Unvez gwereañ

**Anvet e vez [[skramm]] pe unvez gwereañ [[trobarzhell stlennegel|trobarzhell]] gwereañ an [[urzhiataer]]**. Daou rizh unvez gwereañ a zo :
* Unvezioù gwereañ **skrammoù katodek** enne (CRT - Cathod Ray Tube). Diamzeret e teuont da vezañ tamm ha tamm. Ec'honek ha pounner int hag ouzhpenn e vez dispignet kalz tredan gante.
* Unvezioù gwereañ **skrammoù strinkenoù liñvel pe skrammoù kompez** enne. Aveet e vez an urzhiataerioù hedoug gante pe c'hoazh an ameilerioù hiniennel (PDA), al luc'heilerezioù arnevez, ar luc'hskeudennerezioù niverel hag muioc'h mui a urzhiataerioù burev.

## Aroueziadurioù kalvezel
* **An despizadur** : niver poentoù e c'hell ur skramm gwereañ eo. Pikseloù e vez graet eus ar poentoù-se. Gavaelet e vez an despizadur etre 640&nbsp;x&nbsp;80 piksel (640 piksel evit an uhelder, 680 piksel evit al ledander) ha 2048&nbsp;x&nbsp;1536 piksel.

Setu un daolenn a ro da anavezout gant peseurt despizadur aliet e c'heller kefluniañ ur gwereadur war ur skramm hervez e vent (sellit a-is). Da c'houzout eo e c'heller kefluniañ gwereadur ur skramm gant meur a zespizadur hervez e c'hallusterioù kalvezel da lavaret eo e c'heller kefluniañ un daspizadur izeloc'h eget an hini aliet pe vrasoc'h o c'houzout ma ne vefe ket tu neuze gwereañ kement a livioù (SVGA da skouer e Modoù kevregañ.

* **Ar vent** : o vuzuliañ treuzvegenn ar skramm eo e vez anavezet e vent. Dewerzhet e vez e meutadoù ("). 

Setu mentoù skouer ar skrammoù, e meutadoù (") hag e kantimetradoù (cm) :

* **Ar skar maskl ("dot pitch")** : esaouder etre div dreluc'huzenn eo. Seul vihan eo-he seul resisoc'h eo ar gwereañ. Gallout a reer kuzuliañ ur skar maskl a 0,25 mm evit ur skramm ; ur skar maskl brasoc'h eget ar werzhad-se e vez roet ur gwereañ fall gante e-keñver pezh a c'hellomp gortoz ouzh ar skrammoù arnevez.
* **An diarunusted** : niver a bikseloù dre werzh c'horread eo, dewerzhet e pikseloù dre meutad linnenek (e "Dot per inch" e saozneg - DPI). Da skouer un diarunusted a 200 DPI a dalvez kement a 200 piksel a-zremm dre 200 piksel a-zerc'h war ur meutad karrez ; pezh a ra 40000 piksel war ur meutad karrez.
* Un unvez gwereañ a zo bet ergrafet d'arverañ ur **[[modoù kevregañ|mod kevregañ]]** eleze eo en araez da wereañ munudoù ur skeudenn hervez an despizadur ha niver al livioù e c'hell ober gante. Skoueriegezhioù eo ar modoù kevregañ evel da skouer VGA, SVGA, UXGA, QXGA ....

## Reoladoù espern ar [[gremm]] hag ar skinad
Revoud a ra ur bern reoladoù evit an unvezioù gwereañ a-benn espern ar gremm dispignet gante (rediañ ar genderc'herien da vevennañ beveziñ tredan o ardivinkoù) hag a-benn bevennañ ar skinad ganet gante (dreist-holl evit ar skrammoù kathodek).

Ur reolad anvet MPR1 a oa bet danzeet e dibenn ar bloavezhioù 80 gant ur bennadurezh eus Sveden. Deut e oa da vezañ ar reolad MPR2 e 1990 ha anavazet ent etrebroadel abaoe (muzuliañ an ec'hodadurioù skinad eus an ardivinkoù a vez oc'h oc'hodiñ gwagennoù tredansavel).

Ar skoueriegezh TCO a oa bet danzeet gant ar *Swedish Confederation of Professional Employeers* e 1992. Ganti e veze didermenet al live ec'hodiñ skinad uc'hek e c'hellfe an trevnad mont en e vetek (gant ar reoladoù MPR e veze savelet kentoc'h al live surentez izek).

Daskemmet e oa bet ar reolad TCO e 1992 e 1995 hag e 1999 da zanzen ar reoladoù TCO92, TCO95 ha TCO99.

Gant ur bodad kenderc'herien aveadoù stlennegel (VESA - Video Electronics Standards Association) e oa bet danzeet ar reolad DPMS (Display Power Management Signalling). Gant ar reolad-se e vez savelet pevar live arc'hwel evit an ardivinkoù a heuilh anezhañ :
* en arwaz ;
* war c'hed ("standby") o veveziñ leioc'h eget 25 W ;
* en astal o veveziñ leioc'h eget 8 W. Er mod-se e vez lazhet kavn ar gorzenn gathodek ;
* en arsav.