open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kentañ Ministr (Frañs)

Ar **C'hentañ Ministr** eo penn ar gouarnamant, er Frañs, dindan ar Pempvet Republik.

## Roll ar C'hentañ Ministred
### Dindan Charles de Gaulle
*Michel Debré (1959-1962)
*Georges Pompidou (1962-1968)
*Maurice Couve de Murville (1968-1969)

### Dindan Georges Pompidou
*Jacques Chaban-Delmas (1969-1972)
*Pierre Messmer (1972-1974)

### Dindan Valéry Giscard d'Estaing
*Jacques Chirac (1974-1976)
*Raymond Barre (1976-1981)

### Dindan François Mitterrand
*Pierre Mauroy (1981-1984)
*Laurent Fabius (1984-1986)
*Jacques Chirac (1986-1988)
*Michel Rocard (1988-1991)
*Édith Cresson (1991-1992)
*Pierre Bérégovoy (1992-1993)
*Édouard Balladur (1993-1995)

### Dindan Jacques Chirac
*Alain Juppé (1995-1997)
*Lionel Jospin (1997-2002)
*Jean-Pierre Raffarin (2002-2005)
*Dominique de Villepin (2005-2007)

### Dindan Nicolas Sarkozy
*François Fillon (2007-2012)

### Dindan François Hollande
*Jean-Marc Ayrault (2012-2014)
**Gouarnamant Jean-Marc Ayrault (1)
**Gouarnamant Jean-Marc Ayrault (2)
*Manuel Valls (2014-2016)
**Gouarnamant Manuel Valls (1)
**Gouarnamant Manuel Valls (2)
*Bernard Cazeneuve (Kerzu 2016- Mae 2017)

### Dindan Emmanuel Macron
* Édouard Philippe (Mae 2017 - Gouere 2020)
* Jean Castex (Gouere 2020 - Mae 2022)
* Élisabeth Borne (Mae 2022 - Genver 2024)
* Gabriel Attal (Genver 2024 - Gwengolo 2024)
* Michel Barnier (Gwengolo 2024 - Kerzu 2024)
* François Bayrou (Kerzu 2024 - Gwengolo 2025)
* Sébastien Lecornu (Gwengolo 2025 - bremañ)

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Pietro

**Pietro** zo un anv-bihan italianek, kevatal d'an anv-bihan brezhonek Pêr.

## Gerdarzh
Diwar an anv henc'hresianek Πετρος *Petros*, "maen", dre al latin Petrus.

## Eilstummoù
**Petruccio*, *Piero*, *Pietrino*, *Petrone*, *Petroncino*

## Yezhoù all
* *[[Pedr]]* e kembraeg
* *[[Pedro]]* e portugaleg ha spagnoleg
* *Pere* e katalaneg
* *[[Peter]]* en alamaneg hag e saozneg
* Pieter e nederlandeg

## Gouel

## Sent ha gwenvidion

## Tud

###### 
**Pietro di Cristoforo Vannucci*, anavezetoc'h evel *Il [[Perugino]]* (1448-1523), livour
###### 
* Pietro Bembo 1470-1547), kardinal, skrivagner ha yezhadurour italian
* Pietro Aretino (1492 – 1556 ), barzh italian
* Pietro Carnesecchi (1508 - 1567), lenneg
* Pietro de' Medici (1554 – 1604)
* *Pietro Vito Ottoboni*, anavezetoc'h evel ar pab Aleksandr VIII.
###### 
* Pietro Carrera (1573 -1647)
* Pietro  Mazzarino (1576-1654), tad daou gardinal italian.
###### 
* Pietro Metastasio
###### 
* Pietro Badoglio, jeneral
* Pietro Ferrero, pennembreger
* Piero di Cosimo
Robert Browning

**Robert Browning**, ganet d'ar 7 a viz Mae 1812 e Camberwell (Surrey, Bro-Saoz) ha marvet d'an 12 a viz Kerzu 1889 e Venezia (Italia), a oa ur barzh hag ur saver pezhioù-c'hoari saoznek brudet-bras.

## Notennoù ha daveennoù
Ira Gershwin

**Ira Gershwin** (***Israel Gershowitz*** e anv ofisiel), bet ganet e New York, Stadoù Unanet Amerika hag aet da Anaon e Beverly Hills (Kalifornia) (6 a viz Kerzu 1896 - 17 a viz Eost 1983), a oa ur saver kanaouennoù. Gant e vreur, ar soner ha pianoour George Gershwin, en devoa skrivet meur a ganaouenn deuet da vezañ brudet-meurbet er Stadoù-Unanet hag er bed-a-bezh, *[[I Got Rhythm]]*, *[[Embraceable You]]*, *[[The Man I Love]]* ha *[[Someone to Watch Over Me]]* en o zouez.

## Liammoù diavaez
*The official George & Ira Gershwin website
La Glu (film, 1913)

***La Glu*** zo ur film mut, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Albert Capellani e 1913.

Daou zoare all a oa bet savet e 1927 gant Henri Fescourt hag e 1938 gant Jean Choux (La Glu (film, 1938)). Ur film berr a oa bet sevenet e 1907 gant ar filmaozerez Alice Guy hag unan hir e 1908 gant an Italian Giovanni Pastrone ivez, *La glu* an titl anezhe.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Senario : Albert Capellani, azasaet diwar ar romant *[[La Glu]]* (1881) gant Jean Richepin,
* Produour : Société Cinématographique des Auteurs et des Gens de Lettres,
* Skeudenniñ : Louis Forestier ha Karémine Mérobian,
* Prantad filmañ : hañv 1913, 
* Lec'hioù filmañ : Kiberen,
* Deiziad dont er-maez : 7 a viz Du 1913 (), miz Eost 1914 (*The Siren*, ),
* Padelezh : 104'.

## An danvez
Hoalañ ar wazed a oar ober Fernande (pe *La Glu* diouzh he lesanv). Goude dimeziñ d'an doktor Paul Cézambre, hag eñ koshoc'h egeti, e torr he gwalenn par ma c'hell. Mont a ra dioutañ da vont da Vreizh e-lec'h ma ra hec'h annez er Groazig. Eno e ra d'ar pesketaer yaouank Marie-Pierre kouezhañ e-barzh he rouedoù dezhi ken ma soñj-eñ mont diouzh e vamm, e zanvez pried hag e vignoned. Lazhet eo Fernande/La Glu gant mamm Marie-Pierre.

## Roll ar gomedianed
* Mistinguett : Fernande pe La Glu,
* Paul Capellani : Marie-Pierre,
* Gina Barbieri : Marie des Anges,
* Cécile Guyon : Anaïk,
* Marc Gérard : an tad Gillioury,
* Henry Krauss : an doktor Paul Cézambre,
* Henri Collen : .

## Liammoù diavaez
*'''''La Glu''''' war Cinémathèque de Bretagne
*'''''La Glu''''' war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù
Régine Deforges

**Régine Deforges**, bet ganet d'ar 15 a viz Eost 1935 e Montmorillon (Vienne) ha marvet d'an 3 a viz Ebrel 2014 e Pariz, a oa ur skrivagnerez c'hall hag un embannerez levrioù. Difenn a rae gwirioù ar maouezed ivez.

## Oberennoù
* *O m'a dit* (1975)
* *Blanche et Lucie* (Fayard, 1976)
* *Le Cahier volé* (Fayard, 1978)
* *[[Les Contes pervers]]* (1980), 
* *[[La Révolte des nonnes]]* Fayard, 1981); deuet da vout ar film-skinwel *L'Enfant des Loups* 1991
* *Les Enfants de Blanche*, astenn da *Blanche et Lucie* (1982)
* *Sur les bords de la Gartempe* , ennañ *Blanche et Lucie*, *Les Enfants de Blanche* ha *Le Cahier volé*
* *Lola et quelques autres* , kontadennoù (Fayard, 1983)
* *L'Orage*, Éditions Blanche, 1986
* *Pour l'amour de Marie Salat* Albin Michel, 1987
* *Sous le ciel de Novgorod* Fayard, 1989
* *Troubles de femmes* (Éditions Spengler, 1994)
* *Journal d'un éditeur* 
* *Rencontres ferroviaires* Fayard, 1999
* *La petite fille au manteau rose*, e *Chemin faisant*, Le Serpent à plumes, 2001
* *La Hire, ou la colère de Jeanne* , romant istorel db Janed Ark
* *Le collier de perles* (Albin Michel) ISBN 2-226-15510-4 / 2006 : Le Livre de Poche (LGF) ISBN 2-253-11767-6 :: 2004

### La Bicyclette bleue
*1981 : *[[La Bicyclette bleue]]* (Fayard) / 1987 : Le Livre de Poche (LGF)
*1983 : *[[101, avenue Henri Martin]]* (Fayard) / 1987 : Le Livre de Poche (LGF)
*1985 : *[[Le Diable en rit encore]]* (Fayard) / 1988 : Le Livre de Poche (LGF)
*1991 : *[[Noir tango]]* (Fayard) / 1993 : Le Livre de Poche (LGF)
*1994 : *[[Rue de la Soie]]* (Fayard) / 1996 : Le Livre de Poche (LGF)
*1996 : *[[La Dernière colline]]* (Fayard) / 1999 : Le Livre de Poche (LGF)
*1999 : *[[Cuba libre!]]* (Fayard) / 2001 : Le Livre de Poche (LGF)
*2001 : *[[Alger, ville blanche]]* (Fayard) / 2003 : Le Livre de Poche (LGF)
*2003 : *[[Les Généraux du crépuscule]]* (Fayard) / 2005 : Le Livre de Poche (LGF)
*2007 : *[[Et quand vient la fin du voyage]]* (Fayard)

###### 
* *Entre femmes* (Éditions Blanche/Robert Laffont 1999)
* *Fragments* ("Fragments", France Loisirs, 1997)
* *Les Non-dits de Régine Deforges* ( Stock, 1997)
* *Roger Stéphane ou la passion d’admirer* (Fayard/Éditions Spengler, 1995)
* *Camilo* ("Camilo", Fayard, 1999)

###### 
* *Les Cent plus beaux cris de femmes* (Cherche-Midi Éditeur, 1980)
* *La Chanson d’amour, petite anthologie* (Éditions Mango-Images, 1999)
* *Poèmes de femmes* (Cherche-Midi Éditeur, 1993)

### Kontadennoù
* *Léa au pays des dragons*, 1982)
* *L’Apocalypse de saint Jean* Éditions Ramsay, 1985)
* *L’Arche de Noé de grand-mère* Éditions Calligram, 1995)
* *Léa au pays des dragons* (Nathan, 1991)
* *Léa et les diables* Seuil, 1991)
* *Léa et les fantômes* Seuil, 1992)
* *Le Couvent de sœur Isabelle* (Seuil, 1992)
* *Les Chiffons de Lucie* (Éditions Calligram, 1993
* *Les Poupées de grand-mère* Stock, 1994

## Notennoù ha daveoù
Antonio Padova

**Fernando Martins de Bulhões**, anavezet dreist-holl evel **Sant Anton Padova** pe **Sant Anton Lisboa **, ganet e 1195 e Lisboa ha marvet e 1231 e-kichen Padova, en Italia, a oa ur beleg frañsezat portugalat, anvet da sant e 1232, bloaz a-boan goude e varv, ha da Zoktor an Iliz e 1946.

## Pennad kar
*Elegua
Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall)

**Penn Kuzul ar Vinistred** a oa e penn gouarnamant Bro-C'hall en amzer an Trede Republik c'hall hag ar Pevare Republik c'hall.
## Pennoù (prezidanted) Kuzul ar Vinistred
Antonio

**Antonio** zo un anv-bihan italianek, ha spagnolek, kevatal d'an anv-bihan brezhonek Anton. 

## Gerdarzh

## Eilstummoù

## Yezhoù all
*Anthony, e saozneg
*Anton, e brezhoneg
*António, e portugaleg
*Antonius, e latin

## Gouel

## Tud
### Sent ha gwenvidion
Daou sant brudet zo:
* Anton (war-dro 251 - 357), penitiour egiptat,
* Antonio Padova (1195-1231), lean ha sant portugalat.

### Rouaned
*António Portugal, Priol Crato (1531-1595), roue Portugal

### Tud all
#### kantved
*Antonio Allegri, lesanvet il Correggio (1489 – 1534), livour italian

#### kantved
* Antonio Pignatelli (1615-1700), pab

#### kantved
* Antonio Vivaldi, sonaozour italian

#### kantved
* Antonio Canova, kizeller italian

#### kantved
* Antonio Sicurezza‎ (1905-1979), livour italian
* Antonio Machado, barzh spagnol
* Antonio Machin, kaner kuban.

#### kantved
* António Costa (g. e 1961), politikour portugalat

## Lec'hioù
*San Antonio

## Pennadoù kar
* Antonia
* Antonino
* Antonio I
* D'Antonio
* Marcantonio
* Pierantonio
* Sant'Antonio
* Tonio
* Toni
* Tony
Adolphe Thiers

**Adolphe Thiers**, bet ganet e Marselha (Bouches-du-Rhône) d'ar 15 a viz Ebrel 1797 hag aet da Anaon e Saint-Germain-en-Laye (Seine-et-Oise d'ar mare-se) d'an 3 a viz Gwengolo 1877 a oa un istorour hag ur politikour gall.

D'an 31 a viz Eost 1871 ez as da gentañ prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
Patrice de Mac Mahon

**Patrice de Mac Mahon**, ganet e kastell Sully d'an 13 a viz Mezheven 1808 ha marvet e Montcresson (Loiret) d'an 1893 d'ar 17 a viz Here 1893, a oa un ofiser gall, marichal Bro-C'hall, ha politikour, hag eil prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
Jules Grévy

**Jules Grévy** (1807-1891) a oa ur politikour gall, ha trede prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. E zilez a rankas reiñ gant afer ar medalinier d'an 2 a viz Kerzu 1887 savet en-dro d'e vab-kaer.
Sadi Carnot

**Marie François Sadi Carnot**, ganet d'an 11 a viz Eost 1837 e Lemojez ha marvet d'ar 25 a viz Mezheven 1894 e Lyon, a oa ur politikour gall, ha pevare prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. Drouklazhet e voe gant un anarkour italian, Sante Geronimo Caserio, pa resevas un taol kontell gantañ d'ar 24 a viz Mezheven 1894. Mervel a reas antronoz.
Jean Casimir-Perier

**Jean Casimir-Perier** (1847-1907) a oa ur politikour gall, ha pempvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. 

Mab-bihan e oa da g-Casimir Perier (1777-1832), prezidant ar c'huzul en amzer ar roue Louis-Philippe Iañ, ha mab da Auguste Casimir-Perier (1811-1876), ministr an diabarzh e gouarnamant Adolphe Thiers, ha da Camille Fontenilliat (1823-1907), merc'h da Henry Fontenilliat, ha niz da Gaston d'Audiffret-Pasquier, prezidant ar Vodadenn vroadel c'hall ha prezidant ar Sened gall etre 1875 ha 1879, ma c'haller lavarout e oa ur mab d'an uhelañ vourc'hizelezh parizian.

Prezidant e voe etre ar 27 a viz Mezheven 1894 hag ar 16 a viz Genver 1895, e-pad 6 miz ha 19 deiz.
Félix Faure

**Félix Faure**, ganet d'an 30 a viz Genver 1841 e Pariz ha marvet er memes kêr d'ar 16 a viz C'hwevrer 1899, a oa ur politikour gall, ha c'hwec'hvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
Émile Loubet

**Émile Loubet** a oa ur politikour gall. Ganet e oa d'an 30 a viz Kerzu 1838 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Kerzu 1929, bet e oa bet 45vet Kentañ ministr Bro-C'hall ha seizhvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. Diplomet war ar Gwir, bet e oa bet maer Montélimar, merzhet e oa bet evel prezegenner a zaore. Dilennet e oa bet e kambr an deputeed e 1876 hag er Sened e 1885. 

Lakaet e voe evel ministr republikan dindan Carnot ha Ribot. Bez e voe kentañ ministr Bro-C'hall e 1892. Pa oa Prezidant (1899–1906), e oa bet eus an Diskouezadeg hollvedel e Pariz e 1900. Dindan e resped e voe savet an emglev Entente Cordiale gant ar Rouantelezh-Unanet o tremen dreist ar c'hudennoù savet gant Brezel ar Boer hag an Afer Dreyfus.
Armand Fallières

**Armand Fallières** (1841–1931) a oa ur politikour gall, hag eizhvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
Raymond Poincaré

**Raymond Poincaré** (1860–1934) a oa ur politikour gall, ha navet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall.
Alexandre Millerand

**Alexandre Millerand**, bet ganet e Pariz d'an 10 a viz C'hwevrer 1859 hag aet da Anaon e Versailhez (Seine-et-Oise d'ar mare-se) d'ar 7 a viz Ebrel 1943, a oa ur politikour gall.

Dilennet da unnekvet prezidant ar republik (da vare an Trede Republik c'hall) d'an 23 a viz Gwengolo 1920, kaset en devoa e garg da benn vat betek an 11 a viz Mezheven 1924.
Gaston Doumergue

**Gaston Doumergue**, bet ganet d'ar 1añ a viz Eost 1863 en Aigues-Vives (Gard), hag aet da Anaon d'an 18 a viz Mezheven 1937 er memes kêr, a oa ur politikour gall.

Dilennet da zaouzekvet prezidant ar republik (da vare an Trede Republik c'hall) d'an 13 a viz Mezheven 1924 e kasas e garg da benn vat betek an 13 a viz Mezheven 1931.
Paul Doumer

**Joseph Athanase Paul Doumer**, bet ganet d'an 22 a viz Meurzh 1857 en Orlhac (Cantal) hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Mae 1932 e Pariz, a oa ur politikour gall.

Dilennet da drizekvet prezidant ar republik (da vare an Trede Republik c'hall) d'an 13 a viz Mae 1931, kaset en devoa e garg da benn vat betek ar 7 a viz Mae 1932, hag eñ drouklazhet gant Paul Gorgulov, divroad rusian yaouank anezhañ.
John Major

**John Major** (ganet d'an 29 a viz Meurzh 1943) a voe Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet etre an 28 a viz Du 1990 hag an 2 a viz Mae 1997.

Trec'h e voe, e penn ar Strollad Mirour, e dilennadeg kannaded 1992, a-enep Neil Kinnock ha Strollad al Labour. Koll a reas avat, en dilennadeg war-lerc'h, e 1997. Dilennet e oa bet John Major da gannad e Huntingdon.

A-raok bezañ Kentañ Ministr e oa bet Ministr an Diavaez etre miz Gouere 1989 ha miz Here 1989, ha Ministr an Arc'hant etre miz Here 1989 ha miz Du 1990.
Jean Richepin

**Jean Richepin**, bet ganet e Médéa (Aljeria) d'ar 4 a viz C'hwevrer 1849 hag aet da Anaon e Pariz d'an 12 a viz Kerzu 1926, a oa ur barzh, ur romantour hag un dramaour gall.
Sant-Kristol

**Sant-Kristol** zo anv brezhonek div gumun en Il-ha-Gwilun, a zo Saint-Christophe e galleg.
Savet int diwar an anv-bihan Kristol, a zo Kristof pe Kristoc'h ivez e brezhoneg.

* Sant-Kristol-Gwalen‎ 
* Sant-Kristol-ar-C'hoad‎
Albert Lebrun

**Albert Lebrun** (1871 e Mercy-le-Haut, Impalaeriezh alaman - 1950 e Pariz, Bro-C'hall) a oa ur politikour gall, aet da bevarzekvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall, eus 1932 betek 1940. 

Ministr an Trevadennoù, minist ar Brezel ha ministr ar "Rannvroioù dieubet" e voe etre 1911 à 1919. Tost e oa ouzh Georges Clemenceau ha Raymond Poincaré. Senadour e zeuas de vezañ e 1920 ha kadoriad e 1931. Dilennet e voe da brezidant ar Republik e 1932, goude drouklazhadenn Paul Doumer.
La Glu (film, 1938)

***La Glu*** zo ur film gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour suis Jean Choux e 1938.

Daou zoare all a oa bet savet e 1913 gant Albert Capellani (La Glu (film, 1913)) hag e 1926 gant Henri Fescourt.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Senario : Jean Choux, Jean Bommart hag Émile Roussel, azasaet diwar ar pezh-c'hoari *[[La Glu (pezh-c'hoari)|La Glu]]* (1883) gant Jean Richepin,
* Divizoù : Fernand Crommelynck,
* Produour : Les Films Jean Lévy-Strauss,
* Skeudenniñ : Georges Million, Raymond Clunie ha Pierre Bachelet,
* Son : Pierce ha Nestor,
* Sonerezh : Jane Bos,
* Frammañ : André Gug ha Jean Bert,
* Kinkladur : Raymond Tournon,
* Prantad filmañ : 
* Lec'hioù filmañ : Ar Groazig, Toulon (Var),
* Deiziad dont er-maez : 27 a viz Ebrel 1938,
* Padelezh : 78'.

## An danvez
Piket eo kalon ur martolod yaouank breizhat gant ur vaouez - *La Glu* he lesanv - o tremen un nebeud amzer er vro. Mont a ra kuit diouzh e vamm, e zanvez pried hag e vignoned da vevañ ganti. Drouklazhet eo-hi. Piv zo kablus ? ar gwaz, ar gwaz kleiz kozh deuet berr e votoù, ar c'hont luet, ar paotr yaouank ? Ar vamm eo a felle dezhi salviñ he mab.

## Roll ar gomedianed
* Marie Bell : Fernande pe La Glu,
* Gilbert Gil : Marie-Pierre,
* Marcelle Géniat : Marie des Anges,
* Georges Bever : Fillioury,
* Odette Joyeux : Naïk,
* Alfred Adam : Raoul,
* Jacques Baumer : an doktor Paul Cézambre,
* André Lefaur : ar C'hont a Gernan,
* Henri Nassiet : ar barner imbourc'h,
* Suzy Pierson : Mariette,
* Jean Sylvain : ar Beskont Adolphe a Gernan,
* Régine Dancourt : .
Nant

**Nant** (brezhoneg : "traoñienn" ha "gwazh-dour" ; kembraeg : "gwazh-dour" ; okitaneg : "traoñienn") zo un anv-kadarn a orin galianek : *nanto*, "traoñienn", a gaver el lec'hanvadurezh.

## Lec'hioù
###### 
**Nant-Douar* () e Louaneg, e Treger.
*Nant-Izeg, anv brezhonekaet kumun *[[Val-d'Izé]]*, en Il-ha-Gwilun.
*Pleneg-Nantraezh.
###### 
* Nanc-lès-Saint-Amour (Jura)
* Les Nans (Jura)
* Nans (Doubs)
* Nans-sous-Sainte-Anne (Doubs)
* Namps-Maisnil (Meuse)
* Nant (Aveyron) (Aveyron)
* Nant-le-Grand (Meuse)
* Nant-le-Petit (Meuse)
* Nantua (Ain)
###### 
*Abernant
*Nant Brân
*Nant Clydach
*Nant Conwy
*Nant Cynnyd
*Nant Ffrancon
*Nant Gwrtheyrn
*Nant Gwynant
*Nant Peris
*Nant y Gwryd
*Nant-y-caws
*Nant-y-caws
*Nant-y-glo
*Nant-y-moch
*Nantglyn
*Nantlle

###### 
*Nant (Aveyron)

## Tud
*Twm o'r Nant

## Notennoù
Bachau

**Bachau** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llannerch-y-medd, e Kembre, e kontelezh Ynys Môn, 220,5&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Llannerch

**Llannerch** zo un anv-lec'h kembraek ha hini meur a gêriadenn.

## 
### Kombodoù
* Llannerch, e Dyffryn Clwyd
* Llannerch Hudol, e Powys

### Kêriadennoù
* Llannerch Aeron, Ceredigion
* Llannerch Banna, e sir Wrecsam
* Llannerchfydaf, Meirionnydd, Gwynedd
* Llannerchfrochwel (pe Llannerchrochwel), Maldwyn, Powys
* Llannerch-y-medd, en Ynys Môn
* Llannerch-y-môr, e Sir y Fflint

## [[Hen Ogledd]]
Roud eus an anv a gaver en Hanternoz Kozh:
* Lanercost
* Lanark
* Lanrick
* Lendrick
* Caerlanrig

#### 
* Llanerch (Pennsylvania)

## Pennad lar
* Llan
Daniel Delaveau

**Daniel Delaveau**, ganet d'an 22 a viz Kerzu 1952 e Châlette-sur-Loing (Loiret) a zo ur politikour roazhonat, ezel eus ar Parti Socialiste.

Maer Sant-Jakez-al-Lann e oa bet etre 1989 ha 2007 ha kuzulier-departamant Il-ha-Gwilen etre 2001 ha 2008.

Dilennet e oa bet da vaer Roazhon d'an 22 a viz Meurzh 2008. Prezidant Roazhon Meurgêr e oa bet etre miz Ebrel 2008 ha miz Ebrel 2014. Evit an daou respet-se e teue war-lerc'h Edmond Hervé.

E bolitikerezh zo bet klask kreskiñ poblañs kêr, sevel tier nevez hag uheloc'h ha letioù evit mondianed en tier istorel, tostaat Roazhon ouzh Pariz.

N'en deus ket lakaet e anv evit dilennadeg maer Roazhon e 2014. Kemeret eo bet e lerc'h gant Nathalie Appéré d'ar 4 a viz Ebrel 2014.

## Notennoù ha daveoù
Johanna Rolland

**Johanna Rolland**, ganet d'an 11 a viz Mae 1979 e Naoned, zo ur bolitikourez vreizhat, ezel eus ar Strollad Sokialour.

Skoliet e voe e Gwerzhav (skolaj Jean Monnet) hag e Naoned (lise ar *Bourdonnières*), ma tapas he bachelouriezh en 1997. Daou vloavezh studioù uhel a reas el lise Gabriel-Guist'hau a-raok mont d'an Ensavadur ar studioù politikel e Lille ma voe diplomet en 2001. Goude e reas ur master « diorren lec'hel ar C'hêr » e skol-veur Pierre Mendès-France e Grenoble .

Maerez kêr Naoned (Liger-Atlantel) eo abaoe ar 4 a viz Ebrel 2014. 135 maer Naoned eo. Ar vaerez kentañ eo.

Goude dilennadegoù ti-kêr 2020, ma voe trec'h, eo bet lakaet ganti banniel Breizh war talbenn ti-kêr Naoned. Embannet he deus nebeut goude e vo savet ur referendom gant ar Stad gall diwar-benn adunvaniezh Breizh, hag e vo votet a-enep ganti.

## Notennoù ha daveoù
Nils Tavernier

**Nils Tavernier**, bet ganet d'ar 1añ a viz Gwengolo 1965 e Pariz, zo ur filmaozour hag un aktour gall.

Mab eo d'ar filmaozour Bertrand Tavernier ha breur d'ar romantourez Tiffany Tavernier.

## Un nebeud filmoù evel filmaozour
* 2000 : *[[Tout près des étoiles]]*
* 2001 : *[[Histoires de vies brisées : les double peine de Lyon]]* asambles gant Bertrand Tavernier
* 2002 : *[[Le bidonville des nuages]]
* 2005 : *L'Odyssée de la vie*
* 2005 : *Aurore* (gwelit [[Carole Bouquet]] ha [[François Berléand]])
* 2009 : *Le mystère des jumeaux*
* 2012 : *Que reste-t-il de nos erreurs ?*, kensevenet gant [[Gil Rabier]]
* 2013 : *De toutes nos forces''
Pêcheur d'Islande (film, 1915)

***Pêcheur d'Islande*** zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Henri Pouctal e 1915.

Tri doare all a oa bet savet e 1924 gant Jacques de Baroncelli, e 1933 gant Pierre Guerlais hag e 1958 gant Pierre Schoendoerffer.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama
* Senario : Henri Pouctal, diwar ar romant *[[Pêcheur d'Islande (romant)|Pêcheur d'Islande]]* (1886) gant Pierre Loti
* Produour : Le Film d'Art (Pariz)
* Skeudenniñ : Louis Chaix
* Sonerezh : Henri Pouctal
* Prantad filmañ :
* Lec'hioù filmañ : Pempoull
* Deiziad dont er-maez : 1916
* Padelezh : .

## An danvez
Merc'h ur paramantour eo Gaud Mevel ha desavet eo bet e Pariz. Kouezhañ a ra-hi e karantez gant ar moraer Yann Gaos a gav gwelloc'h chom hep mont pelloc'h ganti abalamour m'eo re zisheñvel renk an eil diouzh renk egile. Koulskoude, kenkent ha klevet gantañ ez eo rivinet Gaud e timez dezhi. Un nebeud deizioù war-lerc'h ez a da vorueta da Island hep gouzout ne zistroio ket da Bempoull biken...

## Roll ar gomedianed
* Andrée Lyonel : 
* Romuald Joubé : 
* Camille Bert : 
* Berthe Jalabert : 
* Lise Laurent : 

## Liammoù diavaez
*
Henri Pouctal

**Henri Pouctal**, bet ganet d'an 21 a viz Here 1860 e La Ferté-sous-Jouarre (Seine-et-Marne) hag aet da Anaon d'an 2 a viz C'hwevrer 1922 e Pariz, a oa un aktour (c'hoariva ha sinema) hag ur filmaozour gall.

Daoust dezhañ bezañ kouezhet e puñs an avel hiziv an deiz, **Henri Pouctal** a voe un den meur e bedig-bed sinema e amzer.

Kroget en devoa gant e vicher a filmaozour evit gwir evel skoazeller da André Calmettes ha Charles Le Bargy da-geñver filmañ *[[L'Assassinat du duc de Guise]]* e 1908.
Madeleine Lizer

**Madeleine Mathilde Marie Lizer**, ganet d'ar 16 a viz Eost 1906 e Pariz, a oa ul livourez ha kinklourez. Degemeret e voe en Unvaniez ar Seiz Breur e 1937.
Jaane Tu...Ya Jaane Na

**Jaane Tu Ya Jaane Na** zo ur film indian renet gant Abbas Tyrewala, deuet er-maez e 2008.

Ennañ e c'hoari Imran Khan ha Genelia D'Souza. Produet eo bet ar film gant Aamir Khan, eontr Imran Khan, ha kalz a verzh en deus graet en India hag e broioù all. Savet eo bet ar sonerezh gant ar sonaozour A. R. Rahman.
Gwenodenn Arvor Kembre

**Gwenodenn Arvor Kembre** zo ur wenodenn hir a-hed arvor Kembre, abalamour d'an dud da c'hallout kerzhet a-hed an aod. En em astenn a ra a-hed 1&nbsp;400&nbsp;km, adalek Queensferry, war lez aber ar stêr Dyfrdwy, er biz, betek Cas-gwent er gevred Digoret e oa bet ar wenodenn ent-ofisiel d'ar 5 a viz Mae 2012, met savet eo bet diwar unaniñ meur a wenodenn goshoc'h, evel Gwenodenn Arvor Enez Mon pe Gwenodenn Arvor Sir Benfro. Tremen a ra ar wenodenn dre zaou bark natur ha dre veur a dachad natur gwarezet all..

Tremen a ra ar wenodenn tostañ ma c'haller d'an aod hervez lezenn en ur zerc'hel kont eus an dañjer pe eus perc'henniezh an douar.

Mont a ra 8 gwenodenn d'ober Gwenodenn Arvor Kembre :
# Gwenodenn Arvor Hanternoz Kembre : etre Queensferry ha Penmaenmawr
# Gwenodenn Arvor Enez Mon: etre Biwmares ha Niwbwrch
# Gwenodenn Arvor Llŷn: etre Bangor ha Aberdyfi
# Gwenodenn Arvor Ceredigion: etre Machynlleth hag Aberteifi 
# Gwenodenn Arvor Sir Benfro: etre Abergwaun hag Amroth 
# Gwenodenn Arvor Sir Gaerfyrddin: etre Pentwyn ha Llanelli 
# Gwenodenn Arvor Ledenez Gŵyr ha Bae Abertawe: etre Casllwchwr ha Margam 
# Gwenodenn Arvor Kreisteiz Kembre hag Aber Hafren: etre Y Barri ha Cas-gwent 

## Notennoù


## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Aberllydan

Ur gêriadenn vihan eus Sir Benfro eo **Aberllydan** (*Broad Haven* e saozneg), e Bae Sain Ffraid, ur 6 miltir er c'hornôg da Hwlffordd.

E kumuniezh The Havens emañ. Touristed a deu di da vageal abaoe deroù an , pa blij dezho an draezheg ledan etrezi ha kêriadenn Little Haven, er c'hreisteiz, brudet da vezañ naet ha disaotr. Unan eus kêriadennoù Parc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro eo.

## Notennoù
Jean Choux

**Jean Robert Choux**, bet ganet d'ar 6 a viz Meurzh 1887 e Geneva (Suis) hag aet da Anaon d'an 2 a viz Meurzh 1946 e Pariz, a oa ur filmaozour ha skriver senarioioù suis.
Les Travailleurs de la mer (film, 1918)

***Les Travailleurs de la mer*** (*Labourerien ar mor* e brezhoneg) zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall André Antoine e 1917.

Renevezet e oa bet ar film hag adkinniget, evit ar wech kentañ, e mirdi Orsay (Essonne) d'an 31 a viz Mae 1990.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Senario : André Antoine, diwar ar romant *[[Les Travailleurs de la mer (romant)|Les Travailleurs de la mer]]* (1866) gant Victor Hugo,
* Produour : Société Cinématographique des Auteurs et des Gens de Lettres,
* Skeudenniñ : Paul Castanet ha René Guychard,
* Sonerezh : Georges Estera,
* Prantad filmañ : miz Eost ha miz Gwengolo 1917,
* Lec'hioù filmañ : e-kichen Kameled ha trowardroioù Rosko ha Sant-Maloù,
* Deiziadoù dont er-maez : 8 ha 15 a viz Meurzh 1918,
* Padelezh : 116' (film orin), 95' (film renevezet).

Georges Denola ha Julien Duvivier a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.

## Framm
Daou goulzad ha seizh rann a ya d'ober ar film :
# Mess Lethierry,
# Sieur Clubin,
# La "Durande",
# L'Écueil (*Ar Garreg*),
# La Pieuvre (*Ar Morgazh*),
# Déruchette,
# La Grande Tombe (*Ar Bez Bras*).

## An danvez
E Gwernenez emeur : emañ ar pesketaer Gilliatt e karantez gant Déruchette, nizez d'ar paramantour Mess Lethierry. Un deiz ez a kuit Rantaine gant arc'hant e geveler Lethierry. Clubin, kabiten ar vag en deus degemeret Rantaine war he bourzh, a ra dezhi ober peñse a-ratozh a-benn lakaat e grabanoù war ar breizhadenn. Mont a ra Gilliatt betek lec'h ar gwallreuz da adtapout keflusker ar vag hag eno e kav an arc'hant laeret e gouriz lêr ar c'habiten, hag eñ bet lazhet gant ur morgazh. Ret eo d'ar pesketaer stourm ouzh ar blotvil hag e lazhañ. Bet adpaket e arc'hant gantañ e kinnig Mess Lethierry dorn e nizez Déruchette da c'hGilliatt koulz ha kemer penn unan eus e vigi. Siwazh, bremañ ez eo piket kalon ar plac'h gant Ebenezer, ar pastor yaouank. Ne glask ket ar pesketaer talañ outañ ha kavout a ra gwelloc'h en em lezel da sankañ en tonnoù...

## Roll ar gomedianed
* Romuald Joubé : Gilliatt,
* Armand Tallier : Ebenezer,
* Marc Gérard : Clubin,
* Charles Mosnier : Mess Lethierry,
* Clément Liezer : Rantaine,
* Max Florr : Tangrouille,
* Joe Hard : Imbrancam,
* Andrée Brabant : Déruchette,
* Verthuys : Grace,
* Philippe Garnier : an Tad Reverant Hérode,
* Liener : Douce.
Antonia Pozzi

**Antonia Pozzi** (13 a viz C'hwevrer 1912 - 3 a viz Kerzu 1938), a oa ur varzhez italian, ganet ha marvet e kêr Milano, e Lombardia. 

Merc'h e oa da Roberto, alvokad milanat, ha d'ar gontez Lina Cavagna Sangiuliani, nizez da Tommaso Grossi. Adalek he c'hrennoad e skrivas Antonia barzhoniezh. Studiañ a rae el *liceo classico Manzoni* e Milano, hag un darempred tener he devoa gant he c'helenner latin ha henc'hresianeg, Antonio Maria Cervi, hogen torret e voe gant Cervi e-unan e 1933 abalamour d'ar skoilhoù bras lakaet gant an tiegezh Pozzi. Se zo kaoz marteze e skrivas er bloaz-se, diwar he fenn : «» (ha setu te aet e-barzh straed ar mervel).

E 1930 e lakaas hec'h anv e skol-veur Milano da studiañ ar yezhouriezh, ha daremprediñ a rae tud evel Vittorio Sereni, Enzo Paci, Luciano Anceschi, Remo Cantoni. Eno e heulie kentelioù an alamanegour Vincenzo Errante hag al lenneg Antonio Banfi, ar modernañ skolveuriad italian en e amzer, ha gantañ e tremen un dezenn diwar-benn Gustave Flaubert e 1935.

D'an 2 a viz Kerzu 1938 e voe kavet en ur c'hleuz, etre marv ha bev. Poezon he doa lonket. Mervel a reas en deiz war-lerc'h ha beziet e bered Pasturo.
Romuald Joubé

**Romuald** Charles Eugène Gaudins Jean Sylve **Joubé**, bet ganet e Mazères (Arieja, Bro-C'hall) d'an 20 a viz Mezheven 1876 hag aet da Anaon e Gisors (Eure, Bro-C'hall) d'ar 14 a viz Gwengolo 1949, a oa un aktour c'hoariva ha sinema gall.

## E bezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## Liamm diavaez
* '''Romuald Joubé''' war Internet Movie Database
L'Homme du large

***L'Homme du large*** (*Den an donvor* e brezhoneg) zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Marcel L'Herbier e 1920.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Senario : Marcel L'Herbier, diwar an danevell *[[Un drame au bord de la mer]]* (1834) gant Honoré de Balzac,
* Produour : Gaumont-Série Pax,
* Skeudenniñ : Georges Lucas,
* Frammañ : Marcel L'Herbier, skoazellet gant Jaque Catelain,
* Kinkladur : Robert-Jules Garnier ha Claude Autant-Lara,
* Prantad filmañ : 
* Lec'hioù filmañ : Penmarc'h, Sant-Wennole (Penmarc'h) (Penn-ar-Bed), Gwened, Karnag, Kiberen, Santez-Anna-Wened (Mor-Bihan),
* Deiziad dont er-maez : 3 a viz Kerzu 1920,
* Padelezh : 85'.

Claude Autant-Lara, Dimitri Dragomir ha Raymond Payelle a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.

## An danvez
Nolff, *Den an donvor* e lesanv dezhañ, a zo ur pesketaer rust ha ne vev nemet evit e vab Michel : fellout a rafe dezhañ ez afe da besketaer ivez. Hemañ avat a zo dedennet kentoc'h gant ar gêr hag an diduamantoù a gaver enni avat. Pa varv e vamm emañ Michel oc'h en em gannañ en un davarn fallzarempredet. Setu ma tiviz an tad fiziout planedenn e vab er mor-bras ouzh e eren en ur vagig. Kavout a ra e zaspren ha distreiñ d'ar vro.

## Roll ar gomedianed
* Charles Boyer : Guenn la Taupe,
* Jaque Catelain : Michel, breur Djenna,
* Roger Karl : Nolff,
* Philippe Hériat : ar gwarezer,
* Marcelle Pradot : Djenna, c'hoar Michel,
* Claire Prélia : mamm Michel ha Djenna,
* Claude Autant-Lara : unan eus ar vignoned,
* Dimitri Dragomir : unan eus ar vignoned,
* Suzanne Doris : Lia,
* Lili Samuel : 
* Georges Forois : ar pesketaer,
* Pâquerette : an dalc'hourez,
* Jeanne Bérangère : 
* Jane Dolys : 
* André Daven : 
* Marcel Raval : .
António Portugal

**António de Portugal** zo anv meur a zen.

* Santo António de Lisboa, anavezetoc'h evel Antonio Padova, ar *santo casamenteiro*, sant paeron Portugal ha Lisboa
* António, Infant Portugal (1516) (1516), infant portugalat, mab da Manuel Iañ Portugal ha Maria de Trastâmara
* António Portugal (1531-1595), ar *Prior do Crato*, gwelet gant darn eus an istorourien evel roue Portugal e-pad daou viz;
* António, Infant Portugal (1539) (1539-1540), infant portugalat, mab da João III ha Catarina de Áustria
* António de Bragança (1695), infant portugalat (1695-1757), mab da Pedro II Portugal ha Maria Sofia de Neuburgo
* António de Bragança (1704) (1704-1800), mab bastard da João V de Portugal, unan a *meninos da Palhavã*.

## Pennadoù kar
* Santo António
Benllech

**Benllech** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair-Mathafarn-Eithaf, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 216,6&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Nathalie Appéré

**Nathalie Appéré**, ganet d'an 8 a viz Gouere 1975 e Plañvour, zo ur bolitikourez vreizhat, ezelez eus ar Strollad Sokialour (Frañs).

Kannadez an eil pastell-vro-votiñ Il-ha-Gwilen (Roazhon-Norzh) a oa etre 2012 ha 2017.

Maerez kêr Roazhon eo abaoe ar 4 a viz Ebrel 2014, war lerc'h Daniel Delaveau. Ar vaerez kentañ eo. Addilennet eo d'an 3 a viz Gouere 2020.

Dilennet eo bet prezidantez eus Roazhon Meurgêr d'an 9 a viz Gouere 2020.

## Notennoù ha daveoù
Ar Gougleiz Kumuniezh

**Ar Gougleiz Kumuniezh**, a-raok *Kumuniezh-kumunioù ar Gougleiz*, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Felger, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1992. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh, goude kendeuziñ gant Kumuniezh kumunioù kanton Entraven hag ur gumun eus Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg.

Edo he sez e Sant-Stefan-Gougleiz. He frezidant diwezhañ a oa Jean Malapert, maer Montourz.

## Kumunioù
Ar Gougleiz Kumuniezh a yae 11 kumun d'ober anezhi:
* Balieg
* Gougleiz
* Kasteller
* Kell-Gougleiz
* Montourz
* Sant-Brizh-Gougleiz
* Sant-Eler-al-Lann
* Sant-Jermen-Gougleiz
* Sant-Mezar-Elvinieg
* **[[Sant-Stefan-Gougleiz]]**
* An Tergant

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Gwilh ar C'hoad

**Gwilh ar C'hoad**, bet ganet d'ar 27 a viz Eost 1845 e Tremael (Treger), ha marvet eno d'ar 1 a viz Meurzh 1914, a oa pastor protestant ha skrivagner brezhonek.

E dad-kozh, Gwilherm Rikou, a oa bet o kenlabourat gant ar pastor John Jenkins evit adwelet an droidigezh eus ar Bibl a oa bet graet gant ar Gonideg. Rikou e-unan ne oa ket protestant c'hoazh met e verc'h a oa, hag hi skolaerez dimezet d'ur botaouer.

Abred a-walc'h e voe taolet evezh ouzh o mabig Gwilh, gant person ar barrez met ivez gant John Jenkins. Gant ar pastor kembreat-se e voe kaset ar paotrig da dremen konkour Skol-vistri brotestant Courbevoie ha d'ober e studioù di. Distreiñ a reas Gwilh ar C'hoad da Dremael e 1866, gant un diplom a roe an tud dezhañ d'ober skol.

D'ar 1añ a viz Here 1868 e timezas da Gertrude Shaw, ur vaouez ganet e Breizh met eus ur familh saoz-hag-iwerzhonat. Diouzhtu goude e voe anvet da skolaer-avielour gant ar brotestanted.

Buan e teuas brud dezhañ. A-du e oa gant ar Republik, pa oa kalz a gatoliked tro-dro a-enep. Lakaat a reas digeriñ un templ e Tremael hag a veze darempredet gant kalzig a dud. Nebeut a zarempred en doa gant badezourien Montroulez, met dre ma ouie saozneg en doa darempred war-eeun gant ar "Baptist Missionary Society", e Bro-Saoz. Bep bloaz ez ae du-hont ha skoazellet e veze gant arc'hant dastumet e Breizh-Veur.

Berzh a rae mision ar C'hoad e Tremael : ouzhpenn ar chapel en doa digoret un ti-emzivaded, skolioù hag un ospital ha kas a rae tud da brezeg an aviel dre ar vro, betek Brest pe Jerzenez zoken.

Embann a rae skridoù ivez, e brezhoneg, evel *Almanak mad ar Vretouned* pe kanaouennoù war follennoù-nij. E droidigezhioù eus ar Bibl hag eus an Testamant Nevez, a voe moullet e Bro-Saoz :  skouerenn evit ar Bibl ha  evit an Testamant Nevez !

## Oberennoù
Troet gantañ e brezhoneg :
**[[Testamant Nevez]] hon Aotrou hag hon Zalver Jesus-Christ, lekeat en brezounek gant G. ar C'hoat*, moullet e 1883 hag advoullet e 1893
**Ar [[Bibl]] Santel en pehini ema ar Gonvenans koz hag an hini nevez, troet en brezounek (iez Treger) hervez ar mammou-skrid hebre ha grek ha kemmet gant ar brasa evez euz an droedigeziou groet euz al levr ze er iezou all*, moullet e 1890, advoullet e 1894, 1897 ha 1904.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Testamant Nevez Koad 21
*Bibl Koad 21
Bugale Palhavã

**Bugale Palhavã** a oa mibien bastard ar roue João V (1706-1750), anavezet gantañ e 1742 dre ur baperenn sinet a voe embannet e 1752, goude e varv.

Dont a ra an anv-se eus ma oant lojet e palez markiz Louriçal, e tolead Palhavã, en uhelennoù nepell diouzh Lisboa hag a zo bremaén e kêr. Ar savadur, anvet Palez an Azambuja, a zo bremañ annezet gant kannad Spagn e Lisboa, pe "Palácio dos Meninos de Palhavã". 

Skoliet e voent er Mosteiro de Santa Cruz e Coimbra, gant Frei Gaspar da Encarnação, evit gallout mont da leaned. Dre goustiañs fall marteze ec'h embannas un "*Decreto porque S. Majestade houve por bem declarar três filhos ilegítimos*", e Caldas da Rainha d'ar 6 a viz Eost 1742. Lavarout a ra e oant mibien eus "*maouezed naet a wad kontammet*", hag e c'houlenne digant ar priñs pennhêr, o lezvreur, reiñ harp d'e vreudeur. Este assim o fez por decreto de 21 de abril de 1752, registrado ao livro 1º das Patentes, folio 223.

Setu o anvioù:

* D. António (1704-1800), mab da Luísa Inês Antónia Machado Monteiro. Doktor e voe war an doueoniezh ha marc'heg eus an Ordem de Cristo.
* D. Gaspar (1716-1789), mab da ul leanez, Madalena Máxima de Miranda (Madalena Máxima da Silva de Miranda Henriques). Dont a reas da vezañ arc'heskob Braga.
* D. José (1720-1801), mab d'al leanez Madre Paula de Odivelas (Paula Teresa da Silva e Almeida). Derc'hel a reas ar garg a Inquisidor-mor.

Abalamour d'un tabut gant markiz Pombal, D. António ha D. José a voe harluet da v-Buçaco e 1760, ha ne c'halljont distreiñ nemet goude marv José Iañ Portugal, e1777.
Caim (Mon)

**Caim** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 300 km eus Kerdiz.
Cemaes

**Cemaes** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanbadrig, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 231,5&nbsp;km eus Kerdiz.

Kêriadenn hanternosañ Kembre eo.

## Notennoù

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel Cemaes
Cromlech (Mon)

**Cromlech** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Mechell, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 323 km eus Kerdiz.
Dulas

**Dulas** a c'hall bezañ anv meur a dra e Kembre :

## Kombodoù
e kantrev Rhos:
*Uwch Dulas
*Is Dulas

## Stêrioù
*Afon Dulas (Rhos), e Sir Conwy
*Afon Dulas (Ceredigion)

## Lec'hioù all
*Dulas (Enez Mon), ur gêriadennig e kumuniezh Moelfre
*Ynys Dulas, un enezennig dirak aod Enez Môn

## Gwelet ivez
*Llanddulas
Pontrhydybont

**Pontrhydybont** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhoscolyn, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 221 km eus Kerdiz.

## Monumantoù
*Ar pont

## Notennoù
Gaerwen

**Gaerwen** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfihangel Ysgeifiog, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 207,4&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Llanbabo

**Llanbabo** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Tref Alaw, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225,1&nbsp;km eus Kerdiz.

## Gerdarzh
Eus llan, ha Pabo, anv-den.

## Notennoù
Llannerch-y-medd

**Llannerch-y-medd** (pe *Llannerchymedd*) zo ur gêriadenn vihan hag ur kumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 221,2&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Llanfair-yng-Nghornwy

**Llanfair-yng-Nghornwy** (pe **Llanfairyngnghornwy**) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Cylch-y-Garn, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 327&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Malltraeth

**Malltraeth** zo ur gêriadenn vihan en arvor hanternoz Kembre, war lez hanternoz aber ar stêr Cefni, e kumuniezh Bodorgan, e kontelezh Enez Mon, 281 km eus Kerdiz.

Div davarn zo er gêriadennig : ar *Royal Oak* hag ar *Joiners*
Un ti-post zo ivez, ma vez gwerzhet boued hag a bep seurt.

## Levrlennadur
* *The Place Names of Anglesey*, 2004. Golygyddion: G J Jones & Tomos Roberts.

## Daveoù
Mynydd Bodafon

**Mynydd Bodafon** zo ur menez bihan e kumuniezh Moelfre, e Kembre, e kontelezh Enez Mon. Graet e vez "Yr Arwydd" (an arouez) eus e gern uhelañ, 178 m dezhi. Mynydd Eilian eo an eil uhelañ (177 m) en enez.

Menez uhelañ ar gontelezh avat eo Mynydd Tŵr, 220 m, ha n'emañ ket en Ynys Môn, met en Ynys Gybi.
Mynyddmechell

**Mynyddmechell** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Mechell, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 228.4&nbsp;km eus Kerdiz.

## Daveoù

## Pennadoù kar
*Mechell
*Llanfechell
Niwbwrch

**Niwbwrch** (*Newborough* e saozneg) zo ur gêr vihan e kumuniezh Rhosyr, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 279 km eus Kerdiz.

## Notennoù
Paradwys (Mon)

**Paradwys** (*paradoz*, e brezhoneg) zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangristiolus, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 209,3&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Pengorffwysfa

**Pengorffwysfa** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llaneilian, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 227,1&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Penmon

**Penmon** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 211,4&nbsp;km eus Kerdiz.

Dont a ra an anv eus ar ger kembraek *pen* ("penn" e brezhoneg) ha *Môn*, anv an enezenn.

## Notennoù
Pentre Berw

**Meur a lec'h zo anvet [[Pentre]] e Kembre.*

**Pentre-Berw** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfihangel Ysgeifiog, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 208,2&nbsp;km eus Kerdiz.

## Notennoù
Plas Gwyn

**Plas Gwyn** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Pentraeth, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 212 km eus Kerdiz.
Trefarthen

**Trefarthen** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanidan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 202,1 km eus Kerdiz.
Trefdraeth (Mon)

**Trefdraeth** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Bodorgan, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 307,3km eus Kerdiz.

Eus an  eo an iliz-parrez anglikan, gouestlet da sant Beuno.
Tandinas

**Tandinas** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddona, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 213.7 km eus Kerdiz.

## Daveoù
Tyn-y-Gongl

**Tynygongl** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanfair-Mathafarn-Eithaf, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 216.9&nbsp;km eus Kerdiz.

## Daveoù
Amlwch

**Amlwch** zo ur gêr hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 317&nbsp;km eus Kerdiz.

E 2011 e oa poblet gant  a dud, ha  anezho (61,1%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Bodedern

**Bodedern** zo ur gêriadenn vihan hag ure gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 316&nbsp;km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1051 a dud, ha 718 anezho (70,7%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Bodffordd

**Bodffordd** zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 214&nbsp;km eus Kerdiz.

## Daveoù
Cwm Cadnant

**Cwm Cadnant** zo ur gumuniezh e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 301&nbsp;km eus Kerdiz. Enni emañ kêriadennoù Llandegfan ha Llansadwrn. Dont a ra hec'h anv eus an Afon Cadnant.

E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant  a dud, ha  anezho (57,5%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Llanbadrig

**Llanbadrig** zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 232&nbsp;km eus Kerdiz.

Er Grennamzer e oa e kombod Talybolion, e kantrev Cemais.

## Daveoù
Llanddyfnan

**Llanddyfnan** zo ur gêriadenn vihan hag ur kumuniezh, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 5.6&nbsp;km er biz da Llangefni, 10.6&nbsp;km er gwalarn da Pont y Menai hag 11.4&nbsp;km er c'hornôg da Beaumaris. 1,027 a dud a oa e niveradeg 2001 .

213.3&nbsp;km zo alese da Kerdiz.

## Kêriadennoù
* Capel Coch, Ceint, Llanddyfnan, Llangwyllog, Maenaddwyn, Mynydd Bodafon, Talwrn, Tregaian.

## Daveoù
Llanddona

**Llanddona** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddona, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 211.8&nbsp;km eus Kerdiz.

Savet e vije bet an iliz kentañ hag ar barrez gant Sant Dona, mab da Selyf ap Cynan, eus tiegezh Rouantelezh Powys. 

## Daveoù
Llangoed

**Llangoed** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 211&nbsp;km eus Kerdiz.

## Gerdarzh
Eus llan, ha coed, a zo koad, e brezhoneg.

## Daveoù
Mechell

**Mechell** zo ur gumuniezh (ur gumun), e Kembre, en hanternoz kontelezh Enez Mon, etre 
Llyn Alaw ha Bae Cemaes. 228.4&nbsp;km zo ac'hano da Kerdiz.

Pennlec'h ar gumuniezh eo kêriadennig Llanfechell. Dont a ra an anv eus Sant Mechell.

Ur gevredigezh istor zo hag ur foar, anvet *Ffair Fechell*.

## Notennoù

## Pennadoù kar
*Mynydd Mechell
*Llanfechell
Llanfair-yn-Neubwll

**Llanfair-yn-Neubwll** zo ur gêriadenn vihan hag ur gumuniezh e kontelezh Enez Môn, e Kembre.

## Daveoù
Capel Parc

**Capel Parc** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosybol, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 223km eus Kerdiz.

## Notennoù
Bryn Celyn (Mon)

**Bryn Celyn** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llangoed, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 300 km eus Kerdiz.
Hen Bentref Llandegfan

**Meur a lec'h zo anvet [[Pentre]] e Kembre.*

**Hen Bentref Llandegfan** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Cwm Cadnant, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, tostik da Llandegfan. 207.5&nbsp;km zo ac'hano da Gerdiz.

## Notennoù
Llanedwen

**Llanedwen** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llanddaniel Fab, e Kembre, e kontelezh Enez Môn, 203.6&nbsp;km eus Kerdiz.

## Daveoù
Penrhosfeilw

**Penrhosfeilw** zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Trearddur, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225,4 km eus Kerdiz.
Adrak

**Adrak** a zo ur strollad sonerien eus Breizh.

## Sonerien
*Loïg Cheron: akordeoñs diatonek
*Leïf Lecaudey: biniou, bombard 
*Jean-Marie Merizio : piano
*Damien Truchassout : treujenn-gaol (klarinetenn)

## Pladennoù
2013: *Enez Bro C'hall*
Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien

**Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien**, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Sant-Maloù, e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1995.

Emañ he sez e Chapel-Hilveven. 

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù Breizh ar Romantelourien ez eus 25 kumun :
* Baosan
* Bonmaen
* **[[Chapel-Hilveven]]**
* Dingad
* Hazhoù-Bazeleg
* Hirwerneg
* An Ivineg
* Kerdreg
* Kevrieg
* Komborn
* Kugenn
* Landoveneg
* Lanrigan
* Melieg
* Mesnil-Roc'h
* An Oulmeg
* Pleder
* Plegeneg
* Sant-Brieg-an-Ivineg
* Sant-Lezer-ar-Pradeier
* Sant-Pêr-Plewenn
* Sant-Tual
* Tintenieg
* Tremaeg
* Tremeur
* Treverian

## Prezidanted
Etre 1995 ha 2020, he frezidant oa André Lefeuvre, kuzulier-kêr Plegeneg ha kuzulier-departamant kanton Tintenieg.

Abaoe 2020 zo Loïc Régeard, maer Plegeneg, he frezidant.

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Jean-Michel Alhaits

**Jean-Michel Alhaits** a zo ur soner bason ha talabarder. Kelenner war ar bason ha sonerezh kambr eo er Skol-Sonerezh Vroadel e Cachan.

Sonet en deus asambles gant Pierre Yves Artaud, Michel Becquet, Arnaud Dumond, Sophie-Véronique Choplin, Detlev Eisinger, Yan Honeyman, Claude Khan, Roger Muraro, Aurel Nicolet, Kun-Wo Paik,Teddy Papavrami, Anne Queffélec, Michel Strauss,...

## Strolladoù
* Alhais/Hervé, bombard 
* Alhais/Lemaire, bombard (adalek 2005)
* Amann Rik, bombard (2001-2006)
* Baramzer, bombard (adalek 2011)
* Trio Erbag, bombard (betek 2010) 

## Pladennoù
* 1982: *Hommage à Jean Le Nouveau* (peurwerzhet)
* 1992: *Musique bretonne et airs de cour* (peurwerzhet)
* 1994: *Musique Ancienne d’Irlande*, Auvidis (Prizioù : *Choc du Monde de la Musique* ha *Diapason d’Or*) 
* 1996: *Fantaisies*, Coop Breizh
* 1997: *Sonatines Transatlantiques (Alexandre Tansman)*, Arion (Priz: 4 *Diapason*)
* 2003: *Musique Celtique*, Playa Sound
* 2003: *Petites Confidences*, Playa Sound
* 2004: *Noz Paris-Breizh* (un ton asambles gant Amann Rik), Coop Breizh
* 2007: *L’Art du Basson*, Arion
* 2011: *Panorama de musiques pour Basson&Piano*, Integral classic
* 2012: *1840-1940 Panorama de musiques européennes pour Basson et Piano*, Jean-Michel Alhaits ha Bernard Boetto, Integral Classic

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn Jean-Michel Alhaits
Banfield

**Banfield** zo ur gêr en Arc'hantina, er reter d'ar partido Lomas de Zamora, er su d'ar Gran Buenos Aires, ur 16 km eus kêr Buenos Aires, kêr-benn ar vro. 

En-dro dezhi emañ: 
* Remedios de Escalada, e partido Lanús, 
*Lomas de Zamora, Temperley, Villa Centenario ha Villa Fiorito.