Ar Faoued

: *Evit ar gumun en Aodoù-an-Arvor, gwelet [[ar Faved]].*
----

**Ar Faoued** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Gernev, e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan. Penn kanton e oa betek 2014.
## Douaroniezh
* Ar Stêr-Laeron hag an Ele a gember etre Lannejenn hag ar Faoued.
## Anv
## Ardamezioù

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Faoued e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Faoued da benn ur c'hanton, hini ar Faoued, ha da benn un distrig, distrig ar Faoued, seizh kanton ennañ: ar Faoued, Berne, Gourin, Langoned, Lannejenn, Prizieg ha Pleurdud. Gourin, sez ur senesaliezh, a glaskas mirout he sez roueel, met nac'het e voe gant ar Faoued; en aner c'hoazh e klaskas Gourin bout staget ouzh Karaez war tachenn ar justis. Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet an distrigoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton). Brasaet e voe Kanton ar Faoued e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet en Arondisamant Pondi krouet e 1800.
### 
* 26 - 27 a viz Eost 1918: distrujet e voe an iliz gant an tan.
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 119 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 148 hervez monumant Santez-Anna-Wened, 165 hervez monumant ar re varv (da lâret eo 4,46 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911) eus ar gumun, abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil Brezel-bed]]

SkolajSantez-BarbaArFaouedKerneMorBihan.JPG|Ar Skolaj *Santez-Barban*.
PlakennSkolajSantez-BarbaArFaouedKerneMorBihan.JPG|Ar blakenn ouzh ar Skolaj *Santez-Barban*.

* **Repuidi-brezel**: d'an 10 viz Even 1940 e oa 868 repuad er Faoued; 67 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon; daou diegezh yuzev a zeuas eus rannvro Bariz da repuiñ er Faoued goude Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver e miz Gouere 1942. Dont a rejont a-benn da chom hep bout serret ha gell a rejont distreiñ da Bariz e dibenn ar bloaz 1944.
* D'an 19 a viz Even e tegouezhas al lu alaman er Faoued.
* D'an 8 a viz Meurzh 1944 e voe lazhet al livour Arthur Midy, hag e wreg d'e heul, gant ar Rezistañs abalamour d'an darempredoù stank o deveze gant an Alamaned.
* D'ar 1añ a viz Mae 1944 e voe manifestet er vourc'h a-enep d'an nazied gant kantadoù a dud.

* 7 a viz Mae 1944: ur rastelladeg a voe graet gant al lu alaman er vourc'h. 
* Tro 70 a dud ag ar Rezistañs a voe barnet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman er Faoued, bet krouet d'an 20 a viz Even 1944, a oa he sez er Skol (Skolaj bremañ) *Santez-Barban*.
* Ti-post: d'ar 28 a viz Ebrel e voe kemeret 26 000 Lur en ti-post gant tud ar Rezistañs, ha 352 195 Lur d'ar 17 a viz Mae.
* D'ar 1añ a viz Eost 1944 e voe fuzuilhet tri Rezistant gant an Alamaned e Trosalaun.
* Dieubet e voe ar Faoued d'an 3 a viz Eost 1944: an Alamaned a dec'has war-zu an Oriant, un nebeud anezhe a zizertas; steudadoù alaman a dreuzas ar vourc'h en euriadoù goude, evit mont ivez d'an Oriant.
* Mervel a reas 38 den abalamour d'ar brezel, lod anezhe ne oant ket eus ar gumun.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas c'hwec'h gwaz.
## Lennegezh
**Er Faoued** an hini eo e krog ar romant polis *[[L'Île aux trente cercueils]]* (Maurice Leblanc, *Le Journal*, 1919) pan arru Véronique d'Hergemont — penntudenn an oberenn — er gêriadenn, a-raok kenderc'hel gant he hent betek « Sarek », an enezenn faltaziek a-vaez da Fouenant.
## Brezhoneg
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1993. 
* E distro-skol 2024 e oa 36 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
## Monumantoù ha traoù heverk
### Skeudennoù eus [[Chapel santez Barban]] ([[XVvet kantved]])

ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan02.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan01.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan03.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan04.JPG|
173 Arthur Midy Réparation du toit de la chapelle Saint-Fiacre.JPG|Livadenn gant Arthur Midy.

### Skeudennoù eus Chapel Sant-[[Fiakr|Fieg]],

ChapelSantFiegArFaouedKerne.JPG|
Jube chapelle Saint-Fiacre.jpg|Jube. 
GermainDavid-NilletSant-FiegArFaoued.jpg|Livadenn gant Germain David-Nillet.

### Savadurioù all

Koc'huarFaoued.JPG|Koc'hu ar Faoued.
Halles-faouet.jpg|Ar c'hoc'hu. 
Église paroissiale du Faouët.JPG|An iliz katolik.

* Ar c'hoc'hu, .
* Iliz katolik *Intron-Varia-Gorroidigezh*, 
#### Brezelioù
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn
## Tud vrudet
* Erwan Evenou.
* Filip Normant, diouganer.
* Livourion: Charles Rivière, Alphonse Le Leuxhe, Germain David-Nillet, Arthur Midy, Guy Wilthew, Emile Compard, Oscar Chauvaux, Sydney Curnow Vosper.
### <small>Tud bet ganet eno</small>
* Alain le Maout, eskob Leon eus 1482 da 1484, hag eskob Kemper eus 1484 betek e varv e 1493. Kadoriad kentañ Kambr ar C'hontoù Breizh e oa bet eus 1486 da 1492.
* Mari-Louise Tromel, Marion ar Faoued he lesanv dezhi, 6 a viz Mae 1717.
### <small>Tud bet marvet eno</small>
* Arthur Midy, livour, lazhet gant ar Rezistañs d'an 8 a viz Meurzh 1944.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1790

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)

ImageSize  = width:800 height:200

PlotArea   = left:60 bottom:40 top:40 right:40
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1790 text:1790
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 text:1876
  bar:1891 text:1891
  bar:1896 text:1896
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
  bar:2022 text:2022
PlotData=
  color:d width:20 align:left
  bar:1790 from:0 till:  2409
  bar:1831 from:0 till:  2662
  bar:1841 from:0 till:  2958
  bar:1846 from:0 till:  3228
  bar:1856 from:0 till:  3038
  bar:1872 from:0 till:  2760
  bar:1876 from:0 till:  2922
  bar:1891 from:0 till:  3277
  bar:1896 from:0 till:  3142
  bar:1911 from:0 till:  3702
  bar:1921 from:0 till:  3727
  bar:1931 from:0 till:  3561
  bar:1936 from:0 till:  3567
  bar:1946 from:0 till:  3893
  bar:1954 from:0 till:  3307
  bar:1962 from:0 till:  3057
  bar:1968 from:0 till:  3048
  bar:1975 from:0 till:  3149
  bar:1982 from:0 till:  3177
  bar:1990 from:0 till:  2869
  bar:1999 from:0 till:  2806
  bar:2006 from:0 till:  2882
  bar:2012 from:0 till:  2821
  bar:2022 from:0 till:  2816

PlotData=
  bar:1790 at: 2409 fontsize:S text: 2409 shift:(-10,5)
  bar:1831 at: 2662 fontsize:S text: 2662 shift:(-10,5)
  bar:1841 at: 2958 fontsize:S text: 2958 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 3228 fontsize:S text: 3228 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 3038 fontsize:S text: 3038 shift:(-10,5)
  bar:1872 at: 2760 fontsize:S text: 2760 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 2922 fontsize:S text: 2922 shift:(-10,5)
  bar:1891 at: 3277 fontsize:S text: 3277 shift:(-10,5)
  bar:1896 at: 3142 fontsize:S text: 3142 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3702 fontsize:S text: 3702 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 3727 fontsize:S text: 3727 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3561 fontsize:S text: 3561 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3567 fontsize:S text: 3567 shift:(-10,5)
  bar:1946 at: 3893 fontsize:S text: 3893 shift:(-10,5)
  bar:1954 at: 3307 fontsize:S text: 3307 shift:(-10,5)
  bar:1962 at: 3057 fontsize:S text: 3057 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 3048 fontsize:S text: 3048 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 3149 fontsize:S text: 3149 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 3177 fontsize:S text: 3177 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 2869 fontsize:S text: 2869 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 2806 fontsize:S text: 2806 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 2882 fontsize:S text: 2882 shift:(-10,5) 
  bar:2012 at: 2821 fontsize:S text: 2821 shift:(-10,5) 
  bar:2022 at: 2816 fontsize:S text: 2816 shift:(-10,5)  


## Melestradurezh
## Gevelliñ
*Áth Cinn 

## Daveoù ha notennoù