Bear

**Bear** () zo ur gumun hag ur penn-kanton e Breizh e Treger, war an hent etre Lannuon ha Gwengamp.

## Douaroniezh
* War lez ar stêr Gindi emañ Bear, ha war an hent bras eus Gwengamp da Lannuon.
* Kumunioù amezek : Plûned; Prad; Koadaskorn; Brelidi; Sant-Laorañs; Pederneg; Louergad.

## Anv
*Begar*, 1130, 1146, 1170, 1184-1189, 1202, 1238.

Peurliesañ e soñjer e teu an anv diwar ar saozneg *beggar* ("klasker-bara").

Bernard Tanguy en deus ur mennozh all : heñvel ouzh ar ger germanek *bigard* "jardrin kloz e-kichen un ti".

*Bégard d'hier à aujourd'hui*, p. 26-2 : "*Ma'z ez eus ar ger* Begar *en dielloù diwar an ti-se adalek kreiz an , ne oa deut ar ger *Beggar* e saozneg nemet e-kerzh an  hag ar , hag e-se ne c'hall ket bet kemeret evit lesanv d'ur c'hlasker-boued bennak e vije bet marteze el lec'h se*".

## Ardamezioù

## Istor
Hervez René Couffon, ar *plou* diazez *Plegauguern* e oa enni : Bear, Gwenezan, Trezelan, Botlezan, Koadaskorn, Lanneven, Sant-Norvez.

Evit ar pezh a sell talvoudegezh an anv *Plegauguern*, Couffon o heuliañ R. Largillière, p.&nbsp;188, a gomz eus ur vreuriezh eus 1750 eus Lomikael-an-Traezh, laret "*de Guénoson*", hag a vefe adkavet en anv *Gwenezan*.

Miz Mezheven e penn kentañ Gouere 1487, Yann Koadmen, gouarnour Gwengamp, a dapas aotrouien vreton eus tu Gall en abati Bear hag a lazhas meur a hini anezho.
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790. E 1792 e voe bodet e parrez Bear parrezioù bihan a oa tro-dro da abati Itron-Varia Vear, Bodlezan, Trezelan, Sant-Norvez ha Gwenezan. D'ar 26 a viz Mae 1793 e voe bodet an holl gumunioù bihan-se da vont d'ober ur gumun vras ha nevez, Bear.
* 3 a viz Du 1791, gwerzet eo an abati evel madoù ar stad d'ur c'henwerzher eus Pariz
### 
* 21 Here 1809, ar pemp iliz ar barrez zo lakaet en gwerzh gant un dekred eus an impalaeriezh. Gwerzhet int bet d'ar 16 Ebrel 1810
* 1868 : savet eo iliz Sant-Riwal Trezelan
* 4 Gouere 1880 : benniget eo ar maen kentañ e chapel ar Gwir-Salver
* 21 Kerzu 1896 : an tan a ra distruj e-barzh iliz an Itron-Varia
### 
* 13 Gwengolo 1903 : benniget eo ar maen kentañ en iliz nevez an Itron-Varia
* 24 Kerzu 1905 : benniget eo iliz nevez an Itron-Varia
* 28 Du 1970 : digoret eo savadurioù nevez an ospital (kemmesk adalek se)
;Brezel-bed kentañ
* 241 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
;Eil Brezel-bed
* D'ar 1 a viz Mae 1944 e voe manifestet er vourc’h betek monumant ar re varv gant ur 15 bennak a dud o kanal *La Marseillaise*.
* Kemeret e voe 7 590 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 23 a viz Mae 1944 tro 17 eur 15, un eil skipailh pevar den a zeuas un hanter-euriad goude, met gober a reas tro-wenn; 6 995 Lur a voe tapet d'ar 24 a viz Mae gant daou zen ha 32 000 Lur d'an 30 a viz Mae hervez danevelloù sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* 20 Mezheven 1944 : taget eo Kommandantur Bear gant pemp FTP eus makiz Plouizi (R de St Jouan)
* 3 Gouere 1944 : goude ur skarbouklenn etre tud an FTP hag an Alamanted, harzet e vez pemzek tud. (R de St Jouan)
* 31 Gouere 1944 : daou ti-feurm, enno Krec'h-Kaer, a zo devet gant an Alamanted (R de St Jouan)
* 8 Eost 1944 : tapet eo pemzek Alaman gant tud O.R.A.F ha F.T.P.E (R de St Jouan)
* Mervel a reas 37 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
;Trevadennoù
* Brezel Aljeria: ur soudard a varvas.
### Roll abaded Bear

## Monumantoù ha traoù heverk
;Peulvan Kergezhenneg
(Enrollet 1887)

Menhir de Kerguézennec 2.JPG|
Menhir de Kerguézennec 04.jpg|
;Peulven Paskiou
; Abati Bear

Bégard. Bon-Sauveur.gif|Gwir-Salver. Ardamez
Abbatiale du bon sauveur.jpg|

;Iliz Itron-Varia, Bear
;Iliz santez Tumel, Bodlezan
, 1702, 1728. Enrollet d'ar 5 Here 1981 ha d'an 19 C'hwevrer 1964.

Chapelle de Botlézan 01.jpg|
Bégard. Chapelle de Botlézan.jpg|
Bégard. Botlézan. Ossuaire.jpg|Ar garnel

;Iliz santez Jenovefa, Gwenezan
, ; enrollet d'an 19 C'hwevrer 1964; kalvar (XVI – XVII) enrollet d'an 8 Ebrel 1964.

Église de Guénézan 01.jpg|
Église de Guénézan 02.jpg|
Église de Guénézan 03.jpg|

;Iliz sant Rivoal, Trezelan

Eglise Saint-Rivoal de Trézélan3.jpg|Talbenn en aer vat
Eglise Saint-Rivoal de Trézélan.jpg|Talbenn en aer enep
Eglise Saint-Rivoal de Trézélan1.jpg|Maen diazez ar groaz
;Chapel sant Meven, Lanneven
XVI ; enrollet d'an 19 C'hwevrer 1964.

Bégard. Lanneven. 1.jpg|
Bégard. Lanneven. 2.jpg|
Bégard. Lanneven. 3.jpg|
Bégard. Lannéven. 4.jpg|

;Chapel sant Nikolaz
Dibenn an XVIII ; kempennet e 1985.
;Maner ar Rechoù 
Dibenn ar XVI ; e stad fall.
;Maner Koadgourae
XV ; enrollet d'ar 24 Kerzu 1943.
;Maner ar Roc'h-Huon
Deroù ar XVII kantved.
;Maner Park-Lann
1716.
;Maner Trevoureg
1727.
;Maner Kervolken
XVII kantved.
;Ti ar Rest
Savet gant mein eus 1615 o tont diouzh iliz Sant-Norvez.
;Kouldri Maner Kernaudour
;Kroazioù
Kervolken (XVII) ;  Sant-Nikolaz (XVII), e stad fall ; Run-ar-Groaz (1659) ; Kenkiz (1726) ; Poulloger (1753) ; Gwern-Nevez (1758) ; Rukro(k?), XVII ?
## Brezhoneg
:;Ya d'ar brezhoneg
:* D’ar 26 a viz Here 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun. 
:;Deskadurezh
:* Ur skol zivyezhek kentañ (skol bublik) zo bet digoret e 2007. 
:* E distro-skol 2024 e oa 80 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek kentañ derez. 
:;Bugaligoù
:* E 2007 atav he deus divizet magouri Bear sinañ karta Divskouarn evit diorren implij ar yezh er vagouri (ar vagouri gentañ en Aodoù-an-Arvor).
:* D'an 23 a viz C'hwevrer 2008 eo bet sinet live 1 karta Divskouarn gant "Ti Poupigoù", an ti liesdegemer.
## Emdroadur ar boblañs
### adalek 1962 betek bremañ

### abaoe 1793


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:5200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:600 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:300 start:0

BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011
  bar:2012
  bar:2013
  bar:2014
  bar:2015
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 528
 bar:1800 from:0 till: 2394
 bar:1806 from:0 till: 3417
 bar:1821 from:0 till: 3727
 bar:1831 from:0 till: 3768
 bar:1836 from:0 till: 3503
 bar:1841 from:0 till: 3821
 bar:1846 from:0 till: 4180
 bar:1851 from:0 till: 4053
 bar:1856 from:0 till: 3960
 bar:1861 from:0 till: 4182
 bar:1866 from:0 till: 3281
 bar:1872 from:0 till: 4518
 bar:1876 from:0 till: 4758
 bar:1881 from:0 till: 4715
 bar:1886 from:0 till: 4713
 bar:1891 from:0 till: 4924
 bar:1896 from:0 till: 4919
 bar:1901 from:0 till: 4915
 bar:1906 from:0 till: 5053
 bar:1911 from:0 till: 4777
 bar:1921 from:0 till: 4311
 bar:1926 from:0 till: 4555
 bar:1931 from:0 till: 4464
 bar:1936 from:0 till: 4773
 bar:1946 from:0 till: 4285
 bar:1954 from:0 till: 4431
 bar:1962 from:0 till: 4719
 bar:1968 from:0 till: 4976
 bar:1975 from:0 till: 5152
 bar:1982 from:0 till: 5180
 bar:1990 from:0 till: 4906
 bar:1999 from:0 till: 4476
 bar:2006 from:0 till: 4471
 bar:2012 from:0 till: 4803
 bar:2013 from:0 till: 4786
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:



## Melestradurezh

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

.
## Tud vrudet
### Tud bet ganet eno
* Adrien Hamon : livour. Bear, 16 Gwengolo 1876 / 15 Meurzh 1963
;Tud bet marvet eno
* Marsel Klerg, beleg katolik ha skrivagner brezhonek, 28 a viz Gouere 1984.
* Goulven Mazéas, stourmer kevredadelour breton hag europat, 9 a viz Genver 1981
;Tud bet beziet enno
* Alan an Du, pried Berta, hêrez *kontelezh* Breizh
** e vab Konan IV, Dug Breizh

## Gevelliñ

* : Llanelwy (1993).

## Levrlennadur
* René Couffon : *Recherche sur les églises primitives*. Bulletins et Mémoires. Société d'Émulation des Côtes du Nord. 1945-1946
* Hervé Le Goff : *Bégard ou le petit Citeaux de l'Armorique. De l'abbaye à la commune(1130-1793)*
*Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Lec'hienn ofisiel Gwallspered
## Notennoù ha daveoù