open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eskopti Sant-Brieg

**Eskopti Sant-Brieg** eo unan eus nav eskopti kozh Breizh, a zo bet distroadet gant krouidigezh an departamantoù gall e 1790. Klotañ a rae gant Bro-Sant-Brieg war-bouez ar parrezioù a oa stag ouzh Eskopti Dol.

Savet e vije bet eskopti Sant-Brieg gant sant Brieg, manac'h eus ar VIvet kantved, hervez ar vojenn. Hervez an istor eo bet savet gant Nevenoe e 844.

## Eskibien

* war dro 1032 : Adam
* war dro 1077-1088 : Hamon
* war dro 1092 : Guillaume Iñ
* war dro 1100 : Robert
* war dro 1109-war dro 1138 : Jean Iñ
* war dro 1140-5 Here 1147 : Rolland
* 1150-1157 : Jossius pe Joscionus
* war dro 1157 (?)-1161 : Judicaël
* war dro 1162 : Olivier Iñ du Tillay
* war dro 1164-war dro 1169 : Geoffroy Iñ
* war dro 1199-1206 : Josselin
* war dro 1206 : Guillaume II
* 1208-24 Eost 1212 : Pierre Iñ
* 1213-1220 : Sylvestre
* 1220-29 Gouere 1234 : Saint Guillaume III Pinchon
* 1234-war dro 1249 : Philippe
* war dro 1250-war dro 1256 : André Iñ
* 1257-1259 : Raoul Iñ
* war dro 1260-1271 : Simon
* war dro 1271: Pierre II de Vannes
* war dro 1301- 5 Mae 1312 : Geoffroy II
* 1313-1319 : Alain Iñ de Lamballe
* 1320-1328 : Jean II d'Avaugour
* 1328 : Mathieu Ferrand
* 1329-1335 : Raoul II de la Flèche
* 1335-1357 : Guy de Montfort
* 1357-1375 : Hugues de Montrelais
* 1375-1379 : Laurent de La Faye
* 1379-1385 : Guillaume IV Beschard
* 1385-1404 : Guillaume V Anger
* 1405-24 Eost 1419 : Jean III de Malestroit
* 18 Gwengolo 1419-4 Mezheven 1424 : Alain II de la Rue
* 24 Mezheven 1424-26 Gwengolo 1427 : Guillaume VI Brillet
* 15 Meurzh 1428-Kerzu 1431 : Guillaume VII Eder
* 29 Genver 1432-Meurzh 1436 : Hervé Huguet
* 4 Gouere 1436-1438 ou 1439 : Olivier II du Teillay
* 1439 - 1450 : Jean IV L'Espervier
* 1450-1472 : Jean V Prégent
* 1450-1460 ː en eneb gant Jacques de Pencoëdic
* 28 C'hwevrer 1472-1477 : Pierre III de Montfort de Laval
* 14 Genver 1477-20 Kerzu 1505 : Christophe de Penmarc'h, genidig eus Penmarc'h e Sant-Fregan (Penn ar bed)
* 9 Meurzh 1506-16 Mae 1525 : Olivier III du Châtel
* 6 Gwengolo 1525-1544 : Jean VI de Rieux
* 20 Gwengolo 1544-1553 : François Ier de Mauny
* du 13 au 18 Gwengolo 1553 : kardinal Jean du Bellay
* 18 Gwengolo 1553-1564 : Jean VII du Tillet
* 5 Eost 1564-24 Gwengolo 1595 : Nicolas Langelier
* 1601-7 Meurzh 1618 : Melchior de Marconnay
* Mezheven 1618-22 Mezheven 1631 : André II Le Porc de la Porte
* Gwengolo 1631-1ñ Mezheven 1641 : Étienne II de Vilazel
* Mezheven 1641-22 Mae 1675 : Denis de La Barde
* 12 Gwengolo 1675-2 C'hwevrer 1680 : Hardouin Fortin de la Hoguette
* 6 Gwengolo 1680-11  Ebrel 1705 : Louis-Marcel de Coëtlogon-Méjusseaume
* 1705-31 Here 1720 : Louis de Frétat de Boissieux
* 8 Genver 1721-4 Gwengolo 1727 : Pierre Guillaume de la Vieuxville
* 20 Here 1727-13 Gwengolo 1744 : Louis-François de Vivet de Montclus
* 7 Meurzh 1745-26 Genver 1766 : Hervé-Nicolas Thépault du Brignou
* 31 Eost 1766-1769 : François II Barreau de Girac
* 24 Kerzu 1769-1774 : Jules-Basile Ferron de La Ferronnays
* 25 Mezheven 1778-1790 : Hugues-François de Regnauld de Bellescize
* Iñ Mae 1791-28 Mae 1801 : Jean-Marie Jacob

## Pennadoù kar
Gwelet ivez Eskopti Sant-Brieg ha Landreger, an eskopti a-vremañ.
Bruched

Ar **bruched**, pe ar **brusk**, eo lodenn uhelañ ar c'horf, etre ar gouzoug hag ar c'hof, gant an dud ha gant loened zo.

## En-dro d'ar bruched
En-dro d'ar bruched emañ an divskoaz, ar c'hostezennoù, (*ar c'hostezioù* ivez a-wechoù), hag ar c'hein.

## War ar bruched
War ar bruched e weler ar bronnoù, pe an *divvronn*, a c'hall bezañ goloet a vlev, met kentoc'h gant ar wazed.

A-wechoù, en un doare elevezek, e lavarer **bruched** e-lec'h bronnoù pa gomzer eus ur vaouez.

## E-barzh ar bruched
Kest ar bruched, pe *kest ar brusk*, eo anv ar framm eskern graet gant ar c'hostezennoù.

### Organoù
Er bruched emañ:
*an organoù na c'hall ket an den bevañ hepto:
**ar galon
**ar skevent

*Organoù all zo:
**al lienenn-gig, pe *diafragm*
**ar gorzenn-voued
**an treuz-gouzoug ( pe *trachea*)

*Ar gwazhied, re ar galon hag ar skevent, zo ivez.

### Kigennoù

*Kigennoù zo
**kigennoù ar bruched: *[[Pectoralis major]]* ha *[[Pectoralis minor]]* 
**ar re anvet *trapez*

*Eskern zo ivez, ha dreist-holl:
**an trebezioù-skoaz,
**ar sternom,
**un darn eus gwalenn ar c'hein,
**ar c'hostezennoù.

## Loened all
Gant al loened pevarzroadek e vez tost ar bronnoù ouzh ar pavioù a-dreñv, ha gant-se n'emaint ket ouzh ar **bruched**.

Gant loened evel an amprevaned, a zo o eskern e-maez o c'horf, e vo komzet eus toraks kenkoulz hag eus **bruched**.
Bikini

Bikini a zo
* un enezenn eus ar Meurvor Habask, ma voe graet arnodoù nukleel gant Stadoù Unanet Amerika, sellout ouzh Enez Bikini;
* ur pezh dilhad, sellout ouzh bikini (dilhad).
Alc'hwez USB

**Un [[trobarzhell stlennegel|drobarzhell]] kadaviñ helam eo an alc'hwez [[porzh USB|USB]] hag a c'heller lugañ ouzh porzh USB un [[urzhiataer]]**. E-barzh ur glozenn, plastik peurliesañ, e vez marc'het da genderc'hañ an alc'hwez USB un amredad memor flash hag ur c'hennasker USB. 

En araez da gadaviñ roadennoù betek lies GigaOkted ez eus tu ouzhpenn da virout ar roadennoù en alc'hwez USB pa vez lazhet ar porzherezh da lavaret eo pa vez diluget an alc'hwez.

Hebleustr eo an alc'hwez USB evit ar re en devez da zezougen teulioù ha roadennoù alies ha d'ober gante gant meur a urzhiataer.

Ouzhpenn-se, bremañ, e c'heller loc'hañ un urzhiataer rag-eeun adalek an alc'hwez USB, ennañ ur reizhiad korvoiñ, gant pennwalioù zo.

## Aroueziadurioù an alc'hwez USB

* **Ar barr** : Cheñch a ra buan-tre, bremañ e kaver aes alc'hwezioù a c'haller kadaviñ 2 Go, 4 Go, 8 Go pe 16 Go en enne. N'eus ket ken pell zo ne c'helljed kadaviñ nemet 128 Mo (Mega okted), 256 Mo, 512 Mo pe 1024 Mo (1 Go),

* **Feur treuzkas** : Tizh treuzkas ar roadennoù eo. Ar feur treuzkas dre skrivañ a vez gorrekoc'h eget an hini dre lenn pa vez gorrekoc'h an argerzh skrivañ en ur vemor flash. Ar feur treuzkas a zo hervez ar vemor flash arveret ha hervez handelv ar reolad USB a c'hell an alc'hwez ober gantañ. Da skouer, evit ur reolad USB 2.0 e c'hell feur treuzkas an alc'hwez mont betek 480 Mbde (Mega bit dre eilenn).

* **arc'hwelioù [[enrinegañ]]** : Arc'hwelioù enrinegañ ar roadennoù pe ul lodenn anezhe evit kreñvaat o dangel a vez pourchaset gant an alc'hwezioù USB.

* **Gwareziñ diouzh ar skrivañ** : En alc'hwezioù USB zo e vez kinniget un doare (un trec'haoler dister peurliesañ) da herzel ouzh ar skrivañ evit ma vije gwarezet ar roadennoù diouzh un teuziñ dic'hoantet pe un daskemmañ.

* **Arc'hwelioù [[liesvedia]]** : Pa vez kevannet gant an alc'houez USB ul lugell tokarn-sten evit lenn restroù e mentrezh MP3 anezhe e vez graet lenner MP3 eus un hevelep alc'hwez.
Camille Claudel

Ur gizellerez c'hall eo Camille Claudel (8 a viz Kerzu 1864 - 19 a viz Here 1943), c'hoar henañ ar skrivagner gall Paul Claudel.
Mestrez ar c'hizeller Auguste Rodin e oa ha daou vugel he dije bet digantañ.
Dilezet gantañ e troas foll, ha tregont vloaz e vevas en un ospital evit ar re foll, hep gweladenn ebet na digant ar c'hizeller na digant he zud.

## Film
Ur film zo bet graet diwar he fenn, ''Camille Claudel'' e anv. Isabelle Adjani an hini a c'hoari ar gizellerez.
Enez ar Priñs Edward

**Enez ar Priñs Edouarzh** (*Prince Edward Island* e saozneg, berraet e *PEI* pe *P.E.I.*; *l'Île-du-Prince-Édouard* e galleg; *Eilean a’ Phrionns* pe *Eilean Eòin* e gouezeleg Skos; *Apekweit* e mikmaqeg) a zo un enezenn e reter Kanada hag ur broviñs, an hini vihanañ er vro. Charlottetown eo anv ar gêr-benn.

154 331 annezer a oa e 2021. 

## Lesanvioù
"Garden of the Gulf" ha "Birthplace of Confederation", abalamour da Charlottetown Conference e 1864.
Atoll Bikini

**Atoll Bikini**, **Pikinni** e marchalleg, zo un atoll didud eus ar Meurvor Habask hag unan eus Inizi Marshall; kement ha "kokozenneg" e talvez an anv.
Ur regennad 36 enezenn en-dro d'ul loc'h zo anezhañ, ha *Bikini* eo anv an hini vrasañ en o zouez. *Eneu*, *Nam* hag *Enidrik* eo anv an enezennoù pennañ all. Implijet eo bet gant Stadoù-Unanet Amerika evit lakaat da darzhañ ouzhpenn 20 bombezenn, koulz dre hidrogen ha nukleel, etre miz Gouhere 1946 ha 1958. E dibenn ar bloavezhioù 1960 e oa krog darn eus an annezidi gozh da zistreiñ eus Enez Kili, met ret e voe ober dezho mont kuit, ken kreñv e oa ar skinoberiusted. Abaoe an 3 a viz Eost 2010 emañ atoll Bikini war roll Glad bedel an UNESCO.

## Istor
D'ar 7 a viz Meurzh 1946 e oa bet kaset poblañs an enez kuit da atoll Rongerik kent ma vije graet 67 taol-arnod nukleel, 23 anezho o vezañ tarzhadennoù bombez A ha bombez H, etre 1946 ha 1958. Teir enezenn a vo distrujet-mik evel-se.

## Kavout Bikini
Emañ Bikini e norzh-gwalarn Inizi Marshall.

## Bikini hiriv
*https://web.archive.org/web/20160710150317/http://arretsurinfo.ch/une-guerre-mondiale-a-commence-brisez-le-silence

## Gwelout ivez
* Bikini (dilhad), un dilhad-kouronkañ

## Liammoù diavaez

* Istor berr pobl Atoll Bikinil
** http://www.bikiniatoll.com/whatrad.html
* Department of Energy Marshall Islands Program
* Radio Bikini
* Het Einde van de Wereld) ("dibenn ar bed"), abadenn skinwel nederlandek diwar-benn tud enez Rongelap, skarzhet eus o enezenn abalamour d'an taolioù-arnod nukleel
* Levrlennadur tennet eus Alsos Digital Library for Nuclear Issues

## Notennoù
Privàs

**Privàs** (stumm okitanek), **Privas** (e galleg hag ent-ofisiel, distaget /pʀiva/), eo pennlec'h departamant gall Ardecha, er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.
## Istor
### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk
## Douaroniezh
* War ar stêr Ouvèze emañ.
## Emdroadur ar boblañs 1793-2009

**Histogramme**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize  = width:800 height:400
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:11000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 
  bar:1800 
  bar:1806 
  bar:1821 text:1821
  bar:1831
  bar:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851 text:1851
  bar:1856
  bar:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876 text:1876
  bar:1881
  bar:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901 text:1901
  bar:1906
  bar:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931 text:1931
  bar:1936
  bar:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975
  bar:1982
  bar:1990
  bar:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2009

PlotData=
 color:barra width:15 align: left
 bar:1793 from:0 till: 2495
 bar:1800 from:0 till: 2923
 bar:1806 from:0 till: 3080
 bar:1821 from:0 till: 3878
 bar:1831 from:0 till: 4342
 bar:1836 from:0 till: 4219
 bar:1841 from:0 till: 4797
 bar:1846 from:0 till: 5233
 bar:1851 from:0 till: 5278
 bar:1856 from:0 till: 5202
 bar:1861 from:0 till: 6657
 bar:1866 from:0 till: 7204
 bar:1872 from:0 till: 7836
 bar:1876 from:0 till: 7753
 bar:1881 from:0 till: 7921
 bar:1886 from:0 till: 7600
 bar:1891 from:0 till: 7312
 bar:1896 from:0 till: 7843
 bar:1901 from:0 till: 7561
 bar:1906 from:0 till: 7000
 bar:1911 from:0 till: 7290
 bar:1921 from:0 till: 6412
 bar:1926 from:0 till: 6681
 bar:1931 from:0 till: 7230
 bar:1936 from:0 till: 7733
 bar:1946 from:0 till: 7407
 bar:1954 from:0 till: 7758
 bar:1962 from:0 till: 8663
 bar:1968 from:0 till: 10080
 bar:1975 from:0 till: 10808
 bar:1982 from:0 till: 10345
 bar:1990 from:0 till: 10080
 bar:1999 from:0 till: 9170
 bar:2006 from:0 till: 8681
 bar:2009 from:0 till: 8461


## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Fois

**Fois** (distaget /ˈfujs, ˈfujʃ/ en okitaneg ; anv (gallek ofisiel : *Foix*, distaget /fwa/), eo pennlec'h departamant gall an Arièja.
## Douaroniezh
* Kemberiñ a ra ar stêrioù Arièja hag Arget e Fois.
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

Chateau de Foix FRA 001.JPG|Kastell Fois.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2019


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:10200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=  	 	
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2008 text:2008
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2013 text:2013
  bar:2019 text:2019
PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 8516
  bar:1968 from:0 till: 9331
  bar:1975 from:0 till: 9599
  bar:1982 from:0 till: 9282
  bar:1990 from:0 till: 9964 
  bar:1999 from:0 till: 9109
  bar:2006 from:0 till: 9605
  bar:2008 from:0 till: 9712
  bar:2010 from:0 till: 10079
  bar:2011 from:0 till: 10167
  bar:2013 from:0 till: 9731
  bar:2019 from:0 till: 9493
PlotData=
  bar:1962 at: 8516 fontsize:S text: 8.516 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 9331 fontsize:S text: 9.331 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 9599 fontsize:S text: 9.599 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 9282 fontsize:S text: 9.282 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 9964 fontsize:S text: 9.964 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 9109 fontsize:S text: 9.109 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 9605 fontsize:S text: 9.605 shift:(-10,5)
  bar:2008 at: 9712 fontsize:S text: 9.712 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 10079 fontsize:S text: 10.079 shift:(-10,5) 
  bar:2011 at: 10167 fontsize:S text: 10.167 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 9731 fontsize:S text: 9.731 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 9493 fontsize:S text: 9.493 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(40,30)
  text:EBSSA


## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr
* Ti an Douristed
## Notennoù ha daveoù
1352

*Diwar-benn bloavezh *'1352*' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh
### A bep seurt/diasur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1352|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 1352]]*

## [[:Rummad:Marvioù 1352|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 1352]]*

__NOTOC__
David H. Li

**David H. Li** a zo bet ganet e 1928 e Ningbo, Zhejiang, Sina ha marvet 
d'an 12 aviz Gouhere 2018 e Silver Spring, Maryland (SUA).
En SUA edo o vevañ abaoe 1949.

C'hoarier echedoù sinaat hag amerikan, kelennour ha skrivagnour.

## Oberennoù skrivet

* David H. Li, *The Genealogy of Chess*, Premier Publishing of Bethesda (Maryland) (ISBN 0-9637852-2-2); 
* David H. Li, *First Syllabus on Xiangqi: Chinese Chess 1*;
* David H. Li, *Analects of Confucius: A New Millennium Translation* (troidigezh); 
* David H. Li, *Art of Leadership*, ("Arz ar brezel", gant Sun Tzu, troidigezh gant David H. Li ha notennoù diwar-benn an dud meneget), diyezhek (sinaek-saoznek);
* David H. Li, *Dao De Jing* ;
* David H. Li, *Kriegspiel: Chess Under Uncertainty*, Premier Publishing of Bethesda (Maryland), 1994; 
* David H. Li, *Chess Detective:Kriegspiel Strategies, Endgames and Problems* Premier Publishing of Bethesda (Maryland), 1995; 
* David H. Li, *The Happy Game of Mah-Jong* ; 
* David H. Li, *Xiangqi Syllabi*.

## Liammoù diavaez
* Lodenn 1 eus ur pennad-kaoz gant ChessBase
* Lodenn 2 eus ar pennad-kaoz
Guidnerth

Ur priñs a Vro-Gembre e oa **Guidnerth** en . Anv zo anezhañ e « *[[levr Llandaf]]* » (embannet gant G. Evans, Oxford 1893, p. 181). 

Dont a reas eus Kembre da Vreizh evel pirc'hirin. Rediet e oa bet da benediñ dirak ar bobl abalamour d'e dorfedoù, ha kofesaat e bec'hedoù a reas e Dol, kêr ar sant meur Samzun, a oa bet desket e Kembre 300 vloaz a-raok. 

Sed a lenner er skrid latin: « Rak Guidnerth e-unan hag ar Vretoned hag arc'heskob an douar-hont a oa ar memes yezh ganto hag eus ar memes pobl e oant, dezho da vout rannet gant ar bellder »… « ha seul aesoc'h e oa dezhañ anzav e dorfed ha goulenn pardon ma oa anavezet e yezh  ».

## Levr
*Léon Fleuriot, A Dictionary of Old Breton – Dictionnaire du vieux breton Part 1, Toronto Prepcorp Limited 1985, page 13.
Nguyễn Ngọc Trường Sơn

**Nguyễn Ngọc Trường Sơn** a zo bet ganet d'an 3 a viz C'hwevrer 1990 e 
Rach Soi, Rach Gia, Proviñs Kien Giang, Viêt Nam.

Mestrc'hoarier echedoù vietnamat eo.

Mestr Meur Etrebroadel eo, an hini yaouankañ eus Viêt Nam, an eil hini yaouankañ ag ar bed.

Desket e voe an echedoù gantañ p'edo tri bloaz. Ar vedalenn aour a dapas e kampionad bedel ar c'hoarierion dindan 10 vloaz e 2000.

E miz Here 2006, e renk Elo (FIDE) a oa 2534; 3de c'hoarier eo e Viêt Nam.

## War-raok atav

* 1999: Medalenn arem, kampionad Azia dindan 10 vloaz ;
* 2000: Medalenn Aour, kampionad Azia dindan 10 vloaz, Medalenn Aour, kampionad bedel dindan 10 vloaz, Eilvet *Atlet Bloaz* a Viêt Nam; 
* 2001: Medalenn Aour, kampionad Azia dindan 12 vloaz;
* 2002: (Gwengolo) Mestr Etrebroadel;
* 2004: (Kerzu) Mestr Meur Etrebroade, Kentañ *Atlet Bloaz* a Viêt Nam; 
* 2005: (Kerzu) Kampion Hiniennel Partiennoù Buan ha Boutin e C'hoarioù Gevred Azia er Filipinez; 
* 2006: (Eost) 7vet plas en "Open" Malaysia 2006.

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* Pennad e ChesssBase
Saddam Husain

**Saddam Husain Abd al-Majid al-Tikriti** (e arabeg, صدام حسين عبد المجيد التكريتي), a vefe bet ganet d'an 28 a viz Ebrel 1937. Marv eo d'an 30 Kerzu 2006. Prezidant Irak eo bet eus 1979 da 2005.

E penn Bro-Irak eo bet eus 1979 da 1991, hag eus 1994 da 2003. Diskaret eo bet e-pad aloubadeg ar vro gant ar Stadoù-Unanet, Breizh-Veur hag un nebeud broioù all. Kriz-kenañ eo bet pa oa e penn ar vro, ha kalz traoù zo rebechet dezhañ gant an aozadurioù e-maez-gouarnamant. Akuizitet en doa an teknologiezh nukleel milourel digant Bro-C'hall peurgetket, a drugarez d'e vignoniezh gant ar politikour gall Jacques Chirac. Kondaonet d'ar c'hastiz a varv e 2006 evit drouklazh Doujail e 1982 eo bet krouget d'an 30 Kerzu 2006.

## Liammoù diabarzh
* Brezel Iran-Irak
* Brezel ar Pleg-mor
* Brezel Irak

## Liammoù diavaez
* Video klok krougadenn Saddam Husain
Eskopti Kerne

**Eskopti Kerne**, anvet **eskopti Kemper** a-wechoù, anvet *Dioecesis Corisopitensis* e latin, a oa gwechall unan eus nav eskopti istorel an Iliz katolik roman e Breizh. E Kemper e oa e sez, e Bro-Gerne.

Hervez an hengoun e oa bet diazezet er  gant sant Kaourintin (~460 – ~550), a voe an eskob kentañ e Kemper neuze.

Gant tiriad Bro-Gerne e klote hini an eskopti, war-bouez parrez Magor, a oa un trev eus Koadoud en eskopti Dol.

Er bloaz 1801 e voe kaset eskopti Kemper da get.

## Istor
Er Grennamzer e oa rannet eskopti Kerne etre daou zeandi : hini Kerne ha hini Poc'her. E chabistr an eskopti e oa un arc'hdiagon e penn pep deandi, ur c'hiniad (ur c'haner e penn ul laz) ha trizek chaloni — unan anezho o vezañ teologel, da lavaret eo e oa karget da gelenn ha da brezeg ar relijion ; un teñzorer a oa ivez.

Bihan e oa domani eskopti Kerne e dugelezh Breizh ; an eskob a rene war 25 parrez, war maner *Menescop* e Ploudiern, war div vereuri, war un nebeud fornioù, meilhoù ha pradeier.

E 1791, bloaz goude embannadur al lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien (12 a viz Gouhere 1790) e voe kemmet an eskoptioù gall evit lakaat o ziriadoù da glotañ ouzh re an departamantoù.

Torret e voe al lezenn-se a-c'houde an emglev bet sinet gant ar pab Pi VII ha Napoleon I d'ar 15 a viz Gouhere 1801 ; adstummet e voe an eskoptioù hag ar parrezioù gant ar Sez Santel, hag anvet an eskibien gant ar C'hentañ Republik c'hall. Un tamm mat eus tiriad an eskopti er reter ac'h eas da eskopti Gwened, da eskopti Sant-Brieg ha da eskopti Treger en eskemm ouzh eskopti Leon hag un tamm eus eskopti Treger. Kemper a droas da sez eskopti Kemper ha Leon.

## Roll an eskibien
;Adalek ar bloaz 500 betek ar bloaz 800
&ensp;Notenn : hengounel eo an anvioù *stouet*, n'o anavezer nemet dre ziellevrioù Kemperle () ha Kemper (1363).

;Adalek ar bloaz 800 betek ar bloaz 1000

;Adalek ar bloaz 1000 betek ar bloaz 1113
*Binidig (Budig pe Benead), 1003-1022
*Orskand, breur Alan Kaniart, 1022-1074
*Binidig, 1074-1113
;Adalek ar bloaz 1113 betek ar bloaz 1218

;Adalek ar bloaz 1218 betek ar bloaz 1320

;Adalek ar bloaz 1322 betek ar bloaz 1408

;Adalek ar bloaz 1408 betek ar bloaz 1501

;Adalek ar bloaz 1501 betek ar bloaz 1614

;Adalek ar bloaz 1614 betek ar bloaz 1706
*Guillaume le Prestre de Lézonnet, 1614-1640
*René du Louët, 1640-1668
*François de Coëtlogon, 1668-1706
;Adalek ar bloaz 1706 betek ar bloaz 1790
*François-Hyacinthe de Ploeuc, 1707-1739
*Auguste de Facy de Cuilé, 1739-1771
*Emmanuel de Grossoles de Flammarens, 1772-1773
*Toussaint Conen de Saint-Luc, 1773-1790

## [[Ardamezouriezh]]

## Levrlennadur
* Savina, Jean. *Le clergé de Cornouaille à la fin de l'Ancien Régime et sa convocation aux États généraux de 1789*. Kemper: A. Jaouen, 1926 – 

## Pennadoù kar
* Bro-Gerne
* Iliz-veur Kemper

## Notennoù
Eskopti Leon

**Eskopti Leon** zo bet savet gant sant Paol Aorelian, kentañ eskob Kastell-Paol. Klotañ a rae gant Bro-Leon war-bouez Lokenole a oa stag ouzh Eskopti Dol.

## Roll Eskibien Leon
*Pennad pennañ :* Eskibien Leon

## Liammoù diavaez
* Eskopti Kemper ha Leon, an eskopti a-vremañ,
* Iliz-veur Kastell-Paol,
* Bro-Leon.
Eskopti Sant-Maloù

**Eskopti Sant-Maloù** zo bet savet gant sant Maloù, kentañ eskob Sant-Maloù, a oa diazezet en Aled da gentañ. Klotañ a rae gant Bro-Sant-Maloù war-bouez ar parrezioù a oa stag ouzh Eskopti Dol.

Evel Bro-Sant-Brieg ha Bro-Zol eo bet savet eskopti Sant-Maloù diwar keoded kozh ar Guriosolited a oa o c'hêr-benn en Aled, e penn aber ar Renk, war e lez dehoù. En Aled e oa kêr-benn an eskibien gentañ a-raok mont da Sant-Maloù en .

## Rannoù
Eskopti Sant-Maloù a oa daou arriagondi anezhañ : arriagondi Dinan hag arriagondi Lannoez.

## Roll an eskibien
### Eskibien Aled, -

### Kador eskopti dilec'hiet eus Aleth da Sant-Maloù e 1145/1146

## Pennadoù kar
*Arc'heskopti Roazhon, Dol ha Sant-Maloù, an arc'heskopti a-vremañ.
## Notennoù
Eskopti Gwened

**Eskopti Gwened** zo bet savet gant sant Padern, kentañ eskob Gwened

Map-Bro-Wened.png|Bro Wened
Restr:Chapitre de Vannes.svg|Siell chabistr iliz-veur Gwened


## Roll an eskibien
Somerset

Somerset (*Gwlad yr Haf* e kembraeg, Bro an Hañv) zo ur gontelezh e kornog Bro-Saoz, war aod kreisteiz Mor Hafren (anv kembraek ar mor a zo er c'huzh-heol da aber ar stêr Hafren), pe Kanol Bristol (*Bristol Channel* e saozneg). Dirak kreisteiz Kembre ha Morgannwg emañ. 

## Rannadur diabarzh
Rannet eo ar gontelezh amaezhel e 5 distrig :
# Su Somerset
# Taunton Deane
# Kornôg Somerset
# Sedgemoor
# Mendip

## Kontelezh lidel ha kontelezh amezhel
Abaoe ar 1añ Ebrel 1996 ez eo Bath ha Biz Somerset (6) ha Norzh Somerset (7) Amaezherezhioù unvan, dispartiet ma 'z int diouzh ar gontelezh velestradurel, daoust dezho chom er gontelezh lidel

## [[Kembraeg]], [[kerneveureg]], ha [[brezhoneg]]
**Gwlad yr Haf** (*Bro an Hañv*) a vez graet anezhi e kembraeg, diwar ar ger saoznek "summer" a gomprener e-barzh **Somerset**: er  e vije bet savet an anv-se. *Gwlas an Hav* eo an anv kerneveurek.

*Bro an hañv* a ra lod anezhi e brezhoneg, pa gomzont eus beajoù ar sent vrezhon gozh da skouer.

## Douaroniezh
En-dro dezhi emañ kontelezhioù Gloucestershire, Wiltshire, Dorset, ha Devon. Eus an aod anezhi, e c'haller damwelout aod kreisteiz Kembre.

## Kêrioù
E-touez ar c'hêrioù e c'haller menegiñ Wellington, anv kavell tiegezh ar jeneral a roas lamm da Napoleon e Waterloo. Taunton eo kêr-benn ar gontelezh. Un darn eus kêr vras Bristol ivez a zo e Somerset.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Somerset
Wellington (Zeland-Nevez)

**Wellington** (maorieg: *Te Whanganui-a-Tara* pe *Poneke*) eo kêr-benn Zeland-Nevez.

## Douaroniezh

## Istor

## Gevellerezh
*  Harrogate, Bro-Saoz
*  Sydney, Aostralia
*  Beijing, Republik Pobl Sina 
*  Xiamen, Fujian, Republik Pobl Sina 
*  Sakai, Japan

## Tud vrudet eus kêr Wellington
* Jane Campion — ur filmaozerez
* Katherine Mansfield — ur skrivagnerez
* Jonathan Sarfati - ur c'hoarier echedoù
Wellington

**Wellington** eo anv :
*Wellington (Somerset), ur gêr eus Bro-Saoz, e Somerset, kavell ur jeneral saoz brudet;
*Arthur Wellesley, Dug Wellington, ar jeneral saoz a voe trec'h war arme Napoleone Buonaparte e Waterloo e 1815;
*kêr-benn Zeland-Nevez, Wellington (Zeland-Nevez);
* ur rummad kirri-nij brezel, Vickers Wellington.

## Lec'hanvadurezh
Un toullad mat a lec'hioù all zo anvet Wellington, en Aostralia, Bro-Saoz, Kanada hag e Stadoù-Unanet Amerika, en enor da drec'hour Waterloo.

###### 
* Wellington, Colorado
* Wellington, Florida
* Wellington, Illinois
* Wellington, Kansas
* Wellington, Kentucky
* Wellington, Menifee County, Kentucky
* Wellington, Maine
* Wellington, Missouri
* Wellington, Nevada
* Wellington, Ohio
* Wellington, Texas
* Wellington, Utah
* Wellington, Washington
* Wellington, Wisconsin
Eskopti Treger

**Eskopti Treger** zo bet savet gant sant Tudwal, kentañ eskob Landreger. Klotañ a rae gant Bro-Dreger war-bouez ar parrezioù (8 parrez + 2 drev) hag oa stag ouzh Eskopti Dol, evel Perroz-Gireg (ennañ Sant Ke Perroz), Lokireg, ha Lanneur.

## Eskibien Treger / Landreger
### Eskibien diasur
*Sant-Tugdual (pe : Pabutal), marvet e 564 ; diazezour an eskopti ha kentañ eskob Landreger.
*Sant Rivelin (pe : Ruelin ;, hervez an hengoun, eskob Landreger eus 564 da 598.
*Sant Pergat (pe : Pergad, Pergobat), eskob e-pad un nebeud deizioù a-enep Rivelin kent en em zizober hag en em dennañ en ur manati.
**Leoterius*
**Felix*
**Martin*
**Denez*
**Gosennan*
**Grasien*
**Paol*
**Soffrus*
### Eskibien desteniet
***'</div>
*''c.'' [[1032]] : Gwilherm Iañ • Martin • ''c.'' [[1086]] : Huon Iañ eus Sant-Pabutral
<div style="background-color:#f4f4f4; padding-left:5px;">***'
**c.* 1110 - *c.* 1128 : Raoul Iañ • *c.* 1150 - *c.* 1175 : Gwilherm II • 1175-1179 : Ives Iañ Hougnon • 1179-*c.* 1220 : Jaffrez Iañ Loiz
***'</div>
* ''c.'' [[1224]]-''c.'' [[1237]] : [[Etienne (eskob Treger)|Stefan]] • ''c.'' [[1238]] : Pêr Iañ • [[1255]]-''c.'' [[1265]] : [[Hamon (eskob Treger)|Hamon]] • ''c.'' [[1266]]-''c.'' [[1271]] : [[Alan Lezardrev|Alan Iañ Lezardrev]] • ''c.'' [[1284]] : Alan II a Vrug • Ebrel [[1286]]-''c.'' [[1310]] : Jaffrez II Tournemine
<div style="background-color:#f4f4f4; padding-left:5px;">***'
*1317-1323 : Yann Iñ Rigaud • 1324-1327 : Pêr II de l'Isle • 1327-1330 : Ives II Le Prévôt de Bois Boëssel • 1330-1338 : Alan III Haïloury • Meurzh 1339-*c.* 1345 : Richard du Poirier • *c.* 1354 : Roperzh Iañ Paynel • 1355-1358 : Huon II Monstrelet • 1358-1362 : Alan IV • 28 Du 1362-1371 : Even Begaignon • 5 Mae 1371-1378 : Yann II le Brun • 1378-1383 : Thibaud de Malestroit • 1383-1384 : Hugues III de Keroulay • 1385-3 Mae 1401 : Pêr III Morel
***'</div>

*
<div style="background-color:#f4f4f4; padding-left:5px;">***'

****



## Pennadoù kar
*Eskopti Sant-Brieg ha Landreger, an eskopti a-vremañ.

## Levrlennadur
* René Couffon ː *Recherche sur les églises primitives*. Bulletins et Mémoires. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Tome LXXV. 1945-1946. Presses Bretonnes. Saint-Brieuc. 1946
*Pierre Barbier ː *Le Trégor historique et monumental*. Les Presses Bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
Toskana

**Toskana** (*Toscana* en italianeg) zo unan eus rannvroioù Italia, e gwalarn ar vro. Firenze eo ar gêrbenn anezhi.
Brudet eo ivez kêrioù Siena ha Pisa. 

## Douaroniezh
En dro dezhi emañ rannvroioù Lazio, Ombria, Emilia-Romagna, Liguria. 
Er mervent emañ Mor Tirrenia hag Enezeg Toskana, en o zouez Enez Elba, ar vrasañ anezho. 

Ar stêr bennañ eo an Arno. An Tevere emañ e eienenn enni.

## Proviñsoù
Dek proviñs zo e Toskana:

*Proviñs Arezzo	
*Meurgêr Firenze	
*Proviñs Grosseto	
*Proviñs Livorno	
*Proviñs Lucca	
*Proviñs Massa e Carrara	
*Proviñs Pisa
*Proviñs Pistoia	
*Proviñs Prato	
*Proviñs Siena

## Istor
* Dugelezh-veur Toskana

## Skeudennoù eus Toskana

Skeudenn:Firenze-view-palazzo vecchio.jpg|Firenze
Image:Campo dei Miracoli overview2.jpg|Pisa
Skeudenn:Comune grosseto citta.jpg|Grosseto
Image:Arezzo2.jpg|Arezzo
Skeudenn:Piazza_del_Campo_(Siena).jpg|Siena
Image:Livornoveneziavecchia0001.jpg|Livorno
Image:02 Lucca seen from Torre Guinigi.jpg|Lucca
Image:Prato0001.jpg|Prato
Image:Pistoia0003.jpg|Pistoia
Image:Elba Enfola.jpg| Enez Elba
Image:Monte_Argentario_-_Vista_della_giannella_2.jpg|Monte Argentario
Image:Panorama San Gimignano.jpg|San Gimignano


## Gwin
Brudet eo gwin Chianti ha hini Brunello di Montalcino.
Huron bihan

An **huron bihan** (*Galictis cuja*) a zo ur c'higdebrer bihan (war-dro 50 cm evit 1 - 3 kg) eus kerentiad ar mustelidae.

Heñvel eo ouzh ur furig dre e feson. E gavout a reer en Arc'hantina, Bolivia, Brazil, Chile, Perou, ha Paraguay.
Bit

Ar **bit** eo an unanenn binarel a gementad stlennel. Dont a ra ar ger *bit* eus ar saozneg *binary digit*, a dalv kement ha «&nbsp;sifr daouredel&nbsp;». Da lavarout eo, ur sifr na c’hell talvezout nemet 0 pe 1.

Kement hag "un tamm" e talv an dro-lavar saoznek *a bit of*. John Tukey a c'hovelias ar ger *bit*, ha gant Claude Shannon eo bet ledet e-mesk an dud.

Arabat eo droukveskañ *bit* gant ar ger saoznek *byte* a droer dre *liesbit* e brezhoneg, hag a dalvez ur steudad bitoù. Pa vez 8 bit en ul liesbit e teu da vezañ un eizhbit.

## Daveoù
Callirrhoe (loarenn)

**Callirrhoe** (gresianeg Καλλιρρόη) pe **Yaou XVII** a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant Timothy B. Spahr e voe dizoloet e 1999. Emañ-hi e strollad Pasiphae, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 22,8 milion km ha 24.1 milion km gant ur stouadur etre 144.5° ha 158.3°.

Tennañ a ra e anv eus Kallirroe, gwreg Alkmaion.
SCR 1845-6357

**SCR 1845-6357** a zo ur gorrez ruz lec'hiet 11 bloavezh-gouloù diouzh an Douar. 7% eus mas an Heol e vije met n'eo ket peurechu ar muzuliadennoù.

**SCR 1845-6357** he deus ur geneilez : ur gorrez c'hell a renk T, **SCR 1845-6357 B** hec'h anv. Lec'hiet emañ 4.5 US diouti hag ur mas etre 9 ha 65 gwech hini Yaou. Un temperatur a 750°C he dije.

## Gwelet ivez
Roll ar stered tostañ
Sociaal-Liberale Partij

**Sociaal-Liberale Partij** a oa ur strollad politikel eus Flandrez Belgia. Un diskennad eo d'ar strollad Volksunie. Disrannet e oa bet ar Volksunie, e 2001, e daou strollad : N-VA a zo eus an tu-dehou hag a zo bet kevreet gant ar strollad kristen-demokratel CD&V, ha *Spirit* (*Sociaal Progressief Internationaal Regionalistisch Integraal-democratisch Toekomstgericht*), a oa eus an tu-kleiz frankizour. E miz Ebrel 2008 e oa bet cheñchet anv gant Spirit, deuet da vezañ *VlaamsProgressieven*. E dilennadegoù 2007 e oa kevreet Spirit gant Socialistische Partij Anders. E miz Genver 2009 e oa bet adanvet ar strollad adarre ha deuet da vezañ *Sociaal-Liberale Partij*. Divizet e voe ivez paouez gant an emglev a oa etre ar *VlaamsProgressieven* hag ar Socialistische Partij Anders (strollad sokialour Flandrez). Da neuze ez eas kuit meur a hini eus ar strollad da-heul Bert Anciaux, da vont e-barzh an SP.a.
E miz Kerzu 2009 e oa bet unanet ar pezh a chome eus SLP gant ar strollad ekologour Groen!.

**Sociaal-Liberale Partij** a oa un ezel eus Emglev Libr Europa.

## Gwelet ivez

Nelly Maes
Enez Rodos

**Enez Rodos** pe **Rodez** (Ρόδος *Ródos* e gresianeg, *Rodos* ivez e turkeg) zo un enezenn C'hresian e Mor Egea.

Emañ e gevred Dodekanesa, lec'hiet 17,7&nbsp;km a-vaez da Durkia, etre Gres ha Kiprenez.
E 2011 e konted 115&nbsp;490 a dud o chom enni. 

## Kêr Rodos
:*Pennad pennañ : [[Ródos (kêr)|Ródos]]*
Ródos eo ivez anv kêr vrasañ ha kêr-benn an enezenn, enni 49&nbsp;541 a dud o chom.
* Ramz Rodos a oa un delwenn ramzel e toull-porzh kêr Rodez hag a oa unan eus seizh Marzh ar Bed. 
 
* Apollonios Rodos a oa ur barzh eus an  a-raok JK.

## Istor
Adalek Oadvezh ar Maen e oa tud en enez.
E 322 kent Jezuz-Krist e voe staget Rodez ouzh impalaeriezh Aleksandr Veur. War-lerc'h e varv e chomas darempredoù stank etre Rodos ha rouantelezh ar Btolemeed a oa o ren en Egipt.

E 164 kent Jezuz-Krist e voe sinet un emglev gant kêr Roma.

Er  e teuas an abostol Paol da brezeg an aviel di.

Etre 1307 ha 1522 e oa diaezet Urzh Malta en enezenn. Gant soudarded an urzh e voe aloubet an enezenn etre 1307 ha 1310. Pezhioù mogerioù a weler hiriv c'hoazh a voe savet en-dro da gêr. 

E goueled kêr emañ ar *c'hollachion*, m'edo palez mestr-meur an Urzh, hag an tier-herberc'h ma veze annezet soudarded an urzh a deue eus Europa ar C'hornaoueg da stourm a-enep Muzulmaned Palestina. 

Seziz a voe laket war gêr Rodez e 1480, hogen ne voe ket aloubet gant Turked Soleiman a-raok 1522, war-lerc'h ur seziz a bemp mizvezh.

E 1912 eo Italia a lakaas he c'hrabanoù war an enezenn a oa e dalc'h an Durked. Abaoe 1948 emañ e Gres.

## Tud
* Mentor Rodos (Μέντωρ ὁ Ῥόδιος), goprsoudard.


PorteDeRhodesGrece010906.JPG|Monet e kêr Rodos
Lindos Rhodes 1.jpg|Kêr nevez Lindos hag an Akropolis
Maltan knights castle in rh.jpg|Palez ar Priñs Mestr-meur an Urzh


## Liammoù diavaez
*   Dizoleiñ Enez Ródos
Roergue

**Rouergue** (e galleg), pe **Roergue** pe **Roèrgue** (en okitaneg, distaget [ruˈeɾɣe] er vro) a zo ur vro vihan istorel en Okitania, ha kêr Rodés eo he c'hêr-benn. Er penn kentañ e oa e dalc'h konted Toloza, goude e voe staget ouzh Gwienna, hag ul lodenn eus proviñs Gwienna-Uhel pa voe savet homañ e 1778. Diwar ar Roergue eo bet savet departamant an Avairon, hag ul lodennig a gaver en departamantoù amezek: al Lot, hag an Tarn-et-Garonne.

## Lennegezh
***Roèrgue si**, barzhoneg okitanek gant Ives Rouquette.
Bouches-du-Rhône

Ar **Bouches-du-Rhône** (pe **Genoù-ar-Ron**; *Bocas de Ròse* en okitaneg) zo un departamant, krouet e 1790 e kreisteiz ar Frañs, stok ouzh ar Mor Kreizdouarel, savet diwar proviñs kozh Provañs. Marselha eo ar penn-kêr anezhañ.

## Arondisamantoù ar Bouches-du-Rhône
* Arondisamant Ais de Provença
* Arondisamant Arle
* Arondisamant Istre
* Arondisamant Marselha

## Daveoù ha notennoù


.
Vosges

**Vosges** zo un anv-lec'h gallek:
* da gentañ e oa anv menezioù e reter Bro-C'hall; pa oa bet tennet Elzas-Lotringen digant Bro-C'hall e 1871 gant Alamagn e komzed eus *linenn c'hlas ar Vojoù* edo Elzas a-dreñv dezhi o hiraezhiñ dindan ar yev alaman: gwelout Vojoù,
* abaoe 1790, un departamant gall, e reter Bro-C'hall. Épinal eo ar penn-kêr anezhañ. Etre 1871 ha 1918 e oa un departamant stok ouzh Alamagn: gwelout Vosges (departamant).
Feskenn

Ar **feskennoù** (pe ar *feskinier*, pe an *divfeskenn*), pe **peñsoù**, pe ar **c'hlunioù** (pe an **divglun**) eo al lodenn fonnusañ eus revr an dud.

## Kig
Komzet e vez eus feskenn un ejen ivez pa gomzer eus boued.

## Feskennoù an dud

Teir c'higenn **gluteus** dreist-holl a zo ouzh o ober: *ar gluteus bras*, ar *gluteus krenn*, hag ar *gluteus bihan*. 
Gante o-zeir eo e c'haller sevel ar c'haol ha treiñ ar vorzhed.

## Gerioù deveret
* Ur *feskennad*, a zo un taol, pe taolioù, war ar feskinier. *Peñsad, revrad, revriad, tersad*, zo heñvelster. 
* *Feskennata* (evel *peñsata, tersata*) zo skeiñ war ar feskinier. An ober-se, e-barzh an desevel bugale, zo deuet da vout diamzeriet. E-barzh revelezh tud zo avat n'eo ket. 
* Un den feskennek, a zo tersek, peñsek. 
** An anv **Peñseg** zo brudet e Kerne Izel, ha dre Vreizh a-bezh gant ar politikour Louis Le Pensec hag ar reder war varc'h-houarn Ronan Pensec.

## Gerioù heñvelster

Sede un nebeud gerioù all a reer ganto e-lec'h lavarout **feskenn**où:
* *peñsoù*
* *tersoù*
* *divglun*, eus ar ger *klun*, nebeud anavezet nemet e Bro-Wened;
* *pastelloù*
* *moñselloù*
* *leternioù*

## Arz

Studio Jean Jacques Lequeu.jpg|Jean-Jacques Lequeu (c. 1785).
Étude de fesses.jpg|Félix Vallotton (c. 1884).
William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Lost Pleiad (1884).jpg|William-Adolphe Bouguereau (1884).

Awenet eobet an arzourien gant feskennoù brav. 
* *Gwelout [[Venus Kallipygos‎]]* .
Sergey von Freymann

**Sergey von Freymann (Freyman, Frejman, Freiman) ** a zo bet ganet e 1882 ha marvet e 1946.
 
Mestrc'hoarier echedoù rusian-ouzbek ha soviedat e oa.

## Disoc'hoù dibar e Kampionadoù [[Echedoù]] Republikoù [[Unaniezh Soviedel]]

* Kampion echedoù Turkmenistan e 1928 a-gevred gant Vellek;
* Kampion echedoù Ouzbekistan e 1932, e 1935 hag e 1937;
* Kampion echedoù Kazakstan e 1935;
* Kampion echedoù Kirgizia e 1937 a-gevred gant Savilov.

## Liamm diavaez
* E bartiennoù e Chess Games
## Daveoù
1372

*Diwar-benn bloavezh *'1372*' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

* Kregiñ a ra ker Aachen e bro-Allamagn da lakaat un amzeriad war un nebeud eus he fezhioù-moneiz. Ar gêr gentañ en Europa d'ober an dra-se eo
* Faezhañ a ra ar c'haloued hag ar gastilhaned ar saozon e Emgann ar Rochel. Kontrolañ a ra bro-c'hall mor Breizh evit ar wech gentañ adalek 1340
* Esaeañ a ra Owain Lawgoch evit an eil gwech da adaloubiñ bro-Gembre. Dilezel a ra tra ma oa oc'h argadin Gwernenez da stourm ouzh ar saozon e Emgann ar Rochel
#### Breizh

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

*D'ur gwaz Sina ez a rouantelezh Chūzan

### Afrika

* Da sultan Marok ez a Muhammad as-Said goude marv e dad Abu l-Fariz Abdul Aziz I
* Da roue Etiopia ez a Newaya Maryam goude marv e dad Newaya Krestos.

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh
### A bep seurt/diasur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1372|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 1372]]*

## [[:Rummad:Marvioù 1372|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 1372]]*

__NOTOC__
Askorn

Un **askorn** (liester : **eskern**) a zo unan eus ar pezhioù danvez kalet-tre ha dibleg a ya d'ober ur framm e korfoù ar mellkeineged. Ar skeledenn, pe ar c'horf-eskern, eo an anv a vez graet eus hollad an eskern staget warnañ an elfennoù gwak evel ar c'higennoù dre ar stirennoù, ar flugez hag an empenn (hemañ enklozet e boest ar c'hlopenn). 

Studi an eskern eo an askornouriezh.

## Rolloù an eskern
Liesseurt eo rolloù an eskern :
* gwareziñ : gwareziñ a reont an organoù er c'horf, evel ar c'hlopenn a warez an empenn, pe ar c'hostezennoù a warez ar galon hag ar skevent ;
* frammañ : gante e chom ar c'horf en e dalc'h ;
* fiñval : ur c'henlabour zo etre an eskern, kigennoù ar skeledenn, ar stirennoù, ar stagelloù hag ar c'houbloù evit krouiñ fiñvadennoù ;
* treuzkas ar son ;
* kenderc'hañ gwad : mel an eskern hir eo a genderc'h kelligoù ar gwad ;
* stokañ danvezennoù meinel, dreist-holl kalkiom ha fosfor ;
* boniañ faktorioù kreskiñ ;
* boniañ druzoni ;
* mirout ar c'hempouez trenkenn-bazenn ;
* digontammiñ.

## Danvez
Gant raz eo graet an eskern evit reiñ o c'haleter hag o fetister ken e c'hellint dougen pouez ar c'horf, ur pouez a c'hell bezañ kaset war un nebeud anezho evel eskern an treid pa ya an den pe al loen war e sav. Koulskoude ez eus ul lodenn gleuz e diabarzh an eskern, el lec'h m'emañ ar mel askorn.

## Sterioù all
Pep elfenn galet a c'hell bezañ keñveriet ouzh askorn ar mellkeineged a vez graet "askorn" anezhi : askorn kerez (kalonenn gerez), da skouer, hag heñvel evit ar frouezh all kalonennoù enno.
Listenn ar pobloù kelt kozh

Savet zo amañ ul listenn eus ar pobloù kelt kozh a vije mat sevel pennadoù diwar o fenn.
An anvioù latin hag ar re brezhonekaet a-wechoù a zo roet amañ.

## [[Gallia Cisalpina]]

### Er c'hreisteiz d'ar stêr [[Po]]
* Boied (*Boii*)
* Lingoned (*Lingones*)
* Senoned (*Senones*)

### En hanternoz d'ar stêr [[Po]]

* Kenomaned (*Cenomani*)
* Insubred (*Insubri*)
* Taorined (*Taurini*)
* Karned (*[[Carni]]*
*Pobloù all bihanoc'h zo bet dindan veli an Insubred ur pennad :*
* *[[Anares]]*
* *[[Comasques]]*
* *[[Laevi]]*
* *[[Libici]]*
* Lepontied (*lepontii*)
* *[[Marici]]*
* Orobiens (*orobii*, *orumbovii*)
* Salasses (*salassi*)

## [[Gallia Comata]]
**Gwelout [[Pobloù Galia]] .*

### [[Gallia Belgica]]

* Ambiens (*Ambiani*)
* Atrebated (*Atrebates*)
* Bellovaked (*Bellovaci*)
* Catalaunes
* Condruses (*[[Condrusi]]*)
* Eburoned ?
* Geidumnes (*Geidumni*)
* Leuques (*Leuci*)
* Lingoned (*Lingones*)
* Médiomatriques (*Mediomatrici*)
* Menaped (*Menapii*)
* Morined (*Morini*)
* Nervied (*Nervii*)
* Remed (*Remi*)
* Silvanectes (*Silvanectes*)
* Suessions (*Suessiones*)
* Trevired (*Treveri*)
* Tricasses
* Viromanduens (*viromandui*)

### [[Gallia Lugdunensis]]
* Abrincatui
* Ambarres
* Ambilatres
* Ambivarètes
* Andecavi (**Andes**)
* Aulerci Brannovices
* Aulerci Cenomanes
* Aulerci Diablintes
* Aulerci Eburovices
* Bajocasses
* Bituriges
* Blannovii
* Cadurques (*Cadurci*)
* Kaleted (*Caletes*)
* Karnuted
* Kenomaned (*Cenomani*)
* Kuriosolited (*Coriosolitae*)
* Aedued (*[[Aedui]]*)
* Gaballed (*Gaballi*)
* Helvied (*Helvii*)
* Lemoviked (*Lemovices*)
* Lexovii 
* Melded (*Meldi*)
* Mandubiens 
* Namneted
* Osismied (*Osismii*)
* Parisii 
* Petrocorii pe **Petrocores** 
* Piktoned (*Pictones* pe *Pictavii*)
* Riedoned
* Rutened (*ruteni*)
* Santoned (*Santones*)
* Segusiavi 
* Senoned
* Sequani 
* Turoned (*Turones*)
* Unelli 
* Vadicasses (*Viducasses*)
* Vellaved (*Vellavi*)
* Weneted (*Veneti*)
* Veliokased
* Viducasses

### [[Gallia Aquitania]]
* Arverned (*arverni*)

### [[Gallia Narbonensis]]
* Allobroged (*Allobroges*)

## [[Enez Vreizh]]

* Ancalites 
* Atrebates
* Belgae
* Bibroques
* Brigantes
* Caereni
* Caledones
* Cantiaci
* Carnonacae
* Carvetii
* Cassi
* Catuvellauni
* Corionototae
* Coritani
* Cornovii
* Darini
* Deceangli
* Demetae
* Dobunni
* Dumnonii
* Durotriges
* Epidii
* Gangani
* Iceni
* Lugi
* Ordovices
* Parisii
* Regnenses
* Segontiaques
* Selgovae
* Setantii
* Silures
* Smertae
* Taexali
* Trinovantes
* Vacomagi
* Venicones
* Votadini

## [[Hibernia]] ([[Iwerzhon]])

* Autini
* Brigantes
* Cauci
* Coriondi
* Cruithin
* Darini
* Domnainn
* Eblani
* Erdinii
* Gangani
* Iberni
* Luceni
* Menapii
* Nagnate
* Rhobogdi
* Uterni
* Velabri
* Vennicni
* Vodiae
* Ulaid

## [[Hispania]]

* Gwelet :Rummad:Pobloù kelt Iberia

## [[Galatia]] ([[Anatolia]])
* Galated : 
** Tektosaged
** Tolistobogiens
** Trocmes

## Gwelet ivez
*Galia
*Pobloù Galia
*Pobloù Arvorig
*Pobloù Enez Vreizh

## Notennoù
1375

*Diwar-benn bloavezh *'1375*' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa
#### Breizh
#### Brezel 100 vloaz
* 1añ a viz Even : daskor Cognac sezizet gant an dug Yann Berry.
* distreiñ a ra ar vosenn da Vro-Saoz, mervel a ra 12,7% eus he foblañs. Ar rouantelezh, gwanaet, a goll kement a zouaroù diouzh Bro-C'hall hag a asent da sinañ Emglev Brugge gant Bro-C'hall d'ar 27 a viz Even. Chom a ra da Vro-Saoz nemet kêrioù war an aod : Calais, Bourdel ha Baiona. Chom a ra Yann IV (dug Breizh) perc'henn war Brest, an Alre ha Berval.
* 3 a viz Gouere : kapituliñ a ra Saint-Sauveur-le-Vicomte (Normandi), sezizet gant Yann Vienne abaoe bloaz
#### Bro-Saoz
* 15 a viz Gouere : konkordat Brugge etre Bro-Saoz ha ar Sez Santel.

#### Danmark
* 24 a viz Here : mervel a ra ar roue Valdemar IV Danmark hep hêr eeun. E verc'h Marc'harid eo ar rejant evit he mab Olav.
#### Italia
* 24 a viz Even : mont a ra ar *[[condottiero]]* John Hawkwood da Doskana evit deviñ an eostoù, kaset gant legad ar pab e Bologna. Paeañ a ra Firenze anezhañ evit ma yafe kuit. Sevel a ra ar gêr ur c'hevre gant Siena, Lucca, Arezzo ha Pisa a-enep ar pab ha devoudañ a reont un emsavadeg hollek e Stadoù ar Pab.
#### Spagn
* 18 a viz Even : dimezhiñ a ra ar roue da zont Yann Iañ Kastilha gant Leonor Aragon.
### Azia
#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
### Skiantoù ha politikerezh
* savet eo an Atlas katalan gant Abraham Cresques hag e vab Jehuda, kartenourien eus Mallorca.
### Armerzh
### A bep seurt/diasur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1375|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 1375]]*

## [[:Rummad:Marvioù 1375|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 1375]]*

## Daveoù
Timour Gareev

**Timour Gareev** a zo bet ganet d'an 3 a viz Meurzh 1988 e Tochkent (RSS Ouzbekistan, Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel).

Mestrc'hoarier echedoù ouzbek.

Mestr Meur Etrebroadel eo abaoe 2004.

2 558 eo e renk Elo e miz Gouhere 2025, 2 682 e renk uhelañ, tizhet e miz C'hwevrer 2013.
## Liamm diavaez
Gregory Serper

**Gregory Serper** (e ruseg:Григорий Юрьевич Серпер) a zo bet ganet d'ar 14 a viz Gwengolo 1969 e Tochkent (Ouzbekistan). Mestrc'hoarier echedoù ouzbek eo. Mestr Meur Etrebroadel eo. 
2513 eo e renk Elo.

## Liammoù diavaez
*E fichenn FIDE
*Kevre Echedoù SUA: ar Mestr Meur Gregory Serper
Sinope (loarenn)

**Sinope** (gresianeg Σινώπη) pe **Yaou IX** a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant Seth Barnes Nicholson e voe dizoloet e 1914. Hi a berc'henn da strollad Pasiphae, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 22,8 milion km ha 24.1 milion km gant ur stouadur etre 144.5° ha 158.3°. Er c'hontrol da Basiphae, avat, n'eo ket gris met ruz (B-V=0.84, R-V=0.46) hag he spektr dindan-ruz a zo tostoc'h ouzh an asteroidennoù a renk D. Damvennegiñ a ra an dra-se he-deus un orin disheñvel

Tennañ a ra e anv eus Sinope, un nimfenn skrapet gant Apolon.
Aleksey Barsov

**Aleksey Barsov** (e ruseg: Алексей Барсов) a zo bet ganet d'an 3 a viz Ebrel 1966 e Samarkand (Ouzbekistan).

Mestrc'hoarier echedoù ouzbekistanat.

Eil c'hoarier gwellañ Ouzbekistan e voe war-lerc'h Roustam Kasimdjanov. Aet eo ar maout gantañ en Oxford (1998), York (1999, asambles gant Tiger Hillarp Persson ha Julian Hodgson), Kaero (2001), Hastings (2001/02, asambles gant Petala Harikrishna ha Krishnan Sasikiran), Saint-Quentin (2004) ha Casablanca (2005). C'hoari a ra evit meur a gClub echedoù europat, da skouer evit Kleub *Schachfreunde Lohmar* en Alamagn.

2 550 e voe he renk Elo kreñvañ e miz Ebrel 2002. 
## Olimpiadoù
C'hoari a reas e skipailh Ouzbekistan :
* e 2000, ouzh an eilvet tablezenn en adskipailh er 34 Olimpiad en Istanbul, tapout a reas ur vedalenn aour,
* e 2004, er 36 Olimpiad e Calvià,
* e 2006,  er 37 Olimpiad e Torino.
* e 2008,  en 38 Olimpiad e Dresden.

## Liammoù diavaez
* E fichenn Fide
* E c'hoari e Chess Games
* Alexei Barsov E c'hoari e 365Chess.com
## Daveoù
Huron bras

An **huron bras** (*Galictis vittata*) zo ur c'higdebrer bihan - war-dro 50 cm evit 1 - 3 kg - eus kerentiad ar mustelideged. Heñvel eo ouzh ur furig dre e feson. E gavout a reer e Su Amerika, eus kreisteiz Mec'hiko betek Bolivia ha Brazil. Un aneval-noz eo dreist-holl hag e c'hell bezañ oberiant e-pad an deiz ivez. Debriñ a ra bronneged bihan, pesked hag evned.

## Daveoù

* 
* Louise H. Emmons and François Feer, 1997 - Neotropical Rainforest Mammals, A Field Guide.
Steredenn Kapteyn

**Steredenn Kapteyn** (anvet ivez GJ 191, HD 33793 pe CD -45 1841) a zo ur is-korrez a renk M0 dizoloet e 1897 gant Jacobus Kapteyn. Lec'hiet emañ 12.79 bloavezh-goulou diouzh an Douar hag unan eus ar steredennoù gant an tizh a-gostez brasañ eo. Treiñ a ra war dro ar galaksi en un doare kil hag an hini dostañ eus stered ar rodenn c'halaksiek eo.

## Gwelet ivez

Roll ar stered tostañ

## Liammoù diavaez

* SolStation.com: Steredenn Kapteyn
Samarkand

**Samarkand** (ouzbekeg : Samarqand ; Tadjikeg : Самарқанд) zo ur gêr en Ouzbekistan war Hent ar Seiz,

Kêr-benn rannvro Samarkand (Samarqand Viloyati) eo, 546 303 a annezidi enni d'ar 1añ a viz Genver 2020.

Adalek 1924 betek 1930 e voe kêr-benn RSS Ouzbekistan.