Molly Malone

*Arabat eo droukveskañ gant [[Mary Mallon]]*.
----

***Molly Malone*** (anavet ivez evel ***Cockles and Mussels*** "Rigadelled ha Meskl" hag ***In Dublin's Fair City*** "E Keoded Kaer Dublin") zo ur ganaouenn a c'hoarvez e Dublin hag a zo aet da gan broadel nann-ofisiel kêr-benn Republik Iwerzhon.

Ar ganaouenn a gont istor faltaziek ur beskerez koant a vije bet o werzhañ e stradoù Dublin a-raok mervel en he yaouankiz diwar un derzhienn. E dibenn an  e redas ur brud diwar-benn ur vaouez anvet Molly Malone hag he devije bevet er  ; poltredet e vez evel ur werzherez er straedoù war an deiz hag ur c'hast diouzh noz. En enep avat e vez lakaet a-wechoù da unan eus an nebeud gwerzherezed diorged a oa d'he mare.

Anv ur vaouez eo Molly Malone ; un delwenn dezhi a voe dioueliet e 1988 e Grafton Street gant Ben Briscoe (1934-2023), aotrou maer Dublin, da-geñver lidoù milvet deiz-ha-bloaz trec'h ar roue Máel Sechnaill mac Domnaill war ar viking Olaf Cuaran en Emgann Tara e 980, ar pezh a lakaas ar C'houezeled da vout mistri war Rouantelezh Dublin. An 13 a viz Mezheven a voe dislêriet *Molly Malone Day*, "Devezh Molly Malone*.

E miz Gouhere [[2014]] e voe dilec'hiet an delwenn ha staliet e Suffolk Street, e-tal Ti an [[Touristerezh]], evit reiñ lec'h da roudennoù Luas ("[[tizh]]" en [[iwerzhoneg]]), ar rouedad [[tramgarr]] e kêr.

==Orin==
Den ne oar a belec'h e teu ar ganaouenn *Molly Malone* ; petra bennak ma kont istor un Iwerzhonadez e Dublin e c'hall bout bet savet e lec'h all.

N'eo ket bet prouet ez eo bet savet en enor d'ur vaouez wirion he devije bevet e Dublin er XVII kantved pe d'ur mare all. Un adstumm poblek eus an [[anv-bihan|anvioù-bihan]] [[Mary]] ha [[Margaret]] eo "Molly", ha paot eo an [[anv-tiegezh]] "Malone" en Iwerzhon. Kalz merc'hed bet ganet e Dublin zo bet anvet "Molly Malone" a-dreuz an amzer, ha n'eur ket bet gouest da gavout unan hag a vefe liammet ouzh ar ganaouenn ; hogen poellgor lidoù 1988 a lavaras e oa marvet ur vaouez anvet Molly Malon e Dublin d'an [[13 a viz Mezheven]] [[1699]], alese deiziad *Molly Malone Day*.

Ne voe ket enrollet ar ganaouenn kent ar bloaz [[1876]], pa voe bet embannet e [[Boston]], [[Massachusetts]] dindan an anv *Cockles and Mussels* en un dastumad kanaouennoù skolioù-meur [[stadunanat]] e rann ar c'hanaouennoù deuet eus skolioù-meur [[Bro-Saoz|saoz]] hag [[Alamagn|alaman]] ; dre-se ez eus bet soñjet e teu eus Iwerzhon. Ur gentel all a voe embannet e [[1884]] e [[Londrez|London]] gant Francis, Day & Hunter Ltd., sinet gant James Yoreston evit an ton hag ar son hag Edmund Forman evit kempennadur ar [[sonerezh]] ; hervez an embanner ez eo bet adembannet gant aotre an ti Kohler & Son en [[Edinburgh]] ([[Bro-Skos]]) ; eno neuze e vije bet embannet ar ganaouenn a-raok, hogen biskoazh n'eus bet kavet ur skouerenn anezhi.

==Kentelioù==

Ar *music hall* eo an doare abadennoù a oa diouzh ar c'hiz e [[Breizh-Veur]] e dibenn an , ha diouzh ar c'hiz-se eo *Molly Malone* ; koulskoude e c'hall bout bet savet diwar ur ganaouenn-bobl goshoc'h a-galz, nemet ez eo pell an ton hag ar pozioù diouzh hengoun ar gwerzioù a veze kanet er straedoù en Iwerzhon. Tragikomek eo danvez an istor evel ma oa ar c'hiz d'ar mare, ha moarvat e oa bet aozet dindan levezon kanaouennoù damheñvel kar d'an ton stadunanat *Oh My Darling, Clementine* bet savet gant Percy Montross e-tro ar bloaz [[1880]].

Ur gentel all, *Cockles and Mussels*, disheñvelik he fozioù, a voe embannet e 18884 e [[Cambridge (Massachusetts)|Cambridge]] ([[Massachusetts]])

En ul levr anvet *Apollo's Medley* bet embannet e [[Doncaster (Yorkshire)|Doncaster]] ([[Yorkshire]]) e-tro [[1790]] emañ ar ganaouenn *Sweet Molly Malone* diwar-benn ur vaouez hag a veve e Binn Éadair ( Howth) e bannlev Dublin, hogen disheñvel-krenn eo an danvez diouzh *Molly Malone*. Adembannet e voe e [[Glasgow]] e [[1830]] dindan an anv *Molly Malone*.

==Pozioù==

<gallery mode="packed" heights="300px" caption="Div gentel eus *Molly Malone* (a-douez kalz re all)">
Molly Malone (sheet music).jpg|Mentad <math>3/4</math>, tonegezh Sol muiañ
Cockles and Mussels (Student's Songs 1884).jpg|Mentad <math>6/8</math>, tonegezh Do muiañ
</gallery>

==Enrolladennoù==
Meur a gentel eus *Molly Malone* zo bet enrollet, gant meur a ganer hag a laz-seniñ, [[The Dubliners]], [[Sinéad O'Connor]] ha [[Pete Seeger]] en o zouez.

E [[1998]], da-geñver lidoù dizalc'hiezh Dublin e 980, e voe enrollet ur gentel eus ar ganaouenn gant ur bodad sonerien, The Band of Dubs, evit reiñ ar gounidoù da aozadurioù a drugarez.

Meur a gentel e yezhoù all zo bet enrollet, en o zouez ar [[galleg]] (*Molly Malone*), an [[izelvroeg]] (*Kokkels en mossels*, "Rigadelled ha meskl") hag e [[ruseg]] (Душа моя, Молли – *Doucha moya, Molly* – "Ma ene, Molly").

==Delwenn==

En enor da harozez ar ganaouenn *Molly Malone* e c'houlennas an embregerzh Jurys Inn Hotel Group digant ar [[kizellañ|gizellerez]] iwerzhonat Jeanne Patricia Rynhart ([[1946]]-[[2020]]) ober un delwenn [[arem]] evit lidañ milvet deiz-ha-bloaz Dublin e 1988. An delwenn gentañ e vije bet unan eus 12 re all gouestlet da Iwerzhoniz all evel [[Oscar Wilde]] ha [[William Butler Yeats]], a vije lakaet er straedoù evit sevel ur roudenn arouezius eus kêr.

Breutadeg a savas pa voe dioueliet an delwenn e Grafton Street. An aozadurioù *An Chomhairle Ealaíon* ("Kuzul an Arzoù") hag *Aosdána* ("Bodad an Arzourien") a lakaas klemm enep *Bord Fáilte* ("Poellgor an Touristerezh") rak displijet e oa o izili gant an dister ma oa an delwenn, hervezo. Ar maer Ben Briscoe a savas a-du gant labour J. P. Rynhart dre lavaret e oa plijet-bras tud Dublin gant an delwenn, a garent forzh. Kement en he c'harent ma rojont ul lesanv dezhi : *The Tart with the Cart*, eleze "Yarez he C'harrigell", peogwir ez eo gwisket ar vaouez yaouank e giz ar XVII kantved gant ur sae hir-hir hogen krouizet-ledan da zizoleiñ he c'herc'henn fonnus ; . Aduidi ar gizellerez a lavaras e veze maouezed ar XVII kantved o reiñ bronn d'o bugale a-wel d'an holl, ha bronnoù a vez dispaket e pep lec'h neuze ; ouzhpenn da se, kerc'henn dizolo Molly Malone a rae dave d'he labour-noz evel gast.

Berramzer kent ma vefe bet dilec'hiet an delwenn eus Grafton Street da Suffolk Street e 2014 e voe mui-ouzh-mui a weladennerien o flourañ divronn Molly Malone "evit kaout chañs vat". Lod tud a savas o mouezh enep an [[harellerezh reizhel|harellerezh revel]]-se ; ar ganerez iwerzhonat Imelda May (*[[1974]]) a zisklêrias e oa kement-se lakaat ar maouezed da draezoù, en ur c'houlenn penaos e c'hellfe an delwenn vronnek nemeti e Dublin bout arsaihet bemdez dirak daoulagadoù ar vugale. E miz C'hwevrer [[2024]], ur sonerez war ar straedoù a voulc'has ur stourm anvet *Leave Molly mAlone* ("Lezit Molly e peoc'h") enep bengasoni ar c'hiz-se hag evit ma paouezfe.

==Levrlennadur==
* Kilfeather, Siobhán Marie. *Dublin: a cultural history''. Oxford : Oxford University Press, 2005 

## Liammoù diavaez
* 
* 
* 
## Notennoù