Amzer (yezhadur)

Hervez reolennoù yezhadur pep yezh e vez implijet **amzerioù** da verkañ ar prantad ma c'hoarvez un ober bennak.

Alies e vez merket an amzerioù-se e stummoù ar verboù. Kement-se a c'hoarvez e brezhoneg hag er yezhoù indezeuropek hag e meur a yezh all, hag abalamour da se e reer *amzerioù-verb* anezhe. A-wechoù avat e vez merket gant merkoù all distag diouzh ar verb, evel e sinaeg ha meur a yezh all komzet en Azia, pa dalvez an adverboù da verkañ an amzerioù yezhadurel hepmuiken
Setu amañ da skouer daou zoare da dreiñ ar bomm brezhonek « Mont a rin warc'hoazh » e saozneg :
* **Amzer merket gant ar verb** : *I <u>will go</u> tomorrow* (En dazont kevrennek emañ ar verb *to go*, "mont").
* **Amzer nann-merket gant ar verb** : *I <u>am going</u> tomorrow* (En amzer-vremañ e chom ar verb, an adverb *tomorrow* "warc'hoazh" a verk an dazont).

Yezhoù all evel ar rusianeg avat a ra kentoc'h gant arvezoù, pa c'hellont ober hep amzerioù nemet p'o devez ezhomm diouto pe pa vez ret dezho eztaoliñ. 

Diaes e vez a-wechoù gouzout pet amzer yezhadurel a vez implijet gant ar yezh-mañ-'r-yezh, rak lod yezhoù a verk ivez en o verboù titouroù all hag a dennañ da wirionder ar frazennoù, h.a. Ne vez ket aezet atav ober an diforc'h ivez etre an amzerioù hag an arvezoù (Gw. pelloc'h).

E brezhoneg e vez graet an diforc'h etre stummoù arbennik ar verb *bezañ/bout* : ar boaz *(vez)*, al lec'hiañ *(emañ)* hag ar stadoù all *(zo/eo)* ; ne c'heller ket displegañ pep unan eus ar stummoù-se e pep unan eus amzerioù ar verb avat. Hevelep stummoù arbennik n'eus ket anezho e verboù all ar yezh.
* *vez* : pa c'hoarvez un dra alies pe a wech da wech, *e.g.* « Yen e vez an amzer er goañv ».
* *emañ* : pa c'hoarvez un dra en ur prantad resis pe evit lec'hiañ un dra, *e.g.* « Emaoc'h o lenn ar pennad-mañ », « E Breizh emañ Naoned ».
* *zo/eo* : implijoù all, *e.g.* « C'hwi zo o lenn ar pennad-mañ », « Yen eo an amzer hiziv ».

Ne glot ket dre ret an doare ma vez implijet an amzer-mañ-'n-amzer etre an eil yezh hag eben. Da skouer : 
*  Gwelet 'm boa anezhañ warlene (amzer peurdremenet)
* [fr}} ''Je l'ai vu l'année dernière'' (amzer dremenet strizh)
* {en}} Did you ever go to Canada? (Stadoù-Unanet) / Have you ever been to Canada? (Breizh-Veur)

==Amzerioù kevrennek==
Meur a yezh, en o zouezh ar brezhoneg hag an darn vrasañ eus ar yezhoù indez-europek all, a ra gant amzerioù kevrennek. Savet e vez an amzerioù-se dre implijout stummoù disheñvel ar verb pennañ gant ur [verb-skoazell evel *bezañ* (d.s. *aet on*) pe *en devout* (d.s. *debret em eus*).
N'eo ket amzerioù kevrennek ar stummoù verb a implij an displegadur dre *ober* (d.s; *debriñ a ran*) hag a c'hell bezañ displeget en un doare kevrennek ivez (d.s. gant *en devout* : "debriñ am eus graet"). 

Implijet a c'hell bezañ meur a verb all evel verb sikour, da skouer :
*  *will* (amzer dazont), d.s. *I will go* ("mont a rin")
*  **ter** (amzer dremenet), d.s. *Tenho ido* ("bet on bet")

Setu un nebeud skouerioù tennet diwar ar yezhoù indezeuropek gant ar verb *mont*.

## Amzer, doare, tu hag arvez
Ne vez ket aezet atav ober an difor'ch etre amzerioù, doareoù, tu hag arvez ur verb. Da skouer, ar stummoù war ober (*emaon o vont* ; *edon o vont*) a denn da arvez ar verb ha n'eo ket d'e amzer, hag e c'hellont bezañ displeget e meur a amzer (amzer vremañ : *emaon o vont* ; amzer dremenet : *edon o vont*). E saozneg avat ez eo dibosubl disrannañ arvez ar verb diouzh e amzer. Yezhoù evel ar sinaeg a ra hep amzer (tremenet - bremañ - dazont) ebet, pa 'z implijont kentoc'h arvezioù (echu - diechu).

## Renkadur an amzerioù
Bez' e c'heller renkañ an amzerioù evel-mañ dre vras :
:***absolutivel** : merkañ a ra an amzer e-keñver an mare m'emeur o komz (d.l.e. "bremañ"). Da skouer : *Em c'hoazez emaon* a denn d'an amzer a-vremañ.
:***relativel** : merkañ a ra an amzer e-keñver ur mare disheñvel diouzh an hini m'emeur o komz, d.s "En ur bourmen e kêr e welas ur c'hi bihan". Amañ e tenn amzer *gwelet* da hini *pourmen* met ne vez ket resisaet peseurt liamm amzer a zo etre an daou verb-se.
:***absolutivel-relativel** : merkañ a ra an amzer e-keñver un dra all liammet en un doare ameeun gant an amzer m'emeur o komz, d.s *P'edo o pourmen e kêr e welas ur c'hi bihan*. Amañ, amzer *gwelet* a denn da hini *pourmen* ha resis eo al liamm-amzer a zo etre an daou verb-se.
Ouzhpenn merkañ an diforc'h etre amzer dremenet / amzer vremañ / amzer da zont, meur a yezh a verk ivez (pe a c'hell merkañ) pegen tost pe bell emañ an oberoù-se diouzh an amzer vremañ pe duiouzh un amzer all :
:***amzerioù hodiernek** : an amzerioù hodiernek a denn da traoù a c'hoarvez e-kerzh an deiz m'emeur o komz (*hiziv*), d.s. an amzer hodiernek dremenet a denn da draoù bet graet abretoc'h hiziv (d.l.e. *feteiz*). An amzer dazont goude-hodiernek a denn da draoù a c'hoarvezo diwezhatoc'h, hep resisaat pegoulz, hag an amzer dremenet rak-hodiernek a denn da draoù a zo c'hoarvezet a-raok hiziv hep resisaat pegoulz.
:***amzerioù hesternek** : seurt amzerioù a denn d'an traoù c'hoarvezet en derc'hent (d.l.e. *dec'h*). Bez' ez eus amzerioù tremenet rak-hesternek hag a denn da draoù c'hoarvezet a-raok dec'h keit ha ma tenn an amzer dremenet hesternek da draoù c'hoarvezet en derc'hent hep resisaat pegoulz.

Lod yezhoù a ziforc'h etre amzer dremenet / amzer vremañ / amzer da zont diouzh un tu, hag amzerioù arbennik all hag a verk amzer nann-dremenet / amzer nann-vremañ / amzer nann-da zont.

Setu amañ un nebeud amzerioù.
;Amzerioù absolutivel
***Amzer dazont**. Lod yezhoù o deus meur a amzer da zont d'o verboù, evit lavaret pegen pell en dazont emañ an traoù emeur o komz diwar o fenn. En o zouez emañ :
:*Amzer dazont tostañ* : en amzer dazont, nepell.
:*Amzer vremañ hodiernek* : hiziv.
:*Amzer dazont goude-hodiernek* : goude hiziv.
:*Amzer dazont pellañ* : en amzer dazont pell pe belloc'h.
:*Amzer dazont darvoudel* : tennañ a ra d'ar pezh a c'hoarvezo, kentoc'h evit ar pezh a vo graet gant unan bennaket, d.s. *me gav din e vo kollet ar redadeg ganti*.
***amzer nann-dazont** : tennañ a ra d'an amzer dremenet pe d'an amzer vremañ, hep resisaat pe hini. Eneb an amzer dazont eo.
***amzer nann-dremenet** : tennañ a ra d'an amzer vremañ pe d'an amzer dazont, hep resisaat pehini. Enep an amzer dremenet eo.
***Amzer « pas c'hoazh »** : n'eo ket c'hoarvezet *c'hoazh* (nag en amzer vremañ nag en amzer drement = nann-dazont), met sañset eo c'hoarvezout. Un amzer hag ur mod eo.
***Amzer dremenet** : lod yezhoù a verk pegen pell en amzer dremenet e oa c'hoarvezet un dra bennak e-keñver an amzer vremañ.
:*Amzer dremenet hesternek* : dec'h pe dost, met pas kalz abretoc'h evit dec'h.
:*Amzer dremenet hodiernek* : abretoc'h hiziv hep resisaat pegoulz.
:*Amzer dremenet tostañ* : amzer dremeent tost-tre, d.l.e. *ur vunutennig zo*.
:*Amzer dremenet tost* : en deizioù pe er sizhunioù pe er mizioù tremenet.
:*Amzer dremenet pellañ* : a-raok an deizioù pe ar sizhunioù pe ar mizioù tremenet.
:*Amzer dremenet nann-dost* : eneb an amzer dremenet tost.
:*Amzer dremenet nann-bell* : eneb an amzer dremenet pellañ.
:*Amzer dremenet rakhesternek* : a-raok an amzer dremenet hesternek.
:*Amzer dremenet rakhodiernek* : a-raok an amzer dremenet hodiernek.
:*Amzer drement strizh* : amzer drement hep arvez na mod.
***Amzer vremañ**
:*Amzer « c'hoazh »*' : a denn d'un ober hag a gendalc'h betek an amzer m'emeur o komz.
;Amzerioù absolutel-relativel
***Amzer dazont strizh** : echu e vo un dra bennaket a-raok ma tegouezo ur mare resis en amzer dazont.
***Amzer da zont en dazont** : en dazont e vo c'hoazh pa vo erru ur prantad resis en amzer dazont.
***Amzer dazont en amzer dremenet** : tremenet e vo dija d'ur mare resis en amzer dazont.
***Amzer dazont peurdremenet** : echu e vo d'ur mare resis, pa vo bet deuet an amzer dazont da vezañ an amzer dremenet, d.s. *Aet e oa Mari da labourat. D'ar mare ma dlefe bet distro d'ar gêr e vije bet achuet an dud da laerezh he zi*.
***Amzer peurdremenet** : tremenent e oa dija en amzer drement.
;Amzerioù relativel
***Amzer dremenet relativel** : en amzer dremenet hep resisaat pegoulz.
***Amzer nann-dazont relativel** : en amzer dremenet pe en amzer vremañ hep resisaat pegoulz.
***Amzer vremañ relativel** : en amzer vremañ hep resisaat pegoulz.
***Amzer nann-dremenet relativel** : en amzer vremañ pe en amzer da zont hep resisaat pegoulz.
***Amzer dazont relativel** : en amzer dazont hep resisaat pegoulz.