Kevredigezh vreizhat a Sevenadurezh

Ar **Gevredigezh vreizhat a Sevenadurezh** a voe krouet e 1964 evit kempenn ha merañ ur greizenn sevenadurel vreizhat e-barzh Maner Menez-Kamm e Speied, eus 1964 betek 1976. Kentañ prezident anezhi e oa Maodez Glanndour. Skoazellet e oa gant Pêr Denez, Pêr Lemoine ha Yann Bouëssel du Bourg.

## Galv da arc'hantaouiñ ha da labourat war ar chanter
E deroù 1964 e kasas ar wask vreizhat keloù diwar-benn ar ginnigadenn graet gant ar gontez Vefa de Méhérenc de Saint-Pierre ma vije lakaet un aozadur breizhat e kerz he maner bras, e Menez-Kamm, e kumun Speied. E 1961 he doa fiziet al lec'h-se, eizh devezh-arat douaroù spagn war e dro, da berson Louaneg, Maodez Glanndour, hemañ anavezet-tre e metoù ar sevenadurezh vrezhonek, evit ma vefe savet ul lec'h sevenadurel breizhek.
Kalz a labourioù dresañ a voe d'ober evit sevel ul lec'h herberc'hiañ ha seveniñ oberezhioù sevenadurel, ken e voe galvet an holl dedennet gant ar raktres, da reiñ arc'hant, pe da zont da gemer perzh el labourioù d'ober. Digoret e voe chanter "Oaled an Dasorc'hidigezh* e miz Gouere 1964 (*Ar Vro*, niv. 23).

== Menez Camp pe vMenez Kamp aet da Venez Kamm ==
Park ar maner a oa ul lodenn vihan eus an domani a oa bet prenet gant Vefa Sant-Pêr, ennañ 200 hektar, e 1908, a-raok he dimeziñ c'hwitet (1910). O vezañ ma oa bet ur chaseourez eus ar c'hentañ troc'h e tlee dilezel ar chase eno, pa oa aet da gozhiñ. Soñjet he doa feurmiñ war hir dermen (38 vloaz) da nep aozadur breizhek a c'hellfe sevel ur greizenn evit bodañ tud yaouank o teskiñ brezhoneg ha yezhoù all. An anv kozh, a weler er c'helaouennoù a-wezhioù, a oa Menez Camp. Diouzh-se e teu an anv Menez Kamp a weler e kelaouennoù breizhek zo, pa ne oa ket digoret an oaled sevenadurel c'hoazh.<br>
E-doug hañv 1964 e voe kroget gant ar chañterioù, renet gant Yann Bouëssel du Bourg, [[Erwann ar Menn]], ha Pêr Denez, a heul-da-heul. Er sizhun ziwezhañ miz Eost e voe dalc'het ur skol-hañv etrebroadel [[Ar Vro (Gwirionez)|Ar Vro]] dindan renerezh Pêr Denez. Hervez boaz ar c'hampoù e veze lojet an dud e teltennoù savet e-kichen ar maner.<br>
Aozet e voe ar chañterioù  e-pad ar ar vakañsoù-skol a-had ar blooavezioù da-haul, asamblez gant [[sonadeg]]où ha stajoù, pa voe posubl en ober e goudor ar maner.  Kamp-hañv [[Skaouted Bleimor]] a voe dalc'het meur a wezh.                                                                                                                                                                                                                                                                      

== Oaled sevenadurel breizhek ha [[herberc'hti]] ==
Pa voe echuet al labourioù ratreañ e voe degemeret bagadoù tud yaouank e-barzh ar savadur, met e vanke tud karget eus an degemer war al lec'h a-hed ar bloaz. Ne voe ket kavet un diskoulm a-raok marv ar gontez, e 1967, hag e 1970 e teuas daou goublad Brezhoned a felle dezho dont da Vreizh en-dro, goude bezañ bet oberiant e-touez [[Brezhoned Marsilha]], [[Yannig Baron|Yannig]] ha Joëlle Baron, en un tu, ha [[Yann Goasdoue|Yann]] ha Myriam Gwasdoue, en tu all. Kemeret e voe war o chouk karg pounner an Oaled sevenadurel hag an heberc'hti, 

== Dalc'hioù-studi [[Al Leur Nevez]] ==
Bez e voe Al Leur Nevez, ur gevarzhe krouet gant [[Loeiz Roparz]], e-touez an aozadurioù kentañ o tennañ frouezh eus an Oaled sevenadurel. E "Kelc'hlizer 20" (Kerzu 1970) e roas keloù diwar-benn an dalc'h-studi Nedeleg da vezañ aozet eus ar 26 a viz Kerzu betek deiz diwezhañ ar bloaz. Aozet e voe dalc'hioù-studi all e-pad ehanoù-skol Pask hag an hañv. Lakaet e veze da c'houzout "ne vez(o) graet nemet gant ar brezoneg". Ouzhpenn ar pal a denn da skoazell ar stajidi evit brezhonegañ gwelloc'h e veze resisaet e oa daou all : "stumma renerien ha bevaerien K. L. S. (Kelc'hiou Sevenadurel Brezoneg) ha kelennerien war ar brezoneg" hag "aoza ober hag obereziou A. L. N. evid 1971…".

== Adembann geriadur galleg-brezhoneg Frañsez Vallée == 


== Levrlennadurezh ==
* [[Paol ar Meur]], « Menez Kamm, ar greizenn sevenadurel vreton ». E-barzh *Le Peupe breton*, niv. 745, C’hwevrer 2026, p. 19.
* [https://www.argedour.bzh/grandes-dames-de-bretagne-comtesse-vefa-de-saint-pierre-amazone-bretonne/ Yvon Abgrall, "Grandes dames de Bretagne : Comtesse Vefa de Saint-Pierre, amazone bretonne". E-barzh *Ar Gedour*, 14 Meurzh 2023]. Brassellet d'an 13 a viz Kerzu 2025.
* [https://www.ouest-france.fr/culture/histoire/recit-chasse-dieu-et-bretagne-les-trois-combats-de-vefa-de-saint-pierre-comtesse-rebelle-906c15f0-db74-11ec-84fd-0d1f31a3fa84 Maina Raynaud-Kerserho, "Chasse, Dieu et Bretagne… Les trois combats de Vefa de Saint-Pierre, comtesse rebelle". E-barzh *Bretons*, Mezheven 2022] 
* [https://www.ouest-france.fr/bretagne/finistere/culture-bretonne-les-folles-annees-menez-kamm-5702037Françoise Conan, "Culture bretonne : les folles années Menez Kamm". E-barzh *Ouest-France*, 15 Ebrel 2018.]    
* [https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00624/al-leur-nevez-e-menez-kamm-stage-bretonnant-a-menez-kamm.html Al leur nevez e Menez kamm [Stage bretonnant à Menez Kamm] ]
* [[Claire Arlaux]], *L'étonnante amazone de Menez Kamm : Vefa de Saint-Pierre (1872-1967)*, Speied, Coop Breizh, Keltia-Graphic, 1995, 291 p. . Adembannet e 2022 gant [[Embann ar Menezioù Du]], dindan an titl : *Une Amazone bretonne : Vefa de Saint-Pierre (1872-1967)''.

## Pennadoù nes
* Vefa Sant-Pêr
* Kreizenn sevenadurel Breizh
* Ti ar Vro

## Notennoù ha daveennoù

                                                     .