Émile Zola

**Émile Zola** a oa ur skrivagner ha kazetenner gall, bet ganet e Pariz d'an 2 a viz Ebrel 1840 hag aet d'an Anaon d'an 29 a viz Gwengolo 1902.

Brudet eo dre ar bed a-bezh a-drugarez e romantoù *[[Les Rougon-Macquart]]*. Fin e vuhez a zo bet unan stourm dre m'en doa kemeret perzh e difennerezh Alfred Dreyfus e-pad an Afer Dreyfus dreist-holl pa embannas e miz Genver 1898, er gazetenn L'Aurore, ar pennad anvet « J'accuse… ! » a zegaso dezhañ ur prosez evit kunujenniñ hag un divroa e Londrez ar memes bloavezh.
## Yaouankiz e Provañs  (1840-1858)
Émile Édouard Charles Antoine Zola1 a zo ganet, straed Saint-Joseph e Pariz, d'an 2 a viz Ebrel 1840, an tad a zo italian hag ar vamm a zo gall. Mab nemetañ François Zola, genidik a Venezia, hag Émilie Aubert, genidik eus Dourdan. An tad a zo ijinour evit al labourioù foran, bet ofiser al lu italian, kinniget en devoa sevel ur rouedad dezougen dour en Aix-en-Provence abaoe menez Sainte-Victoire. Kevrataet eo d'an 19 a viz Ebrel 1843 ha dilojañ a ra ar familh en Aix-en-Provence. Ur wech kadarnaet prenadenn ar gwirioù e 1844, e sav an tad gant kenlabourerien un embregerezh arc'hantel anvet Société du canal Zola. Al labourioù a grog e 1847. Mervel a ra gant an danijenn skevent d'ar 27 a viz Meurzh 1847 echuet e oa bet gantañ sevel ar stankell Zola en Aix-en-Provence memestra.

Arc'hantourien an embregerezh kanol a c'houlenn o arc'hant. E miz Mae 1851, an itron Aubert a ya e Pariz gant he mibien evit arvestiñ ar prosez etre Jules Migeon hag arc'hanterien an embregerezh Kanol Zola. Ana rc'hantourien a lak da aziskleriañ ar freuz-stal dre lez-varn kenwerzh Aix-en-Provence e 1852. D'an 10 a viz Mae 1853, an embregerezh Kanol Zola a zo gwerzhet dre gresk. Adprenet eo gant an arc'hanterien ha dont a ra da vezañ *Migeon et Compagnie*.
## Oberennoù
;Romantoù
* *Contes à Ninon*, J. Hetzel hag A. Lacroix, Paris, 1864 ; Charpentier, Paris, 1878.
* *La Confession de Claude* (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1865.
* *[[L'Attaque du Moulin]]*, 1880.
* *Le Vœu d'une morte*, A. Faure, Paris, 1866.
* *Les Mystères de Marseille* (romant), A. Arnaud, Marseille, 1867.
* *[[Thérèse Raquin]]* (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1867.
* *Madeleine Férat* (romant), A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1868.
* *Nouveaux Contes à Ninon*, 1874.
* *Nantas*, 1878.
* *[[Les Soirées de Médan]]* (1880), gant Maupassant, Huysmans, Léon Hennique, Henri Céard ha Paul Alexis, Charpentier, Paris, 1880.
* *Jacques Damour*, 1880.
* *Madame Sourdis*, 1880.
*  — Contient aussi : *Comment on meurt* ; *Pour une nuit d’amour* ; *Aux champs* (qui comprend : *La Banlieue*, *Le Bois*, *La Rivière*) ; *La Fête à Coqueville* ; *L’ Inondation*. — *Le Capitaine Burle* a également été publié, la même année, à la suite de *Thérèse Raquin* (Éditions Marpon et E. Flammarion).
* *Naïs Micoulin* (nouvelles), Charpentier, Paris, 1884.
* *[[La Mort d'Olivier Bécaille]]* (danevell), 1884.

;heuliad Les Rougon-Macquart
* *[[La Fortune des Rougon]]*, A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1871.
* *[[La Curée]]*, A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie, Paris, 1872.
* *[[Le Ventre de Paris]]*, Charpentier, Paris, 1873.
* *[[La Conquête de Plassans]]*, Charpentier, Paris, 1874.
* *[[La Faute de l'abbé Mouret]]*, Charpentier, Paris, 1875.
* *[[Son Excellence Eugène Rougon]]*, Charpentier, Paris, 1876.
* *[[L'Assommoir]]*, Charpentier, Paris, 1878.
* *[[Une page d'amour]]*, Charpentier, Paris, 1878.
* *[[Nana (roman)|Nana]]*, Charpentier, Paris, 1880.
* *[[Pot-Bouille]]*, Charpentier, Paris, 1882.
* *[[Au Bonheur des Dames]]*, Charpentier, Paris, 1883.
* *[[La Joie de vivre]]*, Charpentier, Paris, 1883.
* *[[Germinal (roman)|Germinal]]*, Charpentier, Paris, 1885.
* *[[L'Œuvre (Emile Zola)|L'Œuvre]]*, Charpentier, Paris, 1886.
* *[[La Terre (Zola)|La Terre]]*, Charpentier, Paris, 1887.
* *[[Le Rêve (roman)|Le Rêve]]*, Charpentier, Paris, 1888.
* *[[La Bête humaine]]*, Charpentier, Paris, 1890.
* *[[L'Argent]]*, Charpentier, Paris, 1891.
* *[[La Débâcle]]*, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1892.
* *[[Le Docteur Pascal]]*, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1893.

;heuliad *[[Les Trois Villes|Trois villes]]*
* *Lourdes*, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1894.
* *Rome*, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1896.
* *[[Paris (roman)|Paris]]*, Charpentier et Fasquelle, Paris, 1898.

;heuliad *Quatre Évangiles*
* *Fécondité*, Fasquelle, Paris, 1899.
* *Travail*, Fasquelle, Paris, 1901.
* *Vérité*, Fasquelle, Paris, 1903 (oberenn dalif).
* *Justice* (n'eus nemet notennoù anezhañ).