Gouel broadel Bro-C'hall

Restr:Bastille Day Parade 2017, VBCI of the 16th battalion of chasseurs.jpg
Restr:Bastille Day, Paris, 2017 (36127738205).jpg


D'ar 14 a viz Gouere e vez lidet **Gouel broadel Bro-C'hall**. Un devezh dilabour eo er vro. Devezh lid Kemeridigezh ar Bastille eo, c'hoarvezet d'ar 14 a viz Gouhere 1789, ha Gouel ar C'hevread d'ar 14 a viz Gouere 1790 hag en doa lidet *unded ar Vroad C'hall*. Darbennet eo evel "deiz ar gouel broadel" gant al lezenn Raspail e 1880, evit kemer plas gouel *Saint-Napoléon* ha prientiñ dial Bro-C'hall goude brezel 1870 kollet ganti.

Lidoù milourel ha tanioù-arvest a vez dre ar vro, a-wechoù balioù. Lakaet e vez war-wel banniel ar vro ha sonet e vez *[[La Marseillaise]]*, ar c'han broadel. An dibunadeg vilourel er Champs-Élysées e Pariz eo al lid brasañ. "Koshañ ha brasañ dibunadeg vilourel en Europa" eo. E-tal prezidant ar Republik ("penn ar armeoù"), tud uhel all eus ar vro ha kouvidi eus an estrenvro e vez graet.

## Gouel Napoleon
Gouel Napoleon a oa Gouel Broadel Bro-C'hall e mareoù zo en  kantved. Lidet e oa d'ar 15 a viz Eost. Ober a rae dave d'an impalaer Napoleone Buonaparte peogwir e oa ar 15 a viz Eost e zeiz-ha-bloaz. Ne oa ket eus ar sant-se gant an Iliz met e voe kavet ur sant kozh, Neopolus, hag en doa bevet en Ejipt en  kantved. Morse ne voe asantet kement-se gant an Iliz katolik avat.

Lakaet e oa bet e pleustr gant an impalaer gant un dekred eus an 19 a viz C'hwevrer 1806. Goude 1815 ha diskar e renad e voe lidet gant tud a bep seurt a-hed an  kantved, dreist-holl e-pad Monarkiezh Gouere han an Eil Impalaeriezh. Kemeret e voe un dekred gant Napoleon III d'ar 16 a viz C'hwevrer 1852 evit lakaat Gouel Napoleon da ouel ofisiel da vat. Ret e oa da bep kumun aozañ ur gouel d'ar 15 a viz Eost, gant ur program resis (pedadennoù, festoù, tanioù...). Paouezet e voe gant an dud kerkent ha 1870, pa oa diskaret an Eil Impalaeriezh. Cheñchet e voe an deiz broadel evit ar 14 a viz Gouere gant al lezenn Rapsail e 1880.

## Broioù enoret ha pennoù bras pedet da zibunadeg vilourel ar Champs-Elysées
* 2005 : Breizh-Veur
* 2006 : Brazil ha prezidant ar vro Lula,
* 2007 : 27 stad Unaniezh Europa, José Manuel Barroso prezidant Kengor Europa ha José Sócrates kentañ ministr Portugal,
* 2008 : pennoù bras stadoù Unaniezh Europa, broioù an diadro greizdouarel (en o zouez Bachar al-Assad, prezidant Siria),
* 2009 : India
* 2010 : Afrika (13 stad eus Afrika ar Su),
* 2013 : broioù afrikan ha Kroatia
* 2014 : 72 stad pedet evit lidañ deiz-ha-bloaz ar Brezel Bed Kentañ,
* 2015 : Mec'hiko
* 2016 : Aostralia ha Zeland-Nevez,
* 2017 : Stadoù-Unanet Amerika : bamet eo Donald Trump gant an dibunadeg vilourel ha disklêriañ a ra e fell dezhañ kaout kemend-all e Washington da Gouel Broadel SUA,
* 2018 : Singapour ha Japan, met nulet gant ar c'hentañ ministr Shinzō Abe abalamour d'an dourioù-beuz en e vro,
* 2020 : kouviad ebet abalamour da epidemiezh ar C'hovid-19,
* 2021 : kouviad ebet.
* 2022 : digoret eo an dibunadeg er Champs-Elysées gant bagadoù eus broioù ar reter abalamour da aloubadeg Ukraina gant Rusia : Estonia, Latvia, Lituania, Polonia, Republik Tchek, Slovakia, Hungaria, Roumania, Bulgaria.
* 2023 : India, gant kentañ ministr ar vro Narendra Modi.
* 2024 : e bali Foch e tibun ar bagadoù gall abalamour d'al labourioù evit ar C'hoarioù olimpek hañv. Kouviad ebet.
* 2025 : Indonezia ha prezidant ar vro Prabowo Subianto.

## Gwallzarvoudoù
* E 2002, Maxime Brunerie, ur stourmer eus an tu dehoù pellañ, en doa klasket tennañ war ar prezidant Jacques Chirac e-kerzh an dibunadeg war ar Champs-Élysées.
* E 2009 e oa bet devet 300 karr-tan da nebeutañ d'ar 14 a viz Gouhere e Pariz.
* E 2016, Mohamed Lahouaiej-Bouhlel en doa bleniet ur c'hamion ha flastret tud e-kerzh al lidoù en Nisa. 86 den a oa bet lazhet ha 434 gloazet war ar Promenade des Anglais.

## Lesanvioù
Er broioù saoznek e vez lesanvet *Bastille Day*. Dre fent e vez graet "Gouel an amezeien" anezhi gant tud zo e Breizh.

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel prezidantelezh Bro-C'hall
## Notennoù ha daveennoù