Reims

**Reims** zo unan eus kêrioù bras Reter Bro-C'hall. Un isprefeti eus departamant Marne eo, er Grand Est
## Douaroniezh
War ar stêr Vesle emañ Reims. 

## Anv
**Hen impalaeriezh roman**

* **Civitas Remorum**
* **Durocor(torum) Rem(orum)**, (*CIL* III, 4466)
* **Duricortora** (Strabon, IV, III, 5), pe **Durocorterum** (IV, 194)
* **Durocortoron** (Ptolemaios, II, 9, 6)
* **Durocorter(...)** (*CIL* XVII, 9158, *kolonen hent Tongeren*)
* **Durocortorum** (*Int. Ant*; *Taolenn Peutinger*)
* **Civitas Remor(um) foeder(ata)** (*CIL* XII, 1855 & 1869; Plinus, *Hist. Nat.* IV, 17, 106)

**Impalaeriezh roman diwezhañ**

* **Durocortorum** (lizher Diokletian ha Maximian, bloaz 291)
* **Civitas Remorum** (Sened Iliz Arles, 314)
* **Remi** (Amm. Marcell.; *Codex Theodosius*, bloaz 366; *Not. Dign*., XI, 34; XLII, 42)
* **Metropolis Civitas Remorum** (*Not. Gall*. 6, 1)
* **Remorum Urbs** (Jerom. *Ep.* 123, 5)
* **Remensis** (*Not. Dign.* IX, 36; XI, 56 & 76)

**Hen krennamzer**

* **Remi** (Sidonius Apollinaris, *Ep.* IX, 7, 1; Fortunatus, *carm.* III, 15; Gregor Teurgn, *HF* IV, 23 & 50)
* **Urbs Remorum** (Remigius, *Ep. austrasicae* 4, 2)
* **Remensis (Rimensis) Urbs** (Gregor Teurgn, *HF,* 11, 31, hag all)
* **Remensis oppidum** (Gregor Teurgn, *Vit. Mart.* III, 17)
* **Remensis Urs (pe Civitas)** (Pseudo Fortunatus, *Vita Remedii,* 5 & 14)
* **Remus Civitas** (Gregor Teurgn, *HF,* IV, 17; senedoù Iliz Paris, 614, Clichy, 627 (*Roll merzherien Jerom*, 23 Eost; Pseudo Fredegarius, *Chron. IV*, 56 & 83)

## Ardamezioù
*En argant e daou skoultrig loreenn geotet ha divlammellet, e gab en glazur hadet gant flourdiliz en aour*

## Istor

### Henamzer
Da vare brezelioù Galia, pobl ar *Remi* e oa a du gant Jul Kezar, hag anvet gantañ "*mignoned Roma*".

Pa oa aozet heñchoù roman, *Durocortorum* en em gavas kreiz ur c'hroashent meur ː eus Lyon war zu ar c'hreisteiz, ha Bononia (Boulogne-sur-Mer) war zu gwalarn, hag eus Sens war zu ar mervent, ha Trier, war zu ar biz.

Gouarnour ar rannvro Belgica e oa staliet da gentañ e *Durocortorum*, e penn kentañ ar c'hantved kentañ, kent ma oa kaset da Drier war dro penn diwezhañ ar c'hantved.

*Durocortorum* e chomas a du gant Roma e-kerzh emsav Civilis.

Deut da vezhañ pennlec'h ar rannvro *Belgica Secunda*, *Durocortorum* e welas ivez tont meur a zoudarded evit difenn Galia diouzh ar varbared o tont eus an tu all d'ar Rhin ː an impalaer Juluan, evit brezeliñ a-enep an Alamaned er bloaz 356; Jovian, eus 363 da 367 adarre a-enep an Alamaned.

Er bloaz 407, ar vro a zo goloet gant barbared deut eus *Germania*, *Durocortorum* da heul.

### Krennamzer

* Reims e oa da gentañ un eskopti. Savet eo da arc'heskopti er bloaz 774. Adalek Fulub-Aogust, 1179, betek an dispac'h gall, holl ar rouanez Bro-C'hall a zo bet sakret e Reims, nemet Herri IV, Napoleon, Loeiz XVII.
*Brudet eo anv Reims evel hini ar gêr ma veze kurunennet rouaned Bro-C'hall, pa veze klasket krouiñ un henvoaz diwar skouer ar roue Hlodwig I.

### XIXvet kanved

* Aloubet eo bet Reims gant ar Russed ar 17t C'hwevrer 1814.

### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]

France, Reims and its cathedral, 1916.jpg|Reims e 1916.

* Distrujoù bras a voe er gumun (tremen 60%).
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1939-1945 d'ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk

Vue de nuit de la cathédrale Reims 2972.JPG|Iliz-veur Reims.

* An iliz-veur.
*Iliz Sant-Remi (lec'h ma oa miret an Orsel-Sakr)

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud

* **Jovinus**, koñsul roman
* Colbert
* Gobelin
* Pluche
* Ruinart
* Linguet
* Tronson-Ducoudray,
* Velly
* Robert Nanteuil
* J.B. Lasalle
* Drouet d'Erlon

## Kêrioù gevellet ha kevelerezhioù
* Meur a gêr zo gevellet gant Reims :
:  e 1954
:  e 1961
:  e 1962
:  e 1964
:  e 1967
:  e 2004
:  e 2008
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

* M.-N. Bouillet : *Dictionnaire universel f'Histoire et de Géographie*. Librairie L. Hachette et Cie. Paris 1863
*Luce Pietri & Robert Neiss ː *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda)*. De Boccard. 2006

## Notennoù ha daveoù