C'hwec'h Merc'h Gwerc'h

**C'hwec'h Merc'h Gwerc'h** zo ur rimadell vrezhonek, dezhi meur a stumm, evel ma c'hoarvez aliezik.

## Doareoù
Diouzh ar stummoù koshañ e c'haller krediñ e oa ur stumm berrik da gentañ, aet war hiraat goude.

En holl zoareoù kinniget amañ e ranker distagañ kreñv ar c'hensonennoù, diaesañ tra da c'hallegerien, a-hervez.

### Doare Dumoulin
E 1800 e voe embannet e Praha *[[Grammatica latino-celtica]]* ar beleg kernevat Alan Dumoulin (Lañveog, 1748-1811), ul levr yezhadur e latin. Er bajenn 2, e-kreiz ar skrid latin, e lenner ar frazenn :
* *C'huec'h plac'h guerc'h var c'huec'h marc'h guen.*.

### Doareoù Jabadan hag Ar Berr
Daou stumm heñvel, war-bouez ar skritur, zo bet embannet e 1882 ha 1911.

#### Doare Jabadan
War Le Courrier du Finistère, 25 a viz Du 1882, p. 3-d : *C'huec'h merc'h gwerc'h var c'huec'h sac'h kerc'h !*, sinet Jabadan (ur vi-koukoug, e-lec'h Jabadao).

#### Doare [[Leon ar Berr]]
War Ar Bobl, 2 a viz Kerzu 1911, p. 2-c : *C'houec'h merc'h gwerc'h war c'houec'h sac'h kerc'h*

### Doare [[Taldir]]
War Ar Bobl, 28 a viz Kerzu 1912, p. 2-d : *C'houec'h merc'h gwerc'h war c'houec'h sac'h kerc'h war c'houec'h marc'h kalloc'h war an erc'h o vont d'ar marc'hallac'h.*, kentañ meneg eus ar ger *kalloc'h*.

### Kartenn-bost
Hiroc'h eo ar stumm skrivet war ur gartenn-bost treset gant J. Pohier, e kentañ kard an , ma lenner :
: *C’houec’h merc’h gwerc’h, war c’houec’h sac’h kerc’h, war c’houec’h marc’h kalloc’h, war an erc’h, o vont d’ar marc’hallac’h.*
Anv ebet eus menec'h avat.

### Doare Priel
Un doare all a gaver el levr *[[Va Buhez e Rusia]]*, e 1955, ha setu *ar bourd-mañ* da lavaras Jarl Priel :
: *C'hwec'h plac'h gwerc'h*
: *gant c'hwec'h sac'h kerc'h*
: *war varc'h war erc'h *
: *hag ur bern menec'h war o lerc'h*.
Diwar-gement-se e komprener e oa anavezet ar rimadell e Bro-Dreger, ha gwelet evel ur bourd. Ar c'hentañ meneg eus menec'h e oa.

### Doare Heliaz
Ur stumm all zo bet kinniget gant Per-Jakez Heliaz e *[[Marh al lorh]]*, e 1986. 
: *C'hweh merh gwerh* 
: *war c'hweh marh kalloh *
: *ha c'hweh manah war o lerh*.
Diwar-gement-se e komprener e oa anavezet ar rimadell er Vro-Vigoudenn. Met anavezet e oa skrid Priel gantañ ivez moarvat.

Dre vras eo aet ar stumm skrivet war hiraat gant an amzer.

### Evezhiadennoù
*Da gentañ e kaved ar ger *plac'h*, ha goude *merc'h* atav, war-bouez e doare Priel.
*Da gentañ e veze implijet an anv-gwan *gwenn*, goude an anv-gwan all *gwerc'h*. Er rimadell n'eus kemmadur ebet nag en eil nag en egile.
*Kaoz zo eus *sac'h kerc'h*, ha n'eo ket eus *sac'had*.

## Doareoù kelennet hiriv
Setu unan eus an doareoù all a zo kelennet hiriv, ha skignet e-touez kelennerien, adaozet diwar hini Heliaz, pa dennont dezhañ :
: *C'hwec'h merc'h gwerc'h*
: *war c'hwec'h sac'had kerc'h*
: *war c'hwec'h marc'h kalloc'h*
: *ha c'hwec'h manac'h war o lerc'h*.
Gant pedergwerzenn anezhañ eo aes a-walc'h da implij er skolioù.

Un doare hiroc'h zo bet savet ivez :
: *C'hwec'h merc'h gwerc'h*
: *war c'hwec'h sac'had kerc'h*
: *war c'hwec'h marc'h kalloc'h*
: **vont d'ar marc'had da Venac'h''
: ''ha war o lerc'h 'oa c'hwec'h manac'h ''.

Hag unan all, ar stumm hirañ betek-henn :
: ''C'hwec'h merc'h gwerc'h''
: ''war c'hwec'h marc'h gwenn,''
: ''leun a c'hwen o-c'hwec'h''
: ''gant c'hwec'h sac'had kerc'h''
: **vont d'ar marc'hallac'h da Venac'h*
: *ha c'hwec'h manac'h digalc'h war o lerc'h*.

Berroc'h met diaesoc'h :
: *C'hwec'h merc'h gwerc'h*
: *war c'hwec'h marc'h kalloc'h*
: *o redek war-lerc'h c'hwec'h manac'h kabac'h*
: *etre c'hwec'h eur ha c'hwec'h eur hanter*
: *d'ur merc'hervezh c'hwec'h a viz C'hwevrer*.

==Doareoù all==
Un nebeudig doareoù all zo bet savet diwar ar memes patrom .

===Seizh===
: *Seizh merc'h reizh*
: *war seizh sac'had heiz*
: *war seizh marc'h kalloc'h*
: *ha seizh manac'h en o saeoù seiz*.
===Pemp===
: *Pemp plac'h estren*
: *war pemp sac'had brenn*
: *war pemp marc'h krenn*
: *ha pemp manac'h diarc'hen war an drein*.

== Pladennoù ==
Enrollet eo bet doare Per-Jakez Heliaz (adkempennet un tammig) gant al laz [[naonedat]] [[Tri Bleiz Die]] en o fladenn *Dalc’homp mat !''.

## Notennoù