Dwight D. Eisenhower

**Dwight David Eisenhower**, lesanvet «Ike», a zo bet ganet d'ar 14 a viz Here 1890 e Denison e Stad Texas (SUA) ha marvet d'an 28 a viz Meurzh 1969. Ar 34vet prezidant eus ar Stadoù-Unanet e voe, e-pad 2 gemenn etre an 20 a viz Genver 1953 hag an 20 a viz Genver 1961. E-pad an eil brezel bed e voe ur jeneral pemp steredenn hag ar c'hommandant e-karg eus armeoù ar gevredidi en Europa. Ezel e voe eus ar strollad republikan.
E-kerzh e gemennoù prezidant e klaskas ober war-dro ar peoc'h e Korea, lañsañ ar redadeg d'ar spas, diorroiñ a reas ivez ar gourhentoù etre stadoù hag unan eus e briorelezhioù pennañ a voe diorroiñ an arm nukleel da vare ar brezel yen etre ar Stadoù-Unanet hag URSS.

## Buhezskrid

### Orin ar familh

David Dwight Eisenhower a zo bet ganet d'ar 14 a viz Here 1890 e Denison, en Texas. Ar vamm, Mrs Ida Eisenhower, a oa test Jehovah. An trede eus 7 bugel Jacob Eisenhower hag Ida Elizabeth Eisenhower e oa. Badeziet e voe gant an anv Davit Dwight hogen anvet e voe Dwight er vuhez pemdeziek.
Anv e hendadoù a veze skrivet "Eisenhauer" en doare orin. E 1741, Hans Nicolas Eisenhauer en doa divroet eus Saarland evit en em staliañ en Amerika, e trevadenn saoz Lancaster (Pennsylvania). 
En em staliañ a ra ar familh Eisenhower e Abilene e Kansas e 1892. E-kezh e skoliata eo en dije Dwight resevet al lesanv "Ike" gant e vignon wellañ.
Da 19 vloaz, e 1909, resevout a ra testeni fin studioù an eil derez eus lise Abilene. Kregiñ a ra da labourat en un ti-laezh rak e gerent n'o deus ket a-walc'h a arc'hant evit kas anezhañ d'ar skol-veur. Klask a ra an arnodenn evit bezañ degemeret en akademiezh ar sevel batimañchoù, hogen, n'eo ket degemeret dre ma 'z eo re yaouank. 
Mont a ra a-benn ar fin da skol-veur Kansas City evit prientiñ ur respet soudard. Dont a ra brav gantañ e arnodennoù, dre-se eo degemeret diouzhtu en akademiezh soudardel West Point.

### Respet soudard

E 1911, Dwight Eisenhower a zo degemeret e Akademiezh soudardel West Point. Dont a ra maezh 4 bloaz diwezhatoc'h, 61 vet war 164 gant ar ran a letanant. Kaset eo da heul e Fort Sam Houston eus San Antonio en Texas. Kejañ a ra gant Mamie Geneva Doud (1896–1979), ha dimeziñ a ra ganti d'an 1 a viz Gouere 1916. 2 vab en deus ganti, Doud Dwight Eisenhower (ganet d'ar 24 gwengolo 1917 et marvet d'an 2 a viz genver 1921 gant an derzhienn ruz) ha John Sheldon David Doud Eisenhower (ganet d'an 3 a viz Eost 1922).
E 1917 eo anvet Eisenhower da gabiten ha kelenn a ra e meur a gamp gourdoniñ d'ar mare ma 'z eo ar Stadoù-Unanet engouestlet er c'hentañ brezel bed. Daoust dezhañ goulenn, ne zeu ket a-benn da vezañ kaset en Europa d'ar brezel, ha kemer a ra gourc'hemenn an "Tank Training Center" e Camp Colt, e Pennsylvania.
Er c'hamp Meade, e-kichen Washigton, eo anvet da vajor, ha mont a ra d'an Infantry Tank School e-lec'h ma adkav ar c'holonel S. Patton, ofiser ar c'hirri houarnet. Asambles e embannont pennadoù evit aliañ da implij tankoù a-benn parraat d'un eil brezel an trancheoù. E vennozhioù n'int ket gwelet mat gant an uhelidi ha tost eo dezañ tremen el lez-vrezel.
Da heul eo kaset e zonenn kanol ar Panama dindan urzhioù ar jeneral Fox Conner hag a wel ennañ talant, setu perak e enskriv anezhañ, e 1925, d'ar skol stummañ komandanted e Fort Leavenworth. Dont a ra maez eus e luskad er c'hentañ plas, dre-se e c'hounez kalz a bouez.
E 1927 eo ezel eus komision ar monumantoù brezel amerikan hag e 1928 e pak un diplom er skol brezel amerikan (War College).