Franz Josef Huber

**Franz Josef Huber** (München, 22 Genver 1902 – *idem*, 30 Genver 1975) a oa ur c'hargad SS hag a voe ofiser a bolis ha surentez koulz e Republik Weimar (1919-1933) hag en Trede Reich (1933-1945).

E 1937 ez emezelas er Strollad Nazi, ma labouras gant Heinrich Himmler, penn ar Gestapo. Goude an *[[Anschluss]]*, destagadur Aostria d'an 12 a viz Meurzh 1938, e voe anvet Huber da benn Polis ar Surentez (*Sicherheitspolizei*, SiPo) e Wien ha da benn Polis Kuzh ar Stad (*Geheime Staatspolizei*, Gestapo) e Wien hag ar rannvroioù *Niederdonau* (Danav-Izel) hag *Oberdonau* (Danav-Uhel). P'edo e karg e voe hangaset a-yoc'h Yuzevion e dachenn.
Biken ne voe kondaonet goude an Eil Brezel-bed ; implijet e voe gant Servijoù kuzh Republik Kevreadel Alamagn adalek 1955 betek 1964, kent e varv e München e 1975 d'an oad a 73 vloaz.

## Yaouankiz
E Munchen, Bavaria, en Impalaeriezh alaman d'ar mare, e voe ganet F. J. Huber d'an 22 a viz Genver 1902 en un tiegezh katolik. E dibenn e studioù ez emezelas evel *Zeitfreiwilligen* ("youlad en amzer"), eleze evel adarmead a c'helled gervel forzh pegoulz dindan berr amzer.
Er bloaz 1922, oadet 20 vloaz, e voe poliser a-vicher e München, ma savas en urzhaz betek bout anvet er polis politikel e 1926 ; enseller e voe daou vloaz goude. E-pad Republik Weimar e labouras gant Heinrich Müller, a oa e penn skrourr politikel Polis München. Da Huber e voe fiziet evezhiañ ar Strollad Nazi, ar gomunourion ha strolladoù politikel all.

## Strollad Nazi
E 1933, ar *Reichsführer SS* Heinrich Himmler a voe lakaet e penn Polis München tra m'edo Reinhard Heydrich e penn Polis polikitel Bavaria. Kerkent hag anvet e penn ar Gestapo d'an 22 a viz Ebrel 1934, R. Heydrich
a yeas d'e benngarter e Berlin en ur gas H. Müller ha F. J. Huber gantañ ; *Bajuwaren-Brigade* ("Brigadenn vavariat") a reas anezho. Tri bloaz diwezhatoc'h, e 1937, Huber a emezelas er Strollad Nazi indan ar marilh 4&nbsp;583&nbsp;151 hag en SS gant an niverenn 107&nbsp;099.

;An afer Blomberg-Fritsch
E deroù 1938, Hermann Göring ha H. Himmler a vennas kaout an dizober eus ar jeneral Werner von Blomberg, a oa Maodiern ar Brezel Adolf Hitler. Josef Albert Meisinger ("Boser Warszawa" e lesanv), ur c'hargad er Strollad Nazi, a gavas e oa bet pried W. von Blomberg ur c'hast, ar pezh a redias ar general da reiñ e zilez.
Meisinger bepred a gavas e oa bet tamallet heñvelrevelezh d'ar c'horonal-jeneral Werner von Fritsch, Pennrenner al Lu. Reinhard Heydrich a roas an ditour da A. Hitler, a urzhias ma vije distrujet an teuliad, ar pezh na voe ket graet.
E dibenn miz Genver 1938, H. Göring a glaskas ivez kaout an dizober eus W. von Fritsch, pa ne felle ket dezhañ e kemerje hennezh karg W. von Blomberg ; R. Heydrich a adlakaas an teuliad kozh war an daol, ha dre m'edo Meisinger e penn ar *Bekämpfung der Homosexualität und der Abtreibung* ("Brezeliadenn enep an heñvelrevelezh hag ar sioc'hanidigezh"), Huber ha Meisinger a gendalc'has da ensellet enep ar c'horonal-jeneral. Ganto e voe aterset Otto Schmidt, un topiner heñvelreviaded a gadarnaas an tamall. Hizivaet e voe an teuliad ha roet da Hitler arre., ha kavet e voe e oa bet droukvesket W. von Fritsch gant ur "von Fritsch" all a oa un ofiser er marc'hegerezh. Didamallet e voe ar c'horonal-jeneral, ha F. J. Huber a voe kaset da Wien ; H. Müller, an eil ezel eus ar *Bajuwaren-Brigade*, a voe lakaet e penn ar Gestapo d'ar 27 a viz Gwengolo 1939.

;An afer Elser
D'an 8 a viz Du 1939, da nav eur ugent noz, ur vombezenn a darzhas e München e-sell da lazhañ Adolf Hiler e-kerzh e brezegenn er *Bürgerbräukeller*, hogen aet e oa ar *führer* kuit un hantereur abretoc'h. Ar bombezer, Johann Georg Elser, a voe harzet p'edo o klask tremen da Suis ha kaset da Vünchen ma voe aterset gant ar Gestapo. Goude anzavet an torfed e voe kaset da penngarter ar Gestapo e Berlin, ma voe jahinet.
Heinrich Himmler avat ne grede ket dezhañ e oa bet Elser o labourat en e unan, setu e fizias e Franz J. Huber ensellet ha danevellañ da H. Müller ; ouzhpenn da se e krede start H. Himmler e oa bet itriket an torfed gant servijoù kuzh ar Rouantelezh-Unanet : d'an 9 a viz Du 1939, en deiz war-lerc'h ar gwalldaol, e voe harzet daou ezel eus ar *Secret Intelligence Service* (SIS) breizveurat e Venlo en Izelvroioù, pemp metr en tu all da harzoù Alamagn. Didamallet e voe an daou Vreizhveurad gant enselladenn Franz J. Huber, met kement-se a roas d'an Trede Reich un digarez da aloubiñ an Izelvroioù — a oa neptu er Brezel-bed – d'an 10 a viz Mae 1940.

;E Vienna
Goude staget Aostria ouzh an Trede Reich e miz Meurzh 1938 e voe anvet Franz Josef Huber da benn Polis ar Stad, da lavaret eo penn ar SiPo, ar Gestapo hag ar *[[Sicherheitsdienst]]* (SD, "Servij ar Surentez") evit Vienna, an *Niederdonau* hag an *Oberdonau*.. Gant ur skipailh 900 den en e benngarter en Hotel Metropole e Vienna, 80% anezho o tont eus ar polis aostrian, e voe an eil kreizenn vrasañ eus ar Gestapo goude Berlin. Da dra m'edo Adolf Eichmann, hag Alois Brunner diwezhatoc'h, e penn ar *Zentralstelle für jüdische Auswanderung in Wien* (Brurev-krezi divroadur ar Yuzevion e Vienna"), Franz J. Huber a voe atebek eus bourevezh ha hangaserezh war-dro 50&nbsp;000 a dud, heñvelreviaded ha Yuzevion.

Ouzhpenn da se, F. J. Huber a oa karget da evezhiañ an harzoù gant Hungaria, Italia, Slovakia, Suis ha Yougoslavia ; e dibenn ar bloaz 1944 e voe anvet da benn ar SiPo hag an SD en Distig Milourel XVII (Aostria, Bohemia ar Su ha Moravia ar Su). Deroet e voe dezhañ Kroaz an Dellezegezh er Brezel *(Kriegsverdienstkreuz)*. Tremen 70&nbsp;000 Yuzev aostrian a voe lazhet en Eil Brezel-bed, eleze tost da 40% eus ar gumuniezh.

## Goude ar Brezel
Harzet e voe Franz Josef Huber e diwezh an Eil Brezel-bed ; ne voe ket toullbac'het goude bout bet dirak ul lez-varn e 1949, ha distreiñ d'ar gêr e München a reas. Gwarezet e oa bet gant ar CIA, a oa o tuta tremen 1&nbsp;000 spier nazi en dic'houzout da Vaodiernezh stadunanat ar Justis. Gopret e voe gant Servijoù kuzh Republik Kevreadel Alamagn adalek 1955 betek 1964.
Gouarnamant Aostria ha kevreadoù dreistbeverion a glaskas e lakaat da vout barnet en-dro, hogen sparlet e voe o difraeoù gant pennadurezhioù SUA en Alamagn. Er bloaz 1967 ez eas war e leve, gopret gant ar Stad alaman.

## Levrlennadur
*  Ailsby, Christopher. *SS: Roll of Infamy*. Beverly : Motorbooks, 1997 
*  Anderson, Christopher. *Crossing the Painful Threshold of Memory*. In : 
*  Aronson, Shlomo.  *The Beginnings of the Gestapo System*. Piscataway, Nex Jersey : Transaction Publishers, 1969 
*  Bergman, Ronen. *He Led Hitler’s Secret Police in Austria. Then He Spied for the West*. 
*  Deutsch, Harold Charles. *Hitler and His Generals: The Hidden Crisis, January–June 1938*. Minneapolis : University of Minnesota Press, 1974. 
*  Gerwarth, Robert. *Hitler's Hangman: The Life of Heydrich*. New Haven : Yale University Press 
*  Haasis, Helmut G. *Bombing Hitler – The Story of the Man Who Almost Assassinated the Führer*. New York : Skyhorse Publishing, 2013 
*  Housden, Martyn. *Resistance and Conformity in the Third Reich*. London : Routledge, 1997 
*  Hutter, Jörg. *Die Rolle der Polizei bei der Schwulen- und Lesbenverfolgung im Nationalsozialismus*. In : Dobler, Jens *Schwule, Lesben, Polizei –  Vom Zwangsverhältnis zur Zweck-Ehe?*. Berlin : Verlag rosa Winkel, 1996 
*  Lichtblau, Eric. *In Cold War, U.S. Spy Agencies Used 1,000 Nazis*. 
* Longerich, Peter. *Heinrich Himmler: A Life*. Oxford : Oxford University Press, 2012 
## Notennoù