La semaine sanglante

***"Sizhun ar Gwad" (e galleg "La Semaine sanglante"***) zo ur ganaouenn dispac'hel anezhi bet kompozet gant Jean-Baptiste Clément ha bet skrivet e 1871 e Pariz e-lec'h ma veze oc'h en em gannañ ha war don *"[[Kanaouenn ar Beizanted]]"* (e galleg "*Chant des Paysans",* graet gant Pierre Dupont).

Lakaet e vez ar gaoz, e-barzh ar ganaouenn-mañ, war lazhadeg Tud ar Gumun (e galleg: les communards) gant Tud-Versailhez (e galleg les Versaillais). "Tud-Versailhez" a oa an arme a-lezenn hag a responte da urzhioù gouarnamant reizh ar vro, renet gant Adolphe Thiers hag a oa e sez e Versailhez. Falc'het ez eus bet el lazhadeg-mañ degadoù a vilieroù a dud, en ur fuzuilhañ anezho hep na vefent barnet e mod ebet etre an 22 betek an 29 a viz Mae 1871 (war-dro 30 000). Al lazhadeg-mañ a vefe an hini vrasañ e holl istor Bariz, betek bezañ pell gwashoc'h evit hini Lazhadeg Sant-Berteleme a c'hoarvezas er bloavezh 1572 hag a zo anavezetoc'h gant an dud.

Sizhun ar Gwad a zo an darvoud moustrerezh hag a dorras Kumun Pariz.

Hervez doare, dre ma 'z eo neutreloc'h, gwelloc'h evit menegiñ, ha melkoniusoc'h ar ganaouenn *[[Amzer ar c'herez]]* (e galleg "*[[:fr:Le_Temps_des_cerises_(chanson)|Le Temps des cerises]]"*)  ha dreist-holl dre ma 'z eo bravoc'h a-fet barzhoniezh, kement-se en deus graet e-seurt ma vefe anavezetoc’h gant an dud war bell amzer. Anavezetoc'h eo ar ganaouenn-mañ evit an den he deus he c'hompozet [daveennoù a vank]. Troet eo bet e meur a yezh: ruseg, roumaneg (« *Cînd va veni cireşelor vreme* »), sinaeg, hag all hag all.

## Kanerien
Kanet eo bet ar ganaouenn gant meur a arzour ha meur a strollad, kavet e vo ganeoc'h al listennad amañ dindan:

*Germaine Montero,
* Marc Ogeret e 1969, hag adembannet war an albom CD *"Tro-dro d'ar Gumun"* (e galleg: *[[Autour de la Commune]]*) er bloavezh 1994, compilation, Florilège de la chanson populaire française, Disques Vogue.
*Serge Kerval e 1970.
*Francesca Solleville e 1971, hag adembannet war an albom CD *"Ar Gumun en ur ganañ*" (e galleg: *[[La Commune en chantant]])* er bloavezh 1988, Disc AZ.
*Rosalie Dubois er bloavezh 1981.
* Zap e 1989.
*Michèle Bernard e 1973 war *Le temps des crises. L’histoire de France à travers les chansons,*
*Les Amis d'ta femme
*La Compagnie Jolie Môme
*Les Quatre Barbus

## Sonerezh
War don Kanaouenn ar Beizanted gant Pierre Dupont.

## Komzoù
::: **Sizhunvezh ar gwad**
:: Paneve an toupinoù hag an archerien,
:: Ne weler war an hentoù ken,
:: Tud kozh o ouelañ atristet,
:: Intañvezed ha minored.
:: Dourasenniñ ‘ra mizer Kêr Bariz
:: Ar re eürus a zo o krennañ,
:: Kuzulioù ‘r brezel ‘zo diouzh ar c’hiz,
:: Hag ar pavadoù ‘zo o tiwadañ.

::: **Diskan**
::: **Ya met!**
::: **Bralañ ‘ra ar mañchoù,**
::: **Ur fin ‘vo d’ar falldeizioù.**
::: **Ha diwallit ‘ta rak ar ravañch,**
::: **Pa stago ‘barzh ar beorien!**
::: **Pa stago ‘barzh ar beorien!**

:: Kazetennoù an ez-prefeti
:: Ar flibisterien, an dud kollet ganto o fenn,
:: Ar re ‘n ‘m ga’et g’an avanturioù
:: Ar re ‘zo mat dezhe, ha c’hoazh an dekoreet
:: Tud ar yilc’hier ha kornioù ar straedoù
:: Karourien merc’hed rebutet
:: O neriñ evel ur bern gwennaennoù
:: War korfoù ar re drec’het.

::: **Diskan**

:: O trakañ, chadennañ, pe fuzuilhañ ‘vezer
:: An holl ‘vez paket dre-zegouezh.
:: Ar vamm da gichen he merc’h,
:: Ar bugel etre divrec’h ar gozhez.
:: Kastizoù ar banniel-ruz
:: ‘Vez erlec’hiet g’ar spouron
:: Holl ampouilhed Bouges (diasur)
:: Mevelien ar rouaned hag an impalaerion (klotenn).

::: **Diskan**

:: Ha setu-ni d’ar Jezuited
:: D’ar Mac Mahon, d’an Dupanloup.
:: Ken e c’hlavo dour benniget,
:: Ar c’hefioù rastello madoù.
:: Kerkent ha warc’hoazh en ebatoù
:: Ha Sant-Eustach hag an Opera
:: A zeuio da vezañ kevezerien evit an deizioù,
:: Hag e vo poblet ar bagnoù eta.

::: **Diskan**

:: A-benn arc’hoazh ar Manoñed, al Loreted
:: Hag intronezed ar fabourzhioù
:: A wisko war o gouzougennoù
::Chasepotoù ha taboulinoù
:: Lakaet ‘vo pep-tra d’an triliv,
:: Pladoù an deiz ha rubanoù,
:: E-keit ha ma ‘vo fuzuilhet
:: An haroz Pandore hon c’hrouadurioù.

::: **Diskan**

:: Warc’hoazh tud ar Polis
:: A vleunio arre war ar riblenn,
:: Lorc’h enno eus o stad a servis,
:: Hag o fistolenn en o c’herc’henn.
:: Divara, dilabour hag hep arm,
:: Bez e vimp gouarnet
:: Gant toupinoù hag ar re jandarm,
:: Sabrerien-pobloù ha personed.

::: **Diskan**

:: Ar bobl gant kolier ar vizer
:: A vo rivet evit atav?
:: Betek peur tud ar brezel
:: A zalc’ho mat atav?
:: Betek peur ar Santel a Glik
:: A gredo de’i eh omp viloc’h evit chatal ?
:: A-benn peur e teuio Republik
:: Ar Justis hag al Labour ?

::: **Diskan**

## Notennoù ha daveennoù


## Gwelet ivez

### Liammoù diavaez
* Les chansons de Jean Baptiste Clément [PDF]