Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall

Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs (e galleg *Les Terres australes et antarctiques françaises* pe  TAAF) a zo un tiriad tramor gall ennañ Douar Adélie, anezhañ ur rann eus Antarktika, ha meur a enezenn e su Meurvor Indez : Inizi Crozet, Inizi Kergelenn, Enez Amsterdam, hag Enez Sant-Paol. Krouet eo bet an tiriad-se d'ar 6 a viz Eost 1955, pa oa tiriad-suj melestradurezh c’hall e Madagaskar betek-neuze.

Didud eo an tiriadoù-mañ war-bouez ar besketourien o doa kavet repu eno a-hed an  dreist-holl, izili ar c'hefridioù skiantel, hag an enklaskerien a vez  o labourat e bazennoù staliet eno abaoe kreiz an .

Eus 1906 da 1926 e veze implijet timbroù gall war al lizhiri en Inizi Kergelenn, ha kaset anezho da vMadagaskar, da zDurban (Suafrika) pe da vBunbury (Aostralia) da c’houde. Timbroù trevadenn vMadagaskar a voe graet gante betek miz Du 1955.

D'ar 26 a viz Here 1948, evit lidañ dizoloadenn Douar Adélie e 1840 gant Jules Dumont d'Urville ha reiñ pouez da arc’hadurioù Bro-C’hall war an tiriad e voe dreistmoullet gant **TERRE ADÉLIE DUMONT D'URVILLE 1840** un timbr 100 lur moullet evit postoù dre-nij Madagaskar.

D'ar 6 a viz Eost 1955 e voe divizet gant ar Stad C’hall ober eus an TAAF ur strollegezh distag eus Madagaskar, an drevadenn o vont da vezañ ur vro dizalc’h emberr (e 1958 e teuas da vezañ emren). 

Un timbr malgach gant un talvoud-gwerzh a save da 15 lur a voe dreistmoullet gant TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANÇAISES. Embannet e voe d'an 28 a viz Here 1955.

D’ar 25 a viz Ebrel 1956 e teuas er-maez ar rummad 6 timbr kentañ gant an alc’hwez « Terres australes et antarctiques françaises », mui al lizherennoù **RF** (*République Française*). Diskouezet e oa loened gouez ar rannvro : manked, olifanted-mor, dourgiez-mor… Gant ar postoù dre-nij e voe dibabet skeudenn manked impalaerel.

Danvez an timbroù a bled gant :
* Loened ha fleurennoù ar rannvroioù
* Ergezherien o deus kantreet en Antarktika ha tro dro (Dumont d’Urville, Juan Sebastian de El Cano, Paul-Emile Victor …), kargidi o deus servijet ar Stad eno...
* Listri-mor an ergezherien 
* Bazennoù ar skiantourien

E 2003 e voe lakaet e gwerzh ur rummad fentus anvet *Si les T.A.A.F. avaient été moins australes* o taolenniñ inizi ar su-pellañ evel ma vije bet livet gant livourien an XVIII pe XIX kantved. Diwezhatoc'h e 2003 e voe embannet ur rummad *Carnet de voyage gourmand* ("karnedoù-beaj lipous") gant meuzioù ha gweledvaoù an tiriadoù aostral.

## Levrlennadur

*Couesnon, Pierre and André Guyader. Histoire Postale des Terres Australes et Antarctiques Françaises. Le Faou: Imprimerie Sofag, 1999 ISBN 2-95137410-0, 320p.
*Dupraz, Gérard et al. Terres Australes et Antarctiques Françaises : catalogue spécialisé. France: Ed. du Pôle Sud, 1982, 216p.
*Joffre, Lucien. Histoire des Timbres et Obliterations des Terres Australes et Antarctiques Francaise. Paris: "Le Monde des philatélistes", 1978, 56p.
*Showalter, Stan Dr. The Official Catalog of French Antarctic Stamps. New York: F.A.A., 1982, 32p.
*Tristant, Henri. Terres Australes et Antarctiques Françaises: Philatélie, Histoire Postale. Paris: H. Tristant, 1974, 296p.

## Pennad kar
* Timbroù Madagaskar