open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
An Ivineg

**An Ivineg** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Queslavoine e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 14 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,28% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 11,4 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Les Iffs - Montmuran 05.JPG|Kastell Montmuran.
Les Iffs - Manoir de la Boulaye 20130824-01.jpg|Maner La Boulaye.
Les Iffs - Église 04.JPG|Iliz katolik Sant-Owen.


Er gumun ez eus tri monumant istorel:
* Kastell Montmuran, enskrivet e 2000 ha rannet e 2003,
* Maner La Boulaye, enskrivet e 1968,
* Iliz katolik Sant-Owen, rannet e 1906,

## Emdroadur ar boblañs 1962-2017

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Irodouer

** Irodouer ** (*Irodouër* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 78 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,55% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij *[[Focke-Wulf Fw 190]]A* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) e "Patroc" en Irodouer; gloazet e voe e sturier.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.

## Brezhoneg
* 5,9 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Église_Saint-Pierre,_Irodouër,_France.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Pêr*, adsavet e 1827.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
## Notennoù ha daveoù
Langan

** Langan **a zo ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh
## Ardamezioù

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Briand e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 30 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914 e penn-kentañ ar brezel, unan e Cerfontaine, korporal e oa er 25vet Rujumant Troadegiezh, egile en Emgann Rossignol, soudard e oa er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel.
#### [[Eil brezel-bed]]
* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij *[[Focke-Wulf Fw 190]]A-4* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) e "La Martinière" e Langan.
* D'an 12 a viz Even 1944 e voe taolet ur c'harr-nij *[[B-24]]H* (anvet "Do Gim Don", marilhet 42-94859 ha kodet HN-F) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) d'an diaz e "Les Brieux" e Langan gant ur c'harr-nij *[[Messerschmitt Bf 109]] F-2* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*), hemañ a voe taolet d'an diaz kerkent gant ur *[[North American P-51 Mustang|Mustang]]-D* eus aerlu SUA; pemp nijour eus laz ar B-24 a voe lazhet (tri anezhe a zo douaret er *[[Brittany American Cemetery]]* e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall), pevar nijour a zeuas a-benn da achap, unan a voe tapet d'an Alamaned.
## Brezhoneg
* 6,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Langan (35) Église Saint-Martin et Saint-Pierre - Extérieur - 01.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin ha Sant Pêr*, bet adsavet gant an ti-savour Arthur Regault, lodennoù eus an iliz agent a voe adimplijet gantañ.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoùMemorial Genweb.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Pennad kar
* Llangan.
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
* Langan war Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Minieg-Begerel

Place_C._Gendrot.JPG|Leurgêr Constant Gendrot.

**Minieg-Begerel** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Begerel e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar c'hure, Le Forestier e anv, ar c'hure, Simon, ha tri beleg, Genetay, Maudet ha Frin.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 43 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,86% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur serjant d'an 3 a viz Gouhere 1951 e Doang Xan en Tonkin er Viet-Nam.
## Brezhoneg
* 8,4 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Les roches du diable - menhir dressé, Miniac-sous-Bécherel, France (1).jpg|Roc'h an Diaoul.
Église Saint-Pierre, Miniac-sous-Bécherel, France.jpg|An iliz katolik.
Tour du manoir du Verger, Miniac-sous-Bécherel, France.jpg|Maner "Le Verger".

* Iliz katolik *Sant Pêr*.

Fontaine St Lunaire.JPG|Feunteun *Sant Luner*.
Statue St Lunaire.JPG|Delwenn *Sant Luner*.

* Daou beulvan, anvet « Roc'h an Diaoul », zo bet rummet Monumant istorel e 1960.
* Maner "Le Verger" a zo bet savet er .
* Monumant ar re varv e-tal  iliz katolik, luc’hskeudennoù  ha kartenn-bost.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

Mairie,_Miniac-sous-Bécherel,_France.jpg|Ar maerdi.


## Tud

## Gevelliñ

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
* Minieg-Begerel war Geobreizh

## Dave ha notennoù
Mississippi (stad)

:   *Gwelout ivez ar pennadoù [[Mississippi]] ha [[Mississippi (stêr)]].*

**Mississippi** a zo unan eus an 50 Stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika, e kreisteiz ar vro. Jackson eo ar gêrbenn ha brasañ kêr ar stad.

Dont a ra anv ar stad eus anv ar stêr Mississippi a red er c'hornaoueg dezhi.

Ar magnolia eo arouez ar stad.

## Douaroniezh
En hanternoz d'ar stad emañ Tennessee, er reter Alabama, er c'hreisteiz Louiziana hag un tamm bihan eus aod pleg-mor mec'hiko hag er c'hornôg, en tu all d'ar stêr Mississippi, Louiziana hag Arkansas.

Stêrioù all zo ivez: *Big Black River, Pearl River, Yazoo, Pascagoula, Tombigbee. 
Lennoù zo ivez: Ross Barnett Reservoir, Arkabutla Lake, Sardis Lake ha Grenada Lake.

## Istor Mississippi

* 1699 : Kentañ trevadenn c'hall e Bro-C'hall Nevez, pe Louiziana, e Biloxi ha renet gant Pierre Le Moyne, Sieur d'Iberville.
* 1720 : Kaset eo kêrbenn Bro-C'hall Nevez eus Mobile da Biloxi. Biloxi a oa kêrbenn Louiziana c'hall eus 1720 da 1723, pa voe kaset neuze da Orleañs Nevez. 
* 1763 : Roet eo Louiziana, er reter d'ar Mississippi da Breizh-Veur.
*1798 : krouet eo tiriad Mississippi diwar douaroù roet gant Georgia ha Sukarolina, ha kresket diwezhatoc'h . 
*10 Kerzu 1817 : Mississippi eo an 20vet stad o vont e kengevread SUA. Enni e ren ar sklavelezh. 
*9 Genver 1861 : Mississippi eo an eil stad o tispartiañ diouzh SUA da vont da harpañ Kengevread ar Stadoù amerikan
*23 1870 : Distro Mississippi da SUA.

## Kêrioù Mississippi
#Jackson (173 514 ag annezidi)
#Gulfport (67 793)
#Hattiesburg (51 993)
#Southaven (48 982)
#Biloxi (45 670)
#Clarksdale (20 645)

## Liammoù diavaez
*  www.mississippi.gov
Rovelieg

**Rovelieg** a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Begerel e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie ː **de Romilleo**, 1122; **Romilleium**, 1122; **Romeliacum**, 1152; **Romellium**, 1185
**Gerdarzh**

* Dauzat & Rostaing ː (ad-kas war Remilly) ː Anv den latin *Romilius* ha lostger *-acum*

## Ardamezioù

* Froger ha Pressensé ː *En argant e erez en sabel, pigosek, iziliek ha teodek en gul; en greiz ur groaz latin en gul difoupant ouzh beg a dougañ ul lenn sant Marzhin en glazur; e gab en glazur hadet gant flourdiliz en argant.*
* St Marzhin, patron ar barrez; an erez evit ar familh Vaunoise; al lili evit ar familh Saint-Gilles.
* Diforc'h ez eus etre hini roet war ar bajenn hag an hini roet gant Froger & Pressensé.

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant daou veleg, Chilou ha Bedoyere.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 122 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,47 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914: daou e Virton (unan eus an 117vet Rujumant Troadegiezh hag egile eus an 130vet Rujumant Troadegiezh) hag an daou all en Emgann Rossignol, en 2vet Rujumant Troadegiezh edont o-daou.

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* D'an 12 a viz Even 1944 e kouezhas un nijerez Messerschmitt Bf 109-G6 eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) e "Les Frauts" e Rovelieg; he sturier a implijas e harz-lamm.
## Brezhoneg
* 5,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Romillé (35) Église Saint-Martin-de-Tours - Extérieur - 01.jpg|Talbenn Kornôg.
Romillé (35) Église 05.jpg|Ar werenn livet.
Romillé (35) Croix des trois évêchés 01.jpg|Ar groaz.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Ur werenn livet ag an .
* Kroaz an tri eskopti.
* Monumant ar re varv e Leurgêr ar Maerdi, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù  ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Tud

### Tud bet marvet eno
*Pêr Denez, emsaver, geriaduriour ha skrivagner brezhonek, d'an 30 a viz Gouere 2011.

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ar gumun
*  Rovelieg war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

*Albert Dauzat & Charles Rostaing : *Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France*. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
*Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine*. 2008
*Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù
Sant-Brieg-an-Ivineg

**Sant-Brieg-an-Ivineg** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas trizek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,00% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas e Virton e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, er 124vet Rujumant Troadegiezh e oa  .

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 10,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Brieuc-des-Iffs (35) Église Saint-Brieuc - Extérieur - 10.jpg
Saint-Brieuc-des-Iffs (35) Église Saint-Brieuc - Extérieur - 06.jpg

* Iliz katolik *Sant Brieg*.

Saint-Brieuc-des-Iffs (35) Monument à Jean Nobilet - 01.jpg|Monumant ar Rezistanted.
Saint-Brieuc-des-Iffs (35) Monument aux morts.jpg|Monumant ar re varv.

* Monumant Jean Nobilet hag e strollad Rezistanted.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud

La Villéon - Moisson à Saint-Brieuc-des-Iffs près de Montmuran.jpg|An eost e Sant-Brieg, gant Emmanuel de La Villéon.

* Emmanuel de La Villéon, livour. 
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Maranhão (stêr)

Ar stêr ** Maranhão** zo ur stêr eus Brazil a dreuz an Distrito Federal, ha stadoù Goiás ha Tocantins.
Sant-Pern

**Sant-Pern** (*Saent-Pérn* e gallaoueg, *Saint-Pern* an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv
* Jean-Yves Le Moing (1990) : *Sancti Berni*,  ; *Sancti Paterni*, 1050.
* Erwan Vallerie (1995) : *Sancti Berni*, X kantved ; *Sancto Paterno*, 1163 ; *Sancto Pers*, *Sancto Pern*,  ; *S. Pere*, 1630.
Diwar anv eskob Avranches pe Gwened.

## Ardamezioù
**En glazur e zek kanochenn dileun en argant, 4, 3, 2, 1.*
Ardamezioù an tiegezh Sant-Pern ().

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar priol-person, Desbois e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 44 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,45% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; tri anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Belgia, unan e Ham-sur-Sambre, soudard e oa en 2vet Rujumant Kerzhet Zouaved ha daou en Emgann Rossignol, soudarded e oant er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel.
* Un ospital a zegemere soudarded c'hall ha belgiat, 53 anezhe a varvas ennañ.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas c’wec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Gloazet da varv e voe ur pennserjant ag ar 25vet RTS e Collo (arabeg : القل *El Qoll*) d’an 11 a viz Kerzu 1957.
## Brezhoneg
* 8,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Monumant ar re varv, stok ouzh an iliz katolik, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Sant-Wenn

**Sant-Wenn** a oa ur gumun eus Breizh, e Bro-Gernev hag e kanton Mur e departamant Aodoù-an-Arvor. Bodet e oa bet gant Mur d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Gwerledan.
## Douaroniezh
## Istor
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 40 gwaz hervez monumant ar re varv er gumun hag hervez monumant Santez-Anna-Wened ivez abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,19 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### Trevadennoù
* Maroko: ur soudard eus ar gumun a varvas e 1926.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas unnek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel. 
## Brezhoneg
* 83,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Guen (22) Église 01.JPG|An iliz katolik.
Saint-Guen (22) Fontaine Sainte-Marie-Madeleine 02.JPG|Feunteun an iliz.

* Iliz katolik *Santez Mari Madalen* hag he feunteun.

Fontaine Saint-Elouan à Saint-Guen 05.JPG|*Sant Elouan*.
Saint-Guen (22) Chapelle Saint-Pabu 01.JPG|*Sant Pabu*.

* Div chapel.

Saint-Guen (22) Chapelle Saint-Pabu 02.JPG|Kroaz *Sant Pabu*.
Saint-Guen (22) Croix du Sénéchal 03.JPG|Kroaz ar Senesal.

* Kroazioù.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

*  Sant-Wenn war lec'hienn Geobreizh
*  Pajenn Sant-Wenn war lec'hienn an etrekumuniezh
## Notennoù ha daveoù
Chapel-Felgeriz

**Chapel-Felgeriz** a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Lanvezhon e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie, heulian J.-Y. Le Moing ː **La Chapelle des Fougerois**, 1397

## Ardamezioù
*En argant e sourin en glazur karget gant pevar bezantenn en aour*

Ardamezioù familh Romelin (XVvet)

## Istor
### 
* Un drev eus Sant-Gregor e oa Chapel-Felgeriz. 
### [[Dispac'h gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 33 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'an 8 a viz Eost 1943 e kouezhas ur c'harr-nij *[[Douglas A-20 Havoc|Boston]] IIIA* marilhet BZ 296 eus ar *88th Squadron* eus ar *[[Royal Air Force|Royal Air Force Volunteer Reserve]]* (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) (en "Haut Plessis" pe er "Bas Plessis", diresis) e Chapel-Felgeriz goude bout bet bombezet skiberioù ar morlu alaman en Hent an Oriant e Roazhon; diwar tri nijour e baread, e teuas unan a-benn da achap en ur impljout e harz-lamm, lazhet e voe an daou all, unan anezhe a zo douaret e Bretteville-sur-Laize (Calvados Bro-C'hall), ne voe ket kavet korf an trede hini;
* Mervel a reas c’hwec’h den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, tri anezhe a oa tud nann-soudard.

## Monumantoù ha traoù heverk

La Chapelle-des-Fougeretz - église 02.JPG|An iliz katolik.
La Chapelle-des-Fougeretz - église 04.jpg|An tour-iliz.

* Iliz katolik *Sant Jozeb*, , bet kempennet penn-da-benn e 2006-2007.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
* Plakennoù  ar re varv (1914-1918) en an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
* Chapel-Felgeriz e Geobreizh

## Levrlennadur

* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine*, 2008.
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here, 1995.

## Notennoù ha daveoù
Menezgervant

**Menezgervant** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Lanvezhon]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
==Douaroniezh==
==Istor==
======
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas daouzek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,10% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Repuidi Brezel Spagn e Breizh]] ====
* Degemeret e voe meur a diegezh repuidi er gumun. 
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'an [[9 a viz Gouere]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''A-20G'' (marilhet 43-9889) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') e "La Thebaudière" e **Menezgervant*' ; lazhet e voe e dri nijour.
==Monumantoù ha traoù heverk==
<gallery>
Montgermont - Eglise.JPG|An iliz katolik.
Montgermont - monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv.
</gallery>
* Iliz katolik *Sant Varzhin''.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù .
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant an tri nijour SUAat marvet e miz Gouhere 1944,  luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

{{Dilennad | Deroù=2014 | Anv=Brigitte Le Men | Strollad=Kleiz-diseurt | Karg=

## Tud vrudet
### Tud bet marvet eno
* Michel Gérard, labourer-douar dilennet e 1789 da gannad an Trede-stad - 6 a viz Kerzu 1815.

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ar gumun.
* Menezgervant war Geobreizh.

## Notennoù ha daveoù
Distrig kevreadel (Brazil)

Un **Distrig Kevreadel** (*Distrito Federal* e portugaleg) zo e Brazil, ouzhpenn ar 26 stad kevreet a zo eno.
Enklozet eo e stad Goiás e Minas Gerais. Un unvezh kevreet eo. En *Distrito Federal* (DF) emañ sez an tri galloud (seveniñ, lezenniñ, barn) e Brazil. 

## Kêr-benn ar Stad
Brasília, en e greiz, a zo war un dro kêr-benn ar Stad ha kêr-benn Brazil. Kroget e voe d'he sevel d'an 21 a viz Ebrel 1960. Peurechuet e voe en ur ober tri bloaz ha dek miz.
Frouezh youl ar prezidant Juscelino Kubitschek e oa : c'hoantaet en doa staliañ ar gêr-benn, a oa e Rio de Janeiro betek neuze, e kreiz ar vro. 

## Istor

## Douaroniezh

## Rannoù an Distrig kevreadel
31 rannvro zo ennañ :

* RA I Brasília
* RA II Gama
* RA III Taguatinga
* RA IV Brazlândia
* RA V Sobradinho
* RA VI Planaltina
* RA VII Paranoá
* RA VIII Núcleo Bandeirante
* RA IX Ceilândia
* RA X Guará 
* RA XI Cruzeiro
* RA XII Samambaia 
* RA XIII Santa Maria
* RA XIV Santa Maria
* RA XV Recanto das Emas
* RA XVI Lago Sul
* RA XVII Riacho Fundo
* RA XVIII Lago Norte
* RA XIX Candangolândia
* RA XX Águas Claras 
* RA XXI Riacho Fundo II 
* RA XXII Sudoeste e Octogonal 
* RA XXIII Varjão 
* RA XXIV Park Way 
* RA XXV SCIA 
* RA XXVI Sobradinho II 
* RA XXVII Jardim Botânico 
* RA XXVIII Itapoã 
* RA XXIX SIA
* RA XXX Vicente Pires
* RA XXXI Fercal

## Gourhentoù

* BR-020
* BR-040
* BR-060
* BR-070
* BR-080
* BR-251
* GO-118
* GO-479

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn Gouarnamant an Distrig Kevreadel
Akubra

**Akubra** zo anv un embregerezh en Aostralia a ra togoù. 

Akubra zo deuet da vezañ un anv boutin, a dalv evit n'eus forzh peseurt tog, rak an holl zoareoù togoù a vez graet gant an embregerezh. 

## Istor
Krouet eo bet ar stal gant an enbroer *Benjamin Dunkerley* a zigoras e stal gentañ e Tasmania, goude dezhañ ijinañ ur mekanik d'ober war-dro krec'hin konifled ha da implij marvlev d'ober feltr. 

## Liammoù
*  Lec'hienn an Akubra

* Togoù Akubra en Alamagn
* Akubra e Kanada ha SUA.
Sant-Gregor

** Sant-Gregor ** a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Lanvezhon e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh
* War lez kanol Il ha Renk emañ Sant-Gregor.
## Dezougen

Saint-Grégoire (35) lock.JPG|Skluz war kanol Il ha Renk.

## Anv

* Erwan Vallerie, heuliañ J.-Y. Le Moing ː **Sancto Gregorio**, 1241

## Ardamezioù
*"En sabel e zaou c'hleze lammellet en argant, begoù ouzh beg"*

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 50 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,02% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 ; daou anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, unan en Emgann Rossignol, er 1añ Rujumant Troadegiezh e oa, egile e Virton, er 130vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Staliet e voe pezhioù-kanol "Flak" (difenn enpep kirri-nij) gant an Alamaned e "La Chesnaye" abalamour da bombezadegoù ar Re Gevredet war Roazhon.
* Emgannoù start a voe en "Ti-Gwenn" e **Sant-Gregor** adalek ar 1 betek an 3 a viz Eost 1944 etre ar soudarded alaman a oa o tifenn Roazhon hag ar soudarded amerikan a oa o tont eus Normandi; an Alamaned a implijas kanolioù staliet e "La Chesnaye" ("An Dervenneg") e **Sant-Gregor**, e **Sant-Jakez**, e Kantpig hag e Gwezin evit miret ouzh ar 4 Rannlu Hobregonet amerikan a dremen. Distrujet e voe un dek bennak a girri hobregonet hag a girri skañv. Un hanter-kant bennak a soudarded eus ar Stadoù-Unanet a voe lazhet pe gloazet hag ugent all tapet gant an Alamaned. Gant skoazell o c'hirri-nij e c'hellas an Amerikaned mont war-raok a-benn ar fin.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar 1añ BICM d’an 12 a viz Gwengolo 1947 e Cholon e Saigon e Kochinsina er Vietnam.
#### [[Maroko]]
* Mervel a reas ur penngorporal d’an 29 a viz Du 1957 .
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar 1añ RAMA en Djebel Rafaa e Meknessa e departamant Mostaganem d’an 29 a viz Here 1959  .

### Darvoudoù-sport a bep seurt
* 8 a viz Gouere 2006 : 7 tennad-hent Tro Bro-C'hall 2006 etre Sant-Gregor ha Roazhon (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Serhiy Honchar (Ukraina).

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Grégoire church.jpg|An iliz katolik.
Saint-Grégoire croix XVe.jpg|Ar groaz.

* Iliz katolik *Sant Gregor*.
* Kroaz ar vered, . Ur Monumant istorel eo; e 1946 e oa bet enskrivet.

Moulin de Charbonnière, Saint-Grégoire, France.jpg|Ar velin.

* Melin Charbonnière.

Saint-Grégoire (35) Monument aux morts.JPG|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik,  luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
Gevellet eo ar gumun gant:
* ,
* .

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ar gumun
* Sant-Gregor war Geobreizh

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù
Korfkenn

Ar **gorfkenn** a zo ur pezh dilhad-dindan gwisket gant ar merc'hed war o c'hof hag o divgroazell, da zerc'hel o bruched hag o divlez, da reiñ ur stumm d'o c'horf, diouzh ar c'hiz betek deroù an XXvet kantved ha dilezet da vat goude an eil brezel-bed.

Gant ar baotred ez eus bet douget korfkennoù ivez, ha bremañ c'hoazh, met abalamour d'ar yec'hed hepken goude ur gwallzarvoud, lakaomp.

Er bloavezhioù diwezhañ eo bet adkemeret ar ger gant bed ar c'hiz evit ober anv eus dilhad war-benn, hag a denn tamm pe damm da gorfkennoù gwechall, met n'int ket graet da zerc'hel ar c'horf, ha ne roont stumm ebet dezhañ. Peurvuiañ e vezont laset, ha netra ken. 

## Karg
Karg ar gorfkenn a oa stardañ ar c'horf da reiñ stumm ur c'horf mistr, da voanaat an dargreiz. Lasoù hir a oa da stardañ hag a-wechoù e vije diaes da lakaat, ha da skoulmañ. Aesoc'h e oa d'ar merc'hed a renk uhel, dezho mitizhien, eget da verc'hed ar bobl.

Er film Gone with the Wind e weler ar merc'hed o sikour an eil eben da lasañ o c'horfkenn.

Ouzh ar gorfkenn e veze stagelloù a-ispilh ma staged al loeroù.

Goude an eil brezel-bed eo deuet da vout arouez karc'har ar c'horf. Pa voe deuet giz al loeroù-gaol e voe echu d'ar gorfgenn da vat.

## Istor

Image:Fig 31 -- Corset en brocart d'or (Musee des Arts decoratifs).gif|Korfkenn en XVIIIvet kantved.
Image:corset XIII.jpg|Korfkenn seiz, mirdi Cluny, XVIIIvet kantved. 
Image:Plabche VII D apres la Toilette d une Elegante de Freudeberg.gif|La toilette d'une élégante.
Image:Stay2.png|Corps baleiné, XVIIIvet kantved.


### XIXvet kantved

Skeudenn:Corset1878taille46 300gram.png|Korfkenn eus 1878.
Skeudenn:1881-empire-bra-vie-parisienne-henri-montaut.gif|Korfkenn brudet da vezañ aes da dennañ, 1881
Image:PL_IIIcut.png|Korfkenn lêr evit tud ha ne oant ket pinvidik. 1896.



## E deroù an XXvet kantved

Image:GrandsMagasinsDuLouvreParisSaisonD'Ete1908i.gif|Korfkenn « Belle Époque » pe « droit devant » (1908).
Image:Corset en coutil noir ou creme.gif|Korfkenn, Pariz, 1905.
Image:CorsetLaSamothrace1905.jpg|Korfkenn 1905.
Skeudenn:AuBonMarcheCorsetsPage5b.gif|Tostoc'h ouzh brennidenn hiriv.



### Liammoù

*  Bro ar gorfkenn c'hall 
*  [Livre numérisé "Étude sur le corset" (1907)](http://fr.wikisource.org/wiki/%C3%89tude_sur_le_corset(1907):Historique)
*  Levr eilet: "Le Corset à travers les âges", Ernest Léoty, 1893
*  Pajenn bersonel
*  https://web.archive.org/web/20070826185957/http://www.dmoz.org/Arts/Design/Fashion/Corsetry/
*  Korfkennoù a wechall
*  Dilhad dindan
Saozon-Sevigneg

**Saozon-Sevigneg** a zo ur gumun eus Breizh e kanton Lanvezhon e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
E Reter da Roazhon emañ.
### Kumunioù amezek

## Anv
Erwan Vallerie ː **de Saxonis**, XIt; **Cesson**, 1152; **Saxon**, 1153
## Ardamezioù
"*En gul, e gebrenn en argant, eilet gant teir ganochenn ivez en argant*"
Diwar ardamezioù familh Cucé (siell 1346)
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 92 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,49% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Daou anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Belgia: unan e Virton, soudard e oa er 124vet Rujumant Troadegiezh hag egile en Emgann Rossignol, korporal e oa er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel.
#### [[Repuidi Brezel Spagn e Breizh]]
* Degemeret e voe meur a diegezh repuidi e *La Remblais* er gumun. 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* D'an 18 a viz Even 1944 e kouezhas ur c'harr-nij *P-38J* (marilhet 42-104065 ha kodet H5-?) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) e "Pincepoche" e Saozon-Sevigneg; lazhet e voe e sturier; d'an 19 a viz Even 1944 e voe tro ur *P-38J* all (marilhet 43-28473 ha kodet E6-?) e "La Baillarde"; lazhet e voe e sturier ivez.

## Brezhoneg
## Monumantoù ha traoù heverk

Manoir Bourgchevreuil.jpg|Maner Bourgchevreuil, e kreiz ar gumun.
Eglise Cesson-Sévigné.jpg|Iliz katolik *Sant Varzhin*.
Cesson-Sévigné Monniais château.jpg|"Kastell" La Monniais.
03-Château de Cucé.JPG|Kastell La Salette-de-Cucé.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù; dioueliet e voe d’an 21 a viz Du 1921 ha dilec’hiet e voe e 1985.
* Taolenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Maen-koun an daou nijour SUAat marvet e miz Even 1944, luc’hskeudennoù.
## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Sport ha darvoudoù
Ar Glaz Arena eo ar sal abadennoù. Degemer a ra sonadegoù, saloñsoù, diskouezadegoù, emgavioù bras ha darvoudoù sport evel krogadoù ar Saozon Roazhon Meurgêr Handball, klub handball rummad kentañ Saozon-Sevigneg.
## Tud
*Jean-Baptiste de Gennes (war-dro 1656 - 1705), ergerzher,
*Jean Boucher (1870-1939), kizeller,
*Jean Delumeau (1923-2020), istorour ar relijionoù.
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
* 
* 
* 
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ar gêr

## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Notennoù ha daveoù
Chilatherina crassispinosa

Ur spesad pesked eus kerentiad ar Melanotaeniidae o vevañ e Papoua Ginea-Nevez hag e Papoua ar C'hornaoueg eo **Chilatherina crassispinosa**. Heñvel a-walc'h eo ouzh Chilatherina bulolo met ur penn begekoc'h eñ-deus. E gavout a reer e sterioù ar c'hoadeg glavek dreist-holl, en doureier sklaer goulaouet gant an heol e-pad darn vrasañ an devezh.

## Liammoù diavaez

* Chilatherina crassispinosa
* Chilatherina crassispinosa war Fishbase.com
Roll ar Pennoù Stad e 120

Pennoù Stad ar bloaz 119 - Darvoudoù ar bloaz 120 - Pennoù Stad ar bloaz 121 - Pennoù Stad dre vloaz
-----

## Afrika

****[[Kush]]** - Tamelerdeamani, Roue Kush (114-134)

## Azia

***[[Sina]]** (Tiernelezh Han) - An, Impalaer Sina (106-125)
***[[Korea]]** - Teir rouantelezh Korea
****[[Silla]]** - Jima, Roue Silla (112–134)
****[[Baekje]]**- Giru, Roue Baekje (77–128)
****[[Goguryeo]]** - Taejo, Roue Goguryeo (53–146)

## Europa

* **[[Rouantelezh Bospor]]** - Tiberius Julius Sauromates I - Roue Bospor
***[[Iberia ar C'haokaz]]** - Pharsman II, Roue Iberia ar C'haokaz (116-142)
***[[Impalaeriezh Roman]]** - Hadrian, Impalaer Roman (117-138)
** **Preden Romanek** - Quintus Pompeius Falco Gouarner Preden (118–122)

## Reter-kreiz

**[[Osroene]]** - Kenrenerien - 
*#Yalur, Roue Osroene (118-122)
*#Parthamaspates, Roue Osroene (118-123)
***[[Parthia]]** - Brezel diabarzh -
*#Vologases III, Roue Parthia (105-147)
*#Osroes I, Roue Parthia (105-129)
Michael Faraday

**Michael Faraday** (22 a viz Gwengolo 1791 - 25 a viz Eost 1867) a oa ur c'himiour hag ur fizikour saoz hag a studias an elektromagnetouriezh hag an elektrokimiezh.

## Liammoù diavaez
Merkurios

**Merkurios** (renet eus 697 da 722) a oa rener rouantelezh Makuria e Nubia. E-pad e ren e stagas Nobatia ouzh e rouantelezh.
Salih Iañ ibn Mansur

**Salih I ibn Mansur** (arabegصالح ابن منصور الأول) (c. 710 - 749)a oa un embroad deuet eus kreisteiz Arabia a grouas Rouantelezh Nekor, er pezh a zo Maroko hiziv. Titl al-Himyari a voe roet gant ar C'halif ha gounid a reas ar meuriadoù berberat d'an Islam. Outañ e talc'hjont ha rediet e voe da dec'hout met distreiñ a reas diwezhatoc'h hag ar galloud a c'hounezas. E diernelezh, ar Banu Salih, a renas ar vro betek 1019.
Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil

**Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil** (anvet ivez **18 Konikl**) a oa 13vet roue Copan (*Xukpi* e mayeg klasel), kêr-riez vaya, brudet he rivinoù, hiziv e Honduras. Ren a reas eus an 2 a viz Genver 695 betek 738. 

Ne ouzer ket nemeur a dra diwar-benn e vuhez met d'an 3 a viz Mae 738 e voe faezhet Xukpi gant riez Quiriguá. Gant rener ar geoded-se, Cauac Sky, e voe dibennet Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil ha kemeret e voe e lec'h gant ur rener arall, "Marmouz a Voged" e anv.
Dovanieg

**Dovanieg** (**' e galleg) zo ur gumun e [[Breizh]], e [[Kanton Kastell-Geron]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].

== Douaroniezh ==
* Ar stêr [[Yegn]] a dreuz Dovanieg.

== Anv ==
* Erwan Vallerie  (1995) ː **Dominiacum*', 1330.

== Ardamezioù ==
*En argant e gebrenn en sabel, heuliet gant teir zorzhell en gul.*

Ardamezioù Robert de Domaigné, floc'h [[Loeiz IX (Bro-C'hall)|Loeiz IX Bro-C'hall]] ().

== Istor ==
===  ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 72 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,68% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur  milour eus ar gumun d’ar [[16 a viz C'hwevrer]] [[1963]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Domagné (35) Église Saint-Pierre - Extérieur - 01.jpg|Iliz katolik *Sant Pêr*.
Domagné (35) Église Saint-Médard de Chaumeré 06.JPG|Iliz katolik *Sant Marzh* e Chaumeré.
Domagné - cidrerie Loïc Raison.jpg|Sistrerezh *Loïc Raison''.


Domagné - monument aux morts.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, dioueliet e voe d’ar 7 a viz Eost  1921, luc’hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Melestradurezh

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Levrlennadur
## Notennoù ha daveoù
Watt Sussex

**Watt Sussex** a oa ur roue eus Rouantelezh Sussex a renas asambles gant Nothelm Sussex etre 692 ha 725 pe 705. 

Test eo e karta 692 Nothelm Sussex https://web.archive.org/web/20230222084311/http://www.anglo-saxons.net/hwaet/?do=seek&query=S+45 dindan anv *Wattus rex*, hep titour ebet a-zivout e rouantelezh, met e Sussex e renas moarvat, abalammour ma oa test (gant an anv *Wattus rex* ivez) en ur garta hep deiziad (savet kent 705 moarvat ) gant *Bruny dux Suthsax’* https://web.archive.org/web/20070927213906/http://www.anglo-saxons.net/hwaet/?do=seek&query=S+1173 war un dro gant *Nunna rex* (Nunna zo stumm berr Noðhelm).

## Levrlennadur
*Kelly, S. E. 1998. Charters of Selsey. *Anglo-Saxon Charters* 6.
Ceilândia

**Ceilândia** hervez he statud n'eo ket ur *gumun* met ur *rannvro* eus an Distrig Kevreadel e Brazil, hag an hini tudetañ, gant 350 000 a dud.

En-dro dezhi kêrioù all: *Taguatinga, Samambaia, Brazlândia* , hag e-maez an Distrig Kevreadel: Águas Lindas de Goiás ha Santo Antônio do Descoberto.

## Karterioù
**Ceilândia Centro, Ceilândia Sul, Ceilândia Norte* (gant *Guariroba* e oant ar c'harterioù kozh, a oa da gaout stumm ur varikenn) *Guariroba, P Sul, P Norte, Setor O, Expansão do Setor O, QNQ, QNR*, Setores de Indústria e de Materiais de Construção e parte do Incra (maezioù kêr). 
**O Setor Privê*, ur c'harter all, a zo da vezañ anavezet gant al lezenn.
*Heñvel gant *Pôr do Sol*, e karter ar * P Sul*, ha *Sol Nascente*, e *P Norte*. An holl anezho a vod tud eus an Nordeste dreist-holl.

## Monumantoù
* *Caixa d'Água*, e-kreiz Ceilândia. 
* *Casa do Cantador*, ma vez bep bloaz bodadeg kanerien (pe primganerien), o Encontro Nacional dos Cantadores Repentistas.

## Skeudennoù


Image:Caixa d'Água de Ceilândia.jpg|*Caixa d'Água*, anv ar c'hastell-dour.
Image:Ceilândia conta com programação especial para celebrar 47 anos (41006012551).jpg|Teken van die ingang van Ceilândia
Image:Casa do Cantador.jpg|*Casa do Cantador do Brasil*, ti ar ganerien
Maranhão (stad)

Stad **Maranhão** a zo unan eus ar 27 unanenn gevreet a zo e Brazil, hag eus an 9 a zo e rannvro an Nordeste. São Luís eo ar gêr-benn, hag Açailândia, Imperatriz, Timon ha Caxias eo ar c'hêrioù a-bouez all. Er reter dezhi e kaver stad Piauí, Tocantins er mervent, Pará er c'hornaoueg hag ar Meurvor Atlantel en norzh.

## An anv
Peurvuiañ e lavarer e teu an anv "Maranhão" eus an anv roet gant an henvroidi d'ar stêr Amazon a-raok donedigezh tud Europa. Darn a lavar ez eus darempred gant stêr Marañon e Perou.

## Pennadoù kar
*Lençóis Maranhenses

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel gouarnamant stad Maranhão
Louvigneg-Baez

**Louvigneg-Baez** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 52 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,74% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Louvigné-de-Bais (35) Église Saint-Patern Extérieur 20.jpg
Louvigné-de-Bais (35) Chapelle Saint-Job 1.jpg

* Iliz katolik *Sant Patern*.
* Chapel *Sant Job*. 

Louvigné-de-Bais-FR-35-monument aux morts-3.jpg|Ar monumant.
Louvigné-de-Bais-FR-35-église-mémorial militaire-1.jpg|Ar blakenn en iliz katolik.

* Monumant ar re varv.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun

## Dave ha notennoù
Washington (stad)

**Washington** (distagadur IPA: [ˈwɑʃɪŋtən]) a zo unan eus an 50 stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika, e gwalarn ar vro, war lez ar Meurvor Habask. 

Olympia eo ar gêrbenn, ha Seattle ar gêr vrasañ.

## An anv
Dont a ra anv ar stad eus hini George Washington, kentañ prezidant ar Stadoù-Unanet. N'eus stad all ebet a vije anvet war-lerc'h ur prezidant. 

Stad Washington a vez graet *Washington State* pe *The state of Washington* anezhi, abalamour d'he disheñvelout diouzh Washington, D.C., kêrbenn ar Stadoù Unanet. 

## Istor
Washington a voe stummet diwar lodenn gornôk *Washington Territory* ha degemeret en Unvaniezh evel an 42vet ezel e 1889. 

## Poblañs
E 2006 e oa bet kontet 6,395,798 a dud. "Washingtonians" a vez graet anezho. 

## Kêrioù Washington

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Oc'heg

**Oc'heg** (** e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Kastell-Bourc'h e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Yegn.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 39 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,27% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard d'ar 16 a viz C'hwevrer 1963.

### 
* Bodet e voe Oc'heg gant Kastell-Geron d'ar 1 a viz Genver 2017.
## Monumantoù ha traoù heverk

Ossé - four à pain.jpg|Ar forn bara.
Ossé - église clocher.jpg|An iliz katolik.

* Ar forn bara.
* Iliz katolik *Sant Suleg*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù. Dioueliet e voe d’an 10 a viz Gouhere 1921.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Melestradurezh
## Tud
*1929 : Alfred Houget, prezidant Stad Roazhon.
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun
## Dave ha notennoù
Distrig kevreadel

Un **distrig kevreadel** zo ur rann eus ur vro gevreadel. Rannet e vez ar broioù kevreadel pe etre stadoù kevreet (evel Alamagn pe ar Stadoù-Unanet) pe etre proviñsoù (evel Arc'hantina), hag a-wechoù e vez un distrig kevredadel ouzhpenn, ha hennezh n'eo ket ur stad pe ur broviñs emren evel ar re all, peogwir eo stag ouzh ar gouarnamant kreiz. 

## Stadoù-Unanet
Emañ sez gouarnamant kevreadel amerikan en un distrig kevreadel anvet Distrig Columbia (*District of Columbia*, e saozneg), e-lec'h emañ ar gêr-benn: Washington DC. En tu all da se ez eus meur a seurt distrig kevreadel all dindan gouarnamant ar Staodù-Unanet ha n'int ket stag ouzh bezañs ur gêr-benn:

* Ar reizhiad lezioù-barn kevredael a rann pep Stad, mui distrigoù Columbia ha Puerto Rico, e meur a zistrig kevreadel justis. Kavout a reer enne pep a lez-varn distrig eus ar Stadoù-Unanet hag a lez evit ar freuzioù-stal. 
 
* Bank Kreiz ar Stadoù-Unanet, ar mirlec'h kevreadel, zo anezhañ daouzek bank er vro a-bezh; pep hini eus ar bankoù-se a ra war-dro un distrig eus ar mirlec'h kevreadel.

## Malaysia
E Malaysia e vez graet gant an anv "tiriegezh kevreadel" (Malayeg: Wilayah Persekutuan) evit an teir rannvro lakaet war-eeun dindan renerezh ar gouarnamant kevreael: Kuala Lumpur (kêr-benn ar Stad), Putrajaya (kreizenn velestradurel ar gouarnamant kevreadel) hag Enez Labuan (kreizenn arc'hanterezh offshore etrebroadel).

## Amerika ar Su
Pa gomzer eus distrig kevreael (*Distrito Federal*) e spagnoleg ha portugaleg) e vez anv:
* pe eus distrig kevreadel Arc'hantina (hiziv kêr emren Buenos Aires) 
* pe eus distrig kevreadel Brazil
* pe eus distrig kevreadel Mec'hiko
* pe eus distrig kevreadel Venezuela

N'eus nemet unan e pep bro.

## Liammoù diavaez
* Distrito federal Arc'hantina: ar bajenn-mañ
Meonware

Ur meuriad jut staliet war ribl ar Meon, e Hampshire e oa ar Meonware. War-dro ar bloaz 450 e oant erruet e Preden , a greder, ha buan a-walc'h e oant bet sujet da Wessex. O feurheñvelder a virjont avat, e-pad daou gantved d'an nebeutañ. Etre 648 ha 686 hepken e voent gounezet d'ar feiz kristen. Etre 661 ha 686 e voe staget o zachenn ouzh rouantelezh Sussex. Netra n'anavezer a-zivout o istor pe o renerien. Daveoù a gaver, avat, ouzh ur "Grugell eus Tidic" a c'hellfe bezañ bet unan eus o rouaned.

N'int ket meneget en Tribal Hidage
Hicham Hamdouchi

**Hicham Hamdouchi** (en arabeg هشام الحمدوشی ) a zo bet ganet d'an 8 a viz Here 1972 e Tanjer (Maroko).

Ur c'hoarier echedoù marokan eo.

Mestr Meur (GM) eo abaoe 1994, Mestr etrebroadel e oa abaoe 1989, Gourdoner FIDE eo abaoe 2019.

E miz Du 2025 eo 2 502 e renk Elo *Standard*, 2 485 e renk Elo *Fonnapl* ha 2 490 e renk Elo *Luc'hedenn*.
## Kevezadegoù
### Kampionad  hiniennel ar broioù arab
Trec'h e voe e 1995 e Dubai (Emirelezhioù Arab Unanet).
### [[Kampionad marokan an echedoù|Kampionad Maroko]]
Trec'h e voe e 2001.
### Kampionad [[Afrika]]
Trec'h e voe: 
* e 2001 e Kaero (Egipt),
* e 2002 e Casablanca (Maroko).
## Daveoù

## Liammoù diavaez
* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
Brec'heg

**Brec’heg** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Liverieg e departamant Il-ha-Gwilen.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 17 gwaz eus Braen a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez plakennoù an iliz katolik, da lavaret eo 3,35% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. N'eus monumant ar re varv ebet.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus Braen abalamour d'ar brezel hervez plakennoù an iliz katolik, n'eus monumant ar re varv ebet.

## Monumantoù ha traoù heverk

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ar gumun
*  Brec'heg war Geobreizh

## Notennoù ha daveoù
Kantieg

**Kantieg** (*Chaunczaé* e gallaoueg, *Chancé* e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e kanton Kastell-Geron e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie ː **Chanceinus**, &107

## Ardamezioù
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 20 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,81% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.
### 
* Kendeuzet e oa bet gant Pereg d'ar 1 a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez: Pereg-Kantieg.
## Monumantoù ha traoù heverk

Chancé (35) Église Saint-Pierre 01.JPG|An iliz katolik.
Chancé-FR-35-chapelle-01.jpg|Ar chapel. 

* Iliz katolik *Sant Pêr*.
* Chapel *Sant Marc ha Sant Markoul*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik; e 2014 e voe dioueliet; luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Pennadoù kar
* Pereg,
* Pereg-Kantieg.
## Liammoù diavaez

*  Kantieeg war lec'hienn Geobreizh
*  Glad Kantieg .
## Levrlennadur
*  Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Notennoù ha daveoù
Brasília (disheñvelout)

**Brasília**, pe **Brasilia** hervez doare-skrivañ ordinal ar brezhoneg, zo un anv a vez graet eus div gêr e Brazil:
 
*Brasília, kêr-benn Brazil, an hini vrudetañ ag an div, an hini nevesañ ivez
*Brasília de Minas, ur gêr koshoc'h ha bihanoc'h, e Stad Minas Gerais

Hag ivez:
*Brasília, ur c'harter eus Belém, kêr-benn stad Pará e Brazil
*Anv ur c'harr aozet gant ar gompagnunezh Volkswagen e Brazil betek 1982.
Brasília de Minas

**Brasília de Minas** zo ur gumun eus Brazil e stad Minas Gerais, a gonted enni 30&nbsp;571 a dud e 2004. *Brasilinha* a vez graet anezhi ivez a-wechoù, abalamour ma'z eo bihanoc'h eget Brasília, kêr-benn Brazil.

## Istor
E 1962 e voe emglev etre ar prezidant Juscelino Kubitschek ha prefed Brasília de Minas, a oa Brasília hepmui da neuze, evit kemm anv kêr, tra ma vije roet an anv Brasília da gêr-benn ar stad kevredadel.

N'eo ket gwir eta e vije bet ijinet an anv gant Juscelino Kubitschek.

## Liammoù
* Lec'hienn ar prefeti
*Keleier eus '''Brasília de Minas'''
Planaltina (Distrig Kevreadel)

**Planaltina** zo anv unan eus rannoù an distrig kevreadel (*Distrito Federal* e portugaleg), nepell diouzh Brasília, kêr-benn Brazil, dezhi ur gorread a 1 534 km², ha tost da 234 000 a dud, hervez kontoù 2005.

A-raok krouidigezh an distrig, pa voe kaset ar gêr-benn eus Rio de Janeiro da Vrazilia, e 1960, e oa ul lodenn eus kumun Planaltina, a zo chomet ur rann anezhi e Goias, ar stad amezek.
Neveztell

** Neveztell** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gentieg e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* Ar stêr Yegn a gember gant ar Sec'h e Neveztell.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 57 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,29% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 11 a viz Ebrel 1944 e kouezhas ur c'harr-nij *P-47D* (marilhet 42-76498 ha kodet CH-?) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) e "La Drouais" e Neveztell; lazhet e voe e sturier.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar 25 a viz Gouhere 1960.

## Monumantoù ha traoù heverk

Nouvoitou-FR-35-église-05.jpg|An iliz katolik.
Nouvoitou_-_calvaire.jpg|Kalvar er vered ouzh moger an iliz.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Ar c'halvar.

Nouvoitou-FR-35-monument aux morts-01.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn an nijour SUAat, luc’hskeudenn
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Tud
## Liamm diavaez

* Glad Neveztell.
*  Lec'hienn ofisiel ar gumun
* Neveztell war Geobreizh

## Notennoù ha daveoù
Rhun ap Neithon

Mab Neithon ap Senyllt ha roue Manav e oa **Rhun**. Gouzout a reer e renas etre 530 ha 590 hag e voe kemeret e lec'h gant e vab Tutgual mab Rhun ha netra ken.
Noal-ar-Gwilen

**Noal-ar-Gwilen** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Kanton Kastell-Geron]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].

== Douaroniezh ==
== Anv ==

* J.Y Le Moing & Erwan Vallerie ː **Noal**, 1158; **Noial*', 1170
* Gerdarzh ː *novio-* = nevez; *-ialo* = frankizenn, digoadenn

== Ardamezioù ==
*En sabel e bordon pirc'hirin en aour hebiaet gant div wezenn ivez en aour*

E koun menec'h abati St Melen Roazhon

== Istor ==
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 112 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,85% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Lazhet e voe ur milour eus ar gumun d’ar [[6 a viz Genver]] [[1959]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglise St-Pierre Noyal-sur-Vilaine.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik *Sant Pêr*.
* Monumantoù ar re varv, an hini kozh (1921), luc’hskeudenn ha kartenn-bost, hag an hini nevez (2004), luc’hskeudennoù.
== Emdroadur ar boblañs ==


== Melestradurezh ==
== Tud ==

=== Ardamezeg ar familhoù ===


== Gevelliñ ==
Gevellet eo ar gumun gant:
* 

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20070929222736/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35031862 Glad Noal-ar-Gwilen].
== Levrlennadur ==
* Michel Froger & Michel Pressensé ː *Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine*. 2008
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel a anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù