open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mari Vorgan

***Mari Vorgan*** zo ur romant brezhonek gant Roparz Hemon embannet e 1962.

## Istor
E 1947-1948 e oa bet skrivet gantañ, en Iwerzhon, met n'eo nemet e 1962 e oa bet embannet gant *[[Al Liamm]]*, kent bezañ adembannet gant an hevelep ti-embann e miz Here 1975.

Ur romant leun a faltazi eo, diwar-benn un deizlevr bet adkavet dre zegouezh. Pevar daneveller zo er romant : Roparzh Hemon e-unan (moarvat), ur mezeg, ofiser ar yalc'h ur vag ma oa ar mezeg hag ur vorganez, Levenez hec'h anv.

Eus Brest betek Brazil en ur dremen dre Naoned, Bourc'h-Baz, Vigo hag ar C'hab Glas ez eer a-hed danevell ar mezeg a zo o kas ur c'hlask diziwezh.

N'eo ket sklaer avat pegoulz eo c'hoarvezet ar pezh a zo skrivet en deizlevr. N'eus nemet e fin al levr e lenner ur bloavezh ne c'hell ket bezañ hini an darvoudoù a zo meneget a-hend-all (rak e-leizh a alc'hwezioù zo el levr evit lakaat da gompren e vije c'hoarvezet ar pezh a zo un drama etre an  hag an ) : 1947-1948 eo bloavezhioù fin al levr da lavaret eo dres ar prantad ma oa degouezhet R. Hemon en Iwerzhon. Hervez Pierrette Kermoal e talvezfe ar fed emañ an deizlevr-se en ur voest dir kement ha nec'hamant R. Hemon d'ar c'houlz-se e-keñver dazont hêrezh Gwalarn : ha kavet e vo gant unan bennak ? Ha kavet e vo lennerien da hêrezh Gwalarn ?

## 2016
Meneget ez eus tammoù eus *Mari Vorgan* en ur romant gant Goulc'han Kervella, *Mari-Vorgan ar Glandour*, a oa da vezañ embannet gant TES hag a zo bet nac'het gant ar Rektoriezh. E fin ar gont, embannet eo bet gant Al Liamm en eil trimiziad 2016 .

## Troidigezhioù
Div droidigezh anezhañ a oa bet savet.
*  *La Marie-Morgane*, kaset da benn gant Alan E. ar Berr, Goulven Pennaod ha Gwion Steven evit an ti-embann Gallimard ha deuet er-maez en dastumad *Les Presses d'aujourdhui* e miz Mezheven 1981.
* *Morforwyn*, gant ar yezhoniourez Rita Morgan Williams, bet embannet e miz Genver 1995.

Un droidigezh zo da vezañ embannet e galizeg.

## Notennoù
Washington Luís Pereira de Sousa

**Washington Luís Pereira de Sousa** (Macaé, 26 a viz Here 1869 — São Paulo, 4 a viz Eost 1957) a oa un istorour hag ur politikour braziliat, prezidant stad São Paulo ha 13vet prezidant Brazil, ha diwezhañ prezidant ar Republik Kozh.

Diskaret e voe d'ar 24 a viz Here 1930, 21 deiz a-raok e dermen, gant un unvaniezh soudarded ha politikourion renet gant Getúlio Vargas, er pezh a anver Dispac'h 1930.
Saga MP3

Ar **saga MP3** a zo un istor kontet dre ar selaou lakaet ar peuliesañ er stumm MP3. Tost eo d'ul levr kontet eo nemet e vez muioc'h a zivizoù hag ez eo farsus ar brasañ niver anezhe.

= Meizad =
Meizad ar saga MP3 a zo bet krouet gant Jhon Lang (pe Pen of Chaos) hag e Tourell Naheulbeuk (Donjon de Naheulbeuk) e 2000. Brudet eo deuet da vezañ dre ma 'z eo un istor farsus, dibar ha digoust.
Pen of Chaos en deus kemmeret skouer war François Pérusse, ur c'h/Kebekan brudet-tre en e vro evit ober doare sagaigoù MP3 (ne vez ket implijet an term Saga MP3 dre m'eo istorioù dizalc'h hep liamm an eil gant eben, komzet vez eus "sketchoù" kentoc'h...).
Kalonekaet gant intrudu Pen of Chaos, tud all o doa c'hoant d'ober ar memes-tra hag o deus divizet en ober. Hiriv, muioc'h a 230 Sagaioù MP3 a zo bet niveret gant al lerc'hienn gall Netophonix. E touez ar sagaioù MP3 e vez meur a awen :
- Ar c'hoari perzh (skouer : Tourell Naheulbeuk, Asked trenk...)
- Ar skiant-faltazi (skouer : Survivaure, Adoprixtoxis... )
- Ar parodienn (skouer : The Lord of the Ringard, Banal Fantasy...)
- Ha traoù a bep seurt (skouer : E ti ar psi (chez le psy), an trede legion (la IIIème Légion)...

Ar memes meizad a vez kavet e Breizh-veur gant an *audio theater*, met hiriv an deiz, ar re a sav sagaioù MP3 a zo kentoc'h studierien gant ur budjet izel hag an disoc'h a zo ar peurliesañ gant ur son n'eo ket kenkoulz...
Goude ez eo bet ivez un endro kenwerzhel gant BToù, T-shirtoù, tudennigoù...

= Ar rummadoù =

Dirak an niver a sagaioù MP3 a oa war ar rouedad en deus divizet un den listennañ ha dispartiañ anezhe. Neuze, hervez e listennadeg, ez eus pevar rummad saga MP3 : An troioù-kaer MP3, an heuliadoù MP3, ar monoio MP3 hag ar bootlegoù MP3.

#### An troioù-kaer MP3

An troioù-kaer MP3 a zo ar stumm anavezetañ ar saga MP3. Un istor didroc'het e meur a lodenn, pep lodenn o vezañ heuliad an hini a-raok. Tourell Naheulbeuk a zo ar c'hentañ skouer. Met, buhan-tre ez eo deuet troioù-kaer allevit brasaat ar rummad.

#### An heuliadoù MP3
An heuliadoù MP3 a zo kemmeret diwar stumm an heuliadoù war ar skinwel. Un istor hollek a zo met pep epizod a zo disheñvel ha ne n'en heuliomp ket.

#### Ar monoioù MP3
Ar monoioù MP3 a zo un doare "sketch" e-lec'h ma n'eus heuliad ebet. An hini kentañ hag an hini brasañ en deus graet an dra-se a zo François Pérusse gant "2 munutenn ar bobl".

#### Ar bootlegoù MP3
Ar bootleg MP3 a zo ur meizad disheñvel a walc'h eus ar re all peogwir eo tammoù sagaioù MP3 all lakaet penn ouzh penn. Ar pal n'eo ket d'obe run istor komprenus (diaes a vefe) met kentoc'h un heuliad a lavaroù kenglotus.

= Niver a c'hoarierien =
Ar sagaioù MP3 a zo a wechoù savet gant un den nemetken (2 munutenn ar bobl gant François Pérusse, Asked trenk gant JBX...)
Met sagaioù zo a degemer meur a c'hoarierien evel ar Survivaure pe Adoprixtoxis...
Alies e vez pedet tud evit c'hoari e-barzh ul lodenn nemetken.

## Liammoù diavaez

*  ''Le Donjon de Naheulbeuk''
*  ''Les Aventuriers du Survivaure''
Iris Neels

**Iris Neels** a zo bet ganet d'an 10 a viz Mae 1980 e Brugge (Belgia).

Ur vestrc'hoarierez echedoù belgiat eo.

Kampionez echedoù Belgia (maouezi)
e voe e 1999.

## Liamm diavaez
* Ur bartienn e Chessgames
Chantal Vandevoort

**Chantal Vandevoort** a zo bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1967.

Ur c'hoarierez echedoù belgiat eo.

C'hoari a ra er CRELEL (Kelc'h Roueel Echedoù Liège ha Tablezenn Liejat).

1 852 edo he renk Elo *Standard* e miz Here 2025, 1 929 e miz Here 2007.

## [[Kampionad belgiat an echedoù (maouezi)]]
Trec'h e voe e 1988 e Huy hag e 1998 e Liège.

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
* Disoc'hoù en Olimpbase
Cincinnati

Map of Hamilton County Ohio Highlighting Cincinnati City.png|Lec'hiadur
Flag of Cincinnati, Ohio.svg|Banniel
Seal of Cincinnati, Ohio.svg|Skoed

**Cincinnati** zo ur gêr e SUA e mervent Stad Ohio. War lez ar stêr Ohio emañ. Trede kêr Ohio eo, war lerc'h Columbus ha Cleveland, hag ar 56 er Stadoù-Unanet.

Diazezet e voe e 1788 gant John Cleves Symmes hag ar c'horonal Robert Patterson.

E-touez savadurioù heverk e Cincinnati ez eus savadurioù mod Italia an .

## Douaroniezh
*Gorread : 206,26 km²
*Poblañs (2022) : 	309 513 a dud
*Stankter : 1 501 den/km²

## Tud vrudet ganet e Cincinnati
* Steven Spielberg, filmaozer.

## Gevellerezh
Cincinnati zo gevellet gant nav c'hêr: 

## Liammoù diavaez
* Lec1'hienn ofisiel Cincinnati
* Cincinnati USA: lec'hienn ofisiel evit at douristed
* Palier luc'hskeudennoù Cincinnati, en o zouez dremmweloù ha tro-war-dro
* Cincinnati Magazine

## Daveoù
Strollad Komunour Togo

**Strollad Komunour Togo** (e galleg: *Parti Communiste du Togo*) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet e Togo d'an 3-4 a viz Mae 1980 gant Unvaniezh Komunourion Dahomey diwar **Bodad Komunour Togo** (*Groupe Communiste du Togo*), adanvet da c'houde **Aozadur Komunour Togo** (*Organisation Communiste du Togo*).

Sevel a rae Strollad Komunour Togo a-du gant linenn politikel Strollad Labour Albania. 

Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn *Révolution* ("Dispac'h").

*Aozadur Yaouankizoù Komunour Togo* (*Organisation de la Jeunesse Communiste du Togo*) eo anv kevrenn yaouankizoù ar Strollad. 

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel ar Strollad
Kevre Komunour Breizh-Veur

**Kevre Komunour Breizh-Veur** (en saozneg: *Communist League of Great Britain*) a 'zo anv un aozadur komunour marksour-leninour oberiant er Rouantelezh Unanet.

Kavet e reer orinoù ar strollad e diabarzh Strollad Komunour Breizh-Veur gant ur rann-stollad gant Bill Bland en e benn.

Er penn-kentañ e oa anezhañ ur strollad maoour a save a-du gant linenn politikel Sina hag en em ezelañ a reas ouzh ar Kuzul evit Trec'hiñ war an Adwelouriezh, evit Unvaniezh ar Gomunouriezh (*Committee to Defeat Revisionism, for Communist Unity*) e 1965 ha diwar ar gendeuzadenn-se e oa bet savet ar Kreizenn Oberiantiz evit Unvaniezh ar Varksouriezh-Leninourizh (*Action Centre for Marxist-Leninist Unity*), adanvet Aozadur Marksour-Leninour Breizh-Veur (*Marxist-Leninist Organisation of Britain*) e 1967.

Da heul an dizemglev etre Sina hag Albania e savas ar Strollad a-du gant linenn politikel Strollad Labour Albania hag adanvet e oa bet "Kevre Komunour Breizh-Veur" e 1975.

Labourat a ra ar Strollad evit reiñ skoazell d'ar *[[Stalin Society]]* ("Kevredigezh Stalin").

Embannet e vez gant ar Strollad ar c'helaouennoù *Compass* ("Nadoz-vor") ha *Combat* ("Emgann") 

## Liammoù diavaez:
* Lec'hienn ar Strollad
* Lec'hienn ar "''Stalin Society''"
Greta Foulon

**Greta Foulon** a zo bet ganet e 1946.

Ur c'hoarierez echedoù belgiat eo.

C'hoari a ra er C'hleub "Schaakring Deurne".

1 807 edo he renk Elo *Standard* ha 1 869 he renk Elo *Fonnapl* e miz Here 2025 .

## [[Kampionad belgiat an echedoù (maouezi)]]
* Trec'h e voe e 1993 e Visé, e 1994 e Charleroi hag e 1995 e Geel.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
* Disoc'hoù en Olimpbase
Francesco Albani

**Francesco Albani** a oa ul livour italian barok eus ar XVIIvet kantved, ganet e Bologna e 1578, ha marvet eno ivez e 1660.

## E vuhez
Ganet e oa Bologna, e ti ur marc'hadour seiz. Deskiñ ar vicher a eure en e gêr c'henidik, gant ar Flamank Denijs Calvaert, ha goude-se mont da Roma. Eno e studias e ti Carracci hag e labouras e stal Andrea del Verrocchio. Ur c'hevezer da Domenichino ha Guido Reni e teuas da vezañ.

A-hervez e timezas d'ur gaer a wreg ha daouzek bugel en doe diganti, kaer pe gaeroc'h an holl anezho. Setu ma oant patromoù eus ar c'hentañ, ha marc'had-mat, dezhañ.

Kelenner eo bet da Giovanni Maria Galli da Bibiena ha Girolamo Bonini 

## Doare da livañ
Klasel ha skañv eo e zoare da livañ, gantañ e vez nimfezed hag aelezigoù noazh e-leizh (*putti*), o vousc'hoarzhin e-kreiz ur vro gaer, e taolennoù o deus levezonet betek livourien an .
 
## Oberennoù
Ar re wellañ eo :
* *Karantezioù  Gwener hag Adonis*, engravet gant Audran ;
* *Kibelladenn ha trec'h Gwener* ;
* *Ar Peder Elfenn* ;
* *Europa war an tarv*.

#### Oberennoù all

* *Jezuz hag ar Samaritanez e-tal ar feunteun *
* *Salmacis a bok da Hermafrodit*
* *An nimfenn Salmacis a wel Hermafrofit*
* *Dañs ar Gupidoned*
* * Skrapidigezh Europa*
* *Gwener o kouronkañ * 
* *Mari-Madalen o penediñ*
* *Gwener e govel Vulkan *
* *Akteon troet en karv  * (1625-1630), Gemäldegalerie, Dresden
* *Gwener ha nimfezed hag amourigoù en-dro dezhi.*, Mirdi ar Prado, Madrid
* *Annonciation*, Mirdi ar Peniti, Sant-Petersbourg
* * An Tiegezh Santel* (1630-1635), Galeria Palatina, Palez Pitti, Firenze
**Badeziant Jezuz *
**Danse des amours*, Pinacoteca di Brera, Milano
**Nevezamzer*, *Hañv', *Diskar-amzer*, *Goañv*, *Gwener o kouronkañ * (~1618), [[Galleria Borghese]], [[Roma]]
* * Diskuizh Gwener ha Vulkan* (1621-1633), [[Mirdi al Louvre]], Pariz

== Levrlennadur ==
* A. Bolognini Amorini, *Vita del celebre pittore Francesco Albani'', Bologna (1837)
Snezana Micic

**Snezana Micic** a zo bet ganet e 1966.

Ur c'hoarierez echedoù serb a Yougoslavia ha belgiat eo.

Mestr FIDE (maouezi) eo.

C'hoari a ra e Kleub Echedoù Anderlecht.

1 997 edo he renk Elo *Standard* (2 235 an hini uhelañ), 1 958 he renk Elo *Fonnapl* ha 1 955 he renk Elo *Luc'hedenn* e miz Here 2025.
## [[Kampionad belgiat an echedoù (maouezi)]]
* Trec'h e voe e 1996 e Geel hag e 1997 e Gent.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
* He c'hoari e Chessgames
Houlierezh

Un **houlier** zo ur paotr a denn gounit eus ar gasterezh hag ar gisti, ouzh o lakaat da labourat, dre gaer pe dre heg, a glask pratikoù dezho, hag a gemer un tamm bras eus o arc'hant. Pa vez graet ar seurt labour gant ur plac'h e vez graet un *houlierez* anezhi.

Difennet eo an houlierezh gant al lezennoù en darn vrasañ eus ar broioù.

## Houlierien vrudet
*Concino Concini, houlier italian, deuet da vout marichal Bro-C'hall.
*Al Capone
*Ali Lapointe, houlier aljerian, deuet da vout stourmer evit dizalc'hted Aljeria dindan urzhioù Yacef Saadi.
*Iceberg Slim, houlier stadunanat, deuet da vout skrivagner.

## Houlierezed brudet
*Markizez Pompadour, a bourchase merc'hed yaouankik d'ar roue gall Loeiz XV
*Marguerite Gourdan, † 1783
*Madame Claude, e Pariz ar bloavezhioù 1960 ha 1970.
*Xaviera Hollander, tapet un tamm brud ganti abalamour d'he levr *The Happy Hooker* *(Ar c'hast eürus)*.
*Eugénie Guillou

## Livouriezh

Dirck van Baburen - The Procuress - Google Art Project.jpg|*An houlierez*Dirck van Baburen, 1622
Jan G. van Bronckhorst The procuress.jpg|*An houlierez*Jan Gerritsz van Bronckhorst, 1636–1638
Bijlert At the procuress.jpg|*E ti an houlierez*,Jan van Bijlert, 1642
(Albi) Au Salon de la rue des Moulins - Henri de Toulouse-Lautrec 1894 MTL.inv180 (small).jpg|*E Saloñs Rue des Moulins*,Henri de Toulouse-Lautrec, 1894.


## [[Sinema]]
**Vivre sa vie*, gant Jean-Luc Godard, 1962.
**Irma la douce*, gant Billy Wilder, 1963.

## Levrlennadur
* Alphonse Boudard : *La fermeture* (1986), LGF, 1997  diwar-benn serridigezh ar fouzhlec'hioù. 
* Jean-Gabriel Mancini : *Prostitution et proxénétisme*, Presses Universitaires de France, 1962
* Michel Vincineau : *Proxénétisme, débauche ou prostitution depuis 1810*, Émile Bruylant, 2006 

## Notennoù
Emgann ar Somme

**Emgann ar Somme** a oa unan eus an emgannoù gwadekañ eus ar Brezel-bed kentañ. Armeoù Breizh-Veur, ar C'hommonwealth, hag hini Bro-C'hall a glaskas tremen a-dreuz linennoù arme Bro-Alamagn kreñvaet war ul linenn norzh-su a 45 km e-kichen ar Somme, e norzh Bro-C'hall, en un tric'horn etre kêrioù Albert, Péronne ha Bapaume. 
Unan eus emgannoù gwadekañ eus istor an denelezh eo (hep kontañ ar siviled), gant war-dro 1 060 000 gouzañver, en o zouez 442 000 den lazhet pe kollet.

Kentañ devezh an emgann, d'ar 1añ a viz Gouere 1916, a oa an devezh gwadekañ evit arme Breizh-Veur, gant 57 470 den tizhet, en o zouez 19 240 den lazhet. Echuiñ a reas an emgann d'an 18 a viz Du 1916.

Evit ar wezh kentañ e oa filmet gant ur film propaganda, *[[La Bataille de la Somme (film)|La Bataille de la Somme]]*, ul lodenn vras eus euzhusted ar brezel modern gant skeudennoù eus ar c'hentañ devezhioù eus ar gombat. Dalc'het zo bet koun eus an darvoudoù gant oberennoù tennerien poltredoù ha livourien, en o zouez François Flameng liver ofisiel an armeoù a embannas e dresadennoù hag e vrastresoù niverus er gelaouenn *[[L'Illustration]]*.

## Notennoù


## Levrlennadur

* Pierre Miquel, *Les Oubliés de la Somme*, Tallandier, 2001. Résumé du livre
* Alain Denizot, *La Bataille de la Somme*, Perrin, 2002
* Alexandre THERS, *La Somme - l'offensive tragique*, éditeur : Histoire et Collections, les mini-guides
* H.P. Willmott, *La Première Guerre mondiale*, éditeur : DK Publishing
* John Keegan, *La Première Guerre mondiale*, Perrin, 2003
* John Keegan, *Anatomie de la bataille*, Robert Laffont, 1993.
* Stéphane Audoin-Rouzeau et Jean-Jacques Becker (dir.), *Encyclopédie de la Grande Guerre*, Bayard, 2004

## Liammoù diavaez

* Emgann ar Somme : deiziadoù …
* Le site officiel du CDT de la Somme pour venir visiter les champs de bataille
* Touristelezh en aervaoù ar Somme
* Deizlevr an darvoudoù
* Skeudennoù eus an emgann
* Dihelloù eus ar Ministrerezh
* Ur werz saoznek gant ar soner iwerzhonat Luke Kelly, kaner The Dubliners.
Strollad Komunour Alamagn/Marksourion-Leninourion

**Strollad Komunour Alamagn/Marksourion-Leninourion** (en alamaneg: *Kommunistische Partei Deutschlands/Marxisten-Leninisten, KPD/ML*) a oa anv ur strollad komunour marksour-leninour krouet e Hamburg (Alamagn) e 1968 gant Ernst Aust da heul un disrann e diabarzh Strollad Komunour Alamagn .

Sevel a rae a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania.

E 1986 e kendeuzas ar Strollad gant ar Bodad Marksour Etrebroadel (*Gruppe Internationale Marxisten*) ha diwar an emglev-se e oa bet savet ar Strollad Sokialour Unvan (*Vereinigte Sozialistische Partei*). 

E 1986 ec'h eas kuit un toullad izili, savet gante da c'houde ur strollad nevez difennet kreñv gantañ al linenn adwelour, anvet Strollad Komunour Alamagn/Marksourion-Leninourion (Steredenn Ruz) (*Kommunistische Partei Deutschlands/Marxisten-Leninisten (Roter Stern)*), oberiant c'hoazh hiziv.

Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn *Roter Morgen*.

## Liammoù diavaez:
* Lec'hienn ar Strollad (Steredenn Ruz)
Martina Sproten

**Martina Sproten** a zo bet ganet d'an 2 a viz C'hwevrer 1970.

Ur c'hoarierez echedoù belgiat eo.

C'hoari a ra er C'hleub *Schach Klub Rochade* Eupen-Kelmis.

1 852 edo he renk Elo *Standard* diwezhañ.

## [[Kampionad belgiat an echedoù (maouezi)|Kampionez echedoù (maouezi)]]
Trec'h e voe e 1992 e Morlanwelz.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
Skol Fontainebleau

** Skol [[Fontainebleau]]** eo an anv roet da zaou marevezh eus an arz e Bro-C'hall.

## Kentañ skol

Er skol Fontainebleau gentañ e oa arzourien italian pedet gant ar roue gall Frañsez Kentañ da ginklañ kastell Fontainebleau, da lavarout eo :
* Rosso Fiorentino (Florence en 1494 - Fontainebleau en 1540), 
*war e lerc'h Francesco Primaticcio (anavet evel *Primatice* e galleg), eilet gant Nicolò dell'Abbate. 
Ganto e voe levezonet arzourien c'hall evel Jean Goujon pe Antoine Caron. A-wechoù e veneger ivez Benvenuto Cellini, Girolamo della Robbia hag arzourien all pedet gant ar roue gall da Skol Fontainebleau.
Lavarout a reer e voe anezhi adalek 1530 betek 1570.

## Eil skol

En eil skol Fontainebleau, pa voe echu ar brezelioù relijiel, en amzer ar roue Herri IV (1589–1610), e oa arzourien c'hall evel Toussaint Du Breuil ha Martin Fréminet hag un nebeud Flamanked evel Ambroise Bosschaert.
Antoine Caron

**Antoine Caron** a oa ul livour gall eus skol Fontainebleau er XVIvet kantved. Desket en doa ar vicher eno gant Francesco Primaticcio. Dont a reas da vout livour Caterina de' Medici.

Tri arvez a weler en e oberenn:
*alegoriennoù, 
*lazhadegoù 
*faltazi ha dreistnatur

## Oberennoù ha skeudennoù



Restr:Les Funérailles de l'Amour Louvre RF1954-4 02.jpg|Obidoù ar Garantez, 1560-1570, Mirdi al Louvre, Pariz.
Restr:Antoine Caron 001.jpg|Augustus ha Sibilenn Tibur, war-dro 1578
Restr:Les massacres du Triumvirat - Antoine Caron - Musée du Louvre Peintures RF 1939 28 - photo 2.jpg|Lazhadeg an Triumvired, 1566, Mirdi al Louvre, Pariz.
Restr:Caron-Antoine-triumph-of-winter.jpg|Trec'h ar Goañv (war-dro 1568)
Restr:Antoine Caron Astronomers Studying an Eclipse.jpg|Steredoniourien o studiañ ur fallaenn loar (war-dro 1575)



## oberennoù all
**Diana an Hemolc'herez*, (Louvre)
**Les massacres des Triumvirat*, war-dro 1562. 
**Le sac de Lyon*(1562), Mirdi Istor Lyon.
*Abraham and Melchisedek, c. 1590, wood, 80×94 cm. private collection, Paris 
*Le train de deuil Amors, Louvre, Paris (The funeral procession of Love or An Allegory of the Death of Love) 
*Bagathan and Tharès Staatliche Graphische Sammlung (State Graphics Collection) in the Münchner Haus der Kulturinstitute (Munich Culture Institute), Munich 
*The Elephant Carousel, 1598, oil on wood, 87 x 130 cm., private collection, Paris 
*The Arrest and Supplication of Sir Thomas More (1478-1535) oil on wood, Musee de Blois, Blois 
*Apotheose of Semele, c. 1585, oil on wood, 65×76 cm. private collection, Paris 
*Diane Chasseresse, 1550, oil on Louvre, Paris, (Diana, the Huntress) [School of Fontainebleau ...][7] 
*The Submission of Milan to Francis I in 1515 c. 1570, oil on wood, 50.5 x 66.8 cm, National Gallery of Canada, Ottawa, Ontario [workshop of...][4]
Tivoli

Tivoli zo ur gumun hag ur gêr en Italia, e meurgêr Roma Capitale, e rannvro Lazio. *Tibur* e oa an anv latin kozh. 

## Monumantoù

Brudet eo ar Villa Adriana, palez an impalaer Hadrian (76-138), savet etre 118 ha 134.

E 1550 e voe savet ar villa d'Este, unan eus kaerañ liorzhoù an Azginivelezh italian.

En  kantved e voe lakaet aozañ ul liorzh all gant ar pab Gregor XVI, enni dismantroù, mougevioù, lammoù-dour, anvet Villa Gregoriana.

Gant maezioù Tivoli eo bet awenet al livourien glasel evel Nicolas Poussin, Claude Lorrain, ha diwezhatoc'h re ar romantelezh evel Corot ha Turner.

## Lec'hioù arall
Diwar anv Tivoli eo bet anvet liorzhoù Tivoli Pariz en Bro-C'hall ha liorzhoù Tivoli (1843), e Kopenhagen e Danmark.
Thoutmose III

**Thoutmose III** pe Djehoutymes III e oa pempvet faraon an XVIIIvet tierniezh e Henegipt. Manethon a ra *Misphragmuthosis* anezhañ.

N'eur ket asur eus bevennoù e ren. Ne renas e-unan nemet adalek -1458 / -1457.

## Ar brezelioù e Siria hag e Palestina
Thoutmose I en doa aloubet su Palestina dija. Thoutmose III ha Hatchepsout a redias roue Mitanni da asantiñ da vestroni Henegipt war Siria. E-kerzh ren Hatchepsout, priñs Kadesh a reas e vad eus he spered peoc'haus evit bodañ enebourien d'ar galloud egiptat. Ouzhpenn e oa gwashoc'h-gwashañ ar bec'h a save gant amezeien Egipt, diwar-benn ar c'henwerzh dreist-holl. Pa varvas ar vaouez faraon e kasas Thoutmose III e armeoù betek Gaza. Goude seizh miz seziz e kodianas kêr Megiddo, ha d'he heul e sujas kalz priñselezhioù da Egipt (da skouer, roue Assour, enebour ar Mitanni, a skoulmas darempredoù gant ar faraon).
E-pad an ugent vloaz war-lerc'h e renas ar faraon ergerzhadegoù dezhe da bal diazezañ beli henegipt war kreiz Siria. Da respont buan betek-gouzout en em savfe kadesh e oa savet daou gwarnizon e genoù an Oronte, e Gaza ha marteze e Damas ivez.

## Notennoù


## Levrlennadur
;Levrioù meneget er pennad
* Alan Henderson Gardiner, *Egypt of the Pharaohs*, Oxford University Press, 1974 ;
* Claire Lalouette, *Thèbes ou la naissance d'un empire*, Flammarion, ISBN 2-08-081328-5 ;
* Kurt Sethe,* Urkunden der 18. Dynastie*.

;Levrioù all
* Donald B. Redford, *The Wars in Syria and Palestine of Thutmose III, Culture and History of the Ancient Near East 16*, Brill, Leiden, 2003, ISBN 90-04-12989-8
* Peter A. Clayton, *Chronicle of the Pharaohs*, Thames and Hudson, ISBN 0-500-05074-0}} ;
* Florence Maruéjol, *Thoutmosis III et la corégence avec Hatchepsout*, Pygmalion, Paris, 2007, ISBN 978-2-8570-4897-7.
Llyn Llydaw

**Llyn Llydaw** zo ul lenn e-kichenik ar Ouezva en Eryri, e Kembre, e kontelezh Gwynedd. Un hir a lenn eo, e Cwm Dyli. Hervez a ouzer n'eus liamm ebet etre anv al lenn hag an anv Llydaw, ar ger kembraek evit Breizh, met hervez lod e vije, dre ma vije bet mengleuzerien vreton eno en .

## Levrlennadur
*Geraint Roberts, *The lakes of Eryri* (Gwasg Carreg Gwalch, Llanrwst, 1995). ISBN 0-863811-338-0

## Notennoù ha daveennoù
Strollad Komunour Danmark/Marksourion-Leninourion

**Strollad Komunour Danmark/Marksourion-Leninourion** (e daneg: *Danmarks Kommunistiske Parti/Marxister-Leninister*) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet en Danmark e 1978.

Sevel a rae ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania.

Kemer perzh en deus graet er Devezhioù-studi Komunour Etrebroadel (*International Communist Seminar*) aozet bep bloaz gant Strollad Labour Belgia.

Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn *Dagbladet Arbejderen* ("Bemdezieg al Labourerion")

## Liammoù diavaez:
* Lec'hienn ofisiel ar Strollad (e daneg)
* Lec'hienn ofisiel ar ar gelaouenn (e daneg)
Valère Depauw

**Valère Depauw** (Ronse,  – Brasschaat, ) a oa ur skrivagner flandrezat anavezet un tammig e Breizh abalamour da zaou skrid :
* *Breiz Atao*, ur romant embannet e 1962 en izelvroeg, a gont istor intañvez ur stourmer breizhat. Troet eo bet al levr-se e kembraeg gant John Edwards hag embannet dindan an tit *Llydaw Am Byth* ("Breizh da viken") gant Hugh Evans a'i Feibion e 1969 ;
* *Een handvol aarde* (1959) un danevell lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig dindan an titl *Un dornad douar* hag embannet en Al Liamm.

## Liammoù diavaez
* Buhezskrid ha levrlennadur + Golo ''Breiz Atao''

## Notennoù
Fontainebleau

**Fontainebleau** (distaget: ) zo ur gumun e departamant Seine-et-Marne er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Brudet eo ar c'hastell hag ar c'hoad, lec'hioù da bourmen da dud Pariz.

## Kumunioù stok ouzh Fontainebleau

* Achères-la-Forêt
* Avon
* Arbonne-la-Forêt
* Barbizon
* Bois-le-Roi
* Bourron-Marlotte
* Chailly-en-Bière
* Dammarie-lès-Lys
* Épisy
* La Rochette
* Montigny-sur-Loing
* Moret-sur-Loing
* Nemours
* Noisy-sur-École
* Recloses
* Saint-Martin-en-Bière
* Samois-sur-Seine
* Thomery
* Ury
* Veneux-les-Sablons
* Villiers-en-Bière

## Gevelliñ
* 
* 
* 
* 

## Luc'hskeudennoù eus ar c'hoad

Image:ForetFontainebleau1.jpg|Koad Fontainebleau
Image:ForetFontainebleau2.jpg|Brouskoad Fontainebleau


## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
Strollad Labourerion an Izelvroioù (aozadur sevel)

**Strollad Labourerion an Izelvroioù (aozadur sevel)** (en izelvroeg: *Arbeiderspartij van Nederland (opbouworganisatie), APN(o)*) a oa anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet en Izelvroioù e 1980 da heul un disrann e dibarzh Aozadur Komunour al Labourerion (Marksour-Leninour).

Sevel a rae ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania.

Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn *Revolutionaire Arbeider* ("Labourer Dispac'hel")
Francesco Primaticcio

**Francesco Primaticcio** (Bologna,  – Pariz, 1570), anavet evel *Le Primatice* e galleg, a oa ul livour italian eus ar  hag a voe pedet da zont da labourat da gastell Fontainebleau (Bro-C'hall) gant ar roue gall Frañsez I.

## Liammoù diavaez
* Primaticcio en Art Cyclopedia.
*   Château de Fontainebleau.
Pec'hed

Ar ger **pec'hed** a zo implijet er relijionoù, er ranngredennoù ha disivoudoù 'zo evit termeniñ treuzvarchadenn (mennedig pe get) e keñver ar pezh a weler evel al *lezenn doueel*. Gwelet eo ar pec'hed (an aliesañ) evel un disentidigezh, un nac'hañ, un harz d'ar silvidigezh pe a-wechoù unan eus abegoù marv an ene. 

Ar ger se a deufe eus al latin *peccatum*. Er penn kentañ, ar ger a deue eus an hebraeg, ha talvezout a ra *diheñchadur*, pellaat diouzh Doue. Ar meizad-se a zo liammet ouzh ar prederioù a denn d'an droug.

Pelagierezh (diazezet war preder ar manac'h Pelagius) eo an anv a vez roet da nac'hadur meizadoù ar pec'hed hag ar gras. Ur c'helennadurezh eretik eo. 

Da welet ivez pennadoù resisoc'h diwar-benn ar meizad a bec'hed e relijionoù disheñvel:
* pec'hed (kristeniezh)
* pec'hed (Yuzevegezh)
* pec'hed (islam)
* Tsumi (ger heñvelster d'ar pec'hed er relijion shinto)
*Seizh pec'hed kapital
* ar Seizh pec'hed marvel (Buhez ar Sent, 1912, 844)
Agostino Carracci

**Agostino Carracci**, pe **Caracci** (hag *Augustin Carrache* gant ar C'hallaoued), a oa ganet e Bologna d'ar 16 a viz Eost 1557 ha marvet e Parma d'an 22 a viz Meurzh 1602, a zo ul livour eus an Azginivelezh italian.

Breur e oa da Annibale Carracci, ha kenderv da Lodovico Carracci.

Brudet eo e bennoberenn *Komunion Sant Girolamo* a zo bremañ e Mirdi al Louvre). Sikour e vreur Annibale a eure Agostino da ober ul lodenn eus al labour er Palez Farnese. Brudet eo ivez evel engraver. Ouzhpenn da se e savas ur *studienn a bellwelad ha tisaverezh* evit Akademiezh Bologna.

Ober a reas livadurioù evit bout engravet ha lakaet el levr I Modi.

## Oberennoù
**San Francesco riceve le stimmate*, 1575-1577, eoullivadur war lien, 208 x 139 cm, Vienna, Kunsthistorisches Museum.
**Ritratto di un gentiluomo*, 1584-1590, eoullivadur war lien, 68 x 54 cm, Tulsa, Philbrook Museum of Art.
**Deposizione nel sepolcro*, 1586, eoullivadur war lien, 191 x 156 cm, Sankt-Peterbourg, Mirdi ar Peniti. 
**Susanna e i vecchioni*, 1590-1600, eoullivadur war lien, 162 x 111 cm, Sarasota, Ringling Museum of Art.
**[[Comunione di san Gerolamo (Agostino Carracci)|Comunione di san Gerolamo]]** [[1592]], eoullivadur war lien, 376 x 224 cm, [[Bologna]], [[Pinacoteca nazionale (Bologna)|Pinacoteca nazionale]].
**Assunzione della Vergine*, [[1592]]-[[1593]], eoullivadur war lien, 349 x 209 cm, [[Bologna]], Pinacoteca Nazionale.
**Triplo ritratto Arrigo peloso, Pietro matto e Amon nano*, [[1598]], eoullivadur war lien, [[Napoli]], [[Museo di Capodimonte]].
**Democrito*, 1598, eoullivadur, [[Napoli]], [[Museo di Capodimonte]].

==Pennadoù kar==
*[[Carracci]]
*[[I Modi]]

== Engravadurioù ==
<gallery>
Skeudenn:Carracci Jupiter et Junon.jpg|[[Jupiter]] ha [[Juno]]
Skeudenn:Carracci Antoine et Cleopatre.jpg|[[Marcus Antonius|Antonius]] ha [[Kleopatra VII|Kleopatra]]
Skeudenn:Carracci Achille et Briseis.jpg|[[Ac'hilleüs]] ha [[Briseis]]
Skeudenn:Ovide et Corine.jpg|[[Ovidius]] ha [[Corine]]
Skeudenn:Paris et Oenone.jpg|Paris hag Oenone
Skeudenn:Carracci Angelique et Medor.jpg|Angelique ha Medor
Skeudenn:AlcibiadeGlycere.jpg|[[Alkibiades]] ha Glycere
Skeudenn:BachusAriane.jpg|Bachus hag Ariane
Skeudenn:EneeDidon.jpg|Enee ha Didon
Skeudenn:CultePriape.jpg|*Kehelerezh Priapos*
Skeudenn:Carracci05.jpg|
Skeudenn:Carracci Venus Genitrice.jpg|
Skeudenn:Carracci Le Satyre et la Nymphe.jpg|*Ar Satir hag an Nimfenn*
Skeudenn:HerculeDejanire.jpg| *Herkul ha Dejaneira*
Skeudenn:MarsVenus.jpg|*Mars ha Venus*
Skeudenn:MessalineLisisca.jpg|
Skeudenn:Pandore.jpg|[[Pandora]]
Skeudenn:PolyenosChrisis.jpg|Polyenos ha Chrisis
Skeudenn:SatyreFemme.jpg|*Ar satir hag e wreg''
Skol Bologna

**Skol Bologna** a oa ur bodad livourien italian e Bologna, e dibenn ar XVIvet kantved hag er XVVIIvet, kevezerez da skolioù Firenze ha Roma. 

E-touez ar re vrudetañ e oa ar vreudeur Carracci, Agostino hag Annibale hag o c'henderv Ludovico.

Goude-se e teuas livourien varok all : Domenichino ha Lanfranco.

## Arzourien
### 1501–1600
* Amico Aspertini (1474-1552)
* Girolamo da Treviso (1497-1544)
* Pier Maria Pennacchi (1464 - a-raok 1516)
* Girolamo da Carpi
* Denys Calvaert
* Pietro Faccini (1552-1614)
* Prospero Fontana (1512-1597)
* Lavinia Fontana (1552-1614)
* Giovanni Francesco Bezzi (Nosadella) (1530-1571)
* Bartolomeo Passerotti (1529-1592)
* Bartolomeo Cesi (1556-1629)
* Annibale Carracci (1560-1609)
* Ludovico Carracci (1555-1619)
* Agostino Carracci (1557-1602)
* Carlo Bononi (1569- c.1632)
* Sisto Badalocchio (1581-c.1647)
* Camillo Procaccini
### 1601–1650
* Angelo Michele Toni
* Benedetto Gennari 
* Guido Reni (1575-1642)
* Domenichino (1581-1641)
* Francesco Albani (1578-1660)
* Giovanni Francesco Barbieri (Guercino) (1591-1666)
* Lionello Spada
* Lucio Massari
* Francesco Brizio
* Giacomo Cavedone
* Bartolomeo Schedoni
* Francesco Gessi (1558-1649)
* Simone Cantarini (Il Pesarese) (1612-1648)
* Carlo Cignani (1628-1719)
* Giovanni Antonio Burrini
* Giovanni Gioseffo dal Sole
* Lorenzo Pasinelli (1629-1772)
* Elisabetta Sirani (1638-1665)
* Marcantonio Franceschini 
* Guido Cagnacci (1601-1663)
* Giuseppe Mazza (1653-1741)
* Lorenzo Garbieri (1580-1654)
* Domenico Maria Canuti(1620-1660) 
* Angelo Michele Colonna(1604-1687)
* Agostino Mitelli (1609-1660).
* Enrico Haffner (1640-1702)
* Giovannni Maria Bibiena
* Giovan Giacomo Monti
* Giovanni Battista Viola
* Alessandro Tiarini
* Giovanni Andrea Donducci (*il Mastelletta*)
### 1650–1700 ha goude
* Giuseppe Maria Crespi (1665-1747)
* Ubaldo Gandolfi

## Levrlennadur
* Francis P. Smyth and John P. O'Neill, 1986, *The Age of Correggio and the Carracci: Emilian Painting of the 16th and 17th Centuries*, National Gallery of Art, Washington DC.
I Modi

**I Modi** (*Ar Modoù*, anavezet ivez evel *Ar 16 Plijadur*) a zo ul levr erotek brudet, ha kollet, eus an Azginivelezh italian.

## Embannadur orin
Gant an engraver Marcantonio Raimondi e voe krouet an embannadur orin, diazezet ar 16 skeudenn anezhañ, diwar-benn an doareoù-embarañ, war un heuliad livadurioù erotek graet gant Giulio Romano, goulennet gant Frederico II, evit e Palazzo del Te nevez savet e Mantova).

Embannet e voe an engravadurioù gant Raimondi, e 1524, pezh a voe kaoz dezhañ da vout bac'het gant ar pab Klemañs VII ha d'ar skeudennoù da vout distrujet. Evit Romano ne ouie ket diouzh an engravadurioù ken na deuas ar barzh Pietro Aretino da welout ar skeudennoù orin. Ne voe ket prosezet outañ peogwir ne oa ket graet e daolennoù evit bezañ gwelet gant an holl. Aretino neuze a savas 16 sonedenn splann o ster da vont da-heul al livadurioù hag engravadurioù.

## Eil embannadur
Eil embannadur **I Modi** a voe graet e 1527, gant barzhonegoù ha skeudennoù en dro-mañ, ar wech kentañ d'ul levr a'r seurt-se (skrid ha skeudenn erotek war un dro) da vout embannet. Hag adarre e voe tapet gant polis ar pab kement skouerenn a c'halled da dapout. Raimondi avat ne voe ket lakaet er vac'h er wech-se, met bep tro e voe skrapet an holl skouerennoù.

Skouerenn orin ebet ne chomas eus an embannadur-se, war-bouez tammoù a zo er British Museum, ha div skouerenn eus ar skeudenn 1.A, marteze graet dre laer, ur skouerenn gant skeudennoù koadengravet, moulet e Venezia e 1550 a voe dizoloet e 1920, hag ennañ 15 eus ar 16 skeudenn

Daoust da goll skouerennoù orin Raimondi, e seblant sur e chomas un dastumad klok betek dibenn ar XVIvet kantved.

Chom a ra ivez skridoù Aretino.

## Embannadurioù all
Un heuliad nevez a engravadurioù diwar-benn an doareoù-embarañ a voe savet gant Camillo Procaccini pe moarvat kentoc'h gant Agostino Carracci evit un embannadur nevez eus barzhonegoù Aretino

## Taolennoù
Notenn: War-lerc'h an XVIIIvet kantved eo e voe graet ar mouladurioù-mañ, adkrouet diwar ar re orin.

## Notennoù
Strollad Komunour Portugal (Adsavet)

**Strollad Komunour Portugal (Adsavet)** (e portugaleg: *Partido Comunista Português  (reconstruído)*), adanvet da c'houde **Strollad Komunour (Adsavet)** (*Partido Português (Reconstruído)*) a oa anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet e Portugal e miz Kerzu 1975 pa oa bet kendeuzet Aozadur Marksour-Leninour Portugal (*Organização Comunista Marxista-Leninista Portuguesa*), Strollad Unvaniezh ar Bobl (*Partido de Unidade Popular*) hag an Aozadur evit Adsevel ar Strollad Komunour (Marksour-Leninour) (*Organização para a Reconstrução do Partido Comunista (Marxista-Leninista)*).

Sevel a rae ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania ha levezonet-don e oa ar Strollad gant Strollad Komunour Brazil.

Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn *Bandeira Vermelha* ("Banniel Ruz").

Unvaniezh ar Yaouankiz Komunour Dispac'hel (*União da Juventude Comunista Revolucionária*) oa oa anv kevrenn yaouankizoù ar Strollad.

E 1992 e oa bet adanvet **Komunourion evit an Demokratelezh hag an Araokadur** (*Comunistas pela Democracia e Progresso*).

E 1995 e kendeuzas gant Unvaniezh Demokratel ar Bobl (*União Democrática Popular*).
Strollad Komunour Japan (Rann an Tu-Kleiz)

**Strollad Komunour Japan (Rann an Tu-Kleiz)** (e japaneg : 日本共産党 (左派) *Nihon Kyōsantō (Saha)*) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet en Japan e 1969.

Sevel a rae ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania.

Kemer perzh en deus graet er Devezhioù-studi Komunour Etrebroadel (*International Communist Seminar*) aozet bep bloaz gant Strollad Labour Belgia.

Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn *Jinmin no Hoshi*.

## Liammoù diavaez:
* Lec'hienn ar Strollad (e japaneg)
Livouriezh

Al **livouriezh** a zo un arz neuziañ ma vez implijet evit neuziañ skeudennoù ha figurennoù dre lakaat tresoù livet war danvezioù liesseurt. Evit komz eus an teknikoù implijet e vez graet gant ar ger liverezh.

Gant livioù dourennek pe gludek pe gant traezhennoù karget gant lioù e vez klasket sevel un daolenn a c'hell bezañ priziet gant an arvesterien. Savet e vez livadurioù war gorreadoù plad hag ivez war pep seurt traoù digompez (delwennoù, listri, mogerioù kromm, karregoù).

## Istor al livouriezh
Sellet ouzh ar pennad Istor al livouriezh

Kavet eo bet al livadurioù koshañ e Bro-C'hall er C'hev Chauvet hag e c'hellfent bezañ bet savet 32 000 bloaz zo. Bez ez eus gwiskadoù livioù hag engravadurioù. Al livioù a zo ar bouliermini ruz hag an du. Dispaket zo bet kezeg, leoned, bualed, mammouted, frikorneged hag tudennoù, ar re-se o chaseal peurvuiañ.
E meur a vro eo bet kavet kevioù livet darn o mogerioù e Bro-C'hall, Spagn, Portugal, Sina, Aostralia, etc...
Lod a skiantourien a gred eo bet savet tud o chaseal hag al loened da vezañ tapet ganto evit ober ul seurt liderezh, blaz ar relijion warni, a gasfe muioc'h a chañs d'ar chaseourien.

E sevenadurioù ar C'hornôg ez eus un doareoù hengounel ha kemplez gant al liverezh dre eoul hag an dourliverezh evel teknikoù pennañ. Er Reter, e vez graet dreist-holl gant al livioù-skrivañ (du pe e liv) gant hengounioù kemplez ivez.

## [[Stil]]où el livouriezh

* Arz ar gentidi
* Arz diaoz
* Arz diheverz
* Arz Deco
* Arz barok
* Arz garv
* Arz skeudennus
* CoBrA
* Color Field
* Sevelouriezh
* Combined Realism
* Kubouriezh
* Eztaolouriezh
* Eztaolouriezh goude diheverzouriezh
* Faovouriezh
* Folk
* Dazontouriezh
* Graffiti
* Hard-edge
* Liverezh romantel
* Lyrical Abstraction
* Orbidouriezh
* Arz bihanañ
* Modernism
* Nevezklaselezh
* Op art
* Orphism
* Painterly
* Photorealism
* Miniadurenn Bersia
* Poentigouriezh
* Pop Art
* Postmodernism
* Post-painterly Abstraction
* Precisionism
* Pseudorealouriezh
* Realouriezh
* Rectoversion
* Realouriezh romantel
* Realouriezh sokialour
* Reterouriezh
* Simplouriezh
* Skeudennadur dieub
* Stoukouriezh
* Dreistrealouriezh
* Tachism
* Tonalism
* Trivliadelouriezh
2014

*Diwar-benn bloavezh *'2014** an [[deiziadur gregorian]] eo ar bajenn-mañ.
:''Sellit ivez ouzh [[2014 e Breizh]].''

== Deiziadurioù all ==
Klotañ a raio bloavezh 2014 an [[deiziadur gregorian]] gant ar bloavezhioù-mañ :
* [[Deiziadur hebraek]] : 5774 / 5775
* [[Deiziadur muzulman]] : 1435 / 1436
* [[Deiziadur pers]] : 1392 / 1393
* [[Deiziadur sayana]] : 1935 / 1936
* [[Deiz juluan|Devezhioù juluan]] : 
* [[Bloaz nevez Sinaat]] : 

== Darvoudoù diawelet ==
=== Gouere ===
=== Eost ===
=== Gwengolo ===
* : kinniget e vo da [[Bro-Skos|Skosiz]] votiñ war dizalc'houriezh o bro.

=== Here ===
=== Du ===
=== Kerzu ===

== Darvoudoù ==

==== Genver ====
* : dont a ra [[Latvia]] da vezañ an triwec'hvet bro dezhi an [[euro]] da voneiz.

==== Mezheven ====
* : ar roue [[Juan Carlos Iañ]] a ro e zilez diouzh tron [[Spagn]].

==== Gouere ====
* : addilennet eo ar sokial-demokrat [[Martin Schulz]] da brezidant [[Parlamant Europa]].

==== Eost ====
* : dilennet eo [[Recep Tayyip Erdoğan]] da brezidant republik [[Turkia]].

==== Gwengolo ====
* : marv [[Ian Paisley]], penn an unanourien e [[Norzhiwerzhon]].
* : er [[Referendom war dizalc'hiezh Bro-Skos (2014)|referendom war dizalc'hiezh Bro-Skos]] eo aet an trec'h gant an "nann" (55,3%, ha 44,7% evit ar "ya").

==== Here ====
* : roet eo bet ar [[Priz Nobel al Lennegezh|Priz Nobel evit al Lennegezh]] d'ar skrivagner gall [[Patrick Modiano]].
* : ur gouarnamant nevez zo e [[Belgia]], savet gant ar strolladoù [[CD&V]], [[N-VA]], [[Open VLD]] hag [[MR]] ha renet gant [[Charles Michel]].

==== Du ====
* : dilennet eo bet [[Klaus Iohannis]], da brezidant [[Roumania]].

== Marvioù pennañ ==
* ''Gwelit ivez :'' **:Rummad:Marvioù 2014'''

### C'hwevrer
* 22 a viz C'hwevrer : Alphonse Arzel, politikour breizhat, bet senedour ha maer Gwitalmeze.
Kevredigezh Kembre-Breizh

**Kevredigezh Kembre-Breizh** eo anv ar gevredigezh anvet **Cymdeithas Cymru-Llydaw** e kembraeg.

Ur gevredigezh a vag liammoù etre Kembre ha Breizh eo **Kevredigezh Kembre-Breizh** (Brezhoneg: **Cymdeithas Cymru-Llydaw**). Skoazellañ a ra implijadur ar yezhoù Kembraeg ha Brezhoneg ivez.

Etre kant ha daou c'hant a izili a zo gant ar gevredigezh. Aozañ a ra ar gevredigezh stajoù, embann a ra ur gelaouenn Breizh-Llydaw ha lakaat a ra an dud e darempred gant ar re all a zo dedennet gant ar c'hembraeg hag ar brezhoneg.

## Liammoù
* Pennbajenn ar gevredigezh
* Blog ar gevredigezh

## Sellit ivez ouzh
*Thomas Price (Carnhuanawc)
*Ambrose Bebb
*
Kevredad Marksour-Leninour (SUA)

**Kevredad Marksour-Leninour** (e saozneg: *Alliance Marxist-Leninist*) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet en Stadoù-Unanet Amerika e 1989 o sevel a-enep d'an adwelouriezh soviedel lañset gant C'hrouchtchov.

Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania ha liammoù kreñv en deus gant Kevre Komunour Breizh-Veur.

Ur strollad kar ez eus e Kanada ivez, anvet "Emgann Renkadoù Kanada" (*Canadian Class Struggle*).

Kenlabourat a ra ar C'hevredad Marksour-Leninour gant ar Kuzul Broadel evit Unaniezh ar Varksouriezh-Leninouriezh ("National Committee for Marxist Leninist Unity"), satliet er Rouantelezh-Unanet ha sevel a ra -du gant liennn bolitikel an aozadur etrebroadel "Stourm Etrebroadel Marksour-Leninour" (*International struggle Marxist-Leninist*).

Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn *Alliance!* ("Kevredad!")

## Liammoù diavaez:
*Lec'hienn ar Strollad
* Lec'hienn ar gelaouenn "''Alliance!''"
Pietro Aretino

**Pietro Aretino** (20 a viz Ebrel 1492 – 21 a viz Here, 1556) a oa ur barzh italian, skriver pezhioù-c'hoari ha flemmskridoù, hag en doe levezon bras meurbet war an arz hag ar politikerezh hag a ijinas ar bornografiezh lennegel.

## E vuhez
Ganet en Arezzo en noz entre an 19 hag an 20 a viz Ebrel 1492, mab e oa d'ur botaouer-lêr anvet Luca (marteze Del Tura e anv-tiegezh) hag ur c'hast prostituta, Margherita dei Bonci, lesanvet Tita, a veze ivez patrom e ti al livourien ha kizellerien. Dont a ra e anv Aretino eus hini e barrez c'henidik (*Aretino*, "eus Arezzo" en italianeg).

N'eo ket deskadurezh vras en doe en Arezzo, ha harluet e voe. Chom a reas e Perugia e-pad un dek vloaz bennak a-raok mont da Roma. Eno e voe gwarezet gant Agostino Chigi, un arc'hantour bras a oa gwarezour Raffaello. Pa varvas Hannon, un olifant a oa d'ar pab Leon X, e 1514, e skrivas Aretino ur flemmskrid anvet "Youl Diwezhañ ha Testamant an Olifant Hanno." Er skrid-se e rae goap ouzh tud veur kêr Roma, politikerien ha tud a iliz, hag ouzh ar pab zoken. Berzh a reas, ha brudet e voe Aretino evel paotr ar flemmskridoù ha lesanvet e voe ...

*La cortigiana* zo un drevezaden eus *[[Il Cortegiano]]*, gant Baldassare Castiglione; E-barzh eo kontet troioù un denjentil a Siena a ya da Roma da vout kardinal. Ur serc'h a garfe kaout ivez met sevel a ra karantez ennaén ouzh ur plac'h en he frenestr.

Mignon e oa d'al livour Tizian, a reas tri foltred anezhañ. Mervel a reas, a lavarer, diwar tagañ o c'hoarzhin."

## Notennoù

## E oberennoù

### en italianeg
* *Sonetti lussuriosi*.
**Dubbi amorosi* 
* *Lettere* 
**Ragionamenti*.
**Orlandino* 
-evit ar c'hoariva: 
**Fraza* 
**La cortigiana* 
**Il marescalco* 
**La talanta* 
**Lo ipocrito* 
**Il filosofo* 
**Orazia* (reuzc'hoari)

### troet e galleg
* *Lettres*, troet gant André Chastel ha Nadine Blamoutier, Scala, 1988
* *Ragionamenti*, troet gant Giovanni Aquilecchia ha Paul Larivaille, Les Belles Lettres, div levrenn, 1998,  
* *Sonnets luxurieux*, tresadennoù gant Giulio Romano, troet gant Paul Larivaille hag Alcide Bonneau, Payot, 1996 
* Div varzhoneg eus  ''Sonetti lussuriosi''  Aretino lakaet e galleg gant Apollinaire
*  Buhez

## Dihelloù
### e galleg
* Bertrand Levergeois, *L’Arétin ou l’insolence du plaisir*, Paris, Fayard, 1999
### e saozneg
* Cleugh, James, 1965. *The Divine Aretino (Pietro of Arezzo, 1492-1556, A Biography*	
*Hutton, Edward, 1922. *Pietro Aretino: The scourge of princes*. 
*Robert Greene, *The 48 Laws of Power*, Viking Penguin, 1998, ISBN 0-14-028019-7	
*Norton, Rictor (ed.) *My Dear Boy: Gay Love Letters through the Centuries*. Leyland Publications, San Francisco. 1998

## Liammoù diavaez

* ''Encyclopedia Britannica''
*Buhez Pietro Aretino, berr ha berr
*Ur poltred all gant Tizian en Dastumad Frick 
*Jakob Burckhardt's severe assessment of Pietro Aretino in *Civilization of the Renaissance in Italy,* 18
* '''Sixteen Postures''' illustrations by Agostino Carracci, late 16th century
Timbroù Rodezia ha Nyasaland

Etre 1953 ha 1963 e sav Rodezia ar Su ha gwarezvaoù Rodezia an Norzh ha Nyasaland ur c'hevread hanter zizalc’h, dindan aotrouniezh ar Rouantelezh-Unanet, hag a zo anavezet dindan anv a gKevread Kreiz Afrika (*Central African Federation* pe CAF e saozneg). Dre ziazezañ an hevelep kenemglev etre ar broioù-se e felle d’ar Saozon sevel ur Stad stabil tonket da vezañ un Dominion e-barzh Kenglad ar Broadoù. Tarzhañ a reas an unvaniezh d’ar 31 a viz Kerzu 1963 dre youl ar vroadelourien afrikan ha da heul divizoù an aozadurioù etrebroadel. 

Dizalc’h e voe Rodezia an Norzh dindan anv Zambia ha Nyasaland dindan anv ar Malawi. Rodezia ar Su a voe anvet Zimbabwe dizale.

An timbroù embannet zo warno an alc’hwez **Rhodesia & Nyasaland**.

## Pennadoù kar
* Timbroù Nyasaland
* Timbroù Rodezia an Norzh
* Timbroù Rodezia ar Su
Araokadur evit an Inizi (Marksour-Leninour)

**Araokadur evit an Iniz (Marksour-Leninour)** (e faeroeg: *Oyggjaframi (marx-leninistar), OF(m-l)*) a oa ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet en Inizi Faero da heul un disrann e diabarzh kevrenn Tórshavn Araokadur evit an Inizi - Sokialourion Faero.

Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn *Arbeiðið* ("Labourerion") etre 1976 ha 1984 ha divodet e oa bet war-dro 1984.

Er penn-kentañ e kenlabouras ar Strollad gant strolladoù marksour-leninour eus Skandinavia, en o zouez Strollad Komunour al Labourerion (Norvegia), ar C'hevre Komunour Marksour-Leninour (Sveden), Strollad Komunour al Labourerion (Danmark), aozadurioù marksour-leninour eus Finland hag ar C'hevre Komunour (Marksour-Leninour) (Island).

Da heul an disrann etre Sina hag Albania e savas Araokadur evit an Iniz (M-L) a-du gant linenn bolitikel Strollad Komunour Albania. 

Er bloavezhioù diwezhañ a-raok ma oa bet divodet ar Strollad en doa liammoù start gant Strollad Komunour Danmark/M-L.
Viviane Caels

**Viviane Caels** a zo bet ganet d'ar 27 a viz C'hwevrer 1968.

Ur c'hoarierez echedoù belgiat eo.

C'hoari a ra er C'hleub **Cercle Royal des Echecs de [[Charleroi]]** (*Kelc'h Roueel [[Echedoù]] [[Charleroi]]*).

1 852 edo he renk Elo *Standard* e miz Here 2025. 
1 822 edo he renk Elo *Fonnapl* ha 1 871 renk Elo *Luc'hedenn* e miz Here 2025.
## [[Kampionad belgiat an echedoù (maouezi)]]
Trec'h e voe e 1986 en Anderlecht hag e 1987 en Oostende.
## [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù echedoù ar Maouezi]]
C'hoari a reas er 27 Olimpiad e Dubai (Emirelezhioù Arab Unanet) e 1986.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
* He stadegoù en Olimpbase
* Poltrej: Viviane Caels, en he sav, e-pad un tournamant "blitz"