Afer Fañch

An **afer Fañch** zo un afer barnerezhel gall diwar-benn ur c'hendiviz war enrollañ an anv-bihan Fañch.

## Derc'hel anvioù-bihan e Frañs
Er C'hod keodedel e lenner :Gant e dad hag e vamm e vez dibabet anvioù-bihan ar bugel. Ar vaouez he deus goulennet kuzhat he identelezh da geñver ar gwilioud a c'hall reiñ da c'houzout an anvioù-bihan a fell dezhi reiñ d'ar bugel. Dre ziouer pe pa n'eo ket anavezet kerent hennezh, ofiser marilh ar boblañs a zibab tri anv-bihan, an hini diwezhañ anezho o talvezout da anv familh ar bugel. Ofiser marilh ar boblañs a skriv diouzhtu war akta ar c'hanedigezh an anvioù-bihan dibabet. Kement anv-bihan enskrivet en akta ar c'hanedigezh a c'hall bezañ dibabet evel anv-bihan boas.
Pa gav da ofiser marilh ar boblañs ez eo an anvioù-bihan-se pe unan anezho, e-unan pe kevelet gant an anvioù-bihan all pe gant an anv, kontrol da interest ar bugel pe da wir an dredeourien da wareziñ o anv familh, e kas diouzhtu kemenn da brokulor ar Republik. Gallout a ra hennezh mont dirak ar barner evit an aferioù familh.

## Kelc'hlizher 2014
Er Republik c'hall n'eur ket aotreet da lakaat tildenn ebet war an "n" er skridoù ofisiel, hervez kelc'h-lizher an 23 a viz Gouere 2014, ha n'eo ket bet sinet gant Ministr gall ar Justis, a oa Christiane Taubira neuze. Er skrid ofisiel-se eo meneget ar sinoù diakritek aotreet er melestradur gall.

## E Kemper
Goude nac'het an anv da gentañ gant implijad an ti-kêr, a rae diouzh ar reolenn voas, e voe asantet dezhañ goude, en ti-kêr, gant ur guzulierez, a reizhas an anv gant an dorn, en desped d'ar reolenn. 
Ar reizhadenn-se avat a voe nac'het adarre, gant prokulor ar Republik c'hall e Kemper, Thierry Lescoualc'h.

## 2017
*Nac'het e voe degemer an anv-bihan Fañch e ti-kêr Kemper gant Servij an Envel-tud.
*Daoust da se, goude an trouz a oa bet, e oa bet aotreet an anv gant ti-kêr Kemper. Neuze ez eus bet kaoz e vije enebet ouzh an aotre gant prokulor ar republik met miz goude e oa tavet ar vrud.
*E Gwengolo 2017 adarre he deus nac'het lez-varn Kemper asantiñ d'an anv Fañch.

### Breizhad ar bloaz
N'eo ket bet meneget Fañch e-touez Bretoned ar bloaz 2017 gant kazetennoù pemdeziek Breizh : koulskoude en deus kaset brud ar brezhoneg pelloc'h egeto er bed : Iwerzhon, Rusia, El SalvadorFilipinez, Nigeria.

## 2018
*D'an 3 a viz Gouhere 2018 ec'h embannas ar ministr gall ne vije ket kemmet ar c'helc'hlizher a-enep an arouezioù diakritek nann-gallek.
* Pennadoù e-leizh zo bet adarre e Miz Here 2018 war-zigarez ar prosez a oa d'al Lun 8 a viz Here 2018 da 2 eur 30 goude merenn e Lez-Engalv Roazhon.
** Pennadoù a-raok ar prosez e BFMTV., 
**Pennadoù goude ar prosez e kazetennoù Breizh , hag e kazetennoù meur a vro eus Suamerika : Arc'hantina., Kolombia, ha Kreizamerika: Mec'hiko, Guatemala, Nikaragwa.
*D'al Lun 19 a viz Du e voe roet aotreet an anv Fañch gant al Lez-Engalv. Saludet e voe gant Skoazell Vreizh evel un trec'h.
*D'ar Gwener 23 a viz Du e voe embannet gant prokulor Roazhon e kase an afer dirak al Lez-Terriñ, a zo e Pariz.

## Politikerezh
D'ar 16 a viz Here 2018 e kemenne ar gouarnamant gall e oa anvet Laurent Nuñez da sekretour-stad.
Hennezh a oa bet anvet da brefed e 2010, hag anvet Nuñez neuze. 
D'ar 16 a viz Here 2018 eo bet anvet Nunez (hep tildenn) er pemdezieg Le Monde petra bennak ma oa anvet Nuñez e pajenn ofisiel ar gouarnamant.

D'ar 17 a viz Here, da greisteiz, e voe kemmet an anv Nuñez e Nunez war bajenn ofisiel ministrerezh an diabarzh gall ha kemend-all war-dro 7 e goude kreisteiz e lec'hienn ar gouarnamant.

Goulennet en deus ar c'hannad Paul Molac, en ur c'hinnig lezenn, ma vije degemeret an arouezioù evel an **ñ** evit skrivañ anvioù-familh pe anvioù-bihan met daoust ma voe votet e zanvez-lezenn, n'eo ket bet lakaet da dalvezout c'hoazh.

## E 2019
### Here 2019
Goude barn lez-galv Roazhon, ha graet reked gant prokulor Roazhon dirak lez-terriñ Pariz, setu diskaret e reked. Trec'h e oa tud Fañch eta.

Met n'eo ket evel-se e soñje prokulor Brest: dezhañ e oa torret e reked a-enep Fañch Bernard, met bepred e chom ar c'helc'hlizher, ha bepred eo nac'het an dildenn.

### Du 2019
Diouzhtu goude ar varnadenn e oa bet un eil "afer Fañch". D'an 18 a viz Du 2019 e oa ganet ur Fañch all e Montroulez. Ma voe kaset d'ar c'houblad ul lizher gant ar prokulor Jean-Philippe Récappé da gemenn dezho ne c'helled ket degemer an anv Fañch gant **ñ** evit o bugel nevez-ganet.

## E 2020
E Pabu, en ospital Gwengamp, e miz Ebrel 2020, e oa ganet ur bugel anvet Awen Fañch, nac'het an dildenn en e anv adarre.

## E 2023
En Oriant, e miz Even 2023, eo bet enrollet gant ti-kêr an Oriant ur bugel anvet Fañch, gant an dildenn. Tri miz goude e tihune ar prokulor Kelenberger, hejet marteze gant e vinistr,  da lakaat berzh adarre war an dildenn.

## E 2024
En Angers ez eus bet ganet ur Fañchig all, ha mennet ar prokulor da zidogañ an n diwar e anv ...

Kemenn a ra prezidant ar rannvro ez eo *ur feulster* nac'h an anv Fañch .

## E 2025
Gant lez-varn an Oriant eo degemeret anv ar Fañchig a oa bet ganet eno e 2023, gant an dildenn. Kadarnaet eo an dildenn gant al lez-varn galv d'al lun 3 a viz Du 2025  

## E 2026
E miz Meurzh 2026 e c’houlennas ministrerezh ar Justis gall chom hep kas d’al lez-varn an dud o deus roet un anv-bihan a zo un dildenn enno d’o bugale. 

## Lezennoù
* Lezenn ar bloaz II 
* Lezenn 1994

## Gwerz
*Gwerz Fañchig Kemper* zo ur werz a zo bet savet d'ar bugel gant Mark Kerrain.

## Pennad kar
* ñ

## Levrlennadur
* Bernez Rouz :  ''Fañch, le prénom breton qui fait trembler la république'', Coop Breizh 2020.

## Notennoù ha daveennoù