Skritur taiek

N'eo ket ar **skritur taiek** (ตัวอักษรไทย) ul lizherenneg met un abugida evel an holl doareoù-skrivañ diorroet war padrom an devanagari. Implijet e vez evit skrivañ an taieg (ภาษาไทย) dreist-holl.

Savet e oa ar skritur taiek war diorroadur ar skritur skritur hen-khmerek (อักขระเขมร) tro-dro 1283 gant ar Roue Ramkhamhaeng ar Meur (พ่อขุนรามคำแหงมหาราช) hervez an hengoun.

Er skritur ez eus 44 kensonennel (พยัญชนะ) ha 28 lizherenn vogalennel(รูปสระ) ha 4 sin ispisial evit an tonennoù(วรรณยุกต์).

Ne ra ar skritur taiek diforc'h ebet etre lizherennoù bras (*lizherennoù pennañ*) ha lizherennoù bihan. Ouzhpenn-se e vez skrivet peurliseañ hep troc'h ebet etre ar gerioù, met n'eo ket diazetoc'h da lenn ha da gompren abalamour da se rak unsilabennek eo kazi an holl gerioù e taieg. An troc'h a dalvez da diskwel emañ achu ur frazenn.

Bez' ez eus ivez sifroù taiek (ตัวเลขไทย), met aliesoc'h-aliesañ e vez implijet ar re arabek (ตัวเลขอารบิก)

## Roll al lizherennoù

### Ar c'hensonennoù
Bez ez eus 44 c'hensonenn en holl oc'h ober dave da 21 sonenn disheñvel abalamour ma'z eus lizherennoù evit gerioù o tont eus ar sañskriteg hag ar paleg (*pali*) a vez distaget heñvel ouzh lizherennoù all e taieg. Talvoudus int ivez ober an diforc'h etre gerioù kenson.

Isrannet e vez ar c'hensonennoù e tri rumm hervez tonenn ar silabenn: **izel** (L), **etre** (M) hag **uhel** (H)high.

Evit sikour an dud o teskiñ skrivañ e vez roet un anv ispisal da bep lizherenn, da skouer al lizherenn ข a vez graet outi *kho khai* (ข ไข่), rak *kho* a zo ar sonenn a vez skrivet ganti ha *khai* (ไข่) a zo anezhañ ur ger boutin ("vi") a grog gant an hevelep son.

Div gensonenn (kho khuat and kho khon)ne vez ket implijet ken, marteze a-walc'h peogwir pa voe savet ar mekanik-biskrivañ taiek kentañ gant Edwin Hunter McFarland e 1892 ne oa plas ebet evit an holl lizherennoù ha nueze e oa bet kuitaet div anezhi.

Meur a gensonenn a vez distaget en un doare disheñvel hervez ma c'hoarvez e penn, e kreiz pe e dibenn ur silabenn evel m'emañ diskwelet en daolenn a-is.


LizherennAnv
 TreuzskrivadurDistagadur (IPAClass
&nbsp;&nbsp;
 InitialFinalInitialFinalClass
ก*ko kai* (yar)
 kk|kkM
ข*kho khai* (vi)
 khkkʰkH
ฃ*kho khuat* (boutailh) [obsolete]
 khkkʰkH
ค*kho khwai* (bual-dour)
 khkkʰkL
ฅ*kho khon* (den) [disuz]
 khkkʰkL
ฆ*kho ra-khang* (kloc'h)
 khkkʰkL
ง*ngo ngu* (naer)
 ngngŋŋL
จ*cho chan* (pladenn)
 chttɕtM
ฉ*cho ching* (simbalenn)
 ch-tɕʰ-H
ช*cho chang* (olifant)
 chttɕʰtL
ซ*so so* (chadenn)
 ststL
ฌ*cho choe* (bodenn)
 ch-tɕʰ-L
ญ*yo ying* (maouez)
 ynjnL
ฎ*do cha-da* (kabell)
 dtdtM
ฏ*to pa-tak* (broud)
 ttttM
ฐ*tho san-than* (diazez)
 thttʰtH
ฑ*tho nangmon-tho* (dañser/ez)
 thttʰtL
ฒ*tho phu-thao* (den kozh)
 thttʰtL
ณ*no nen* (manac'h nevez)
 nnnnL
ด*do dek* (bugel)
 dtdtM
ต*to tao* (baot)
 ttttM
ถ*tho thung* (sac'h)
 thttʰtH
ท*tho thahan* (soudard)
 thttʰtL
ธ*tho thong* (banniel)
 thttʰtL
น*no nu* (logodenn)
 nnnnL
บ*bo baimai* (follenn)
 bpbpM
ป*po plaa* (pesk)
 ppppM
ผ*pho phueng* (gwenanenn)
 ph-pʰ-H
ฝ*fo fa* (goloenn)
 f-f-H
พ*pho phan* (pladenn)
 phppʰpL
ฟ*fo fan* (dent)
 fpfpL
ภ*pho sam-phao* (bag dre lien)
 phppʰpL
ม*mo ma* (marc'h)
 mmmmL
ย*yo yak* (roñfl)
 yyjjL
ร*ro ruea* (bag)
 rnrnL
ฤ*ro rue (berr)* *
 rue-rɯ--
ฤๅ*ro rue (hir)* *
 rue-rɯː--
ล*lo ling* (marmouz)
 lnlnL
ฦ*lo lue (berr)* *
 lue-lɯ--
ฦๅ*lo lue (hir)* *
 lue-lɯː--
ว*wo waen* (gwalenn)
 wwwwL
ศ*so sala* (tinell)
 ststH
ษ*so rue-si* (lean)
 ststH
ส*so suea* (tigr)
 ststH
ห*ho hip* (kef)
 h-h-H
ฬ*lo chu-la* (sarpant-nij)
 lnlnL
อ*o ang* (besel)
 **-ʔ-M
ฮ*ho nok-huk* (kaouenn)
 h-h-L


* Lizherennoù kevrennek (kensonenn+vogalenn) e rumm ebet.

### Ar vogalennoù
Diskwelet e vez peseurt vogalenn a rank bezañ distaget gant pep lizherenn silabennek diazez dre ouzhpenn outi sinoù ispisial a reer *vogalennoù stag* oute.

Treuzskrivet e vez amañ lizherennoù ar skritur taiek hervez ar Sistem Roueel.


 
 Lizherenn
 Anv
 Distag (IPA)
 
 
 –
 *a*
 a
 
 
 – –
 *o*
 o
 
 
 –รร–
 *ro han **
 ɑ
 
 
 –ว–
 *wo waen **
 ua
 
 
 –อ
 *sara o **
 ɔː
 
 
 –ะ
 *sara a*
 IPA|aʔ
 
 
 –ั –
 *mai han-akat*
 IPA|ɑ
 
 
 –ัว
 *sara ua*
 ua
 
 
 –ัวะ
 *sara ua*
 uaʔ
 
 –า
 *sara a*
 aː
 
 
 –ำ
 *sara am*
 ɑm
 
 
 –ิ
 *sara i*
 i
 
 
 –ี
 *sara i*
 iː
 
 
 –ึ
 *sara ue*
 ɯ
 
 
 –ื
 *sara ue*
 ɯː
 
 
 –ุ
 *sara u*
 u
 
 
 –ู
 *sara u*
 uː
 
 
 เ–
 *sara e*
 eː
 
 
 เ–็ –
 *sara e*
 e
 
 
 เ–ะ
 *sara e*
 eʔ
 
 
 เ–อ
 *sara oe*
 ɤː
 
 
 เ–อะ
 *sara oe*
 ɤʔ
 
 
 เ–ิ –
 *sara oe*
 ɤ
 
 
 เ–า
 *sara ao*
 aw
 
 
 เ–าะ
 *sara o*
 ɔʔ
 
 
 เ–ีย
 *sara ia*
 ia
 
 
 เ–ียะ
 *sara ia*
 iaʔ
 
 
 เ–ียว
 *sara iao*
 io
 
 
 เ–ือ
 *sara uea*
 ɯːa
 
 
 แ–
 *sara ae*
 ɛː
 
 
 แ–ะ
 *sara ae*
 ɛʔ
 
 
 โ–
 *sara o*
 oː
 
 
 โ–ะ
 *sara o*
 oʔ
 
 
 ใ–
 *sara ai mai muan*
 ɑj
 
 
 ไ–
 *sara ai mai malai*
 ɑj
 


### Skrapòu
Amañ e vez diswelet pep skrap staget ouzh ar gensonenn *kor kai*.


SymbolNameMeaning
ก่*mai ek*tone mark
ก้*mai tho*tone mark
ก๊*mai tri*tone mark
ก๋*mai jattawa*tone mark
ก็*mai taikhu*shortens vowel
ก์*mai thantakhat*indicates silent letter


## Sinoù all


SymbolAnvTavoud
ฯ*paiyaan noi*Diverradur
ฯลฯ*paiyaan yai*hag all
ๆ*mai yamok*Adlavaradur


## Gwelet ivez
* Abugida
* Taieg
* Devanagari
* ISO 11940 - romankadur al lizherenneg taiek

## Liammoù diavaez
*''Omniglot.'' Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
*Virtual Thai Keyboard