Hendrick Avercamp

**Hendrick Avercamp**, (1585 en Amsterdam – 15 a viz Mae1634 e Kampen) a oa ul livour izelvroat.

## E vuhez
Ganet e voe Hendrick Avercamp e Amsterdam, nepell diouzh Nieuwe Kerk, ha badezet e voe d'ar 27 a viz Genver 1585 en Oude Kerk. E dad, Barent Hendricksz Avercamp (tro 1557 - 1603) a oa dimezet (e 1583) gant Beatrix Pietersdr Vekemans (1560/62 - 1634), ha hi merc'h rener ar skol ma kelenne-eñ enni. Er bloaz goude e voe enrollet evel apotiker a Friz, hag en em staliañ a reas en Oude Straat e Kampen e 1586. Breur Hendrick Avercamp, Lambert e anv, a gemeras plas e dad evel apotiker, hag ur breur all a studias ar medisinerezh.

Avercamp a voe kaset da Amsterdam e ti ar poltredour ha livour danat Pieter Isaacks (1569 - 1625). Er gwerzh (1607) aozet a-raok ma tistrofe Pieter Isaacks da Zanmark ez eus anv eus Avercamp e-touez ar brenerien, hag anvet eo « mud Pieter Isaacks ». Graet e voe ivez « Hendrick Avercamp ar mud », (diell eus 1622) ha « de Stomme van Kampen » (« mud Kampen ») anezhañ. E 1633 e kemmennas e vamm e oa he mab « mut ha paour », ha neuze e tivizas e vefe roet dezhañ 100 kurunenn ar bloaz diwar arc'hant e familh.

Oberennoù koshañ Avercamp a zo deiziet e 1601. E-pad e stummadur e voe levezonet gant an taolennoù gweledva a veze graet gant livourien Flandrez staliet en Amsterdam, evel Gillis van Coninxloo (1544 - 1607) ha David Vinckboons (1576 – 1633). Hervez tud zo, Vinckboons a vije bet kelenner da Avercamp. Rak heñvel eo tresadennoù kentañ Avercamp ouzh re an hengoun-se, hag ivez ouzh re Hans Bol (1534 - 1593. Liammet eo ivez e oberennoù ouzh re e vignon a Gampen, Gerrit van der Horst (1581/2 - 1629).

Kazi sur e tistroas Avercamp da Gampen e 1613. Istorourien' zo a soñj dezho en dije beajet betek ar Mor Kreizdouarel goude-se, met ne seblant ket gwir. Brudet-tre e voe Avercamp e-keit ma oa bev. E oberennoù a werzhe, dreist-holl a re leun a livioù graet gant ur meskaj gouach ha dourlivadur, diwar un teknik bet implijet gant Pieter Brueghel gozh. An dud a c'halle pegañ ar skeudennoù-se en albomoù. Hendrick Avercamp a varvas e Kampen ha douaret e voe e Sint Nicolaaskerk.

## An oberenn
Avercamp a zo unan eus mistri skol izelvroat ar  kantved, ha barrek e oa a-fet livañ gweledvaoù er goañv, tro-dro da Gampen ha da ribl ar stêr Ijsel. Buhezek ha livet da vat eo taolennoù Avercamp, peurliesañ int bihan a-walc'h ha ledan-tre, hag e tiskouezont ur bern tud treset en un doare resis, hag a vez oc'h en em ziduiñ pe gant o labour pemdez. Gwelet e vez Avercamp evel un den a selle pizh ouzh an traoù, memes ma soñjer e tegasas kalz kemmoù etre ar pezh a wele hag ar pezh a live.

En e oberennoù kentañ e verzer e oa dedennet gant arz Pieter Brueghel gozh, hag a grouas taolennoù leun a vunudoù. Kazi sur e welas Avercamp an daolenn *Gweldva goañv gant ruzikerien ha trap laboused* e Amsterdam. E-touez ar bourmenerien stank livet gant Avercamp e kaver alies elfennoù ar vuhez pemdez : paotred o kac'hat, maouezed kouezhet war ar skorn, koubladoù o vriata. Elfennoù arouezius eus doare Pieter Brueghel gozh a gaver ivez e oberennoù Avercamp : diarselloù a-dreuz-kaer, gwez bras ha brankoù da ginklañ an daolenn, lec'hioù lusket azalek an diaraog, livioù strewet en taolennoù a-bezh.

A-fet livañ tiez-feurm ha grañjoù e voe levezonet Avercamp gant un heuliad engravadurioù savet gant Hieronymus Cock (1507-1570) hag embannet en Antwerpen e 1559 hag e 1561 diwar dresadennoù « Mestr ar gweledvaoù bihan », adembannet gant Theodor Galle e Antwerpen e 1601 ha gant Claes Jansz Visscher (tro 1550 - 1681) en Amsterdam e 1612. Marteze e welas ivez tresadennoù Visscher bet embannet e 1608 gant Willem Jansz. Blaeu (1571 - 1638) hag e 1610 gant Pieter van den Keere e Amsterdam.

Bagoù stanket er skorn, meilhoù, tiez-feurm ha grañjoù, breserezhioù, kestell (Avercamp eo al livour kentañ a implijas an tres flandrezat en e oberennoù), tiez hag ilizoù eo an elfennoù a gaver an aliesañ en oberennoù Avercamp. Ul lodenn eus oberennoù Avercamp a zo livet war banelloù ront ha marteze e voe an arzour kentañ a implijas an doare-se (a-raok 1610), hag a zeuas da vezañ brudet e Flandrez er  kantved.

Diwar 1609 e kemmas doare Avercamp : izeloc'h e voe an dremmweloù, nebeutoc'h a wez hag a diez a livas, hag e-plas e labouras war an doare da livañ gouloù ar goañv (roz hag alaouret) silet dre al latar. Gwelet eo Avercamp evel unan eus livourien bouezusañ luskad izelvroat al livañ gweledvaoù.

Avercamp a dresad kalz tresadennoù (tud ha gweledvaoù) hag alies ec'h implijas anezho da studiadennoù. Pa varvas al livour Jan van de Cappelle (1619-1679) e oa perc'henn war 900 tresadenn graet gant Avercamp.

Barent Avercamp (Kampen 1612-1672 pe 1679), hag a oa niz ha deskard Hendrick Avercamp a reas taolennoù damheñvel, met ne oa ket ken barrek. Da-heul Avercamp e kaver an arzourien Arent Arentsz lesanvet Cabel (1585/86 - 1635), Dirck Hardenstein II (1620 - goude 1674), Adam van Breen (tro 1585 - 1642/48), Esaias van de Velde (tro 1590 - 1630), Aert van der Neer (1603/4 - 1677) ha Christoffel van Berghe.

## Mirdioù ha dastumadoù
**[[Alamagn]]**
*Staatliche Museen, **[[Berlin]]**
*Wallraf-Richartz museum, **[[Köln]]** : *Gweledva er goañv*, 1605-10, http://www.museenkoeln.de/homepage/default.asp?s=168&BDW=2006_06&bdwAbb=2006_06
*Staatlich Museen, **[[Schwerin]]** : *Gweledva erc'hekaet*, WebMuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ice-landscape-schwerin.jpg
**[[Aostria]]**
*Kunsthistorisches museum, **[[Vienna]]**, Aostria : *Gweledva er goañv*, WebMuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/winter-landscape-vienna.jpg
**[[Stadoù-Unanet]]**
*Saint Louis art museum, Missouri, *Ruzikal e-kichen ur gêr*, e-tro 1610-1620 http://stlouis.art.museum/emuseum/code/emuseum.asp?style=Browse&currentrecord=1&page=search&profile=objects&searchdesc=&quicksearch=Avercamp 
*National Gallery of Art, **[[Washington DC]]** : *Arvest war ar skorn*, e-tro 1625 https://web.archive.org/web/20090507060949/http://www.nga.gov/cgi-bin/pinfo?Object=50439+0+none) 
*Toledo Museum of Art, **[[Toledo (Ohio)]]**, Ohio : *Arvest goañv war ur ganol*, Webmuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/winter-canal-toledo/winter-canal-toledo.jpg
**[[Frañs]]**
*Ul lodenn eus e dresadennoù, en o zouez hini goshañ Avercamp a zo anavezet (deiziet d'an 28 a viz Genver 1613), a gaver e dastumad Frits Lugt e ensavadur nederlandat Pariz. 
**[[Breizh-Veur]]**
*National Gallery, **[[Londrez]]** : *Arvest war ar skorn e-kichen ur gêr*, e-tro 1615 http://www.nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=NG1479 et *Arvest goañv gant ruzikerien e-kichen ur c'hastell*, 1608-9 http://www.nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=NG1346
*National Galleries of Scotland, **[[Dinedin]]** : *Gweledva goañv gant tud* https://web.archive.org/web/20100620202624/http://nationalgalleries.org/index.php/collection/online_az/4:322/results/0/4666/
**[[Hungaria]]**
*Mirdi an Arzoù-kaer, **[[Budapest]]** : *Gweledva erc'hekaet gant ruzikerien*, WebMuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/skaters-budapest.jpg
**[[Iwerzhon]]**
*National Gallery of Ireland, **[[Dulenn]]** : *Arvest war ar skorn*, goude 1620
**[[Italia]]**
*Pinacoteca Ambrosiana, **[[Milano]]** : *Gweledva er goañv*, https://web.archive.org/web/20071010064458/http://www.ambrosiana.it/ita/pinacoteca_sala_dett.asp?pagina=3&sala=13
**[[Norvegia]]**
*Billedgalleri, Bergen, Norvegia : *Gweledva er goañv*, 1608 
**[[Izelvroioù]]**
*Rijksmuseum, Amsterdam : *Gweledva er goañv*, e-tro 1608 https://web.archive.org/web/20120927021508/http://www.rijksmuseum.nl/zoeken/search.jsp?lang=en; WebMuseum (gant munudoù) http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/rijks-winter-landscape/ hag *Arvest goañv*,tro 1630-34, WebMuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/enjoying-ice/enjoying-ice.jpg)
*Teylers Museum, **[[Haarlem]]** : *Arvest war ar skorn* (dourlivadur), Webmuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ice-haarlem.jpg 
*Mauritshuis, **[[Den Haag]]** : *Ar Goañv*, e-tro 1610, WebMuseum http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ice-scene-mauritshuis.jpg
*Mirdi Kröller-Müller, **[[Otterlo]]** : *Arvest war ar skorn', WebMuseum [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/ice-scene-otterlo.jpg]
*[[Mirdi Boymans-van Beuningen]], *'Rotterdam** : ''Arvest war ar skorn'', e-tro 1620  
**Rusia**
*[[Mirdi Pouchkine]], **Moskov** : ''Ruzikerien'', e-tro 1615 
**Suis**
*[[Musée d'art et d'histoire (Genève)|Musée d'art et d'histoire]], **Genève** : ''Arvest goañv e Yselmuiden'', e-tro 1613, WebMuseum [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/avercamp/yselmuiden.jpg]
***Lausanne*'.

== Notennoù ==
<references />

==Levrlennadur==
* Clara Welcker, *Hendrick Avercamp (1585-1634), bijgenaamd « De Stomme van Campen » en Barent Avercamp (1612-1679), « Schilders tot Campen »*, embannadurioù Zwolle, [[1933]]; adwelet gant D. J. Henbroek-van der Poel, Doornspijk, [[1979]]
* Robert Genaille, *La peinture hollandaise*, Embannadurioù Pierre Tisné, Paris, [[1956]] 
**La vie en Hollande au XVIIè siècle*,digoradur gant Paul Zumthor, Musée des arts décoratifs, Paris, 1967
* Peter C. Sutton, *Masters of 17th-Century Dutch Landscape Painting'', testennoù gant Peter C. Sutton, Simon Schama hag Alain Chong, Rijsksmuseum, Amsterdam - Museum of Fine Arts, Boston - Philadelphia Museum of Art, 1987, 564 p (diwar-benn Avercamp, p.&nbsp;26-27, 254-261 ha 320-321).

### Liammoù diavaez
* Avercamp  war lec'hienn WebMuseum
* Avercamp war lec'hienn Web Gallery of art
* Oberennoù Avercamp er Rijksmuseum d'Amsterdam
* Hendrick Avercamp en Artcyclopedia