Nyks

**Nyks** (henc'hresianeg : Νύξ / *Nýx* "Noz" ; latin ; *Nox*, heñvelster) a oa doueez an Noz e mojennoù Henc'hres. Merc'h e oa da C'haos, doue ar Goullo kezivik ; he breur ha pried e oa Erebos, doue an Deñvalijenn. Hervez *[[Theogonia]]* Hesiodos e oant an doueed kentañ o tont eus ar C'haos. E deroù an Hollved edo Nyx eta.

## Diskennidi Nyks
*Theogonia* Hesiodos, *Fabulae* Hyginus ha *De natura deorum* Cicero eo ar mammennoù pennañ.
### ♦ ''Theogonia''
Setu amañ listenn bugale Nyks, en urzh *Theogonia* Hesiodos.
:;Diwar he darempredoù gwadorgedus gant he breur Erebos
:*O mab Aither (Αἰθήρ / *Aithếr*), rann uhelañ ha skedusañ an oabl.
:*O merc'h Hemera ( Ἡμέρα / *Hêméra*), sklêrijenn an deiz.
:;En he unan
:*Moros (Μόρον  / *Móros*), an Tonkad marvus.
:*Ar Ger zu (Κῆρα μέλαιναν *Kèra mélainai*), ar Marv Feuls.
:*Thanatos (Θάνατος / *Thánatos*), ar Marv.
:*Hypnos ( Ὕπνος / *Húpnos*), ar C'housk.
:*Meuriad an Oneiroi (φῦλον Ὀνείρων / fuloi Oneiroi), an Hunvreoù ;
:*Momos (Μῶμος / *Mỗmos*), ar Goapaerezh
:*Oizys (Ὀϊζύς / *Oïzús*), an Dienez, an Anken hag ar Glac'har 
:*An Hesperidezed ( Ἑσπερίδες / *Hesperídes*), nimfezed ar C'huzh-Heol, ar C'hornôg.
:*An teir Moira (Μοῖραι / *Moîrai*), nezerezed buhezioù an dud.
:*Ar C'heresed (Κῆρες / *kêres*), merc'hed hag a hente an aervaoù da evañ gwad an dud war o zalaroù ha da gas o eneoù d'an Ifernioù ;
:*Nemesis (Νέμεσις / *Némesis*), ar C'hastiz.
:*Apate (Ἀπάτη / *Apátê*), an Touellerezh.
:*Filotes (Φιλότης / *Philótês*), ar Garantez, ar Vignoniezh hag an Droukc'hoantegezh.
:*Geras (Γῆρας / *Gễras*), ar Gozhni
:*Eris (Ἔρις / *Éris*), an Dizunvaniezh

### ♦ ''Fabulae'' ha ''De natura deorum''
*C'haron (Χάρων *Khárôn*), treizher an Ifernioù, zo lakaet da vab Nyks hag Erebos e *De natura deorum* ; meneg ebet en *Theogonia* hag er *Fabulae*.
*Dolos ( Δόλος / *Dólos*), ar Gwidreañ, zo lakaet da vab Nyks hag Erebos e *De natura deorum*, da vab Gaia (Γαῖα / *Gaîa* pe Γαῖη / *Gaîê*) hag Aither e rakskrid ar *Fabulae*.
*Styx (Στύξ / *Stúx*), un Okeanidez, eo unan eus ar stêrioù a gas d'an Ifernioù ; merc'h Nyks hag Erebos eo er *Fabulae*, merc'h Okeanos (Ὠκεανός / *Ôkeanós*) ha Tethys (Τηθύς / *Têthús*) e vez lakaet peurliesañ.
## Perzhioù
Pa seller ouzh roll he diskennidi e verzer e oa Nyks mamm da gement tra chalus a c'hall c'hoarvezout e buhez un den, hogen *Euphroné*, "Mamm ar c'huzul mat" a reas Ploutarc'hos anezhi.

En *Hesperia*, bro ar C'huzh-heol hag ar ramz Atlas edo Nyks o chom, er c'hornôg pellañ en tu all da Golonennoù Herakles (Strizh-mor Gibraltar) ; un nebeud skridoù avat a laka impalaeriezh Nykx en Εύξεινος Πόντος *Euxeinos Pontos*, ar "Mor Degemerus", da lavarout eo ar Mor Du. En he mougev e chom e-pad an deiz, a-raok treuziñ an oabl war ur c'harr du stlejet gant pevar marc'h du.
En Henc'hres a-bezh e veze aberzhet dañvadezed pe oanezed du en enor d'an doueez.

Ker galloudus ha kenedus e oa Nyks ma veze doujet gant Zeus, roue an doueed. En arzoù an Henamzer e veze diskouezet Nyks evel ur vaouez o terc'hel a-us he fenn ur stign du steredennet o nijal, pe gant ur stign glas teñval hag ur flammerenn eilpennet ; a-wechoù e veze ur vaouez en noazh, divaskell un askell-groc'hen dezhi hag o terc'hel ur flammerenn. A-wechoù c'hoazh e touge ur gurunenn roz-moc'h hag e veze gwisket gant ur vantell zu steredennet. Alies e veze diskouezet gant he bugale Hypnos ha Thanatos, ar C'housk hag ar Marv.

William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - La Nuit (1883).jpg|*An Noz*William-Adolphe Bouguereau1883
Sleep and Death, the Children of the Night - Evelyn de Morgan (1883).jpg|*Hypnos ha Thanatos, bugale Nyks*Evelyn de Morgan1883
Nyx_by_Henri_Fantin-Latour.jpg|*Nyks*Henri Fantin-Latour1897

## Mammennoù

* Βικιθήκη/ ''Θεογονία''
* Wikisource/ ''Théogonie''
* Vicifons/ ''Fabulae''
* ''Fabulae''
*  ''De natura deorum''
## Levrlennadur
* Pierre COMMELIN (1907) : *Mythologie grecque et romaine*, Pocket, 2018 
## Notennoù