open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hans Leonhard Schäufelein

**Hans Leonhard Schäufelein** (Nürnberg, *c*. 1480 – Nördlingen, *c.* 1539) a oa ul livour, ur c'hoadengraver hag un treser alaman.

Soñjal a reer e studias gant Wohlgemut ha goude-se e teuas da vezañ skorer Dürer. E 1512 ez eas da Augsburg hag e 1515 ez eas da Nördlingen.

## Oberennoù
* Stern-aoter Ober Sankt Veit (:de:Ober Sankt Veit), e-kichen Vienna (1502), "Pennadoù eus buhez ar C'hrist" (war ziskouez e Dresden), ha "St. Jerom" (Mirdi german, Nürnberg). 
* Aoter "Ziegler" iliz Sant-Jord (1521) ; ul lodenn anezhañ zo bepred en iliz, al lodenn all zo er mirdi.
* Levr-salmoù ar c'hont von Ottingen.
* Koadengravadurioù *Theuerdank* ("Trugarez vras") an Impalaer Maksimilian. 
* Ur c'hoari kartoù (1535) gwelet evel unan eus ar re vravañ krouet en Alamagn er  kantved.

## Notennoù
María Luisa de Orleans

**Ur pennad [[Marie Louise d'Orléans]] zo ivez*.
 

**Marie Louise d'Orléans** (hervez hec'h anv gallek), pe **María Luisa de Orleans** (hervez hec'h anv spagnolek) , ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1662 e Pariz, ha marvet d'an 12 a viz C'hwevrer 1689 e Madrid, a oa ur briñsez c'hall a zimezas da Carlos II, roue Spagn.

Merc'h e oa da Fulup Iañ Orleañs, dug Orleañs, breur yaouañ ar roue gall Loeiz XIV, ha d'ar briñsez saoz Henriette d'Angleterre, merc'h d'ar roue saoz Charlez Iañ Bro-Saoz. Bevañ a rae e lez ar roue gall. Mervel a eure he mamm pa oa 8 vloaz. 

Spontet e voe pa glevas e ranke dimeziñ da zanvez roue Spagn abalamour ma veze brudet lez Spagn da gaout reolennoù kalet da vevañ, ha pediñ hag azpediñ a reas hec'h eontr Loeiz XIV da chom hep he c'has di, en aner evel-just.
Brudet e oa he c'hoantiz, met goude hec'h eured e krogas da devaat ken ha ken gant ar boan-spered. N'eo ket gant he fried, un inosant anezhañ, e vije bet frealzet. N'he doe bugel ebet.

Mervel a eure da 27 vloaz. Lavaret e voe e oa bet kontammet gant he mamm-gaer, Maria Anna Aostria (1634-1696), abalamour ma oa divugel.

Addimeziñ a reas he fried, met bugel ebet n'en doe.

## Pennad kar
*Rouanezed Spagn
Pete Seeger

**Pete Seeger** zo ur c'haner stadunanat, bet ganet e New York d'an 3 a viz Mae 1919 ha marvet e New York ivez d'ar 27 a viz Genver 2014 d'an oad a 94 vloaz.

Brudet eo evel kaner folk eus ar rummad a-raok Bob Dylan ha Joan Baez. 

## E ganaouennoù brudetañ
Setu ar re a anavezer ar muiañ en Europa (pell muioc'h anezho zo brudet e SUA)
* If I Had a Hammer, savet e 1949
* Where Have All the Flowers Gone?, savet e 1955.

## E yezhoù all
Kalzik anezho zo bet lakaet e yezhoù all. Graeme Alright a gan lod anezho e galleg: *[[Little Boxes (kanaouenn)|Little Boxes]]*, *Big Muddy*. 

## Kanerien all
Kalz kanerien o deus kanet kanaouennoù Pete Seeger e saozneg adalek ar bloavezhioù 1950, evel Trini Lopez, Joan Baez, Marlene Dietrich. 
Bruce Springsteen en deus graet ur bladenn gant kanaouennoù Seeger anvet : *We Shall Overcome : The Seeger Sessions*.

## E bladennoù

## Liammoù diavaez

* "Pete Seeger: How Can I Keep From Singing?" Lec'hienn savet gant David Dunaway, e vuhezskriver
* Pete Seeger Appreciation Page lec'hienn savet gant Jim Capaldi
* Filmig diwar e benn.
* Film: *Pete Seeger. The Power of Song* (2007) 
* Ul levr gallek diwar e benn : https://web.archive.org/web/20160304210633/http://www.editionsbdl.com/fr/books/pete-seeger-un-sicle-en-chansons/369/

## Notennoù ha daveennoù
María Luisa Gabriela de Saboya

**Maria Luisa di Savoia** en italianeg, pe **María Luisa Gabriela de Saboya** e spagnoleg, (Torino, 13 a viz Gwengolo 1688 – Madrid, 14 a viz C'hwevrer 1714), a oa ur briñsez eus Savoia hag zimezas da Felipe V, roue Spagn, hag a voe rouanez Spagn adal 1701 betek 1714. Karet e oa gant ar bobl a-hervez, ha lesanvet e oa "La Savoyana".

Merc'h e oa da Vittorio Amadeo II, Dug Savoia ha Roue Sardinia. 

## He bugale
Pevar bugel he doe, daou a renas e Spagn:
*Luis Iañ (1707 – 1724), roue Spagn.
*Felipe (1709 – 1709).
*Felipe Pedro (1712 – 1719), marvet da seizh vloaz.
*Fernando VI (1713 – 1759), roue Spagn.

## Levrlennadur
Rubio, María José, *Reinas de España. Siglos XVIII al XXI. De María Luisa Gabriela de Saboya a Letizia Ortiz*. Madrid, editorial La Esfera de los Libros, 2009.

## Liammoù diavaez

## Pennad kar
*María Luisa
Désiré

**Désiré** zo un anv-bihan gallek, troet diwar an anv-gwan latin, *desideratus*, c'hoantaet. Aet e-maez a c'hiz.

## Deveradoù
**Désirée* eo ar stumm gwregel.
**Didier*, stumm emdroet
**Dider e brezhoneg, anv a gaver e Plouider. 

## Yezhoù all
*Desiderio en italianeg ha spagnoleg
*Desiderata, e latin, roet d'ar merc'hed.

## Tud
### Sant
Meur a sant zo :
**Désiré*, pe Dider Autun, pe *Désert*,

## Tud all

* Désiré Dalloz (1795-1869), gwiraour gall
* Henri Désiré Landru (1869-1922), muntrer gall
* Louis-Marie Désiré-Lucas (1869-1949), livour breizhat
* Joseph-Désiré Mobutu (1930-1997), prezidant Zair
* Désiré Rakotoarijaona (ganet e 1934), politikour e Madagaskar
* Laurent-Désiré Kabila (1939 – 2001), prezidant Republik Demokratel Kongo
* Kadré Désiré Ouedraogo (ganet e 1951), politikour e Burkina Faso

### Désirée
* *Désirée de Lombardie*, anv gallek Desiderata Lombardia,
* Désirée Clary, pried ar jeneral gall Bernadotte, deuet da vout rouanez Sveden.

## Oberennoù
* *[[Désiré (c'hoariva)|Désiré]]* pezh gant Sacha Guitry en 1927.

## Lec'hanvadurezh

*Saint-Désiré
Iltud Le Doré

**Iltud Le Doré**, pe **Ildud an Dore** en brezhoneg, a zo soner fleüt, c'hoarier djembe, derbouka ha taboulinoù all c'hoazh, a Vreizh. 

## Strolladoù
Krog e oa da c'hoari taboulinoù e Bagad Gwengamp e 1996. Mont a ra da-heulNolwenn Korbell gant e zerbouka. C'hoariet 'n deus e tri strollad disheñvel: Menestra (taboulinoù), Lastez (djembe, Low whistle ha taboulinoù) hag adalek 2005 en doa kemeret perzh er strollad Winaj'h 'lec'h ma c'hoarie fleütoù a bep seurt ha taboulinoù.
Patrick Molard

**Patrick Molard** a zo soner breizhat. Seniñ a ra ar binioù-bras, ar pib-ilin hag ar binioù kozh. Kelenner eo ivez er skol sonerezh e Karaez. Anavezet eo ivez evit bezañ un ispisialour war ar Piobaireachd, un doare sonerezh binioù eus Bro-Skos. Ganet eo e Sant-Maloù e 1951.

## Buhezskrid
Patrick Molard a zo gwelet, gant Erwan Ropars, evel unan eus gwelañ ispisialour war ar binioù-bras a Vro-Skos. Abred ez eo bammet gant ar sonerezh a vBro-Skos ha gant ar binioù-bras dreist-holl. Da 14 bloaz, e grogas da zeskiñ ar binioù-bras e Bagad Sant-Malo. Un nebeud bloavezhioù goude, ez eas da seniñ gant Pipe-Band An Ere, e Roazhon. Kendec'hel a reas da zeskiñ gant Jakez Pincet, hag a voe e gelenner Piobaireachd kentañ. D'ar c'houlz-se e gounezas un nebeud konkourioù unsoner. Da 20 bloaz e heulias ur stummadur pizh gant arbennigourien, sonerien ar rouanez, e kastell Balmoral, e Bro-Skos. Al lodenn-se eus e vuhez a arouzas mat anezhañ, dre ma enoras diwezatoc'h e gelennerien eus ar c'houlz : Bob Brown ha Bob Nicol (Robert U. Brown ha Robert B. Nicol) en e bladenn To the bobs.

Goude dizoloadenn ar sonerezh skosat, n'eo nemet goude e zistro e Breizh ma en em bledas mat er sonerezh breizhat, gant Alan Stivell da skouer. Seniñ a reas ivez gant ar strolladoù Satanazet, Ogham, Gwendal, Gwerz, Pennoù Skoulm, Den, Triptyque pe memes gant Dan ar Braz.

E 1980, 1981 ha 1982 e gounezas ar c'honkour MacAllan, e gouel etrekeltiek an Oriant/Emvod ar Gelted. Sakret e voe teir wezh kampion Breizh e soner a-zaou, gant Youenn Le Bihan pe Yves Berthou. Diwezhatoc'h e embregas enklaskoù war ar sonerezh hengounel skosat ha breizhat, diskouez a ra ivez e zisoc'hoù dre brezegennoù-sonadegoù, seminarioù, un tamm e-pep-lec'h e Europa : e Breizh, e Galisia hag e Asturia. E 1993, enrolañ a reas gant e vreur Jacky hag ar soner gitar Jacques Pellen, ar bladenn Triptype, ur meskaj etre ar jazz hag ar sonerezh keltiek.

## Pladennoù
*1973 : *Satanazet*
*1975 : Alan Stivell : *Live in Dublin*
*1976 : Ogham
*1978 da 1980 : gant Dan Ar Braz *Douar nevez*, *Allez dire à la ville* ha *The Earth’s Lament*
*1981 : gant Melaine Favennec *Au Secret Déluge*
*1984 : *Ar Baz valan* gant Dan ar Braz ha Jacky Molard 
*1985/1986 : " Gwerz ", " Au-delà " gant ar strollad Gwerz
*1988 : *Ar sac'h ler* ( gant Pierre Crepillon ha Laurent Bigot )
*1989 : *Den*
*1991 : Dan Ar Braz : *Frontières de sel* ha Gilles Servat : *L’Albatros fou*
*1993 : *Pìobaireachd* (sonerezh klasel ar binioù-bras a Vro-Skos) ha Jacques Pellen : *Celtic Procession*
*1994 : *Triptyque* (gant Jacky Molard ha Jacques Pellen) ha gant Dan Ar Braz : *L’Héritage des Celtes* hag Alain Genty 
*1995 : *Er bolom Koh* (e koublad gant Youenn Le Bihan)
*1998 : *Biniou braz*
*2000 : *Deliou*
*2002 : *War roudou Leon Braz* (e koublad gant Yves Berthou)
*2004 : *To the Bobs* (da zaou gant Alain Genty)
*2008 : *The waking of the bridegroom - Dùsgadh fir na bainnse*

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
* Blog ofisiel
Jean-Charles

**Jean-Charles** zo un anv-bihan gallek kevrennek, savet diwar an anvioù-bihan gallek Jean ha Charles.

## Yezhoù all
*Juan-Carlos e spagnoleg, da skouer Juan Carlos Iañ, anv roue Spagn betek 2014
* Yann-Charlez e brezhoneg

## Tud
### 
* Jean-Charles Pichon, (1920-2006), skrivagner, barzh, dramaour ha prederour gallek 
* Jean-Charles Gicquel (g. e 1967), atletour 
*Jean-Charles Guichen (g. e 1970), gitarour
*Jean-Charles Perazzi (1936-2021), kazetenner

### 
*Jean-Charles Pichegru (1761-1804), jeneral
*Jean-Charles Marchiani (g. e 1943), ofiser er SDECE, politikour
* Jean-Charles de Castelbajac (g. e 1949), stilour ha dezignour 

### 
* Jean-Charles Prince (1804-1860), eskob 

### 
*Jean Charles, fentigeller suis
Désirée Clary

**Bernardine Eugénie Désirée Clary**, anavezet evel **Désirée Clary**, ganet e Marseille, d'an 8 a viz Du 1777 ha marvet e Stockholm d'ar 17 a viz Kerzu 1860, a oa pried ar jeneral gall Jean-Baptiste Bernadotte, a voe lakaet da roue Sveden evel Karl XIV Johan, ma teuas-hi da vout rouanez Sveden, anvet *Desideria*.

## He buhez
Merc'h e oa d'ur marc'hadour seiz pinvidik François Clary ha da Françoise Somis. Da gentañ eo Joseph Bonaparte an hini a reas al lez dezhi en 1794; a-benn ar fin e kavas gwelloc'h c'hoar Désirée, Julie Clary, ha ganti eo e timezas.
E-keit-se e oa dimezet (ha n'eo ket euredet) da vreur Joseph, Napoleon, d'ar 15 a viz Ebrel 1795. Met ar soudard a reas anaoudegezh gant Joséphine de Beauharnais, d'ar 15 a viz Here 1795 e Pariz, lakaet war e hent gant e "vignon" Paul Barras, ma voe torret an dimeziñ, ha ne voe eured ebet, goude ma savas keuz ha koustiañs fall d'ar paotr ur pennadig.
E 1795–1797 ez eas Désirée hag he mamm da chom da Genova, en Italia. En 1797 ez eas da chom gant he c'hoar Julie hag he breur-kaer Joseph, a oa kannad Bro-C'hall e Roma. Ur pennad e voe kaoz a zimeziñ d'ar jeneral gall Léonard Duphot, met hennezh a voe lazhet e Roma e miz Kerzu 1797, en deiz a-raok an eured.

## Bernadotte
Ha hi neuze da eurediñ d'ar 17 a viz Eost 1798, e Sceaux, d'ar jeneral Jean-Baptiste Bernadotte. Ur mab o doe, Oscar, ganet d'ar 4 a viz Gouhere 1799.

## Sveden
E miz Eost 1810 e voe dilennet he fried Bernadotte da briñs-hêr da gurunenn Sveden, hag e miz Genver 1811 ez eas da Stockholm gant he mab. A-benn ur miz avat e tistroas hec'h-unan da Bariz.

D'ar 5 a viz C'hwevrer 1818 e varvas ar roue Charlez XIII ha Bernadotte a voe anvet da roue evel Charlez XIV Yann, ha hi da rouanez, anvet **Desideria**. 

Ne zistroas nemet e 1823 a-benn eured he mab, ha neuze eo e voe kurunennet evel rouanez Sveden ha Norge. Pa varvas he fried d'an 8 a viz Meurzh 1844 e voe kurunennet o mab Oscar Iañ Sveden. Mervel a eure Désirée d'ar 17 a viz Kerzu 1860 e Stockholm.

## Filmoù
* *[[Le Destin fabuleux de Désirée Clary]]* (1942) gant Sacha Guitry.
* *[[Désirée (film, 1954)|Désirée]]* (1954) gant Henry Koster.

## Levrlennadur
* *Désirée Clary* (1959), gant Gabriel Girod de l'Ain - Librairie Hachette - Pariz.
* *Désirée* (1968) , gant Annemarie Selinko
* *Bernadotte et Désirée Clary : le Béarnais et la Marseillaise souverains de Suède* (2004), gant Françoise Kermina
* *Mémoires insolents de Désirée Clary* (2005), gant Colette Piat.

## Liammoù
* The story of Desiree 
*  Désirée Clary Bernadotte 
*  Une grande famille provençale, les Clary - Désirée Clary et sa famille http://boutique.geneanet.org/catalog/product_info.php?products_id=63293&rb=1

## Pennad kar
*Rouanezed Sveden

## Liammoù diavaez
*https://everybodywiki.com/Liste_des_maîtresses_des_empereurs_des_Français
Hans von Kulmbach

**Hans von Kulmbach** (anv gwir Hans Suess pe Hans Süß, ganet e-tro 1480 e Kulmbach - marvet a-raok an 3 a viz Kerzu 1522 e Nürnberg) a oa ul livour alaman. Gantañ e voe krouet aoter St Yann e Kraków.

## E vuhez
Soñjal a reer en em gavas Kulmbach e Nürnberg e-tro 1505. Deskiñ a reas ar vicher gant Jacopo de Barbiri, hag a labouras eno e-pad ur pennad. Von Kulmbach a zeskas goude-se gant Albrecht Dürer. Kulmbach en doa e stal-labour dezhañ e Nürnberg, hag a-wechoù e laboure e Kraków. Labourat a reas ivez evit an impalaer Maksimilian I hag ar margraf Casimir Hohenzollern von Brandenburg-Kulmbach. Gwer-livet a savas e meur a iliz : St Sebald e Nürnberg, er Frauenkirche hag ivez aoter Nikolaus e Lorenzkirche. E 1511 ec'h echuas aoter Santez Varia e Skałka (Kraków).
Inosant XII

**Antonio Pignatelli**, bet ganet e Spinazzola d'an  ha marvet e Roma d'ar , a zo bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an  dindan an anv **Inosant XII** (latin: *Innocentius XII*, italianeg: *Innocenzo XII*).
Mor Bering

**Mor Bering** (*Bering Sea* e saozneg; Берингово море, *Beringovo more* e rusianeg) zo ul ledennad dour zo ul lodenn eus ar Meurvor Habask paket etre Siberia (ha ledenez Kamtchatka) er c’hornôg hag Alaska er reter. Bevennet eo gant aridennad an inizi Aleout hag an inizi Komandorski er c’hreisteiz ha dispartiet eo diouzh Meurvor Arktika gant strizh-mor Bering en hanternoz. En em ledañ a ra war daou vilion a km². Abalamour d’ur redenn vor glouar (8-11&nbsp;°C), Redenn Alaska, e chom dourioù Mor Bering hep bezañ skornet e-pad mizioù an hañv, hogen e-pad ar peurrest eus ar bloavezh e vez skornet. 

Dont a ra anv Mor Bering, evel hini ar strizh-mor, eus anv an ergerzher europat kentañ a voe o verdeiñ dre eno, an Danad Vitus Bering, a oa bet kefridiet gant an tsar Pêr Gentañ, e deroù an , da glask daoust hag un tremen a oa etre Siberia hag Amerika. 

Live ar mor a zigreskas e-pad Hoalad ar skorn e su Mor Bering. Gant se e c’haller soñjal e oa un tremen didroc’h da neuze etre Siberia hag Alaska. *[[Pont Bering]]* a reer eus an tremen-se ; drezañ moarvat e tremenas tud eus Azia da vont da boblañ Amerika.

E-touez inizi Mor Bering emañ an inizi Komandorski (gant enez Bering) hag an inizi Pribilof.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn diwar-benn lodenn norzh ar Meurvor Habask
Aleksandr VIII

**Aleksandr VIII** (e latin: *Alexander VIII*, en italianeg: *Alessandro VIII*), ** Pietro Vito Ottoboni** e anv-tiegezh, ganet d'an  ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Stéphane De Vito

**Stéphane De Vito** a zo ur boudgitarour, ganet e Belfort e 1968.

## Prantad c'hoari
* Road 66 1989-1990
* Ar Re Yaouank 1990-1998

Goude ma voe divodet ar Re Yaouank, strollad 'lec'h ma teuas da vezañ brudet mat, e c'hoarias 'vit ar Guichen Quartet gant Dominique Molard ouzh an taboulinoù etre 1998-2001 hag evit strollad Pat O'May, ha ganto ec'h enrollas ar bladenn *Breizh-Amerika* e 1999 (gant Jean-Christophe Boccou ouzh an taboulinoù, ez-Glaz).

Kemer a reas perzh e raktres Jacques Pellen, Celtic Procession 'lec'h ma'c'h enrollas *A Celtic Procession Live* gant Dan ar Braz, Jacky Molard, Dominique Molard, Kristen Nogues, ar Vreudeur Bocle, ar Vreudeur Guichen, Erik Marchand, Jean-Michel Veillon, Ronan ar Barzh...

Kenlabourat a raio da c'houde gant ar strollad Lokarn e-pad daou vloaz. Ur bladenn a deuas 'maez ivez, Soleil Brun,enrollet ha mikset gant Stéphane Kraemer (Gojira Loudblast, Black Bomb A), Yann Tiersen) 'lec'h ma 'n em gavas o c'hoariñ gant Mickael Guerrand, Ludovic Mesnil (Gwendal, Dan ar Braz, Ian Proerer (Red Cardell, Mevil), David Rusaoen (Denez Prigent, Gwendal...).

E 2003 e voe degemeret er strollad David Pasquet Group e-pad tri bloaz (2003-2006). D'ar memes koulz er rakstres fuzion-hip-hop : E.M.PULSE..

Gwelet a vez ivez o c'hoari gwech ha gwech all er strollad Winaj'h ha Carré Manchot.

## Pladennoù
* 1989 : ROAD 66 : Immediate Heat (K7)
* 1989 : Ar Re Yaouank : Sidwel
* 1992 : Ar Re Yaouank : Fest-Noz Still Alive - (CD) - Coop Breizh
* 1993 : Pat O'May : Bob Up - (CD) -WMD - Move On
* 1994 : Ar Re Yaouank : Breizh Positive - (CD) - Coop Breizh
* 1996: Ar Re Yaouank : Ravine - (CD) - Coop Breizh
* 1998 : Frédéric Guichen : La Lune Noire - (CD) - Coop Breizh
* 1998 : Gwenc'hlan : A nos conneries - (CD) - Ciré jaune, distrib : Coop Breizh
* 1999 : Pat O'May : Breizh Amerika - (CD) -Coop Breizh
* 2000 : Jacques Pellen : Les tombées de la nuit, a Celtic Procession live - (CD) -Naïve
* 2000 : Hyaena : Le Fer et La Soie - (CD) -Eog Production
* 2000 : Pokès de Criée : Pokès de Criée - (CD) , distrib :Coop Breizh
* 2001 : Sharlalune : La grande parade des chansons animées - (CD) -Eog Production,distrib : Coop Breizh
* 2002 : Lokarn : Sans Rancune - (CD) - distrib Avel Ouest
* 2002 : Mickael Guerrand : D'Un Monde A L'Autre - (CD)
* 2003 : Gwenlann : Sexywell -(CD) -Sterne/Sony Music
* 2003 : Melvil : X.PRESSO - (CD) -Dist.MUSICAST/XIII bis publishing
* 2005 : David Pasquet Group : Breudeur ar stered - (CD) - Coop Breizh
* 2005 : Mickael Guerrand : Soleil Brun - (CD) -2005 LMS PRODUCTIONS
* 2006 : Carré Manchot : Laÿou -(CD) distrib Coop Breizh
* 2007 : Sharlubêr : Le One Again A Fly - (CD) 
* Da zont er-maez : Yann Quéfféléant : Terre Obscure - (CD)
* 2008 : Dominique Martin : POK - Eela Production -(CD)
* 2008 : Philippe Guével : Tyles Of Lochalsh -(CD)

## Liammoù diavaez
* Pajenn diwar-benn Stéphane De Vito
*Pajenn Tamm-kreiz Stéphane De Vito
*Pajenn Tamm-Kreiz Ar Re Yaouank
*Lec'hienn ofisiel Winaj'h
*Lec'hienn ofisiel Carré Manchot
Loch Aillionn

**Loch Aillionn** (pe *Lough Allen* e saozneg zo ul lenn eus Iwerzhon stummet gant dour eus ar stêr An tSionainn. Emañ ar braz eus al lenn e kontelezh Liatroim hag un tamm bihan e kontelezh Ros Comáin. An hini hanternosañ eus an teir lenn a gaver a-hed An tSionainn : Loch Rí ha Loch Deirgeirt zo pelloc'h er c'hreisteiz. En em astenn a ra war ur gorread a 35 km2 hag 31 metr eo he donder brasañ.
Rossana

**Rossana**, pe *[[Rosanna]]* (raloc'h), zo un anv-bihan italianek.

## Yezhoù arall
* Roxane, e galleg,
* *Roxanne*, e saozneg, 
* *Roksana*, e poloneg
* Ruxana - Roxana - Roxanne, e roumaneg, 
* Roxana - Rosana, e spagnoleg

## Tud

* Rossana Boldi, senedourez italian, eus al Lega Nord Padania
* Rossana Casale, kanerez italian
* Rossana Fernández-Maldonado (Lima, 1977), aktourez perouat
* Rossana Ghessa, aktorez vrazilian, a orin italian
* Rossana Podestà, aktorez italian
* Rossana Rossanda, kazetennerez, politikourez, komunourez italian
* Rossana de los Ríos, tenniserez paragwaiat

### Rosanna
* Rosanna Rory, aktourez italian
* Rosanna Schiaffino, aktourez italian

### Roksana
**Roksana Jonek*, Miss Polonia 1997
* Roksana Vikaluk, kanerez ha sonerez ukrainat

## Pennadoù kar
*Rosana
*Roxane
Marie Louise d'Orléans

Div vaouez zo anavezet evel **Marie Louise d'Orléans**:
* Marie Louise d'Orléans (1662-1689), rouanez Spagn, María Luisa de Orleans
* Marie Louise Élisabeth d'Orléans (1695-1719), dugez Berry.

## Pennad kar
*Marie-Louise
Marie Louise Élisabeth d'Orléans

**Arabat droukveskañ gant [[Louise Élisabeth d'Orléans]], rouanez Spagn.*

**Marie Louise Élisabeth d'Orléans** (1695-1719), dugez Berry (1710), a oa ur briñsez c'hall, merc'h da Philippe d'Orléans, dug Orléans, a voe rejant.

Dimeziñ a reas e 710 da Charles de France (1686-1714), dug Berry. Intañveziñ a reas e 1714 da 19 vloaz.

Brud fall he devoa abalamour ma eve kalz, ha ma oa anavezet da zoganiñ he fried gant mevelien, hag eñ a rae kemend-all gant he dimezelled. Gourdrouz kas anezhi d'ur gouent a reaz ar gwaz pa glevas e oa dogan, ha mont betek he dornañ dirak an dud. 

Teir gwech e wilioudas, da vihanañ, ha mervel a reas ar vugale ez vihan bep tro. Ur bugel all he doe digant ur serc'heg, a voe kaset da leanez. 

Tev e oa deuet da vezañ a-hervez met marteze ne oa ket diwar debriñ re*(Da sklaeraat)*. Lesanvet e oa bet "Joufflotte" er c'hanaouennoù goapaus savet diwar he fenn. 

Mervel a reas da 24 bloaz. Dougerez e oa adarre. Da fall e oa aet he yec'hed gant he gwilioudoù.
Rosana

**Rosana** zo un anv-bihan portugalek ha spagnolek. 

## Gerdarzh
Savet eo diwar an anvioù Rosa hag Ana.

## Yezhoù all
*Rossana en italianeg, a-wechoù Rosanna.

## Tud

* *Rosana*, pe Rosana Arbelo - kanerez spagnol
* *Rosana*, pe Rosana Fiengo - kanerez vrazilian
* Rosana Pastor, aktorez spagnol
* Rosana dos Santos Augusto, melldroaderez vrazilian

## Lec'hanvadurezh
* Rosana (São Paulo), kumun e Brazil, e stad São Paulo

## Pennadoù kar
*Rossana
Rossana Rossanda

**Rossana Rossanda**, ganet d'an 23 a viz Ebrel 1924 e Pola, zo bet kazetennerez, skrivagnerez, ha troourez italianek, unan eus renerien ar PCI en Italia er bloavezhioù 1950 ha 1960, ha kensaverez ar gazetenn il manifesto.
Roxane

**Roxane** zo un anv-bihan gallek, **Roxanne** e saozneg hag e galleg Kebek.

## Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger persek *raokhshna* a dalv kement ha " skedus evel gouloù-deiz".

## Yezhoù all
*Roxana, e saozneg
*Rossana, en italianeg
*Rosana, e spagnoleg
*Roksana, e poloneg

## Doare-skrivañ
Kustum eo ar C'hallaoued da skrivañ gant un "n", ar saozneg gant daou, abalamour da zistagañ "a".

## Tud
**Roxane*, anv gallek Roxana, pried Alesant Veur.
*Roxanne Hart, (1952-), aktourez stadunanat.
* *Roxanne Morgan*, unan eus anvioù-pluenn ar skrivagnerez saoz Mary Gentle.

### An anv el lennegezh
* *Roxane*, e Bajazet, gant Racine, er XVIIvet kantved.
* *Roxane*, er pezh-c'hoari gallek Cyrano de Bergerac, gant Edmond Rostand.

## Brud
Deuet eo an anv da vout brudet, n'eo ket dre lennegezh c'hallek ar  kantved studiet er skolioù, met gant ar ganaouenn saoznek *Roxanne* kanet gant The Police e 1978.

## Pennadoù kar
*Roxana
*Rossana
*Rosana
Roxana

**[[Roxana]]** a oa anv meur a vaouez en Henamzer Pers.

## Tud
* Roxana, gwreg Alesant Veur, er IVvet kantved kent JK.
* Roxana, gwreg Kambises II, meneget gant Ktesias.
* Roxana Briban ( 1971- 2010) kanerez soprano rouman.

## Lennegezh
* **, ur romant saoznek e 1724 gant Daniel Defoe
* *[[Roxana, the Beauty of Montenegro]]*, barrez gant Marius Petipa e 1878 

## Lec'hanvadurezh [[SUA]]
* Roxana, Alabama
* Roxana, Delaware
* Roxana, Illinois

## Pennadoù kar
* Roxanne
* Roshanak
* Rossana
* Rosana
Inosant XI

**Inosant XI** (e latin: *Innocentius XI*, en italianeg: *Innocenzo XI*), **Benedetto Odescalchi** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Como (Lombardia) ha marvet d'an  e Roma, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Klemañs X

**Klemañs X** (e latin: *Clemens X*, en italianeg: *Clemente X*), **Emilio Altieri** e anv-tiegezh, a zo bet ganet d'an  e Roma ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Aleksandr VII

**Aleksandr VII** (e latin: *Alexander VII*, en italianeg: *Alessandro VII*), **Fabio Chigi** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Siena ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Inosant X

**Inosant X** (e latin: *Innocentius X*, en italianeg: *Innocenzo X*), **Giovanni Battista Pamphilj** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Roma ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Urban VIII

**Urban VIII** (e latin: *Urbanus VIII*, en italianeg: *Urbano VIII*), **Maffeo Barberini** e anv-tiegezh, ganet e miz Ebrel 1568 e Firenze ha marvet d'ar , a zo bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Vincent Debaty

**Vincent Debaty** a zo ur rugbier gall ganet e Woluwe-Saint-Lambert (Belgia) d'an 2 a viz Here 1981. C'hoari a ra er renk gentañ evit ASM Clermont Auvergne abaoe 2008.

Remerket eo bet Debaty e 1999 er Roc'hell pa oa oc'h ober ur staj du-hont gant c'hoarierien belgiat ha goude-se en deus c'hoariet dindan roched ar Stade Rochelais tri bloaz. Da c'houde en deus tremenet pevar bloaz e Katalonia en ur c'hoari evit Perpignan a-raok mont da Agen. Abalamour da ziskenn ar c'hlub e Pro D2 n'eo ket bet nemet ur bloaz er SUA. Erruet eo e Clermont e 2008 hag implijet e vez evitañ dreist-holl evel eilc'hoarier.

Daoust dezhañ bezañ bet ganet e Belgia en deus graet an dibab da c'hoari evit skipailh rugbi Frañs dindan 21 bloaz e 2001. Nemet div wech eo bet dibabet evit skipailh rugbi Frañs.

## Kluboù

* 1999-2001. Stade Rochelais
* 2001-2007. USA Perpignan
* 2007-2008. SU Agen
* 2008-2011. ASM Clermont Auvergne
Anna Maria

**Anna Maria** zo un anv-bihan italianek, **Ana Maria** e portugaleg, **Ana María** e spagnoleg, savet diwar Anna, pe Ana, ha Maria, pe María.

## Tud

### Anna Maria
* Anna Maria Sforza (1476-1497)
* Anna Maria Luisa de' Medici (1667-1743), priñsez italian
* Anna Maria Martinozzi, priñsez italian
* Anna Maria Mozart, mamm ar sonaozour brudet 
* Anna Maria Franziska von Sachsen-Lauenburg (1672-1741)
* Anna Maria Lenngren (1754–1817), skrivagnerez svedek
* Anna Maria von Sachsen (1836–1859), priñsez alaman

### Ana Maria
*Ana Maria de Jesus Ribeiro, anavezetoc'h evel Anita Garibaldi,

### Ana María
* Ana María de Huarte y Muñiz, pried d'ar jeneral Agustín de Iturbide, anavezet ivez evel an impalaer Agustin Iañ, hag impalaerez Mec'hiko,

## Lec'hioù
* Anna Maria, Florida
* Anna Maria Island, Florida

## Pennad kar
* Maria Anna
Anne Marie d'Orléans

**Anne Marie d'Orléans**, pe **Anna Maria di Orléans** en italianeg, (Saint-Cloud, 1669 - Torino, 1728) a oa ur briñsez c'hall, merc'h da Philippe de France (1640-1701) (Monsieur, breur d'ar roue Loeiz XIV) ha da Henriette-Anne Stuart (Henriette d'Angleterre. C'hoar e oa-hi da Marie Louise d'Orléans a oa rouanez Spagn.

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas en 1684 da Vittorio Amedeo II (1666-1732), priñs Piemonte, dug Savoia, roue Sardigna ha roue Sikilia. 
Seizh bugel o doe : 
* Maria Adelaide Savoia (1685-1712), a zimezas en 1696 da Louis de France (1682-1712), dug Bourgogn ha Daofin Bro-C'hall; 
**mamm e oa d'ar roue Loeiz XV;
* Marie-Anne (1687-1690), marvet da 3 bloaz; 
* Marie-Louise-Gabrielle (1688-1714) a zimezas en 1701 da Fulup V (Spagn), hag a voe rejantez Spagn en 1703;
* ur bugel marvet kenkent ha ganet e 1691; 
* ur bugel marvet kenkent ha ganet e 1697;
* Vittorio Amedeo, priñs Piemonte (1699-1715), marvet da 16 vloaz; 
* Carlo Emanuele III (1701-1773) a renas war-lerc'h e dad hag a zimezas teir gwech:
**en 1722 da Anna Christine Luise von Pfalz-Sulzbach (1704-1723), 
**en 1725 da Polyxena von Hessen-Rotenburg-Rheinfels(1706-1735), 
**en 1737 da Elisabeth-Thérèse de Lorraine (1711-1741), 
* Emmanuel-Philibert (1705-1705)
Gregor XV

**Gregor XV** (e latin: *Gregorius XV*, en italianeg: *Gregorio XV*), **Alessandro Ludovisi** e anv-tiegezh, ganet d'an  ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . An 234vet pab eo. Kemeret en deus an anv Gregor en enor da Gregor XIII.
Paol V

**Paol V** (e latin: *Paulus V*, en italianeg: *Paolo V*), **Camillo Borghese** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Roma ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar . An 233vet pab eo.
Klemañs VIII

**Klemañs VIII** (e latin : *Clemens VIII*, en italianeg : *Clemente VIII*), **Ippolito Aldobrandini** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Fano (Italia) ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Inosant IX

**Inosant IX** (e latin: *Innocens IX*, en italianeg: *Innocenzo IX*), **Giovanni Antonio Facchinetti** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Bologna (e Stadoù ar Pab d'an ampoent hag en Italia bremañ) ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Brock James

**Brock James** a zo ur rugbier aostralian ganet d'an 22 a viz Here 1981 e stad Victoria. C'hoari a ra evel niverenn dek ASM Clermont Auvergne abaoe 2006.

Brock James, ganet e Aostralia, en deus kroget evel rugbier a-vicher er c'hampionad zelandneveziat gant skipailh Taranaki peogwir n'oa ket bet roet dezhañ ur chañs en e vro. Goude krogadoù mat eo bet kinniget dezhañ e 2004 gant skipailh Wellington c'hoari evitañ er Super 14. Abalamour da reolennoù ar c'hevread zelandneveziat eo bet difennet dezhañ ober-se ha ret eo bet dezhañ treuziñ mor Tasman c'hoazh ha dont-en dro da Aostralia evit sinañ gant ar Queensland Reds evit c'hoari el live-se. Goude ur bloaz eo aet James da Berth evit kemer perzh er Western Force, ur skipailh nevez-savet.

Evel joker eo erruet "*Brockie*" e ASM Clermont Auvergne e-pad an hañv 2006 goude bezañ bet e darempred gant gourdoner nevez ar skipailh -Vern Cotter- a zeue eus Super 14 ivez. Gant Pierre Mignoni evel niverenn nav en deus stummet Brock James buan-tre unan eus koubl gwellañ e istor ar c'hlub. Efedus-tre e oant an eil gant egile hag ouzhpenn-se en deus diskouezet James e oa un niverenn dek dispar, gant ur resisted zigredus (82,5% e 2008-2009). An difor a ra James war an dachenn ivez en ur zont a-benn jestroù pouezus-tre a-drugarez d'e deknik, evel un drop e hanter-gourfenn Top 14 2010 pe un esa e gourfenn Challenge Cup 2009.

E 2009-2010 en deus kroget ar bloaz gant ur c'hoarier nevez en e gichen, Morgan Parra, goude disparti Pierre Mignoni. Lakaet eo bet diaes Brock James e miz Ebrel gant e grogad e Dulenn: skarzhet e oa Clermont eus kib Europa goude en deus c'hwitet meur a gistiz. Morgan Parra en deus roet dezhañ e sikour war-lerc'h-se en ur dennañ anezho a-wechoù hag aet eo o c'henstroll war efedusaat betek fin ar bloaz. Dieupoc'h e oa James war an dachenn ha evel-se en deus c'hoariet krogadoù dreist e-pad ar play-off. E-pad ar gourfenn eo bet marteze c'hoarier gwellañ ar skipailh en ur vezañ a bouez bras gant e redadeg a-raok esa Napolioni Nalaga.

Goude pevar bloaz e Clermont en deus c'hoariet Brock James pemp gourfenn gant ASM. Div wech eo aet ar maout gantañ: evit an European Challenge Cup e 2007 hag an Top 14 e 2010. Ouzhpenn-se en deus gounezet teir gwech titl paler gwellañ ar c'hampionad gant 377 poent e 2007, 303 poent e 2008 ha 324 poent e 2009. Trec'het en deus ivez ur rekord en ur zont a-benn 41 tenn lerc'h-ouzh-lerc'h e-pad ar goañv e 2008. Roll Brock James zo bet pouezus-tre e-pad ar pevar bloaz-se betek trec'h kentañ Clermont e kampionad Frañs, un disoc'h istorel a roio sur a-walc'h d'an Aostralian ur plas e pantheon ASM. 

## Kluboù
* 2002-2004. Taranaki RFU
* 2004-2005. Queensland Reds
* 2005-2006. Western Force
* 2006-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg
* European Challenge Cup 2007
* Kampionad Frañs 2010
* gourfennad Kampionad Frañs 2007, 2008 ha 2009
Marías

**Marías** zo un anv-tud spagnolek .

* liester an anv-bihan María.
* an **[[Tres Marías]]**, maouezed en Aviel 

## Tud
:*Julián Marías
:*Javier Marías
:*Fernando Marías
::*Fernando Marías Amondo
::*Fernando Marías Franco

## Lec'hanvadurezh
:*Distrito de Marías
:*Islas Marías
:*Río Marías
:*Las Marías (sitio arqueológico), en El Salvador
:*Las Marías (Ávila)

## Traoù
*Ar gwispid galletas María

## Pennad kar
*Santas Marías
Gregor XIV

**Gregor XIV** (e latin: *Gregorius XIV*, en italianeg: *Gregorio XIV*), **Niccolo Sfondrati** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Somma Lombardo (Italia) ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Maria Anna

**Maria Anna**, e portugaleg, pe **María Ana**, e spagnoleg, zo un anv-bihan, savet diwar Maria, pe María (e spagnoleg), hag Anna, pe Ana (e spagnoleg).

## Adstummoù
* Marianna pe Mariana. 

## Yezhoù all
* Marie-Anne, e galleg
* Mary-Ann, e saozneg

## Tud
### Priñsezed ha rouanezed
* Maria Anna Aostria, anv meur a briñsez spagnol pe a Aostria
:* María Ana de Austria (1610-1665)
:* María Ana de Austria (1683-1754)
:* María Ana de Austria (1738-1789)
:* Maria Anna Aostria hag Aostria-Stiria

* Maria-Anna Bavaria, anv meur a briñsez eus Bavaria
* Maria Ana de Bragança, anv meur a briñsez eus Portugal, 
* María Ana de Borbón, anv meur a briñsez spagnol
** *Maria Ana Victoria de Borbón*, pe *Maria Ana Victoria de Borbón*, pe Mariana Victoria Spagn (1718-1781), rouanez Portugal.
* Maria Anna von der Pfalz‎, anv meur a briñsez alaman
* Maria Anna von Sachsen, anv meur a briñsez alaman
* Maria Anna Spagn

### Tud ordinal
* Maria Anna Adamberger (1752 – 1804), aktorez aostrian
* Maria Anna Mozart, c'hoar da Wolfgang Amadeus Mozart
* Maria Anna Thekla Mozart, keniterv da Wolfgang Amadeus Mozart
* Maria Anna de Raschenau, leanez aostrian ha sonaozourez
* Maria Anna von Genzinger (1750-1793), sonerez aostrian, kamaradez da Joseph Haydn.
* Maria Anna Buonaparte, anavezet ivez evel Elisa Bonaparte, c'hoar d'an impalaer Napoleone Buonaparte.

## Pennadoù kar
* Mariana
* Ana María
* Ana 
* María
Urban VII

**Urban VII** (e latin: *Urbanus VII*, en italianeg: *Urbano VII*), **Giovanni Battista Castagna** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Roma ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar . N'eo bet kurunet morse abalamour d'ar malaria.
Maria-Anna Bavaria

**Maria Anna von Bayern** (en alamaneg), pe **Maria-Anna Bavaria**, pe **Maria Anna Bavaria**, zo anv meur a briñsez eus Bavaria:

*Maria Anna Bavaria (1551–1608), pe *Maria Anna Wittelsbach-Habsburg*, merc'h da Albrecht V von Bayern,a zimezas d'hec'h eontr Karl II Aostria, Arc'hdug Aostria
*he nizez Maria Anna Bavaria (1574-1616), merc'h da Wilhelm V von Bayern a zimezas d'an impalaer santel Ferdinant II an Impalaeriezh Santel, 
*Maria Anna Victoria Bavaria, pe Maria Anna Christina Bavaria, met *Maria Anna Christine Victoria von Bayern* (1660-1690) hervez hec'h anv alamanek orin, merc'h da Ferdinand Maria von Bayern,a zimezas da Loeiz Bro-C'hall (1661-1711), Daofin Bro-C'hall, gourverc'h d'an hini gentañ, gournizez d'an eil,
* Maria Anna von Bayern (1696–1750), merc'h da Masimilian II Emanuel Bavaria, leanez;
* Maria Anna von Sachsen (1728–1797), merc'h da Friedrich August II von Sachsen, 
** dimezet da Maximilian III. Joseph von Bayern; Kurfürstin von Bayern*Maria Anna von Bayern (1734–1776), merc'h da Karl VII an Impalaeriezh santel, dimezet da Ludwig Georg Simpert von Baden-Baden
* Maria Anna von Bayern (1734–1776), merc'h da Karl VII .,dimezet da Ludwig Georg Simpert von Baden-Baden
*Maria Anna von Bayern (1805-1877), merc'h da Masimilian Iañ Jozeb, roue Bavaria, a zimezas da Friedrich August II, roue Sachsen. 

## Pennadoù kar
*Maria
*Anna
*Bavaria
Sikstus V

**Sikstus V** (e latin: *Sixtus V* pe *Systus V*, en italianeg *Sisto V*), **Felice Peretti** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Grottammare (Italia) ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Gregor XIII

**Gregor XIII** (e latin: *Gregorius XIII*, en italianeg: *Gregorio XIII*), **Ugo Boncompagni** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Bologna ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Anita O'Day

**Anita Belle Colton**, anavezet evel **Anita O'Day** (18 a viz Here 1919 - Los Angeles, 23 a viz Du 2006), a oa ur ganerez jazz stadunanat. Brudet eo evel unan eus ar re wenn, ral anezho, a oa par d'ar c'hanerezed du.

## Pladennoù
**Let me off uptown* (gant Gene Krupa, 1941)
**And her tears flowed like wine* (gant Stan Kenton e 1944, ur milion hanter a bladennoù gwerzhet)
**This is Anita* (1956)
**Them There Eyes* (1956)
**Pick Yourself Up* (Verve, 1956)
**Sings the Most* (gant Oscar Peterson, 1957)
**Sings the winners* (1958)
**Cool Heat* (gant Jimmy Giuffre, 1959)
**Incomparable* (Verve, 1960)
**Don't explain* (1961)
**Time for Two* (gant Cal Tjader, 1962)
**Fly me to the moon* (1966)
**Blue Skies* (1979)
**In a mellow tone* (1989)

## Liammoù diavaez

* Pennad diwar he fenn e *[[The New York Times]]*
Marie-Anne

**Marie-Anne**, pe a-wechoù Marie Anne, pe Marianne, pe Mariane, zo un anv-bihan gallek, a gaver a-wechoù e yezhoù all. 

## Istor
Savet eo an anv diwar stagañ an daou anv-bihan gallek Marie hag Anne, daou anv boutin a-walc'h er broioù kristen betek hon amzer, anv ar Werc'hez Vari hag he mamm, ha daou anv roueel dre ma'z int bet anvioù meur a rouanez er rouantelezh c'hall : Marie de Médicis, Anne d'Autriche dreist-holl, Marie-Antoinette ivez, hep kontañ ar ribitailh priñsezed.

Evit doare e oa stank ar merc'hed anvet Marianne e dibenn an XVIIIvet kantved e-touez ar bobl vunut, ha dreist-holl war a seblant e-touez ar merc'hed diwar ar maez deuet da labourat e kêr evel mitizhien e ti ar vourc'hizien.

## Yezhoù all
*Maria Anna, en italianeg
*Maria Ana, ha Mariana, e portugaleg ha spagnoleg
*Mary Ann e saozneg
*Mariana, e tchekeg, hag ivez: *Marjánka, Márinka, Riana, Marka, Marina, Májinka*
*Marianne a gaver ivez e galleg, hag en alamaneg

## Tud

### Tud uhel
* *Marie-Anne d'Autriche*, pe Maria Anna Aostria, anv meur a briñsez
* *Marie-Anne de Bavière*, pe Maria-Anna Bavaria, anv meur a briñsez
* Marie Anne de Bourbon, anv meur a briñsez c'hall
* *Marie-Anne d'Espagne*, pe Maria Anna Spagn, anv meur a briñsez
* *Marie Anne Mancini*, pe Maria Anna Mancini (1649 -1714), nizez d'ar c'hardinal Mazarin. 
* Marie-Anne de Mailly-Nesle, dugez c'hall 

### Tud ordinal
*Marie-Anne-Christine Quinault, aktorez c'hall er XVIIvet kantved 
*Marie-Anne Isler-Béguin, politikourez c'hall
*Marie-Anne de Camargo, korollererez velgiat en XVIIIvet kantved
*Marie-Anne Botot Dangeville, aktorez c'hall en XVIIIvet kantved
*Marie-Anne Robert, skrivagnerez c'hall en XVIIIvet kantved
* Marie-Anne Le Minor (1901-1984), kannadourez ar c'hiz vigoudenn

## Traoù all
*Marianne, anv mojennel ar Republik C'hall.

## Pennadoù kar
*Marianna
*Maria Ana
Sonnet 15

**Sonnet 15**, pe ar Sonedenn 15 e brezhoneg, zo ur sonedenn gant William Shakespeare diwar-benn an distruj graet gant an amzer hag an efed war ar paotr yaouank emañ ar barzh o komz outañ.
Displegañ a ra Shakespeare ne chom brav ha yac'h an dud hag ar plant nemet e-pad ur pennad berr.

## Ar sonedenn
When I consider every thing that grows 
Holds in perfection but a little moment, 
That this huge stage presenteth nought but shows 
Whereon the stars in secret influence comment; 
When I perceive that men as plants increase, 
Cheered and cheque'd even by the self-same sky, 
Vaunt in their youthful sap, at height decrease, 
And wear their brave state out of memory; 
Then the conceit of this inconstant stay 
Sets you most rich in youth before my sight, 
Where wasteful Time debateth with Decay, 
To change your day of youth to sullied night; 
And all in war with Time for love of you, 
As he takes from you, I engraft you new.}}

En dibenn e lavar Shakespeare e ray brezel d'an amzer hag e lakay ar paotr da vevañ da viken dre e varzhoneg.

## Mouezh
*Marianne Jean-Baptiste, en albom *[[When Love Speaks]]*, e 2002 (EMI Classics).

## Levrlennadur
-e saozneg:
*Alden, Raymond (1916). *The Sonnets of Shakespeare, with Variorum Reading and Commentary*. Houghton-Mifflin, Boston.
*Baldwin, T. W. (1950). *On the Literary Genetics of Shakspeare's Sonnets*. University of Illinois Press, Urbana.
*Booth, Stephen (1977). *Shakespeare's Sonnets*. Yale University Press, New Haven.
*Dowden, Edward (1881). *Shakespeare's Sonnets*. London.
*Hubler, Edwin (1952). *The Sense of Shakespeare's Sonnets*. Princeton University Press, Princeton.
*Schoenfeldt, Michael (2007). *The Sonnets: The Cambridge Companion to Shakespeare’s Poetry*. Patrick Cheney, Cambridge University Press, Cambridge.
*Tyler, Thomas (1989). *Shakespeare’s Sonnets*. London D. Nutt.
*Vendler, Helen (1997). *The Art of Shakespeare's Sonnets*. Cambridge: Harvard University Press.
-e yezhoù all:
* Dario Calimani, *William Shakespeare: i sonetti della menzogna*, Carocci, 2009, pp. 42-47.

## Liammoù diavaez

*Exlanation and analysis (Shakespeare's-sonnets)
*Paraphrase and analysis (Shakespeare-online)
*CliffsNotes
Annika

**Annika** zo un anv-bihan svedek, savet diwar Anna.

## Adstummoù
*Anika, Anni, Annicka, Anica, Anike, Annica, Annik, Annikka*

## Yezhoù all
**Anneke*, e norgeeg,
**Hanneke*, en izelvroeg.

## Tud
### 
*Annika Eklund, kanerez 
*Annika Idström, skrivagnerez

### 
*Annika Andersson, aktorez 
*Annika Bryn, skrivagnerez ha kazetennerez
*Annika Duckmark, plac'h a skinwel, Miss Sveden
*Annika Kjærgaard, kanerez
*Annika Ljungberg, kanerez gant Rednex
*Annika Mombauer, istorourez
*Annika Qarlsson, politikourez
*Annika Sörenstam, golferez
*Annika Thor, skrivagnerez

## Lennegezh
* *Annika Settergren*, ar plac'hig fur, e-barzh ar romant Pippi Långstrump, gant Astrid Lindgren.

## Steredoniezh
* an asteroidenn (817) Annika
Anya

**Anya** pe **Anja**, zo un anv-bihan rusek, skrivet Аня, hag a gaver e meur a yezh.
Klotañ a ra gant Anna e brezhoneg.

## E yezhoù all
*Ania e poloneg
**Anja* peurvuiañ en alamaneg, daneg, izelvroeg, norvegeg, svedeg
**Anya* a vez skrivet e saozneg
*Áine e gouezeleg.
**Aanya*, peurvuiañ en India

## Tud

*Anya Monzikova (1984—), aktourez rus ha stadunanat
*Anja Rubik (1983—), gizourez polonat
*Anya Teixeira (1913-1992), luc'heilerez saoz.
* Anya Chalotra, aktourez saoz
* Anya Taylor-Joy, aktourez breizhveuriat-stadunanat
Alexandre Audebert

**Alexandre Audebert** a zo ur rugbier gall ganet e Suresnes (Hauts-de-Seine) d'ar 4 a viz Eost 1975. C'hoari a ra en trede renk gant ASM Clermont Auvergne abaoe 1999.

Eus rannvro Pariz emañ Audebert: kroget en deus rugbi en e gêr Suresnes a-raok mont d'ar Racing evit c'hoari evel rugbier a-vicher ar bloaz 1998-1999. Sinet en deus da c'houde e Clermont hag abaoe-se en deus c'hoariet muioc'h eget 200 krogad dindan roched ASM gant e dokarn glas ha ruz. C'hoarier koshañ ar skipailh eo gant Aurélien Rougerie hag en ur chom e Auvergne en deus kemeret perzh e seizh gourfenn (pemp e Kampionad Frañs ha daou e European Challenge Cup). Evit e unnekvet bloaz e Clermont en deus gounezet Alexandre Audebert e 2010 ar "*Bouclier de Brennus*": ar wech kentañ e oa evitañ hag evit ar c'hlub.

Audebert zo bet dibabet div wech e skipailh rugbi Frañs. Gounezet en deus Tournamant ar 6 broad 2002 en ur vont war an dachenn enep Bro-Gembre evit 11 munut nemetken.

## Kluboù
* 1998-1999. Racing Club de France
* 1999-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg
* Deadenn Yves du Manoir 2001
* Tournamant ar 6 broad 2002 
* European Challenge Cup 2007
* Kampionad Frañs 2010
* gourfennad Kampionad Frañs 2001, 2007, 2008 ha 2009
* gourfennad European Challenge Cup 2004
Marianne von Werefkin

**Marianne von Werefkin** (rusianeg : *Мариамна*/*Марианна Владимировна Веревкина* *Maryamna/Maryanna Vladimirovna Veryovkina*, 11 a viz Gwengolo 1860 e Toula – 6 a viz C'hwevrer 1938 en Ascona) a oa ul livourez rusian ha suis da vare an eztaolouriezh.

## He buhez
Marianna Vladimirovna Verëvkina a oa merc'h komandant rejimant Yekaterinbourg en Oural. E 1880 e teskas gant al livour Ilya Repin. E 1888 e voe tizhet he dorn dehou gant un tenn e-pad ur chase. E 1892 e kejas ouzh Alexej von Jawlensky. Kejañ a rejont ivez ouzh Yelena Neznakomova hag a voe o chom ganto. An tri anezho az eas da veajiñ da Alamagn e 1896. E-pad tost da 10 vloaz e chomas hep livañ. Etre 1905 ha 1906 edo o chom e Frañs.

E 1909 e voe krouet NKVM (Kevredigezh nevez arzourien München) gant Alexej von Jawlensky, Marianne von Werefkin, Vasily Kandinsky ha re all. O diskouezadeg kentañ a voe aozet e diskouezva Thannhauser e München e miz Kerzu 1909. Diwar ar strollad-se e voe savet Der Blaue Reiter e 1912.

E 1907 e krogas da livañ livadurioù eztaolour. Levezonet e voe gant oberennoù Paul Gauguin ha re Louis Anquetin. Pa grogas an Brezel-bed kentañ e tivrojont da Suis : da gentañ da Geneva, ha goude-se da Zürich. E 1918 e tispartijont, hag ez eas Werefkin d'en em staliañ da Ascona. E 1924 e krouas ar strollad arzourien anvet "Großer Bär". Er bloavezhioù da-heul e livas skritelloù. Sikouret e voe a-fet argant gant Carmen ha Diego Hagmann.

## Oberennoù
* Abend in Murnau, 1906/1910
* Herbst (Schule), 1907
* Im Café, 1909
* Tragische Stimmung, 1910
* Schlittschuhläufer, 1911

## Gwerzh

* *Styx*, gwerzhet d'ar 25 a viz Even 2008 e Christie's, Londrez da £ 337250 (426553 €)

## Notenn

## Liammoù diavaez
* Werefkin e lec'hienn artists.org
* Oberennoù Werefkin e mirdi Murnau
Livañ ar c'hantved : 101 bennoberenn ar poltrediñ 1900-2000

**Livañ ar c'hantved : 101 bennoberenn ar poltrediñ 1900-2000** (anv orin : **Painting The Century: 101 Portrait Masterpieces 1900–2000**) a oa un diskouezadeg bet aozet en National Portrait Gallery e Londrez e 2000–2001. Ur poltred a oa da skeudenniñ pep bloavezh eus an 20 kantved. Embannet e voe ivez ul levr gant ar memes anv gant Robin Gibson gant un digoradur gant Norbert Lynton.

## Arzourien diskouezet poltredoù savet ganto
Frank Auerbach, Francis Bacon, Salvador Dalí, Otto Dix, Lucian Freud, Alberto Giacometti, George Grosz, David Hockney, Howard Hodgkin, R.B. Kitaj, Oskar Kokoschka, Amedeo Modigliani, Pablo Picasso, John Singer Sargent, Egon Schiele, Walter Sickert, Marty St.James.

## Poltredoù
Anna Akhmatova gant Kuzma Petrov-Vodkin, Charlie Chaplin gant Fernand Léger, Edith Sitwell gant Pavel Tchelitchew, Leigh Bowery gant Lucian Freud, David Bowie hag Iman gant Stephen Finer, Lenin gant Isaak Brodsky, un emboltred gant Edvard Munch, Somerset Maugham gant Graham Sutherland, Elvis Presley gant Andy Warhol, Andy Warhol gant Jean-Michel Basquiat, *Boy/Girl - the artists children* gant Marty St.James.

## Liammoù diavaez
*An diskouezadeg e lec'hienn National Portrait Gallery
* Al levr Painting the Century 101 Portrait Masterpieces 1900-2000 ISBN 1-85514-289-9; ISBN 1-85514-313-5
Anna selbdritt

***Anna selbdritt*** pe an ***Dreinded Santel*** (*Santez Anna en Tri*) zo un tem ikonografikel kristen, hag a zo un droienn alamanek a vez graet eus oberennoù en arz kristen hag a ziskouez Santez Anna gant he merc'h, Itron Vari, ha Mabig Jezuz.
Brudet e oa ar seurt oberennoù en Alamagn abaoe ar . Ur skeudenn devosionel eo a liamm kenetre ar vamm-gozh, ar vamm, hag ar Mabig.


La Selle-Guerchaise (35) Chapelle 7.jpg| Chapel Sainte-Anne, Kell-Gwerc'h (Il-ha-Gwilen).
Ignoto del XV secolo Santa Anna Metterza Boccioleto Alpe Seccio.jpg|Santez Anna, gant ul livour dianav eus ar XVvet kantved
Presentation of the Virgin - Capella dei Scrovegni.jpg|*Opferung Marias im Tempel; mit [[Heiligenschein|Nimbus]] Anna und Joachim*, gant Giotto, Scrovegni-Kapelle, Padova
Anna Burgos.JPG|Iliz-veur Burgos (arzour : Gil de Siloé, XVIvet kantved)


## Gwelet ivez
* Ar Werc'hez hag ar Mabig Jezuz gant Santez Anna (Leonardo da Vinci)
* Gwerc'hez ha Mabig Jezuz gant Santez Anna (Masaccio)

## Liammoù diavaez

*Gallery
Santez Anna

**Santez Anna** eo mamm ar Werc'hez Vari ha mamm-gozh Jezuz er relijion gatolik.
Adkavet e vez ivez en hengoun muzulman gant an anv Hannah. N'eus lodenn ebet eus an Testamant Nevez hag a ro tro da lenn testennoù liammet ouzh mamm-gozh Jezuz-Krist. An istorourien a soñj dezho e c'hellfe bezañ un diaz munut istorel d'an dudenn er-maez eus ar vojennoù. En hengoun kristen e reer liamm etrezi ha Hanna mamm Samuel ar profed ha barner diwezhañ Israel. Ar memestra a vez graet gant an hengoun islamek.

Enoret e vez ivez he fried Joachim.

## E Breizh
Enoret eo e meur a lec'h e Breizh, ha dreist-holl e Santez-Anna-Wened, e-kichen an Alre, hag e Santez-Anna-ar-Palud, er Porzhe. Patronez Breizh eo. Gouestlet eo bet Breizh da Santez Anna gant ar Pab Pi X d'ar 26 a viz Gouere 1914. 

Kantikoù a vez kanet en e enor.


Delwenn Santez Anna Naoned.JPG|Delwenn Santez Anna e Naoned
Restr:Sankt Anna in Thégonnec.jpg|Delwenn Santez Anna en iliz Sant-Tegoneg.
File:Partition Intron Santez Anna.jpg|Kantik Santez Anna


## En arzoù

Leonardo da Vinci - Virgin and Child with St Anne C2RMF retouched.jpg|* [[Ar Werc'hez hag ar Mabig Jezuz gant Santez Anna (Leonardo da Vinci)|Santez Anna, ar Werc'hez Vari, hag ar Mabig Jezuz]]*, gant Leonardo da Vinci
File:BnF Grandes Heures of Anne of Britanny f 197v.jpg|Santez Anna o kelenn da Vari (*Les Grandes Heures*, levr Anna Vreizh).


## Gwelet ivez
* Santez-Anna (pajenn lec'hanvioù ; lec'hioù anvet hervez anezhi)
* Anna
* Ana
* Anna selbdritt

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Ar Werc'hez hag ar Mabig Jezuz gant Santez Anna (Leonardo da Vinci)

***Ar Werc'hez hag ar Mabig Jezuz gant Santez Anna*** zo un daolenn gant Leonardo da Vinci ma weler ar Werc'hez Vari, gant he mab, Jezuz, hag he mamm, Santez Anna.
Hervez tresadennoù deuet betek ennomp e ouzomp en doa bet soñj, ur pennad, livañ Yann ar Badezour en daolenn, met a-benn ar fin e reas ur soñj all hag e lakaas un oan en e lec'h.

Seder ha sioul eo dremmen ar maouezed. Heñvelik eo ar gwelva ouzh an hini weler en daolenn *[[Mona Lisa]]*.

## Munudoù

Leonardo - St. Anne cartoon-alternative.jpg|Raktres gant Yann ar Badezour 
Leonardo da Vinci 021.jpg| Anna ha Mari
Leonardo da Vinci 022.jpg| Jezuz hag an oan 
Leonardo da Vinci 023.jpg| Gwelva diechu
Leonardo da Vinci 024.jpg| Gwelva diechu