Departamant gall

An **departamant** a zo un dachennad douar, pe, evit ober gant gerioù all, ur rannadur melestradurel e Bro-C'hall. 
War un dro ez eo 
* ur bastell-vro melestradurel didolpet 
* hag ur strollegezh lec'hel digreizennet. 

Pa vez anv eus an dachennad douar eo kustum tud ar velestradurezh c'hall da skrivañ ar ger gant un *d* bihan; pa vez kaoz eus ar framm politikel e vez implijet un *D* bras ganto.

Abaoe 2011 ez eus kement ha 101 departamant e Bro-C'hall, hag en o zouez 5 departamant tramor.

## An departamant evel pastell-vro velestradurel
Ar bastell-vro velestradurel dindan ar gwir boutin eo an departamant abaoe ar bloaz VIII (1799–1800) hag e chom c'hoazh. Renet eo gant ar prefed-departamant anvet diouzh c'hoant ar gouarnamant, harpet gant isprefeded e penn an isprefetioù.

Meur a servij didolpet eus ar Riez gall a zo aozet e framm an departamant, evel *Renerezh departamant an Aveiñ* (DDE, e berr), pe *Renerezh departamant an aferioù yec'hed ha sokial* (DDASS, e berr).

## An departamant evel strollegezh lec'hel
Ur strollegezh lec'hel digreizennet eo an departamant ivez. 
Dindan renerezh ar C'huzul-departamant emañ. Ar c'huzul-se a vez graet *Kuzul-Meur* anezhañ ivez, a zo dilennet war-eeun gant mouezhioù an holl zilennerion, evit c'hwec'h vloaz. 

Bodet eo bet an departamantoù da sevel ar rannvroioù.
Rannet e vezont etre arondisamantoù, hag int-i isrannet etre kantonioù a zo bet savet dre vodañ kumunioù.

## Istor
* *Gwelout [[Istor an departamantoù gall]].*

## Niverennadur an departamantoù
En deroù e veze implijet niverennoù diwar an urzh alfabetek (1 da 83) evit bastañ da ezhommoù ar servijoù post. Goude an Impalaeriezh kentañ e oe dilezet ar sistem. E penn kentañ an  e voe adsavet an niverenniñ en ur dennañ kont eus an departamantoù ouzhpennet, met e 1922 e voe ouzhpennet an Territoire-de-Belfort nevez-krouet, dezhañ an niverenn 90.

Pa voe adrannet an Île-deFrance e 1964 e chomas gant Pariz an niverenn 75 ha gant an Yvelines, e-lec'h m'emañ Versailhez, pennlec'h ar Seine-et-Oise, an niverenn 78, hini ar bet-departamant. Ar pemp departamant nevez-krouet a resevas niverennoù diwar o urzh alfabetek ha lakaet e diwezh ar roll (91 betek 95 : Essonne, Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis, Val-de-Marne, Val-d'Oise).

E 1976 e voe rannet Korsika etre daou evit krouiñ an departamant ar *Corse-du-Sud* (2A) ha hini *Haute-Corse* (2B).

Niverennet eo bet an departamantoù tramor eus 971 betek 976 (n'eus ket a zepartamant niverennet 96).

Anavezet mat eo sistem niveradur an departamantoù gant ar C'hallaoued pa vezont dispaket war blakennoù-marilh ar c'hirri-dre-dan hag ar marc'hoù-dre-dan. Aet eo da get an doare-se pa'z eus bet degemeret ur sistem europat e 2009, met chomet eo en un doare arouezel war ar c'hostez, gant arouez ar rannvro. Implijet e vez an niverennadur evit niverennoù ar Surentez sokial, e penn kodoù-post ar c'humunioù (nemet evit Korsika: implijet e vez an 20 evit kumunioù an enezenn a-bezh).

## Sell ivez

* Arrondisamantoù gall
* Departamantoù gall renket dre boblañs
* Departamantoù gall renket dre gorread
* Departamantoù gall renket dre Rannvroioù
* Departamantoù gall renket dre stankted poblañs
* Kantonioù gall
* Bro-C'hall
* Melestradurezh tiriadel
* Rannvroioù Bro-C'hall
* Roll pennlec'hioù prefeti Bro-C'hall

## Kartenn an departamantoù gall

## Taolenn an departamantoù gall

Evezhiadennoù:
# Edo prefeti ar Val-d'Oise da vezañ lakaet e Pontoise pa voe krouet an departamant, nemet kaset e voe d'ar gumun nes, Cergy; bremañ e reont ar *ville nouvelle* anvet Cergy-Pontoise.
# An **[[departamant tramor|departamantoù tramor gall]]** a zo douaroù a oa trevadennoù pell diouzh Bro-C'hall, hag a zo bet roet dezho ur statud heñvel ouzh hini departamantoù "european" Bro-C'hall. Bez' ez int, hervez al lezenn, lodoù eus Frañs hag eus Unaniezh Europa, nemet reolennoù europat arbennik zo evito. Pep hini eus an departamantoù-se zo ivez ur rannvro.

### Evezhiadennoù all
Evezhiadennoù all a c'haller ober war anvioù ar c'hêrioù a zo pennlec'hioù departamantoù :

# Kêrioù gall zo o deus un anv brezhonek a-gozh pe goshoc'h, evel Bourdel, Orleañs, ar Roc'hell, Teurgn, ...

# Kêrioù gall zo n'eo ket gallek hepken o anvioù ofisiel: kavout a reer anezho digemm a-wechoù e yezhoù all ar vro, evel Bastia e korseg, Pau en okitaneg (nemet distaget disheñvel); kemm bihan a vez alies evel etre *Quimper* ha Kemper, Strasbourg ha *Straßburg* en alamaneg (*Strossburi* en elzaseg), Perpignan ha *Perpinyà* e katalaneg, Ajaccio hag *Aiacciu* e korseg; kemm bras a vez a-wechoù all, evel etre *Vannes* ha Gwened, hag etre Lille ha *Rijsel* e nederlandeg.

# Kêrioù gall zo o deus anvioù all e yezhoù all: Toulouse a zo *Tolosa del Llengadoc* e katalaneg, Bourdel a zo *Burdeos* e spagnoleg, Pariz a zo *Parigi* en italianeg, Marseille zo *Marseilles* ha Reims zo *Rheims* e saozneg.

## Pennadoù kar
* Listenn an departamantoù gall e broioù all Europa‎

## Liammoù efedus evit deskiñ dre an eñvor gwirvoud an departamantoù gall
* Jeu sur les départements français
* Didacticiel pour apprendre les départements français