open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2025

**Kevezadeg bed ar Formulenn 1 e 2025** eo 76vet abadenn **[[Kevezadeg bed ar Formulenn 1|kevezadeg bed blenierien ar Formulenn 1]]**, gant 24 Priz Bras, evel e 2025. Kregiñ a ra an deiziadur d'ar 16 a viz Meurzh en Aostralia hag echuiñ a ra d'ar 7 a viz Du. 

Merket eo ar c'houlzad-mañ gant kalz a gemmoù : Lewis Hamilton a ya da Ferrari e-kichen Charles Leclerc, tra ma ya meur a vlenier yaouank da F1, en o zouez Antonelli (Mercedes), Bortoleto (Sauber), Doohan (Alpine), Bearman (Haas), Lawson (Red Bull), ha Hadjar (Racing Bulls). 

Dilamet eo ar poent ouzhpenn evit an dro redadeg buanañ (e-touez an 10 gwellañ). Ar prantad diwezhañ eo ivez gant ar c'hefluskerioù bremañ (abaoe 2014) ha reolennoù 2022 evit ar chassis hag an aerodinamek.

## Merkoù e deroù ar c'houlzad

Lewis Hamilton e 2008, 2014, 2015, 2018, 2019 ha 2020, Max Verstappen e 2021, 2022, 2023 ha 2024 ha Fernando Alonso e 2005 ha 2006 eo an tri c'hampion er bed a-bezh o vont en-dro ;

Fernando Alonso, gant 401 loc'hadenn e penn-kentañ ar c'houlzad, eo ar blenier gant ar muiañ a skiant-prenet dirak Lewis Hamilton (356 loc'hadenn) ha Nico Hülkenberg (227 loc'hadenn); emañ o kemer perzh en e eil koulzad warn-ugent e Formulenn 1 ;

Lewis Hamilton eo ar blenier bet lakaet e-barzh e 2025 gant ar muiañ a boentoù (4 852,5 poent), dirak Max Verstappen (3 023,5 poent) ha Fernando Alonso (2 337 poent);

Dek eus an ugent blenier a oa bet lakaet e-barzh e 2025 o deus gounezet ur Priz Bras da nebeutañ dija : Lewis Hamilton (105 trec'h, rekord), Max Verstappen (63 trec'h), Fernando Alonso (32 trec'h), Charles Leclerc (8 trec'h), Lando Norris (4 trec'h), Carlos Sainz Jr. (4 trec'h), Russell (3 trec'h), George trec'h (3), trec'h Oscar (2 Pierre Gasly (1 trec'h) hag Esteban Ocon (1 trec'h).

## Blenierien ha kirri

## Prizioù Bras 2025

## Renkadur 2025
### Renkadur al lomaned :

### Renkadur ar saverien :

## Notennoù ha daveoù
Timbroù Berlin ar Reter

Goude an Eil Brezel-bed e voe aloubet ar Reich alaman gant armeoù Kevredidi an Eil Brezel-bed, da lâret eo an Unaniezh Soviedel, Stadoù-Unanet Amerika, ar Rouantelezh-Unanet ha Bro-C'hall.

Berlin, anezhi kêr-benn Alamagn, a voe rannet e peder lodenn, pep hini anezho dindan kiriegezh velestradurezh ar Gevredidi. Fiziet e voe en Arme Ruz ar giriegezh da verañ ha da ren Berlin ar Reter,, betek ma voe krouet Republik Demokratel Alamagn e 1950, ha lakaet Berlin ar Reter da gêr-benn ar Stad-se.

E miz Eost 1945 e voe lakaet e gwerzh timbroù rannrvroel e-barzh an takadoù dindan dalc’h ar Soviediz, ha moullet e voe ur rummad da vezañ implijet e Berlin ar Reter, gant an alc'hwez STADT BERLIN( = *Kêr vBerlin*) 

An eizh timbr a yae d’ober ar rummad a ginnige skeudenn un arzh war-sav, o terc’hel ur bal, o sevel ur voger, o tougen ur blanken… Arouez ar gêrbenn eo an arzh, emañ war skoed-ardamez Berlin abaoe pell.

Pa voe savet Alamagn ar Reter e voe graet gant timbroù ar vro gant annezidi Berlin ar Reter, tra ma veze embannet timbroù isipisial e Berlin ar C’hornaoueg betek 1990.


OPD BLN 1945 2A Berliner Bär.jpg
OPD BLN 1945 4A Berliner Bär.jpg
OPD BLN 1945 5A Berliner Bär.jpg
OPD BLN 1945 6A Berliner Bär.jpg


## Pennadoù kar
*Timbroù Berlin ar C'hornaoueg
*Timbroù Alamagn ar Reter
*Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed
Lizzie Brocheré

**Elizabete Brocheré**, ganet d'an 22 a viz Meurzh 1985 ha brudet dre he anv micher **Lizzie Brocheré**, zo ur skrivagnerez, aktourez ha produerez c'hall. C'hoariet he deus kalzig en ur implij ar saozneg evel en *[[American Horror Story: Asylum]]* (2012–2013), *[[The Strain (stirad skinwel)|The Strain]]* (2015), *[[Versailles (stirad skinwel)|Versailles]]* (2015–2017), *[[Falling Water (stirad skinwel)|Falling Water]]* (2016–2018), *[[War of the Worlds (stirad skinwel, 2019)|War of the Worlds]]* (2022) hag *[[American Gigolo (stirad skinwel)|American Gigolo]]* (2022).
## Liammoù diavaez
*  Lizzie Brocheré war IMDb
## Notennoù ha daveennoù
Aloubadeg Manchouria gant Japan

Arme Kantōgun eus Impalaeriezh Japan a oa bet oc'h aloubiñ rannvro Manchouria e Republik Sina d'an 18 a viz Gwengolo 1931, dres goude Darvoud Mukden, un obererezh false flag sevenet gant soudarded eus Japan evit kaout un digarez da dagañ. E fin ar brezel e miz C'hwevrer 1932, Japaniz o doa lakaet sevel ar stad vargodenn anvet Mandchoukouo. 

Padet e oa an dalc'herezh betek kreiz miz Eost 1945, nebeut amzer a-raok fin an Eil Brezel-bed, pa oa bet aloubet ar rannvro gant an Unvaniezh Soviedel ha Mongolia e-pad Aloubadeg soviedel Manchouria. Dre ma oa bet sachet evezh ur bern broioù gant an aloubadeg japanat, Kevredigezh ar Broadoù a oa bet o sevel Bodad Lytton (renet gant ar politikour saoz Victor Bulwer-Lytton) evit kompren gwelloc'h ar bec'h, ha savet e oa bet gant ar bodad un dezrevell rentet e miz Here 1932. Kinniget e oa bet gant ar bodad ar pezh o devoa kavet, lavaret o doa e oa arabat anavezout en un doare ofisiel ar stad vargodenn Mandchoukouo, ha goulennet ma vije rentet ar rannvro da Sina. Ur wech embannet an disoc'hoù e oa bet gouarnamant Japan o vont kuit eus ar C'hevredad.
## Notennoù ha daveennoù
The Elder Scrolls IV: Oblivion Remastered

***The Elder Scrolls IV: Oblivion Remastered*** zo ur c'hoari video embannet e 2025 ha doare action role-playing game. Kensavet eo bet gant Virtuos ha Bethesda Game Studios hag embannet gant Bethesda Softworks. An adsevel eo eus ar c'hoari *[[The Elder Scrolls IV: Oblivion]]* embannet e 2006 gant un adsevel grafik penn-da-benn a implij al lusker Unreal Engine 5. Gwelladennoù pe ouzhpennadurioù lies a zo bet, evel an doare da redek pe al lañser. *Oblivion Remastered* a vez prenet gant an ouzhpennadurioù all, evel *[[Knights of the Nine]]* ha *[[Shivering Isles]]*. Ar c'hoari a oa bet brudet d'an 22 a viz Ebrel 2025, hag embannet ar memes devezh war ar savennoù Windows, PlayStation 5, hag Xbox Series X/S. Dre vras eo bet degemeret mat pe mat-tre.
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Camille Pert

**Camille Pert**, ganet **Louise-Hortense Grille**, a oa ur skrivagnerez c'hall ganet e Lille d'an 22 a viz Mae 1863 ha marvet d'an 22 a viz Meurzh 1952 e La Sanha (La Seyne-sur-Mer e galleg) e Provañs. Hiziv e vez lavaret e oa benelourez hag araokourez evit he mare.

## Buhez
.350 Legend

An **.350 Legend** zo ur munision armoù-skoaz krouet e 2019 gant an embregerezh stadunanat Winchester Ammunition. O fal e oa krouiñ ur gartouchenn evit ar chase hag a c'halle bezañ efedus e fuzuilhoù-morailh koulz hag e fuzuilhoù damaotomatek doare AR-15, en ur zoujañ ouzh lezennoù ispisial Ohio, Illinois, Michigan hag Indiana war an danvez.

Tost-tre eo d'an .223 Remington. Ar .400 Legend zo deveret anezhi.

## Liammoù diavaez
* **** Taolenn ar munision war lec'hienn ar CIP

## Daveennoù
Little House on the Prairie (stirad skinwel)

***Little House on the Prairie*** (*An ti bihan war ar prad*) zo ur stirad skinwel western drama istorel stadunanat, damziazezet war an heuliad romantoù *[[Little House on the Prairie]]* gant Laura Ingalls Wilder. Ar stirad skinwel a gont buhez ar familh Ingalls, hag a vev en un atant e Plum Creek, nepell diouzh Walnut Grove (Minnesota), er bloavezhioù 1870–90. Charles, Caroline, Laura, Mary ha Carrie Ingalls a zo c'hoariet gant an aktourien Michael Landon, Karen Grassle, Melissa Gilbert, Melissa Sue Anderson, hag ar gevelled Lindsay ha Sidney Greenbush.
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
*  Little House on the Prairie (stirad skinwel, 1974-83) war IMDb
Timbroù Kilikia

D’an 10 a viz Eost 1920 e voe sinet Feur-emglev Sèvres etre Kevredidi trec'h ar Brezel-bed kentañ hag an Impalaeriezh otoman a asante dilezel he damani e proviñsoù arabek hag afrikan. Tiriadoù bras ar Reter-nesañ a voe aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet ha Bro-C’hall e broioù nevez savet : Siria, Irak, Treuzjordania, Liban, Palestina.

Dre ma oa bet fiziet melestradurezh Siria e Bro-Frañs e klasas houmañ ledanaat he zachenn-aloubiñ dre c’houlenn atebegezh war Kilikia, ur vro e kreisteiz Anatolia. Padout a reas beli ar C’hallaoued betek ar bloaz 1921 pa voe sinet Feur-emglev Ankara ha staget ar vro ouzh Republik Turkia.

Timbroù an Impalaeriezh Otoman dreistmoullet **CILICIE** a voe embannet gant postoù milourel Frañs e 1919, o kinnig arouez ar Sultaned (an Tuğra), savadurioù ha gweledvaoù liesseurt. Tri stumm disheñvel evit skrivañ anv ar broviñs a gaver : lizherennoù bras pe brasoc’h, lizherennoù liammet. 

E 1919 c’hoazh e voe dreistmoullet an timbroù gant **T.E.O. Cilicie** (T.E.O = *Territoires ennemis occupés*).

E 1920 avat e cheñchas politikerezh ar velestradurezh hag e voe implijet timbroù Bro-C’hall ar bloavezhioù 1900-1906 dreistmoullet gant **O.M.F. CILICIE**, warno un talvoud-gwerzh e para ha piastr. O.M.F. a dalveze *Occupation Militaire Française* .


Stamp of Cilicia - 1919 - Colnect 216303 - Phare lighthouse.jpeg|Tour-tan (1919)
Stamp Cilicia 1920 20pa on 10c.jpg|Timbr gall « Mouchon » (1920)
Stamp of Cilicia - 1920 - Colnect 216330 - Type Blanc.jpeg|Timbr gall « Blanc » (1920)


## Pennadoù kar
*Timbroù Tiriad an Alawited
*Timbroù Siria
PGM Hécate II

An **Hécate II**, pe ***Fusil à répétition PGM cal 12,7 modèle F1*** en ur mod ofisiel en arme c'hall, zo ur fuzuilh-resisted enepden hag enepdafar, krouet e deroù ar bloavezhioù 1990 gant an armeurer gall Gilles Payen, ha produet dibaoe gant e embregerezh PGM Précision. Implijet e vez gant nerzhioù ispisial an arme c'hall abaoe 1995 ha brezel Bosnia-ha-Herzegovina, e-lec'h m'he doa kemeret plas ar fuzuilhoù stadunanat McMillan M87. Implijet e vez ivez gant ar RAID hag ar GIGN e Bro-C'hall, ha gant unvezioù all e armeoù Suis, Brazil, pe Polonia. Dont a ra hec'h anv eus hini an doueez c'hresian Hekate. 

## Deskrivadur
Ur fuzuilh dre vorailh dezhi ur c'harger 7 kartouchenn .50 BMG eo an Hécate II. Ur c'hanol 700 mm a zo dezhi, ha 16,9 kg eo he fouez prest da dennañ, gant he daoubez hag he lunedenn. Ul lamm teleskopek he deus. Embann a ra PGM Précision e c'hall an Hécate II tizhout sibloù betek 1800 metr en ur mod efedus. Herveze he deus ar fuzuilh nebeutoc'h a argil evit ar re savet gant an embregerezhioù all er memes kalibr, hag ur badelezh hir, en tu all da 12.000 tenn. 

Gant an arme c'hall e vez e vez implijet an Hécate II a-enep tud betek 1400 metr, hag a-enep an dafar betek 1800 metr. Hervezi he deus ar fuzuilh : 

* 98% a chañsoù da dizhout ur sibl denel (1,40 m × 0,50 m) da 500 metr, ha 94% da 1000 metr ;
* 75% a chañsoù da dizhout ur c'harbed (2 m × 2 m) da 1500 metr, ha 60% da 1800 metr ;
* ur galloud uhel a-walc'h evit toullañ 13 mm dir hobregonet da 725 metr, gant ur munision PF2.

Ur stumm skañvoc'h, ar **Mini Hécate II**, kambret e .338 Lapua Magnum, a oa bet ijinet e 2018 evit ezhommoù disheñvel an nerzhioù ispisial gall. Savet eo evit tennañ en ur mod efedus betek 1400 metr, gant ur galloud etre an .308 Winchester hag an .50 BMG.

Restr:TE 2REI Afghanistan.jpg|Sniperien Eil rejimant harzlammerien al Légion Étrangère gall oc'h implijout ur PGM Hécate II hag un FR F2 e Afghanistan.
Restr:PGM-Hecate-seul-img 1008.jpg|Sell a-dost ouzh starderez-veg an Hécate II.
Restr:Scrome LTE J10 F1 scope 2007 07 14.jpg|Ur PGM Hécate II gant he lunedenn standart en arme c'hall, ar Scrome LTE J10 F1, dezhi ur c'hreskadur 10×.

## Daveennoù
Frederick Forsyth

**Frederick Forsyth**, ganet d'ar 25 a viz Eost 1938 e Ashford (Kent, Bro-Saoz) ha marvet d'an 9 a viz Even 2025, a oa ur c'hazetenner ha skrivagner saoz, brudet evit bezañ skrivet un ugent romant polis bennak, en o zouez *[[The Day of the Jackal]]* (1971), awenet diwar gwalldaol Petit-Clamart a-enep Charles de Gaulle. Ouzhpenn 70 milion a skouerennoù eus e holl levrioù a zo bet gwerzhet er bed a-bezh. Levier kirri-nij er Royal Air Force ha spier e voe Frederick Forsyth ivez.

## Daveennoù
Cobra

**Cobra** eo anv, e meur a yezh, en o zouez saozneg, spagnoleg ha galleg, spesadoù naeron (kobra e brezhoneg) eus ar genadoù Naja pe reoù all. Gellet a ra ivez ober dave da veur a dra :

## Istor

* ar c'hobra, un arouezlun egispian ;
* an oberiadur Cobra, e dibenn miz Gouere 1944, ma teuas a-benn an US Army da doullañ an talbenn alaman da vare emgann Normandi ;

## Douaroniezh

* enezenn Cobras, e Brazil ;

## Armoù ha karbedoù

* an AC Cobra, ur c'harr-tan sport ;
* ar Bell AH-1 Cobra, ur viñsaskell-emgann stadunanat ;
* an Otokar Cobra, ur c'harbed hobregonet implijet gant arme Turkia ;
* ar revolver Colt Cobra ;
* unan eus lesanvioù ar bistolenn Ruby ;
* ar RUAG Cobra, ur c'hanol-mortez damaotomatek suis ;

## Arzoù

* CoBrA, ul luskad arzel european (1949-1952) ;
* stumm ur *flash* a c'haller sevel war binvioù-luc'hskeudenniñ ;
* *[[The Cobra (romant, 2010)|The Cobra]]*, ur romant gant Frederick Forsyth (2010) ;
* *Cobra*, pe *[[King Cobra]]*, un dudenn eus bed Marvel ;

### Sinema ha skinwel

* *[[Alarm für Cobra 11 - Die Autobahnpolizei]]*, ur stirad polis alaman krouet e 1995 (*Alerte Cobra* e galleg) ;
* *[[Cobra (film, 1996)|Cobra]]*, ur film birvidik stadunanat ennañ Sylvester Stallone (1986) ;
* *[[G.I. Joe: Rise of Cobra]]*, ur film birvidik stadunanat ha tchek (2009) ;
FN MAG

An **FN MAG** (evit ***Mitrailleuse à Gaz***, ha goude ***Mitrailleuse d'appui général***) zo ur vindrailherez ijinet gant an armeurerien velgiat Dieudonné Saive hag Ernest Vervier er bloavezhioù 1950, ha produet abaoe 1958 gant an embregerezh FN Herstal. Soñjet eo bet evit bezañ ur vindrailherez liesroll, da vezañ implijet gant troadeien war o zreid koulz hag e-bourzh karbedoù. Unan eus an armoù implijetañ eus e rummad eo er bed a-bezh, betek hiziv.

## Deskrivadur
Awenet eo gwikefre an FN MAG gant hini ar Browning BAR M1918, azasaet evit bezañ pourveziet gant gourizoù. Kambret eo e 7,62 × 51 mm, unan eus kalibroù standart armeoù AFNA. 11,8 kg eo he fouez, 1.230 mm he hirder hollek ha 630 mm hirder he c'hanol. Ur sistem tennata dre amprest gazoù gant ur piston he deus, hag ur reolier evit kontrolliñ ar c'hementad gazoù adimplijet evit an tennañ aotomatek, ar pezh a zo akomod pa vez lous ar mekanikerezh. Dre-se e c'hall tennañ gant luskoù disheñvel, eus 600 betek 1000 tenn/min. Gellet a ra bezañ savet war un daoubez, un trebez pe ur fust. Yenaet e vez dre aer, ha gellet a ra he c'hanol bezañ cheñchet buan a-walc'h ma vez tomm.

He stummoù kentañ a oa o lammoù hag o fustoù e koad, met ar re a-vremañ zo savet gant polimer. Produet eo bet dindan aotre e meur a vro abaoe 1958 evel Alamagn, ar Rouantelezh-Unanet pe Stadoù-Unanet Amerika.

## Implijerien ofisiel
Implijet e vez pe eo bet an FN MAG e armeoù ouzhpenn 80 bro abaoe dibenn ar bloavezhioù 1950, en o zouez :

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  : dindan an anv MAG 58. Dibabet e 2010 e plas an AANF1 evit bezañ implijet gant troadeien pe savet war karbedoù. War-dro 10.000 skouerenn prenet.
* 
*  (e 6,5 × 55 mm)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  : dindan an anv GPMG.
*  : dindan an anv M240.
* 
* 
* 
* 

Implijet eo bet ivez gant strolladoù nann-gouarnamantel evel ar Provisional IRA e Iwerzhon.

## Levrlennadur
*  Mc NAB Chris, *The FN MAG Machine Gun: M240, L7, and other variants (Weapon, 63)*, Osprey Publishing, 2018, 80 p., ISBN 978-1472819673

## Daveennoù
Sly Stone

**Sly Stone**, ganet d'ar 15 a viz Meurzh 1943 e Denton (Texas) ha marvet d'an 09 a viz Even 2025, a oa ur soner stadunanat en doa bet ul levezon a-bouez war diorren ar sonerezh funk er bloavezhioù 1960 ha 1970. Ezel pennañ e oa eus ar strollad Sly and the Family Stone, en doa sonet war leurenn Woodstock e 1969.
Oberiadur Cobra

An **Oberiadur Cobra** a voe un dagadenn gant arme ar Stadoù-Unanet etre ar 25 hag an 31 a viz Gouere 1944, war talbenn kornôg an Eil Brezel-bed e Europa, evit terriñ al linennoù difenn alaman e takad Saint-Lô, e su ledenez Cotentin, en Normandi. Dont a reas Stadunaniz a-benn d'en ober, ha gellet a reas 3 Arme ar jeneral Patton diskenn war-zu Avranches, ha dieubiñ buan a-walc'h ar braz eus Breizh er pemzektez goude. Dre an oberiadur-mañ e voe paket ha drailhet ar 7 Arme alaman e godell Falaise e reter an talbenn. Merkañ a reas fin emgann Normandi.

Restr:Saint Lo and Vicinity.jpg|Stad an talbenn tro-dro Saint-Lô, nozvezh etre ar 24 hag ar 25 a viz Gouere 1944
Restr:Saint Lo and Vicinity - Operation Cobra.jpg|An toullañ stadunanat, 25-29 a viz Gouere
Restr:First Army Breakout.jpg|An toullañ e Calvados gant ar 1 Arme stadunanat (25 a viz Gouere - 4 a viz Eost)


## Levrlennadur
*  Georges Bernage, *Opération Cobra*, Heimdal, 2011, 159 p., ISBN 9782840482864
5,6 mm Suis

Ar **5,6 mm Suis**, anvet ivez **GP90** pe **Gw Pat 90** (evit **Gewehr Patrone**, *kartouchenn fuzuilh*, ha **1990**), zo ur munision armoù-skoaz hiniennel lakaet e servij en arme suis adalek 1990 evit he fuzuilhoù-arsailh nevez SIG SG 550. Produet eo gant RUAG.

Heñvel eo e vuzulioù ouzh re ur gartouchenn 5,56 × 45 mm standart en AFNA, ha gellet a ra an daou vunision bezañ implijet er memes armoù. An disheñvelderioù zo gant o boledoù : hini ar 5,6 mm Suis n'en deus ket ar galonenn dir implijet e reoù AFNA. Ar c'hemm diwezhañ eo eo azasaet ar GP90 evit kanolioù dezhe rizennoù 1/7" (da lavaret eo hag a ra un dro penn-da-benn e 7 meutad), pa vez 1/10" evit ar 5,56 mm standart.

Gwisket e voe ar vannadell gant nikel da gentañ. E 1999 a voe degaset un nebeud kemmoù d'ar GP90, evel ur gwiskamant e kouevr, ur poultr disheñvel hag un emors gwelloc'h e aozennoù, sañset, evit an endro.

Tri stumm eus ar GP90 a gaver : an FMJ diazez, unan roudenner, hag unan gwenn.

## Daveennoù
Andrea Kimi Antonelli

**Andrea Kimi Antonelli**, ganet d'ar 25 a viz Eost 2006 e Bologna, zo ur blenier redadegoù italian. Gounezet en deus Kampionadoù Italia hag Alamagn ar Formulenn 4 e 2022 ha Kampionad Europa ar Formulenn Rannvroel er bloaz war-lerc'h, ha graet en deus e gentañ tro e Formulenn 1 gant skipailh Mercedes e 2025. Echuiñ a reas e pevare plas e Priz Bras kentañ e Melbourne.

## Formulenn 4
E 2021 e oa bet Antonelli o kemer perzh en ur redadeg kirri unplas, evit ar wech kentañ. Da gentañ e kemeras perzh e div redadeg e Kampionad Europa ar C'hreiz a-raok mont da gampionad Italia gant Prema Powerteam. E 2022 e kemeras perzh er c'houlzad a-bezh gant Prema. Kevreañ a reas gant Charlie Wurz, Conrad Laursen, Rafael Câmara ha James Wharton. Un dibenn-sizhun kentañ dipitus en deus bet en Imola ma kollas an trec'h abalamour d'ur gudenn gant ur c'heflusker. Kroget en deus gant un heuliad trec'hioù, etrezek un eil plas en div dro da-heul. Goude un eil plas er Red Bull Ring hag ur berzh all e Monza e c'hounezas un hat-trick all e Mugello, ar pezh a roas tro dezhañ da c'hounit titl ar c'hampionad.

E-kichen e goulzad italian e kemeras perzh Antonelli e kampionad Alamagn ivez. Adalek ar c'hentañ tro e Spa-Francorchamps e c'hounezas daou drec'h. A-raok lakaat un tri c'hrogad e Hockenheim. Gounezet en deus titl ar c'hampionad er c'hrogad diwezhañ en Nürburgring, ma c'hounezas e zaou drec'h diwezhañ ar c'houlzad.

## Formulenn rannvroel
Evit gwellaat e anaoudegezh eus an diskiblezh e kemeras perzh e Kampionad ar Reter-Nesañ e-pad ar goañv gant Mumbai Falcons Limited. Kregiñ a reas e goulzad gant tri eil plas en div dro gentañ, ar pezh en deus lakaet anezhañ da vont betek penn ar c'hampionad. Gounezet en deus an titl a-benn ar fin a-enep Taylor Barnard er c'hrogad diwezhañ e Yas Marina, ur redadeg a-raok fin ar c'hampionad. 

Kadarnaet e voe neuze Antonelli da gemer perzh e Kampionad Europa, o chom gant Prema Powerteam ma voe en ur skipailh gant Lorenzo Fluxá ha Rafael Câmara, e enebour kozh e Formulenn 4. Kroget e oa e goulzad gant un eil plas en Imola ha goude-se daou eil plas e Barcelona. Neuze e c'hounezas e drec'h kentañ en eil redadeg e Spa-Francorchamps, merket gant gwallzarvoud marvus ar blenier izelvroat Dilano van 't Hoff. Goude un trec'h all en eil redadeg tro Zandvoort e tizoloas titl ar c'hampionad gant 39 foent a-raok Stenshorne.

## Formulenn 2
Evit ar c'houlzad 2024, Antonelli en deus dibabet chom hep kemer perzh er Formulenn 3 FIA ha mont e Formulenn 2 war-eeun, c'hoazh gant Prema Powerteam, ma kemer perzh gant Oliver Bearman. Goude-se e kemeras div wech ar c'hwec'hvet plas e Jeddah. E Imola, an Italian a echuas adarre pevare er redadeg pennañ, o tifenn e blas a-enep Franco Colapinto.

## Formulenn 1

## Daveennoù
The Kingsroad

"**The Kingsroad**" eo eil lodenn ar c'hentañ koulzad eus ar stirad skinwel moliac'h krennamzerel *[[Game of Thrones]]* gant HBO, ha skignet evit ar wech kentañ d'ar 24 a viz Ebrel 2011. Skrivet eo bet gant krouerien ar stirad skinwel, David Benioff ha D. B. Weiss, ha filmaozet gant Tim Van Patten.

Tost an holl darvoudoù eus al lodenn a erru e-kerzh ur veaj: Eddard Stark a zo gant e verc'hed oc'h ambrougañ ar roue hag al lez evit tizhout King's Landing. Kinniget eo bet da Eddard Stark dont da vezañ Dorn ar roue, Tyrion Lannister a ambroug Jon Snow en e veaj evit tizhout ar Voger, ha Daenerys nevez-dimezet a ya gant he gwaz *Khalasar* betek kêr Vaes Dothrak. E-pad an azmer-se, e Winterfell, Catelyn Stark a zo sabatuet goude ma vije kouezhet Bran.

Titl al lodenn a zo deuet diwar anv an hent hag a dreuz Westeros, hag a echu e King's Landing.
## Liammoù diavaez
*  The Kingsroad war IMDb
*  The Kingsroad war lec'hienn HBO
Paul Aron

**Paul Aron**, ganet d'ar 4 a viz C'hwevrer 2004 e Tallinn, zo ur blenier redadegoù estoniat hag ezel eus skipailh Mercedes Junior eus 2019 da 2023.

Trede e kampionad Formulenn 2 2024, deuet eo da vezañ blenier mirout evit skipailh F1 alpine e 2025.

Breur yaouankañ ar blenier redadegoù Ralf Aron eo.

## Formulenn 4
Paul Aron en deus graet e c'hoari kentañ e 2019 e kampionad Alamagn ar Formulenn 4 gant Prema Powerteam, ur skipailh renet gant e vreur Ralf Aron. Echuiñ a reas 7vet er c'hampionad gant daou drec'h, en Aostria hag en Izelvroioù. Er memes bloaz e kemeras perzh ivez e Kampionad Italia ar Formulenn 4, gant Prema Powerteam adarre. Echuiñ a reas 3e er c'hampionad gant eizh plas war ar podiom ha daou drec'h. A-drugarez d'ar bloavezh kentañ brav-se, daoust d'e statud nevez-deuet, e oa aet Paul Aron e-barzh skipailh Mercedes Junior.

## Formulenn Renault Eurocup
E 2020, Paul Aron a dremenas d'ur bazenn nevez hag a gemeras perzh e ART Priz Bras e Formulenn Renault Eurocup, e-lec'h ma oa bet amprouet ar bloaz a-raok dija. Daoust d'e eil plas gwellañ en Nürburgring e oa bet trec'het an Estonian gant paotred all e skipailh, barrekoc'h egetañ, Grégoire Saucy ha Victor Martins. Martins a c'hounezas ar c'hampionad, tra ma ne dapas Paul Aron nemet an 11vet plas gant 54 foent. Gant e skipailh ART Priz Bras avat ez eas ar maout.

## Formulenn Rannvroel
Evit ar c'houlzad 2021 eus Kampionad Europa ar Formulenn Rannvroel e c'halv Prema Powerteam Paul Aron, da skoazellañ David Vidales ha Dino Beganovic. E gentañ podiom a zeuas er c'hentañ tro en Imola, ma voe eil en eil redadeg. Dont a reas a-benn ivez da echuiñ trede en div dro war-lerc'h, met goude-se e voe ur pezh toull betek seizhvet tro ar c'houlzad en Aostria. An Estonad en deus bet e zibenn-sizhun gwellañ eus ar c'houlzad e Mugello, ma oa bet tapet gantañ daou blas, daou drec'h hag ur c'hrogad buanañ er redadeg. Gant seizh podiom en holl ez eas dadrede e kampionad ar vlenierien, war-lerc'h Grégoire Saucy hag Hadrien David.

## Formulenn 3
E 2023, c'hoazh gant Prema Racing, e kemeras perzh Paul Aron e Kampionad FIA ar Formulenn 3 gant Dino Beganovic ha Zak O'Sullivan. E-pad ar c'houlzad-se e c'hounezas ur gourfenn er redadeg sprint en Aostria. Echuiñ a reas ar c'hampionad en trede plas dre vras ​​gant 112 poent. Kemer a reas perzh ivez e titl ar saverien evit e skipailh.

## Formulenn 2
Evit ar c'houlzad 2024 e kendalc'h Aron e kampionad ar Formulenn 2 en ur gemer perzh e Hitech Racing, e-kichen ar Belgiad Amaury Cordeel. E-pad ar c'houlzad en deus tapet pevar lec'h en holl hag eizh podiom, en o zouez seizh e-kerzh ar seizh dibenn-sizhun kentañ. Aron a c'hounezas e drec'h kentañ ha nemetañ ar c'houlzad e Rouedad Etrebroadel Losail e Katar. Echuiñ a reas da drede er c'hampionad gant 163 foent, goude Gabriel Bortoleto hag Isack Hadjar.

## Formulenn 1
D'an 30 a viz Du 2024 e oa bet embannet gant skipailh Alpine F1 e oa deuet Paul Aron evel blenier mirout evit ar c'houlzad 2025. Gant ar skipailh emañ o kemer perzh, asambles gant Jack Doohan, e-kerzh ar c'houlzad goude ar c'houlzad 2024 en Abu Dhabi.

## Daveennoù
20 × 138 mm B

An **20 × 138 mm B**, pe **Lang Solothurn**, zo ur munision eneptank hag enepnijerez ijinet e 1930 gant Swiss Solothurn, un embregerezh suis stag ouzh ar strollad alaman Rheinmetall. Implijet e voe kalz da vare an Eil Brezel-bed gant nerzhioù an Trede Reich hag un nebeud broioù all tost ouzh nerzhioù an Ahel.

## Armoù kambret e 20 × 138 mm B

### Suis
* Fuzuilhoù eneptank Solothurn S-18/1000 hag S-18/1100
* Kanol enepnijerez Solothurn ST-5 20mm

### Alamagn
* Kanolioù Flak 30, Flak 38 ha Flakervierling 38
* KwK 30 ha KwK 38 savet war garbedoù
* kanol nijerez MG C/30L

### Italia
* Cannone-Mitragliera da 20/65 modello 35 (Breda) 
* Cannone-Mitragliera da 20/77 (Scotti)

### Finland
* Fuzuilh eneptank Lahti L-39
* Kanol enepnijerez Lahti L-40

### Polonia
* Kanol eneptank savet war garbedoù Nkm wz.38 FK

## Daveennoù
Karr hobregonet (milourel)

Ur **c'harr hobregonet** a vez graet eus ur c'harbed stourm milourel gant un hobregon ha rodoù. En istor e oa implijet da gentañ evel karbed enaouer evit sklêrijennañ un dachenn, ambrougerezhoù armet, surentezh dibarzh, ha kefridioù all liammet ouzh un dachenn-emgann. Gant ma oa o tigreskiñ implij ar varc'hegiezh, ar c'hirri hobregonet a oa bet krouet evit seveniñ ar c'hefridioù a oa graet gant ar marc'hegerezh skañv. Memes goude donedigezh an tankoù, ar c'hirri hobregonet a oa chomet implijus-tre dre o nerzh fiñv bliv, o c'houst marc'had-mat ha dre ma oant aes da gempenn. Implijet e oant bet alies gant luioù trevadennel evel arm marc'had-mat hag aes da zezougen e rannvroioù isdiorreet. E-kerzh an Eil Brezel-bed, darn eus ar c'hirri hobregonet a oa bet savet evit oberoù sklêrijennañ, lod all evit ar c'hefridioù kehentiñ. Lod all a oa bet dafaret gant armoù ponneroc'h evit bezañ implijet evel harp-tan e-serr karbedoù biskoulet. Evit ar re-se e oa kefridioù resis e-kerzh un emgann evel heuliañ nerzhioù enebour o kilañ, tagañ a-gostez, dreist-holl e-kerzh Kampagn Norzh Afrika.

## Notennoù ha daveennoù
Mas (disheñvelout)

Ar **[[mas]]** pe tolz zo ur c'hementad fizikel dezverkus eus ar c'hementad danvez zo en ur c’horf.

Ar mas zo ivez un atant e Provañs, Okitania, Katalonia hag Aragon. Deuet eo da vezañ un anv-tiegezh er broioù-se.

## Anv-tiegezh
* Artur Mas (g. e 1956), politikour katalan, bet prezidant gouarnamant Katalonia
* Jeanne Mas (g. e 1958), kanerez c'hall
* Enric Mas (g. e 1995), marc'hhouarner eus Mallorca

## Anv-lec'h
* Mas de las Matas, ur gumun en Aragon, e Spagn
* Lo Mas, ur gêriadenn e departamant Alpoù-an-Arvor, e Bro-Nisa
* Lo Mas d'Asilh, ur gumun e departamant an Arièja, en Okitania
* Lo Mas d'Agenés, ur gumun e Gwaskogn, e departamant Lot-et-Garonne, en Okitania
* Mas d'Aussièira, ur gumun e departamant Lozère, en Okitania
* Lo Mas d'Auvinhon, ur gumun e departamant Gers, en Okitania
* Lo Mas de Cabardés, ur gumun e departamant Aude, en Okitania
* Le Mas Granièr, ur gumun e departamant Tarn-ha-Garona, en Okitania

## Armoù
* M.A.S. eo anv berr ar Manufacture d'Armes de Saint-Étienne, hag a voe e-touez labouradegoù armoù pouezusañ Bro-C'hall. Al lizherennnoù a gaver e anvioù armoù bet produet enni, en o zouez :
** ar MAS 36, ur fuzuilh
** ar MAS 38, ur bistolenn-vindrailher
** ar MAS 49, ur fuzuilh
Timbroù Dhâr

Unan eus Stadoù-priñselezh Indez Breizh-Veur e oa Dhâr hag unan eus broioù-gwarezet ar Rouantelezh-Unanet e-pad an . Emañ an tiriad e kornôg an Unvaniezh Indian, e Stad Madhya Pradesh bremañ.

Embannet e oa bet un nebeud timbroù gant Dhâr, implijet er vro hepken, etre 1898 ha 1901.

Ne oa skeudenn ebet war timbroù ar rummad kentañ met talvoud-gwerzh pep hini e lizherenneg hindiek, skrivet e liv war baper ruz, orañjez, mouk… Ur siell a liv du ront a voe merket war an timbroù.
Skoed-ardamez ar briñselezh a voe skeudennaouet war an eil rummad.

Tennet e voe an holl dimbroù eus ar werzh e miz Meurzh 1901. 

## Pennad kar :
* Timbroù Indez Breizh-Veur
Unvezioù trevadennel

**Unvezioù trevadennel** pe **bagadoù trevadennel** a oa anv unvezioù milourel enluet ha savet, pe implijet evel unvezioù gwarnizon en, tiriadoù trevadennel.
## Kenarroud
An trevadennoù-se a c'helle bezañ tramor pe nepell diouzh broioù galloudus evel Impalaeriezh Sina pe Impalaeriezh Rusia. An unvezioù trevadennel a oa bet implijet gant galloudoù impalaerel an Henamzer (evel Kartada pe Roma), pe er marevezh modern (gant ar Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall, an Izelvroioù, Danmark, Stadoù-Unanet Amerika, Alamagn, Italia, Japan, Spagn, ha Portugal). A-wechoù e oant unvezioù enluet gant ur penn-brezel lec'hel, evel skoazellerien; a-wechoù all e oant aozet gant an nerzhioù trevadennel.

## Orin
Pa oa kroget an trevadennerezh, an unvezioù-se a oa dreist-holl Europiz deuet eus luioù broadel europat ar galloudoù trevadennel. Un nebeud soudarded "a-orin" eus an trevadennoù aloubet a oa enluet ivez. Goude-se e oant implijet en unvezioù disrannet diouzh ar re europat, dindan galloud o fennoù-brezel dezho ha goude-se dindan renerezh ofiserien eus Europa.
## Pennadoù kar
* goprsoudard
* bezen
* damsoudard

## Notennoù ha daveennoù
Lazhadeg Gymnasium Graz

D'an 10 a viz Even 2025, tro 9e55 CEST, e oa bet ul lazhadeg a-yoc'h er gymnasium *Dreierschützengasse*, ur skol eil derez e Graz, en Aostria. Ar polis en doa embannet e oa bet lazhet dek den ha gloazet unnek all gant an tenner. An torfedour zo en em lazhet e privezioù ar skol hag embannet ez eus e oa ur skoliad kozh eus ar skol, 21 bloaz dezhañ, anvet Artur A.
## Al lazher
An torfedour en deus implijet ur bistolenn damaotomatek Glock prenet un nebeud devezhioù a-raok an dagadenn. Armet e oa ivez gant ur fuzuilh-pomp.
## Notennoù ha daveennoù
Brian Wilson

**Brian Douglas Wilson**, ganet d'an 20 a viz Even 1942 e Inglewood (Kalifornia) ha marvet e miz Even 2025, a oa ur c'haner, sonaozer ha produktour pladennoù stadunanat. Kensavet en doa ar strollad The Beach Boys e 1961.

## Daveennoù
Télé Paese

**Télé Paese** a zo ur chadenn skinwel lec'hel bet krouet d'an  ha diazezet e Monticello. Skignañ a ra abadennoù e galleg dreist-holl, war Gorsika a-bezh, daoust ma lâr ar chadenn reiñ ur plas dereat d'ar c'horseg.

## Istor

Krouet e oa bet ar chadenn e 2006 gant Franco Farsetti, en doa labouret evit ar radio lec'hel Radio Balagne.

E 2016 eo bet roet ar gwir d'ar chadenn da skignañ dre an TNT gant an ARCOM war ul lodenn deus Korsika hepken, hag e 2021 war Gorsika a-bezh.

## Notennoù ha daveoù

## Liamm diavaez
*  Lec'hienn ofisiel Télé Paese
Timbroù Ginea Frañs

Emañ Ginea e kornôg ar c’hevandir afrikan, etre Sierra Leone ha Liberia er Su, Mali, Ginea Bissau  ha Senegal e Hanternoz. Graet e veze *Ginea Frañs* eus ar vro evit diforc’hañ ar vro-mañ diouzh Ginea spagnol (Ginea ar C'heheder) ha Ginea Portugalek (Ginea Bissau hiriv).

Aloubet e voe an tiriad gant ar C’hallaoued e 1881 ha lakaet dindan melestradurezh trevadennel Senegal da gentañ. Anvet e oa ”Établissements des Rivières du Sud” d’a c’houlz-se. D’ar 17 a viz Kerzu 1891 e teuas da vezañ un drevadenn hec’h-unan dindan anv  Ginea.

Timbroù an Trevadennoù gall pe re Senegal a veze implijet betek-henn, hogen lakaet e voe e 1892 e gwerzh 13 timbr diouzh ar rummad  Navigation et Commerce gant un alc’hwez GUINÉE FRANÇAISE.

Ur rummad orin o kinnig tresadenn ur mesaer afrikan a voe embannet e 1904, met buan e voe lakaet e gwerzh timbroù boutin an trevadennoù : poltred ar Jeneral Faidherbe pe hini ar Gouarnour-meur Noël-Eugène Ballay, gwez-palmez, Diskouezadeg an Trevadennoù e Paris (1931), Diskouezadeg Etrebroadel Paris e 1937, 150vet deiz-ha-bloaz an Dispac’h gall (1939)…

Un toullad timbroù moullet e e 1913 hag e 1938 a ro un tamm plas da sevenadur ar vro : gwiaderien Fouta Djalon, artizaned ar c’hoad, koefoù hengounel merc’hed….

Ar gerioù AFRIQUE OCCIDENTALE FRANÇAISE pe AOF a veze moullet e-kichen anv an drevadenn bepred.

Etre 1944 ha 1958 e voe paouezet gant an timbroù istitlet "Guinée Française" hag implijet e voe timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall.

Roet e voe da c’hGinea statud un tiriad tramor e miz Here 1946, met nac’hañ a reas ar Prezidant Ahmed Sékou Touré ar raktres « Unvaniezh » gant Bro-C’hall. Embannet e voe Republik Ginea d’an 2 a viz Here 1958.
D’ar 5 a viz Genver 1959 e teue er-maez an timbroù kentañ ar Stad nevez : temoù brogarour (an dizalc’hidigezh, an emezelañ d’an A.B.U. pe de Unvaniezh Postoù ar Bed, poltred harozed ha merzherien Afrika..), sevenadur ar vro (binviji sonerezh, maskloù hengounel, dañsoù ar vro…), loened gouez ar rannvro….

Kalz timbroù a vent vras a vez embannet gant Ginea, un darn mat diouto o vezañ gwerzhet da varc’hadourien ha dastumerien ar bed…

## Pennad kar
*Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall
Beach

**Beach** zo ur ger saoznek hag a dalv kement ha traezhenn. Kavet eo e anvioù lec'hioù ha tud.

## Anv-lec'h
Kêrioù :
* Long Beach, anv meur a lec'h, en o zouez Long Beach, ur gêr e Kalifornia
* Virginia Beach, kêr vrasañ stad Virginia e Stadoù-Unanet Amerika

Anv pemp traezhenn dilestradeg Normandi d'ar 6 a viz Even 1944 : Omaha Beach, Juno Beach, Sword Beach, Utah Beach ha Gold Beach.

## Sevenadur
* The Beach Boys, ur strollad sonerezh surf stadunanat
* Beach House, un daouad dream-pop stadunanat
* *[[The Beach (film)|The Beach]]*, ur film troet e 2000, Leonardo DiCaprio o c'hoari e-barzh.
Johann Nikolaus von Dreyse

**Johann Nikolaus von Dreyse**, ganet d'an 20 a viz Du 1787 e Sömmerda (neuze e Kurmainz, Alamagn a-vremañ) ha marvet d'an 9 a viz Kerzu 1867 er memes kêr, a oa un armeurer alaman, brudet evit bezañ ijinet ur fuzuilh karget dre he c'hulasenn, dezhi ur spilhenn hag a dreuze ur gartouchenn baper klok evit tennañ. Awenet e oa gant labourioù e vestr bet, Jean Samuel Pauly. Ar fuzuilh Dreyse a voe dibabet gant an armeoù prusian e 1841. Implijet e voe e emgann Sadowa a-enep Aostria e 1866, hag er brezel a-enep Frañs e 1870-1871. Ur mell araokenn deknikel e oa an arm-mañ, pa rae ar braz eus an armeoù european d'ar poent-se gant fuzuilhoù karget dre o beg hiroc'h da adkargañ.

## Daveennoù
Aimo Lahti

**Aimo Lahti**, ganet d’an 28 a viz Ebrel 1896 e Viiala (Finland) ha marvet d’an 19 a viz Ebrel 1970 e Jyväskylä, a oa un ofisour hag ijinour finlandat. Brudet eo evit an armoù-tan en doa savet etre ar bloavezhioù 1920 ha 1940, hag a voe implijet gant arme e vro e brezelioù ar mare-se.

## Buhez
Goude e studioù e labouras Lahti evit an hentoù-houarn e Finland. Ur wech echuet gant e amzer-servij en arme finlandat e 1921 tivizas chom da labourat enni evel armeurer, ha goude bezañ diskouezet e varregezhioù war an teknik e voe kaset da Servijoù an Dafar e Ministrerezh Diabarzh ar vro e 1925. Asambles gant ar c’habiten Saloranta e ijinas ur fuzuilh-vindrailher, al Lahti-Saloranta M/26, hag a voe implijet gant an arme adalek 1926.

E 1928 e voe anvet da c’hourseller en embregerezh-stad armoù VKT, hag e 1930 e voe lakaet e penn servij an armoù skañv eno. Er bloavezhioù 1930 e savas armoù a bouez e istor milourel Finland, en o zouez ar bistolenn-vindrailher Suomi KP/-31 (1931), ar bistolenn damaotomatek Lahti L-35 (1935) hag ar fuzuilh eneptank Lahti L-39 (1939). An armoù-mañ a voe implijet er Brezel Goañv a-enep an URSS (1939-1940) hag er Brezel Kendalc’h war-lerc’h, betek 1944.

An AAC (*Allied Control Commission*) a erruas er vro e miz Gwengolo 1944 evit kontrolliñ hag e oa doujet an harz-tan etre Finland hag an URSS, ha diwar-neuze e voe berzet da Lahti ijinañ armoù nevez. Bevañ a reas diwar ul leve major-jeneral roet gant an arme betek e varv e 1970.

## Levrlennadur
*  VAAJAKALLIO Maire, *Aimo Lahti: Asesuunnittelijana Suomessa*, Jyväskylä, K.J. Gummerus, 1970, 12430/1970 

## Daveennoù
Priz Bras kirri Katar

**Priz Bras Katar** zo un abadenn redadegoù kirri e Kampionad ar Bed Formulenn 1 a grogas e 2021 hag a vez dalc'het e Rouedad Etrebroadel Losail. Sinet eo bet ur c'hontrad dek vloaz gant ar Formulenn 1, adalek ar c'houlzad 2023, da-heul an abadenn gentañ d'an 21 a viz Du 2021.

## Istor
Da gentañ e oa bet lakaet e-barzh deiziataer Kampionad ar Bed Formulenn 1 2021 Priz Bras Aostralia (tro hengounel digoradur ar c'houlzad, met dilezet betek an deiziad-mañ) d'an 21 a viz Du, ha goude-se, a-benn ar fin, e aozerien ha Formulenn 1 a zilezas aozañ ar redadeg-se evit an eil bloavezh war-lerc'h e-keñver ar c'hleñved-red Covid-19. 

D'an 30 a viz Kerzu 2021 e oa bet embannet gant ar Formulenn 1 e vo dalc'het ugentvet tro ar c'hampionad e Rouantelezh Etrebroadel Losail lec'hiet e-kichen Doha evit ar c'hentañ Priz Bras Katar aozet e-kerzh kampionad ar bed. Ouzhpenn-se e c'hortozer e vo ur c'hoari peurbadus war deiziataer ar c'hampionad, dre ma'z eus bet sinet ur c'hontrad dek vloaz evit e aozadur adalek ar c'houlzad 2023.

Lewis Hamilton eo bet trec'h kentañ Priz Bras Katar.

## Disoc'hoù
### Formulenn 1

### Formulenn 2

### Trec'herien
*Ur foñs roz a ziskouez ur redadeg ne oa ket perzh eus Kevezadeg bed ar Formulenn 1.*

## Daveennoù
Police Service of Northern Ireland

Ar **Police Service of Northern Ireland** pe **Servij polis Norzhiwerzhon** (**PSNI**; iwerzhoneg: Seirbhís Póilíneachta Thuaisceart Éireann; skoteg Ulster: *Polis Service o Norlin Airlan*), eo ar servij polis a ra war-dro ar c'hefridioù surentez ha diarbenniñ an torfedelezh e Norzhiwerzhon.

Erlec'hiet en doa ar Royal Ulster Constabulary (RUC) goude un adsevel ha kemm anv e 2001 diwar atiz an Dezrevell Patten.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Gymnasium

***Gymnasium*** zo ur ger latin implijet er broioiù alamanek deist-holl evit envel skolioù eil derez hag a stumm an deskarded da vont war-zu studioù er skolioù-meur. E Breizh e vije ur c'hemmesk etre skolaj ha lise (11 vloaz betek 18-19 vloaz), e Breizh-Veur e vije tost d'ar *[[grammar school]]*. A-raok an XX kantved, ar sistem *gymnasium* a oa ur c'hemmesk eus sistemoù deskadurezh lies dre Europa. 

Ar ger gresianek *γυμνάσιον*/*gumnásion*, eus ar gresianeg *γυμνός* pe *gumnós*, "noazh", a oa bet implijet da gentañ en Henc'hres, evit ober anv eus ul lec'h deskadurezh korfel ha speredel evit ar baotred yaouank.
Timbroù Stadoù ar Pab

**[[Stadoù ar Pab]]** (en italianeg : *Stato Pontificio* pe *Stato della Chiesa*) a denn d'an hollad diriadoù a oa renet gant pibien an Iliz katolik etre kreiz an  hag unvanidigezh Italia e 1870.

D'an 21 a viz Gwengolo 1851 e voe embannet gant ar c'hardinal Sekretour-stad Giacomo Antonelli e oa bet divizet ober gant "bolli franchi" (timbroù-post) evit kas lizhiri e Stadoù ar Pab. Dibabet e voe kinnig tresadenn ar “chiavi decussate” (alc'hwezioù kroaziet Sant Pêr) war-c'horre gant an “triregno” (tiarenn dridoupl), ardamez ofisiel ar Bibien e-pad kantvedoù. Er Palazzo Madama e voe digor ur burev-post etre 1851 ha 1870.

Embannet e oa an timbroù war baper livet, du ar skeudenn, ha pep hini anezho gant an alc’hwez « FRANCO BOLLO POSTALE ». 

Talvoud-gwerzh an timbroù a oa skrivet e *bajocchi* (unander = Baiocco pe *Baj*) hag e *Scudo*, moneiz Stadoù an Iliz.

Goude bezañ moullet pevar zimbr a briz izel (1/2 baj, 1 baj, 2 baj glas-loued pe wenn ha 3 baj) e voe pinvidikaet ar rummad diwezhatoc'h er memes bloavezh gant  timbroù a dalvoudegezh uheloc'h : an 8 baj du war baper gwenn (1añ a viz Here), an timbr glas 50 baj hag an hini roz karmin 1 scudo war baper gwenn, hemañ diwezhañ implijet e Roma hepken (an eil hag egile embannet d'an 12 a viz Kerzu 1852). Nann-kranellet e oa an holl anezho. Hanterenn an timbroù kêr troc’het e daou damm a gaver peget ouzh lizhiri zo.

Buan e voe dizoloet gant ar pennadurezhioù e rankent talañ ouzh un toullad kudennoù. Da gentañ e veze kavet timbroù dezho merk ar sielloù diverket evit ma c'hallje an timbroù bezañ implijet en-dro. A-hend-all,  lakaet e voe e gwerzh e 1855 timbroù faos heñvel ouzh re 1852, savet e Bologna dre litografiezh. Souezhusat tra, an timbroù faos zo rouez-kenañ (teir skouerenn hepken a anavezer eus an hini 1 baj.) hag o friz zo uhel-spontus.

Pennoù-bras an Iliz a gavas an diskoulm e 1856 dre implijout paper tevoc’h, gant ur filigran. Un tamm brasoc’h eo ar rummad embannet e 1867, hag ur marz ledan a-walc’h zo bet ouzhpennet. Timbroù gant ur skeudenn heñvel  ouzh ar re a-raok (alc’hwezioù ha tiarenn) met gant tuioù kranellet a voe moullet e 1867.

Ne voe mui implijet timbroù Stadoù an Iliz goude miz Gwengolo 1859 e Romagna, erlerc’hiet ma voent gant re ar vro-se. Gwerzhet e voe timbroù Sardigna e bro Marche hag en Umbria adalek miz Here 1860, ha re Stad Italia goude 1870.

Ar pab Leon XIII a sinas diskar ofisiel Stadoù ar Pab d'an 20 a viz Gwengolo 1900. Adtapout a reas an Iliz un tamm emrenerezh postel e 1929 pa voe sinet Feur-emglev Lateran gant ar Pab Pi XI ha Mussolini ha krouidigezh Stad Kêr ar Vatikan.

## Pennadoù kar
*Timbroù Keoded ar Vatikan
*Timbroù Italia
Impalaeriezh Sina

An **Impaleriezh sinaat** (sinaeg: =中华帝国 sinaeg hengounel: =中華帝國, pinyin: Zhōnghuá Dìguó), pe **Impalaeriezh Sina**, e oa anv ar vro renet gant Impalaer Sina e-kerzh marevezh Sina impalaerel. An anv a zo bet krouet gant skolveuridi eus ar C'hornôg evit ober anv eus an tierniezhioù Ming ha Qing  (pe an tierniezhoù impalaerel sinaat dre vras). Un droienn all a oa bet ivez : an "Impalaeriezh Neñvek", oc'h ober dave da statud an impalaer  a oa Mab an Neñv. E 221 AJK, e oa bet unvanet Sina dindan sujidigezh un impalaer evit ar wech kentañ, ha tierniezhoù impalaerel lies a oa bet o ren ar vro e-kerzh daou vilved goude-se, evel ar re Qin, Han, Jin, Sui, Tang, Song, Yuan, Ming, hag Qing, e-touez reoù all.
## Notennoù ha daveennoù
Messerschmitt Bf 110

Ar **Messerschmitt Bf 110**, lesanvet an **Me 110**, a oa ur c'harr-nij chase-bombezer (*Jagdbomber* pe *Jabo*), ur **Zerstörer** (distrujer, Karr-nij chase ponner) gant  daou geflusker, ha karr-nij chase noz (*Nachtjäger*) ijinet gant an embregerezh kirri-nij alaman Bayerische Flugzeugwerke (BFW) ha produet gant Messerschmitt. Implijet e oa dreist-holl gant al *[[Luftwaffe (1935-1945)|Luftwaffe]]* hag implijet e voe a-hed an Eil Brezel-bed.
## Notennoù ha daveennoù
Kabaduilh e an Baile Meánach e 2025

D'an 9 a viz Even 2025 e oa kroget kabaduilhoù e Ballymena, ur gêr eus Kontelezh Aontroim, Norzhiwerzhon, goude ma vije bet daou grennard romanian o vezañ tammallet dezho gant ar polis da vezañ klasket gwallañ ur grennardez. D'ar c'hentañ nozvezh kabaduilh, div oto polis a oa bet devet ha meur a zi pe stal a oa bet labezet. Pempzek ofiser polis a oa bet gloazet hag un emsaver a oa bet harzet. An eil nozvezh e oa bet seitek ofiser polis a oa bet gloazet ha pemp emsaver harzet. An distrujoù a oa bet dre kêr a-bezh; ouzhpenn-se e oa ledanaet ar c'habaduilh e kêrioù Belfast, Carrickfergus, Cúil Raithin, Lios na gCearrbhach ha Baile na Mainistreach.
## Kenarroud
D'ar 7 a viz Even 2025, ur grennardez a oa bet taget reizhel e *Clonavon Terrace* e Ballymena ha bet e oa bet Police Service of Northern Ireland (PSNI) o tamallañ daou grennard evit klask gwallañ. D'an 9 a viz Even, ar baotred 14 bloaz a oa bet o tremen dirak lez-varn Coleraine dre videolink en ur vezañ bac'het e Kreizenn justis ar re yaouank e Woodlands e Bangor, County Down. Komzet o deus gant sikour un troer e roumaneg ha nac'het o devoa an tamalloù gwalladenn gant ar genou. Dalc'het e vint er rgeizenn betek an 2 a viz Gouhere d'an nebeutañ, an devezh ma vint kaset dirak lez-varn ar re yaouank eus Ballymena.

Tro 7eur30 noz e oa bet kantadoù a dud bodet e dirak ti-kêr Ballymena; aet e oant en un doare peoc'hus dre dachenn Galgorm Road betek tizhout Clonavon Terrace, lec'h an dagadenn reizhel. Ar polis a oa o evezhiañ abaoe ar vodadeg er c'hreiz-kêr, hag embannet e oa bet gant ar polis e oa peoc'hus an darvoud da gentañ.
## Notennoù ha daveennoù
Brezel an Daouzek Devezh

Abred diouzh ar mintin d'an 13 a viz Even 2025, Israel a oa bet o kregiñ gant un oberiadur bombeziñ war palioù niverus en Iran. Anv kod an oberiadur gant Israel a zo **Oberiadur savidigezh al leon**., anvet e vez ivez **Brezel an Daouzek Devezh** . An tagadennoù, kaset da benn gant Nerzhioù difenn Israel hag ar Mossad, a glaske distrujañ savadurioù nukleel, savadurioù milourel, ha lec'hioù bevañ ul lod eus pennoù ar vro, labezet e oa bet lod lec'hioù pouezus liammet ouzh program armoù nukleel Iran. and eliminating Iran's top military leadership. An dagadenn dre aer a oa bet an hini brasañ war Iran abaoe ar Brezel etre Iran hag Irak ha penn-kentañ ar brezel etre Iran hag Israel.

Ur wech kroget an oberiadur israelian, e oa bet klevet tarzhadennoù dre Tehran a-bezh, evel e-kichen staliadurioù milourel, nepell diouzh lec'hioù bevañ pennoù ar vro. Lod testoù a embann bezañ bet gwelet flamennoù ramzel ha tarzhadennoù lies. Tarzhadennoù a oa e Natanz, proviñs Isfahan, lec'h ma z'eo lec'hiet unan eus pouezusañ kreizennoù nukleel ar vro. kreizennoù nukleel e Khondab ha Khorramabad a oa bet taget ivez. Penn an aozadur Korfad gwarded ar Reveulzi islamek Hossein Salami a oa bet lazhet e-kerzh an dagadenn. Hervez Tsahal eo bet lazhet ivez penn uhel an nezhioù lu, ar Major jeneral Mohammad Bagheri. Skiantourien war an nukleel Fereydoon Abbasi ha Mohammad Mehdi Tehranchi a oa bet alzhet ivez, hervez mediaioù ofisiel Iran. Lazhet ez oa bet kement trevourien evit soudarded e-kerzh an tagadennoù. Savadurioù a-bep seurt a zo bet tizhet, reoù liammet ouzh an nukleel, lod all milourel, lod all karterioù lec'hioù bevañ. Adkroget eo an tagadennoù diouzh an abardeiz, gant bombezadegoù war Aerborzh Tabriz ha war kreizenn nukleel Natanz.
## Pennadoù kar
* Bombezadegoù stadunanat savadurioù nukleel Iran

## Notennoù ha daveennoù
Siell ar roue Dinis Iañ (1953)

Siell ar roue Denis (*Selo de Autoridade do rei Dom Dinis* e portugaleg) zo anv un rummad timbroù-boutin portugalek, embannet e 1953.

Treset e voe gant Jaime Martins Barata ha moullet gant teknik al litografiezh gant ar Casa da Moeda. Kinnig a ra an timbr bihan-mañ siell ar roue Dinis Iañ : ur marc'heg war varc'h o tougen ur skoed gant armoù ar rouantelezh portugalat, teir steredenn, hag ur groaz. En traoñ eo bet skrivet anv ar vro hag an talvoud-gwerzh war an tu-dehou.

Embannet e voe an holl dalvoudegezhioù d'an 10 a viz Genver 1953, nemet an 30 cent e miz Kerzu 1955. Tennet e voent tamm-ha-tamm diouzh ar werzh adalek an 31 a viz Kerzu 1972 betek an 30 a viz Gwengolo 1975.
Finary

**Finary** a zo un embregerezh gall hag a ginnig servijoù liammet ouzh postadur prevez kapitalioù evit an hiniennoù. Krouet e oa bet Finary e 2020 gant Mounir Laggoune ha Julien Blancher.

E penn-kentañ e kinnige Finary un arload evit kenstrollañ e holl gontoù a-benn heuliañ ha merañ anezho d'un doare efedusoc'h. Deuet eo da vezañ adalek 2022 un ti-bank prevez ispisializet war ar postadur kapitalioù.

## Istor

E 2020 e oa bet lañset an arload Finary gant Mounir Laggoune ha Julien Blancher evit merañ e arc'hant, kontoù en ti-bank, asurañsoù buhez, kriptomoneizoù hag ar savadurioù memes. Krouet ez eus bet ur chadenn YouTube e galleg gant ar memes anv evit kizidikaat an dud d'ar postadur kapitalioù hag evit brudañ an arload.

Etre 2021 ha 2022 e oa bet diskoachet tud hag embregerezhioù evit postañ arc'hant e-barzh an embregerezh gant ar pal da lakaat Finary da vezañ un ti-bank. Roet e oa bet ar statud *PSAN* (*Prestataire de services sur actifs numériques*) da Finary e 2022 gant Pennadurezh gall marc'hadoù an arc'hant (AMF), a-drugarez d'ar statud-mañ en deus gelet Finary kinnig d'e implijerien postañ arc'hant war-eeun war o lec'hienn, en ur brenañ kriptomoneizoù da gentañ.

E 2025 ez eus bet ouzhpennet un asurañs buhez war lec'hienn Finary, ar pezh en deus lakaet an embregerezh da vezañ da vat un ti-bank.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel

## Daveennoù
The Last of Us (frañchiz)

***The Last of Us*** zo un heuliad c'hoarioù video oberiant-avantur ha frañchiz media krouet gant Naughty Dog hag embannet gant Sony Interactive Entertainment. An heuliad a dremen e Stadoù-Unanet Amerika goude Apokalips hag a zo kouezhet goude kontamadur darn an annezidi gant un tog-touseg eus ar genad *[[Cordyceps]]* hag a zo troet e tuddebrerien. Heuliet e vez dreistbeverien, evel Joel, ur floder hag en deus kollet e verc'h e penn kentañ ar c'hleñved-red; Ellie, ur plac'h yaouank hag a zo imunizet d'ar c'hleñved; hag Abby, ur soudardez hag a gemer perzh en ur stourm etre he bezen hag ur strollad relijiel strizhkredik. Ar c'hoari a implij  an trede sell hag ar c'hoarier a rank stourm gant armoù pe kuzhañ dirak tud vil pe euzhviled kontamet. An tu a zo da implij armoù primsavet, pe c'hoari dre laer.
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel