Pêr ar Bihan

**Pêr ar Bihan**, *Pierre Le Bihan* diouzh e anv er marilhoù, ganet e Pariz d'an 18 a viz Genver 1924 ha marvet d'ar 15 a viz Mae 2006 e Sant-Maloù, a voe ur barzh brezhonek ha gallek hag un ijinour eus e vicher. Goude bezañ bet engouestlet e oberezhioù sevenadurel ar Vreizhiz o chom e Pariz e tisklêrias ur gevarzhe, Al Liamm, e anv, e miz C'hwevrer 1946. Unan eus diazezerien Skol an Emsav eo bet ivez. E anv skrivagner a oa *Pêr Diolier*. 

## Buhez
E dad, genidik eus Pleiber-Krist, a laboure war an hentoù-houarn e Pariz hag e vamm, eus Sant-Tegoneg, a oa kemenerez.
Goude bezañ en em gavet gant brezhonegerien d'e 18 vloaz, e krogas da zeskiñ yezh e dadoù. Pa oa o taremprediñ Kêr-Vreizh e eas da gemer perzh er gelaouenn lennegel *[[SAV]]* diazezet e Pariz hag aet da get e 1944. E 1946, e Pariz e savas ar gelaouenn lennegel *[[Al Liamm]]*, asambles gant Andrev Latimier. Hounnezh a gendeuzas diwezhatoc'h gant *[[Kened (kelaouenn)|Kened]]* ha *[[Tír na nÓg (kelaouenn)|Tír na nÓg]]*, ken e reont ur c'hwec'hvet niverenn d*'Al Liamm-Tír na nÓg* e 1948. Merour pe deñzorer pe merour-teñzorer *Al Liamm* e chomas war-lerc'h. E-pad bloavezhioù en deus labouret war an hentoù-houarn e Pariz, a-raok dezhañ kavout ul labour kargad e ti-kêr Dinarzh e 1966 hag ober e annez en Sant-Maloù, ma chomas pa 'z eas war e leve.
Reiñ a reas e intañvez e zielloù da Jacques Erwan Mouton hag hemañ a fizias anezho e Skol-veur Brest evit ma vefent niverelet hag adroet an darn vras dezhañ. Diouzh an dielloù e tennas Jacques Erwan Mouton poent loc'hañ an dezenn vrezhonek a savas diwar-benn *nevezvrezhonegerien Al Liamm*.

## Skrivagner
E varzhoneg kentañ, he zitl *Dezho hepken*, en doe savet e 1949, hag a voe embannet war niverenn 19 *Al Liamm*. Goude-se eo chomet pemzek vloaz hep skrivañ gwerzenn ebet. Kroget e oa da vat da sevel barzhonegoù pa voe pemp bloaz ha tregont zo.
Tremen 130 barzhoneg en doe savetha 70 anezhe a zo bet embannet. Ronan Huon en deus graet e vennozh lakaat ul levrig da zont er-maez, ennañ ul lodenn eus skridoù Pêr ar Bihan. Talbenn al levrig a zo : "Ar veaj-se ur wech e oa".
Ouzhpenn ar barzhonegoù e lakaas da embann studiadennoù, pennaddoù war an nevezenti ha pevar danevell, an holl e-barzh e gelaouenn en doe krouet ha harpet diehan. Un eil dastumad barzhonegoù,  *Trema heolioù kuzhet/Vers des soleils cachés*, a voe embannet gant *[[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]]*, pa voe un troc'h gant embannadennoù *Embannadurioù Al Liamm*.

## Oberennoù
** 99 barzhoneg a gavot e niverennoù kozh Al Liamm
** *Prenestr gwenn antronoz*
** *Ar veaj-se ur wech e oa*, Embannadurioù Al Liamm, 2000
** *Trema heolioù kuzhet/Vers des soleils cachés*, divyezhek, An Alarc'h Embannadurioù, 2003.

## Enorioù
* Priz Langleiz 1980
* Priz Imram 1994.

## Liammoù
*Al Liamm

## Levrlennadur
;Fichenn-ginnig
* Skol-veur Brest, Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek, Dalc'had Pierre Le Bihan
;Tezenn
* Jacques Erwan Mouton, *Al Liamm (1945-1980) : contribution à la construction identitaire des néo-bretonnants d’après-guerre*, 2009. Tezenn doktorelezh e brezhoneg dindan renerezh Yves Le Berre, Skol-veur Brest. Da vezañ sellet nemet gant aotreegezh ar gKEBK.
;Pennadoù
* Pennad kaoz gant Pêr ar Bihan a-drugarez da Herri Gourmelen evit *Pobl Vreizh*, e 1980. E-barzh *Al Liamm*, niv. 359, Kerzu 2006
* Joel Martini, *Pêr ar Bihan*. E-barzh *Al Liamm*, niv. 359, Kerzu 2006.
* Yann-Glaod Morvan, *Ur barzh e Sant-Maloù*. E-barzh *Al Liamm*, niv. 359, Kerzu 2006.

## Pennadoù nes
* Ronan Huon
* Per Denez
* Andrev Latimier

## Notennoù ha daveennoù