Janed Ark

:

**Janed Ark** (*Johanna Dark* en alamaneg, *Jeanne d'Arc* e galleg, *Joan of Arc* e saozneg) zo ur soudardez c'hall eus deroù ar  bet ganet e Domrémy (e Kontelezh Bar d'an ampoent, war an harzoù etre Rouantelezh Bro-C'hall hag an Impalaeriezh santel roman german) e 1412 ha marvet e Rouen (Normandi, Rouantelezh Bro-Saoz) d'an 30 a viz Mae 1431, e servij ar roue gall Charlez VII. Ur roll a bouez he deus c'hoariet e dibenn ar Brezel Kant Vloaz. Prosez a voe graet dezhi evel sorserez gant eskob Beauvais Pierre Cauchon ha devet e voe en he bev e Rouan, eil kêr saoz vrasañ d'ar mare-se. 

Lakaet eo bet da harozez veur ar Romant Broadel gall, ha da santez katolik war un dro gant ar pab Benead XV e 1920.

## Ha lorenat e oa Janed Ark ?
Genidik eus Domrémy e oa Janed Ark. D'ar mare-se ne oa ket ar gêriadenn-se e Loren met e Rouantelezh Bro-C'hall. Pa oa lakaet Janed Ark da santez an Iliz hag ar Republik e deroù an  kantved e oa deuet da vezañ e Loren avat, kantvedoù war-lerc'h mare ar vrezelourez eta. Kollet e oa bet Elzas hag ul lodenn eus Loren gant Bro-C'hall abaoe Brezel 1870 hag o lakaat da lorenat an harozez vroadel nevez a oa un doare evit ar C'hallaoued da embann ne oa ket alaman Loren, met gall. Abegoù politikel-tre a oa da ginnig anezhi evel lorenat eta.


Jeanne d'Arc, atelier Rubens.jpg|Janed Ark gant Rubens (1620)
Dante Gabriel Rossetti - Joan of Arc (1882).jpg|Janed Ark, gant Dante Gabriel Rossetti (1882)
Jeanne d'Arc 2.jpg|Medalenn da Janed Ark (2009)


## Diwar he fenn
Miliadoù a ilizoù, mirdioù, delwennoù, levrioù, livadurioù, kanaouennoù, timbroù, filmoù, bannoù-treset, c'hoarioù video hag all hag all, zo bet graet diwar e fenn, adalek ar IIIe Republik c'hall dreist-holl, da skouer :
* meur a *«musée johannique»* (sic) zo bet digoret e Domrémy, Rouen (1953), Orleañs (1974), Vaucouleurs...
* tudenn bennañ oberenn a-bezh ar skrivagner gall Charles Péguy eo
* ilizoù, chapelioù, delwennoù, pennilizoù *Jeanne-D'Arc* e Pariz ha Domrémy
* livadurioù zo bet urzhiadet ha lakaet e mirdioù Louvre, Orsay, er Panthéon, e Mirdi an Arzoù-kaer Rouen hag er mirdioù *Jeanne D'Arc*
* *Jeanne d'Arc*, c'hoarigan gant Charles Gounod e 1873
* *Орлеанская дева* (Orleanskaya deva pe Gwerc'hez Orleañs), c'hoarigan gant Piotr Ilitch Tchaikovski e 1878
* *La vie de Jeanne d'Arc* romant gant Anatole France e 1908
* *Saint Joan* (1957), film gant Otto Preminger, aktourez Jean Seberg, diwar ar pezh-c'hoari *Saint Joan* gant ar skrivagner iwerzhonat George Bernard Shaw (1924)
* *Jeanne au bûcher* pezh-c'hoari gant Paul Claudel (1939)
* *Domrémy* pezh-c'hoari gant Robert Brasillach (1943)
* *Jeanne d'Arc* film gant Luc Besson e 1999
* *Jeanne d'Arc, jeune fille de France brûlée vive* romant gant Max Gallo (2014)
* un arvest a zo er *Puy du Fou*
* Marine Le Pen he deus anvet he mikro-strollad *Jeanne*, ha prosez zo bet savet outi war tammalladurioù bogod arc'hant

E Breizh ivez : 
* * Janed Ark*, pezh-c'hoari e pevar arvest, skrivet gant an aotrou Joanno (1857-1935), embannet e Sant-Brieg e 1909
* an iliz Santez-Janed-Ark e Roazhon, savet adalek 1914
* ha delwennoù zo bet lakaet en holl ilizoù koulz lavaret

Un asteroidenn zoken zo bet anvet diouzh he anv e 1872 : (127) Johanna.