open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mardonios

**Mardonios** ((henberseg : *Mardoniye*, henc'hresianeg Μαρδόνιος) a oa ur jeneral eus Impalaeriezh Persia en deus bet ur roll bras er brezelioù medek. Kar e oa da diegezh an Ac'haemenided. 

Mardonios a oa mab Gobrias, un noblañs eus Persia en doa skoazellet ar priñs Darius, eus tiegezh an Ac'haemenided, pa oa o klask gounit an tron. Kreñvaet e voe ar c'hevredad etre ar roue nevez hag e vignon gant euredoù diplomatek : Darius a zimezas da verc'h Gobrias, ha Gobrias gant c'hoar Darius. Eurediñ a reas Mardonios gant Artazostre, unan eus merc'hed Darius I. 

E 492 kent J.-K. e renas ar c'hentañ ergerzhadeg kaset gant Darius a-enep Henc'hres. Goude trec'hoù en deroù e voe harzet gant eneberezh an Draked ha peñse e listri e-kichen ar Menez Athos. Ret e voe dezhañ distreiñ en Azia-Vihanañ. 

E-pad an eil brezel medek e eile ar roue nevez Kserses I a lezas anezhañ e penn un arme pa zistroas d'e impalaeriezh goude ma oa koll ar Bersed en Emgann Salamin. Klask a reas sevel divizoù gant Aten e-pad goañvezh 480 a-raok J.-K. mes pa nac'has an Ateniz e aloubas Attika en-dro. Kemer a reas Aten adarre, kuitaet gant e annezidi, a-raok bezañ lazhet e-kreiz Emgann Plataea (479 a-raok J.-K.).
Água Boa (kêriadenn henvroiz)

**Água Boa** zo ur gêriadennad Indianed Maxacali (*Konãgmai*, er yezh maxacali), e kumun Santa Helena de Minas, e biz Minas Gerais e Brazil. 

Água Boa, hag ar gêriadenn all Pradinho, zo darn eus an tachennadoù bihan dalc'hetgant an Indianed Maxacali.

## Liammoù
* Pajenn ma weler skeudennoù eus Indianed Maxakali
Tokugawa Ieyasu

**Tokugawa Ieyasu** (e Japaneg 徳川 家康), ganet d'an 31 a viz Genver 1543 ha marvet d'ar c'hentañ a viz Even 1616, a voe saver ha kentañ shogun ar shogunelezh Tokugawa e Bro-Japan. Padout a reas ar shogunelezh eus Emgann Sekigahara e 1600 betek an Adsavadur Meiji e 1868. Ieyasu a gemeras ar galloud e 1600, a voe anvet da shogun e 1603, hag a zilezas e garg e 1605, daoust ma chomas er galloud betek e varv e 1616. Skrivet e vez a-wezhioù e anv-bihan **Iyeyasu**, hervez an distagadur istorel *[[we (kana)|we]]*. Korf Ieyasu a oa miret e Nikkō Tōshō-gū goude e varv gant an anv *Tōshō Daigongen* (東照大権現).

## Notennoù
Yann Fouéré

**Yann Fouéré**, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1910 en Aignan (Gers), aet da Anaon d'an 21 a viz Here 2011 e Sant-Brieg, a oa un emsaver ha broadelour breton.

## Levrioù
* *L'Europe aux Cent Drapeaux*, 1968.
* *La Bretagne Ecartelée*, Nouvelles éditions latines, 1962.
* *Problèmes Bretons du Temps Présent*
* *En prison pour la libération de la Bretagne. [En prison pour le F.L.B.].* Nouvelles Editions Latines, (Les Cahiers de l'Avenir de la Bretagne; 3), 1977.
* *Histoire résumée du mouvement Breton, du XIXe siècle à nos jours (1800–1976).* Quimper: Editions Nature et Bretagne, (Les Cahiers de l'Avenir de la Bretagne; 4), 1977. ISBN 2852570270.
* *Europe ! Nationalité bretonne… Citoyen français ?*, Coop Breizh, 2000.
* *La Patrie interdite, Histoire d'un Breton*, France Empire, 1987.
* *Ces Droits que les autres ont …*, Les cahiers de l'avenir de la Bretagne.
* *L'Histoire du quotidien La Bretagne et les silences d'Henri Fréville* (gant kenlabour Youenn Didro)
* *La maison du Connemara*, emb. Coop Breizh, 1995.
* * *Projet de loi portant statut d'autonomie pour la Bretagne* gant Yann Fouéré, Thierry Jigourel, Jean Cevaër... [& al.] ; [embannet gant POBL]. - Sant-Brieg (21 Pl. Du Guesclin ) : les Cahiers de l'avenir, 2001.

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel Diazezadenn Yann Fouéré
Trogon treilheris

An **trogon treilheris** (*Trogon clathratus*) a zo ur spesad evned eus kerentiad an Trogonidae. 

## Doareoù pennañ

## Annez
Bevañ a ra al labous e koadegi gleb eus Costa Rica ha Panamá.

## Boued

## Daveennoù
Ouest-Matin

**Ouest-Matin** a oa ur gazetenn bemdeziek c'hallek a veze embannet e Roazhon etre 1948 ha 1956.

Gant ar Strollad Komunour Gall e voe klasket sevel ur gazetenn bemdeziek e Breizh goude an Eil Brezel-bed, ouzhpenn ar c'hazetennoù sizhuniek a veze embannet gantañ e pep departamant. E deroù 1945 e voe an taol kentañ da glask sevel ar gazetenn bemdeziek-se, met en aner rak enebiñ a reas Pierre-Henri Teitgen, unan eus saverien Ouest-France, hag a oa kannad MRP en Il-ha-Gwilen, ha ne voe ket roet aotre d'ar gazetenn nevez da zont er-maez. 

D'an 31 a viz Here 1948 avat e teuas er-maez an niverenn gentañ eus Ouest-Matin, a oa diazezet e Roazhon. Er c'hontrol diouzh ar pezh a veze graet peurliesañ gant ar c'hazetennoù all embannet gant ar Strollad Komunour e Bro-C'hall, ne voe ket lakaet war wel en deroù e oa embannet Ouest-Matin gant ar strollad-se. Henri Denis, ur c'helenner war ar gwir e skol-veur Roazhon, e oa ar rener. Ezel e oa an den-se eus an Union des Chrétiens Progressistes. Met goude ar mare kentañ ma klaske ar gazetenn bezañ digor da lennerien a bep seurt, e teuas buan da vezañ splannoc'h e save a-du gant ar Strollad Komunour ha gant e stourmoù : stourm evit ar peoc'h, stourm a-enep ar brezel en Indez-Sina hag en Aljeria, difenn an Unvaniezh Soviedel... 

Dre ma ranke kevezañ gant kazetennoù diazezet mat e Breizh, evel Ouest-France ha Le Télégramme, ha dre ma voe graet meur a brosez dezhi gant ar gouarnamant, e voe lakaet diaes ar gazetenn gomunour. Daoust d'ar strivoù a voe graet evit dastum arc'hant e-touez al lennerien, e voe ret paouez d'hec'h embann e miz Mezheven 1956.

## Levrlennadur
*Jacques Thouroude, *Ouest-Matin - Un quotidien breton dans la guerre froide (1948-1956)*, embannet gant Apogée, 2006.
Kimon

**Kimon** (en henc'hresianeg, *Κίμων* &mdash; *Kimōn*) (510, Aten &ndash; 450 kent J.-K., e Citium, e Kiprenez), a oa un den Stad eus Aten en Henamzer, strategos e oa, ha politiker pennañ ar geoded e-kreiz ar  kantved. Mab e oa da Miltiades, trec'her Maraton. Kimon en doe ur roll a-bouez e krouidigezh impalaeriezh Aten war vor da-heul c'hwitadenn an eil aloubadeg eus Henchres gant Kserses I e 480-479 kent J.-K.. Kimon a zeuas da vezañ un haroz eus ar brezelioù en Aten. Dont a reas da vezañ amiral goude m'en doe kemeret perzh en Emgann Salamis.

Unan eus kurioù brasañ Kimon a voe distruj ur strollad listri hag un arme persian war glann ar ster Eurimedon e 466 kent J.-K.. E 462 a-raok J.-K. e renas un ergerzhadeg c'hwitet da skoazellañ Sparta e-pad emsavadeg an hiloted. Da-heul an darvoud-se e voe ostrakizet eus Aten e 461 kent J.-K.. Koulskoude e voe galvet en-dro eus e harlu a-raok diwezh an dek vloaz ostrakadur da sevel un emglev peoc'h pemp bloaz e 451 kent J.-K. etre Sparta hag Aten. Kimon a renas ivez strollad brientinien Aten a-enep Perikles hag enebiñ a reas ouzh dispac'h demokratel Efialtes o klask derc'hel kontrol strollad ar vrientinien war ensavadurioù Aten.

## Notennoù

## Levrlennadur
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Liammoù diavaez
* Cimon of Athens, in About.com.
Kimon (disheñvelout)

**Kimon** a c'hall bezañ :
*Kimon (510–450 a-raok J.-K.), un den a stad hag ur jeneral eus Aten

*Kimon Kleonae, ul liver eus Henc'hres
*cimone, ur gumun eus Italia
**kimon*, e japaneg eo anv an norzh, tu dor an drouksperedoù, s.o. Oni

*Al lestr-distruj Kimon, eus morlu Bro-C'hres
Manuel Iañ

**Manuel Iañ** zo bet anv meur a roue:
*Manuel Iañ Comnenus, Impalaer Bizantion (1143-1180)
*Manuel Iañ Trebizond, Impalaer Trebizond (1228-1263)
*Manuel Iañ Portugal, Roue Portugal (1496-1521)

## Pennad kar
*Manuel II
Manuel Portugal

**Manuel de Portugal** zo anv meur a briñs pe roue e Portugal :

* Manuel Iañ Portugal (1496-1521), roue Portugal adalek 1495 betek e varv e 1521,
* Manuel II Portugal, diwezhañ roue Portugal eus 1908 da 1910,
* Manuel, Priñs Portugal (1531-1537), priñs pennhêr, marvet da c'hwec'h vloaz,
* Manuel Portugal, infant Portugal, mab d'ar roue João IV Portugal,
* Manuel Portugal, infant Portugal, mab d'ar roue Pedro II Portugal,
* Manuel, Priñs Portugal (1568-1638), mab d'ar roue António Iañ,
* Dom Manuel de Portugal, barzh portugalat eus ar  kantved, a skrivas e kastilhaneg hag e portugaleg.

## Pennadoù kar a-dost
*Manuel, Priñs Portugal
*Manuel
Manuel Iañ Portugal

**Manuel Iañ** (Alcochete, 1469 — Lisboa, 1521) a oa Roue Portugal (1496-1521). Lesanvet e oa *o Afortunado* pe *O Venturoso* ("ar c'hlasker chañs").

Kenderv e oa d'ar roue João II ha pa varvas hennezh e pignas war an tron, e 1495.

## Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas.

*Da gentañ gant Izabel Kastilha hag Aragon, infantez Spagn (1470–1498), merc'h henañ Fernando II Aragon hag Izabel ar Gatolikez; ur bugel o doe:
**Miguel da Paz (1498-1500), pennhêr kurunennoù Portugal, Kastilha hag Aragon

*Goude, e 1500, gant e c'hoar-gaer, Maria Kastilha hag Aragon, infantez Spagn (1482-1517); dek bugel o doe: 
**João, a voe roue Portugal (1502-1557)
**Isabel (1503-1539), a zimezas da Carlos Iañ Spagn, a voe mamm da Fulup II Spagn
**Beatriz Portugal, Dugez Savoia (1504-1538), dimezet da Charlez III Savoia, Dug Savoia
**Luís, Dug Beja (1506-1555), Konestabl ar Rouantelezh, Priol Urzh Sant Yann Jeruzalem, tad da António, prior do Crato
**Fernando, Dug Guarda (1507-1534), dimezet da Guiomar Coutinho, Kontez Marialva
**Afonso de Portugal, kardinal (1509-1540), arc'heskob Évora ha Lisboa.
**Maria (1511-1513)
**Henrique (1512-1580), kardinal, arc'heskob Braga, Évora ha Lisboa, Inkizitour meur, rejant, ha roue Portugal ;
**Duarte, Dug Guimarães (1515-1540), dimezet da Isabel de Bragança, tad-kuñv da João IV Portugal
**António de Portugal (1516); ne vevas nemet un nebeud deizioù. 

*Da drede gant Leonor Aostria (1498-1558), infantez Spagn, c'hoar da Carlos Iañ Spagn, roue Spagn hag impalaer santel:
**Carlos de Portugal (1520-1521), marvet da ur bloaz
**Maria de Portugal (1521-1577), brudet he deskadurezh.
Giovanni Malatesta

**Giovanni Malatesta** (marvet e 1304), pe ** Gianciotto** (e verranv), a oa mab Malatesta da Verucchio, aotrou Rimini. Giovanni a oa paotr a galon, met kamm ha nammet. 

## Istor
Guido da Polenta a oa bet o vrezeliañ a-enep an tiegezh Malatesta. Pa voe arsavet ar brezel e c'hoantaas Guido kadarnaat ar peoc'h dre zimeziñ e verc'h, Francesca da Rimini, da bennhêr Malatesta, Giovanni Malatesta e anv (ha Gianciotto e verranv), mab Malatesta da Verucchio, aotrou Rimini. Giovanni a oa paotr a galon, met kamm ha nammet. Gouzout a-walc'h a ouie Guido e vije nac'het ar Giovanni gant Francesca, neuze e voe graet an eured dre hanterouriezh breur Giovanni, ar paotr koant Paolo Malatesta.

Francesca a orgedas ouzh Paolo ha ne gomprenas an touell nemet da zeiz war-lerc'h an eured.

Francesca ha Paolo a voe orgedet war-lerc'h lenn istor Lancelot ha Guinevere, hag a zeuas da vout serc'hed. Tapet e voent war an tomm gant Giovanni ha lazhet gantañ.
Manuel, Priñs Portugal

**Manuel, Priñs Portugal** eo an anv a roer d'an daou zen-mañ:
* Manuel, Priñs Portugal (1531-1537), priñs pennhêr, marvet da 6 vloaz.
* Manuel, Priñs Portugal (1568-1638), mab da António Iañ Portugal.
Manuel, Priñs Portugal (1568-1638)

**Manuel de Portugal** (1568-1638), Priñs Portugal, a oa mab da António Iañ, roue Portugal.

Dimezet e oa d'ar gontez izelvroat  Emilia van Nassau (1569 – 1629). 

## E vugale
# Ur verc'h marv ganet  (1598–1602)
# Maria Bélgica Portugal (1599–1647)
# Manuel de Portugal (1600–1666)
# Luís Guilherme Portugal (1601–1660)
# Merc'h marv ganet (1602–1603)
# Emília Luísa Portugal (1603–1670)
# Ana Luísa Portugal (1605–1669)
# Juliana Catarina Portugal (ca. 1607–1680)
# Maurícia Leonor Portugal (1609–1674), dimezet d'an dug George Frederik van Nassau-Siegen, mab d'ar c'hont João VII de Nassau-Siegen.
# Sabina Delfina Portugal (1612–1670)
Miguel da Paz

**Miguel da Paz** (Zaragoza 1498-1500 Granada), a oa infant Portugal, Kastilha, hag Aragon. 

Ganet e oa e Zaragoza, e Rouantelezh Aragon, d'an 23 a viz Eost 1498. Mab kentañ Manuel Iañ (1496-1521), Roue Portugal, hag e gentañ pried Izabel Aragon (1470–1498), infantez Kastilha, hag Aragon, e oa Miguel. Pennhêr Portugal, Kastilha, hag Aragon e oa. Mervel a reas e vamm ouzh e c'henel, da 28 vloaz. 

Mervel a reas Miguel 2 vloaz goude e vamm, e Granada, d'an 19 a viz Gouhere 1500, ha beziet e voe e Capilla Real Granada.

Ma vije chomet bev e vije bet unanet kurunennoù an teir rouantelezh, Portugal, Kastilha hag Aragon. 

E voereb Maria Aragon an hini a zimezas d'an intañv Manuel Iañ, hag eizh bugel o doe.
Enez Veur

**Enez Veur** eo an anv brezhonek a reer eus al lec'hioù-mañ :

*Enez-Veur, ur gumun e Bro-Zol (*Lillemer* e galleg). 
*Enez-Veur, un enezenn e kumun Pleuveur-Bodoù, e Treger. 
* Enez-Veur Douar an Tan e Suamerika, rannet etre div vro, Chile er c'hornôg hag Arc'hantina er reter.
Enez-Veur (Pleuveur-Bodoù)

**Enez-Veur** (distaget [ˈeːneˈzœːr]), pe **an Enez-Veur**, zo un enezenn e kumun Pleuveur-Bodoù, lec'hiet er gwalarn da aod Pleuveur, un tammig en diavaez, ken ez eo dre zouar Trebeurden eo ret tremen evit mont gant ar pont he stag ouzh an douar-bras.

Ur gêriadenn pesketaerien ha mengleuzierien eo bet. Hiziv eo tiez-hañv ha touristed a weler dreist-holl.

Ur barrez eo ivez, gouestlet da Sant Mark.

## Douaroniezh
Meur a enezennig a zo en-dro dezhi, evel Enez Aval, Enez Aganton, Enez Losket...
## Istor

Brudet e oa greunvaen an Enez-Veur adal ar Grennamzer: un tamm mat anezhañ zo aet d'ober iliz-veur Landreger.

Ur pont kentañ a oa bet savet e 1894-1895. Un eil pont a zo bet savet e 1947-1948.

## Traoù all
Ur greizenn eus ar C'hevre evit gwareziñ an Evned a zo diazezet eno, en un ti-mengleuz kozh.

## Tud
*Thierry Compain, sevener filmoù
*Yann Paranthoën, ijinour war ar son

## Lennegezh vrezhonek
*Tro Mari-Job ar Gergeno, an danevell vrezhonek nemeti eus *[[Mojenn an Ankou]]* Anatol ar Braz.

## Filmoù
*Thierry Compain en deus graet meur a film diwar-benn tud an enez. 

## Levrlennadur
*Ernest ar Barzhig, *L'Île-Grande, Enez-Veur et ses environs*, Moullerezh Simon, Roazhon, [1970], embannet gant ar barrouz.
Le Trésor du Breton parlé

***Le Trésor du Breton parlé – Éléments de stylistique trégorroise*** zo anv un hollad a bevar levr gant Jules Gros (1890-1992) diwar-benn ar brezhoneg evel ma vez komzet e Treger.
N'eo ket evel ma vez komzet e Treger atav. Skarzhet eo bet ar stummoù *fomp, fet, font*, merkoù eus an amzer da zont, gant an embanner Emgleo Breiz. 

## Al levrennoù
***Levrenn 1** : *Le langage figuré*, Emgleo Breiz - Brud Nevez 1966
***Levrenn 2** : *Dictionnaire français-breton des expressions figurées.* Emgleo Breiz - Brud Nevez • Eil embannadur : Librairie Bretonne Giraudon, 1977
***Levrenn 3** : *Le Style populaire*, stagadenn d'ar gelaouenn Barr-Heol niv. 88, 1974. Adembannadur : Librairie Bretonne Giraudon, Lannuon, 1976.
***Levrenn 4** : *Le Trésor du breton parlé*, Montroulez, Skol Vreizh - Lannuon, Impram, 1989 . Adembannadur gant Yoran Embanner.

## Levrlennadur
*Rojer Laouenan : *Al levrioù : "Le Trésor du Breton Parlé"*, Al Liamm niv. 117, Gouere-Eost 1966, pajenn 311
Maria Portugal (1521-1577)

**Ur bajenn disheñvelout [[Maria Portugal]] zo ivez.*

**Maria, Infantez Portugal** (1521 - Lisboa, 10 a viz Ebrel 1577), 6vet Dugez Viseu, merc'h d'ar roue Manuel Iañ ha d'e drede pried Leonor Aostria.

Ur gaer a blac'h e oa a-hervez *"bem revelada na brancura da sua pele e no azul celeste dos olhos"* (anataet e gwennded he c'hroc'hen hag e glasded neñvel he daoulagad). Desket-kaer e oa ivez ha gwareziñ an arzoù a reas ivez, a drugarez d'ar binvidigezh vras legadet dezhi gant he mamm, e kreisteiz Bro-C'hall, goude hec'h eil eured d'ar roue gall Frañsez Iañ. Dont a reas da vout pinvidikañ plac'h Portugal, hag unan eus ar re binvidikañ en Europa. Meur a wech e voe kaoz eus dimeziñ anezhi, evit mad ar stad, kinniget e e voe zoken evel eil gwreg d'he niz ha kenderv Fulup II Spagn, met bep tro ez eas an taol da gazh dre ma enebas krenn.

Paeroniañ hag arc'hantañ an arzoù a reas adalek 1575,

Mervel a reas e Lisboa d'an 10 a viz Ebrel 1577. Beziet e voe war ar maez, e nev an templ a lakaas sevel.
Carpiquet

**Carpiquet** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall, 2 387 annezad enni.
## Douaroniezh
## Lec'hanvadurezh
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944 : lazhet e voe 25 sivil e Carpiquet e mizioù Even ha Gouere 1944 abalamour d'ar brezel e-pad Aloubadeg Normandi, an darn vrasañ anezhe gant taolioù kanol; dieubet e voe bourc'h Carpiquet d'ar 4 a viz Gouere tro 8 eur 30 diouzh beure gant an 8 Brigadenn eus arme Kanada ; goude emgannoù start a-enep an SS Hitlerjugend e voe kemeret nijva Carpiquet d'an 9 a viz Gouere gant an 8 Brigadenn skoazellet, gant tankoù ar *1st Hussars*.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
## Emdroadur ar boblañs 1793-2008
## Melestradurezh
### Melestradurezh-kêr

Ar c'huzul-kêr a zo 19 ezel ennañ, ar maer ha 5 eilmaer en o zouez
### Etrekumuniezh
Ar gumun a ya d'ober perzh er gumuniezh tolpad-kêrioù Caen abaoe ma oa bet krouet honnezh d'an . 18 kumun a oa d'ar mare-se en aozadur.

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diabarzh
* Roll Kumunioù Calvados
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Isabel Maria de Bragança

**Isabel Maria de Bragança** zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:

* Isabel Maria de Bragança, rejantez Portugal (1801 — 1876)
* Isabel Maria de Bragança, priñsez Thurn ha Taxis

## Pennadoù kar
* Isabel de Portugal
* Maria de Portugal
* Maria Isabel de Bragança
Maria Isabel de Bragança

** Maria Isabel de Bragança** pe **Maria Isabel de Portugal** zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:

* Maria Isabel de Bragança (1766-1777), merc'h da Maria Iañ Portugal, marvet da 11 vloaz.
* Maria Isabel de Bragança (1797-1818), merc'h da João VI Portugal, rouanez Spagn, eil pried Fernando VII, hec'h eontr, marvet er gwentloù da 21 bloaz.

## Pennadoù kar
* Isabel de Portugal
* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
Maria Ana Josefa Bragança

**Mariana Josefa de Portugal**, pe **Maria Ana Josefa de Portugal**, pe **Mariana Josefa de Bragança**, pe **Maria Ana Josefa de Bragança**, zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:

* Maria Ana Francisca Josefa de Bragança (1736-1813), infantez Portugal, merc'h da José I, roue Portugal ;
* Maria Ana Vitória Josefa de Bragança (1768-1888), infantez Portugal, merc'h da Maria I,

## Pennadoù kar
* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
* Maria Ana de Bragança
* Maria Antónia de Bragança
* Maria Benedita de Bragança
* Maria Francisca de Bragança
* Maria Isabel de Bragança
* Maria Teresa de Bragança
Maria Benedita Bragança

** Maria Benedita de Bragança** zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:

* Maria Francisca Benedita de Bragança (1746 — 1829), Priñsez a Vrazil, merc'h da José Iañ Portugal;
* Maria Benedita de Bragança (1896-1971)), merc'h da Miguel II de Bragança.

## Pennadoù kar
* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
* Maria Ana de Bragança
* Maria Francisca de Bragança
* Maria Isabel de Bragança
Maria Francisca de Bragança

** Maria Francisca de Bragança ** zo anv meur a infantez eus tiegezh roueel Portugal:

## XVIIIvet kantved

* Maria Francisca Isabel Josefa Antónia Gertrudes Rita Joana de Bragança, ar rouanez Maria Iañ Portugal (1734-1816)
* Maria Ana Francisca Josefa de Bragança (1736-1813), merc'h da José Iañ Portugal.
* Maria Francisca Doroteia de Bragança (1739-1771), merc'h da José Iañ Portugal.
*Maria Francisca Benedita de Bragança (1746-1829), merc'h da José Iañ Portugal.

## XIXvet kantved

* Maria Francisca de Assis de Bragança ( 1800 - 1834), Infantez Portugal, merc'h da João VI
* Maria Francisca Isabel de Bragança, Infantez Portugal, merc'h da Duarte Pio de Bragança

## Pennadoù kar
* Maria de Portugal
* Isabel Maria de Bragança
* Maria Ana de Bragança
* Maria Isabel de Bragança
Épron

**Épron** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed: mervel a reas tri den nann-soudard en Épron e penn-kentañ miz Even 1944 abalamour d'ar bombezadegoù e-pad Aloubadeg Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint Ursin*, adsavet goude an Eil Brezel-bed.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1793-2008
## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Fleury-sur-Orne

**Fleury-sur-Orne** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall. 

## Istor
### kantved
* Al lec'h a oa anvet *Alemannia* e 1077.

### kantved
### kantved
* Ar gumun a veze anvet *Allemagne* betek 1916. D'an 23 a viz Eost 1916 e tivizas kuzul-kêr ar gumun kemm an anv ha kemer anv Fleury-devant-Douaumont, ur gumun c'hall bet distrujet e-pad Emgann Verdun e-pad ar Brezel-bed kentañ, pezh a voe ofisialaet gant un dekred d'an 12 a viz Ebrel 1917.
* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas 69 den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Fleury, an darn vrasañ anezhe e e mizioù Even, Gouere hag Eost e-pad Aloubadeg Normandi. D'an 19 a viz Gouere 1944 e voe dieubet ar gumun gant al lu kanadian.
## Monumantoù ha traoù heverk

Skeudenn:Fleurysurorne eglise ND de Basse-Allemagne 01.jpg|Iliz katolik *Intron-Varia*.
Skeudenn:Fleury-sur-Orne église Saint-Martin cimetière.JPG|Iliz katolik *Sant-Varzhin*.

* Iliz katolik *Notre-Dame de Basse-Allemagne*.
* Iliz katolik *Sant-Varzhin*.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Orne emañ Fleury-sur-Orne.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
*  Ouonck-Dieba (Senegal)
*  Waldbüttelbrunn (Alamagn) abaoe 1994
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Tír na nÓg (disheñvelout)

Tír na nÓg zo ur bed mojennel er meurzanevelloù iwerzhonek. Diwar brud an danevelloù-se eo bet kemeret an anv d'en reiñ da draoù all.

## 
*Tír na nÓg, ur strollad sonerien eus Iwerzhon er bloavezhioù 1970

## 
*Gwobr Tir na n-Og, ur priz roet d'al lennegezh evit ar yaouankiz

## 
* Tír na nÓg zo ur gelaouenn divyezhek e brezhoneg hag e galleg, savet e miz Genver 1945
* *Tír na nÓg* zo un anv ostaleri e Brest hag e lec'hioù all c'hoazh.
Pedro Alfonso Kastilha

** Pedro Alfonso Kastilha** (1345 - 1359), infant Kurunenn Kastilha, a oa bugel bastard diwezhañ Alfonso XI Kastilha hag e bried-kleiz Leonor Núñez de Guzmán.

Breur gevell e oa da Sancho kont Alburquerque.

Lazhet e voe da 14 vloaz, war un dro gant e vreur Juan, war urzh o lezvreur Pedro Iañ ''el Cruel''.
Juan Alfonso Kastilha

**Juan Alfonso Kastilha** (1341 - 1359), a oa infant Kurunenn Kastilha hag aotrou Badajoz ha Jerez de la Frontera. Mab bastard e oa da Alfonso XI ''el Justiciero'' ha da Leonor Núñez de Guzmán‎. Muntret e voe da 18 vloaz, a-gevret gant e vreur Pedro, war urzh o hantervreur Pedro ''el Cruel'', roue Kastilha.
Louvigny (Calvados)

**Louvigny** zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 

## Douaroniezh
* War lez ar stêr Odon emañ Louvigny.
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed, Aloubadeg Normandi, 1944 : mervel a reas trizek den nann-soudard e Louvigny abalamour d'ar brezel e mizioù Even ha Gouere.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint Vigor*.
## Emdroadur ar boblañs 1793-2008
## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Kurunenn Kastilha

**Kurunenn Kastilha** eo an unvaniezh politikel savet gant unaniñ Rouantelezh León ha Rouantelezh Kastilha da gentañ, ha gant ar broioù all staget outi goude. 
## Istor
Kurunenn Kastilha a oa dindani an douaroù a oa roue Kastilha o ren warne er Grennamzer. Ganet e oa e 1037 pa voe unanet Rouantelezh León (a oa enni Galiza hag Asturiez dija) ha Rouantelezh Kastilha gant Fernando Iañ Kastilha.

## Ar broioù unanet dindan Kurunenn Kastilha
### En Spagn
*Kastilha Gozh / Castilla la Vieja
*Kastilha Nevez / Castilla la Nueva
*Rouantelezh León / Reino de León
*Rouantelezh Kastilha / Reino de Castilla
*Priñselezh Asturiez / Principado de Asturias
*Rouantelezh Galiza / Reino de Galicia
*Bizkaia / Señorío de Vizcaya
*Gipuzkoa / Provincia de Guipúzcoa
*Proviñs Álava
*Extremadura
*Rouantelezh Toledo / Reino de Toledo
*Rouantelezh Murcia / Reino de Murcia
*Rouantelezh Córdoba  / Reino de Córdoba
*Rouantelezh Jaén / Reino de Jaén
*Rouantelezh Sevilla / Reino de Sevilla
*Rouantelezh Granada / Reino de Granada (goude 1492)
*Rouantelezh Navarra / Reino de Navarra (goude 1512)

### Tramor
*Besrouantelezh Spagn Nevez / Virreinato de Nueva España (goude 1535)
*Besrouantelezh Perou / Virreinato del Perú (goude 1542)
*Rouantelezh Nevez Granada / Nuevo Reino de Granada (goude 1538)
*Kabiteniri jeneral Chili / Reino de Chile (goude 1541)
*Kabiteniri jeneral Manilh / Capitanía General de Manila (goude 1571)
*Besrouantelezh Granada Nevez / Virreinato de Nueva Granada (eus 1717 da 1724 ha goude 1739)
*Besrouantelezh Río de la Plata / Virreinato del Río de la Plata (goude 1776)
*Kabiteniri jeneral Venezuela / Capitanía General de Venezuela (emren goude 1777)
Cormelles-le-Royal

**Cormelles-le-Royal** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall, 4 818 annezad enni.
## Douaroniezh
## Lec'hanvadurezh
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed: mervel a reas c'hwezek den nann-soudard e Cormelles e 1944 abalamour d'ar brezel, en o mesk eizh den eus ar memes familh bet lazhet d'an 20 a viz Gouere gant an Alamaned. 
## Monumantoù ha traoù heverk

Skeudenn:Cormelles-le-Royal - Église Saint-Martin (1).JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
## Melestradurezh
### Melestradurezh-kêr

Ar c'huzul-kêr a zo 27 ezel ennañ, ar maer ha 8 eilmaer en o zouez.
### Etrekumuniezh
Ar gumun a ya d'ober perzh er gumuniezh tolpad-kêrioù Caen abaoe ma oa bet krouet honnezh d'an . 18 kumun a oa d'ar mare-se en aozadur.
## Emdroadur ar boblañs 1793-2008
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diabarzh
* Roll kumunioù Calvados
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù


## Liamoù diavaez
Albrecht Bavaria

**Albrecht von Bayern**, pe **Albrecht Bavaria**, **Alberzh Bavaria **, zo anv meur a zen en istor Bavaria:
*Albrecht Iañ (Bavaria) (1336–1404), dug adalek 1347 betek 1404
*Albrecht II (Bavaria) (1368–1397), dug adalek 1387 betek 1397
*Albrecht III (Bavaria) (*der Fromme*, 1401–1460), dug adalek 1438 betek 1460
*Albrecht IV (Bavaria) (*der Weise*, 1447–1508), dug adalek 1465 betek 1508
*Albrecht V (Bavaria) (*der Großmütige*, 1528–1579), dug adalek 1550 betek 1579
*Albrecht VI Bavaria-Leuchtenberg (1584–1666), dug Bayern-Leuchtenberg adalek 1646 betek 1650;
*Albrecht Luitpold Bavaria (1905–1996), pennozhac'h an Tiegezh Wittelsbach adal 1955 betek 1996.

## Pennad kar
*Albrecht
*Bayern
Gwilherm Bavaria

**Gwilherm Bavaria** pe *Wilhelm von Bayern*, en alamaneg, zo anv meur a briñs pe dug Bavaria eus an Tiegezh Wittelsbach:

* Wilhelm Iañ, dug Straubing-Holland;
* Wilhelm II, dug Straubing-Holland;
* Wilhelm III, dug Bayern-München;
* Wilhelm IV, dug Bayern;
* Wilhelm V *der Fromme* (1548 Landshut; † 1626 Schleißheim), dug Bavaria adal 1579 betek 1597, pried da Renata von Lothringen;
* Wilhelm, priñs Stablo ha Malmedy.

## Pennad kar
*Bayern
Ernst Bavaria

**Ernst Bavaria**, en alamaneg *Ernst von Bayern*, zo anv meur a zen eus an Tiegezh Wittelsbach:
* Ernst (Bavaria) (1373-1438), dug Bavaria-München
* Ernst Bavaria (1438-1460), mab da Albrechts III von Bavaria-München
* Ernst Bavaria (1500-1560), priñs Bavaria
* Ernst Bavaria (1554-1612), priñs Bavaria, arc'heskob Köln, priñs-eskob Münster, Hildesheim, Lüttich ha Freising
Ferdinant Bavaria

**Ferdinant Bavaria** pe **Ferdinand von Bayern** zo anv meur a briñs eus Bavaria:

*Ferdinand von Bayern (1550–1608), aotrou Schongau
*Ferdinand von Bayern (1577–1650), priñs-dilenner Köln, priñs-eskob Hildesheim, Lüttich, Münster ha Paderborn

*Joseph Ferdinand von Bayern (1692–1699), Kurprinz Bavaria, Priñs Asturiez, marvet da 7 vloaz;
*Ludwig Ferdinand von Bayern, pe Luis Fernando de Baviera (1859–1949), jeneral ha medisin spagnol; mab da Adalbert Gres (1828−1875) ha da Amalia del Pilar de Borbón, Infantez Spagn (1834−1905). Dimeziñ a reas da María de la Paz(1862-1946), infantez Spagn ha priñsez Bavaria.
*Ferdinand von Bayern (1884 - 1958), infante Spagn, dug Cádiz ha priñs Bavaria, dimezet da María Teresa de Borbón (1882-1912).

## Pennad kar
* Ferdinant Maria Bavaria
Ferdinant Maria Bavaria

**Ferdinant Maria Bavaria** pe *Ferdinand Maria von Bayern* zo anv meur a briñs eus Bavaria:

*Ferdinand Maria (Dilenner Bavaria) (1636–1679), priñs-dilenner Bavaria
*Ferdinand Maria Innozenz Bavaria (1699–1738), Feldmarschall impalaerel
*Ferdinand Maria Bavaria (1884–1958), Infant Spagn.
Dugelezh Loren

**Dugelezh Loren** pe **Dugelezh Loren-Uhel** (*Herzogtum (Ober-)Lothringen* en alamaneg ha *Duché de (Haute-)Lorraine* e galleg) a oa un dugelezh istorel hag a zegouezh dre vras gant rannvro Loren a-vremañ er Frañs hag ivez darnoù eus Luksembourg a-vremañ hag eus Alamagn. Nancy, ar gêr-benn, Metz ha Verdun e oa ar c'hêrioù pennañ. Padout he deus graet eus ar bloaz 959 betek 1766 ma voe tapet ha staget ouzh Bro-C'hall.

## Orin an dugelezh

Savet e voe a-hed ar bloavezhioù goude meur a rannidigezh:
* en 843, gant feur-emglev Verdun, e voe rannet Impalaeriezh Karl Veur etre bugale Loeiz an Deol. Gant Lotar Iañ ec'h eas al lodenn etre Frankia ar C'hornôg ha Frankia ar Reter, hag anvet *Francia Media*.
*en 855 e varvas Lotar Iañ, ha rannet e voe rouantelezh Lotar Iañ etre e vibien, ha gant e vab Lotar II ez eas an hanternoz, da lavarout eo an douar anvet Lotharingia (diwar an anv latin *Lotharii Regnum*, a zo *Lotharingien* en alamaneg)
***Gwelout ar pennad [[Lotaringia]]*
*un dugelezh e teuas da vezañ e deroù an ;
*en eil hanterenn an  e voe rannet an dugelezh etre div zugelezh: hini Lotaringia Izel ha hini Lotaringia Uhel, ha homañ eo a deuio da vezañ Bro-Loren.

## Notennoù ha daveoù
Maximilian Emanuel

**Maximilian Emanuel** pe **Max Emanuel** a zo anv meur a zen en istor Bavaria en Alamagn:

* Masimilian II Emanuel Bavaria, pe * Maximilian Emanuel Ludwig Maria Joseph Kajetan Anton Nikolaus Franz Ignaz Felix*, lesanvet *der Großmütige* (München 1662–1726), a oa priñs-dilenner Bavaria;
* Maximilian Emanuel von Württemberg-Winnental (1689–1709)
* Max Emanuel in Bayern (1849–1893), ofiser bavarian,
* Max Emanuel Herzog in Bayern (ganet e 1937)
Eleonore

**Eleonore** zo un anv-bihan alamanek. 

## Yezhoù all
*Eleanor, *Lenora*, e saozneg
*Eleonora, en italianeg.
**[[Éléonore]]*, e galleg
**Eleonóra*, e hungareg
**Elionor*, e katalaneg.
*Leonor e spagnoleg.

## Tud

*Eleonore von Österreich, anv meur a briñsez

### XVIvet kantved
* Eleonore von Österreich (1534–1594), dugez Mantova
* Eleonore von Österreich (1582–1620), arc'hdugez Aostria
* Eleonore von Preußen (1583-1607)

### XVIIvet kantved
* Eleonore Katharine von Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg (1626–1692), Pfalzgräfin von Zweibrücken-Kleeburg ha dre zimeziñ Landgräfin von Hessen-Eschwege
* Eleonore Charlotte von Sachsen-Lauenburg (1646–1709), dugez Schleswig-Holstein-Sonderburg
* Eleonore von Österreich (1653-1697), rouanez Pologn ha dugez Loren
* Eleonore Magdalene von der Pfalz ( 1655 -1720)
* Eleonore Juliane von Brandenburg-Ansbach (* 1663 Ansbach; † 1724 Ansbach), dugez Württemberg-Winnental
* Eleonore Elisabeth Amalia Magdalena von Schwarzenberg (1682–1741)
* Ulrike Eleonore Sveden (1688–1741), rouanez Sveden adal 1718 betek 1719

### XVIIIvet kantved
* Eleonore Maximiliane Ottilie Henckel von Donnersmarck (1756–1843)
* Éléonore Denuelle de La Plaigne (1787-1868), unan eus serc'hed Napoleone Buonaparte

### XIXvet kantved
* Eleonore Prochaska (1785-1813), soudardez alaman.

### XXIvet kantved
* Eléonore Belgia (* 2008)

## Pennadoù kar
*Eleonore von Österreich
Eleonore Aostria

**Eleonore von Österreich** en alamaneg, pe **Eleonore Aostria**, pe **Eleonora Aostria** zo anv meur a briñsez eus Aostria, eus an Tiegezh Habsburg. 

* *Leonor Kastilha*, pe *Leonor von Habsburg*, pe Leonor Aostria (1498-1558), a oa infantez Kastilha, rouanez Portugal ha Rouanez Bro-C'hall; merc'h e oa da Janed Kastilha ha da Fulup Habsburg, c'hoar da Karl V; dimezet e voe div wech:
** d'ar roue Manuel Iañ Portugal, 
** d'ar roue gall Frañsez Iañ.
 
* Eleonora Aostria (1534-1594), merc'h da Ferdinand Iañ an Impalaeriezh Santel, dimezet da Guigliermo Gonzaga, dug Mantova;

* Eleonore Aostria (1582–1620), arc'hdugez Aostria

* Eleonora Aostria (1653–1697), merc'h da Ferdinand III an Impalaeriezh Santel ha da Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers ; dimezet div wech:
** da Michał Wiśniowiecki, roue Pologn
** da Charlez V Loren, dug Loren

* Eleonora Aostria, pe *Eleonore Jelena Maria del Pilar Iona Aostria*, ganet en 1994, merc'h henañ Charles de Habsbourg-Lorraine hag e bried Francesca Thyssen-Bornemisza, arc'hdugez 

## Poltredaoueg

File:Joos van Cleve 003.jpg|Leonor Aostria (1498-1558), poltredet gant Joos van Cleve.
Image:EleonoreofAustria (1534-1594).jpg| Eleonora Aostria (1534-1594), dugez Mantova.
File:Eleonor of Austria by F.Pourbus Jr. (c. 1603, Kunsthistorisches Museum).jpg| Eleonore Aostria (1582–1620), gant Frans Pourbus ar Yaouankañ, war-dro 1603.
file:Eleanor of Austria.jpg| Eleonore von Österreich (1653-1697) 


## Pennadoù kar
* Eleonore 
* Leonor
* Österreich
* Aostria
Eleonora Gonzaga

**Eleonora Gonzaga** zo anv meur a vaouez eus an Tiegezh Gonzaga eus Mantova, en Italia.

* Eleonora Gonzaga della Rovere (1493–1570), merc'h da Francesco II Gonzaga; dimezet da Francesco Maria Iañ della Rovere, Dug Urbino,
* Eleonora Gonzaga (1598–1655), merc'h da Vincenzo Iañ Gonzaga & Eleonora de' Medici; dimezet da Ferdinand II an Impalaeriezh Santel, 
* Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers (1630–1686), gournizez dezhi, merc'h da Carlo II Gonzaga; dimezet da Ferdinand III an Impalaeriezh Santel,
* Eleonora Luisa Gonzaga (1686-1741), merc'h da Vincenzo Gonzaga, dimezet d'ar c'hardinal Francesco Maria de' Medici (1660 -1711), c'hwec'h vloaz warn-ugent koshoc'h egeti.

## Pennadoù kar
*Eleonora
*Gonzaga
Maximilian Emanuel Württemberg-Winnental

**Maximilian Emanuel von Württemberg-Winnental** (Stuttgart, 1689 &ndash; Dubno, 1709), mab da Friedrich Karl von Württemberg-Winnental ha da Eleonore Juliane von Brandenburg-Ansbach, a oa ofiser alaman en arme Karl XII ha mignon bras d'ar roue.

En 1703, pa ne oa nemet 14 vloaz e kemeras perzh en aloubadeg Pologn gant arme Karl XII a-raok emgann Pułtusk, ha brudet e oa en arme evel *"lillprinsen"* ( Ar Priñs Bihan). 

En Emgann Poltava e voe prizoniet gant ar Rused. 

Beziet e voe e galon en iliz St. Gumbertus Church en Ansbach.

## Levrlennadur
* Sigmund Schott: *Max Emanuel, Prinz von Würtemberg, und sein Freund Karl XII., König von Schweden.* Digitalisat
* Buhezskrid *Nordisk familjebok* (E-Text)
Valentín Paz-Andrade

**Valentín Paz Andrade** (Pontevedra, 1899 - Vigo, 1987) a oa ur skrivagner, armerzhelour ha politikour eus Galiza a oa gouestlet dezhañ Devezh al lizhiri galizek e 2012.

## Buhez
E 1921 e oa tapet e aotreegezh war ar Gwir gantañ er Skol-Vreur Santiago de Compostela ha d’ar 1922 e oa rener ar gazetenn *[[Galicia. Diario de Vigo]]*. E 1934 e krog da stourm er Partido galeguista hag en deus kemeret perzh e skridaozerezh statud emrenerezh Galiza. E-pad ar Brezel diabarzh Spagn e rankas tec’hel. Diwezhatoc’h e oa harluet e Verín, Castro Caldelas, A Pobra de Trives ha Villanueva de la Serena (e proviñs Badajoz)
Goude ez eo bet unan eus diazezerion an embreregezh Pescanova, ha d'ar 1960 e teuas da vezañ prezidant anezhi. Bet e oa bet teknikour war ar pesketaerezh ar FAO en Amerika hag ezel an Skol-uhel Ar'hantina ar produerezh (*Instituto Argentino de la Producción*). Ezel e oa ivez eus an Akademiezh ar skiantoù Galicia hag eus Akademiaezh roueel Galicia. War un dro en deus darempredet kelc'hioù galizegour ha kenlabourat a rae gant ar gelaouenn *[[Grial]]*, hag er c'hazetennoù *[[El País]]*, *[[La Vanguardia]]*, *[[El Faro de Vigo]]* ivez. E votadegoù 1977 e voe dilennet senedour e proviñs Pontevedra e-barzh al listenn *[[Candidatura Democrática Galega]]*.

## Oberennoù
### Esaeoù
**Galicia como Tarea* (1959). 
**La anunciación de Valle-Inclán* (1967). 
**La marginacíón de Galicia* (1970). 
**A galecidade na obra de Guimarães Rosa* (1978). 
**Castelao na luz e na sombra* (1982). 
**Galiza lavra a sua imagem* (1985). 
* *Transferencias etnológicas de Galicia* 
### Diwar-benn aferioù pesketa
**Los puertos nacionales de pesca. Aportacíón de Vigo al estudio del problema* (1928). 
**Producción y fluctuación de las pesquerías* (1954). 
**Sistema económico de la pesca en Galicia* (1958). 
**Los derechos sobre el espacio marítimo* (1960). 
**El capital como factor del desarrollo de Galicia* (1970). 
**El concepto de zona económica en el nuevo derecho del mar* (1974). 
### Barzhoniezh
* *Soldado da morte* (1921). 
* *Pranto matricial* (1954) 
* *Llanto materno* (1955). 
* *Sementeira do vento* (1968). 
* *Cen chaves de sombra* (1979). 

## Notennoù


## Liammoù diavaez

*Paz Andrade, Enciclopedia Galega Universal .
Bibl Karl XII

***Karl XII:s bibel*** ("Bibl Karl XII") zo ur Bibl svedek a oa da vezañ embannet en amzer Karl XI hag a voe embannet e 1703, en amzer Karl XII a-benn ar fin. 

An trede Bibl svedek e oa, div all a oa bet a-raok : Gustav Vasas bibel e 1541 ha Gustav II Adolfs bibel e 1618.
Karl XII

**Karl XII** ganet e 1682 e Stockholm ha marvet e 1718 e Fredrikshaldn, hiziv Haldenn en Norge, a oa roue Sveden adalek 1697 betek 1718. Mab e oa da Karl XI, roue Sveden, ha d'e bried Ulrika Eleonora av Danmark, rouanez Sveden .
Karl XI

**Karl XI**, ganet e 1655 ha marvet e 1697, a oa roue Sveden adalek 1660 betek e varv, er marevezh istorel a zo anvet Impalaeriezh Sveden.

## E dud
Mab e oa da Karl X Gustav, roue Sveden, ha da Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp (1636-1715), a oa merc'h da Frederik III af Slesvig-Holsten-Gottorp ha da Maria Elisabeth von Sachsen (1610–1684).

## E vuhez
Pemp bloaz ne oa ken pa varvas e dad Karl Gustav en 1660. Daoust da se e voe anvet da roue. E vamm Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp a voe anvet da rejantez 
 

## Dimeziñ
En 1680 e timezas da Ulrika Eleonora av Danmark (1656-1693), merc'h da Frederik III, roue Danmark ha roue Norge, ha da Sophie Amalie von Braunschweig-Lüneburg.

## Bugale
Seizh bugel o doe, met ne vevas nemet tri. 
# Hedvig Sofia (1681-1708), a zimezas en 1698 da Fredrik IV av Holstein-Gottorp (1671-1702), mab da Christian Albert av Holstein-Gottorp. Tud-kozh a-berzh tad int d'an impalaer rus Pêr III Rusia.
# Karl XII (1682-1718), roue Sveden (1697-1718), dibried ha divugel; 
# Gustaf (1683-1685), marvet da zaou vloaz;
# Ulrik (1684-1685) marvet da ur bloaz; 
# Fredrik (1685-1685)
# Karl Gustaf (1686-1687)
# Ulrika Eleonora ar Yaouankañ (1688-1741), rouanez Sveden war-lerc'h he breur Karl XII; en 1715 e timezas da Fredrik von Hessen-Kassel(1720-1751), roue Sveden; bugel ebet n'o doe.

## Levrlennadur
* *Généalogie des rois et des princes*, gant Jean-Charles Volkmann, Jean-Paul Gisserot, 1998.
Karl X Gustav

**Karl X Gustav**, ganet e 1622 e kastell Nyköping, ha marvet e 1660 e Göteborg, a oa ur priñs alaman deuet da vout roue Sveden e 1654 war-lerc'h ar rouanez Kristina Sveden, keniterv dezhañ. Klask a reas unvaniñ ar vro, ha lakaat a reas kentañ Brezel an Hanternoz da darzhañ. 

## E vuhez
Mab e oa d'ar c'hont alaman Johann Kasimir von Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg ha da Katarina Sveden, merc'h da Karl IX, roue Sveden.
An eil priñs eus an tiegezh Wittelsbach o tougen kurunenn Sveden e oa goude Christopher Bavaria (1441–1448). 

## Dimeziñ
Dimeziñ a reas d'ur briñsez Hedwig Eleonora von Holstein-Gottorp. 
Ur bugel o doe, ur mab a voe Karl XI, roue Sveden war-lerc'h e dad.
Karl VIII

**Karl Knutsson Bonde**, pe **Karl VIII**, ganet en 1409 ha marvet e 1470, a oa roue Sveden. Roue Norge eo bet ivez evel **Karl Iañ**. 

Rejant e voe da gentañ, gant an titl a *Riksförestandare*, etre 1438 ha 1440. Goude e voe Roue Sveden etre 1448 ha 1457), etre 1464 ha 1465, hag adal 1467 betek e varv en 1470. Roue Norge e voe e-pad un toullad mizioù, etre miz Du 1449 ha miz Mezheven 1450.

## E anv
Karl VIII a voe lavaret anezhañ abaoe amzer ar roue Karl IX abalamour d'un doare-niveriñ diazezet war c'hwec'h roue mojennel, ha n'eus ket bet anezho, anvet « Karl », hag o dije renet e Sveden, hep na ouzer pegoulz, hervez an *Historia de omnibus Gothorum Sueonumque regibus* skrivet gant Johannes Magnus er XVIvet kantved. 

## Dimezioù
Teir gwech e timezas. 

* Birgitta Turesdotter (Bielke):
* Katarina Karlsdotter (Gumsehuvud):
* Kristina Abrahamsdotter:*
Karl IX

**Karl IX** (1550 - 1611), a oa roue Sveden, eus an Tiegezh Vasa. Tad e oa d'ar rouanez Kristina Sveden.

Pevare mab ar roue Gustav Vasa ha Margareta Leijonhufvud e oa. Dre-se n'en doa chañs ebet da vezañ roue un deiz. Koulskoude e teuas a-benn. 

E vreur henañ Erik XIV a oa bet anvet da roue goude o zad Gustav. Savet e oa ar bobl a-enep d'e c'houarnamant. E vreudeur Johan ha Karl a gemeras penn un arme hag a ziskaras ar roue. Ne chome nemet rannañ ar galloud d'ober. Met Johan a voe anvet da roue (Johan III), hag anvet e voe Karl da zug Södermanland. 

E miz Du 1592 e varvas ar roue Johan. E vab Sigismund, mab d'ar rouanez Katarina Jagellonica, ur Bolonadez katolik, a oa da ren war-lerc'h e dad. Met e Pologn e oa Sigismund d'ar poent, rak en 1584 e oa bet galvet da ren eno. Ha katolik e oa evel e vamm. 

En 1592 e teuas Sigismund da vezañ Roue Sveden. Karl avat a vodas ar Riksdag a fizias ar gouarnamant ennañ. 
Evit kas gwirioù e niz da get, en 1595, ec'h embannas Karl eo al luterianegezh a oa relijion nemeti Sveden. Bodañ a reas ar Riksdag evit ma vefe anvet da rejant gantañ. Kement-se abadas betek 1599 ha neuze e voe brezel da vat. 
En 1598 evoe faezhet Sigismond e Linköping, hag emzaskoriñ a reas.

En 1600 e voe aozet ul lazhadeg gant Karl e Linköping ha mervel a reas pennoù bras Kuzul ar rouantelezh a oa a-du gant un unpenniezh vonreizhel ha gant kostezenn Sigismond.

## Dimezioù ha bugale

Div wech e timezas Karl IX :

*En 1579 da Anne-Marie (1561-1589), pe Marie von Pfalz-Wittelsbach merc'h da zilenner Pfalz, Ludwig VI von Pfalz (1539-1583, ha da Elisabeth von Hessen-Darmstadt (1539-1582).
**Ur verc'h o doe, Katarina Sveden (1584-1638) (1584-1638). En 1615 e timezas da Johann Kasimir von Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg (1589-1652) eus Tiegezh von Pfalz-Zweibrücken.

*Pa intañvas Karl IX ec'h addimezas e 1592 da Christine von Holstein-Gottorp (1573-1625), merc'h da Adolphe von Holstein-Gottorp. Tri bugel o doe: 
** Gustav II Adolf
** Marie-Élisabeth (1596-1618), a zimezas en 1612, da Johan, dug Ostergötland (1589-1618)
** Charles Philippe (1601-1622), a zimezas en 1620 da Elisabeth Ribbing (1597-1662).

## Pennadoù kar
*Rouaned Sveden
Katarina Sveden

**Katarina Sveden** zo anv meur a briñsez svedat. 

## Rouanezed
* Katarina Sunesdotter, pe *Katarina Ymseborg* (1215-1252), pried Erik XI Sveden, rouanez kenseurtez, 
* Katarina Karlsdotter, pe *Katarina Gumsehuvud* (marvet e 1450) rouanez kenseurtez adalek 1448 betek he marv e 1450, rouanez kenseurtez Norge adalek 1449 betek 1450; eil pried Karl VIII Sveden ( Karl Iañ Norge ) e oa.
* Katharina von Sachsen-Lauenburg-Ratzeburg (* 1513 Ratzeburg; † 1535 Stockholm) rouanez Sveden, pried da Gustav Iañ Vasa
* Katarina Jagellonica (1526-1583), pried Johan III Sveden.
* Katarina Gustavsdotter, pe Katarina Stenbock (1535-1631) 
* Karin Månsdotter (1550–1612), pried Erik XIV.

## Priñsezed
* *Katarina*, priñsez svedat war-dro 1105, merc'h da Inge Iañ Sveden 
* Katarina Eriksdotter, priñsez svedat war-dro 1155, merc'h da Erik "IX", roue Sveden, 
* *Katarina*, merc'h da Knut Iañ Sveden, roue Sveden, 
* *Katarina*, merc'h da Jarl Birger Sveden
* *Katarina*, priñsez svedat, marvet e 1283, merc'h d'ar roue Waldemar
* *Katarina*, priñsez svedat war-dro 1306, merc'h d'ar roue Birger
* Katarina Pomerania
* Katarina Vasa
* Katarina Sveden (1584-1638), Priñsez Sveden, merc'h da Karl IX, Roue Sveden, mamm da Karl X Gustav
* Rikardis Katarina, priñsez svedat ganet e 1370 pe 1372, merc'h d'ar roue Albrekt.

## Tud all
*Katarina av Vadstena, santez

## Pennad kar
*Katarina
George VI (roue ar Rouantelezh-Unanet)

**Jorj VI** (saozneg: *George VI*) (1936-1952), roue ar Rouantelezh-Unanet, a oa bet anvet da roue goude dilez e vreur henañ Edouarzh VIII, ha da impalaer an Indez eus 1936 da 1947.

E verc'h Elesbed II a zo bet anvet da rouanez war e lerc'h.
George III

**Jord III** pe **George III**, ganet **George William Frederick** (1738 - 1820), a oa Roue Rouantelezh Unanet Breizh-Veur adalek ar 25 a viz Here 1760 betek ma voe staget ouzh Rouantelezh Iwerzhon d'ar 1añ a viz Genver 1801. Diwar neuze e voe Roue Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon betek e varv e 1820. Ouzhpenn-se e oa Priñs-dilenner Hannover, en Impalaeriezh santel, ha goude Roue Hannover, adalek an 12 a viz Here 1814.

E vuhez kement hag a ren, an hini brasañ betek e hini a voe lusket gant heuliadoù brezelioù lies war tachennoù Afrika, Amerika hag Azia. E-penn kentañ e ren, Ar Rouantelezh Unanet a drec'he rouantelezh bro C'hall e-pad Brezel Seizh Vloaz, o reiñ ar plas gentañ d'e rouantelezh evel rouantelezh europat war Norzh Amerika hag India. En desped d'an trec'h meur-se e voe kollet, gant an amzer o redek, trevadennoù Amerika e-pad Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet. Brezelioù all a voe a-enep Bro C'hall reveulzier ha renad Napoleone Buonaparte betek trec'h Emgann Waterloo e 1815. 

Ganet e voe d'ar 4 a viz Even 1738 e Londrez, e  Norfolk House, e  St James's Square. Mab-bihan e oa d'ar roue  George II, ha mab henañ Frederick, Priñs Kembre hag  Augusta von Sachsen-Gotha. Evel ma oa ganet daou viz a-raok mare ar gwilioud oas , ha ne voe ket gortozet da chom bev, e voe  badezet en deiz-se gant Thomas Secker, a oa  person St James's hag eskob  Oxford.

Mont a reas da Anaon d'an 29 a viz Genver 1820. 

## Eured ha bugale
Dimezet e oa da Charlotte von Mecklenburg-Strelitz.
George V

**Jorj V** (saozneg: *George V*) a voe roue Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon ha Dominionoù Breizh-Veur hag Impalaer Indez, etre 1910 ha 1936. Mab e oa da Edouarzh VII. E vab Edouarzh VIII a renas war e lerc'h. 

## Dimeziñ
Dimezet e oa d'ar briñsez Maria Teck (*Mary of Teck* e saozneg, *Maria von Teck* en alamaneg), a orin alaman.

## Bugale
Alberzh Mecklenburg

** Alberzh Mecklenburg ** (pe *Albrecht von Mecklenburg* en alamaneg ) zo bet anv meur a briñs pe dug eus Mecklenburg.

* Alberzh Iañ Mecklenburg, priñs 1264–1265
* Alberzh II av Mecklenburg, priñs 1329–1348, dug 1348–1384
* Alberzh III Mecklenburg, mab da Alberzh II; roue Sveden (1364–1389) ha dug Mecklenburg (1384–1412), 
* Alberzh IV Mecklenburg, dug (medregent) 1383–1388
* Alberzh V Mecklenburg, dug 1412–1423, mab da Alberzh III. 
* Alberzh VI Mecklenburg, dug 1477–1483 
* Alberzh VII Mecklenburg, dug 1503–1547
* Alberzh VIII Mecklenburg, dug 1628–1631

## Pennadoù kar
*Albrecht
*Mecklenburg
Alberzh III Mecklenburg

**Ur bajenn disheñvelout [[Alberzh Mecklenburg]] zo ivez.*

**Alberzh III Mecklenburg**, pe **Alberzh Sveden**, a voe roue Sveden (*Albrekt av Mecklenburg* e svedeg) eus 1364 da 1389, ha dug Mecklenburg (*[[Albrecht von Mecklenburg]]* en alamaneg) eus 1384 betek 1412. 
## E vuhez

Mab e oa da Alberzh II Mecklenburg ha da Eufemia Ericsdotter (1317–1370), priñsez svedat.

## Dimeziñ ha bugale
Div wech e timezas 
* E 1359 e Wismar, da Richardis von Schwerin, merc'h d'ar c'hont Otto von Schwerin. Daou vugel o doe:
**Erik Albrektsson (1365-1397), aotrou Gotland, marvet re abred da ren; 
**Rikardis Katarina (1370/1372-1400), dimezet e Praha e 1388 da Karl IV an Impalaeriezh Santel, pempvet mab Johan Bohemia (1370-1396), margrav Moravia ha dug Görlitz (Lusatia). 

*E miz C'hwevrer 1396 ec'h addimezas e Schwerin da Agnes von Braunschweig-Lüneburg (marvet war-dro 1430/1434). Ur mab o doe:
**Alberzh V Mecklenburg, marvet e 1423, Dug Mecklenburg ha Schwerin.

## Notennoù
Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden)

**Richardis von Schwerin**, pe * Rikardis av Schwerin * e svedeg, (1347-1377) a oa ur briñsez alaman, merc'h d'ar c'hont Otto von Schwerin. 

## He buhez
### Dimeziñ
E 1359 e timezas e Wismar da Alberzh III Mecklenburg. Un dimeziñ politikel e oa, gantañ e voe unanet Mecklenburg ha Schwerin. Pemp bloaz goude, e 1364, e teuas he fried da vout Roue Sveden ha Finland.

### He bugale
Daou vugel o doe: 
*Erik Albrektsson (1365-1397)[1], aotrou Gotland, marvet re abred da ren;
*Rikardis Katarina (1370/1372-1400), dimezet e Praha e 1388 da Karl IV an Impalaeriezh Santel, pempvet mab Johan Bohemia (1370-1396), margrav Moravia ha dug Görlitz (Lusatia).

## Goude he marv
E miz C'hwevrer 1396 ec'h addimezas Alberzh e Schwerin da Agnes von Braunschweig-Lüneburg (marvet war-dro 1430/1434). 
*Ur mab o doe, Alberzh V Mecklenburg, marvet e 1423, Dug Mecklenburg ha Schwerin.