open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karl II, Dug Mecklenburg-Strelitz

**Karl II**, pe *Karl II von Mecklenburg-Strelitz*, pe *Carl Friedrich Ludwig von Mecklenburg-Strelitz* (Mirow, 1741–1816 Neustrelitz), a oa Dug Mecklenburg-Strelitz (etre 1752 ha 1815, ha gouarnour rouantelezh Hannover evit e vreur-kaer George III, a oa roue Bro-Saoz ha roue Hannover war un dro. Adalek 1815 betek e varv e 1816 e voe dug-meur.

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a eure e 1768, e Darmstadt, da Friederike von Hessen-Darmstadt (1752–1782), ha dek bugel o doe.
* Charlotte (1769-1818), priñsez Sachsen-Hildburghausen; 
* Karoline Auguste (1771-1773)
* Georg Karl Friedrich (1772-1773)
* Therese ( 1773-1839), priñsez Thurn und Taxis 
* Friedrich Georg Karl (1775- 1775)
* Luise von Mecklenburg-Strelitz (1776- 1810), rouanez Prusia, 
* Friederike von Mecklenburg-Strelitz (1778- 1841), rouanez Hannover
* Georg (1779-1860), dug-meur Mecklenburg-Strelitz
* Friedrich Karl Ferdinand ( 1781-1783)
* Augusta Albertina (1782-1782)
Brudet e oa kened o feder merc'h, Charlotte, Therese, Luise, ha Friederike.

Addimeziñ a reas Karl da

E 1782 avat e varvas Friederike er gwilioud. Daou vloaz goude, e 1784, ec'h addimezas Karl d'e c'hoar-gaer Charlotte .

Bloaz goude e varvas Charlotte, da 30 vloaz evel he c'hoar, goude ur gwilioud poanius, ha genel ur mab.

Dilezel e garg a reas he fried neuze da sevel e vugale: ar pemp chomet bev eus an dek en doa bet gant ar c'hoar henañ Friederike, hag an hini en doa bet gant ar c'hoar yaouankañ Charlotte.

## Poltredoù

Restr:Charlottesahi1800.JPG|E verc'h Charlotte, priñsez Sachsen-Hildburghausen 
Restr:Thérèse-Mathilde-Amélie de Mecklembourg-Strelitz by François Gérard.jpg|E verc'h Therese 
File:Grassi, Josef Mathias - Luise von Mecklenburg-Strelitz.jpg|E verc'h Luise, rouanez Prusia 
file:Friederike von Preussen - 1796.jpg| E verc'h Friederike, rouanez Hannover
Besarabia

**Besarabia** zo ur rannvro eus Europa, bevennet gant ar stêr Prout er c'hornôg, ar stêr Dniestr er reter hag ar Mor Du er c'hreisteiz. Abaoe 1991 eo rannet Besarabia etre Moldova hag Ukraina .

## Istor
Joachim Gauck

**Joachim Gauck** (distagadur LFE: ), ganet d'an 20 a viz Genver 1940 e Rostock, a zo ur politikour alaman, bet 11 Prezidant ar Republik kevreadel eus miz Meurzh 2012 betek miz Meurzh 2017. Da vare ar Republik Demokratel Alaman e oa unan eus pennañ enebourien ar renad komunour. Pastor luterian e oa da gentañ.
Gwilherm III Poatev

**Gwilherm III Poatev**, lesanvet *Gwilherm Penn-stoub*, (910 - 3 a viz Ebrel 963) a voe kont Poatev adal 934 en anv Gwilherm Iañ, kont dugelezh Akitania adal 959 ha dug Akitania goude 962.

Feal e oa da Loeiz Tramor, roue ar Franked. Emglev a reas gant Alan Varvek, dug Breizh, hag e roas broioù Herbauges ha Tiffauges dezhañ en eskemm d'e skoazell.

Eurediñ a reas gant Gerloc (deuet da vezañ Adèle goude he badeziant e 912), merc'h Rollon dug Normandi. Daou vugel o doe :
* Gwilherm IV Poatev (935-993)
* Adelaide Akitania (w-d 945-1004) hag a zimezas gant Huon Capet
Orderic Vitalis

**Orderic Vitalis** (1075 - 1143) a oa ur c’hronikour saoz eus ar Grennamzer. Sellout a reer ouzh e levr latin *Historiae Ecclesiasticae* evel unan eus ar mammennoù pouezusañ evit studiañ istor an Normaned e Bro-Saoz hag e Bro-C'hall.

## E vuhez
Diwar-benn e vuhez e ouzer ar pezh a gont e-unan e levr 4 e *Historiae Ecclesiasticae*. Ganet e oa bet e 1075, ha badezet Orderic (pe *Ordericus*), e keriadenn Atcham, e-kichen Shrewsbury, e kornôg Bro-Saoz, nepell diouzh Kembre. Gall e oa e dad *Odelerius*, ur beleg e servij Roger Montgomery, 1añ kont Shrewsbury, ha Saozez e oa e vamm moarvat. Bevañ a reas e Shropshire betek an oad a 11 vloaz ha neuze e voe kaset da vout kloareg da vanati Saint-Evroul-en-Ouche, ur manati Beneadiz e Normandi. Gant ar venec’h eno e voe adanvet Vitalis (pa oa anvet Orderic hepmuiken a-raok), rak diaes e kavent distagañ e anv-bihan saoznek. Diwezhatoc’h e sino e skridoù gant an daou anv, Ordericus ha Vitalis, hag ouzhpennañ a rae ivez an anv *Angligena*, da lavaret eo « genidik a Vro-Saoz ».

Beleget e voe e 1107. Meur a wech ez eas kuit diouzh manati Saint-Evroul-en-Ouche ha kontañ a ra e veajoù da Croyland, Worcester (e Bro-Saoz), Cambrai ha Cluny (war douar-bras Europa) en e skridoù.

Tamm-ha-tamm en em lakaas da adskrivañ dornskridoù, rak troet e oa gant al lenn hag ar skrivañ. Goulennet e voe outañ gant an abad skrivañ istor manati Saint-Evroul.

E Saint-Evroul e savas e *Historiae Ecclesiasticae* etre ar bloavezhioù 1123 ha 1141, hag oberenn veur e vuhez e voe. Kontañ a ra er skrid-se istor broioù kornôg Europa, abaoe o c’hristenidigezh betek an  kantved, met eus istor an Normaned ez eus anv dreist pep tra, goude aloubidigezh Bro-Saoz gant Gwilherm an Alouber dreist-holl. Dre ma oa genidik eus Shropshire, tost da Gembre, e ro kalz a lec’h en e skrid da istor Marzoù Kembre ha d’an darempred etre Saozon ha Kembreiz da neuze.

Ur skrid gwall dalvoudus eo e *Historiae ecclesiasticae* evit studiañ istor dugelezh Normandi hag istor Bro-Saoz d’ar mare-se. Ouzhpenn kontañ darvoudoù ha reiñ deiziadoù a ra ; diskrivañ a ra aketus boazioù ar gevredigezh ha sevenadur an amzer-hont.

## Levrlennadur
* Marjorie Chibnall (dindan renerezh), *The Ecclesiastical History of Orderic Vitalis*, 6 levrenn, Oxford Medieval Texts, 1968-1980, ISBN 0-19-820220-2
* Christopher Tyerman, *« Orderic Vitalis »*, p.&nbsp;109-110 e-barzh *Who's Who in Early Medieval England, 1066-1272*, Shepheard-Walwyn, 1996, ISBN 0856831328
* François Neveux, *La Normandie des ducs aux rois. Xe-XIIe siècle*, Roazhon, Ouest-France, 1998

## Notennoù
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1997

E 1997 e oa bet gounezet **[[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]** gant ar reder alaman Jan Ullrich.

## Pennad kar
* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
Karl von Mecklenburg

**Karl zu Mecklenburg**, pe *von Mecklenburg*, pe *von [[Mecklenburg-Schwerin]]* pe *von [[Mecklenburg-Strelitz]]*, zo anv meur a zen.

## Tud

* Karl Iañ (Mecklenburg) (1550–1610), Merour der (Teil-) Herzogtümer Mecklenburg-Güstrow ha Mecklenburg-Schwerin
* Karl zu Mecklenburg (1626–1670), Dug Mecklenburg [-Schwerin]
* Karl zu Mecklenburg (1664–1688), Dug Mecklenburg [-Güstrow]
* Karl Leopold (Mecklenburg) (1678–1747), Dug Mecklenburg [-Schwerin], regierender Fürst en Mecklenburg-Schwerin

* Karl zu Mecklenburg (1708–1752) (genannt *Prinz von Mirow*), Dug Mecklenburg [-Strelitz], 

* Karl II, Dug Mecklenburg-Strelitz (1741–1816), Dug, ha goude Dug-meur Mecklenburg-Strelitz, 
* Karl zu Mecklenburg (1785–1837), Dug Mecklenburg [-Strelitz], jeneral prusian, Präsident des Staatsrates ha skrivagner
* Karl August Christian zu Mecklenburg (1782–1833), Dug Mecklenburg [-Schwerin], jeneral rus

## Pennad kar
* Carl Gregor Herzog zu Mecklenburg (* 1933), soner alaman
Auge

**Auge** pe **Bro-Auge** (*Pays d'Auge* e galleg) a zo ur vro hengounel e Normandi, e Bro-C'hall.

En em astenn a ra en departamantoù Calvados hag Orne hag en un tammig bihan eus Eure. Lisieux eo ar gêr vrasañ. Klotañ a ra mui pe vui gant diazad ar stêr Touques.

Ur vro a labour-douar eo, ma vez graet sistr ha calvados gant an avaloù ha ma vez savet saout-laezh d'ober meur a seurt keuz, evel Camembert, Livarot ha Pont-l'Évêque.
Priz al lizhiri nederlandek

**Priz al lizhiri nederlandek** (nederlandeg : **Prijs der Nederlandse Letteren**) eo ar priz lennegezh brudetañ a vez roet en Izelvroioù hag e Kumuniezh flandrezek Belgia. Abaoe 1956 e voe roet bep tri bloaz en anv Nederlandse Taalunie (Unvaniezh an nederlandeg). A bep eil e vez roet gant ar roue pe ar rouanez, en Izelvroioù pe e Belgia. Abaoe 2005 e c'hall skrivagnerien Surinam gounit ivez. Er juri e kaver tri Nederlandad, tri Belgiad hag ur Surinamad. Bewech ez eo aet ar priz gant un Nederlandad abaoe 2001.
 
 
E 2007 e voe gounezet ar priz gant Jeroen Brouwers. E zegemer a reas met pa ouezas e tapfe 16 000€ e nac'has anezhañ, rak re izel e kave ar sammad. Abaoe 2009 ez eo 40 000€ a roer d'an hini a dap kaout ar priz.
 
## Loreidi
* 1956 : Herman Teirlinck
* 1959 : Adriaan Roland Holst 
* 1962 : Stijn Streuvels
* 1965 : J.C. Bloem
* 1968 : Gerard Walschap 
* 1971 : Simon Vestdijk
* 1974 : Marnix Gijsen
* 1977 : Willem Frederik Hermans
* 1980 : Maurice Gilliams
* 1983 : Lucebert
* 1986 : Hugo Claus 
* 1989 : Gerrit Kouwenaar 
* 1992 : Christine D'haen 
* 1995 : Harry Mulisch
* 1998 : Paul de Wispelaere 
* 2001 : Gerard Reve
* 2004 : Hella S. Haasse
* 2007 : Jeroen Brouwers 
* 2009 : Cees Nooteboom

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Priz Anne Frank

**Priz Anne Frank** (nederlandeg : **Anne Frank-prijs**) a oa ur priz lennegezh a voe roet etre 1957 ha 1966 en Izelvroioù gant izili an Diazezadur izelvroat-amerikan.

Krouet e voe ar priz gant Albert Hacket ha Frances Goodrich, hag o doa savet ur pezh-c'hoari diwar deizlevr Anne Frank. Gant o fezh-c'hoari e tapjont priz Pulitzer 1956. Ar priz a oa da vezañ roet da skrivagnerien yaouankoc'h evit 30 vloaz, hag a bep seurt lennegezh a voe priziet : romantoù, barzhonegoù, pezhioù-c'hoari, arnodadennoù pe danevelloù.

E-touez ar skrivagnerien brudet a dapas kaout ar priz emañ Harry Mulisch ha Cees Nooteboom.

## Loreidi

* 1966 – Raoul Chapkis: *Ik sta op mijn hoofd*
::- Henk van Kerkwijk: *Geweer met terugslag*

* 1965 – P.J.A.M. Buijnsters: *Tussen twee werelden-Rhijnvis Feith als dichter van Het Graf*
::- Cornelis Verhoeven: *Filosofie van de troost*

* 1964 – E. Brent Besemer: (oberenn glok)
::- Peter Oosthoek: leurenniñ *Nederlandse stukken*

* 1963 – Peter Berger: *Deze voorlopige naam*
::- Huub Oosterhuis: *Uittocht, Groningen en andere gedichten*

* 1962 – Ankie Peypers: *Geen denken aan*
::- Geert van Beek: *Buiten schot*

* 1961 – Piet Calis: *Mensen van de koningsstam, Napoleon op het Leidscheplein*
::- H.J.A. Hofland: (oberenn glok)

* 1960 – Cornelis Bauer: *De groene boogschutter*
::- Rutger van Zeyst: *De familieraad*

* 1959 – Erik Vos: (leurenniñ *Arena*)
::- Esteban Lopez: *Fredegonde, De vrienden van vroeger, Mercedes, mijn zuster, Tederheid in het geding*

* 1958 - Remco Campert: *Vogels vliegen toch*
::- Nico Scheepmaker: *Poëtisch fietsen, De kip van Egypte*

* 1957 – Harry Mulisch: *Archibald Strohalm*
::- Cees Nooteboom: *Philip en de anderen*

## Liamm diavaez
* Lec'hienn an Diazezadur izelvroat-amerikan

## Notennoù
Costas Mandylor

**Constantinos "Costas" Theodosopoulos** (gresianeg: Κωνσταντίνος "Κώστας" Θεοδοσόπουλος), brudetoc'h dindan an anv a **Costas Mandylor**, zo un aktour aostralian. Ganet eo d'an 3 a viz Gwengolo 1965 (46 vloaz eo). Mab eo da Yannis Theodopoulos, ur bleiner taksi hag a Louise. Ur breur en deus, Louis Theodopoulos, anavezet dindan an anv a Louis Mandylor.

## Filmoù
Jean-François Piège

Ur c'heginer gall eo **Jean-François Piège** (25 a viz Gwengolo 1970 e Valença). Labouret en deus gant mistri-keginerien veur (Bruno Cirino, Christian Constant...) e-pad bloavezhioù niverus.

E miz C'hwevrer 2011 e oa bet deroet div steredenn d'e breti gant al levr-heñchañ Michelin.

## Loreoù e keginerezh
* 2001 : teir steredenn e levr-heñchañ Michelin evit ar restaorant Plaza Athénée
* 2005 : div steredenn e levr-heñchañ Michelin evit restaorant Les Ambassadeurs
* 2005 : « Mestr-keginer ar bloavezh » e levr-heñchañ Pudlo evit restaorant Les Ambassadeurs
* 2006 : diplomet gant kleub ar c'hant
* 2007 : « Mestr-keginer ar bloavezh » e levr-heñchañ Gault & Millau evit restaorant Les Ambassadeurs
* 2011 : « Mestr-keginer ar bloavezh » e levr-heñchañ Michelin evit restaorant Jean-François Piège

## Levrioù keginañ
* 2007 : *Côté Crillon côté maison* (Flammarion)
* 2008 : *Jean-François Piège dans votre cuisine* (Flammarion)

## Skinwel
* 2008 : *Un dîner presque parfait* (M6), koulzad 2
* 2010 : *On en mangerait chez vous* (LCI) • *Un dîner presque parfait* (M6), koulzad 3
* 2010 : *Top Chef* (M6), koulzad 1
* 2011 : *Un dîner presque parfait*, koulzad 4
* 2011 – 2019 : *Top Chef* (M6), koulzadoù 2-10
* 2019 : *Chef contre Chef* (M6) • *Le Meilleur Pâtissier*, koulzad 4
Christopher Paolini

**Christopher Paolini** zo ur skrivagner stadunanat ganet d'ar 17 a viz Du 1983 e Los Angeles.

Kas a reas e studioù er gêr a-raok en em lakaat da skrivañ e levr kentañ : *[[Eragon]]*. Hemañ a voe embannet da gentañ gant *Paolini International LLC*, dalc'het gant tad Christopher. E 2003 e voe moullet un eil embannadenn gant *Knopf* ha berzh a reas buan.

## Oberenn
Heuliad *Inheritance Cycle* :
* *Eragon*, 2002
* *Eldest*, 2005
* *Brisingr*, 2008
* *Inheritance*, 2011
De Volkskrant

**de Volkskrant** ("kazetenn ar bobl" e nederlandeg) a zo ur pemdezieg izelvroat embannet diouzh ar mintin. Ment un tabloid a zo dezhañ abaoe an 29 a viz Meurzh 2010.

## Istor
E 1919 e voe krouet *De Volkskrant* . D'an 2 a viz Here 1919 e voe embannet an niverenn gentañ hag adalek 1921 e teuas da vezañ pemdeziek. Pa voe krouet e oa stag ouzh Strollad ar gristenien. Pa voe adsavet e 1945 e voe dilojet burevioù ar gazetenn eus Den Bosch da Amsterdam. Er bloavezhioù 1960 e teuas da vezañ ur gazetenn eus an tu-kleiz, a-raok kemmañ en-dro er bloavezhioù 1980.

## Gwerzh
E 2002 e veze gwerzhet 326 000 skouerenn anezhañ bemdez, ha 263 845 skouerenn e 2008. War zigresk ez a ar gwerzhañ bepred, an trede kazetenn bemdeziek gwerzhet ar muiañ en Izelvroioù eo c'hoazh, goude *[[De Telegraaf]]* hag *[[Algemeen Dagblad]]*.

## Perc'hennañ
*De Volkskrant* a oa perc'hennet gant PCM Uitgevers N.V., un embanner hag a zo perc'henn war *[[NRC Handelsblad]]*, *[[Algemeen Dagblad]]* ha *[[Trouw]]* ivez. Betek ar 1añ a viz Genver 2003 e oa perc'hennet *[[Het Parool]]* gant PCM Uitgevers ivez.

E 2009 e voe adprenet PCM Uitgevers gant De Persgroep N.V., un embregerezh embann belgiat.

## Kazetennerien brudet
*Kader Abdolah
*Mohammed Benzakour
*Godfried Bomans
*Wim Boost
*Hugo Brandt Corstius
*Remco Campert
*Thomas von der Dunk
*Jan Mulder
*Michaël Zeeman

## Notennoù

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Algemeen Dagblad

**Algemeen Dagblad** (nederlandeg a dalvez **pemdezieg hollek**, alies berraet en **AD**) a zo ur pemdezieg izelvroat bet krouet e Rotterdam e 1946. 404 461 skouerenn a veze gwerzhet bemdez e 2009. E Marten Meesweg 35, 3068 AV e Rotterdam emañ sez ar gazetenn, ha perc'hennet eo gant AD NieuwsMedia, un embregerezh embann boutin da Wegener ha da PCM Uitgevers.
E miz Gwengolo 2005 e voe kendeuzet AG gant meur a gazetenn rannvroel az eas da netra. Hiziv an deiz e kaver er rannvrioù pe kêrioù-se stagadennoù rannvroel en AG. Div anezho : AD Haagsche Courant (rannvro Den Haag) hag AD Rotterdams Dagblad (rannvro Rotterdam) a vez embannet div wech bedmez, diouzh ar mintin ha diouzh an noz.

* Rotterdams Dagblad -> AD Rotterdams Dagblad
* Goudsche Courant -> AD Groene Hart
* Rijn & Gouwe -> AD Groene Hart
* Haagsche Courant -> AD Haagsche Courant
* Utrechts Nieuwsblad -> AD Utrechts Nieuwsblad
* Amersfoortsche Courant -> AD Amersfoortsche Courant
* De Dordtenaar -> AD De Dordtenaar
* Dagblad Rivierenland -> AD Rivierenland

## Notenn

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel Algemeen Dagblad
Hadwig von Sachsen

**Hadwig von Sachsen** (etre 914 ha 920 - war-dro 959), a oa ur briñsez alaman en Xvet kantved. Merc'h e oa da roue Alamagn Herri Iañ (Frankia ar Reter) ha d'e eil pried Matilda Ringelheim, ur c'hoar d'an impalaer Otto Iañ, impalaer santel? 

## Eured ha bugale
En 938 e timezas da Huon Veur (897-956), markiz Neustria ha dug ar Franked, ha bugale o doe : 
* Beatris Capet, dimezet da Frederig Iañ Loren
* Huon Capet, Roue Bro-C'hall en 987 
* *[[Emma Capet |Emma]]*, dimezet en 960 da Richarzh Iañ, dug Normandi ;
* Otto ha Eudes-Henri, duged Bourgogn.
Helmut Kohl

**Helmut Kohl**, ganet d'an 03 a viz Ebrel 1930 e Ludwigshafen (Rheinland-Pfalz) ha marvet d'ar 16 a viz Even 2017, a oa ur politikour alaman eus ar CSU. Brudet e oa ivez evit bezañ ur ramz: 1,93 evit 150 kilo. Kañseller eo bet eus 1982 betek 1998, hag eñ eo en doa kaset da benn da vat adunanidigezh Alamagn e 1990.

## Buhez personel
Unvaner Alamagn, kañseller a zoare, fin e buhez a zo bet o tegas ur sell droukoc'h warnañ. Aferioù breinadurezh politikel, burutelladennoù a-berzh e vibien
## Liammoù diavaez

*  Die Ära Kohl, font. Konrad-Adenauer
*  Red-buhez 
## Notennoù ha daveennoù
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2013

**Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2013**, ar c'hantved hini, a zo loc'het eus Portivechju en Korsika d'an 29 a viz Mezheven 2013. Ar wech kentañ e oa d'an Dro-C'hall mont da Gorsika. Ar wech kentañ eo ivez m'eo echuet da noz e Pariz.

## An tennadoù
Haarlems Dagblad

**Haarlems Dagblad** a zo ur gazetenn izelvroat eus rannvro Haarlem. Lavarout a reer ez eo kazetenn goshañ Europa. Er penn-kentañ e veze embannet ur wech ar sizhun, goude-se e voe embannet teir wech ar sizhun hag en 19 kantved e teuas da vezañ ur mizieg.

## ''Oprechte Haerlemsche Courant''

E 1656 e krogas Abraham Casteleyn da lakaat embann ar gazetenn, gant an titl *Weeckelycke Courante van Europa* ("Kazetenn sizhuniek Europa"). E 1664 e voe kemmet an titl hag e voe anvet *De Oprechte Haerlemse Courant* neuze.

E-pad an Eil Brezel-bed e voe aloubet an Izelvroioù gant arme an Trede Reich ha kendeuzet dre ret *Opregte Haarlemsche Courant* gant *Haarlems Dagblad*, se zo kaoz e lavaret ez eo kazetenn goshañ Europa. Hiziv an deiz ez eo perc'hennet gant Hollandse Dagbladcombinatie.

## Liammoù diavaez
* ''Weeckelijcke Courante'' lec'hienn nederlandek gouestlet d'ar gazetenn, ma kaver skeudennoù (klikañ war "Bekijk")
* Bruderezh en  Oprechte Haerlemsche Courant abaoe 1675
Friesch Dagblad

**Friesch Dagblad** (Pemdezieg Friz e nederlandeg) a zo ur pemdezieg a vez embannet e Friz abaoe 1903. Ennañ e kaver keleier embannet gant ur sell protestant. Kevezerezh a zo etrezañ ha *[[Leeuwarder Courant]]*. E 2010 e veze skignet war-dro 15 000 skouerenn bemdez. A-fet yezh ez eo heñvel an div gazetenn : 5% eus an danvez a zo enno a zo skrivet e frizeg.

## Notenn

## Liamm diavaez
*www.frieschdagblad.nl Lec'hienn ofisiel Friesch Dagblad
Yod kerc'h

* *Evit ar gelaouenn, gwelet [[Yod-Kerc'h]]*.

**Yod kerc'h** zo ur meuz a veze debret kalz gwechall e Breizh. Aozet e veze gant bleud kerc'h, holen ha laezh pe dour.
Gwechall e veze dav arsilañ ar bleud kerc'h da gentañ. Lakaet e veze da c'hlec'hiañ un nozvezh-pad da vihanañ, ha tamouezet goude. Poazhet e veze dre laezh pe zour. Er gaoter e veze troet ar yod gant ur vazh graet evit se, ar vazh-yod. Bremañ e vez kavet yod kerc'h prest er stalioù.
Debret e vez gant un tamm amann teuz. Sistr pe laezh ribot a ever da heul peurliesañ.
## Fardañ yod kerc'h

Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 1.jpg| Bleud kerc'h zo bet lakaet da c'hlec'hiañ e-pad an noz. Ur banne bier zo bet ouzhpennet evit lakaat da c'hoiñ.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 2.jpg| Bleud ha dour zo o vont da vezañ silet.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 3.jpg| Silañ yod gant ur sil tanav.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 4.jpg|Ar *gwaskin* eo ar brenn kerc'h a veze roet d'ar moc'h en deiz war-lerc'h.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 5.jpg| An dour ha bleud kerc'h zo lakaet war an tan. Gant ar vazh-yod e vez mesket.


Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 6.jpg| Mesket e vez gant ar *vazh-yod* e-pad tri c'hardeur.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 7.jpg| Fetisaat a ra ar yod bep a damm.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 8.jpg| Fetis-mat eo ar yod, prest da vezañ tennet diwar an tan.
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 9.jpg|Ouzh taol !
Laezh Riboul

**Laezh Riboul** a zo ur gelaouenn vrezhonek underground, istitlet *«Ar gelaouenn uhel ar c'haoc'h en he zoull»*. Tennañ a ra d'ar gelaouenn Yod-Kerc'h a oa anezhi er bloavezhioù 1970. E miz Meurzh 2012 eo deuet an niverenn gentañ er-maez hag an eil e miz Kerzu 2012.

## Liammoù diavaez
*Kinnig ar gelaouenn war lec'hienn "Plijahudur"
*Pajenn Facebook
Het Vrije Volk

**Het Vrije Volk** (nederlandeg : ar bobl dieub) a oa ur pemdezieg izelvroat ennañ menozioù sokial-demokrat. Goude an Eil Brezel-bed e kemeras plas ar gazetenn sokialour *[[Het Volk]]*. Embannet e voe ez-ofisiel d'ar 1añ a viz Meurzh 1945 en Eindhoven. Goude an 28 a viz Genver 1946 e voe kendeuzet holl rannoù ar gazetenn hag e voe embannet er vro a-bezh. 
E-pad ur mare e voe kazetenn bouezusañ an Izelvroioù hag ouzhpenn 300 kazetenner a laboure eviti. Goude 1958 ez eas buan war zigresk an niver a goumananterien. E 1970 ne voe ket mui ur gazetenn vroadel hag e dibenn 1971 ne veze embannet nemet e Rotterdam. 
D'an 30 a viz Meurzh 1991 e voe embannet an niverenn ziwezhañ. Het Vrije Volk ha Rotterdams Nieuwsblad a voe kendeuzet e Rotterdams Dagblad, hag a voe kendeuzet en Algemeen Dagblad e 2005.

## Gwerzhañ

### Het Volk

### Het Vrije Volk

(*) Asambles gant *Rotterdams Nieuwsblad*
Sp!ts

**Sp!ts**, distaget **Spits**, a zo ur pemdezieg ment un tabloid dezhañ a vez roet d'an dud e trenioù, kirri-boutin ha tramgirri en Izelvroioù. D'an 21 a viz Even 1999 e voe embannet evit ar wech kentañ. Kevezañ a ra gant *[[Metro International|Metro]]* ha *[[De Pers]]*. E miz Gouere 2007 e veze skignet ouzhpenn 430 000 skouerenn bemdez.

## Notenn

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Waldo Williams

**Waldo Williams** (30 a viz Gwengolo 1904 – 20 a viz Mae 1971) a oa ur skrivagner kembraek, unan eus barzhed pennañ Kembre en , brudet e vennozhioù peoc'hgarour, krenour, broadelour ha sokialour.

## Buhez
Ganet e voe e Hwlffordd, e Sir Benfro, e 1904. Kembraeger e oa e dad met saoznegerez e vamm. Saozneg da gentañ a voe desket gant ar paotrig, em lakaas da gembraegañ pa zilojas e dud da vont da Vynachlog-ddu, e hanternoz Sir Benfro, al lec’h ma oa bet anvet e dad da rener-skol ha ma oa ar c’hembraeg yezh an darn vrasañ eus an dud.

Studioù saozneg a reas Waldo Williams e skol-veur Aberystwyth. Kelenner e voe goude se, e meur a lec’h, e Kembre hag e Bro-Saoz. E-pad an Eil Brezel-bed e nac’has servijout en arme. Da vare Brezel Korea (1950-1953) e nac’has paeañ e dailhoù da ziskouez e oa a-enep ar brezel-se. Abalamour da se e voe toullbac'het div wech e deroù ar bloavezhioù 1960.

E 1959 ec'h eas war ar renk en anv Plaid Cymru e dilennadeg kannad Sir Benfro ha tapout a reas 4,32% eus ar mouezhioù.

Mervel a reas en ospital Hwlffordd e 1971 ha beziet e voe e Llandysilio.

## Skridoù
Merket eo e varzhoniezh gant e vennozhioù peoc'hgarour ha dengarour. Skrivañ a rae hervez reolennoù ar varzhoniezh kembraek hengounel, anvet *cynghanedd* (“kenganez”), met gwelet a reer ivez en e skridoù levezon barzhed saoznek evel William Wordsworth ha Walt Whitman. Ur barzh tost d’ar bobl e oa, ha kanañ a rae buhez ar bobl-se en e werzennoù. Met levezonet-don eo e skridoù ivez gant e vennozhioù kristen.

Embann a reas barzhonegoù ha pennadoù e-barzh kelaouennoù kembraek eus e amzer, evel *Y Ford Gron* ("An Daol Grenn") hag *Y Traethodydd* ("An arnodkriver"), met ne voe embannet nemet un dastumad eus e varzhonegoù e-pad e vuhez, *Dail pren*.
### Oberennoù
* 1936 : *Cerddi'r plant* ("Barzhonegoù ar vugale"), dastumad barzhonegoù gant Waldo Williams hag E. Llwyd Williams ; adembannet e 2019 .
* 1956 : *Dail Pren* ("Delioù koad"), adembannet e 2010 .
* 1961 : *Old Farm House* ("Atant kozh"), troidigezh gantañ eus al levr *Hen Dy Ffarm* gant D. J. Williams, adembannet e 2001 
* 1992 : *Cerddi Waldo Williams 1922-1970* ("Barzhonegoù Waldo Williams"), un dibab eus e varzhonegoù, embannet gant J. E. Caerwyn Williams, adembannet e 2014 
* 2001 : *Waldo Williams: rhyddiaith* ("W. W. : komz-plaen"), dastumad eus e skridoù e komz-plaen, embannet gant Damian Walford Davies [978-0-7083-1731-0}}

===Studiadennoù diwar e benn===
* ''Waldo Williams'' en dastumad ''Cyfres y Meistri'' ("Steud ar Vistri", [1981) embannet gant Robert Rhys, Gwasg Christopher Davies.
* *Waldo Williams* en dastumad *Llên y Llenor* ("Lennegezh ar Skrivagner", 1985) gant Ned Thomas.
* *Waldo Williams* en dastumad *Bro a Bywyd* ("Bri ha Buhez", 1996) embannet gant James Nicholas, embannadurioù Barddas.
De Pers

**De Pers** a zo ur pemdezieg nederlandek a vez skignet digoust en Izelvroioù. D'an 23 a viz Genver 2007 e voe embannet evit ar wech kentañ. Ment un tabloid a zo dezhañ, ha bemdez e vez skignet war-dro 200 000 skouerenn anezhañ. 40 den a labour evit ar pemdezieg, en Amsterdam emañ e sez. Kevezañ a ra gant *[[Metro International|Metro]]* ha *[[Sp!ts]]*. 

## Liamm diavaez
*http://www.depers.nl Lec'hienn ofisiel
Thurn und Taxis

Tiegezh priñsel **Thurn und Taxis** (pe *das Fürstenhaus Thurn und Taxis* en alamaneg) zo un tiegezh priñsel alaman a voe a bouez e-barzh servij ar post en Europa er XVIvet kantved, hag a zo stag e anv ouzh istor ar post.

Brudet e oa an tiegezh ivez evel saverien kestell ha perc'henned breserezhioù. Gwerzhet e voe breserezh diwezhañ an tiegezh en 1996 d'ar breserezh *Paulaner* (München) met c'hoazh e vez graet bier anvet *Thurn und Taxis*.

## Priñs Thurn und Taxis, abaoe 1695

* Anselm Franz ( 1681 – 1739) priñs : 1714-1739 
* Alexander Ferdinand (1704 – 1773) priñs : 1739-1773 
* Karl Anselm (1733 – 1805) priñs : 1773-1805 

* Albert I Maria Joseph Maximilian Lamoral (1867 – 1952) Priñs : 1885-1952 ; dimezet en 1890 da Marguerite de Habsbourg-Lorraine, arc'hdugez Aostria 
* Franz Josef Maximilian Maria (1893 – 1971) priñs : 1952-1971 
* Karl August Joseph Maria Maximilian (1898 – 1982) priñs : 1971-1982 
* Johannes Baptista de Jesus Maria ( 1926 – 1990) priñs : 1982-1990 
* Albert II (1983) priñs : 1990 - hiziv
São Miguel

**São Miguel** zo un anv-lec'h portugalek, *Sant Mikael*, pe *Sant Vikael*, e brezhoneg.

## Gerdarzh
Dont a ra eus anv an arc'hael Mikael.
 
## Lec'hioù
### 
Un toullad mat a gumunioù zo en anv-se:
* São Miguel, e Rio Grande do Norte
* São Miguel do Aleixo, e Sergipe
* São Miguel do Anta, e Minas Gerais
* São Miguel do Araguaia, e Goiás
* São Miguel Arcanjo (São Paulo), e São Paulo
* São Miguel da Baixa Grande, e Piauí
* São Miguel da Boa Vista, e Santa Catarina
* São Miguel dos Campos, en Alagoas
* São Miguel do Fidalgo, município no Piauí
* São Miguel do Guamá, e Pará
* São Miguel do Guaporé, e Rondônia
* São Miguel do Gostoso, e Rio Grande do Norte
* São Miguel do Iguaçu, e Paraná
* São Miguel das Matas, e Bahia
* São Miguel dos Milagres, en Alagoas
* São Miguel das Missões, e Rio Grande do Sul
* São Miguel do Oeste, e Santa Catarina
* São Miguel do Passa Quatro, e Goiás
* São Miguel de Taipu, e Paraíba
* São Miguel do Tapuio, e Piauí
* São Miguel da Terra Firme,
* São Miguel do Tocantins, e Tocantins

### 
* *Ilha de São Miguel* pe Enez Sant Mikael, - un enezenn en Azorez
* São Miguel (Lisboa) - parrez e kuzul Lisboa
* São Miguel (Penela) - parrez e kuzul Penela
* São Miguel (São João de Areias) - karter e parrez São João de Areias, e kuzul Santa Comba Dão
* São Miguel (Vila Franca do Campo) - parrez e kuzul Vila Franca do Campo
* Sobral de São Miguel -parrez e kuzul Covilhã

### 
* São Miguel, ur gumun en Enez Santiago.

## Pennadoù kar
* San Miguel
Ponta Delgada (disheñvelout)

**Ponta Delgada** zo un anv-lec'h portugalek.

* Ponta Delgada - kêr en Azorez
* Ponta Delgada - parrez e Santa Cruz das Flores, en Azorez
* Ponta Delgada - parrez e São Vicente, e Madeira
São Pedro (Rio Grande do Norte)

**São Pedro** zo ur gumun e stad Rio Grande do Norte, e Brazil. E 2000 e oa 6 776 a dud, ha 181&nbsp;km² eo ar gorread.
Enez São Miguel

**Enez São Miguel** pe **Enez Sant Mikael** (*Ilha de São Miguel* e portugaleg) eo brasañ enezenn an Asorez, un enezeg stag ouzh Portugal. E gevred an enezeg emañ. 746,82 km² zo dindani. 131 609 annezad a oa e 2001.

Enni emañ kumunioù : Lagoa, Nordeste (Asorez), Ponta Delgada, Vila da Povoação, Ribeira Grande (Asorez) ha Vila Franca do Campo.
Jean-Éric Vergne

**Jean-Eric Vergne**, (bet ganet d'ar 25 a viz Ebrel 1990) zo ur blenier kirri gall a red e 2013 e Formulenn 1 gant Toro Rosso. Ezel eus Red Bull Junior Team eo ha redek a ra evit erlec'hiañ Mark Webber pa yelo war e leve. Kampion 2010 kevezadeg Breizh-Veur F3 eo ivez.

Abaoe 2015 e kemer perzh e kampionad Formula E. Gounezet en deus daou ditl kampion ar bed, an eil e 2017 hag egile e 2018.

## Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1

## Formulenn E (abaoe 2015)
### Disoc'hoù e Kampionad ar Bed e Formulenn E FIA
Rubens Barrichello

**Rubens Barrichello** (bet ganet e 1972 e São Paulo e Brazil) a zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 1993 ha 2011. Redek a ra bremañ e IndyCar e Stadoù-Unanet Amerika. Gounezet en deus 11 trec'h, graet en deus 14 plas pol, 17 tro gwellañ, ha 68 podium.

## E red-micher
### A-raok ar Formulenn 1
### Ar Formulenn 1
#### Bloavezhioù kentañ gant Jordan
#### O sevel ur skipailh gant Stewart
#### Letanant Schumacher gant Ferrari
#### Amzerioù diaes gant Honda
#### Ar bloavezh iskis gant Brawn
#### Ar vloavezhioù diwezhañ gant Williams
#### Disoc'hoù e kevezadeg bed ar Formulenn 1
### An IndyCar
#### Un dae nevez gant KV technology
#### Disoc'hoù e kevezadeg IndyCar
#### Disoc'hoù en Indianapolis 500
## Da welout

*   Lec'hien ofisiel
Giancarlo Fisichella

**Giancarlo Fisichella** (ganet e 1973) zo ur blenier kirri a rede e Formulenn 1 etre 1996 ha 2009. Redet en deus gant Jordan Grand Prix, Benetton, Renault, Force India ha Ferrari.
Pennoù Skoulm

**Pennoù Skoulm** a zo ur strollad sonerien vreizhat, krouet e 1982. Pemp den a c'hoari er strollad-se.
*Ronan Le Bars: pib-ilin
*Christian Lemaitr: violoñs
*Jacky Molard: violoñs ha gitar bihan
*Nicolas Quémener: gitar 
*Jean-Michel Veillon: fleüt

## Un tamm istor
Krouet eo bet ar strollad Pennoù Skoulm e 1982, gant kenwallerezh ar strolladoù Kornog hag Gwerz. Kentañ enrolladenn Pennoù Skoulm a zo bet graet e miz Du 1989, lakaet e oa bet e stumm ur c'hasedig, hag e 1994 eo bet advesket war ur bladenn mui tammoù muioc'h, gant Jacky Molard. Kalz a sonerien o deus kemeret perzh er strollad-se, da skouer evel Soaig Siberil a zo chomet bloavezioù a-raok leuskel e blas da Nicolas Quémener ha Patrick Molard.

Pennoù Skoulm a zo aet un tammig e pep lec'h en Europa hag ivez e SUA, d'ober sonadegoù pe festoù-noz. Sikouret en deus kalz 'barzh bed ar sonerezh breizhat.

Pennoù Skoulm en deus lakaet embann div bladenn evit ar poent. An hini gentañ a zo anvet «Fest-noz» aet eo maez d'an 20 a viz Here 1994 hag an eil anvet «Trikan» aet maez d'an d'an 2 a viz Meurzh 2009.

Mo peus c'hoant «Pennoù Skoulm » en deus ul lec'hien "MySpace Music".
Formigas

An **Inizi Formigas**, pe **Ilhéus das Formigas** e portugaleg, zo enezennoùigoù, kenkoulz eo lavarout reier, en enezeg an Azorez, er Meurvor Atlantel. E gevred an enezeg emaint, en hanternoz da Enez Santa Maria.

Un tour-tan zo war an enezennig vrasañ, Formigão.
Marshmallow

**Marshmallow** zo madigoù a gaver e Bro-Saoz hag e SUA. Gwechall e vezent graet diwar ur blantenn anvet malv-gwenn (*Althaea officinalis*). Hiziv e vezont graet gant sukr ha gwenn-vioù, ha traoù all a bep seurt ouzhpenn .
Er stad c'hall e vez gwerzhet madigoù peuzheñvel anvet *Chamallow*, graet gant ar gompagnunezh Haribo. 

Unan eus plijadurioù bugale ar broioù saoznek ma kaver ar madigoù marshmallow-se eo krazañ anezho e penn ur forc'hig a-us d'an tan pe ouzh un dommerez tredan, evel ma reont gant tammoù bara. 

## Lennegezh
*Anv zo eus marshmallow er ganaouenn *Lucy in the sky with diamonds*, gant The Beatles.
Hermione (merc'h Menelaos)

**Hermione** (Ἑρμιόνη e henc'hresianeg) a oa bugel henañ ha merc'h nemeti Menelaos hag Elena Troia, e mojennoù Hellaz kozh, hag unan eus an Atrided eta.

Hervez an *[[Ilias]]* n'he doa Elena nemet ur bugel, met e skridoù all e kaver he doa bet ur verc'h, Ifigeneia, gant Theseüs a-raok dimeziñ da Velenaos. Hervez mojennoù all o devoa tri mab: Aithiolas, Maraphios, ha Pleisthenes.
Ikarios

:*Arabat droukveskañ gant [[Ikaros]].*

**Ikarios** (Ἰκάριος e henc'hresianeg) a oa tad da bPenelope, ha tad-kaer Odysseüs eta.

Mab e oa da Oibalos (pe Perieres) ha Gorgofone (pe Bateia). Breur e oa d'ar roue Tyndareos ha da Hipokoon a voe lazhet gant Herakles.
Hlodomir

**Hlodomir**, pe **Klodomir** (war-dro 495 - 25 a viz Even 524) a voe roue ar Franked, asambles gant e vreudeur, eus 511 da 524.

## E vuhez
Mab e oa da Hlodwig Iañ ha da Hlotilde. Pa varvas e dad e 511 e voe rannet rouantelezh ar Franked etre pevar mab Hlodwig : Thierry Iañ, Childebert Iañ ha Hlotar Iañ. Rouantelezh Orleañs eo a voe roet da Hlodomir.

Dimeziñ a reas gant Guntheuca, merc'h-vihan d'ar priñs burgond Godegisel, war-dro 517. Lazhet e voe e-pad ar brezel ouzh ar Vurgonded d'ar 25 a viz Even 524 en emgann Vézeronce. Nebeut goude e voe lazhet e zaou vab gant e vreudeur Klotar ha Childebert,  ha rannet rouantelezh Orleañs etreze. 

Un trede mab dezhañ, Klodoald, a gavas furoc'h tec'hel da vont da vanac'h. Anvet e voe da sant gant an iliz katolik, hag e anv a gaver el lec'hanv Saint-Cloud.
Karl Alexander

**Karl Alexander** zo un anv alamanek, savet diwar an anvioù-bihan Karl hag Alexander.

## Tud
* Karl Alexander (Württemberg) (1684–1737), Dug Württemberg
* Karl Alexander (Brandenburg-Ansbach-Bayreuth) (1736–1806), Markgraf Brandenburg-Ansbach
* Karl Alexander von Thurn und Taxis (1770-1827)
* Carl Alexander (Sachsen-Weimar-Eisenach) (1818–1901), Dug-meur Sachsen-Weimar-Eisenach.
Thierry

**Thierry** zo un anv-bihan gallek, deuet diwar ar frankeg.

## Orin
Dont a ra an anv eus an anv-bihan *[[Theodoric]]*, a oa un anv e lignez ar rouaned vurgond, o devoa anvioù a groge gant *Theode-* (Theodebert, Theodebald, ha re all). Ar boaz a oa, e-touez ar C'hermaned, en un tiegezh, da reiñ anvioù savet diwar ar memes gwrizienn, amañ *theud-*.

## Yezhoù all
*Dietrich ha Teodorig, en alamaneg
*Teodorico en italianeg

## Tud
### Rouaned
*Thierry Iañ (486-534), roue ar Franked
*Thierry II (587-613)
*Thierry III (654-691)
*Thierry IV (713-737)

### Tud all
#### 
* Thierry Jamet, embanner
* Thierry Jigourel (g. e 1960), kazetenner ha skrivagner

#### 
* Thierry Breton (1955), ministr, komiser Europa
* Thierry Claveyrolat (1959-1999), marc'hhouarner
* Thierry Dusautoir (1981-), rugbier 
* Thierry Henry (1977), melldroader
* Thierry Marie, marc'hhouarner 
* Thierry Meyssan (1957), kelaouenner, iriennour
* Thierry Sabine (1949-1986), paotr ar Paris-Dakar

#### 
* Thierry Fischer (1957), fleüter suis

### Anv-tiegezh
* Augustin Thierry, istorour gall

## Lec'hanvioù
Kumunioù gall:
*Château-Thierry (Aisne)
*Saint-Thierry (Marne)

## Notennoù
Teodorig Iañ Aostrazia

**Teodorig Iañ Aostrazia**, pe  **Thierry Iañ** (e galleg a-vremañ) (war-dro 485-534) a oa roue ar Franked, asambles gant e hantervreudeur, adal 511 betek 534.

Mab e oa da Hlodwig Iañ ha d'ur vaouez dianv, moarvat ur briñsez frank. Pa varvas e dad e 511 e voe roet an hanter eus rouantelezh ar Franked dezhañ, pa oa rannet an hanter all etre tri mab Hlodwig ha Klotilde : Klodomir, Childebert ha Klotar. 

Goude marv Klodomir e 524 e kemeras e rouantelezh  hag e voe lakaet Auxerre ha Troyes dindan e c'halloud.
Kañseller Alamagn

**Kañseller** (alamaneg: *Kanzler*; *Kanzlerin*, **Kañsellerez** evit ur plac'h) eo an titl a vez gant an hini a zo e penn ar gouarnamant en Alamagn. An anv ofisiel eo *Bundeskanzler* (*Bundeskanzlerin* evit ur plac'h), da lavaret eo "Kañseller(ez) kevreadel".

Kevatal eo d’ar post Kentañ Ministr a vez kavet e meur a vro, hag ar post gant ar muiañ a c'halloud eo en Alamagn, pa n'eus gant ar post Prezidant Alamagn nemet ur perzh arouezel dreist-holl.

## Kañsellerien Republik Kevreadel Alamagn (abaoe 1949)



ImageSize	= width:250 height:400
PlotArea	= left:40 right:0 bottom:80 top:20
Legend		= columns:3 left:40 top:60 columnwidth:50

DateFormat	= dd/mm/yyyy
Period		= from:15/09/1949 till:22/03/2012
TimeAxis	= orientation:vertical format:yyyy

ScaleMajor	= unit:year increment:5 start:1950

Colors=
 id:CDU	value:black	legend:CDU
 id:CSU value:blue legend:CSU
 id:SPD value:red	legend:SPD

PlotData=
 bar:Kanselier color:CDU width:20 fontsize:M align:left shift:(20,-5) mark:(line,white)

 from:start till:16/10/1963 text:Konrad_Adenauer color:CDU
 from:16/10/1963 till:01/12/1966 text:Ludwig_Erhardt color:CDU
 from:01/12/1966 till:21/10/1969 text:Kurt_Georg_Kiesinger color:CDU
 from:21/10/1969 till:07/05/1974 text:Willy_Brandt color:SPD
 from:16/05/1974 till:01/10/1982 text:Helmut_Schmidt color:SPD
 from:01/10/1982 till:27/10/1998 text:Helmut_Kohl color:CDU
 from:27/10/1998 till:22/11/2005 text:Gerhard_Schröder color:SPD
 from:22/11/2005 till:end text:Angela_Merkel color:CDU




## Gwelout ivez
*Roll kañsellerien Alamagn
Roue ar Franked

Ar Franked a oa renet gant duged, pe penngadourien, ha rouaned bihan (*reguli* e latin). 
Ar Salianed, pe Merovinged, a aloubas an darn vrasañ eus Galia roman, hag ivez al lodenn eus Galia a oa bet kemeret gant ar Vizigoted er bloaz 507. 
Mibien Hlodwig a aloubas douaroù ar Vurgonded hag an Alemanned. Mistri e voent war Provañs, Bavaria, ha Thuringia. 
War-lerc'h tiegezh Merove e teuas hini Karl-Veur, en VIII kantved. 

## Gwelet ivez
* Roll ar rouaned c'hall
Devlet IV Giray

**Devlet IV Giray** (1730-1780) a oa mab da Arslan Giray, mab-bihan da Devlet II Giray, ha khan Krimea div wech en XVIIIvet kantved.

Kalgay e voe d'e dad, Arslan Giray. Mont a reas war an tron e 1769 war-lerc’h Kırım Giray. Met kemeret e voe e blas gant Kaplan II Giray kerkent ha 1770. 

E-pad ar Brezel etre an Durked hag ar Rusianed (1768-1774) e voe kaset gant an Otomaned da zifenn rannvro Kouban ha kenderc’hel a reas da vrezeliañ a-enep ar Rusianed goude an emglev peoc’h etre an Impalaeriezh otoman ha Rusia. Trec’h e voe war ar Rusianed ha treuziñ ar strizh-mor etre Kouban ha Krimea. Sklaer eo en doa c’hoant da adpignat war tron khanat Krimea. Tec’hout a reas ar c’han Sahib II Giray e 1775. 

Goulenn a reas Devlet IV bezañ anavezet da ghan gant ar sultan otoman Abdülhamit I ha neuze e tibabas ar Rusianed skoazellañ Şahin Giray a-enep dezhañ. Gant skoazell un arme Rusianed e teuas Şahin Giray a-benn da adkemer Krimea ha da bignat war an tron. Devlet, ha ne oa ket gwall skoazellet gant an Otomaned, a rankas tec’hout kuit e 1777 hag e miz Mae eus ar bloavezh-se ec’h erruas en Istanbul. Eno e vevas betek e varv e 1780.

## Mammennoù
* Alan W. Fisher, *The Russian annexation of the Crimea 1772-1782*, Cambridge University Press.
* Desaive Dilek, *Le khanat de Crimée dans les archives ottomanes*, e *Cahiers du monde russe et soviétique*, niverenn 13-4, 1972
Asnières

**Asnières** [anjɛːʁ] zo un anv-lec'h gallek ha hini meur a gumun c'hall.

## Gerdarzh
Hervez Ernest Nègre, en e levr *Toponymie générale de la France* (TGF) e vije kenorin an holl anvioù Asnières (§ 5654). Dont a rafe eus al latin *molae asinariae* « milin troet gant un azen», ar vilin vras, e-skoaz ar vilin vihan, *molae trusatiles*, troet gant un den.

## Kumunioù
* Asnières (Eure), e Normandi (Eure) 
* Asnières-en-Bessin, e Normandi (Calvados) 
* Asnières-en-Montagne, e Bourgogn (Côte-d'Or )
* Asnières-en-Poitou, e Poatev (Deux-Sèvres )
* Asnières-la-Giraud, e Charente-Maritime 
* Asnières-lès-Dijon, e Bourgogn, e Côte-d'Or 
* Asnières-sous-Bois, en Yonne 
* Asnières-sur-Blour, e Vienne 
* Asnières-sur-Nouère, e Charente 
* Asnières-sur-Oise, e Val-d'Oise
* Asnières-sur-Saône, en Ain 
* Asnières-sur-Seine, e Hauts-de-Seine 
* Asnières-sur-Vègre, e Sarthe
Alexandria

: *Evit kêr Bro-Egipt, gwelet [[Aleksandria]]*

**Alexandria** zo anv meur a gêr er broioù saoznek dreist-holl.

## Lec'hioù
### 
* Alexandria, e stad Tiriad an Norzh
* Alexandria, e stad Sukembre Nevez
* Alexandria, e stad Victoria

### 
* Alexandria, e stad Rio Grande do Norte

### 
* Alexandria (Am Magh Leamhna e gouezeleg), e kuzulva Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar  (*West Dunbartonshire* e saozneg)

### 
* Alexandria, ur gêr e parrez Saint Ann

### 
* Alexandria, e Kolombia Vreizhveuriat
* Alexandria, en Ontario

### 
* Alexandria (Alabama)
* Alexandria (Kalifornia)
* Alexandria (Indiana)
* Alexandria (Kentucky)
* Alexandria (Louisiana)
* Alexandria (Missouri)
* Alexandria (Minnesota)
* Alexandria (Nebraska)
* Alexandria (New Hampshire)
* Alexandria (New York)
* Alexandria Bay (New York)
* Alexandria (Ohio)
* Alexandria (Pennsylvania)
* Alexandria (Sudakota)
* Alexandria (Tennessee)
* Alexandria (Virginia)
* kontelezh Alexandria
* Alexandria Township (Kansas)
* Alexandria Township, e kontelezh Douglas e Minnesota
* Alexandria Township, e Jerzenez Nevez
* Alexandria Township, e Norzhdakota
* West Alexandria, en Ohio

### Broioù all
* Aleksandropol en Armenia
* Alexandria, e Kab ar Reter (Suafrika)
* Alexandreia e Gres
* Alexandria e Roumania

## Pennadoù kar
* Alessandria, ur gêr en Italia
* Alessandria del Carretto, ur gêr en Italia
* Alexandra, un anv-bihan
* Alexandrium, ur c'hreñvlec'h eus an Henamzer
Richard Nixon

**Richard Milhous Nixon** (Yorba Linda (Kalifornia) 9 a viz Genver 1913- New York 22 a viz Ebrel 1994 a zo bet 37 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika eus 1969 da 1974. Besprezidant e oa bet etre 1953 ha 1961 pa oa Dwight D. Eisenhower prezidant. E-kerzh ar pevar bloavezh kentañ tremenet e penn ar vro e kresk nerzh brezel ar Stadoù-Unanet e Brezel ar Viêt-nam a-raok lakaat un termen dezhañ e 1973. Digeriñ a ra ivez darempredoù gant Republik Pobl Sina, ha kas da benn an dizisrann etre ar gouennoù e Stadoù ar Su. Addilennet aes eo e 1972 met goude e teu Afer ar Watergate ha reiñ a ray e zilez.
São Jorge

**São Jorge** eo anv portugalek Sant Jorj, hag un anv-lec'h.

## 
;Municípios
* São Jorge - município e Rio Grande do Sul

;karterioù
* São Jorge - e cidade de São Paulo
* São Jorge - e Santos, e São Paulo
* São Jorge - e Novo Hamburgo, e Rio Grande do Sul
* São Jorge - e Guaíba, e Rio Grande do Sul

;Vilarejos
* São Jorge - 

;traezhegi
*São Jorge - traezheg gaúcha e município Arroio do Sal

;A bep seurt
* Parque São Jorge  Corinthians
* Colégio São Jorge dos Ilhéus, 

## 
* São Jorge, parrez en enez Fogo

## [[Portugal]]
* São Jorge - parrez e kuzul Arcos de Valdevez
* São Jorge - parrez e kuzul Santa Maria da Feira
* São Jorge - parrez e kuzul Santana
* Enez São Jorge - enez eus enezeg an Azorez
* São Jorge

## Pennadoù kar
* Sant-Jord
* Saint-Georges
Michael von Preußen

**Michael von Preußen**, ganet e 1940 e Berlin, zo ur skrivagner alaman. Mab eo da Louis Ferdinand von Preußen (1907–1994)

## Oberennoù
* 1986: *Ein Preußenprinz zu sein*
* 2008: *Auf den Spuren der deutschen Monarchien*
* 2009: *Zu Gast bei Preußens Königen*
* 2010: *Die Staufer* (gant Manfred Jehle) 
* 2011: *Die Preußen am Rhein: Burgen, Schlösser, Rheinromantik* (diembann)
* 2011: *Friedrich II: König von Preußen* (diembann)
Hubertus von Preußen

**Hubertus Karl Wilhelm von Preußen** (1909 e Potsdam - 1950 en Windhoek, Südwestafrika) a oa ur priñs alaman. 

Mab e oa da *[[Friedrich Wilhelm Victor August Ernst von Preußen]]* (1882–1951), a oa mab henañ an impalaer Wilhelm II, hag anavezet evel ar c'h-Kronprinz, ar priñs pennhêr.
Enez São Jorge

**Enez São Jorge** pe **Enez Sant Jorj** (*Ilha de São Jorge* e portugaleg) zo un enez eus enezeg an Asorez, er Meurvor Atlantel.

E-kreiz an enezeg emañ, etre Pico ha Terceira.
Pico

**Pico** zo un anv-lec'h e Portugal hag Italia. Ar ger **pico** a glot gant kern e brezhoneg. 

#### 
* Pico (Lazio) - kumun e Proviñs Frosinone

#### 
* Ilha do Pico - unan eus an Azorez
** Montanha do Pico - menez en Ilha do Pico 
* Pico (Vila Verde) - parrez e kuzul Vila Verde, 
* Pico (Gaula) - e parrez Gaula, e Madeira

#### 
*Río Pico (Spagn)

## Tud

* Eduardo Gustavo Pico, (1834 - 1904), ofiser 
* Giovanni Pico della Mirandola (1463-1494), prederour 
*  Andrés Pico (1810-1876), gouarnour Alta California.
*  Pío Pico (1801–1894), diwezhañ gouarnour Alta California.
Dinbych-y-Pysgod

**Dinbych-y-pysgod** (*Tenby* e saozneg) zo ur porzh-mor e kreisteiz Sir Benfro. Darempredet e vez gant e-leizh a douristed e-pad an hañv.

Anv zo eus Dinbych-y-pysgod evit ar wech kentañ en ur varzhoneg eus ar  zo meneget e Levr Taliesin. Kreskiñ a reas kêr en-dro d’ur c’hastell na chom nemet rivinoù anezhañ bremañ. Met mogerioù kozh eus an  zo c’hoazh. 

Eus Dinbych-y-pysgod e loc’h ar bigi da vont da Ynys Bŷr. Dirak Dinbych-y-pysgod ivez emañ Enez Catrin, un enezennig a vez stag ouzh an douar-bras war-bouez ur chaoser a vez dizoloet gant ar mor pa vez tre.
John Price (skrivagner kembreat)

**John Price** pe *John Prise* pe *Siôn ap Rhys* (1502 - 1555) a oa un noter eus Kembre, brudet dre ma savas al levr kentañ a voe moullet e kembraeg, *[[Yn y lhyvyr hwnn]]* (1546). Genidik e oa eus Aberhonddu e Sir Frycheiniog. 

Labourat a reas a-hed e vuhez evel noter evit ar Gurunenn. Anvet e voe da varc’heg e miz C'hwevrer 1547. Resev a reas douaroù prioldi Aberhonddu evel garedon evit e labour.

Plijout a rae dezhañ dastum dornskridoù hag en em lakaat a reas da skrivañ skridoù e latin hag e kembraeg. Ul lenneg hag un dengarour e oa. Troet e oa gant istor Kembre ha gant al lennegezh kembraek eus ar Grennamzer.

Skrivañ a reas ul levr e latin da zifenn oberenn Jafrez Menoe, a veze kavet abeg enni gant istorourien eus an amzer-se, evel Polydore Vergil, ul levr anvet *Historiae Britannicae Defensio* (« Difenn istor Breizh »), a voe embannet e 1573, goude e varv. Met koun a zalc’her anezhañ dreistr-holl abalamour ma savas *[[Yn y lhyvyr hwnn]]*, ar c’hentañ levr kembraek a voe moullet.
George H. W. Bush

**George Herbert Walker Bush**, a vez graet anezhañ dre vras **George Bush**, ganet d'an 12 a viz Mezheven 1924 e Milton (Massachusetts) ha marvet d'an 30 a viz Du 2018, a oa ur politikour amerikan hag a zo bet 41 Prezidant ar Stadoù-Unanet, eus 1989 betek 1994. Besprezidant e oa bet ivez da vare Ronald Reagan, etre 1981 ha 1989. Tad eo da George Walker Bush a zo bet Prezidant eus ar Stadoù-Unanet ivez.
Nikolaz II

**Nikolaz II** zo anv meur a zen :

* Nikolaz II, pab etre 1058 ha 1061
* Nikolaz II, kenbriñs Mecklenburg etre 1219 ha 1225
* Nikolaz II Rusia, diwezhañ impalaer Rusia (1868–1918)

## Pennadoù kar
*Nikolaz Iañ
*Nikolaz III
Priz Bras kirri Malaysia 2012

**[[Priz Bras kirri Malaysia]] [[2012]]** (**2012 Formula 1 Petronas Malaysia Grand Prix**), redet d'ar 25 a viz Meurzh 2012 war troiad etreboradel Sepang, zo 860 redadeg kevezadeg bed Formulenn 1. Ar pevarzekvet kevezadenn Priz Bras Malaysia o koñtañ evit kevezadeg bed ar Formulenn 1 hag an eil redadeg kevezadeg 2012 eo.

## A-raok ar Priz Bras

## Esaeoù dieub
### Abadenn gentañ d'ar Gwener

### Eil abadenn d'ar Gwener

### Trede abadenn d'ar Sadorn

## Abadenn titriñ

### Disoc'hoù an titriñ
### Kael zisparti

* Kimi Räikkönen a gemer 5 plas kastiz abalamour d'ur cheñchamant boest an tizhoù. Disparti a ra 10.
* Heikki Kovalainen a gemer 5 plas kastiz peogwir en deus tremenet daou garr a-dreñv karr ar saveter e-pad Priz Bras Aostralia. An hini diwezhañ war ar gael zisparti eo. 

 
 

## Redadeg
### Darvoudoù

### Renkadur ar redadeg

### Plas pol ha tro gwellañ
* Plas pol :  Lewis Hamilton (McLaren-Mercedes) e **1 vun 36 e 219** (207,389 km/ez)
* Tro gwellañ :  Kimi Räikkönen (Lotus-Renault) e 1 vun 40 e 722 (198,118 km/ez) en 53 tro.

### Troioù er penn
*  Lewis Hamilton : **13 tro** (1-13)
*  Sergio Pérez : **4 zro** (14-15 / 40-41)
*  Fernando Alonso : **39 tro** (16-39 / 42-56)

## Renkadur goude ar redadeg

## Stadegoù
Priz Bras Malaysia 2012 a zo :
* 21 plas pol Lewis Hamilton.
* 28 trec'h Fernando Alonso.
* 217 trec'h Ferrari evel saver.
* 218 trec'h Ferrari evel saver keflusker.
* poentoù kentañ e Formulenn 1 evit Jean-Eric Vergne.

## Notennoù ha daveoù

## Da welout
Río Pico (Spagn)

Ar **río Pico** zo ur stêr eus dourva an Douro, el Ledenez iberek. Redek a ra dre proviñs Burgos (Kastilha ha León). 16 km zo adal hec'h eienenn en Atapuerca, betek he c'hember er río Vena, en Burgos.
Ilha do Pico

An **Ilha do Pico**, pe ** Enez ar [[Pico]]** (Enez ar Gern), zo unan eus an Azorez, anvet diwar ar menez-tan a zo en he c'hreiz. 
 
## Menez-tan
Ar* Montanha do Pico*, ar menez-tan, en deus ur gern anvet *o Pico Pequeno* pe *Piquinho* (bihanik). Uhelañ menez Portugal eo, hag an trede uhelañ er Meurvor Atlantel, gant 2 351 metr a-us da c'horre ar mor.