Papamobile

***Papamobile*** () en italianeg (*papamobili* el liester), *papacinetum* ha *papocinetum* e latin, eo anv poblek ur c'harr-tan treset ha fardet a-ratozh-kaer evit kas ar pab d'en em ziskouez d'ar bobl.
Gant un tron douget war divskoaz gwazed (*sedia gestatoria* e latin, "kador evit dougen") e veze graet gwechall adalek ren ar pab Stefan II en .
«&nbsp;*SCV 1*&nbsp;», da lavarout eo *Stato della Città del Vaticano 1*, ar c'hentañ karr e Stad Keoded ar Vatikan, eo niverenn marilh an holl girri a gas ar pab, forzh pelec'h e vefe er bed.

Meur a dres zo bet d'ar *papamobili* : digor penn-da-benn, pe gant ul logell e gwer didreuzus d'an tennoù arm-tan – hennezh zo bet kavet hollret abaoe ma oa bet klasket lazhañ ar pab Yann-Baol II d'an 13 a viz Mae 1981 e Keoded ar Vatikan ; e lod kirri e vez azezet ar pab, en e sav e vez e lod all.
Melestradurezh ar Vatikan (*Romana Curia*) eo a ziviz diwar-benn an doare karr, hervez al live a surentez a zo rekis, hed ha tizh an dibun, ha penndibaboù ar pab.

An embregerezh alaman Mercedes-Benz a bourchasas an niver brasañ a *bapamobili*.
E miz Kerzu 2024 e voe ar *papamobile*-tredan kentañ, ha raktreset eo e vefe holl girri ar bibien reoù tredan a-benn ar bloaz 2030

## Istor
A-raok ar c'hirri-tan ec'h implijed ur *sedia gestatoria*, ur gador douget gant servijourien ar Vatikan.
Dalc'het e voe ar c'hiz-se pell goude ar *papamobile* kentañ, pa voe klenket ar gador ziwezhañ e 1978 goude marv ar pab Paol VI ; diwezhañ gwech ma voe ar pab o tibunañ er gador a voe d'ar 27 a viz Gwengolo 1978, en derc'hent d'e dremenvan. Warlerc'hiad hennezh, Yann-Baol II, a zilezas ar gador hag a zibabas ar *papamobile* da vat.

Goude ar *sedia gestatoria* e voe karroñsoù kinklet gant voulouz ruz hag aour, evel ma weler e Mirdioù ar Vatikan.

D'ar mare ma krogas ar c'hirri-tan da baotaat e oa an Dalc'h Roman o ren : dizemglev bras a oa etre ar bibien adalek Pi IX ha gouarnamant Italia abaoe kemeridigezh Roma e 1870. Evel "prizonidi ar Vatikan" en em lakae ar bibien betek Kengradoù al Laterano e 1929, a stalias Italia hag ar Vatikan da ziv Stad dizalc'h an eil diouzh eben.

D'an 10 a viz Du 1929, ar vreudeur Graham eus Detroit (Michigan) – lesanvet *Motor City* – a brofas ur c'harr-tan Graham Paige *837* d'ar Vatikan, met gant Mercedes-Benz e voe profet ar *papamobile* ofisiel kentañ, d'ar pab Pi XI e 1930


Papal Carriage, Vatican.jpg|Karroñs ur pab.
Graham Paige Motors, Type 837, del 1929 -FG.jpg|Graham Paige *837*, 1929.


### Yann-Baol II
Kentañ gwech ma veajas Yann-Baol II e Polonia, e vro c'henidik, e 1979 e tibunas gant ur *papamobile* gwenn deveret diouzh ur c'harr-samm polonat, an FSC *Star 660*.
E 1979 ivez e veajas ar pab da Iwerzhon ; eno, Ford Ireland a brofas ur c'harr-samm bras Ford *D* fardet e Corcaigh ha troet e *papamobile*. Kinniget da feurmiñ eo bremañ
Bloaz goude e tibunas Yann-Baol II en Alamagn war bourzh ur *papamobile* deveret diouzh ur Mercedes *230 G*.
E bourzh ur Fiat *Campagnolo* edo ar pab polonat pa voe darbet dezhañ bezañ lazhet e Keoded ar Vatikan e 1981. Da heul an darvoudenn e voe staliet gwerennoù didreuz ouzh an armoù-tan war ar *papamobile*.
Bloaz goude ec'h eas d'ar Rouantelezh-Unanet, ma voe profet dezhañ daou *bapamobile* fardet gant British Leyland Motors : ur c'harr-samm Leyland *T45* hag ur Range Rover hobregonet.
E 1982 ivez e voe Yann-Baol II en ur *papamobile* SEAT *Panda* a-hed e veaj e Spagn
E 1984 e voe ar pab e Kanada, ma tibunas en ur *papamobile* General Motors Chevrolet/GMC *C/K* azasaet e Pierreville, e Québec,  kg a bouez enni ha 6,40 metr e hirder. Goude-se e voe kaset d'ar Vatikan, hag adimplijet e 1998 pa voe ar pab e Cuba.
E Stadoù-Unanet Amerika e voe Yann-Baol II e miz Gwengolo 1987 ; da-geñver ar weladenn-se, Mercedes-Benz a gasas dre nijerez daou *bapamobile* Mercedes *230 G* da Washington, D.C., ma voent kemmet gant ar United States Secret Service evit ma c'hellfe ar blenier mont tre e logell ar pab ; miret e voe ar gemmadenn goude-se.

E 2002, Yann Baol II a c'houlennas groñs ma vefe paouezet er media d'ober gant an anv *papamobile*, a gave «&nbsp;divriek&nbsp;».


Rekonstrukcja Papamobile na bazie Stara 660 (15) - SACROEXPO-2013-06-17.jpg|Ar *Star 660*, kentañ *papamobile* Yann-Baol II.
Popemobile assassination attempt John Paul II 13 may 1981 Vatican 13.jpg|Ar Fiat *Campagnola* m'edo Yann-Baol II pa glasked e lazhañ.
SCW533X Leyland Constructor Popemobile - 50229853707.jpg|Al Leyland *T45 Popemobile*.
Seat Panda 1980-1985 Papamobil Madrid 1982 frontright 2008-03-28 A.jpg|Ar SEAT *Panda*.


### Benead XVI
Un SUV (*Sport Utility Vehicle*) Mercedes-Benz *M* e voe ar *papamobile* a gasas ar pab Benead XVI an aliesañ. War ar c'harr-se e oa ul logell peurgloz e gwer ma veze kaset oksigen. Dre ziadreñv ar c'harr ec'h ae ar pab e-barzh a-raok sevel gant un diri ha mont en e goazez war ur gador goloet a lêr gwenn ha kinklet gant aour ; goude-se e veze gorreet ar gador el logell evit ma vefe gwelet gwelloc'h ar beleg-meur. E penn dirak ar c'harr, e-kichen ar blenier, e oa un azezenn evit un treizhad, anezhañ ur gwazour surentez peurliesañ. Bras a-walc'h e oa logell ar pab evit degemer daou skoazeller, a c'helle azezañ dirak ar gador uhelaet. Hobregonet e oa ar *papamobile*, ha didreuzus d'an tennoù arm-tan e oa ar gwer ; gouest e oa ar c'harr da c'houzañv danvez-tarzh dindanañ pe tro-dro dezhañ. War-dro  lur sterling e kouste ar *papamobile*-se e 2011, da lavarout eo war-dro  euro e 2026.


Popemobil Mai 2007.jpg|Benead XVI en ur *papamobile* Mercedes-Benz *M e [[São Paulo]], [[Brazil]], e 2007.
Oliver Mark - Mercedes-Benz M-Class Popemobile, Freiburg im Breisgau 2011.jpg|Tu a-dreñv ar Mercedes-Benz *M*.
</gallery>

===Frañsez===

Ar pab [[Frañsez (pab)|Frañsez]] e kavas gwell dezhañ bevañ en un doare strishoc'h ha beajiñ e kirri eeunoc'h ; boas e oa da vleniañ e-unan ur [[Renault]] 4 gwenn dre Geoded ar Vatikan.

Pa voe e [[Republik Korea]] e-pad pemp devezh e [[2014]] e c'houlennas ma vije prestet dezhañ ar c'harr bihanañ fardet er vro ; ur *papamobile* Kia *Soul* e voe neuze, a oa kalz bihanoc'h eget kirri bras an ambroug.<br>
Pa voe ar pab e [[Filipinez]] e miz Genver [[2015]] e veajas en ur *jeepney*, ur bus giz ar vro, troet e *papamobile*, hag ur c'harr Isuzu *D-Max*.<br>
Ar farder [[italia]]n Fiat a bourchasas ar *papamobile* Jeep *Wrangler* a zibunas en [[Ecuador]] e 2015 ivez ; gant Fiat c'hoazh e voe roet e 2015 ar c'harr bihan *500 L* [[du (liv)|du]] a voe implijet gant Frañsez e Stadoù-Unet Amerika, e miz Gwengolo 2015 adarre.<br>
E [[2019]] e voe profet d'ar pab un SUV Dacia *Duster* e-sell ur weladenn e [[Roumania]].<br>
E miz Gwengolo [[2024]] e voe ar pab Frañsez en [[Indonezia]], ma veajas en ur *papamobile* graet diwar ar c'harr hobregonet Pindad Maung *MV3 Tangguh*. E [[Singapore]] e voe goude-se, ma voe gwelet en ur *papamobile*-tredan Hyundai *Ioniq 5*.
E miz Kerzu 2024, ar Vatikan a resevas e *bapamobile*-tredan kentañ, ur Mercedes-Benz *G-Wagen*.

D'ar 21 a viz Ebrel [[2025]] e varvas ar pab Frañsez. Da-geñver e obidoù e voe treuzdouget e arched gant ur *papamobile* diwezhañ, deveret diouzh ur Ram Truck *1500*, betek ar benniliz *Basilica di Santa Maria Maggiore* e Roma.

E miz Mae 2025 e voe embannet unan eus e lavaroù diwezhañ : ma vefe troet unan eus ar *papamobile* en ur c'hlañvgarr ha kaset gant an <abbr title="Aozadur e-maez-gouarnamant">AMG</abbr> Caritas Jerusalem da brederiañ bugale [[Gaza]] o c'houzañv ur [[gouennlazh]] a-berzh [[Israel|Stad Israel]] ; miz goude, an AMG a embannas e oa bet nac'het gant Gouarnamant Israel ma yafe ar c'harr tre e [[Bandenn Gaza]].

=== Leon XIV ===
A-raok lidoù e babelezh, ar pab [[Leon XIV]] a zibunas en ur *papamobile* dido evit saludiñ an engroez a oa bodet war Leurgêr Sant-Pêr e Keoded ar Vatikan.

== Liammoù diavaez ==

*  [https://www.newadvent.org/cathen/13679a.htm *Sedia Gestatoria*].
*  [https://gulfnews.com/world/europe/popemobiles-through-the-years-1.1548740275450 *Popemobiles through the years*].
*  [https://www.washingtonpost.com/graphics/local/2015-papal-visit/popemobile-illustrated-history/ *An illustrated 215-year history of the popemobile*].
*  [http://www.targhevaticane.it/a104_scv1-ad-oggi.html *SCV1 ad oggi''].

## Notennoù