Banaleg

**Banaleg** zo ur gumun e Bro Gerne e Kanton Molan, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.

## Anv
* Bernard Tanguy (1990) : *Plebs Banadluc*, vers 1050; *Banadlec*, 1220; *Banazlec*, 1257, et vers 1330; *Banazleuc*, 1368; *Banazlec, Baznalec*, 1398; *Banazlec*, 1536; e brezhoneg : *Banleg*. 
*Erwan Vallerie (1005) ː *Plebs Banadluc*, 1050; *Bannadlauc*, 1160; *Banadloc*, 1216; *Banadloc*, 1220; *Banazlec*, 1270; *Banazloc*, 1296; *Banazleuc*, 1368; *Banazlec*, *Baznalec*, 1398; *Banazlec*, 1516; *Banadec, Banalec*, 1636
* Gerdarzh ː ul lec'h goloet gant banal / balan.

## Ardamezioù

## Istor
### [[Henamzer]]
* An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze Banaleg.
###### 
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Banaleg, Jacques Le Trouadec, beleg, ha Jean Le Roy, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz .
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù e parrez Banaleg gant Oury, person, hag e trev Trebale gant Le Mardy ha Le Dréau, kureed, ha gant Le Floc'h ha Le Calvez, beleion evit kofes.
###### 

BanalegTi-gar.jpg|An ti-gar

* Erruet an hent-houarn (linenn Hent-houarn Landerne Savenneg) er gumun e miz Gwenholon 1863.
*1870-1871: diwar ar vrec'h e varv 250 a dud.
###### 
#### Brezelioù

BanalegMonumantarrevarv.jpg|Monumant ar re varv.

##### [[Brezel-bed kentañ]]
* 358 gwaz a varvas abalamour d'ar brezel, eleze 5,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
##### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas 54 den, fuzuilhet e voe c'hwec'h anezhe d'an Alamaned.
* D'an 31 a viz Kerzu 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-75-BO (anvet "Black Swan", marilhet 42-29895 ha kodet DF-H, 91 Bomb Group, 324  Squadron) eus aerlu ar Stadoù-Unanet e Banaleg hag e Rosporden gant dek milour en e vourzh; tapet e voe c'hwec'h nijour gant an Alamaned, daou all a zeuas a-benn da achap, mervel a reas an daou vilour arall, douaret int er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall.
##### Trevadennoù
*Brezel Indez-Sina: pemp gwaz a varvas.
*Brezel Aljeria: pevar gwaz a varvas. 
## Brezhoneg

BanalegMaerdi01.jpg|Brezhoneg ouzh ar maerdi

* Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1982.
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 153 skoliad (28,7 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
* D'ar 15 a viz C'hwevrer 2013 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 2 a viz Gouere 2014 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

## Monumantoù ha traoù heverk

Bannalec église paroissiale.JPG|Iliz katolik er vourc'h
Placitre Trébalay Bannalec.JPG|Iliz Trebale
Chapelle Saint Cado Bannalec.JPG|Chapel Sant Kadoù
Sainte-Tréphine Trébalay Bannalec.JPG|Chapel Santez Trifina

* Iliz katolik *Intron-Varia ar Folgoad* er vourc'h
* Iliz katolik *Santez Trifin* e Trebale

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

BanalegMaerdi.jpg|Ar maerdi

## Tud
### Tud bet ganet eno
* 1888 ː Jean Bourhis ː nijer fuzuilher; eo bet trec'h meur a wec'h a-eneb Alamaned etre 1914 ha 1915; diskaret eo bet e-unan ar 14t Meurzh 1916, e-kichen Verdun.
*1962: Pascal Jaouen, brodour ha stilour.
### Tud marvet eno
* 1893 : Pierre Le Sann, beleg ha troour brezhonek.
### Arzourien bet awenet gant Banaleg
* Émile Dezaunay (1854-1938), livour breizhat.
### Ardamezeg familhoù Banaleg

## Gevelliñ
*Oileán Chiarraí,  (2007)

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn an ti-kêr
*  Ti an douristed
*  Pajenn war lignezouriezh Banaleg
*    Lec'hienn bagad Banaleg

## Levrlennadur

* Bernard Tanguy ː *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère*. Chasse-Marée - ArMen. 1990
*Erwan Vallerie ː *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù