Ildud

**Ildud** (pe **Iltud**), marvet war-dro 530, a oa ur sant brezhon, deuet eus Enez Vreizh da Arvorig (pe marteze ar c'hontrol), e dibenn ar Vvet pe penn-kentañ ar VIvet kantved. Breur e vije bet da Sadwrn, ha diskibl d'ar manac'h Dyfrig. Anavezet eo ivez evel diazezer un abati e kreisteiz Kembre, e Llanilltud Fawr, e Morgannwg, ma voe desket brasañ sent Breizh. Un den a bouez bras e oa eta abalamour da efedoù e labour hag e levezon war tud a voulc'has istor Breizh.

## E anv
Kavet e vez doareoù-skrivañ all : **Illtyd**, **Eltut**, ha **Hildutus** e latin. 

## Istor ha mojenn
Hiriv e soñjer e oa e penn Cor Tewdws‎, ar manati-skol. 

### Er buhezskridoù
Hervez skrid latin *Buhez Samzun*, eus ar VIIvet kantved avat, e vije bet diskibl da Jermen Auxerre a deuas da Enez Vreizh da brezeg. Kement-se ne dalv ket e vije bet kelennet war-eeun gant an eskob galian. 
War a gomprener e oa bet soudard ha dimezet kent bout abad manati Llanilltud Fawr, e Morgannwg, e kreisteiz Kembre, ma voe skoliet menec'h ha sent e-leizh hag a eas goude da avielañ Kernev-Veur ha Breizh. Kelenn a rae ar Skritur Sakr hag ar brederouriezh eno moarvat dre ma oa desket warno. 

Meur a skrid zo eus *Buhez Ildud*, hag an hini koshañ a zo eus 1140, ma kaver mojenn kentoc'h evit istor. Kontet eo penaos e treizhas da Vreizh gant lestradoù ed abalamour d'an naonegezh a oa eno. Hervez ar skrid e oa mab d'ur priñs brezhon arvorigat anvet Bican Farchog, e voe brezelour gant e genderv ar roue Arzhur, hag e savas bec'h etrezañ ha sant Cadoc en abati Llancarfan. Gant ur vandennad e teuas Ildud da breizhata an abati, ha redek a reas ar venec'h war o lerc'h. En ur c'hoad e tigoras an douar dindan treid ar breizherien, lonket e voent holl nemet Ildud. Cadoc a lavaras e begement da Ildud, penaos en doa ankouaet e relijion, ha setu ar brezelour ken mezhekaet ma'z eas da vanac'h, un tamm evel Ignacio de Loyola en un amzer all, en ur vro all.

## Levezon
En un amzer ma ne oa ket a skolioù ha ma ne veze kenteliet nemet bugale ar re binvidik ne oa nemet manati Ildud a oa an tostañ tra d'ur skol uhel. E-touez e studierien e oa tri rummad tud :
*ar re ac'h eas da Gernev-Veur : Petroc, Piran, Morwenna.
*ar re ac'h eas pelloc'h, da Arvorig, goude bet e Kernev-Veur ur pennad alies: Brieg marteze, met Paol Aorelian ha Samzun a dra sur, ha Magloar, Gweltaz, Kadou, Luner, tud a ouenn uhel an holl anezho, ha dezho diskibien ivez ...
*ar re a chomas e Kembre, evel Dewi ha Baglan.

## Goulennoù
Meur a dra n'int ket sklaer:
*n'ouzer ket pelec'h e oa ganet na marvet : pe en Enez Vreizh, e Kembre, e Morgannwg marteze, evel kalz sent vrezhon all, pe e Breizh? E Kembre avat eo e savas e skol.
*Deuet e vije eus Breizh da Gembre gant diskibien?
*Petra zo kaoz eo ken niverus al lec'hioù en e anv e Kembre koulz hag e Breizh?

Lidet e vez d'ar 6 a viz Du.

## Anv-bihan
Un anv-bihan brezhonek eo Ildud. Kavout a reer ivez stummoù kevrennek evel *Yann-Ildud*.

## Anvioù-lec'hioù
Chomet eo an anv e lec'hioù zo: 

### 
* e Bro-Gwened:
**parrez Pleurdud,
*e Leon:
**an Aber-Ildud,
**parrez Lannildud,
*e Treger:
**e Trogeri, iliz Sant Ildud.

### 
*Llanilltud Fawr
**Iliz Sant Iltud* e Pen-bre.

## Lennegezh
Unan eus harozed Buchedd Garmon, pezh-c'hoari Saunders Lewis diwar-benn Jermen Auxerre, eo Iltud, gant Paulinus Kembre.

## Levrlennadur
*Léon Fleuriot, A Dictionary of old breton – Dictionnaire du vieux breton Part 1, Toronto Prepcorp Limited 1985, page 15.

## Liammoù diavaez
*12th century Life of Saint Illtud in English
*Life of Saint Illtud in Latin
*Early British Kingdoms: St. Illtud Farchog