Kemperle

**Kemperle** a zo ur gumun e departamant Penn-ar-Bed, e Mervent Breizh. Pennlec'h kanton Kemperle eo. Emañ war varc'h etre Kerne, tu kornôk ar stêr, ha Bro-Wened, tu reter ar stêr Izol.
## Douaroniezh
### Stêrioù Kemperle

ArstêrEleeKemperle.JPG|Ar stêr Ele
KemperlearstêrIzol.jpg|Ar stêr Izol


Quimperlé quai Brizeux.JPG|Dourioù ar stêr Izol hag ar stêr Ele a ya d'ober al Laeta; en tu-dehoù, ar c'hae Brizeug 
AnDourdueKemperle.jpg|An Dourdu, adstêr d'al Laeta

## Anv
#### Stummoù skrivet

* M.N Bouillet (1863) : gwechall **Quimper-Ellé**
* Bernard Tanguy (1990)  : **Villa Kermperlegium**, c. 1050; **Kemper**, c. 1050; **Kemperele**, c. 1050; **Kemperelle**, 1146; **Kemperele**, 1364; **Kemperle**, 1462
* Erwan Vallerie (1995) : **Anauroth scilicet Kemper** XIvet; **Kemperlensem** 1038; **Villa Kemperelegium** c 1050; **Camperelegio** 1135; **Kimper** 1160; **Kernperele** 1220; **Kemperle** 1239; **Kemperle** 1267; **Kuemperele** 1275; **Kemperle**, **Kemperele** 1304; **Kimperle**, **Kemperele; Kemperle** 1343; **Kemperele** 1354; **Kampperle** 1366; **Kemperele** 1368; **Keremperle** 1371; **Kamperlle** 1375; **Kemperle** 1384; **Kimperle** 1395, **Kemperele**, **Kemperle** 1415; **Kimperle** 1423; **Kemperle** 1425; **Quemperle** 1442; **Kemperle** 1451; **Kemperleyo** 1453 ; **Kaemperelleyo** 1480; **Kemperle** 1516; **Kimperle** 1533; **Kemperelle** 1536; **Querperle** 1630; **Quinperle** 1654; **Kèmperle**, **Quimperle** 1709
#### Gerdarzh
* Dont a ra anv kêr eus hini kember ar stêrioù Ele hag Izol.
## Brezhoneg

Kemperle Panelloù.jpg|Panelloù divyezhek

### Ya d'ar brezhoneg
*D'an 18 a viz Kerzu 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
*D'ar 4 a viz Mae 2012 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
### Deskadurezh
*Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1989. 
*Un hentad divyezhek publik a zo eno abaoe 2010 er skol Bisson.
*E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 100 skoliad (8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
### Prizioù dazont ar brezhoneg
* E 2011 e oa bet roet da di-kêr Kemperle Priz kentañ Dazont ar brezhoneg, rummad “Strollegezhioù” gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
## Ardamezioù

## Monumantoù ha traoù heverk

IlizkatolikIntronVariaKemperle.JPG|Iliz katolik *Intron Varia* e gorre-kêr
Église Sainte-Croix de Quimperlé Mieusement.jpg|Iliz katolik ar ''Groaz Santel'' e goueled-kêr
KemperlePontLovignon.jpg|Ar pont Lovignon dreist d'ar stêr Ele.


KemperleKoc'hu.jpg|Ar c'hoc'hu.
KemperleLeandikozhanUrsulinezed.jpg|Leandi kozh an Ursulinezed.
KemperlePrezidial.jpg|Ar Prezidial.
KemperleIlizkatolikSantKoulman.jpg|Iliz katolik *Sant Koulman*.
Chapelle Lothéa Quimperlé.JPG|Chapel Lotea.

* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn. Savet e voe e 1920 ha dioueliet d'an 3 a viz Gouhere 1921.
## Dezougen

KemperlePorzh-houarn03.jpg|An ti-gar
TBKKarr-boutin.jpg|Karr-boutin TBK dirak porzh-houarn Kemperle

* Ti-gar Kemperle war al linenn hent-houarn Landerne Savenneg.
* Tro Bro Kemperle, pe "TBK", ar rouedad dezougen beajourion e Bro Kemperle.
## Istor
### Henamzer
* An hent roman eus Darioritum (Gwened bremañ) da Lokmaria-Kemper a dreuze an Ele e Kemperle, an hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) d'ar Pouldu a dreuze Kemperle hag ur "c'hastrum" a voe savet gant ar Romaned war lez dehoù an Ele da ziwall an hentoù.
### 
* Douaroù a vefe bet roet da C'huntiern, ur manac'h deuet eus Kembre, en "Anawrot" ha parrez Bei gant Gradlon, roue Kerne. Eno e savas abati Anawrot, kavell kêr Gemperle.
### [[Dispac'h Gall]]
* Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Kemperle da benn un distrig.
* Tennet e voe trev Sant-Dewi (*Saint-David* ez-ofisiel) digant Redene ha staget e voe ouzh kumun Kemperle.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù e parrez Sant-Mikael gant Louis Barbé, person, Thomas Bizien, kure, Fougerolle ha Pierre Davan, menec'h ag urzh Sant Benead, Robert Lallemant, priol e kouent Sant Maoris ha Joseph Bigeon, manac'h ag urzh Sant Fransez; nac'het e voe al le e parrez Sant Mikael gant Lamoignon, aluzenner an ospital, ha Latour, jezuist, aluzenner an Ursulinezed, hag e parrez Sant Kolomban gant Regnier, person, Forget, kure, Frogerays, beleg da sikour kovez ha Boisrouvray, jezuist, e trev Sant Dewi gant Le Moign ha Guennec, kureed, hag e parrez Lotea gant ar person, Galliot e anv.
### 

KemperlePorzh-houarn01.jpg|Porzh-houarn Kemperle

* Erruet an hent-houarn (linenn Hent-houarn Landerne Savenneg) er gumun e miz Gwenholon 1863.
### 
###### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 342 waz eus ar gumun, da lavaret eo 3,72% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas 51 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

* C'hwec'h gwaz eus Kemperle a voe fuzuilhet e miz Gouhere 1944 gant an Alamaned e Kerfani e Molan.
* D'an 23 a viz Mae 1945 e voe kavet korfoù marv pevar den eus ar gumun e-tal gwikadell Porzh-Loeiz. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al lu alaman.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas seizh milour eus ar gumun.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas seizh milour eus ar gumun.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793
**Emdroadur ar boblañs adalek 1793 betek 2012**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:12500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806 
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010 
  bar:2011
  bar:2012 text:2012
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 text:1846
  bar:1851 text:1851
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866 text:1866
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 text:1876
  bar:1881 text:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 text:1891
  bar:1896 text:1896
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 text:1926
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2007 text:2007
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:10 align:left
  bar:1793 from:0 till:  4549 
  bar:1806 from:0 till:  4263 
  bar:1821 from:0 till:  4724
  bar:1831 from:0 till:  5275
  bar:1836 from:0 till:  5541
  bar:1841 from:0 till:  5261
  bar:1846 from:0 till:  5791
  bar:1851 from:0 till:  6114
  bar:1856 from:0 till:  6375
  bar:1861 from:0 till:  6240
  bar:1866 from:0 till:  6863
  bar:1872 from:0 till:  6253
  bar:1876 from:0 till:  6533
  bar:1881 from:0 till:  6821
  bar:1886 from:0 till:  7156
  bar:1891 from:0 till:  8049
  bar:1896 from:0 till:  8306
  bar:1901 from:0 till:  9036
  bar:1906 from:0 till:  9176
  bar:1911 from:0 till:  9188
  bar:1921 from:0 till:  8995
  bar:1926 from:0 till:  8969
  bar:1931 from:0 till:  9062
  bar:1936 from:0 till:  9335
  bar:1946 from:0 till: 10679 
  bar:1954 from:0 till: 10030 
  bar:1962 from:0 till: 10272 
  bar:1968 from:0 till: 10698 
  bar:1975 from:0 till: 10907 
  bar:1982 from:0 till: 11067 
  bar:1990 from:0 till: 10748 
  bar:1999 from:0 till: 10850 
  bar:2007 from:0 till: 10877
  bar:2011 from:0 till: 12156
  bar:2012 from:0 till: 12052
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:


## Melestradurezh
## Tud
* Guntiern, manac'h ha sant brezhon hag a savas abati Anawrot, kavell kêr Gemperle, er . 
* Gourloez, anavezetoc'h evel "Urlo" pe "Urloù", pe "Sant Urlo", kentañ abad Abati ar Groaz Santel e Kemperle.

KemperleDelwennledGuntiern.jpg|Delwenn-led Sant Guntiern en iliz ar Groaz Santel.
DelwennledSantUrloù.JPG|Delwenn-led Sant Urloù en iliz ar Groaz Santel.

### Tud bet ganet eno

KervarkerKemperle01.JPG|Delwenn Kervarker war lez ar stêr Ele e Kemperle.

* 1789 : Matilin an Dall, talabarder.
* 1804 : Corentin Marie Le Guillou, beleg katolik ha sonaozour.
* 1815 : Kervarker, dastumer gwerzioù ha lenneg.
* 1876 : Adolphe Beaufrère, livour-engravour.
* 1949 : Michel Tonnerre, kaner-sonaozer.
* 1950 : Melaine Favennec, kaner ha soner.
* 1973 : Ronan Le Flécher, kazetenner.
* 1993 : Loeiza an Duigoù, skrivagnerez.
### Tud bet marvet eno
* 1859 : Matilin an Dall.
* 1880 : Yann-Wilhoù Herri, skrivagner.
* 1895 : Kervarker, dastumer gwerzioù ha lenneg.
* 1931 : Émile Jourdan, livour breizhat.
* 1944 : Loeiz Gourlet, barzh, skrivagner ha troour brezhonek.
* 1981 : Zavier Grall, skrivagner breizhat.
* 1996 : Glenmor, kaner.
### Tud beziet eno
* Yann Moñforzh, dug Breizh.
### Arzourien bet awenet gant Kemperle
* Livourien: Henri Barnoin, Bernard Buffet, Maurice Denis, Louis-Marie Désiré-Lucas, Arthur Midy, Ferdinand du Puigaudeau, Joseph Alexandre Ruellan, Henri Le Sidaner, Charles Wislin,...
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ

## Gouelioù
*Taol Kurun, bep bloaz abaoe 1995, e dibenn miz Genver.
## Liammoù diavaez

* lec'hienn ar gumun
## Daveoù ha notennoù