Priedelezh

Ar **briedelezh** eo ar stad a vuhez a zo bet aozet, dre un emglev hervez al lezenn, etre daou zen en oad da zimeziñ hervez al lezenn da sevel un tiegezh. Ar pried, ar gwaz pe an ozhac'h a vez graet eus ur paotr dimezet; ar bried pe ar wreg eus ur vaouez. An dimeziñ a vez graet eus an emglev-se, ha lidet e vez peurvuiañ gant un eured. 

## Dimeziñ heñvelrevel

Abaoe 2001 ez eus bet degemeret gant un toullad broioù er bed dimeziñ tud gante an hevelep rev. Ouzhpenn e vez anavezet gant re all an euredoù etre tud gante an hevelep rev bet lidet e lec'h all.

## Istor
Un dra a-bouez eo an emglev-se, rak bevañ a c'hall daou zen an eil gant egile hep ma vefent **priedoù** anavezet gant al lezenn. 

Gwechall ne c'halle ket tud ha ne oant ket dimezet hervez al lezenn bevañ asamblez. Rak kement-se a dalveze e oant e-maez al lezenn, hag e c'hallent bezañ kastizet. 

Mennet e oa an dimeziñ da aozañ urzh ar gevredigezh, dre reoliñ enni an darempredoù reizhel ha frouezhusted ar gwragez, ha kadarnaat an aotrouniezh (hini an ezec'h) en tiegezh.

## Unpriedelezh, liespriedelezh
Komz a reer eus unpriedelezh, pe stad **unpried** peurvuiañ, rak en hon bro eo difennet kaout muioc'h eget ur pried pe ur bried.
Ne vez ket kont evel-se en holl vroioù.
E broioù arab pe afrikan zo eo aotreet ar gwaz da gaout meur a wreg: komz a reer neuze a lieswregiezh.

Ral eo liespredelezh ar merc'hed. Met e rannvroioù zo eus Azia eo aotreet ar briedelezh lieswaz, al lieswaziezh.

## Eured
Kregiñ a ra ar briedelezh gant ul lid anvet eured, a c'hell bout relijiel pe nann. 

## Redioù ar briedelezh
Hervez al lezenn e rank an daou bried chom en hevelep ti ha bezañ feal an eil ouzh egile, da lavarout eo 
* kaout darempredoù reizhel an eil gant egile, 
* hag an eil gant egile hepken.
War an div redienn-se eo diazezet ar briedelezh hervez lezenn.

Betek kreiz an XXvet kantved dreist-holl en Europa, hag e broioù zo c'hoazh, e talveze ar briedelezh da gaout darempredoù reizhel hervez lezenn. Rak en doare-se e tlefe pep hini kaout ur vuhez reizhel hervez reolennoù ar gevredigezh. E gwirionez ez eus bet a-viskoazh ur vuhez reizhel all, kuzh alies, e-kichen an hini a oa hervez lezenn, gant an heñvelrevidi pe an dud a gave o c'hont e tier arbennik anvet fouzhlec'hioù.

Gant freuz ar reolennoù kevredigezhel kozh ez eo deuet war wel an disheñvelderioù e buhezioù reizhel an dud. 

Koulskoude e chom en o sav an div reolenn a zo diazez ar briedelezh, div reolenn n'int ket bet doujet atav, met a zo bet diazez ar gevredigezh, gant doareoù un tamm disheñvel a-wechoù, en istor an darn vrasañ eus ar sevenadurioù, evel ma weler koulz er Bibl evel en oberennoù Homeros.

## Diwezh ar briedelezh
Echuiñ a ra ar briedelezh
* pa varv unan eus an daou bried,
* pa vez torret an emglev sinet en eured en ur stumm bennak
** pe dre ma ne vev ket an daou zen dimezet en hevelep ti
** pe dre ma vez torret an dimeziñ hervez al lezenn; komz a reer neuze eus torr-dimeziñ, pe *dizimeziñ*.

## Da viken en iliz katolik
Hervez relijionoù zo, evel ar relijion gatolik, ne echu ar briedelezh nemet da varv unan eus an daou bried, rak n'eo ket anavezet an torr-dimeziñ gant an Iliz katolik nag an Iliz anglikan. 

Evit kaout an dizober eus e wragez e kave aes ar roue saoz Herri VIII kondaoniñ anezho d'ar marv, dre abeg pe abeg.

Koulskoude ez eus bet c'hoarvezet terriñ dimezioù pa ne oa ket bet gwir briedelezh a-hervez, pe pa ne oa ket bet kaset an dimeziñ da benn, da lavarout eo pa ne oa ket embaret an daou bried. 

Kement-se a c'hoarvezas gant ar roue gall Loeiz XII pa fellas dezhañ addimeziñ gant an intañvez Anna Vreizh, daoust ma oa-eñ dimezet, ha bev e wreg, hag eñ bet embaret ganti dirak testoù tost da vat da noz e eured. Aotreet e voe gant ar pab Alesant VI da zimeziñ memes tra, met kerik e koustas an aotre-se. 

Pa vez difennet terriñ an dimeziñ, pe dizimeziñ e vez difennet dimeziñ d'un den dimezet dija, goude ma vije dizimezet. Pa felle d'ar roue saoz Edward VIII dimeziñ d'ur vaouez dizimezet e voe nac'het ar gwir-se outañ, ma rankas dilezel e gador a roue. 

## Pennadoù kar
* Dimeziñ dre jubenn
* Dimeziñ dre heg
* Torr-dimeziñ
* Freuz-dimeziñ