Jan van Eyck

**Jan van Eyck** (e-tro 1390 e Maaseik – 9 a viz Gouere 1441 e Brugge) a oa ul livour flamank brudet a-drugarez d'e boltredoù heñvel-tre ouzh ar wirionez ha leun a vunudoù. Poltred ar priedoù Arnolfini ha stern-aoter Oan Doue a zo e-touez e oberennoù brudetañ. 

## E vuhez
Ne ouezer ket e peseurt bloavezh e voe ganet. Marteze a-walc'h e teskas e stal-labour ur miniadurour bennak. 
Al livadur koshañ savet gantañ a vefe bet savet etre 1417 ha 1422. Lodenn gleiz un divdaolenn ma weler ar c'hroazstagadur hag a c'haller gwelout er Metropolitan Museum of Art e New York eo. 

Er bloavezhioù 1422-1424 e labouras e lez Yann Bavaria, kont Holland, e den Haag. Pa varvas ar c'hont e miz Genver 1425 ez eas van Eyck da adkavout e vreur Hubert van Eyck e Flandrez. Livour e oa e vreur ivez. Eno e teuas van Eyck da vezañ livour ha mevel kambr an dug Fulup III Bourgogn.

Er goañv 1428 e voe kaset da Bortugal gant Fulub III, da renta-kont eus «gwirvoud korf ha temz-spered» ar briñsez Izabel, ha hi merc'h ar roue Jean Iañ. Goulennet e voe gant van Eyck livañ poltred ar briñsez. Daoust m'eo bet kollet an daolenn e ouezer (un dresadenn a chom) e savas un daolenn heñvel ouzh Mona Lisa. En em staliañ a reas e Brugge ma prenas un ti e 1432. Dimeziñ a reas hag ur mab a voe ganet e 1434.

Diaes eo gouzout hag-eñ eo Jan pe Hubert a savas an oberennoù sinet « Van Eyck » a-raok 1426 (ar bloavezh ma varvas Hubert). Stern-aoter Oan Doue (1432, en iliz-veur Sant-Bavone e Gand) a voe kroget gant Hubert ha peurechuet gant Jan e miz Mae 1432, met ne ouezer ket piv a savas petra ez-resis. Ouzhpenn an oberenn-se e savas poltredoù ha livadurioù ma weler an Itron Varia.
Van Eyck a vez gwelet evel an hini a ziazezas al livañ poltredoù en Europa. Holl an dud livet gantañ a zo diskouezet en doare hanterskeudenn, ha diskouezet ¾ an dremmoù war-du an tu-kleiz. Peurliesañ e vez buket selloù e dudennoù ouzh an arvesterien, ar pezh a oa nevez-flamm pa voent livet. 
En daolenn *Poltred ar priedoù Arnolfini* (1434) e weler ar c'houblad en e di e Brugge da vare e eured. Giovanni Arnolfini a oa ur marc'hadour pinvidik. E-kreiz an daolenn ez eus ur melezour ma weler daou dest an eured, van Eyck a vefe unan anezho. 

A-bouez bras e voe ivez perzh van Eyck a-fet diorren teknikoù al livañ en Europa. Gwellaat a reas teknik al liverezh dre eoul ha kalz e pleustras war livañ gwirvoud ar munudoù hag an danvezioù. 

Ur pennad diwar-benn Jan van Eyck a zo e-barzh *Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori* (Buhez al livourien, kizellerien ha savourien wellañ) gant Dominicus Lampsonius.

## Oberennoù pennañ

* *Ar Varnadenn ziwezhañ* (1420-1425), New York, Metropolitan Museum of Art.
* *Ar C'hroazstagadur* (1425-1430), New York, Metropolitan Museum of Art.
* *Gwerc'hez en un iliz* (e-tro 1425), Berlin, Gemäldegalerie
* *Poltred un orfebour* (e-tro 1430), Bukarest, Mirdi broadel
* *Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin* (1435-1436), Pariz, Mirdi al Louvre
* *Poltred Baudoin Lannoy* (goude 1430), Berlin, Gemäldegalerie
* *Poltred ar c'hardinal Niccolò Albergati* (1431-1432), Vienna, Kunsthistorisches Museum
* *Oan Doue* (e-tro 1432), Gand, iliz-veur Sant Bavon
* *Thymotheos* (1432), Londrez, National Gallery
* *Den e dulban ruz* (1433), Londrez, National Gallery
* *Gwerc'hez he bugel o lenn' (1433), Melbourne, National Gallery of Victoria
* *Ar priedoù Arnolfini* (1434), Londrez, National Gallery
* *Itron Varia ar chaloni van der Paele* (1434 ou 1436), Brugge, Mirdi kêr Groeninge
* *Gouel Maria Veurzh* (1435), Washington, National Gallery of Art
* *Poltred Giovanni Arnolfini* (e-tro 1435, Berlin, [[Gemäldegalerie (Berlin)|Gemäldegalerie]]
* *Poltred Jan Leeuw* (1436), Vienna, [[Kunsthistorisches Museum]]
* *Gwerc'hez ar chaloni* (1436), Mirdi Groeninge, Brugge
* *Santez Barba* (1437), Antwerpen, Mirdi ar roue
* *Gwerc'hez e-kichen ur feunteun' (1439), Antwerpen, Mirdi ar roue
* *Poltred Marguerite van Eyck* (1439), Brugge, Mirdi-kêr Groeninge
* *Poltred C'hrist* (1440), Brugge, Mirdi kêr Groeninge
* *Itron Varia Nicolas van der Maelbecke* (diechu, 1440-1441), Breizh-Veur, dastumadeg prevez

## Levrlennadur
* A. Châtelet, *Van Eyck*, Milan, 1979
* A. Châtelet, *Jean van Eyck enlumineur*, Presses universitaires de Strasbourg, 1993 
* E. Dhanens, *Hubert et Jan van Eyck*, Albin Michel, 1980 
* G. Faggin, *Tout l’œuvre peint des frères Van Eyck*, Flammarion, 1988 
* M. J. Friedländer, *De Van Eyck à Breughel*, 1985 
* C. Harbison, *Jan Van Eyck*, Reaktion Books, 1991 
* L. Seidel, *Jan Van Eyck’s Arnolfini Portrait*, Cambridge Univ. Press, 1993 

## Liammoù diavaez
* Art Gallery - Jan van Eyck
* Ur sell a-dost ouzh Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin - Lec'hienn mirdi al Louvre
* Web Gallery of Art
* Arts-up : Jan van Eyck
* Centre for the Study of Fifteenth-Century Painting in the Southern Netherlands and the Principality of Liège 
* Web Gallery of Art
* Jan van Eyck Gallery at MuseumSyndicate
* Flemish Art Collection: Madonna with Canon Joris van der Paele, a masterpiece by van Eyck
* 103 oberenn gant Jan van Eyck, lec'hienn www.jan-van-eyck.org