Timbroù Manav

Ur vro emren dindan dalc’h Kurunenn Breizh-Veur (*British Crown Dependency*) eo Enez-Vanav, hogen n'eo ket un darn eus ar Rouantelezh-Unanet. Lec'hiet e Mor Iwerzhon emañ, etre inizi Breizh-Veur hag Iwerzhon. Parlamant Manav zo anvet “Tinvaal” ha sellet e vez outañ evel ar c’hoshañ hini er bed, goude hini Island.

Annezidi an enezenn a implije timbroù ar Rouantelezh-Unanet betek 1958, pa grogas ar velestradurezh saoz da embann timbroù “rannvroel”, warne arouez pep broad ar Rouantelezh (Skos, Kembre, Norzhiwerzhon, Bro-Saoz) ha diwezhatoc’h hini tiriadoù-suj Jerzenez, Gwernenez, ha Manav.

Krouet e oa bet melestradurezh postel Enez-Vanav e 1973, distag diouzh hini Bro-Saoz, hag embannet he deus timbroù dindan anv “Isle of Man” hec'h-unan.

Gouzout a reer e oa bet savet ur servij treuzkas lizhiri etre Douglas, anezhi kêr-benn Manav, ha porzh Whitehaven e Bro-Saoz goude 1765. Ofis Postoù Douglas a chomas dindan kiriegezh melestradurezh Whitehaven betek 1822, ar bloaz ma  voe emren ha ma voe krouet al linenn treuzkas war vor etre Douglas ha Liverpool.

Lakaet e oa bet e gwerzh an timbroù-post kentañ e miz Mae 1840, war enezenn Vanav evel er peurrest eus Breizh-Veur. Kachedet e veze al lizhiri gant ur Groaz Malta e Douglas betek 1844, ur siell gant an niverenn 407 da c’houde. 

Evel ar peurrest eus ar Rouantelezh-Unanet e krogas Enez Vanav da implijout timbroù-post Breizh-Veur d'ar 6 a viz Mae 1840. E 1851 e voe roet an niverennoù 036 ha 037 da gêrioù Ramsey ha Castletown.

## Koulzad evit dizalc'hiezh Ofis ar Postoù
Daoust dezhi bezañ e-maez ar Rouantelezh-Unanet ez-ofisiel e kendalc’he annezidi Manav da implijout he zimbroù-post. Er bloavezhioù 1920 e voe roet lañs d’ur c’houlzad-stourm evit ma vije moullet timbroù didnan anv Enez Vanav. An emsaverien a bege, ouzh tu-adreñv ar golo-lizher, ur pegsun a vroude ar stourmadeg, koulz hag evit difenn identelezh ar vro. Degemeret e voent erfin (e miz Even 1930) gant pennoù-bras ar ‘’General Post Office’’. Nac'het e voe ar mennozh abalamour d'an aon e fellfe da Vro-Skos, Kembre ha Norzhiwerzhon kaout o zimbroù o-unan ivez…

Evit brudañ ar fed ne oa ket mui digenvez Enez Vanav dre bellgomz abalamour d’ar fun dindan vor nevez-staliet, e voe ijinet gant Kuzul Bruderezh Tinvaal ur dikedenn-post ma weler ur plac'h yaouank o pellgomz. Ijinet e oa bet al lugan “Ur galv vakañsoù eus Enez Vanav” (*A Holiday Call from the Isle of Man*)…

## Timbroù rannvroel

D’an 18 a viz Eost 1958 e teuas er-maez ur rummad timbroù a vrude, hervez ar Royal Mail,  liested ar rouantelezh. War an daou dimbr ruz (2 ½ p.) pe liv-lireu (3 p.) e oa bet skeudennaouet poltred ar rouanez Elesbed II gant gweadeg keltiek hag an teir gar, arouez broadel ar vro. Ne oa meneg ebet eus anv Manav avat, na oa hini ebet war re Gwernenez, Jerzenez embannet er memes koulz.

## Harz-labour ar servij-postoù
Etre an 20 a viz Genver 1971 hag ar 7 a viz Meurzh 1971 e padas un harz-labour kreñv e melestradurezh Postoù Breizh-Veur. Diwar atiz Gordon Quirk, hag hennezh pourvezer eñvorennoù touristel e Manav, e voe roet lañs da « Post Manninagh » d'an 20 a viz Genver, ha seizh deiz war-lerc’h e voe aotreet ar servij prevez d’ober war-dro an degasadennoù e-barzh an enezenn da gentañ. D'ar 15 a viz C'hwevrer e oa bet produet un timbr kentañ savet a-ratozh gantañ, a voe heuliet gant re all. Kroget e oa bet servij dre-nij kentañ Post Manninagh d'ar 1añ a viz Meurzh, c'hwec'h devezh a-raok ma vefe echuet an harz-labour.

## Timbroù Enez vManav

Goude meur a vloaz a gendivizoù e voe roet lañs da Aotrouniezh Postoù Enez Vanav d'ar 5 a viz Kerzu 1973. Embannet e voe timbroù kentañ an enezenn war-dro 50 vloaz goude ma oa kroget ar c'houlzad-stourm. Iwerzhon ha Manav a zo evit c'hoazh ar broioù keltiek nemeto a vez aotreet da embann timbroù dindan o anv.

An timbr kentañ a oa un timbr-koun pemzek penny a ziskoueze ar Vikinged o tilestrañ war an enezenn e 938. Awenet e oa bet tresadennoù an timbroù gant Victor Kneale, kadoriad Kevredigezh Arzoù-kaer Enez-Vanav hag ezel eus bodad-kuzuliañ Ofis ar Postoù, ha treset gant John Nicholson.
War holl dimbroù Manav e lenner pep tra e saozneg, n'eus ket bet roet he flas d'ar manaveg, yezh vroadel annezidi an enezenn. Un alc’hwez divyezhek ISLE OF MAN – ELLAN VANNIN a gaver avat war un timbr eus ar bloaz 1975.

Lies-kenañ eo danvez an timbroù : gweledvaoù an enezenn, tudennoù ar vro, savadurioù, izili familh ar rouanez, livadurioù, loened ha bokedoù, ar redadeg moto, kizhier Man … ha bannieloù ar broioù keltiek zoken !
*Gwelet : 

## Calf of Man
Kavet e vez da brenañ falstimbroù embannet etre ar bloavezhioù 1962 ha 1973 gant un alc’hwez "Calf of Man" mui "Isle of Man" a-wechou, diwar anv un enezennig e Su Manav a zo gwarezva natur. Tost da 300 hini zo bet moullet gant un talvoud-gwerzh e *murrey*, diwar anv ar marc’hadour John Murrey, eus Douglas, en doa savet anezho.

## Levrlennadur
* Kelly, Robert. The Mail of Mann: The Story of the Isle of Man Post Office. Onchan: Manx Associated Publications, 1988 ISBN 1871142008, 220p.
* Kemp, Nigel P. The Postal Service of the Isle of Man. Batley, W. Yorkshire: Harry Hayes, 1977 ISBN 0-905222-34-2, 68p.
* Ward, Ronald and Brian Leece. Manx Mail: The Postal History of the Isle of Man from early times to 1867. Bulwell, Nottingham: The Postal History Society, 1969, 85p.
* Whitney, J.T. Isle of Man Handbook of Stamps and Postal History. Chippenham, Wiltshire: Picton Publishing & B.P.H. Publications Ltd., 1981 ISBN 0-902633-67-8, 309p.

## Pennad kar
* Timbroù ar Rouantelezh-Unanet
 
## Liamm diavaez
* Ofis Postoù Enez-Vanav