Frañsez Kervella

**Frañsez Kervella**, **François-Marie Kervella** e marilh ar boblañs, ganet e Dirinonn (Kerne - Penn-ar-Bed) d'an 31 a viz Genver 1913, marvet e Lannuon d'an 10 a viz C'hwevrer 1992. Anavezet eo ivez dre e anv-pluenn "Kenan Kongar". Douarour eo, skrivagner, barzh brezhonek, hogen anavezet dreist-holl evel yezhadurour brezhonek. Er gelaouenn Gwalarn e kemeras perzh, ha goude ar brezel e Barr-Heol hag el Liamm.
(Taolit evezh : Un den all ar memes anv gantañ a oa o vevañ en amzer-se ha kemeret en deus perzh en Emsav ivez : Frañsez Kervella-Kernu a reer eus hennezh evit ma ne vefe ket kemmesket an daou. Daoust da se e vezont kemmesket alies el levrioù savet diwar-benn an amzer-se.)

## Bugaleaj ha yaouankiz
Savet eo bet en ur familh baour o chom war ribl an Elorn e Dirinonn, war harzoù Loperc'hed, ha brezhoneg a veze komzet er gêr. Goude marv e dad er brezel-bed kentañ, pa oa pevar bloaz, e voe disklêriet ar bugelig minor Stad ha desavet gant e vamm hag e dud-kozh. E bennad kentañ a skrivas evit Feiz ha Breiz an aotrou Yann-Vari Perrot pa oa c'hwezek vloaz. Skoliataet eo bet e Brest ha bet en doa Roparz Hemon da gelenner. E studioù war an douarouriezh pe ar c'heologiezh a reas e Roazhon etre 1931 ha 1936.

## Buhez micherel
Ijinour war ar c'heologiezh hag ar maengleuzierezh e oa. Goude bezañ graet e studioù e teuas da vezañ douarour hag ez eas d'ober enklaskoù evit kavout eoul-maen en Afrika, e (Gabon hag en Aod an Olifant). Diwezhatoc'h e labouras evit ar CEA da glask kailh uraniom ha mineraloù skinoberiant ha kement-se betek bezañ war e leve-kozhni.

## Eil brezel bed
Da heul an dekred kemenn da zivodañ ar *Parti National Breton*, Strollad Broadel Breizh, d'an 20<sup>vet</sup> a viz Here 1939 eo preizhet e levraoueg.
En 1940 e kemer perzh er *Bretonische Regierung* e Berlin.

Kemer a reas perzh en adreizh an doare-skrivañ peurunvan en emglev a zeuio diwar se e 1941. Ezel eo bet eus Framm keltiek Breizh en 1942.

Ur skoazell vras eo bet da Yann Gerlann a-benn sevel ha derc'hel en he sav skol vrezhonek Plistin, ar skol vrezhonek kentañ.

## Goude ar brezel
Eurediñ a ra gant Yvette Le Dret (Ivetig an Dred-Kervella) en 1947. Asambles gant e bried eo en em lakajont da gas ar brezhoneg war-raok dre genlabourat gant lies kelaouenn. Skrivañ a reas e-barzh Barr-Heol hag Al Liamm, met ivez en Hor Yezh.

Pevar bugel o deus bet, Erwan, Annaig, Riwanon ha Divi.

## Oberennoù
#### Studiadennoù war ar yezh
**Penaos niveriñ ha kontañ e brezhoneg*, 1943, eil emb. Skol, 1965, niv. 31
* * [[Yezhadur bras ar brezhoneg]] * Skridoù Breizh - Ar Baol. 1947, Al Liamm, 1976, 1995. 
:Sellet e vez ouzh an oberenn-mañ evel unan eus gwellañ yezhadurioù brezhonek bet skrivet biskoazh, abalamour ma'z eo displeget ar brezhoneg dre ar munud hag e brezhoneg.
* *Krennlavarioù*, Skol, 1959.
* *Evezhiadennoù war c'heriadur Roparz Hemon*, Skol, 1962-3.
* *[[Diazezoù ar sevel gwerzioù]]*, Al Liamm, 1965.
* *Notennoù yezh war zigarez lenn*, Hor Yezh niv.58 pp.2-20, 1968.
* *Gerioù diazez ar brezhoneg*, Hor Yezh, 1969.
* *Méthode nouvelle de breton / Hent nevez d'ar brezhoneg*, Hor Yezh & Al Liamm, 1971.
** *Nouvelle méthode de breton = Hent nevez d'ar brezhoneg*. Ouest-France - Roazhon, 1984.
:Skeudennet gant Erwan Kervella (mab an oberour),  1993, 1997.
**Kentelioù an trede derez*, Ober, moullet gant Hor yezh, 1978.
* *Yezhadur* gant Jean-Yves Urien ha Yann Desbordes, Hor Yezh,1979.
* *An den etre an anken hag an ankoù, etre an neñv hag an ifern, gwelet a-dreuz darn eus ar c'hantikoù*, Hor Yezh, 1981.
**Geriadur krenn ar brezhoneg*, diembann.
**Ur sell nevez war istor ar vro*, diembann.

#### Lennegezh, eñvorennoù
**Gant blaz an avaloù ruz*, romant bet kollet.
* *Barzhonegoù*, Al Liamm, 1982. 
:Embannet a-dammoù e-barzh Gwalarn, 1933-1944.
* *Dindan gouriz ar bed (e Bro an okoume*), Mouladurioù Hor Yezh, 1985.
* *An ti e traoñ ar c'hoad : eñvorennoù bugaleaj*, Mouladurioù Hor Yezh, 1990.
* *Skridoù Frañsez Kervella*, Al Liamm, 1993.
:Notennoù ha pennadoù skrivet gant Frañsez Kervella etre 1930 ha 1941, dastumet ha kinniget gant Pêr Denez.

#### Levrioù evit ar vugale
**An naered hag o flemm*, Embannadurioù Gwalarn, 1930.

#### Troidigezhioù
* *Ar c'havr hag he givri bihan, hervez [[Jacob ha Wilhelm Grimm]]*, Al Liamm, 1961.
**Pêrig hag ar briñsez*, Al Liamm, 1962.
**Bleiz noz Nedeleg*, Al Liamm, 1962.
* *An nadozig vurzhudus*, gant Roger Judrin, troet gant Kenan Kongar, Al Liamm, 1976.
**Luky Luke, Pare paotred Dalton*, Skol an Emsav, 1977.
**Troidigezhioù*, Ober, 1983.

#### Kenlabour
Sellit ouzh *Geriadur ar Skrivagnerien hag ar Yezhourien*, pajenn 172-173.