9 × 19 mm Parabellum

An **9 × 19 mm Parabelllum**, anvet ivez **9 mm Luger**, zo ur c'halibr kartouchennoù savet e 1902 evit ar pistolennoù damaotomatek Parabellum a groge da vezañ implijet en arme alaman. Ar c'halibr armoù-dorn implijetañ eo er bed bremañ, abalamour dezhañ da vezañ unan eus munisionoù standart AFNA. 

## Istor
Savet e voe ar gartouchenn e 1902 diwar c'houlenn morlu an Impalaeriezh alaman, a oa plijet gant ar c'hartouchennoù 7,65 mm Parabellum met a glaske ur galloud-herzel uheloc'h. An embregerezh DWM a verraas neuze hirder douilhez ar 7,65 mm hag a uhelaas kalibr he munision betek 9,01 mm. Ar morlu a zibabas ar bistolenn Parabellum kambret evit ar gartouchenn nevez e 1904. Heuliet e voe gant an tirlu e 1908, pa choazas ar bistolenn Parabellum P08. E 1917 e voe kemmet ar boled krenngernennek orin evit unan begek ha gwisket. Ar stumm-mañ eo ar vannadell standart implijet betek hiziv. Goude ar Brezel-bed Kentañ e krogas broioù all da implijout ar munision en o armoù standart. An hini gentañ anezhe e voe Belgia, a choazas ar Browning Hi-Power kambret e 9 mm Parabellum. 

Implijet e voe ar munision gant an armeoù alaman e-pad an Eil Brezel-bed, e-barzh armoù standart evel an MP40 pe ar Walther P38, met broioù all a grogas da sevel armoù kambret evit ar munision, evel ar bistolenn-vindrailher STEN saoz, evit aesaat o implij gant ar Rezistanted a-drugarez da gartouchennoù seziset da gentañ. Goude ar brezel e ledas tamm-ha-tamm implij an 9 mm Parabellum evel kartouchennoù standart an armoù-dorn hag ar pistolennoù-mindrailher e armeoù AFNA hag e kalz servijoù polis. Ar Stadoù-Unanet a chomas pelloc'h gant ar .45 ACP, met choaz armoù evel ar Beretta 92 evit an arme stadunanat er bloavezhioù 1980 a lakaas an 9 mm Parabellum da vezañ ar c'halibr armoù-dorn implijetañ er bed hiziv an deiz. 

### Danvez
Boledoù an 9 mm Parabellum a vez alies ur galonenn blom gwisket gant laton, ha douilhez ar munision a zo e laton ivez peurliesañ. Douilhezioù e danvezioù all evel an dir kouevret (Alamagn, 1940), an dir penn-da-benn (Alamagn, 1941-1945 pe Frañs e 1954) pe an aluminioù (Suis e-pad an Eil Brezel-bed) a gaver ivez. An houarn zo bet implijet evit produiñ boledoù gant an Trede Reich ivez, pa oa berrentez war ar plom e-kerzh ar brezel. 

## Anvioù
Implijet e voe ar gartouchenn er bistolenn Luger P08 savet gant Georg Luger, un arm hag a zeuas da vezañ poblek e Stadoù-Unanet Amerika e hanterenn gentañ an XX kantved. En Europa e raer gant an anv **9 mm Parabellum** pe **9 mm Para** ; e Stadoù-Unanet Amerika e vez anvet aliesoc'h **9 mm Luger**. Saverien munisionoù eus Europa evel Sellier & Bellot a ra muioc'h-mui gant an anv *Luger* da glask gounit tachenn war ar marc'had amerikan.

## Un nebeud armoù brudet kambret e 9 mm Parabellum

Restr:Luger P08 (6971793777).jpg|Luger P08
Restr:Walther-p38.jpg|Walther P38
Restr:Beretta 92 FS.gif|Beretta 92
Restr:MAC-50 detoured.jpg|Mac modèle 50
Restr:Pistolet maszynowy STEN, Muzeum Orła Białego.jpg|STEN
Restr:Maschinenpistole MP40.jpg|MP40
Restr:Glock 17 (6825676904) без фона.jpg|Glock 17
Restr:SIG 210-2 (6825677804).jpg|SIG P210


## Muzulioù

## Liammoù diavaez
*  Taolenn ar munision war lec'hienn ar CIP

## Daveennoù