Lannuon

**Lannuon** (distaget ) a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Dreger e departamant Aodoù-an-Arvor. He stumm hirie-an-deiz he deus abaoe 1961 pa oa bet staget outi Servel, Brelevenez, Logivi ha Bulien. Kêr-benn ekonomikel Bro-Dreger eo.
## Douaroniezh
Dre Lannuon e tremen ar stêr Leger, hag ur porzh a oa gwechall. E Lannuon e krog an aber a ya betek Belleger, ul lodenn eus Servel, e-lec'h ma'z eus traezhennoù dibar. War lez ar stêr Gindi emañ Lannuon (Bulien).

Kumunioù amezek : Trebeurden; Pleuveur-Bodoù; Sant-Ke-Perroz; Louaneg; Rospezh; Tonkedeg; Ploubêr; Ploulec'h

## Anv
B. Tanguy : *Eccl. S. Marie de Lannion*, 1163; *eccl. S. Mariae de Castello*, 1188; *S. Maria de Lannyon*, fin XIIvet; *Lannyon*, 1212; *Lannuion*, 1235; *Lannion*, 1262; *Lannyon*, 1278; *par. de Lannuyon*, 1283; *Lannion*, 1294, 1296; *Lanyon*, *Lannyon*, 1330; *Lannion*, c. 1330; *Lannyon*, 1341, fin XIVvet; *Lannuyon*, 1372, 1391, 1438, 1479

E. Vallerie : *Lannion*, 1163; *Lannyon*, 1199; *Lannuyon, Lanuyon*, 1235; *Lannuyon*, 1283; *Lanion, Lanyo, Lannuyon*, 1330; *Lanion*, 1371; *Lannuyon*, 1390; *Lannuyon*, 1414; *Lennuyon*, 1417; *Lannuyon*, 1420; *Lanion*, 1452; *Lannuyon*, 1479; *Lannion*, 1516; *Larnio-*, 1630

## Ardamezioù

## Istor
###### 
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Lannuon, Mariau e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
### [[Dispac'h Gall]]
* Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Lannuon da benn  distrig Lannuon. 
*Emgann Lannuon e 1792.
###### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 190 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,08 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'an 9 a viz Gwengolo 1941 e kouezhas un nijerez (Hurricane II marilhet BD832 ha kodet ZY-?) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (*[[Royal Air Force]]*) e Lannuon. An nijour a voe serret d'an Alamaned. 
* D'an 8 a viz Ebrel 1941 e voe kaset un nijerez Messerschmitt Bf 109 eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) d'ar strad e Lannuon.
* D'an 23 a viz Here 1943 e kouezhas daou garr-nij *[[Focke-Wulf Fw 190|Focke Wulf Fw 190 A]]* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) er mor nepell eus Lannuon; unan eus an daou sturier a varvas, ne voe ket adkavet e gorf.
* Mervel a reas 69 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Trevadennoù
* Brezel Indez-Sina: mervel a reas unnek milour.
* Brezel Aljeria: mervel a reas daou soudard.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz *Sant Yann ar Vali* (kreiskêr).
* Iliz Logivi.
* Chapel skolaj *Sant Jozef*.
* Chapel *Sant Mark*.
* Leandi *Santez Anna*.
* Ar Blasenn kreiz Kêr (tier kozh).
Monumant ar re varv.
* Al Leger

La rivière Le Léguer à Lannion.JPG|
Pont-leguer-lannion.jpg|Pont a linenn hent-houarn Lannuon-Perroz. Bet dispennet da vat er bloavezioù 1970.
Lannion.JPG|Lannuon by night. Pont Santez Anna.
Lanion. Quai de Nod-Uhel. 2011-09-02.jpg|Kae an Aod Uhel, o sellout war zu traoñ.

* Stad kaiak war al Leger.

Stade d eau vive Lannion.JPG|C'hoariva dour-bev.
Léguer.jpg|C'hoariva Dour-bev.

### Bez ar C'hommonwealth e bered [[Servel]]

Marvet eo e miz Here 1944, e-pad an Eil brezel-bed.
## Deskadurezh
Bezañ 'zo tri skolaj, daou lise, un IUT (skiantoù, kazetennerezh), ur skol-ijinour, ur skol-glañvdiourezed.
*Skolaj Sant-Jozef
## Maered
Listenn maered Lannuon abaoe krouidigezh "Lannuon Vras"

## Tud
### Tud bet ganet eno
*1757 : Coupé de Kervennou, gwiraour ha politikour, bet meur a wech kannad Lannuon
*1828 : Louis-Marie Baader, livour
*1833 : Henri Raison du Cleuziou, arkeologour, tresour ha buruteller war dachenn an arz
*1857 : Koñstañsa ar Merer (1857-1945), barzhez vrezhonek, ganet ha marvet e Lannuon
* 1862 : Yves-Marie Gabriel Laouenan, ofiser er morlu, barner a beoc'h, skrivagner brezhonek, ganet e Logivi
* 1863 : Charlez ar Govig, barzh ha romantour
* 1870 : Pierre Le Damany, kelenner a vezekniezh
* 1905 : Pierre Marzin, ijinour, diazezer ar CNET e Lannuon, maer
* 1906 : Maria Prat, skrivagnerez vrezhonek, ganet e Bulien
* 1907 : Per Bourdellez, skrivagner hag emsaver
* 1918 : Pierre Sabbagh, kelaouenner hag aozer abadennoù skinwel
* 1921 : Édouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour
* 1937 : Yann-Ber Piriou, skrivagner ha barzh brezhonek
* 1962 : Jean-Efflam Bavouzet, pianoour
* 1969 : Jean-Cyril Robin, marc'hhouarner
* 1974 : Pierre-Yves André, melldroader
* 1980 : Christophe Le Mevel, marc'hhouarner
* 1990 : Johan Le Bon, marc'hhouarner
* 1995 : Franck Bonnamour, marc'hhouarner

### Tud bet marvet eno
* 1932 : Charlez ar Govig, barzh ha romantour
* 1943 : Léon Warenghem, strilher
* 1945 : Juluen Sklison, beleg ha skrivagner brezhonek
* 1972 : Armañs ar C'halvez, beleg, kelennour hag emsaver
* 1981 : Añjela Duval, barzhez vrezhonek
* 1984 : Erwan Kervella, skrivagner brezhonek
* 1985 : Ivona Galbrun, emsaverez
* 1988 : Gwilherm Dubourg, beleg ha skrivagner brezhonek
* 1990 : Geneviève Prigent, stourmerez evit an endro ha gwirioù mab-den
* 1992 : Frañsez Kervella, douarour, barzh, skrivagner ha yezhadurour brezhonek
* 1992 : Jules Gros, yezhour brezhonek
* 2006 : Maria Prat, skrivagnerez vrezhonek
* 2009 : Ivet an Dred
*2015 : Pierre Jagoret, politikour, maer etre 1977 ha 1983
### Tud o deus bevet eno
*Yves-Marie Omnès, mestr-skol; en eus kemeret perzh ouzh dilestradeg Kiberen e 1795; barnet eo bet an 12 thermidor en Alre.
*Jorj ar Rumeur, barzh *Mathaliz*, emsaver, a dremenas e vugaleaj eno.
*Félix Le Dantec, biologour ha prederour, bet skoliad e skolaj Lannuon, roet eo bet e anv d'al Lise.
### Ardamezeg ar familhoù

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize  = width:700 height:400
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:21000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 
  bar:1821 
  bar:1831 
  bar:1836 
  bar:1841 
  bar:1846 
  bar:1851 text:1851
  bar:1856
  bar:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901 text:1901
  bar:1906
  bar:1911
  bar:1921 
  bar:1926 
  bar:1931 
  bar:1936 
  bar:1946 
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 
  bar:1968 
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 
  bar:1990 
  bar:1999 text:1999
  bar:2006
  bar:2012 
  bar:2013 text:2013

PlotData=
 color:barra width:15 align:left
 bar:1793 from:0 till: 3706
 bar:1800 from:0 till: 3132
 bar:1806 from:0 till: 3426
 bar:1821 from:0 till: 3597
 bar:1831 from:0 till: 5371
 bar:1836 from:0 till: 5461
 bar:1841 from:0 till: 5650
 bar:1846 from:0 till: 5849
 bar:1851 from:0 till: 6075
 bar:1856 from:0 till: 6642
 bar:1861 from:0 till: 6598
 bar:1866 from:0 till: 6882
 bar:1872 from:0 till: 6223
 bar:1876 from:0 till: 6294
 bar:1881 from:0 till: 5998
 bar:1886 from:0 till: 6205
 bar:1891 from:0 till: 6002
 bar:1896 from:0 till: 6126
 bar:1901 from:0 till: 6010
 bar:1906 from:0 till: 5856
 bar:1911 from:0 till: 6174
 bar:1921 from:0 till: 6047
 bar:1926 from:0 till: 6274
 bar:1931 from:0 till: 6430
 bar:1936 from:0 till: 6584
 bar:1946 from:0 till: 7220
 bar:1954 from:0 till: 6734
 bar:1962 from:0 till: 9479
 bar:1968 from:0 till: 12535
 bar:1975 from:0 till: 16867
 bar:1982 from:0 till: 16641
 bar:1990 from:0 till: 16958
 bar:1999 from:0 till: 18368
 bar:2006 from:0 till: 19459
 bar:2012 from:0 till: 19380
 bar:2013 from:0 till: 19627



## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
### Ya d'ar brezhoneg
*D’an 23 a viz Here 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun 
*D'ar 16 a viz Du 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
*D'an 10 a viz Genver 2014 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
### Deskadurezh
*Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1978. 
*Ur skol Diwan a zo e Lannuon (e Logivi-Lannuon ent-resis).
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 298 skoliad (19,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
### Ti-embann
*An Alarc'h.
## Darempredoù etrebroadel
### Gevelliñ

### Keveleriñ

## Melestradurezh
## Sport
### Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn
* 2 a viz Gouere 1995: 1 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinan ha Lannuon; trec'h eo Fabio Baldato (Italia).
## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification*. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus*. An Here. 1995
* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine*. 2008
## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn an ti-kêr
* Lannuon war lec'hienn Geobreizh
* Lannuon war lec'hienn an Institut géographique national
## Dave ha notennoù