Strizh-mor Belle Isle

**Strizh-mor Belle Isle** (*Strait of Belle Isle* e saozneg, *Détroit de Belle Isle* e galleg) a zo un hent merdeiñ e Reter Kanada, etre Labrador hag enez an Douar-Nevez, e proviñs Douar-Nevez ha Labrador.

## Lec'hiadur
Strizh-mor Belle Isle a zo e gevred ledenez Labrador. Unan eus an tri hent zo da vont er-maez eus Pleg-mor Sant-Laorañs dre an norzh, an daou all o vezañ strizh-mor Cabot ha strizh-mor Canso. Dre-se eo gwelet evel ul lodenn eus hent-mor ar Sant-Laorañs. 125 km hirder zo dezhañ, hag e ledander a ya eus 15 km da 60 km, gant ur geidenn a 18 km.


FMIB 34408 Berg off Belle Isle.jpeg|Ur skorngrec'h e 1911
L Anse Amour 960718 002 7143 4653.jpg|Kerreg hag ur skorngrec'h gwelet eus kêriadennig L'Anse Amour 
Blanc Sablon, Qc - panoramio.jpg|Bae Blanc-Sablon, Ouf Enezenn Green hag enezenn Green (51° 24′ 10.2″ N - 56° 34′ 36.1″ W) en drektalenn
L'Anse-au-Loup.jpg|Eus L'Anse-au-Loup
Sobi.jpg|Dindan sklaer-loar, eus Green Island Brook, a gleiz da zehou : gouloù L'Anse Amour, L'Anse-au-Loup hag enez Capstan


## Gerdarzh
Dont a ra an anv eus hini enez Belle Isle (tennet-eñ eus anv gallek ar Gerveur, e Breizh). E lodenn reterañ ar strizh-mor emañ ha keitpell diouzh Table Head, e Labrador, ha Kab Bauld, en Douar-Nevez.

## Istor
Abaoe milvedoù ez eus bet Indianed o chom en inizi an Douar-Nevez ha bro Labrador, keit ha kariboued ha bronneged all e-leizh. morleueoù, reuniged gris, reuniged kelc'hennek ha kalz spesadoù dour all a gaver er strizh-mor e-unan.

Daveennet eo an nomenkladur viking evit Labrador ha Douar-Nevez (Markland ha Vinland a-getep) gant un dornskrid dizanv. Dave a reer er skrid-se eus Strizh-mor Belle Isle: "Ha ma'z eo gwir, neuze e red ur meurvor en ur strizh-mor etre Markland ha Vínland".

Gweladennet e voe al lec'h gant bigi-balumeta euskarat e-pad an  hag al lodenn gentañ eus an . Peñseet e voe ar *San Juan* e Bae Ruz ken abred ha 1565. Merdeerien euskarat a yeas e darempred gant Inuited ivez, ar pezh a gasas da stourm pe kenlabour evit an takadoù reunigeta .

## Merdeiñ ha treuzdougen
Merdeiñ er strizh-mor a c'hall bezañ danjerus-kenañ gant redennoù mare kreñv oc'h etrewerzhiañ gant Redenn al Labrador, donderioù o tizhout meur a gant metr e lec'hioù zo, skorn-mor e-pad 8 da 10 miz ar bloaz, hag amzer fall gant barradoù avel ha latar. Keit ha ma vir ar skorn-mor ouzh al listri da verdeiñ a-hed ar bloaz, e evezh ar warded-aod kanadian a-hed ar bloaz ouzh ar bigi o tremen evit herzel outo da genstekiñ.

Ul linenn listri-treizh a zo el lodenn gornogel eus ar strizh-mor etre Saint Barbe, en Douar-Nevez, ha Blanc Sablon, e Kebek (rannvro Côte-Nord).


N.M. Bella-Desgagnés 2019-05-20 Rimouski.jpg|Lestr Bella-Desgagnes o kargañ e porzh Rimouski-Reter, e aber ar Sant-Laorañs, Kebek
BlancSablon FerryWharf.JPG|Termenva kirrilestr Blanc-Sablon Bae Blanc-Sablon, Kebek
2022-08-26 01 QAJAQ W - IMO 9474060.jpg|Lestr chalbotat merdeadurezh Labrador, QAJAQ W, o kuitaat termenva Saint Barbe en Douar-Nevez
 

### Liamm stag
Ar soñj da sevel ul "liamm stag" (*fixed link*) a-dreuz ar strizh-mor etre an Douar-Nevez ha Labrador, anvet "Liamm stag an Douar-Nevez ha Labrador" (*Newfoundland-Labrador fixed link*), a zo bet savet  meur a wech e-kerzh an dekvloaziadoù tremenet  da-heul un enklask dic'houest da sevel ur riboul da gas kabloù tredan e-kreiz ar bloavezhioù 1970. Ma vije bet savet ul liamm evel-se e vije moarvat ur riboul gant un hent-houarn 17 km hirder dezhañ dindan an dour. Pal ar raktres a oa pouezañ nebeutoc'h war servij ar listri-treizh betek Skos Nevez, met e goustoù uhel hag ar mank eus ur rouedad hentoù dereat etre Labrador ha Kebek a zo bet meneget evel skoilhoù bras. 

E 1975, ar gouarnamant gwarezour araokaour renet gant Frank Moores a embannas e c'hoant da sevel ur riboul dindan ar strizh-mor. Kroget e oa  un toull e tu Labrador ha dispignet e oa bet 75 milion a zollaroù gant ar gouarnamant a-raok ma vefe dilezet ar raktres.

E-kerzh dilennadeg ar broviñs e miz Here 2003 e oa bet dilennet ur gouarnamant Araokaour Mirour nevez hag embannet en doa e vefe roet arc'hant gant ar C'hevread hag ar Broviñs a-gevret evit studiañ ar mennozh . Embannet e oa bet un danevell a-raok ar fed ma c'hallfe bezañ graet e miz C'hwevrer 2005, a zisklêrie e oa ur riboul toullet oc'h implijañ mekanikoù toullañ ar ribouloù, gant ur vulzun dredan evit treuzdougen ar c'hirri, an dibab dedennusañ diouzh ur savboent teknikel hag ekonomikel. Koustañ a rafe sevel al liamm stag 1,2 miliard a zollaroù (dollaroù 2004), hag en-holl war-dro 1,7 miliard a zollaroù .

Roet e oa bet lañs e 2016 gant ar c'hentañ ministr Dwight Ball d'ur studiadenn prientiñ nevez evit termeniñ koustoù ur riboul da liammañ an enezenn ha Labrador . Embannet e voe disoc'hoù ar studiadenn e miz Ebrel 2018, o tivizout e c'hallfe bezañ savet ur riboul hent-houarn dindanvor 16 km da liammañ L'Anse Amour e su Labrador ha Yankee Point e-kichen Flower's Cove war Ledenez Norzh an Douar-Nevez hag a goustfe 1,65 miliard a zollaroù kanadian. 

E dilennadegoù 2019 en doa disklêriet Strollad Frankizour Kanada e skoazellfent ur Font Broadel evit an Diazezadurioù, en o zouez Liamm Stag Trreuzdougen Douar-Nevez-Labrador, a c'hallfe liammañ Yankee Point, Douar-Nevez, ouzh Point Amour war an douar-bras (Labrador). 

Ur fun danvor 35km hirder dezhañ a-dreuz ar strizh-mor a zo o vezañ savet e-barzh raktres Churchill-Izel.

## Daveoù

## Levlennadur
* Auger, Réginald. *Labrador Inuit and Europeans in the Strait of Belle Isle From the Written Sources to the Archæological Evidence*. Collection Nordicana, no 55. Québec, Canada: Centre d'études nordiques, Université Laval, 1991.
* Bailey, W. B., and H. B. Hachey. *Hydrographic Features of the Strait of Belle Isle*. St. Andrews, N.B.: Atlantic Oceanographic Group, 1951.
* Bock, Allan. *Out of Necessity The Story of Sealskin Boots in the Strait of Belle Isle*. Shoal Cove East, Nfld: GNP Craft Producers, 1991.
* Bostock, H. H., L. M. Cumming, and Harold Williams. *Geology of the Strait of Belle Isle Area, Northwestern Insular Newfoundland, Southern Labrador, and Adjacent Quebec*. Ottawa, Canada: Geological Survey of Canada, 1983. 
* Dawson, W. Bell. *The Currents in Belle Isle Strait, the Northern Entrance to the Gulf of St. Lawrence*. Danevell KEvredigezh MEteorologel Philadelphia, No. 1-2, Genver–Ebrel, 1920. Philadelphia: The Society, 1920.
* Jeffers, George W. *Observations on the Cod-Fishery in the Strait of Belle Isle*. Toronto: Biological Board of Canada, 1931.
* LeGrow, Keith Herbert. *Distribution of Marine Birds in Relation to Water Masses and Fronts in the Strait of Belle Isle, Northwestern Atlantic Ocean*. Ottawa: National Library of Canada, 2001. 
* May, A. W. *Biological Data on Cod from the Summer Fishery on the North Shore Strait of Belle Isle*. [Ottawa]: Fisheries Research Board of Canada, 1968.
* McGhee, Robert, and James A. Tuck. *An Archaic Sequence from the Strait of Belle Isle, Labrador*. Mercury series. Ottawa: National Museums of Canada, 1975.
*Tuck, James A. Newfoundland and Labrador Prehistory. Ottawa: National Museums of Canada, Archaeological Survey of Canada, 1976.
* Murphy, Joe. *The Strait of Belle Isle Fixed Link*. 2004.
* Ney, C. H. *Triangulation in Newfoundland, West Coast and Strait of Belle Isle*. Ottawa: Edmond Cloutier, 1948.
* Sobieniak, J. W. *A Study of Air Services Across the Strait of Belle Isle*. Ottawa: Canadian Transport Commission, Systems Analysis Branch, 1972.

## Liammoù diavaez
* Eko-rannvro Strizh-mor Belle Isle
* Strait-of-Belle-Isle World VTS Guide