Yves Tanguy

Raymond Georges **Yves Tanguy** (5 a viz Genver 1900 e Pariz – 15 a viz Genver 1955 e Woodbury, Connecticut, Stadoù-Unanet) a oa ul livour hag un tresour dreistrealour, bet broadet amerikan.

## E vuhez
Tad ha mamm Tanguy a oa a orin eus Breizh. Ganet e voe e savadurioù ministrerezh ar morlu e Pariz. Eno e oa lojet e dad, hag a oa adjudant-evezhier. Mervel a reas tad Tanguy e 1908, hag e vamm a zistroas neuze da Lokorn, padal e chomas Yves Tanguy e Pariz. Eno e studias, hag e-pad ar vakañsoù e tistroe da di e vamm e Breizh.

E 1918 e voe enrollet Tanguy en arme, eno e kejas gant Jacques Prévert. Goude e servij soudard ez eas da Bariz hag e reas meur a vicher. Dre zegouezh e welas un daolenn savet gant Giorgio de Chirico e 1923, ha ken entanet e voe ken e tivizas stagañ gant al livañ. Er memes bloavezh e kasas an hañvezh e Lokorn, asambles gant Jacques Prévert hag e vreur.
E 1925 e voe degemeret Yves Tanguy er strollad dreistrealour. Plijet e voe barzhed ar strollad gant ar gweledvaoù savet gantañ enno elfennoù a denn d'ar maen, da eskern gwevn, dremmwelioù eeun, hag enno ivez dremmwelioù linennek hag aergelc'hioù diazezet war an huñvreoù.

E 1929 e veajas Tanguy da Enez-Sun, gantañ e oa André Breton ha Suzanne, Georges Sadoul ha Pierre Unik. E miz Here 1929 e voe diskouezet e daolennoù e Pariz, asambles gant re Salvador Dali, Jean Arp ha René Magritte. E zarempred gant Prévert a baouezas, goude m'en defe ar skrivagner savet un destenn dagus diwar-benn André Breton. E 1933 e kemeras perzh e meur a ziskouezadeg dreistrealour e Pariz hag e Brusel. Tresañ a reas ivez skeudennoù a yae da skeudenniñ levrioù Tristan Tzara pe re Benjamin Péret. D'an 3 a viz C'hwevrer 1934 e voe Tanguy e-touez an dreistrealourien a sinas ul lizher a-enep da Salvador Dali. C'hwec'h devezh goude e voe torret e zent e-kerzh un emgann, hag e soñjas kuitaat Frañs ha mont d'ar Stadoù-Unanet. D'ar mare-se e tostaas ouzh Marcel Duchamp hag a oa o chom eno. E 1935 e voe sikouret gant Duchamp, hag un diskouezadeg eus e oberennoù a voe aozet e Hollywood. Degemeret mat-tre e voe e oberennoù er Stadoù-Unanet.
E 1938 e tizoloas Tanguy taolennoù an arzourez amerikan Kay Sage. E 1939 e c'hoarias er film dreistrealour *Le Violon d'Ingres* sevenet gant Jacques Brunius. Er memes bloavezh ez eas d'ar Stadoù-Unanet, en em staliañ a reas asambles gant Kay Sage e New York hag e timezjont e Reno e 1940.
E 1946 en em staljont e Woodbury Connecticut.

E 1953 e tistroas da Europa, ha diskouezadegoù a voe aozet e Pariz, Roma ha Milano. Evit ar wech diwezhañ ez eas ivez da Lokorn, eno e welas e c'hoar.

E 1955 e varvas a-daol-trumm abalamour d'ur gwadliñv en e empenn.
Yves Tanguy en doa goulennet ma vefe taolet ludu e gorf e bae Douarnenez, rak a orin eus Lokorn e oa e familh. Gant Pierre Matisse e voe sevenet ar c'hoant-se.

E 1963 en em lazhas Kay Sage (ampoezon a dapas) goude bezañ savet roll klok oberenn Tanguy.

## Oberennoù pennañ

* *Rêveuse (dormeuse)*, 1927
* *Un grand tableau qui représente un paysage*, 1927
* *Maman, Papa est blessé*, 1927
* *L'Oreiller de satin*, 1929
* *Le Regard d'ambre*, 1929
* *À quatre heures d'été, l'espoir*, 1929
* *Roux en hiver*, 1932
* *Le Ruban des excès*, 1932
* *Le Fond de la Tour*, 1933
* *Entre l'herbe et le vent*, 1934
* *Le Soleil dans son ecrin*, 1937
* *Jour de lentuer*, 1937
* *Composition*, 1938
* *Ennui et tranquillité*, 1938
* *Sans titre*, 1938
* *Outre mer*, 1939
* *Temps meublé*, 1939
* *Par le feu, par les oiseaux, et non par la pierre*, 1943
* *Réponse au rouge*, 1943
* *Feu central*, 1947
* *D'une nuit à l'autre*, 1947
* *Eau forte*, 1947
* *Rhabdomancie*, 1947
* *Au hasard du soleil*, 1947
* *Illustration pour l'Antitête*, 1949
* *Temps égaux*, 1951
* *Reflet*, 1951
* *Les Transparents*, 1951
* *Hekla*, 1952
* *Nombres imaginaires*, 1954

## Levrlennadur
*Agnès Angliviel de la Beaumelle « *Yves Tanguy* » katalog an diskouezadeg a voe aozet er Greizenn Georges Pompidou, 17 a viz Even - 27 a viz Gwengolo 1982, embannadurioù C. G. P., 1982
*André Breton « *Yves Tanguy* », Embannadurioù Pierre Matisse, 1946
*René Le Bihan, Renée Mabin ha Martica Sawin « *Yves Tanguy* », Embannadurioù Palantines, 2001 
Lakaet e brezhoneg gant Herve Seubil gKernaudour, hag embannet gant An Here, 2001
*Daniel Marchesseau « *Yves Tanguy* », Embannadurioù Filipacchi, 1974
*Christian Nicaise « *Yves Tanguy : Les livres illustrés* », Embannadurioù L'Instant perpétuel, 2006 
*Gordon Onslow-Ford « *Yves Tanguy et l'automatisme* », Embannadurioù la Digitale, 1983 
*Liliane Riou « *Ma vie blanche et noire, notes sur Yves Tanguy* », Embannadurioù la Digitale, 1996 
*Geneviève-Morgane Tanguy « *Yves Tanguy, druide surréaliste : d'Armorique en Amérique : Locronan, Woodbury* », Embannadurioù Fernand Lanore, 1995 
*« *Yves Tanguy : lettres de loin à Marcel Jean* », Embannadurioù le Dilettante, 1993 
*Patrick Waldberg « * Tanguy, peinture* » Embannadurioù l'Autre Musée, 1984 
*Patrick Waldberg « *Yves Tanguy* », Embannadurioù A. de Rache, 1977 
*Kay Sage « *Yves Tanguy : a summary of his works", Embannadurioù Pierre Matisse Gallery, 1963

==Film==
* « *Yves Tanguy, derrière la grille de ses yeux bleus'' », filmazoañ gant Fabrice Maze, embannet gant Seven Doc, 2007

## Liammoù diavaez
* https://web.archive.org/web/20081201140738/http://www.artpointfrance.info/article-13107005.html Lec'hienn diwar-benn an diskouezadeg aozet e mirdi arzoù-kaer Kemper e 2007
* http://tanguyves.free.fr Ul lec'hienn diwar-benn Yves Tanguy