Hartmann Schedel

**Hartmann Schedel** (13 a viz C'hwevrer 1440 - 28 a viz Du 1514 e Nürnberg) a oa ur fizikour, denelour hag istorour alaman, hag unan eus ar gartennourien gentañ a implijas ar voullerezh. Gant Matheolus Perusinus e teskas.

Schedel a zo brudet evit bezañ skrivet testenn Kronikenn Nürnberg (anvet ivez *Schedelsche Weltchronik*) embannet e Nürnberg e 1493. Un henvoulladur eo neuze. Soñjal a reer e voe urzhiet gant Anton Koberger. War al lodenn vrasañ eus kartennoù Kronikenn Nürnberg e weler kêrioù ha broioù evit ar wech kentañ, dre ma ne oueze ket kalz traoù an dud diwarno betek-henn. Kêrioù evel Kraków, Lübeck ha Neyß a zo taolennet e dibenn al levr.

El levr e kaver ivez ul lodenn diwar-benn istor rouantelezh Polonia hag hec'h orin (pajenn 263 : *vom koenigreich Poln und seinem ursprung*). Kregiñ a ra in istor gant Boleslaw Iañ Polonia ha n'eus meneg ebet eus Mieszko Iañ.

Azalek ar mare ma voe bet ijinet ar voullerezh gant Johannes Gutenberg e 1447 e voe aesoc'h lakaat moullañ levrioù ha kartennoù. Betek-henn e oa ker ha ral-tre al levrioù, dre ma vezent dornskrivet.

Dastum levrioù, oberennoù arzel hag engravadurioù a rae ivez. En un albom savet gantañ e 1504 e kaver pemp engravadur gant Jacopo de' Barberi, ar pezh a zo ur sikour bras evit sell ouzh deiziañ oberennoù de' Barbari.

## Skeudennoù

Image:Nuernberg schedel.JPG|Nürnberg
Image:Nuremberg chronicles - CRACOVIA.png|Kraków
Image:Nuremberg chronicles - BRESSLA.png|Breslau
Image:Praha1493.jpg|Praha
Image:Hans Boehm Pfeifer von Niklashausen Schedelsche Weltchronik.JPG|Hans Böhm, "Pauker von Niklashausen"
Image:Schedel judenfeindlichkeit.jpg|Skeudenn enepyuzev
Image:Schedel judenfeindlichkeit2.jpg|Yuzevien o teviñ
Image:Schedel konstantinopel.jpg|Kergustentin e 1493
Image:Hartmann-schedel-hierosolima-1493 2-BW-1147x965.jpg| Jeruzalem
Image:Hartmann-schedel DESTRVCCIO-IHEROSOLIME 1493 1-1460x750.jpg|Oc'h argadiñ Jeruzalem
Image:Nuremberg chronicles f 105r 1.png|Marv Seneka
Image:Aesopnurembergchronicle.jpg| Aisopos


## Embannadurioù

* Hartmann Schedel: *Registrum huius operis libri cronicarum cu [cum] figuris et imagibus [imaginibus] ab inicio mudi [mundi]*. [Nachdruck der Ausgabe Nürnberg, Koberger, 1493]. Ostfildern: Quantum Books, [2002?]. - CCXCIX, [51] S., ISBN 3-935293-04-6
* Hartmann Schedel: *Register des Buchs der Croniken und geschichten mit figuren und pildnussen von anbeginn der welt bis auf dise unnsere Zeit*. [Durch Georgium Alten ... in diss Teutsch gebracht]. Reprint [der Ausg.] Nürnberg, Koberger, 1493, 1. Wiederdruck. München: Reprint-Verlag Kölbl, 1991. - [9], CCLXXXVI Bl., IDN: 947020551
* Hartmann Schedel: *Weltchronik. Nachdruck [der] kolorierten Gesamtausgabe von 1493*. Einleitung und Kommentar von Stephan Füssel. Augsburg: Weltbild, 2004. - 680 S., ISBN 3-8289-0803-9
*Stephan Füssel (Hg.): *Schedel'sche Weltchronik*. Taschen Verlag, Köln 2001. ISBN 3-8228-5725-4
*Kronikenn Nürnberg (klok) war Wikimammenn
* Skouerenn Morse Library, Beloit College, enlinenn - https://web.archive.org/web/20130321014036/http://www.beloit.edu/nuremberg/inside/contents/index.htm
* Holzschnitte aus einem der Exemplare der Bibliothèque nationale de France - http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b2200022x

## Levrlennadur
*Elisabeth Rücker: *Hartmann Schedels Weltchronik, das größte Buchunternehmen der Dürerzeit*. Verlag Prestel, München 1988. ISBN 3-7913-0876-9
*Stephan Füssel (Hrsg.): *500 Jahre Schedelsche Weltchronik*. Carl, Nürnberg 1994. ISBN 3-418-00372-9 
*Peter Zahn: *Hartmann Schedels Weltchronik. Bilanz der jüngeren Forschung*. In: Bibliotheksforum Bayern 24 (1996), 230-248
*Christoph Reske: *Die Produktion der Schedelschen Weltchronik in Nürnberg*. Harrassowitz, Wiesbaden 2000. ISBN 3-447-04296-6

## Notennoù


## Liammoù diavaez
*Hartmann Schedel e katalog Deutsche Ntional Bibliotkek
* Hartmann Schedel war lec'hienn Bautz.de
* [Schedel er Catholic Encyclopedia](http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Hartmann_Schedel)