open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tacones lejanos

***Tacones lejanos*** (seulioù pik) zo ur film spagnolek sevenet gant Pedro Almodóvar e 1991. E-touez an aktourien e kaver Victoria Abril evel Rebeca Giner, ar benndudenn.

## Sinopsiz
Pa zistro Becky Del Paramo da Vadrid , ur ganerez pop brudet eus ar bloavezhioù 1960 anezhi, e kav he merc'h Rebeca dimezet gant unan eus he c'harantezioù kleiz kozh. Kompren a ra eo ar c'houplad ur c'hwitadenn, dreist-holl pa ginnig Manuel dezhi adkregiñ gant o darempred kenetrezo. Un noz eo drouklazhet Manuel.

## Fichenn deknikel
* Doare : drama,
* Senario : Pedro Almodóvar,
* Kevredadoù produiñ : Ciby 2000 hag El Deseo S.A. (Madrid),
* Produourien : Agustín Almodóvar hag Enrique Posner,
* Kevredad dasparzhañ :
* Rener ar skeudenniñ : Alfredo Mayo,
* Ijinour ar son : Jean-Paul Mugel,
* Aozer ar sonerezh orin : Ryūichi Sakamoto
* Kinklour : Pierre Thevenet,
* Dilhataer : José María de Cossío,
* Farderien : Gregorio Ros hag Ana Lozano,
* Perukennerien : Jesús Moncusi hag Evaristo Ortiz,
* Frammer : José Salcedo, 
* Prantad filmañ :
* Lec'hioù filmañ : Elx (Proviñs Alacant, Kumuniezh València), Madrid (er Studioioù Barajas peurgetket),
* Deiziad dont er-maez : 23 a viz Here 1991 (),
* Padelezh : 112'.

## Sonerezh orin ar film
Savet eo bet gant ar sonaozer japanat Ryūichi Sakamoto. Div ganaouenn zo kanet gant Luz Casal avat : 
* *Un año de amor* savet gant Nino Ferrer e 1963 dindan an titl *C'est irréparable*, hag e voe kanet an doare italianek *Un anno d'amore* gant Mina ; troet eo bet a-ratozh an doare italianek e spagnolek evit ar film,
* *[[Piensa en mí]]*, ur ganaouenn mec'hikan eus 1937 savet gant Agustín Lara.

Kregiñ a ra ar film gant un ton sonerezh eus Miles Davis eus 1960 tennet eus ar bladenn *Sketches of Spain*.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Victoria Abril : Rebeca Giner,
* Rocío Muñoz : Rebeca bugel,
* Marisa Paredes : Becky del Páramo (mouezh ganet : Luz Casal)
* Miguel Bosé : an aotrou barner Domínguez / Femme Letal / Hugo,
* Ana Lizaran : Margarita,
* Mairata O'Wisiedo : mamm ar barner,
* Cristina Marcos : Paula,
* Feodor Atkine : Manuel,
* Pedro Díez del Corral : Alberto,
* Bibi Andersen : Suzanna,
* Nacho Martínez : Juan,
* Miriam Díaz-Aroca : Isabel,
* Lupe Barrado : Luisa,
* Javier Bardem : Javier.

## Liamm diavaez
* '''''Tacones lejanos''''' war Internet Movie Database
Mérida (Spagn)

* *Meur a lec'h zo anvet [[Mérida]]. * 

**Mérida** (anv deuet diwar hec'h anv latin kozh *Emerita Augusta*) eo kêr-benn kumuniezh emren Extremadura e Spagn, e proviñs Badajoz. 58 164 a dud a oa o chom enni e 2012.

## Sevenadur
* Museo Nacional de Arte Romano
Monterey

**Monterey** zo un anv-lec'h a orin spagnolek a gaver er broioù saoznek, rak Monterrey eo a gaver er broioù spagnolek. Klotañ a ra gant Montréal e galleg.

## Aostralia
* Monterey, New South Wales

### Kanada
*Monterey Park, Calgary, ur c'harter e Calgary, en Alberta.

### SUA
* Monterey (Kalifornia)
**Monterey County, California
** Monterey Park, California
** Monterey Formation, douaroù leun a eoul-douar e California, en-dro da gêr Monterey
* Monterey, Indiana
* Monterey, Kentucky
* Monterey, Louisiana
* Monterey, Massachusetts
* Monterey, Michigan
* Monterey, Tennessee
* Monterey, Virginia, e Highland County
* Monterey, Roanoke, Virginia

## Traoù
* Monterey Pop Festival, e 1967.

## Pennadoù kar
* Monterrey
* Montréal
Troad apudesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad apudesivel** (saoz. *apudessive case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed m'emañ un dra bennak e-kichen un dra all, o klotaat gant an araogennoù "e-kichen" pe "e-tal" e brezhoneg.

Implijet e vez an droad-mañ gant an tsezeg, ar bejteg ha yezhoù bizkaokazek all.
Notennoù

## Levrlennadur:
* Michel Daniel ''et alii'' : ''Complex causatives in Dagestanian: one clause, two clauses? Controversial clues from Agul''
## Notennoù:
Panino

Ur **panino** (ur ger italianek a dalvez *torzhig vara*) zo ur sandwich graet gant bara doare Italia, anvet ciabatta. E-barzh an dorzhig troc'het a-blaen e vez lakaet salami, kig-morzhed-hoc'h, kig, keuz , pe traoù all, ha servijet e vez tomm a-wechoù.

Pa vez grilhet e vez amanennet an tu diavaez ha grilhet en ur wask.

## Yezh
Ur *panino*, ha * panini* el liester, hervez ar reolenn en italianeg.

## Pennadoù kar
*Croque-monsieur
Troad perlativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad perlativel** (saoz. *perlative case*) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma tremen en egor pe en amzer un dra pe un den bennak dre un dra bennak, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "dre" pe "a-hed" e brezhoneg, da skouer:

* e lavoukaleveg:
: "*tail*" ("ti")  "*taila-ne*" ("a-dreuz an ti")

Implijet e vez gant al lavoukaleveg (*lavukaleve*), ur yezh papouek ar reter hag ivez e yezhoù komzet en Aostralia, en o zouez ar kuku-yalandjieg (*kuku-yalanji*) hag ar wambayeg (*wambaya*) hag ivez e toc'hareg.

## Troadoù tost o ster

### Troadoù all

## Mammennoù:

## Gwelit ivez:
* Troad prosekutivel
* Troad instrumentel
* Troad vialis
Troad terminativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad terminativel** (saoz. *terminative case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ termen pe diwezh un dra bennak, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "betek" e brezhoneg.

Implijet e vez er yezhoù finnek-ougrek, da skouer:

* En estonieg (merket gant al lostger "*-ni*"):
: *j&otilde;eni*: "betek ar stêr"
: *kella kuueni*: "betek c'hwec'h eur"

* En hungareg (merket gant al lostger "*-ig*"): 
: *a házig*: "betek an ti"
: *hat óráig / hatig*: "betek c'hwec'h eur"

En hungareg e c'hell talvezout ivez evit merkañ padelezh un ober, da skouer:

: *hat óráig*: "e-pad c'hwec'h eur"/"c'hwec'h eurvezh-pad"
: *száz évig*: "e-pad kant vloaz"
Boris Johnson

**Alexander Boris de Pfeffel Johnson**, ganet d'an 19 Mezheven 1964 e New York (Stadoù-Unanet), zo ur politikour saoz, bet Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet etre miz Gouere 2019 ha miz Gwengolo 2022.

Kazetenner eo eus e vicher hag unan eus pennoù bras ar Strollad mirour. Dilennet e voe da gannad Henley (Oxfordshire) e 2001. Pa voe anvet David Cameron da vleiniad ar Strollad mirour e voe anvet da *Vaodiern Tasmant* an Deskadurezh Uhel. Da heul trec'h ar Strollad mirour e voe dilennet e Mae 2008 maer Londrez e-lec'h e ziaraoger Labour Ken Livingstone. E 2016 eo savet a-du gant ar Brexit (kuitaat Unaniezh Europa).

## Liamm diavaez
*Lec'hienn Boris Johnson
Troad intrativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad intrativel** (saoz. *intrative case*) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "etre" e brezhoneg.

Implijet e vez e limboueg, merket gant an enger "*-lum-*, staget etre ar wrizienn hag al lostger lokativel *-ʔō*, da skouer:

:

 *anchi* raganv evit ar c'hentañ gour daouder endalc'hus.

## Mammenn:
*
Skoargenn

Ur **skoargenn** (eus skoaz ha genn), pe **skoarchenn**, zo ur pezh dilhad a vez douget war ar skoaz. 

## Sae
A-wechoù e vez graet anv eus skoargenn evit skoazigell pa gomzer eus ur sae. 

## Soudarded
Gant soudarded, ofiserien dreist-holl, e vez douget skoargennoù.

## Yezh
Meneget eo ar ger e Geriadurig Ernault, ha merket evel ur ger eus Eusa. Adkemeret eo e Geriadur istorel ar brezhoneg hag e Geriadurig Roparz Hemon. 
**Skoarchell** zo ivez e Geriadur istorel ar brezhoneg, kemeret eus Geriadur Pelletier. 
**Skoazgenn** eo ar ger e Geriadur Favereau, "skoargenn"" o vezañ un adstumm ; "skoazgenn" eo e Geriadur Ménard ivez.

## Gwelet ivez
*Skoazwisk
Troad sublativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad sublativel** (saoz. *sublative case*) evit komz eus un droad a dalvez da deskrivañ ar fed ma kemmer lec'h d'un dra bennak betek e lakaat war un dra bennak all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn e brezhoneg.

## Implijoù astennet o ster

Implijet e c'hell bezañ ivez gant sterioù astennet all diwar ar ster diazez-se, da skouer e finneg "da". Da skouer, er yezhoù bizkaokazek a ra an droad-mañ, en o zouez an tsezeg e talvez da deskrivañ ur c'hemm lec'h betek traoñ pe dindan un dra all. 

## E yezhoù ar bed

Implijet e vez an droad sublativel gant yezhoù finnek-ougrek evel ar finneg hag an hungareg, hag ivez gant yezhoù bizkaokazek, evel an tsezeg.

## Skouerioù:

* En hungareg (merket gant al lostger "*-ra*"/"*-re*")http://www.hungarianreference.com/Nouns/ra-re-sublative.aspx:

: **Troad sublativel (dinamek: kemm lec'h) :**
: "*Tett könyvet az asztal*'ra**''" ("Lakaat a reas al levr **war** an daol")

: **Superesivel** (stadel: lec'hiadur):
: "''Aztán a könyv az asztal**on** volt''" ("**War*' an daol e oa al levr neuze")


* E [[finneg]] (merket gant al [[lostger]] "*-alle*"/"*-nne*"):

Implijet gant un nebeud [[anv-kadarn|anvioù]] nemetken, da skouer:

: "*yhtäälle*": "d'ul lec'h" 
: "*moniaalle*": "da veur a lec'h"
: "*kaikkialle''": "da bep lec'h"

## Gwelit ivez:
* Troad superesivel
Meurlarjez

**Meurlarjez** (eus *Meurzh al larjez*), pe **Mallarje** ha **Mallarjez** (e Treger), pe **Mallarde** (e brezhoneg Gwened), pe **Meurzh al Lard**, pe **an Ened** (e Douarnenez) eo anv an deiz, ur Meurzh, a zo 47 deiz a-raok Sul Fask er relijion gristen. 

## Relijion
Betek ar bloavezhioù 1960 e oa urzh gant an Iliz da chom hep debriñ kig e-pad ar C'horaiz. An dra-se a oa ober vijil ha debret e veze pesked ha vioù e-lec'h kig. Pa groge ar C'horaiz d'ar Merc'her al Ludu e oa ar Meurzh just a-raok un devezh gouel hag e klaske an dud kaout dudi a-raok un amzer trist a-walc'h ma ne c'hallent ket kaout plijadur. Setu perak, er Grennamzer, e veze graet traoù sot evel kas loened d'an iliz.

## Treuzwiskañ

Chomet eo bev kustum an dic'hizañ, pe treuzwiskañ, hag e meur a gêr ha kêriadenn e weler dibunadegoù tud treuzwisket. Maskloù a vez gant an dud hag aozet e vez balioù gant maskloù ivez. Gouelioù Meurlarjez, pe gentoc'h ar **Meurzh Ened**, pe an **Ened** e Douarnenez a zo chomet bev-mat. 
E Breizh-Izel e veze lidet Meurlarjez. E Kerne-Izel e veze graet ivez gant *an Ened* hag e veze poazhet kouignoù anvet "kouignoù an Ened". Er Vro-Vigoudenn e oa giz ar chotenn.

## Dre ar Bed

Brudet eo Meurlarjez e Venezia en Italia, en Orleañs Nevez e SUA, e Rio de Janeiro e Brazil hag e kêr Kebek, e-lec'h ma vez graet ar gouel en-dro d'ar "Bonhomme Carnaval".

## Krennlavaroù diwar-benn Meurlarjez
**Gwell un tamm bemdez / Eget re da Vallarjez.*

**Malarjez e toull an nor, / Pask e-tal an tan.*

**Mallarjez, Mallarjez / Me 'garje 'vije bemdez / An eost div wech ar bloaz / Ha [[Gouel Mikael]] bep seizh vloaz.*

**Mar deuje Meurlarjez teir gwezh ar bloaz / E lakafe an dud da redek en noazh.* War a seblant, n'eo ket e Rio de Janeiro hepken e oa ar c'hiz da foetañ arc'hant da lidañ Malarjez.

## Anvioù-tiegezh
*Mallarje* ha *Mallarde* zo anavezet evel anvioù-tiegezh.

## Perak Mallarjez ha n'eo ket Malarje
Gwelloc'h eo skrivañ Mallarjez gant daou-L dre ma teu diwar ar gerioù meur + larjez/lardez, R meur o vont da L. Lakaat ar Z a zo mat dre ma teu diwar ar ger larjez pe lardez, an druzoni loen.

## Lennegezh
**Meurlarjez*, pezh-c'hoari gant Roparz Hemon.
Pardon Koloreg

**Pardon Koloreg** a zo ur ganaouenn da zañsal.
## Pozioù

An deiz all, ha me oa bet e Pardon Koloreg.
Em boa gwelet ma mestrez war skalier ar vered.
Ha me 'vont d'he saludiñ, evel ken kaer ma oa.
Me a c'houlennas diganti, ha dimezet e oa.
Me n'on ket c'hoazh ma servijer, n'on ket c'hoazh dimezet.
Mes me raio fortun vad ma c'hemerfed da bried.
Me 'm eus madoù e ti ma zad ha kalz a barkeier.
Ha kezeg ar marchosi kapabl kouch ar reier.
Met pa oan erru enno, n'em boa gwelet netra.
Nemet ur c'hozh kazh bihan fall 'oa ket evit logota.
Daou wele a oa ivez a bep tu eus an tan.
Al liñselioù a oa warne oant ket deus ar re voan.
Al liñselioù a oa warno oant ket deus ar fin.
Nozvezh kentañ 'm oa kousket en doa kignet ma daoulin.
'Benn bremañ me cheñcho micher me 'z aio da wiader.
Ha lakain 'barzh ma gweleoù liñselioù lien sklaer.
(Diret)
Ha ma peus c'hoant da c’hoût piv en deus kompozet ar son.
Peus ken mont en toull sav en ur vezañ sur d'e gavet.


## Pennad kar
* Pardon (lid)

## Liammoù diavaez
*[Bretania.bzh](http://www.bretania.bzh/EXPLOITATION/Default/search.aspx?SC=DEFAULT&QUERY=Pardon+Koloreg#/Search/(query:(Page:0,PageRange:3,QueryString:'Pardon%20Koloreg',ResultSize:10,ScenarioCode:DEFAULT,SearchContext:0,SearchLabel:'')
Multiplikativel (Troad)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad vultiplikativel** pe **troad liesaat** (saoz. *multiplicative case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ al liesadur ("div wezh, teir gwezh"...)

## Implij e yezhoù ar bed

Implijet e vez an droad vultiplikativel en hungareg hag e finneg.

## Skouerioù

Meur a implij disheñvel en deus an droad vultiplikativel e finneg, da skouer:

* Implijet gant un niver e talvez da verkañ an niver a wezhoù ma vez graet un ober bennak:
: *viisi* ("pemp") → *viidesti* ("pemp gwezh") 

* Talvezout a ra da lakaat anvioù-gwan da c'hallout bezañ implijet evel adverboù:
: *kaunis* ("kaer") → *kauniisti* ("en un doare kaer"/"ez-kaer").

* Talvezout a c'hell ivez da sevel adverbioù diwar un nebeud anvioù-kadarn: 
* *leikki* ("c'hoari") → *leikisti* ("en ur c'hoari"/"o vourdañ") 

* Implijet e c'hell bezañ evit kreñvaat ster ur ger gros bennak: 
: *piru* ("diaoul") → *pirusti*
Benefaktivel (Troad)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad venefaktivel ** (saoz.: *benefactive case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ evit piv pe evit petra e kaser da benn un ober bennak.

Peurliesañ e klota an droad venefaktivel gant an araogenn "*evit*" e brezhoneg.

## Skouerioù

Da skouer:

* en euskareg: 

: *gizon* ("paotr") → *gizon*'arentzat*** ("evit ar paotr")
: ''gizonak'' "Paotred") → ''gizon'''entzat*** ("evit ar baotred")

## Implij e yezhoù ar bed

Implijet e vez an droad venefaktivel gant an euskareg.

Implijet e vez ivez an droad venefaktivel gant ar tangc'houleg-nagaeg (*tangkhul-naga*), ur yezh tibetek-burmek anezhi, merket gant al lostger "*-wiʋaŋ*".

## Benefaktivel kv. dativel

Dres evel e latin ma reer *dativus commodi* anezhi, e ketchwaeg e klota merk an droad venefaktivel gant hini an dativel (lostger "*-paq*"), da skouer:

: *wasi* ("ti") → *wasi*'paq**' ("evit an ti"/"ti (dativel)")
Troad superesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad superesivel** (saoz.: *superessive case*, diwar al latin: "*supersum, superesse*") evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed m'emañ un dra war un dra bennak all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù. "war" ha "war-c'horre" e brezhoneg.

Implijet e vez an droad superesivel gant ar yezhoù finnek-ougrek, en o zouez ar finneg hag an hungareg, da skouer

* en hungareg (lostger "*-en*"):
: "*a könyvek*'en**''" ("**war** al levrioù")

* e [[finneg]] eo deuet da vezañ astennet ster reik an draod-mañ, ha talvezout da [[adverb]] lec'hian: 

: "''kaikkialla''" ("**e*' pep lec'h")
: "*täällä''" ("el lec'h-mañ", d.l.e "amañ")

## Gwelit ivez:
* Troad sublativel
Troad antesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad antesivel** (saoz. *antessive case*) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "a-raok" e brezhoneg.

Implijet e vez e yezhoù dravidek 'zo. Implijet evez ivez gant an tchouvacheg un droad terminativel-antesivel, merket gant al lostger "*-(ч)чен*".

## Mammenn:
Troad addirektivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad addirektivel** (saoz.: *addirective case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma kemm lec'h un dra bennak tost ouzh pe o tostaat ouzh ul lec'h tost ouzh an hini a gomz, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "war-du" pe "etrezek" e brezhoneg.

Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-вди*"; *-vdi*) d'ar stumm ergativel

* Da skouer:

: "СикI маркуни**вди** фена"
: (*sik' markouni*'vdi** fena'')
: "D'ar a reas al louarn **etrezek** ar bern"

E lezgieg e c'hell talvezout ivez an droad addirektivel, en un doare astennet he ster, da verkañ an doare ("gant"), da skouer:

: "Ада вилин накъвар гъвечи ягълухди**вди** михьна"
: (''ada vilin naqwar ghwetchi yaghluc'hdi**vdi** mic'hna'')
: "Sec'hiñ a reas daeroù he daoulagad **gant*' ul lienenn-fri" 

==Gwelit ivez:==
* [[Troad adelativel]]

==Mammennoù:==
* [http://peterlin.jzn.pl/lezgi/casesystem.html The case system of Lezgi]

==Levrlennadur:==
[http://books.google.com/books?id=jBC6fSMh6wYC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22addirective+case%22&source=bl&ots=jb5wGW4Tv9&sig=adqPgvMjk0jAO3MvHSXNxaDT2D0&hl=fr&ei=Q8OuSc-tLqTJjAfq5K2jBg&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Haspelmath, Par Martin (1993) *A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter ]

## Gwelit ivez:
* Troad terminativel
Troad adelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad addirektivel** (saoz.: *addirective case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma kemm lec'h un dra bennak pell diouzh pe o pellaat diouzh ul lec'h tost ouzh an hini a gomz, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "diwar", "eus" pe "ac'halan" pe c'hoazh "digant" e brezhoneg.

Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-вай*"; *-vay*) d'ar stumm ergativel

* Da skouer:

: "Ина, ватанди**вай** яргъаз, чи уьмуьр гзаф четин я"
: (*ina vatandi*'vay** yarghaz chi oumour gzaf tchetin ya'')
: ("Amañ, **pell diouzh** ar vammvro, ec'h eo diaes ar vuhez")

: "За Гъалиди**вай** пул къачуна"
: (''za G'alidi**vay** poul qatchouna'')
: ("Kemer a ris an arc'hant digant Ali")

: "Ваз за**вай** вуч кIанзава?"
: (''vaz zavay voutch k'anzava?'')
: ("Petra a fell dit **eus*' ma ferzh?")

==Gwelit ivez:==
* [[Troad addirektivel]]

==Mammennoù:==
* [http://peterlin.jzn.pl/lezgi/casesystem.html The case system of Lezgi]

==Levrlennadur:==
[http://books.google.com/books?id=jBC6fSMh6wYC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22addirective+case%22&source=bl&ots=jb5wGW4Tv9&sig=adqPgvMjk0jAO3MvHSXNxaDT2D0&hl=fr&ei=Q8OuSc-tLqTJjAfq5K2jBg&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Haspelmath, Par Martin (1993) *A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter ]
601

*Diwar-benn bloavezh *'601*' an [[deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs
### Azia
#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
#### Suamerika

### Okeania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
### Skiantoù ha politikerezh
### Armerzh
### A bep seurt

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 601|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 601]]*

## [[:Rummad:Marvioù 601|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 601]]*
__NOTOC__
Druzoni

**Druzoni** zo traoù druz, pe lart, war ar c'hig da gentañ-penn, kig loened, pe korf an dud. Pa vez kalet eo druzoni. Pa vez en ur stumm dourek eo eoul. Un tamm disheñvel eo an druzoni diwar ar c'hoar. 

## Dourbellaüsted
N'en em veska ket an druzoni en dour: dourbellaüs eo . 

## Teuzusted

## Boued druz

## Anvioù o tennañ d'an druzoni
Un toullad anvioù-kadarn a zo diwar-ben an dud lart: *lardasenn, boudoupenn*...

## Krennlavar
**N'eus ket voien da voieniñ Na d'ober soubenn hep druzoni*. 

## Pennadoù kar
*eoul
Vijil

## Orin ar ger
Vijil pe Vijilez, a zeu diouzh ar ger beilhañ. Ober a ra dave d'al lid a veze e Liderezh an Eurioù da zerc'hent ar gouelioù bras. Klotañ a ra en amzer hiziv gant Ofis al lennadennoù abred diouzh ar beure, pa sav ar venec'h e kreiz an noz da bediñ, gant salmoù ha lennadennoù hir a-walc'h. 

## Tro-lavar
**Ober vijil** a ra dave d'ur reolenn a zo en Iliz da yuniñ un tamm a-raok ar gouelioù bras. 

**Gourc'hemenn ar yun** a zo ur gourc'hemenn, pe gentoc'h un erbedenn a-berzh an Iliz katolik. Gwanaet a galz eo bet gourc'hemenn ar yun abaoe 1966, gant Solgelenn Poenitemini Paol VI : yuniñ a ranker da vihanañ da Verc'her al Ludu, a zo deiz kentañ amzer ar C'horaiz, ha da Wener Ar Groaz, a zo deiz pasion ha marv Jezuz-Krist, ar Salver, hervez ar Gristenion. Ober yun a dalvez chom hep debriñ kig, eveljust hogen ivez debriñ nebeut, ober pinijenn hag aluzon, hervez an oad (etre 14 ha 60 vloaz) ha nerzh pep hini, ha gouestlañ muioc'h a amzer d'ar bedenn. Debriñ mat a-walc'h da greisteiz a c'heller ober eta.

**Ober pinijenn**. Pa n'eo ket ken diaes ar yun ha gwechall e pouez an Iliz war gourc'hemenn ar binijenn. Gervel a ra eta d'an emziouer ha da genlodañ, e doare ma klasko pep kristen an emziouer a zo mat e degouezh pep hini evit en em dreiñ ouzh Doue, evit adkavout ur frankiz diabarzh, digeriñ o c'halon d'an Aviel, bezañ tostoc'h da Zoue ha d'an nesañ. Ober pinijenn n'eo ket mui eta emzioueriñ kig, ha boued zoken, dre ret. 

**Emziouriñ kig**
Chom hep debriñ kig d'ar Gwener (nemet gouel e vefe) hag ober pinijenn (da lavarout eo pediñ, dioueriñ boued un tamm, oberoù a garantez...) d'ar C'horaiz a zo gourc'hemennet ouzhpenn-se hervez ar Gwir kanonek nevez (kanonoù 1250 ha 1251). Erbedet eo c'hoazh gant an Iliz yuniñ hag ober pinijenn, evel chom hep debriñ kig d'ar Gwener, ha zoken e-pad ar C'horaiz, nemet da sul, met ur c'hiz ez eo, ha n'eo ket ur gourc'hemenn eus an Iliz er ster strizh ken. Boas eo kalz a dud c'hoazh da zebriñ estreget kig da Wener. Debret e vez pesked ha vioù e-lec'h kig. N'eus ket ar gwir da zebriñ soubenn, d'an deizioù merket gant an Iliz katolik ( daou zevezh hepken : Merc'her al Ludu ha Gwener ar Groaz) ma vez kig enni. Soubenn vijil a oa soubenn legumaj, hep druzoni.

Sentiñ ouzh ar gourc'hemenn-se eus an Iliz a rank ar gatoliked, ha ma ne reont ket e rankont diskleriañ ar pec'hed-se pa 'z eont da gofes. E predoù ar skolioù kristen e veze sentet rik ouzh ar reolenn gozh gwechall eta. Bremañ ne reer mui kement, pa 'z eo bet frankaet ar reolennoù : goulenn a ra atav an Iliz ma vo yunet (ur pred hepken) da Verc'her al Ludu ha da Wener ar Groaz ha dioueret kig d'ar Gwener hogen ret eo bezañ yac'h ha pevarzek vloaz. Ar spered a zislontegezh a zo bepred e talvoud, avat.

## Krennlavaroù
**Ar Gwener, Devezh peñver*. 

## Menegoù
**Soubenn besk, soubenn fresk, Soubenn vijil alies*, er ganaouenn *Kavet 't eus da saout 'ta Yannig*. 

## Kristengaserezh
Plijadur an dud dizoue hag enepkloer a veze aozañ frikoioù d'an deizioù yun-se hag o brudañ da ziskouez o enebiezh ouzh an Iliz.
Troad postesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad postesivel** (saoz.: *postessive case*) evit komz eus un droad, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "a-dreñv" e brezhoneg.

Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-хъ*"; *-qh*) d'ar stumm ergativel, da skouer

* Implij gant ar ster orin

Ral a wezh e vez implijet an droad-mañ gant he ster rik, da skouer:

: "Вири столди**хъ** ацукьнава"
: *viri stoldi*'qh** atsouqnava''
: "Azezet emañ an holl **ouzh** (d.l.e "a-dreñv") an daol"
 
* Implijoù astennet o ster
** talvezout a ra aliesoc'h da verkañ an hini a zo perc'henn war un dra bennak pe gantañ un dra bennak ("kaout"), da skouer:

: "Ва**хъ** вахт авани?"
: ''va**qh** vac'ht avani''
: "Hag an eur ac'h eus?" (d.l.e. "hag amzer ez eus a-dreñv dit?"

: "За**хъ** маса теклиф ава"
: ''za**qh** masa teklif ava''
: "Ur c'hinnig disheñvel am eus"

** talvezout a c'hell ivez da verkañ an eskemm, da skouer:

: "За зи балкIан цIуд хипе**хъ** гана"
: ''za zi balk'an ts'ud c'hipe**qh*' gana*
: "Reiñ a ris ma marc'h hag en eskemm (e resevis) dek penn-dañvad"

## Mammennoù:
* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:
Haspelmath, Par Martin (1993) ''A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter
Larry Miller

**Larry Miller** (ganet e 1944 ha marvet e 2009) a oa un embregour stadunanat ha penn klub basket-ball Utah Jazz.
Conchita Cintrón

**Concepción Cintrón Verill**, lesanvet **Conchita Cintrón** ha *La Diosa Rubia * ("An Doueez Veleganez"), bet ganet en Antofagasta (Chile) d'an 9 a viz Eost 1923 ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 2009 e Lisboa (Portugal), a oa un *[[torero|rejoneadora]]* eus Perou.

Moarvat e voe-hi an hini anavezetañ e-touez ar maouezed a gemer perzh en emgannoù ouzh tirvi. Talet he doa ouzh he zarv kentañ pa ne oa nemet 13 vloaz ha da c'houde he deus lazhet ur 750 tarv bennak.
Troad postelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad postelativel** (saoz.: *postelative case*) evit komz eus un droad, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "eus" e brezhoneg.

Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-хъай*"; *-qhay*) d'ar stumm ergativel, da skouer:

* Implij orin:

Implijet e vez ganti da ster "eus", da skouer:

: "Маса патари**хъай** атай инсанар"
: *masa patari*'qhay** atay insanar''
: "Tud (o tont) **eus** lec'hioù disheñvel"

* Implij astennet e ster:

Implijet e vez ivez da verkañ abeg pe orin an aon pe ar vezh (kevatal da "rak" e brezhoneg), da skouer:

: "Аялдиз вичин бубади**хъай** кичIе жеда
: ''ayaldiz vitchin boubadi**qhay** kitch'e jeda''
: "Aon en deus ar bugal **rak*' e dad"


==Mammennoù:==
* [http://peterlin.jzn.pl/lezgi/casesystem.html The case system of Lezgi]

==Levrlennadur:==
[http://books.google.com/books?id=jBC6fSMh6wYC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22addirective+case%22&source=bl&ots=jb5wGW4Tv9&sig=adqPgvMjk0jAO3MvHSXNxaDT2D0&hl=fr&ei=Q8OuSc-tLqTJjAfq5K2jBg&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Haspelmath, Par Martin (1993) *A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter ]
Troad subelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad subelativel** (saoz.: *subelative case*) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "(eus) dindan" pe "a-is (da)" e brezhoneg.

Implijet e vez ral a wezh gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-кай*"; *-kay*) d'ar stumm ergativel, da skouer:

* Implij rik

A-wezhoù e vez implijet an droad-mañ ganti ar ster rik ("(eus) dindan"), da skouer:
  
: "Палту михини**кай** куьрсарнава"
: *paltou mic'hini*'kay** koursarnava''
: "Stag emañ ar vantell **ouzh**/**a-stribilh** (d.l.e "dindan") an tach"

* Implijoù astennet o ster
** a-wezhoù e talvez kement ha "eus"/"a" difetis o ster, da skouer:

: "Гила чи ватан душманри**кай** азад я
: ''gila tchi vatan douchmanri**kay** azad ya''
: "Bremañ emañ hon mammvro hep (d.l.e "dieub **a**") enebourion"

** talvezout a c'hell ivez kement ha "rak" gant [[verb]]où 'zo, da skouer:

: "Анжах дуствиливай чун душманди**кай** хуьз жеда"
: ''anjac'h doustvilivay tchoun douchmandi**kay** c'houz jeda''
: "N'eus nemet ar vignoniezh a c'hell hon gwareziñ **rak** (d.l.e. "a-enep da") hon enebourion"

** talvezout a ra ivez kement ha "diwar" pa gomzer eus ur lodenn eus ur strollad tud, da skouer:

: "Гадайри**кай** гзафбуру рушарихъ галаз кьуьлерзавай"
: ''gadayri**kay** gzafbourou rouchariqh galaz q'oulerzavay''
: "Meur a baotr (d.l.e "meur a hini **diwar** ar baotred") a zañsas gant ar merc'hed"

** merkañ a c'hell ivez deroù/orin ur c'hemm stad ("X a zeu da vezañ Y"), da skouer:

: "Ва**кай** хъсан устIар жеда"
: ''va**kay** qhsan oust'ar jeda''
: "Dont a ri da vezañ ur mestr"

** merkañ a c'hell ivez [[tema (yezhoniezh)|tema]] ar gomz, kevatal mui-pe-vui da "diwar-benn", da skouer:

: "За ва**кай** фагьумзавай"
: ''za va**kay** fahoumzavay''
: "O soñjal e oan ennout (d.l.e ""**diwarnout**")"

** expresses the cause of emotions

: "Гъалидиз вичин бубади**кай** хъел атана"
: ''g'alidiz vitchin boubadi**kay** qhel atana''
: "Mont a reas Ali e fulor **gant*' e dad"

==Mammennoù:==
* [http://peterlin.jzn.pl/lezgi/casesystem.html The case system of Lezgi]

==Levrlennadur:==
[http://books.google.com/books?id=jBC6fSMh6wYC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22addirective+case%22&source=bl&ots=jb5wGW4Tv9&sig=adqPgvMjk0jAO3MvHSXNxaDT2D0&hl=fr&ei=Q8OuSc-tLqTJjAfq5K2jBg&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Haspelmath, Par Martin (1993) *A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter ]
Larry

**Larry** zo ur berranv saoznek, diwar an anv-bihan Lawrence pe Laurence, anavezet evel anv-bihan e SUA.

## Tud

* Larry Niven (g. e 1938), skrivagner skiant-faltazi stadunanat, oberour *Ringworld*
* Larry Libertore (1939-2017), c'hoarier mell-droad amerikan stadunanat
* Larry Miller (1944-2009), sportour
* Larry David (g. e 1947), kaner, muzikour hag aktour stadunanat
* Odetta & Larry, un daouad kanerien stadunanat
* Larry Flynt, embanner *[[Hustler]]*, pornografour 
* Larry the Cable Guy (g. e 1963), aktour stadunanat 
* Larry Page (g. e 1973), kensaver Google
* Larry Yung Chi Kin, unan eus pinvideieien Sina

## Pennadoù kar
* Laurence
* Lawrence
Troad inelativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad inelativel** (saoz.: *inelative case*) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "eus (diabarzh)" e brezhoneg.

Implijet e vez gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-дай*"; *-day*) d'ar stumm ergativel, da skouer:

: "Варшава**дай** Тегьрандиз саки вад югъ рехъ ава."
: *Varchava*'day** Tehrandiz saki vad jugh reqh ava.''
: "Hogozik pem devezh e-pad ar viaj **eus** Varsovia da dTehran".

Implijoù astennet all he deus an droad-mañ ivez, da skouer:

: "Заз гайи куьмек**дай** ваз сагърай лугьузва"
: ''Zaz gayi kumek**day** vaz saghray luhouzwa.''
: "Da drukarekaat a ra **evit*' ar sikour ac'h eus prestet din"

==Mammennoù:==
* [http://peterlin.jzn.pl/lezgi/casesystem.html The case system of Lezgi]

==Levrlennadur:==
[http://books.google.com/books?id=jBC6fSMh6wYC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22addirective+case%22&source=bl&ots=jb5wGW4Tv9&sig=adqPgvMjk0jAO3MvHSXNxaDT2D0&hl=fr&ei=Q8OuSc-tLqTJjAfq5K2jBg&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Haspelmath, Par Martin (1993) *A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter ]
Llaniestyn (Gwynedd)

**Llaniestyn** zo ur gêriadenn hag ur barrez e ledenez Llŷn, e Sir Gaernarfon gozh, e kontelezh Gwynedd, 8 miltir er c'hornôg da Bwllheli, ouzh tor Carn Fadryn. Un iliz kozh zo enni.

## Istor
Rannet eo bet ar barrez en 1934, etre Tudweiliog ha Botwnnog.

## Iliz Sant Iestyn

Kozh eo an iliz, savet en XIIIvet kantved. Darn eus ar gwer-iliz a vefe eus an XIIvet, marevezh Owain Gwynedd.
Christopher Nolan (skrivagner)

**Christopher Nolan** (ganet e 1966, marvet e 2009) a oa ur skrivagner saoznek eus Iwerzhon. Gant e levr *[[Under the Eye of the Clock]]* (1988) en doa tapet brud. Mut ha nammet-bras e oa ganet abalamour d'un diouer a oksigen.
Troad subdirektivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad subdirektivel** (saoz.: *subdirective case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ an abeg, o klotaat mui-pe-vui gant "abalamour da" e brezhoneg.

Implijet e vez ral a wezh gant al lezgieg, savet dre ouzhpennañ al lostger ("*-кди*"; *-kdi*) d'ar stumm ergativel, da skouer:

: "Жанавур каша**кди** гиликьна"
: *janavour kacha*'kdi*' giliq'na*
: "Mervel a reas ar bleiz gant (d.l.e. "abalamour da") an naon"

## Mammennoù:
* The case system of Lezgi

## Levrlennadur:
Haspelmath, Par Martin (1993) ''A Grammar of Lezgian'', Walter de Gruyter
Karr-nezañ

Ur **c'harr-nezañ**, pe ur **rod-nezañ**, zo ur benveg da nezañ gloan dreist-holl, pe lin pe kanab, a veze implijet er gêr, en ti gwechall. Gant ar c'harr-nezañ eo bet kemeret lec'h ar gegel en ti, tra ma c'halled kas ar gegel e-maez an ti, da vaesa saout lakaomp. 

Un nezerez eo ar vaouez a vez o nezañ. 

## Istor
* Iañ kantved: karr-nezañ o vont en-dro gant an dorn e Sina;
* war-dro 1210 e Sina : kentañ skeudenn eus ur c'harr-nezañ. 
* war-dro 1224 : kentañ karr-nezañ e Venezia hag en Gall 

Gandhi hag e heulierien a rae an dilhad a zougent hag a roe ton d'an dud all d'ober kemend-all evit distabilaat an ekonomiezh saoz a zalc'he al labouradegoù-nezañ. Ar charkha, ar rod-nezañ indian a voe lakaet ouzh banniel Strollad ar C'hendalc'h.

## Skeudennoù


Skeudenn:Marianne Stokes St Elizabeth of Hungary Spinning for the Poor.jpg|*Santez [[Elesbed Hungaria]] o nezañ evit ar beorien*, gant Marianne Stokes .
File:Gandhi_spinning.jpg|Gandhi o nezañ.
Skeudenn:Gandhi spinning 1929.jpg|Gandhi o nezañ, e 1929.
Skeudenn:Marten van Heemskerck 002.jpg|*Poltred Anna Codde*, gant Maarten van Heemskerck, 1529.
Skeudenn:Velazquez-las hilanderas.jpg|*Minerva ouzh ar rod-nezañ*, gant Diego Velázquez
Kegel

Ur **gegel** zo ur benveg kozh da nezañ gloan, lin pe kanab a-wechoù. Ur wialenn goad, aozilh alies, a oa anezhi. Kinklet e veze a-wechoù. Implijet e veze pe gant ur gwerzhid pe gant ur rod-nezañ. 
Arouez labour ar merc'hed e oa er Grennamzer. Ouzh ar gegel e vez lakaet ar stoubennoù gloan a zo da nezañ abalamour da chom hep o meskañ , ha punet int en-dro d'ar gegel ha dalc'het gant ur seizenn. 

Implijet e vez ar gegel pe gant ar rod-nezañ pe gant ur werzhid.
Y Mwmbwls

**Y Mwmbwls** (*Mumbles* e saozneg, diwar ar ger gallek *mammelles*) zo anv ur c'harter bras eus Abertawe, e Kembre. 

Gwelout a c'haller dismantroù kastell Oystermouth.

## Istor

## Tud

*Bonnie Tyler zo o chom e Mumbles.
*Catherine Zeta-Jones ganet e Mumbles, ha ti dezhi.

## Liammoù diavaez
* Mumbles Community Council
* Oystermouth Historical Association - Mumbles History
* Mumbles information and photographs
* Mumbles Tourist Information Centre
* Report of the loss of ''Edward, Prince of Wales'' (the Mumbles lifeboat) in 1947
* Knabrock hotel, Mumbles
* Locality website
* Mumbles Pier
* Mumbles Pier information and photographs
* Mumbles webcam and images of area by a local photographer
* Mumbles Lifeboat
* Mumbles Yacht Club
* Mumbles Rangers Football Club 
* www.geograph.co.uk Luc'hskeudennoù eus an ardremez
* Virtual tour of Mumbles Head
* Mumbles Mile Pub Crawl / Chopinata er Mwmbwls
Rude boy

**Rude boy**, **rudeboy**, **rudie**, **rudi** pe **rudy** a oa gerioù implijet a-benn taolenniñ gwallgrennarded ar bloavezhioù 1960 e Jamaika. Implijet eo bet ar gerioù-se abaoe, e degouezhioù disheñvel. Implijet e voe ivez *rude boy*, *rude girl* ha gerioù all a-benn taolenniñ an dud entanet gant ar sonerezh ska 2 Tone, e dibenn ar bloavezhioù 1970 er Rouantelezh-Unanet. Implijet e voe ivez penn-kentañ ar bloavezhioù 2000 da vare an trede luskad ska a ziwanas er Stadoù-Unanet. Hiziv an deiz e vez lavaret *rude boy* ha *rude girl* e luc'haj ar Rouantelezh-Unanet a-benn envel kement den yaouank a gemer perzh el luskad anvet sevenadur ar straedoù (*street culture*).

Ar rude boys kentañ (re ar bloavezhioù 1960) a oa peurliesañ a orin eus karterioù paourañ Kingston. Eno e oa ar sonerezhioù ska ha rocksteady ar re a blije ar muiañ dezho. Diouzh ar c'hiz en em wiskent pa'z aent d'an dancehall pe pa vezent o kantren er straedoù. Al lod brasañ anezho a grogas da wiskañ chupennoù cheuc'h, kravatennoù strizh, togoù *pork pie* pe re Trilby, diwar levezon filmoù gangster ar Stadoù-Unanet, ha hini ar sonerien jazz ha *soul*. Er memes mare e kavas ul lod anezho labour er *sound system* : plantañ reuz a rejont e-kerzh ar c'henstrivadegoù dañs, ha diwar an emzalc'h-se e voe krouet an dro-lavar saoznek *dancehall crasher*. An emzalc'h-se hag o zech d'en em gannañ er straedoù a voe penn-kentañ sevenadur feulst ha politikel ar gangoù er Jamaika. A-feur ma kreskas an niver a zivroidi a Jamaika er Rouantelezh-Unanet er bloavezhioù 1960 e voe levezonet al luskad skinhead gant ar sevenadur rude boy, koulz a-fet sonerezh, doare d'en em wiskañ ha feulster.

## Gwelout ivez
*2 Tone
*Dancehall
*Junglist
*Mod
*Rocksteady
*Ska
*Skinhead
*Suedehead

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*So you want to be a rude boy?
* Displegadur ''rude boy'' war Urban Dictionary
* J Mathien - studentorgs.utexas.edu “Rudie’s In Court Now”: The Rudeboy and the Role of Popular Vernaculars in the Politicization of Jamaican Music
Annibale

**Annibale** zo un anv-bihan italianek, deuet diwar an anv Hannibal, brudet evel anv ar jeneral kartadat Hannibal Barca.

## Anv-plac'h
*Annibala, Annibalina* zo anvioù a vez roet d'ar merc'hed.

## Lid
Lidet e vez en Italia d'ar 1añ a viz Mezheven.

## Tud
* Annibale II Bentivoglio, aotrou kêr Bologna.
* Annibal Caro, troour, barzh ha skrivagner.
* Annibale Carracci (1560-1609), livour e Bologna. 
* Annibale Maria Di Francia - beleg ha sant e Messina en XIXvet kantved. Eñ an hini a vez lidet d'ar 1añ a viz Mezheven. 
* Ar pab Leon XII a oa Annibale della Genga e anv.
* Annibale Padovano (Padova, 1527 – Graz, 1575) , sonaozour hag ograour veneziat.

## Film
* Annibale, ur film e 1959.
Hannibal Mago

**Hannibal**, lesanvet *Mago* dre ma oa mab-bihan da Hamilcar Mago, a oa sofet Kartada e 410 kent JK. Brudet eo ar brezel a reas e Sikilia.

## Istor
E 411 e voe dilennet gant sened kartada evel pennjeneral ha gouarnour trevadennoù punek Sikilia. Mall zo warnañ kas e zial da Hellaziz ar vro o devoa faezhet e dad-kozh Hamilcar dirak Himera e 480, 69 vloaz a-raok.

E 409 e oa e penn un arme kaset gant Kartada da Sikilia, war c'houlenn kêr Segesta. Kemer a reas kêrioù gresian Selinus ha Himera. 
E-kerzh an aloubadeg e lazhas 3000 prizoniad brezel, evel dial, hervez a gonter, eus faezhadenn e dad-kozh en Emgann Himera (480 kent JK) un 70 vloaz a-raok.

Mervel a reas e 406 gant ar vosenn e-pad seziz Agrigento.

## Notennoù
Llaniestyn

**Llaniestyn** (diwar ar ger Llan hag an anv-bihan Iestyn) zo anv daou lec'h e Kembre:

*Llaniestyn (Mon), en Enez Mon 
*Llaniestyn (Gwynedd), e kontelezh Gwynedd 

## E Breizh
E Breizh n'eus *Lanjestin* ebet, met Plistin zo, savet diwar ploe ha Iestin.
Iestyn

**Iestyn** zo un anv-bihan kembraek, kar d'an anv brezhonek Iestin, pe Jestin, hag a deufe eus an anv latin *[[Justinianus]]*, hini an impalaer meur Justinian Iañ .

## Sant
Ur manac'h eus Breizh e oa Jestin, a-hervez, hag ober a reas e annez en Ynys Dewi, e Penfro, war-dro ar bloavezh 500, gant un nebeud diskibled dezhañ, pa oa bet roet an douar-se dezho gant sant Dewi. 

N'ouzer ket penaos e teuas an anv da Vreizh. Marteze gant diskibien dezhañ, nemet e vije bet un den all anvet eveltañ.

## Tud
### E Kembre
* Rhydderch ab Iestyn (marvet e 1033), roue Gwent 
* Iestyn ap Gwrgant (1045-1093), roue Morgannwg ha Gwent.
* Gethyn ap Iestyn
* R. Iestyn Daniel

### E Breizh-Veur
* Iestyn Davies, kaner *contratenor*

## Lec'hanvadurezh
* Llaniestyn, anv div gêriadenn
** Iliz Sant Iestyn
* Plistin, e Breizh
* Porthstinian, e Penfro.

## Pennad kar
*Jestin
Hamilcar Mago

**Hamilcar Mago**, pe **Hamilcar Giscon**, ganet war-dro 524 ha marvet war-dro 469, a oa ur jeneral ha politikour kartadat. 

## E vuhez
Mab e oa d'ur brientin kartadat, tremen a reas e vugaleaj e Giscon, domani an tiegezh. Diazezañ a reas lignez ar C'hiskoned , anvet diwar an an domani. 

Da 20 vloaz e krogas da ober war-dro politikerezh Kartada, ha fae a veze graet warnañ gant ar vrientinien arall abalamour ma kinnige kemmoù a blije d'ar bobl vunut. Klask a reas bezañ dilennet da Basileus met ne voe ket dilennet a-raok an trede gwech. .

E 484 ez eas da Sikilia hag e lakaas seziz war Himera gant 100 000 soudard.
Magon Iañ

**Evit tud [[Sant-Malo]], klask [[Magon de Saint-Hélier]].*

**Magon**, jeneral kartadat, a voe roue Kartada entre 550 kent JK ha 530. Eñ an hini a voe diazezer galloud hec'h arme. Gantañ e voe aozet en un doare efedus. Diazezañ a reas ivez lignez ar Vagoned. E-pad e ren eo e teuas Kartada da vout trevadenn greñvañ ar Fenikianed ha galloud bras kornôg ar Mor Kreizdouar.. Chom a reas stag ouzh Tir, kêrbenn ar Fenikianed, met ober a rae evel pa vije dizalc'h e gwirionez.

Unan eus e oberoù politikel a voe un emglev gant an Etrusked a-enep ar C'hresianed, deuet eus ar reter. Padout a raio an emglev ken na voe distroadet ar rouaned etrusk gant Republik Roma. Oberiant e voe ivez e Sikilia, ha dimeziñ a reas d'ur vaouez a Sirakusa. 

E 546 kent JK edo ar Fenikianed o tec'hel rak aloubadeg ar Bersed, ha dont a rejont da ziazezañ trevadenn Aleria en Korsika. Trevadennet eo an enezenn gant ar C'hresianed abaoe 562 kent JK. Kenwerzhañ a raent gant Kartada hag an Etrusked. Entre 540 ha 535 e voe emglev etre Kartada hag an Etrusked da deurel ar C'hresianed er-maez eus Korsika, goude emgann Aleria. Chom a reas an Etrusked en enezenn, ha gant Kartada ez eas Sardinia, prest da ziarbenniñ ar C'hresianed a garje tostaat. Gant se e voe torret d'al lanv gresian war-zu ar c'hornôg.

Goude-se e tarzhas ur brezel all a-enep tud Massalia. Meur a wech e voe faezhet Kartada, met mirout a reas trevadennoù fenikian Hispania ha serriñ strizh-mor Gibraltar ouzh listri hellazat. Miret e voe gant Hellaziz o zrevadennoù en hanternoz da Cabo de la Nao, met berzhet e oa ar c'hreisteiz outo.

## Notennoù
Troad ornativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad ornativel** (saoz.: *ornative case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ perzh un dra bennak, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "gant" e brezhoneg.

Un droad ral eo homañ, implijet gant al doumeg, merket gant al lostger "*-mi*", da skouer:

* khənikpa ŋa:yi-**mi** mo:t-a
: *kaer* *dremm*ORNATIVEL *eo*
: "Ur c'haer a dremm en deus"

* "*Nisami-*'mi*' tsi:lə an!*"
: *speredegezh*ORNATIVEL *fin* *te*
: "Nag un den speredeg a zo ac'hanout!"

## Mammennoù:
* van Driem, George. (1993). A Grammar of Dumi. Berlin; New York: Mouton de Gruyter

## Levrlennadur:
* Katamba, Francis (2004) ''Morphology: Critical Concepts in Linguistics'', Taylor & Francis
Troad

**Evit ar muzul, sellout ouzh [[troatad]].* 

An **troad** eo al lodenn eus korf an den e penn e c'har, hag a dalv dezhañ da gerzhout. Daou droad (pe treid) en deus an den, ul loen daoudroadek eo eta. Loened pevarzroadek zo ivez.

## Troad an den
Pemp biz, distag an eil diouzh egile, zo ouzh pep troad, evel ouzh ouzh pep dorn gant an dud.

An ufern, pe ibil-troad eo rann uhelañ an troad.
Warnañ emañ ar chouk-troad.
Dindan emañ ar seul hag ar sol.

## Treid all

* Treid ur gador, un daol, un armel, ur gwele.
* Troad ar skubellenn.
* Tri zroad an trebez.

## Pennadoù kar
*Hudellouriezh an treid

## Skeudennoù


Skeudenn:Horse rear hooves.jpg|Treid ur gazeg
File:Geschwollener menschlicher Fuß.JPG|Troad un den, koeñvet
Troad sokiativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad sokiativel** (saoz. *sociative case*, diwar al latin *socius* ) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma vez kaset da-benn un ober a-gevret gant unan all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "gant" e brezhoneg.

Implijet e vez e yezhoù dravidek zo, da skouer e tamileg, merket gant meur a lostger disheñvel hervez degouezhioù yezhoniel resis, en o zouez "-(ā)N*":.

: *kola**N*** ("gant ur bir")
: *balimi**N*** ("gant nerzh")

Implijet e vez ivez an droad sokiativel gant ar [[pandjabeg]], an [[ourdoueg]] hag ar [[sindeg]]

Gwezhall e veze implijet ivez gant an [[hungareg]]. Bremañ, avat ec'h implijer an [[troad instrumentel-komitativel|droad instrumentel-komitativel]] en e lec'h. 

==Gwelit ivez:==
* [[Troad instrumentel-komitativel]]
* [[Troad instrumentel]]
* [[Troad komitativel]]

==Mammenn:==
<references />

==Levrlennadur:==
* [http://ccat.sas.upenn.edu/~haroldfs/public/h_sch_9a.pdf Harold F. Schiffma, *The Tamil case System'']
Troad proksimativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad proksimativel** (saoz. *proximative case*) pe **troad tostaat** evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed m'emañ un dra pe un den bennak tost ouzh un dra pe un denn all, o klotaat mui-pe-vui gant an araogenn "tost ouzh"/"nepell diouzh" e brezhoneg.
Troad (disheñvelout)

Daou c'her "troad" zo e brezhoneg:

1. un "**[[troad]]**" (distaget: /'trwa:t/) zo ul lodenn eus ar c'horf;

2. un **droad** (distaget: /'tro:at/ diwar "tro"), pe un **droiad**, eo pezh a lakaer en un dro, pe a reer en ur wech: 
* evel *un droad bale*, 
* paeañ *un droad banneoù*
** un darvoud yezhoniel, sellout ouzh "**[[Troad (yezhoniezh)|troad]]**"
Elbrous

**Elbrous**, pe **Elbrouz** pe **Elbrus** (*Эльбрус* e rusianeg, *Минги тау* e karachayeg-balkareg), eo menez uhelañ ar C'haokaz, 5 642 metr uhelder dezhañ. Sellout a reer outañ evel menez uhelañ Europa, nemet n'emañ ket an holl a-unan da c'houzout pelec'h emañ ar vevenn etre Europa hag Azia dre eno. Ma lakaer an Elbrous en Azia, neuze ez eo ar Menez Gwenn (*Mont Blanc*), en Alpoù, menez uhelañ Europa.

Daou gern a gaver e gwirionez, an eil er c'hornôg hag egile er reter. Ur menez-tan eo an Elbrous, daoust ma n'eo ket oberiant ken. Emañ e republik emren Kabardino-Balkaria e Rusia, un 11 km bennak en hanternoz d'ar vevenn gant Jorjia.
Trebez

Un trebez zo ur benveg tri zroad, e houarn peurliesañ, hag a vez lakaet ur benveg all warnañ.

## Kegin
 
Gwechall e veze lakaet un trebez a-us d'an tan, en oaled pe er-maez, evit gallout lakaat ur pod-houarn warnañ da dommañ dour pe boued.

## Hiziv
Trebezioù uhel zo hiziv da lakaat binvioù-luc'hskeudenniñ pe armoù-tan ponner.

## Lavaroù
:*N'eus na mar na marteze*
:*En deus tri zroad an trebez*

## Skeudennoù

Tachymeter vooraanzicht.jpg|Ur muzulier o labourat.
Theodolite in use.JPG|Arkeologourez o labourat e Pompei.
Mary_Pickford_on_Beach_with_Camera,_ca._1916_(LOC).jpg|Gwall sammus e oa an trebezioù kozh.
Classe audiovisuelle lycée (Amiens nov 2007) 3.jpg|Kamera war un trebez.


## Pennadoù kar
* Daoubez
Annibal

**Annibal** zo un anv-bihan gallek, deuet diwar anv Hannibal Barca, jeneral kartadat. 

## Yezhoù all
*Annibale, en italianeg
*Hannibal, e saozneg
*Aníbal, e portugaleg

## Tud
*François-Annibal d'Estrées 
*Jean-Baptiste Annibal Aubert du Bayet
*Annibal de Coconas 
*Charles Annibal Fabrot
*Auguste François Annibal de Farcy 
*Jacques Gabriel Annibal de Farcy 
*Louis Annibal de Saint-Michel d'Agoult 
*Annibal Grimaldi de Bueil 
*Aníbal Cavaco Silva, politikour portugalat

## Lennegezh
**Annibal*, ur pezh-c'hoari gallek gant Marivaux 

## Pennadoù kar
Troad ekwativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad ekwativel** (saoz. *equative case*) pe **troad hañvalaat** evit komz eus un droad a dalvez da verkañ kevatalderioù, o klotaat mui-pe-vui gant ar "evel" e brezhoneg.

Implijet e veze an droad ekwativel gant ar sumerieg, merket gant al lostger -gin7 staget ouzh diwezh ar rannfrazenn anv a-bezh, da skouer 

:*lugal* ("roue") → *lugal-gin*7 ("roue-heñvel"; "evel ur roue")
:*nitah-kalaga* ("den galloudus") → *nitah-kalaga-gin*7, ("heñvel ouzh/evel un den galloudus")

Implijet e vez hiziv gant an oseteg, merket gant al lostger "*-ау*" (*-aw*), da skouer:

:*фæт* ("bir") → *фæт*'ау**' ("bir-heñvel"/"evel ur bir")

Implijet e vez a-wezhoù e finneg ivez, merket gant al lost ger "*-sensa*"/"*-sensä*", da skouer:

:*Hänen ikäisensä* ("a oad ganti"
:*Hänen näköisensä* ("heñvel outañ")

## Gwelit ivez:
* Troad komparativel

## Liammoù diavaez:
*SIL definition of equative case
Kervarker (lec'hienn)

* *Ur bajenn [[Kervarker (disheñvelout)]] zo ivez. * 
**Kervarker** zo anv ul lec'hienn web vrezhonek savet gant Romuald Texier e Roazhon e 1995. Al lec'hienn goshañ e brezhoneg eo. 
Da gentañ e oa ur forom (hag a yeas d'an traoñ goude ur pennad), ha kentelioù brezhoneg an hentenn Ni a gomz brezhoneg, savet gant Mark Kerrain.

## Liamm diavaez
* Lec’hienn Kervarker
Saint-Vaast

**Saint-Vaast** zo un anv-lec'h gallek savet diwar anv Vaast, ur sant a orin frankek. Anv meur a gumun eo, e Belgia hag e Bro-C'hall.

## 
* "Saint-Vaast", ur gumun gozh hag a zo bremañ e La Louvière

#### 
### E [[Normandi]]
* Saint-Vaast-en-Auge, e Calvados,
* Saint-Vaast-Dieppedalle, e Seine-Maritime,
* Saint-Vaast-d'Équiqueville, e Seine-Maritime,
* Saint-Vaast-la-Hougue, e Manche,
* Saint-Vaast-sur-Seulles, e Calvados,
* Saint-Vaast-du-Val, e Seine-Maritime,

### E [[Pikardi (rannvro)|Pikardi]]
* Saint-Vaast-en-Chaussée, e Somme
* Saint-Vaast-de-Longmont, en Oise
* Saint-Vaast-lès-Mello, en Oise

### E lec'h all
* Saint-Vaast-en-Cambrésis, e Cambrésis, en Nord
* Neuville-Saint-Vaast, er Pas-de-Calais

## Saint-Waast
* Saint-Waast (a vez graet "Saint-Waast-la Vallée" anezhi), en Nord
* Monceau-Saint-Waast, en Nord
Kokouz

**Kokouz**, pe **kokez**, anvet ivez rigadell, a zo kregin daougleurek eus ar genad *Cerastoderma*, hag a gaver en traezh.

## Spesadoù
E-touez ar c'hokez a-vremañ pe ar fosilennoù e kaver:
* *[[Cerastoderma edule]]* (Linnaeus, 1758) - ar c'hokez boutin, ar re a vez debret gant an dud
* *[[Cerastoderma elegantulum]]* (Beck, 1842)
* *[[Cerastoderma glaucum]]* (Poiret, 1789) 
* *[[Cerastoderma lamarcki]]*
* *[[Cerastoderma latisulcum]]*
* *[[Cerastoderma pinnulatum]]* (Conrad, 1831)
* *[[Cerastoderma shinjiense]]* hs. *Cardium shinjiense*
* *[[Cerastoderma uyemurai]]* hs. *Cardium uyemurai*
* *[[Cerastoderma vindobonensis]]*
Troad instruktivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad instruktivel** (saoz. *instructive case*) pe **troad tostaat** evit komz eus un droad a dalvez da verkañ an doare pe an hent implijet evit kas un dra bennak da benn, o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "gant" pe "dre" e brezhoneg.

Implijet e vez a-wezhoù gant yezhoù finnek, en o zouez ar finneg hag an estonieg, da skouer:

* *omin silmin* ("gant e daoulagad-eñ"/"gant he daoulagad-hi")

Peurliesañ, avat, e vez implijet an droad istrumentel gant ar ster-mañ er yezh finneg a-vremañ. Talvezout a c'hell ivez er yezh a-vremañ da sevel stumm an eil anv-verb, da skouer:

* *lentäen* ("o nijal", d.l.e. "dre aer")

Implijet e vez ivez an draod instruktivel en turkeg, da skouer:

* *Tren*'le*' geldim* ("Deuet on gant an tren")