* Nana (1800?–1896), rener Apache en 
* *Joanna Mousc'houri*, anavezet evel **[[Nana Mousc'houri]]**, kanerez c'hresian
* Nana, anv arzourez Nanako Takushi, kanerez allaz japanat MAX
* Nana Akufo-Addo (g. e 1944), prezidant Ghana
* Nana Dzagnidze (g. e 1987), mestrc'hoarierez echedoù jorjian

## Oberennoù

*Nana, ul livadur gan Édouard Manet, 
*daou romant:
** Nana, ur romant gant Émile Zola,
** Nana, ur romant gant Chuck Palahniuk,
*anv meur a film, diwar oberenn Zola 
*anv delwennoù kizellet gant Niki de Saint-Phalle (1930–2002)

### Bannoù-treset
* Nana ur manga japanat
* Nana e-barzh Tom-Tom ha Nana

### Filmoù
* Nana, film gall gant Jean Renoir e 1926
* Nana, film stadunanat gant Dorothy Arzner ha George Fitzmaurice e 1934
* Nana, film mec'hikan gant Roberto Gavaldón e 1944
* Nana, film gall gant Christian-Jaque e 1955
* Nana, film japanat gant Kentarô Ôtani e 2005

## Lec'hanvadurezh
* Nana, e kontelezh Călăraşi e Roumania
* Nana, kumun e distrig Nové Zámky e rannvro Nitra e Slovakia
* Nana, kêriadenn e distrig Pali en India

## Kanji
*七, an niverenn seizh e japaneg.

## Traoù all
* Nana, serviedennoù evit ar merc'hed graet gant SCA Hygiene Products.

## Pennadoù kar a bell pe a dost
* Nan
* Na Na
* Nanas
* Nanna
* Nanny
* Nanus, ar ger latin a dalv korr
* Nanum
Mor Barents

**Mor Barents** (*Barentshavet* e norvegeg; Баренцево море, *Barentsevo More*, e rusianeg) a zo ul lodenn eus Meurvor Arktika. En em ledañ a ra en hanternoz da Norvegia ha da gornôg Rusia. Anvet eo bet evel-se en enor d'ar moraer izelvroat "Willem Barents" (pe "Barentsz").

Er c'hornôg da Vor Barents emañ Mor Norvegia hag er reter emañ Mor Kara, en tu all da enez Novaya Zemlya. Gant levezon ar Gulf Stream n'eo ket ken yen dour Mor Barents ha ma c'hallfed gortoz en ur mor ken pell en hanternoz, ha stank eo ar pesked ennañ, dreist-holl ar moru, ha niverus ar besketaerien da-heul. Mourmansk eo ar porzh brasañ war aodoù Mor Barents, hag implijet e vez da borzh-brezel gant morlu Rusia.
Ponte Sampaio

**Ponte Sampaio** pe *Santa Maria de Pontesampaio* zo ur barrez e Galiza, e kumun Pontevedra. Kumun distag e oa betek ar .

Eno, e miz Mezheven 1809, e voe trec'het arme c'hall Napoleone Buonaparte gant soudarded pobl Galiza.

## Pennad kar
*Emgann Ponte Sampaio
Emgann Ponte Sampaio

**Emgann Ponte Sampaio** zo c'hoarvezet e Mezheven 1809 e Ponte Sampaio, ur gumun e Galiza (hiziv e kumun Pontevedra), war lez ar stêr Verdugo, etre soudarded pobl Galiza hag arme c'hall Napoleone Buonaparte, renet gant Michel Ney, 

Daou zevezh e padas an emgann, eus ar 7 d'an 9 a viz Mezheven, ha trec'het e voz ar C'hallaoued. 

## An emgann

## Levrlennadur
* Estrada Catoyra, Félix, *Historia de los ejércitos gallegos durante la Guerra de la Independencia*. Santiago de Compostela. Tipografía de El Eco Franciscano. 1916.
* Portela Pazos, Salustiano, *La guerra de independencia en Galicia*. Santiago de Compostela. Tipografía del Seminario. 1964.
* Osuna Rey. J. M., *Los franceses en Galicia: Historia militar de la Guerra de Independencia en Galicia, 1809*. A Coruña. Fundación Barrié de la Maza. 2006.
Mor Japan

**Mor Japan** zo ur mor etre Japan, Korea ha Rusia en Azia ar Reter. Dre m'eo kloz a-walc'h, evel ar Mor Kreizdouar, n'eus ket kalz a vareoù ennañ.

Emañ Mor Japan etre douar-bras Rusia hag enez Sakhalin en hanternoz, Korea ar Su ha Korea an Norzh er c’hornôg, ha inizi Japan, Hokkaido, Honshu ha Kyushu, er reter.

En em astenn a ra Mor Japan war 978 000 km² ha 3 742 metr eo e zonder brasañ. 

Stank eo ar pesked e Mor Japan ha pouezus eo ar pesketaerezh evit armerzh ar broioù tro-dro. Er c’hondon e kaver danvez krai hag anv zo e vefe gaz naturel ha tireoul ivez. Gant kresk armerzh broioù reter Azia, eo deuet ar mor-se da vezañ pouezus evit ar c’henwerzh ivez.

## An anv
*Mor Japan* a reer eus ar mor-se peurvuiañ (日本海 *nihonkai* e japaneg ha Японское море *Yaponskoye more* e rusianeg), met evit tud Korea en deus un anv all : *Mor ar Reter* eo evit tud Su Korea (동해 *Donghae* e koreeg) ha *Mor Reter Korea* (조선동해 *Chosŏn Tonghae* e koreeg) evit annezidi Norzh Korea.
Laguna Verde

**Laguna Verde** zo un anv-lec'h spagnolek.

*Laguna Verde, Chile
*Laguna Verde (lenn e Chile) 
*Laguna Verde (Bolivia), lenn sall
*Laguna Verde (Republik Dominikan)
*Laguna Verde (Hong Kong), e Kowloon, Hong Kong
*Laguna Verde (Mec'hiko), ur greizenn nukleel e Mec'hiko

## Pennadoù kar
*Lago Verde
*Green Lake
Lago Verde

**Lago Verde** zo un anv-lec'h italianek, portugalek, ha spagnolek:

* Lago Verde, Chile, kumun e Chile
* Lago Verde, Maranhão, kêr e Maranhão e Brazil

#### 
* Lago Verde (Queyras), 
***Lago Verde** zo un anv roet da veur a lenn en italianeg e Proviñs Bolzano, hag a zo anvet *Grünsee* en alamaneg.

## Gwelout ivez
*Laguna Verde
*Green Lake
*Grünsee
Nyanza

**Nyanza** zo ur ger bantouek, hag a dalv kement ha lenn, hag a gaver e lec'hanvadurezh Afrika. 

* *Albert Nyanza*, anv bantouek Lenn Albert, etre Republik Demokratel Kongo hag Ouganda. 
* *Victoria Nyanza*, anv bantouek Lenn Victoria 

* Nyanza (Rwanda), kêr e Rwanda
** Distrig Nyanza, en-dro da Nyanza, Rwanda
* Proviñs Nyanza, e Kenya
* Nyanza Lac, e Burundi
* Nyanza (Nova Scotia)

## Pennad kar
* Mwanza
Associació d'Escriptors en Llengua Catalana

An **Associació d'Escriptors en Llengua Catalana**, pe **AELC**, zo ur gevredigezh a vod skrivagnerien, barzhed, troerien, hag a skriv en katalaneg. Savet eo bet d'an 31 a viz Here 1977, en amzer diktatouriezh Franco, goude Kendalc'h ar sevenadur katalanek a oa bet e 1975 ma voe divizet sevel aozadur micherel ar skrivagnerien gatalanek. 

.

## Notennoù

## Menegoù
* 

## Liammoù diavaez

* , , , ,  : Lec’hienn an AELC