Kib vell-droad ar bed

**Kib vell-droad ar bed** a zo ur gevezadeg mell-droad etrebroadel hag a vez dalc'het bep pevar bloaz en ur riez aozer. Dalc'het eo bet evit ar wech kentañ war intrudu Jules Rimet, prezidant Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA), e 1930 en Uruguay.

## [[Istor Bro-Saoz|Istor]]

### Orin ar gevezadeg
Ar soñj da aozañ ar gevezadeg Kib ar bed a zo deuet kerkent ha lakaet Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA) en e sav e 1904. E 1906 eo raktreset aozañ ar gevezadeg kentañ e Suis, gant pevar rumm, pevar skipailh e pep hini anezho, evit an dro gentañ. Met pa oa bet anv da glozañ an enskrivadurioù gant an holl skipailhoù bet pedet da zont, d'an 31 a viz Eost 1905, n'eus bet kevread ebet evit kadarnaat hag e oa bet nullet ar raktres. E 1908 e sav KEFA un tournamant mell-droad olimpek hag e klask lakaat anezhañ da vezañ anvet evel kampionad mell-droad amatour ar bed. Kadarnaet eo ar meno-se e 1914 da geñver kendalc'h KEFA. Met chom a ra sac'het an intrudu abalamour d'ar Brezel-bed kentañ. Goude ar Brezel Bras e cheñch KEFA hec'h emzalc'h. Adal m'eo dilennet Jules Rimet e penn KEFA e stourm evit ma ne vefe ket anvet an tournamant olimpek da gampionad mell-droad amatour hag evit ma vo krouet ur gevezadeg etrebroadel nevez. A-benn ar fin eo savet KEFA a-du gant ar raktres Kib ar bed d'an 28 a viz Mae 1928 : 25 mouezh a-du, 5 a-enep (Ar broioù Skandinaviat) hag unan neptu (Alamagn).

Fiziet eo aozadur kentañ Kib ar Bed en Uruguay d'an 18 a viz Mae 1929 da geñver kendalc'h KEFA 1929 e Barcelona. Dre ma koust kaer-ruz mont da Uruguay, n'eus ken nemet pevar skipailh evit mont di 1930 : hini Bro-C'hall, hini Belgia, hini Yougoslavia hag hini Roumania. Dav eo da Jules Rimet ober tro Bro-C'hall zoken, evit kendrec'hiñ pennoù-bras ar melestradurezh, ar c'hoarierien hag an implijerien evit ma vo loc'het gant ar skipailh e koulz. Dont a ra a-benn un toullad a c'hoarierien da ziskregiñ eus o labour evit daou viz, ar pezh n'hall ket ober ar gourdoner Gaston Barreau. Evit enoriñ stourm prezidant KEFA eo "Kib Jules Rimet" anv an trofe a vez da c'hounit etre 1930 ha 1970.

Dibabet e vez lakaat ar gevezadeg nevez bep pevar bloaz, etre pep krogad C'hoarioù Olimpek. E deroù Kib ar bed e veze an hevelep skipailhoù o kenstrivañ an eil a-enep egile da geñver ar C'hoarioù Olimpek, amatourien ma oant holl. Hiziv an deiz eo gwell evit skipailhoù Europa, dre ma vez aozet Kib ar bed a bep eil gant Kampionad mell-droad Europa ar Broadoù, ar pezh ned eo ket heñvel evit ar skripailhoù afrikan a genstriv evit Kib Afrika ar Broadoù bep daou vloaz, zoken pa vez eus Kib ar Bed.

### Emdroadur ar gevezadeg

*Diwar ar pennad gallek, da vezañ kendalc'het…*

## Ar gwechoù

## Goproù

### Gwellañ paler pep dalc'h
*1930 (en Uruguay) : Guillermo Stábile (), eizh pal,
*1934 (e Rouantelezh Italia) : Oldřich Nejedlý (), pemp pal,
*1938 (e Bro-C'hall) : Leônidas ( Brazil), seizh pal,
*1942 (nullet),
*1946 (nullet),
*1950 (e Brazil) : Ademir ( Brazil), eizh pal,
*1954 (e Suis) : Sándor Kocsis ( Hungaria), unnek pal,
*1958 (e Sveden) : Just Fontaine (), **trizek pal**,
*1962 (e Chile) : Garrincha ( Brazil), pevar fal,
*1966 (e Bro-Saoz) : Eusébio (), nav fal,
*1970 (e Mec'hiko) : Gerd Müller ( Alamagn ar C'hornôg), dek pal,
*1974 (en Alamagn) : Grzegorz Lato (), seizh pal,
*1978 (en Arc'hantina) : Mario Kempes (), c'hwec'h pal,
*1982 (e Spagn) : Paolo Rossi (), c'hwec'h pal,
*1986 (e Mec'hiko) : Gary Lineker (), c'hwec'h pal,
*1990 (en Italia) : Totò Schillaci (), c'hwec'h pal,
*1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Hristo Stoičkov () hag Oleg Salenko (), c'hwec'h pal,
*1998 (e Bro-C'hall) : Davor Šuker (), c'hwec'h pal,
*2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Ronaldo (), eizh pal,
*2006 (en Alamagn) : Miroslav Klose (), pemp pal,
*2010 (e Suafrika) : Thomas Müller (), pemp pal,
*2014 (e Brazil) : James Rodríguez, (), c'hwec'h pal,
*2018 (e Rusia) : Harry Kane, (), c'hwec'h pal,
*2022 (e Qatar) : Kylian Mbappé, (), eizh pal.

### Mell aour (Gwellañ c'hoarier) pep dalc'h
*1982 (e Spagn) : Paolo Rossi (),
*1986 (e Mec'hiko) : Diego Maradona (),
*1990 (en Italia) : Totò Schillaci (),
*1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Romário (),
*1998 (e Bro-C'hall) : Ronaldo Luís Nazário de Lima (),
*2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Oliver Kahn (),
*2006 (en Alamagn) : Zinédine Zidane (),
*2010 (e Suafrika) : Diego Forlán (),
*2014 (e Brazil) : Lionel Messi (),
*2018 (e Rusia)
*2012 (e Qatar).
### Gwellañ diwaller-pal pep dalc'h
Priz Lev Yachin :
*1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Michel Preud'homme (),
*1998 (e Bro-C'hall) : Fabien Barthez (),
*2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Oliver Kahn (),
*2006 (en Alamagn) : Gianluigi Buffon (),
Maneg aour :
*2010 (e Suafrika) : Iker Casillas (),
*2014 (e Brazil) : Manuel Neuer (),
*2018 (e Rusia) : Thibaut Courtois (),
*2022 (e Qatar) : Emiliano Martínez ()

### Gwellañ c'hoarier yaouank pep dalc'h
*1958 (e Sveden) : Pelé ( Brazil),
*1962 (e Chile) : Flórián Albert (),
*1966 (e Bro-Saoz) : Franz Beckenbauer ( Alamagn ar C'hornôg),
*1970 (e Mec'hiko) : Teófilo Cubillas, (),
*1974 (en Alamagn) : Władysław Żmuda (),
*1978 (en Arc'hantina) : Antonio Cabrini (),
*1982 (e Spagn) : Manuel Amoros (),
*1986 (e Mec'hiko) : Enzo Scifo (),
*1990 (en Italia) : Robert Prosinečki (),
*1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Mark Overmars (),
*1998 (e Bro-C'hall) : Michael Owen (),
*2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Landon Donovan (),
*2006 (en Alamagn) : Lukas Podolski (),
*2010 (e Suafrika) : Thomas Müller (),
*2014 (e Brazil) : Paul Pogba (),
*2018 (e Rusia) : Kylian Mbappé (),
*2012 (e Qatar).

## Notennoù ha daveoù