Kalifiezh an Omeiaded

**Kalifiezh an Omeiaded** (661–750, en arabeg ٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة *al-Khilāfah al-ʾUmawīyah*) a oa an eil eus ar peder c'halifiezh vras diazezet goude marv Mahomed. Renet e oa ar galifiezh gant dinastiezh an Omeiaded (ٱلْأُمَوِيُّون, *al-ʾUmawīyūn*, pe بَنُو أُمَيَّة, *Banū ʾUmayyah*, "mibien Umayyah"). Othman ibn Affan (ren : 644–656), an trede eus kalifed Rashidun, a oa ezel eus ar c'hlann-se ivez. Erruout a reas an dierniezh er galloud gant Muawiya ibn Abi Sufyan, bet e-pad pell gouarnour Siria, a zeuas da vezañ ar c'hwec'hvet kalif goude dibenn ar Fitna kentañ e 661. Goude marv  Muawiya e 680 e tigoras stourmoù da c'hounit an tron e-pad an eil Fitna ha kouezhañ a reas ar galloud etre daouarn Marwan I, ezel eus ur skourr all eus ar c'hlann. Siria a chomas kreizenn galloud an Omeiaded ha Damask e oa o c'hêr-benn.

Kenderc'hel a reas an Omeiaded gant aloubadegoù ar Vuzulmaned. Lakaat a rejont lezenn an Islam da ren e Transoxiana, er Sindh, er Maghreb hag e Ledenez Iberia (Al-Andalus). Pa oa ar galifiezh en he brasañ e oa 11 100 000 km2 dindani, ar pezh a rae anezhi unan eus ar brasañ impalaeriezhoù en Istor e-keñver ar gorread. Diskaret e voe an dynastiezh er pep brasañ eus ar bed islamek gant un emsavadeg renet gant an Abbasided e 750. Ar re a chomas bev en em ziazezas e Córdoba a zeuas da vezañ, dindan stumm un emirelezh hag ur galifiezh goude-se, ur greizenn evit ar skiant, ar vezegiezh, ar brederouriezh hag an ijinadennoù er bed e-doug an Oadvezh aour islamek. 

Kalifiezh an Omeiaded a renas war ur boblañs vras, enni meur a genel hag a sevenadur. Aotreet e oa ar gristenien, anezhe ar brasañ niver eus poblañs ar galifiezh c'hoazh, hag ar Yuzevien da gaout o relijion dezhe o-unan met dleet e oa dezhe paeañ un dell (ar jizia) na veze ket paet gant muzulmiz. Ret e oa d'ar re-se paeañ ar zakat, un taos a oa he fal arc'hantañ programmoù skoazell evit mad Muzulmiz. Dindan ar c'hentañ kalifed, e oa dalc'het kargoù uhel gant kristenien. Lod anezhe a oa izili eus tiegezhioù o doa servijet en gouarnamant ar Vizantiz. Implijout kristenien a oa ul lodenn eus ur politikerezh brasoc'h da lakaat ar peoc'h da ren etre ar relijionoù hag a oa hollret rak niverus-kenañ e oa ar gristenien er proviñsoù kemeret, koulz hag e Siria. Ar politikerezh-se a lakaas Mu'awiya da c'hounit brud-vat e-touez e sujidi hag a greñvaas Siria. Sellet e vez alies ouzh marevezh an Omeiaded evel ar prantad ma tiorroas an arz islamek. 

## Levrlennadur
* Blankinship, Khalid Yahya (1994), *The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām ibn ʻAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads*, Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-1827-7.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Dixon Abd al-Ameer, *The Umayyad Caliphate, 65–86/684–705: (A Political Study)*, Londrez, 1969, SOAS
* 
* 
* 
* Gibb, H. A. R. (1923). *The Arab Conquests in Central Asia*, London: The Royal Asiatic Society. OCLC 499987512.
* 
* 
* Gilbert Victoria J., *[https://repository.library.northeastern.edu/files/neu:1848/fulltext.pdf Syria for the Syrians: the rise of Syrian nationalism]*, 1970-2013.*, MA, May 2013, Northeastern University 
* 
* 
* 
* Hawting, Gerald R. (2000). *The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750* (Second ed.). London and New York: Routledge. ISBN 0-415-24072-7.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Hillenbrand, Carole, ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī*, Volume XXVI: The Waning of the Umayyad Caliphate: Prelude to Revolution, A.D. 738–744/A.H. 121–126. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-810-2.
* 
* 
* Hillenbrand, Carole, ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī*, Volume XXIV
* 
* 
* 
* 
* Ter-Ghewondyan, Aram (1976) [1965]. *The Arab Emirates in Bagratid Armenia*. Translated by Nina G. Garsoïan. Lisbon: Livraria Bertrand. OCLC 490638192.
* Treadgold, Warren (1997). *A History of the Byzantine State and Society*. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2.
* Wellhausen, Julius (1927). *The Arab Kingdom and its Fall''. Translated by Margaret Graham Weir. Calcutta: University of Calcutta. OCLC 752790641.

## Notennoù