Narbona

**Narbona** (galleg: *Narbonne*) a zo ur gumun hag ur gêr ag Okitania, er Stad C'hall.
## Douaroniezh
War ar ganol Narbona, emañ Narbona. 

## Anv
### Hen impalaeriezh roman
***Narbo** (Pomponius Mela, *Chor.* II, 5, 81; Suetonius, *Tib.* IV, 2)
***Narbo Martius** (Velleius Paterculus, II, 8)
***Narbo Martius** **Decumanorum** (Plinus, *Hist. Nat.* III, 4, 32)
***Colonia Iulia Paterna Narbo Martius** (CIL, XII, 4333, 4447, 4448)
***Colonia Iulia Paterna Claudia Narbo Martius** (*CIL* , XII, 4390, 43921, etc.)

### Impalaeriezh roman diwezhañ
***Narbo** (Ausonius, Sidonius Apollinaris)
***Martius Narbo** (Ausonius, *Ordo urbium nobilium*, XIX, 1)
***Narbona** (Ammianus Marcellinus, *Hist.* XV, 11, 14; Julianus a Doledo; Hydacius, *Provinciale visigothicum, CC*, 175)

### Gerdarzh
* **Narbo** ː ur wrizienn tost da *nar-*, ibereg pe akitaneg, evit stêrioù. *Narbon* a zo an anv roet gant Ptolemaios d'ar stêr Aude
* **Martius** ː anv ar c'hoñsul roman en eus savet an drevadenn.

## Ardamezioù
*En gul e alc'hwez en aour peuliek, heuliet ouzh kleiz gant ur groaz patriarkel en argant, e gab gwriet en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.*

## Istor
### Henamzer
Narbona a zo bet diazezet gant ar bobl *[[Atacini]]*. 

Un drevadenn roman a zo bet savet eno gant Martius er bloaz 118 kent J.-K. An anv *Narbo Martius* a zeu diwar an anv se.

Narbona a zo bet da gentañ kêrbenn ar rannvro *Narbonensis*, ha goude ar rannvro *Narbonensis Iñ*.

Aloubet eo bet gant ar Wizigoted er bloaz 462.

### Krennamzer
Beskonted ez eus bet e Narbona, sujet da gontelezh Toloza. Ar beskont diwezhañ, *Guillaume III*, a zo bet lazhet dirak mogerioù Ivry, er bloaz 1424.

Gaston, kont Foix, deut da vezhañ perc'henn ar veskontelezh Narbona, e roas ar veskontelezh da Loeiz XII, roue Bro-C'hall, en eskemm dugelezh Nemours. Adalek an amzer se, beskontelezh Narbona e chomas staget ouzh Kurunenn Bro-C'hall.

### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs 1901-2009


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:55000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 	 	
  bar:1901 text:1901 
  bar:1911 text:1911 
  bar:1921 text:1921 
  bar:1931 text:1931 
  bar:1946 text:1946 
  bar:1954 text:1954  
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2009 text:2009

PlotData=
  color:barra width:30 align:left
  bar:1901 from:0 till: 28852
  bar:1911 from:0 till: 28173
  bar:1921 from:0 till: 28956
  bar:1931 from:0 till: 31909
  bar:1946 from:0 till: 29975
  bar:1954 from:0 till: 32060
  bar:1962 from:0 till: 33891
  bar:1968 from:0 till: 38441
  bar:1975 from:0 till: 39342
  bar:1982 from:0 till: 41565
  bar:1990 from:0 till: 45849
  bar:1999 from:0 till: 46510
  bar:2006 from:0 till: 50776
  bar:2009 from:0 till: 52252

PlotData=
  bar:1901 at: 28852 fontsize:S text: 28.852 shift:(-8,5)
  bar:1911 at: 28173 fontsize:S text: 28.173 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 28956 fontsize:S text: 28.956 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 31909 fontsize:S text: 31.909 shift:(-10,5)
  bar:1946 at: 29975 fontsize:S text: 29.975 shift:(-10,5)
  bar:1954 at: 32060 fontsize:S text: 32.060 shift:(-10,5)
  bar:1962 at: 33891 fontsize:S text: 33.891 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 38441 fontsize:S text: 38.441 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 39342 fontsize:S text: 39.342 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 41565 fontsize:S text: 41.565 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 45849 fontsize:S text: 45.849 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 46510 fontsize:S text: 46.510 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 50776 fontsize:S text: 50.776 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 52252 fontsize:S text: 52.252 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(30,20)
  text:source INSEE


## Levrlennadur
* André Blanc ː *L'Homme emprisonne le Temps. Les Calendriers*. Les Belles Lettres. Paris. 1986
*M.-N. Bouillet ː *Dictionnaire universel d'Histoire et de Géographie.* Librairie Hachette & Cie. Paris. 1863
*Fevrier, Paul-Albert, & Barral I Altet, Xavier ː *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province Ecclésiastique de Narbonne (Narbonesis Prima).* de Boccard. Paris. 1989

## Notennoù ha daveoù