Emsav (darvoud)

Un **emsav** pe **emsavadeg** a vez graet eus ur rebellion feuls hag armet gant strolladoù tud, armet-skañv, oc'h implij strategiezhoù guerilla pe sponterezh a-enep un aotrouniezh galloudusoc'h. Emsavidi a reer eus an dud a gemer perzh en un emsavadeg. Etre an emsavidi hag ar galloud a dalont outañ e vez alies ur stourm asimetrek:  nerzhioù direoliek enebet ouzh un nerzh ledanoc'h, armet-mat, arme reoliek ur Stad. Dre ma'z eo ur stourm asimetrek, an emsavidi a glask chom hep bezañ engouestlet e emgannoù bras tal-ouzh-tal, gwelloc'h eo dezho bezañ kuzhet e-touez an drevourien (alies war ar maez) ha klask a reont en em ledañ goustadik en ur sevel ur galloud nevez milourel ha politikel Harp ar boblañs dre c'hoant pe rediñ a zo ur rediñ evit ma vije galloudus un emsavadeg..

Un emsavadeg a c'hell bezañ talet outi gant doareoù ar brezel enebemsavadeg, met ivez dre obererezhioù politikel, ekonomikel ha sokial a bep seurt. Dre ma vez kemmesket an emsavidi e-touez an drevourien, an emsavadegoù a zegas alies oberoù feuls a-enep an drevourien (a-berzh ar Stad pe an emsavidi hag a-wechoù gant an daou). Doareoù moustrañ an emsavadegoù gant ar Stadoù a zegas alies feulster diroll, dreist-holl en tiriadoù suj d'an emsavidi hag ar feulster-se a zo unan war an drevourien pe dre ma 'z int o vevañ war an tiriad pe dre ma vezont tizhet gant feulster an emgannoù. Disheñvel e vez an emsavadegoù diouzh ar sponterezh dre ma vez klasket kontrolliñ an tiriad ent-politikel kentoc'h eget implij ar feulster diroll ;en desped da-se e c'hell bezañ diaes ober un diforc'h pa vez kaoz eus un emsavadeg gant kadoniezhoù sponterezh (gwalldaolioù emlazh da skouer).

Pa vez un emsavadeg o treiñ en ur rebellion armet, gellout a ra chom hep bezañ anvet emsavadeg dreist-holl pa vez ur stad a vrezel etre un nerzh emsavet hag ur stad pe meur a hini. Da skouer, e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, Stadoù Kengevreet Amerika  ne oa ket anavezet evel ur Stad wirion, met gwelet e oa evel un nerzh brezelour memestra. Dre-se listri-brezel ar re Gengevreet o devoa ar memes gwirioù ha re an Unvaniezh e porzhioù an estrenvro.

A-wechoù e vez meur a emsavadeg war ar memes-tro er memes tiriad pe bro. An emsavadeg en Irak a zo ur skouer eus ur gouarnamant hervez lezenn ha degemeret en un doare etrebroadel enebet ouzh bezenoù emsavet lies. Bet e oa emsavadegoù istorel all evel Brezel diabarzh Rusia, ma oa bet ivez meur a emsavadeg enebet ouzh nerzhioù ar gouarnamant kentoc'h eget ur brezel etre div gostezenn. E-kerzh Brezel diabarzh Angola e oa daou du pennañ: MPLA hag UNITA. War ar memes-tro e oa un emsavadeg disrannour o c'houlenn dieubidigezh rannvro Kabinda hag a oa hini an FLEC. Degouezhioù all zo ivez lec'h ma n'eus ket eus un aotrouniezh anat evel e-kerzh Brezel diabarzh Somalia, dreist-holl er bloavezhioù 1998-2006, pa oa tarzhet ar vro e lodennoù tost emren pep hini evel stadoù bihan, ha pep hini o vrezeliañ a-enep reoù all hervez an emglevioù savet etrezo.
## Emsavadegoù trec'h abaoe 1900
* Dispac'h Mec'hiko - (1908-
* Brezel dieubidigezh Iwerzhon - (1916-1922)
* Broioù Mezopotamia (Siria, Irak, Palestina, Jordania) 1920
* Brezel Spagn - (1936-1939)
* Emsavadeg en Indez-Sina ha Viet-Nam (1945-1975)
* Brezel Aljeria (1954-1961)
* Kuba (1955-1959)
* Timor ar Reter
* Talibaned Afghanistan (2021)

## Emsavadegoù bet trec'het abaoe 1900
* Malaysia
* Katanga
* Biafra (Nigeria)
* Santo Domingo (1965)
* Ar FARC e Kolombia 1964-2016

## Emsavadegoù n'eo ket echuet o stourmoù
* Bro ar gKurded
* Birmania
* Bro-Naga (India)
* Bro-Vizo (India)
* Palestina

## Notennoù ha daveennoù