Tomaz Breizh

**Tomaz Breizh** *(Tumas de Britanje)*, pe **Tomaz Bro-Saoz** (oberiant etre 1170 ha 1180), a oa ur c'hloareg hag ur barzh anavezet dreist-holl evit e varzhoneg henc'hallek *Tristan*, ur stumm eus mojenn *[[Tristan hag Izold]]*. 

## Buhez

N'ouzer ket piv e oa, nag eus pelec'h e teue. En e oberenn e lavar ez eo Tomaz e anv dre ziv wezh. Diouzh e yezh e weler n'eo ket un Angl-ha-norman, hag e c'hallfe bezañ un Norman deuet da vevañ da Vro-Saoz. Dont a ra e lesanv eus ar barzh alaman Gottfried Strassburg en deus skrivet e oa bet awenet gant an *Tristan* skrivet gant "*Thômas von Britanje*". N'ouzer ket eus peseurt Breizh ez eus anv : Breizh-Veur pe Breizh-Vihan. Ker buan all, Tomaz a c'hallfe bezañ a orin eus Breizh, peogwir e oa liammoù etre Breizh ha Bro-Saoz dre diegezh ar Plantagenet. Ouzhpenn, ar Vretoned o doa kemeret ur perzh a-bouez en aloubadeg Bro-Saoz e 1066 ha kalz dalc'hoù o doa e kontelezh Richmond da skouer. Unan anezhe e voe orin ar Stuarted. Lavaret e vez alies e veze Tomaz e lez Herri II, met n’eus prouenn ebet.

Evel m'en deus en diskouezet Söderhjelm e fin an  ez eo arabat meskañ Tomaz gant ar « mestr Tomaz », oberiant d'ar memes mare, hag en deus savet ar *[[Roman de Horn]]*.

## Oberenn
Deuet eo e romant betek ennomp dindan stumm dek tamm tennet diouzh c'hwec'h dornskrid. Er penn kentañ e oa war-dro 12000 gwerzenn ennañ, met n'eus chomet nemet ur c'hwec'hvedenn anezhe ganeomp. Adsavet eo bet diwar un droidigezh graet e norseg, *Saga Tristan* (1226).

Evit skrivañ an *Tristan*, Tomaz en deus choazet chom hep tennañ e awen eus ar stummoù niverus a oa anezhe, hag heuliañ e soñj dezhañ e-unan. Hervez James J. Wilhelm en doa mestroniet an arz da skrivañ romantoù e galleg , en un doare kempennet met eeun ken ez eo burzhudus ». A-wezhioù e vez sellet outañ evel deraouer ar varzhoniezh kourtes, met hervez Tony Hunt, n'eo ket gwirheñvel.

## Embannadurioù ha troidigezhioù
* Thomas, *Les fragments du Roman de tristan*, éd. Bartina H. Wind, Paris & Genève, 1960.
* *Le Roman de Tristan*, trad. et notes Emmanuèle Baumgartner et Ian Short, Champion Classiques, 2003.

## Notennoù ha levrioù
### Notennoù

### Mammennoù ha levrlennadur
* James J. Wilhelm, « Thomas of Britain: Tristan ("The Death Scene") », *The Romance of Arthur: an anthology of medieval texts in translation*, auteur: James J. Wilhelm ; volume 1267 de Garland reference library of the humanities, 1994, 283-294. .
* Tony Hunt, « Thomas (fl. 1170–1180) », *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004.
* Bartina H. Wind, « Nos incertitudes au sujet du Tristan de Thomas », *Mélanges de langue et de littérature du Moyen Âge et de la Renaissance offerts à Jean Frappier*, Minard, 1970, volume n°2, 1129-1138.
* M. Blakeslee, *« The authorship of Thomas's Tristan »*, *Philological Quarterly*, levrenn 64 (1985), 555-572.
* W. Söderhjelm, « Sur l'identité du Thomas auteur du Tristan et du Thomas auteur du Horn », *Romania*, levrenn 15 (1886), 575-596.
*Thomas, *Les fragments du Roman de Tristan*, ed. Bartina H. Wind, Paris/Geneva 1960.
*Gottfried von Strassburg, *Tristan*, with the surviving fragments of the Tristran of Thomas, translated A.T. Hatto, Penguin, 1960.
**The Saga of Tristram and Ísönd*, translated with an introduction by Paul Schach, University of Nebraska Press 1973.

### Liammoù diavaez
* Fragment ''La Nuit de la Saint-Jean'' e galleg a vremañ.
* Fragment ''La Mort des amants''  e galleg a vremañ.
* ''Tristan et Iseult''. Diverradenn resis. 
* Testenn glok eus tammoù an ''Tristan et Iseult'', diwar un dornskrid eus an .