Blue Öyster Cult

**Blue Öyster Cult**, berraet alies e **BÖC**, zo ur strollad sonerezh *[[heavy metal]]* bet ganet e Long Island, e Stad New York er Stadoù-Unanet e 1971.
Doare *psychedelic rock* o fladenn gentañ (1972) a voe deroù ur remzad a bad betek hiziv : 24 milion a bladennoù bet gwerzhet er bed a-bezh. Gant video o c'hanaouenn *Burnin' for You* e rojont lañs e 1981 da ziorroadur ha berzh ar video sonerezhel e sevenadur ar bobl.
Hiziv an deiz e kendalc'h sonerezh Blue Öyster Cult d'ober berzh, koulz war al leurenn, er sinema, er skinwel, ar bruderezh hag an abadennoù sport zoken.

Gwellañ aozadur BÖC evit a sell ouzh ar berzh hag ar badelezh e oa Donald "Buck Dharma" Roeser (penngitarour, kan), Eric Bloom (pennkaner, gitar-lusk, klavieroù), Allen Lanier (pennklavieroù, gitaroù, kan), Joe Bouchard (gitar boud, kan) hag Albert Bouchard (toumperezh, toserezh).
Er strollad a hiziv emañ D. Roeser hag E. Bloom bepred, koulz ha Jules Radino (toumperezh, toserezh), Richie Castellano (klavieroù, gitaroù, kan) ha Kasim Sulton (gitar boud).

## Roll pladennoù
* Blue Öyster Cult (1972)
* Tyranny and Mutation (1973)
* Secret Treaties (1974)
* Agents of Fortune (1976)
* Spectres (1977)
* Mirrors (1979)
* Cultösaurus Erectus (1980)
* Fire of Unknown Origin (1981)
* The Revölution by Night (1983)
* Club Ninja (1985)
* Imaginos (1988)
* Cult Classic (1994)
* Heaven Forbid (1998)
* Curse of the Hidden Mirror (2001)

## Anv hag arouez

Eus ur varzhoneg bet savet er bloavezhioù 1960 gant ar gwazour-sonerion Sandy Pearlman (ganet e 1943 hag ur pozer evit BÖC) e teu an anv "Blue Oyster Cult". Un tamm eus e zastumad barzhonegoù *The Soft Doctrines of Imaginos* e oa, a roas danvez ha talbenn ar bladenn "Imaginos" e 1988.
Er varzhoneg e oa *Blue Oyster Cult* ("Azeulerezh an Istrenn C'hlas") ur strollad ezdouariz e oa o fal sturiañ istor an Douar.

Diwezhatoc'h e kinnigas Allen Lanier lakaat un daouboent war an O, daoust d'ar buruteller Richard Meltzer (ganet e 1945, hag ivez ur pozier evit BÖC) lavaret e kinnigas an Ö kerkent ha degemeret an anv gant ar strollad, "en abeg da neuz wagneriek an *heavy metal*".
Diwezhatoc'h e teuas an daouboent da vout diouzh ar c'hiz en anvioù strolladoù *heavy metal*, evel Motörhead pe Mötley Crüe a-douez reoù all.

Gant an arzour Bill Gawlik e voe treset an arouez a zo war goloenn pep pladenn gant Blue Öyster Cult, e miz Genver 1972.

E mojennoù Hellaz kozh e oa ar groaz krogek arouez Kronos, tad Zeus ; arouez ar plom, unan eus ar metaloù pounnerañ, eo en alkimiezh. Abalamour da gement-se ha da son dibarek gitaroù BÖC e tivizas S. Pearlman ober *heavy metal* eus sonerezh ar strollad, ur rummad bet ijinet gant ar buruteller Mike Saunders e-kerzh ar bloavezhioù 1970.
Er wengelouriezh roman e oa ar groaz krogek arouez an doue Sadorn (Kronos) ha hini ar blanedenn.

Ur wech hepken e voe moullet an anv "*The* Blue Öyster Cult", war goloenn an eil pladenn, *Tyranny and Mutation* (1973)

## Istor
### 1967-1971 : an deroù
E 1967 e oa eus izili BÖC ur strollad eus Long Island anvet *Soft White Underbelly* ("Kof-bihan gwenn blot"), un anv bet tapet gant Sandy Pearlman diwar deskrivadur Italia gant Winston Churchill e-kerzh an Eil Brezel-bed. Ouzhpenn Donald "Buck Dharma" Roeser, Allen Lanier hag Albert Bouchard e oa Les Braunstein (pennkaner) hag Andrew Winters (gitar-boud). Adalek 1968 e fellas da Sandy Pearlman e vije Soft White Underbelly ar respont amerikan d'ar strollad saoz Black Sabbath.
Pouezus e oa perzh S. Pearlman er strollad, pa gave leurennoù, kevradoù gant an tiez-embann, ha pa lakae e varzhonegoù da bozioù ar c'hanaouennoù ; pozer ivez e oa ar skrivagner Richard Meltzer, hag an daou a skrivas evit BÖC a-hed e remzad. Ur bladenn a voe enrollet e ti Elektra e 1968, ha mont kuit a reas Les Braunstein e 1969.

Eric Bloom, anezhañ ijinour son ar strollad, a erlerc'hias ouzh L. Braunstein e Soft White Underbelly. Goude burutelladennoù garv da heul un abadenn er sal *Fillmore East* e New York e tivizas S. Pearlman kemmañ anv ar strollad, a voe *[[Oaxaca]]* kent *Stalk-Forrest Group*, a enrollas ur bladenn e ti Elektra e 1970.
E 1971 e kemeras ar strollad an anv **Blue Öyster Cult**.

### 1971-1975 : ar bloavezhioù gwenn ha du
E 1972 e teuas pladenn gentañ BÖC er gouloù, dindan ur c'holoenn treset e gwenn ha du gant Bill Gawlik. Un degemer mat a voe graet dezhi, a-drugarez da donioù evel *Then Came the Last Days of May*, *Stairway to the Stars* ha *Cities on Flame with Rock and Roll* ; kregiñ a reas BÖC d'ober troiadoù gant Alice Cooper, The Byrds pe c'hoazh Mahavishnu Orchestra.
E-kerzh an troiadoù ez enrollas BÖC un eil pladenn, *Tyranny and Mutation*, a voe embannet e 1973. Enni e kaver an ton *The Red and the Black*, anezhañ ur gentel all eus *I'm on the Lamb But I Ain't No Sheep* a zo er bladenn gentañ, bet buanaet ha gouestlet d'ar *Royal Canadian Mounted Police*. Tonioù brudet all eo *Hot Rails to Hell*, ha *Baby Ice Dog* ma kan Patti Smith gant Blue Öyster Cult evit ar wech kentañ.
E 1974 e teuas ar bladenn *Secret Treaties* er-maez, a reas berzh a-drugarez da *Dominance and Submission* hag *Astronomy* ; gant Allen Bouchard ha Patti Smith e voe skrivet *Career of Evil*. Goude e droiadoù niverus hag e drede pladenn e voe BÖC pedet da seniñ war leurennoù brudet dre ar bed.

### 1975-1981 : ar berzh

Tremen 500 000 skouerenn eus *On Your Feet or on Your Knees*, kentañ pladenn BÖC bet enrollet war al leurenn, a voe gwerzhet e 1975.
E 1976 e voe embannet *Agents of Fortune*, a voe garedonet gant ar Bladenn Blatin (tremen 1 milion a skouerennoù en SUA), hag anvet e-touez ar "gwellañ pladennoù rock klasel" gant ar gelaouenn *Q* e Breizh-Veur e 2004. Hep mar e voe ar ganaouenn *(Don't Fear) The Reaper* an abeg da gement-se, pa zeuas da vout un ton klasel e bed ar rock 'n' roll.
Tonioù meur all zo er bladenn, evel *(This ain't) The Summer of Love* hag *E.T.I. (Extra-Terrestrial Intelligence)*, koulz ha *The Revenge of Vera Gemini* ma kan Patti Smith adarre. Evit an droiad e tivizas Blue Öyster Cult lakaat laser ouzhpenn ar gouleier war al leurenn, ar pezh a zegasas brud ouzhpenn dezho.

Da heul *Agents of Fortune* e voe *Spectres* e 1977, na reas ket ker bras ur berzh daoust d'an ton *Godzilla* a droas war ar chadennoù skingomz e-pad pell.

E 1978 e teuas un eil pladenn bet enrollet war al leurenn, *Some Enchanted Evening*, a droas da vout gwellañ pladenn Blue Öyster Cult hervez an dud, pa voe gwerzhet tremen 2 vilion skouerenn anezhi.
Goude an taol-dis-se e tistroas Sandy Pearlman war e c'hiz, ha mont d'ober war-dro Black Sabbath. Ur gwazour eus an ti-embann EPIC, Tom Werman, a rae war-dro Cheap Trick ha Ted Nugent, a labouras evit ar bladenn *Mirrors* (1979), a voe ur c'hwitadenn genwerzhel. Skarzhet e voe T. Werman, hag erlerc'hiet ouzh Martin Birch, a rae war-dro Black Sabbath kent donedigezh S. Pearlman.

Dindan ren M. Birch e teuas ar bladenn *Cultösaurus Erectus* e 1980, a voe degemeret gwelloc'h c'hoazh e Breiz-Veur eget en SUA. Unan eus ar c'hanaouennoù, *Black Blade*, zo bet poziet gant ar skrivagner skiant-faltazi Michael Moorcock. Heuliet e voe ar bladenn gant un droiad a-gevret gant Black Sabbath, anvet *Black and Blue Tour*.

Gant Martin Birch ivez e voe kenderc'het ar bladenn *Fire of Unknown Origin* e 1981, enni an ton *Burnin' for You* bet skrivet gant D. Roeser (sonerezh) ha R. Meltzer (pozioù), ha *Veteran of the Psychic War* poziet gant M. Moorcock adarre. Da Bladenn Blatin ez eas ivez, ha *Veteran of the Psychic War* a voe arveret er film *Heavy Metal*, bet skignet adal ar 1añ a viz Eost 1981.
Goude *Fire of Unknown Origin* e savas tabut etre an taboulinaouer Albert Bouchard hag ar peurrest eus ar strollad, hag erlerc'hiet e voe ouzh Rick Downey, a rae war-dro ar gouleier betek-henn.

### 1981-1987 : an diskar
Un trede pladenn bet enrollet war al leurenn, *Extraterrestrial Live*, a voe embannet e 1982, ha dindan ren Bruce Fairbairn e teuas *The Revölution by Night* e 1983, gant an ton *Shooting Sharks* bet skrivet gant B. Roeser ha Patti Smith. Goude ar bladenn-se ez eas Rick Downey kuit en ur lezel ur gador c'houllo dirak an toumperezh.
Da-geñver un droiad e Kalifornia e voe bodet BÖC en-dro e miz C'hwevrer 1985 : *Albert's Return* e voe lesanvet an droiad-se, pa zistroas Albert Bouchard da daboulinaouer evit ar wech — evit *ur* wech hepken, ar pezh na oa ket bet komprenet gantañ ; kuitaat BÖC a reas adarre goude an droiad, heuliet gant Allen Lanier prestik goude. Ne voe na taboulinaouer na klavierour er strollad neuze.

Gant daou soner all e teuas BÖC a-benn da echuiñ ar bladenn *Club Ninja* (1985), a voe ur c'hwitadenn genwerzhel.
Goude un droiad en Alamagn ez eas Joe Bouchard kuit gant e c'hitar-boud, ha goap a voe graet eus *Two Öyster Cult* pa ne chome nemet Donald Roeser hag Eric Bloom er strollad. Ret e voe dezho paouez da enrollañ ha da seniñ war al leurenn neuze.

### 1987-bremañ : ''Imaginos'' ha troiadoù

Dihuniñ a reas Blue Öyster Cult pa voe kinniget d'ar strollad ober un droiad en Hellaz en hañv 1987. Ouzhpenn D. Roeser hag E. Bloom e voe Allen Lanier adarre, gant Jon Rogers ouzh ar gitar-boud ha Ron Riddle ouzh an toumperezh.

Goude bout kuitaet BÖC en devoa Albert Bouchard labouret pemp bloavezh-pad war ur bladenn awenet gant *The Soft Doctrines of Imaginos* Sandy Pearlman ; nac'hañ a reas an ti *Columbia Records* embann *Imaginos* evel ur bladenn gant A. Bouchard hepken, met dont a reas S. Pearlman a-benn da gendrechiñ Columbia d'e embann evel ur bladenn gant Blue Öyster Cult, ar pezh a voe graet e 1988. Daoust d'ar burutelladennoù bout mat ha d'an droiad *Imaginos* e voe un hanter c'hwitadenn genwerzhel, dreist-holl abalamour ma ne voe ket brudet gant an ti-embann. Pa voe *CBS Records*, ti-meur Columbia, adprenet gant Sony da vout *Sony Music Entertainment* e voe skarzhet BÖC eus ar merk *Columbia Records*.

E-pad dek bloavezh e chomas Blue Öyster Cult war leurennoù ar bed hep embann pladenn ebet, ha distabil e voe ar bagad tro-dro da D. Roeser, E. Bloom hag A. Lanier pa veze ret bepred kavout un taboulinaouer ha/pe ur soner gitar-boud.

### 1998-2002 : enrollañ adarre

E dibenn ar bloavezhioù 1990 e sinas Blue Öyster Cult ur gevrat gant *CMC Records* (a voe prenet diwezhatoc'h gant ar gompagnunezh breizhveurek *Sanctuary Records*, a embann Black Sabbath hag Iron Maiden), hag a gendalc'has d'ober troiadoù.

Div bladenn a voe embannet d'ar mare-se : *Heaven's Forbid* e 1998 ha *Curse of the Hidden Mirror* (2001 ; ar skrivagner skiant-faltazi John Shirley a sinas pozioù en div.
Ur bladenn all, enrollet war al leurenn hag anvet *A Long Day's Night* a zeuas er-maez e 2002, gant un DVD.

Dizemglev zo bet abaoe etre BÖC ha Sanctuary Records, ha n'en deus embanner ebet er mare-mañ.

## Levezon
En abeg d'o son dibarek ha da liesded o labour en deus Blue Öyster Cult levezonet kalz strolladoù war lies tachenn, Metallica ha moe. en o zouez.
Meur a don gant BÖC zo bet sonet war al leurenn gant arzourion all a bep doare : *(Don't Fear) The Reaper* evel-just, ha *Burnin' for You*, *Godzilla*, hag all. Meur a strollad *[[punk rock]]* a anzav bout bet levezonet gant BÖC.

## Levrlennadur

* POPOFF, Martin : *Agents of Fortune – The Blue Öyster Cult Story*, Wymer Publishing, 2016 
*  LEMANT, Aurélien & BOLLON, Mathieu : *Blue Öyster Cult – La carrière du mal*, Camion Blanc, 2013 

## Notennoù