open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vidouville

**Vidouville** a oa ur gumun e Bro-C'hall e departamant Manche e Normandi.
Bodet e voe d'ar 1 a viz Genver 2016 gant peder c'humun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Jean-d'Elle.
## Douaroniezh

FranceNormandieVidouvilleLaVacquerieLaDrome.jpg|An Drôme etre La Vacquerie (a-gleiz) ha Vidouville.

* War lez ar stêr Drôme emañ Vidouville.
## Istor
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieVidouvilleEglise.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Pêr*, luc'hskeudennoù.
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2019

## Melestradurezh

Vidouville - Mairie.JPG|Ar maerdi.

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Marc'hadour

Ur **marc'hadour** zo un den hag a werzh marc'hadourezh savet gant tud all. Ar varc'hadourien zo brudet abaoe ma ra an denelezh gant eskemmoù pe kenwerzh. Marc'hadourien ha rouedadoù marc'hadourien zo bet oberiant en Babilonia, Assyria, Sina, Ejipt, Henc'hres, India, Persia, Fenikia ha Roma.
## Brud fall en Istor
### Er Bibl

Er Bibl n'eus ket brud vat gant ar varc'hadourien, evel ma weler gant ar pennad ma reer anv eus Jezuz ha marc'hadourien an Templ.
 
## Notennoù ha daveennoù
Parsek

Er steredoniezh e reer **parsek** (TermOfis ; eus ar saozneg *parsec*), berraet dre **pc**, eus un unanenn a implijer evit muzuliañ hedoù bras-bras etre korfoù-egor a zo er-maez eus koskoriad an Heol. Kevatal eo da war-dro 30,9 milion a gilometradoù, eleze 3,26 bloavezh-gouloù (bg) ha  unanenn steredoniel (au).

Ijinet eo bet an unanenn-se evit eeunaat ar jediñ  hedoù en egor, neuze e vez arveret er steredoniezh hag en astrofizik, petra bennak ma vez graet aliesoc'h gant ar bloavezh-gouloù el levrioù da ledañ ar skiantoù.

Gant ar parsec e reer peurliesañ evit muzuliañ hedoù e diabarzh Hent Sant-Jakez ; gant rakgerioù unanennoù an SI e reer avat evit hedoù brasoc'h : *kiloparsec* (kpc) evit ar c'horfoù-egor pellañ en hor galaksienn ha tro-dro dezhi, *megaparsec* (Mpc) evit ar galaksiennoù tostañ, *gigaparsec* (Gpc) evit ar galaksiennoù pellañ hag evit meur a gwazar.

## Anv
*Parsec* zo ur berradur eus ar bomm saoznek *a distance corresponding to a *'par**allax of one **sec**ond'' ("un hed kevatal d'un oleeunad un eilenn"), bet goveliet gant ar steredoniour [[Bro-Saoz|saoz]] Herbert Hall Turner ([[1861]]-[[1930]]) e [[1913]].
*''Parallax'' / oleeunad : dilec'hiadur hañvalat lec'h un draezenn hervez lec'h un arseller a zo o sellet outi. Dre ar c'hogn a zo etre an daou lec'h hañvalat e vuzulier an oleeunad.


==Termenadur==
Daou zoare zo da dermeniñ ur parsec, an eil o vout kevatal d'egile evel-just.
*An hed ma c'houstenn 1 unanenn steredoniel ur c'hogn 1 eilenn gwarenn (da lavaret eo 1 derez/3600).
*An hed etre an Heol hag ur c'horf-egor gantañ ur c'hogn oleeunad kevatal da 1 eilenn gwarenn.
Diviz B2 an ''International Astronomical Union'' da geñver e XXIX Bodadeg Veur bet dalc'het e [[Helsinki]] e [[2015]] a dermenas talvoudegezh ar parsec :
*1 **pc** =  / <math>\pi</math> **au** = 206&nbsp;264,80624709635656598954519745 **au** = 30 856 775 814 913 673 **metr**..

==Skouerioù==
*[[Alpha Centauri C|Proxima Centauri]], ar [[steredenn]] a zo tostañ d'an Heol, zo war-dro 1,3 **pc** (4,2 **bg** ha  **au**) pell dioutañ.
*Un nebeud kantadoù **pc** zo etre an Heol hag an darn vuiañ eus ar steredennoù a c'heller gwelet eus an [[Douar (planedenn)|Douar]] gant un daoulagad noazh, ar re bellañ o vout meur a **kpc** dioutañ.
*War-dro 34 **kpc** ( **bg**) eo treuz Hent Sant-Jakez, ha tremen 8 **kpc** ( **bg**) zo etre an Douar ha kreiz ar c'halaksienn.
*Ur 0,78 **Mpc''' bennak (2,5 milion a vloavezhioù-gouloù) zo betek galaksienn Andromeda.

## Notennoù
Elmar Ternes

**Elmar Ternes** (24 a viz Du 1941 e Trier - 16 a viz Mezheven 2020) a oa ur yezhonour alaman.

## Buhez
Studiañ a reas ar fonetik, ar saozneg hag ar yezhoù romanek e skol-veur Saarbrücken (Alamagn). Arbennikaat a reas war dachenn ar fonetik hag ar yezhoù keltiek eno. Anvet e voe e skol-veur Hamburg e 1977 ha chom a reas eno betek 2007. E 1966-1967 e studias brezhoneg enez Groe ha sevel a reas un dezenn da-heul diwar-benn yezhadur brezhoneg Groe. Abalamour d'e labour war gouezeleg Bro-Skos, a-hend-all, e voe anvet da zoktor "honoris causa" gant Skol-veur Glasc'ho.

## Levrlennadur
* *Grammaire structurale du Breton de l'Ile de Groix: (dialecte occidental).* Winter, Heidelberg (1970).
* *The phonemic analysis of Scottish Gaelic: based on the dialect of Applecross, Ross-shire.* Buske, Hamburg (1973)
* *Probleme der kontrastiven Phonetik.* Buske, Hamburg (1976).
* *Einführung in die Phonologie.* Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt (1987).
* *The phonemic analysis of Scottish Gaelic: based on the dialect of Applecross, Ross-shire.* 2. verbesserte und erweiterte Auflage. Buske, Hamburg (1989).
* *Einführung in die Phonologie.* 2. verbessert und erweiterte Auflage. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt (1999).
* *Brythonic Celtic – Britannisches Keltisch: from medieval British to modern Breton.* Hempen, Bremen (2011).

## Liammoù diavaez
*  Homepage von Elmar Ternes
*  Elmar Ternes im „Hamburger Professorinnen- und Professorenkatalog“, Universitätsarchiv Hamburg
*  Blog Fañch Broudig

## Notennoù
Noble Empire Corporation

**Noble Empire Corporation** (berraet en **Noble Empire Corp.**) zo ur studio seveniñ hag embann c'hoarioù video ukrainat. Brudet eo evit bezañ krouer ar c'hoari World of Guns: Gun Disassembly (wog) embannet e 2013.

E penn Noble Empire emañ Valerii Zadorozhnyi, ul lizheregour eus Kyiv, hag a zo diazezer diorroadur hag embann ar c'hoarioù hag an ouzhpennadurioù DLC..

Ar peurrest eus ar studio zo tud eus ar bed a-bezh (Rusia, SUA ha Rouantelezh-Unanet dreist-holl).
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
*  Chadenn YouTube NobleEmpire
## Notennoù ha daveennoù
Saint-Jean-d'Elle

**Saint-Jean-d'Elle** zo ur gumun bet krouet e 2016 e departamant Manche e Bro-C'hall.
### 
* D'ar 1 a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù Notre-Dame-d'Elle, Précorbin, Rouxeville, Saint-Jean-des-Baisants ha Vidouville d’ober kumun nevez Saint-Jean-d'Elle.
## Monumantoù ha traoù heverk
## Emdroadur ar boblañs
## Emdroadur ar boblañs 1962-2019

## Melestradurezh

## Tud
## Pennadoù kar
* Notre-Dame-d'Elle,
* Précorbin,
* Rouxeville,
* Saint-Jean-des-Baisants ,
* Vidouville. 
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Elde

An **Elde** (distaget [] en alamaneg) zo ur stêr e biz Alamagn, hag a red a-hed 220 km e stad Mecklenburg-Vorpommern dreist-holl hag un tammig e stad Brandenburg. Adstêr eo d'an Elbe war e lez dehoù. Tremen a ra dre un  nebeud lennoù bihan. Bageal a c'haller dre ar *Müritz-Elde-Wasserstraße*, a-hed 180 km gant 17 skluz.

## Notennoù
Rouxeville

**Rouxeville** a oa ur gumun e Bro-C'hall e departamant Manche e Normandi.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Emgann Normandi, 1944: distrujet e voe ar vourc'h.
### 
Bodet e voe d'ar 1 a viz Genver 2016 gant peder c'humun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Jean-d'Elle.
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieRouxevilleEglise.jpg|An iliz katolik.
FranceNormandieRouxevilleCroix.jpg|Ar groaz.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*, luc'hskeudennoù.
* Kroaz ar vered.
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2018

## Melestradurezh

Rouxeville_-_Mairie.jpg|Ar maerdi.

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Dommaraju Gukesh

*En anv telugu-mañ e vez lakaet an anv familh a-raok an anv-bihan. Peurliesañ ne vez meneget nemet lizherenn gentañ an anv familh.*

**Dommaraju Gukesh**, pe **D Gukesh**, bet ganet d’an  e Chennai, zo ur c’hoarier echedoù indiat.

## Red-micher
Aet eo da gampion ar bed e miz Kerzu 2024, pa voe trec’h war ar c’hoarier sinaat Ding Liren.

## Daveoù
Poull-neuial olimpek

Ur **poull-neuial olimpek** zo ur seurt poull-neuial gant ur vent resis hag a glot gant kevezadegoù neuial ar C'hoarioù Olimpek. Aozet e vez ar c'hevezadegoù-se e-barzh poulloù-neuial brasoc'h eget boaz, 50 metr a hirder, e-skoaz ar poulloù-neuial klasel o deus 25 metr a hirder hepken.

## Dezverkoù

Ur poull-neuial olimpek zo ur poull-neuial hag a glot gant kevezadegoù evit meur a sport, kevezadegoù neuial ar C'hoarioù Olimpek, Kampionadoù ar bed evit an neuial, hag ivez krogadoù water-polo. Hervez kevread etrebroadel an neuierezh, anvet World Aquatics, e rank dezverkoù ar poulloù-neuial olimpek klotañ gant kriterioù resis :
* hirder : 50 metr
* ledander : 25 metr
* niver a drepasoù : 8 + 2
* ledander an trepasoù : 2,5 metr
* donder : 2 vetr d'an nebeutañ, 3 metr erbedet
* kementad a zour : 2 500 m3 da nebeutañ, 3 750 m3 evit 3 metr a zonder

N'eus nemet poulloù-neuial gant dour dous hag a zo aotreet, abalamour d'an dra-se n'eo ket bet posupl da boull-neuial Dinarzh degemer *Masters* an neuial e 2011.

## Poulloù-neuial olimpek e Breizh
Meur a boull-neuial olimpek a zo e Breizh ; peurliesañ e vezont kavet e kerioù brasañ ar vro : Naoned, Brest, Sant-Brieg, Gourin, Kastell-Briant, Roazhon, Sant-Yowan-an-Havreg.

## Notennoù ha daveennoù
Kanaldude

**Kanaldude** zo ur chadenn skinwel en euskareg staliet e Iparralde, al lodenn eus Euskal Herria a zo dindan ar Republik C'hall. Ur chadenn skinwel-perzhiañ eo, krouet e 1987 ha renet gant Ximun Carrère.

Ur chadenn brevez digoust eo, embannet gant Aldudarrak bideo, ur c'hevredad kevelouri perzhiañ evit ar produiñ kleweled en euskareg. Er penn-kentañ e oa skignet an abadennoù war lec'hienn Kanaldude, hag ivez evit abadennoù zo war chadennoù skinwel all : **NOA** e rannvro Akitania Nevez, **Euskal Telebista** en Euskal Herria, ha war chadennoù lec'hel an TNT (**TVPI**, **Xaloa**, **Hamaika** ). Abaoe 2022 e vez skignet Kanaldude dre an IPTV war boksoù Orange, Free ha Bouygues.

Kenlabourat a ra Kanaldude gant ar chadenn skinwel e brezhoneg **[[Brezhoweb]]** en ur eskemm programmoù hag en ur genbroduiñ reportajoù a-wechoù.

## Ur skinwel-perzhiañ
Ur chadenn skinwel-perzhiañ eo Kanaldude, hag abalamour d'an dra-se eo ezel eus Kevread ar c'hleweled-perzhiañ.

Stummañ a ra ar chadenn ar sellerien a fell dezho kemer perzh, evit filmañ, frammañ, pe c'hoazh kinnig abadennoù en euskareg.

## Programmoù
Ur chadenn hollek e euskareg eo Kanaldude, skignet e vez abadennoù a bep seurt, reportajoù, teulfilmoù, krogadoù sport pe darvoudoù sevenadurel war-eeun, c'hoarioù tele, pe c'hoazh talk-show.

Skignet e vezont war-eeun war Kanaldude, ha goude-se e vezont gwelet er VOD digoust war lec'hienn ar chadenn ha war hec'h arload.

## Liammoù diavez
* Lec'hienn ar chadenn

## Notennoù ha daveennoù
Le Perron

**Le Perron** zo ur gumun e Bro-C'hall e departamant Manche e Normandi.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Drôme emañ Le Perron.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
#### [[Eil brezel-bed]]
### 
## Monumantoù ha traoù heverk

Église Notre-Dame de la Visitation du Perron. Vue nord-ouest.jpg|An iliz katolik ha kroaz ar vered.
Chœur de l'église Notre-Dame de la Visitation du Perron.jpg|Keur an iliz.
Monument aux morts du Perron.jpg|Ar monumant.

* Iliz katolik *Intron-Varia*, luc'hskeudennoù.
* Kroaz ar vered, .
* Monumant ar re varv.
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2021

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
BFM TV

**BFM TV** zo ur chadenn skinwel c'hall a geleier diazezet e Pariz. Krouet e oa bet d'an 28 a viz Du 2005, eizh miz goude ma oa bet roet lañs d'ar skignañ TNT. BFM TV zo ivez ur rouedad skinwel gant chadennoù lec'hel e kêrioù brasañ Bro-C'hall.

Ur chadenn brevez digoust eo, perc'hennet gant **RMC BFM**, skignet dre an TNT, ar fun, al loarell, an IPTV hag ar web. Hervez Médiamétrie eo BFM TV an eil chadenn kelaouiñ sellet ar muiañ e Frañs e miz Du 2024, war-lerc'h CNews.

## Aozadur
### Sez
Staliet eo sez BFM TV e Pariz er 15 arondisamant (straed ar jeneral Alain de Boissieu), asambles gant chadennoù all rouedad BFM hag RMC.

### BFM Rannvroioù

E miz Du 2016 e oa bet cheñchet anv **BFM Business Paris** da **** ha dont a reas da vezañ ur chadenn gelaouiñ lec'hel war dachenn ar rannvro Enez-Frañs.

E miz C’hwevrer 2019 e oa bet krouet ar rouedad « BFM Régions » ent-ofisiel, ha prenet chadennoù all e kêrioù brasañ Bro-C'hall e 2019 a-benn krouiñ chadennoù lec'hel all e Lyon, Lille ha Calais. Brasaet ha ledanaet eo bet ar rouedad er bloavezhioù war-lerc'h evit tizhout ouzhpenn dek chadenn lec'hel hiziv an deiz :
* BFM Paris Île-de-France
* BFM Marseille Provence
* BFM Toulon Var
* BFM Nice Côte d'Azur
* BFM Alsace
* BFM DICI Haute-Provence
* BFM Grand Littoral
* BFM DICI Alpes du Sud
* BFM Lyon
* BFM Grand Lille
* BFM Normandie

### Logoioù

Restr:Logo BFMTV 2005.svg|Logo BFM TV adalek an  betek an .
Restr:Logo BFMTV 2017.svg|Logo BFM TV adalek an  betek ar .
Restr:Logo BFMTV 2019.svg|Logo BFM TV eus ar  betek 2025.
Restr:BFMTV 2025.svg|Abaoe 2025.


## Liammoù diavez
* Lec'hienn ar chadenn

## Daveennoù
Bretteville-sur-Bordel

**Bretteville-sur-Bordel** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Bordel emañ Bretteville-sur-Bordel.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Cheux hag e Distrig Caen. Lakaet e voe en Arondisamant Caen e 1800 hag e Kanton Tilly-sur-Seulles e 1901,
### 
* Lakaet e voe e kumun Tessel e 1834.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Maner Bretteville, .
## Emdroadur ar boblañs 1793-1831
Indiana Jones and the Great Circle

***Indiana Jones and the Great Circle*** (brezhoneg: Indiana Jones hag ar C'helc'h Bras) a zo ur c'hoari video birvidik-avantur  sevenet gant MachineGames hag embannet gant Bethesda Softworks. Diazezet eo war ar frañchiz *[[Indiana Jones]]* hag adkemeret ez eus bet lodennoù eus istor an heuliad filmoù. Tremen a ra an istor etre darvoudoù *[[Raiders of the Lost Ark]]* (1981) hag *[[Indiana Jones and the Last Crusade]]* (1989). Heuliañ a reer obererezhioù an arkeologour Indiana Jones e 1937 hag a glask talañ strolladoù lies hag a zo war-lerc'h ur galloud hud liammet ouzh ur c'helc'h meur, hag a ra dave da lec'hioù kevrinus dre ar bed hag a savfe ur C'helc'h bras hervez ur gartenn. Ar c'hoari a implij lec'hioù gwirion evel Keoded ar Vatikan, Thailand, Egipt, ha Shanghai.

Indiana Jones hag ar C'helc'h Bras a zo bet embannet war ar savennoù Windows hag Xbox Series X/S d'an 9 a viz Kerzu 2024. Ur stumm evit ar PlayStation 5 a zo da vezañ embannet e penn kentañ ar bloavezh 2025. Ar c'hoari a zo bet degemeret mat-tre gant ar c'hoarierien ha gant ar vurutellerien. 
## Notennoù ha daveennoù
Vida de Luís Carlos Prestes

**O Cavaleiro da Esperança** pe **Vida de Luis Carlos Prestes** (brezhoneg: Marc'heg ar Spi, Buhez Luis Carlos Prestes) zo ul levr embannet e 1942 gant Jorge Amado. Ur skrid buhez eo eus ar reveulzier brudet a orin brazilian Luis Carlos Prestes.

Marc'heg ar Spi a veul nerzh-kalon Prestes. E 1924 e oa bet o vale 25 000 kilometr gant ar Golonenn Prestes. E 1935 en doa savet Kevredad Broadel an Dieubidigezh hag e penn an "Irienn Gomunour" e oa bet. Lakaet e oa bet en toull-bac'h e 1936 e-kerzh diktatouriezh Getúlio Vargas, gant e wreg hag a oa dougerez. 

Al levr a zo ur meulgan da vennozhioù Prestes ha d'an den. Amado en doa laret e oa bet skrivet al levr “gant froud, a-zivout un den a zo karet”. En desped da-se eo kresket  roll Prestes gant Amado, ha m'eo dedennus ar skrid-buhez ez eo "evel un testeni eus al liamm etre an arz hag ar politikerezh".
Xbox heuliadoù X/S

An **Xbox Series X** pe **Xbox Series S** eo anv ar pevare remziad en heuliad letrinoù c'hoari video Xbox. Embannet eo bet d'an 10 a viz Du 2020, an doare uhelañ eus an *Xbox Series X* hag an hini izelañ an *Xbox Series S* hag ul lodenn int eus an 9vet remziad letrinoù c'hoarioù video, gant hini Sony ar PlayStation 5, embannet ar memes miz. An doare X hag S eus an Xbox a oa gwelloc'h evit na oa an Xbox One.
Electronic Arts

**Electronic Arts Inc.** berraet en **EA** zo ur studio c'hoarioù video stadunanat diazezet en Redwood City, California. Savet e 1982 gant un implijiad eus  Apple Trip Hawkins, an embregerezh a zo bet eus ar re gentañ pa groge industrielezh ar c'hoarioù video war urzhiataerezioù prevez ha degaset o devoa an anv micher "arzour poellad" evit sevenerien ha programmourien e c'hoarioù. EA en doa embannet kalz c'hoarioù video ha nebeut meziantoù produerezh evit urzhiataerezioù er ger, an holl anezho a oa bet sevenet gant hiniennoù pe strolladoù labourerien er maez eus ar studio betek Skate or Die! embannet e 1987. An embregerezh a zo troet d'ur sevel en embregerezh, alies dre prenadennoù, evel hini Distinctive Software deuet da vezañ EA Canada e 1991.
World of Warcraft

***World of Warcraft*** (berraet en ***WoW***) zo ur c'hoari video doare massively multiplayer online role-playing (MMORPG) embannet e 2004 ha produet gant Blizzard Entertainment. Diazezet en hollved moliac'h *[[Warcraft]]* , *World of Warcraft* e bed Azeroth, a vras pevar bloaz goude darvoudoù ar c'hoarioù all an heuliad c'hoarioù, *[[Warcraft III: The Frozen Throne]].* Ar c'hoari a oa bet kelaouet e 2001, hag embannet evit 10vet deiz-ha-bloaz ar frañchiz *Warcraft* d'an 23 a viz Du 2004. Abaoe ma 'z' eo bet embannet, *World of Warcraft* a zo bet brasaet gant dek pakad astenn: *[[World of Warcraft: The Burning Crusade|The Burning Crusade]]* (2007), *[[World of Warcraft: Wrath of the Lich King|Wrath of the Lich King]]* (2008), *[[World of Warcraft: Cataclysm|Cataclysm]]* (2010), *[[World of Warcraft: Mists of Pandaria|Mists of Pandaria]]* (2012), *[[World of Warcraft: Warlords of Draenor|Warlords of Draenor]]* (2014), *[[World of Warcraft: Legion|Legion]]* (2016), *[[World of Warcraft: Battle for Azeroth|Battle for Azeroth]]* (2018), *[[World of Warcraft: Shadowlands|Shadowlands]]* (2020), *[[World of Warcraft: Dragonflight|Dragonflight]]* (2022), ha *[[World of Warcraft: The War Within|The War Within]]* (2024). Daou astennadur ouzhpenn a zo bet, *Midnight* ha *The Last Titan*, hag a oa bet kelaouet e 2023.

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel World of Warcraft
*  World of Warcraft war Warcraft Wiki
C'hoari video drevezadur

**C'hoari video drevezadur** zo anv ur rummad ledan a c'hoarioù video, ma vez ar pal alies reiñ an tu d'ar c'hoarier da seveniñ obererezhioù an tostañ posubl ouzh ar vuhez wirion. Ur c'hoari video drevezadur a glask bezañ gwirion evel drevezadur ha meur a zoare a zo: analizañ, gourdoniñ pe dudi. Alies n'eus ket palioù resis da dizhout en doare c'hoarioù-se, ar c'hoarier a ren an dudenn pe an endro en un doare dieub. Ar rummadoù pennañ eo ar gourdonerezh brezel, ar c'hoarioù aferioù, hag  c'hoarioù c'hoari roll. 

Adalek tri diaz, strategiezh, steuñviñ, ha poelladennoù deskiñ: c'hoarioù, drevezadurioù, ha studiañ degouzhioù, ul lodenn a c'hell bezañ gwelet evel kemmesk, c'hoarioù drevezadur a zo implijet evel studiadenn degouezhioù pe arnodiñ. Studiet e vez degasadennoù ar c'hoarioù drevezadur gant teknikoù all an deskadurezh klasel evit kompren petra eo an degasoù ha penaos e c'helljed kemmeskañ an daou ved-se.
Deka-

**Deka-**, aroueziet gant **da**, zo ur rakger eus an SI (''Système international d'unités'') a dalv da lieskementiñ an unanenn m'eo lakaet dirazi dre 101, da lavaret eo dre zek (10). Da skouer : un dekametr zo dek metr : 1 dam = 10 m.

Abaoe 1795 e veze implijet ar rakger *deca-* e galleg, eus ar gresianeg  δέκα *déka * "dek". E 1960 e voe degemeret gant ar *Bureau International des Poids et Mesures* (BIPM). 

## Notennoù
Azeroth

**Azeroth** zo ur blanedenn faltazi krouet en hollved ar frañchiz c'hoarioù video Warcraft ha mediaioù. Kroget eo an implij e 1994 en , met diazezet eo bet da vat en un doare kalz ledanoc'h e 2004 er spin-off MMORPG, World of Warcraft, a roe an tu d'ar c'hoarierien da veajiñ e lec'hioù niverus ar blanedenn.

Azeroth zo ur blanedenn damzouarel anneziet gant gouennoù lies ha speredek, lod o vezañ denel, lod all nann denel, ha gant orinoù lies. En hollved faltazi Warcraft , Azeroth a oa bet krouet da gentañ gant titaned kosmek, boudoù doueel, hag o deus krouet ivez lod eus gouennoù ar boudoù en Azeroth, evel an denelezh pe korriged, pa vez gouennoù all, evel an tauren pe trolled, a zo ganet en un doare all. 10 000 bloaz a-raok darvoudoù World of Warcraft, un darvoud drastus a oa bet hag anvet **Sundering** en doa lakaet da darzhañ ur mirlec'h galloudoù-hud anvet Well of Eternity. Dre-se e oa bet freuzet kevandir nemetañ Azeroth, Kalimdor, e tammoù niverusa teuio da vezañ kevandirioù all. Mare World of Warcraft, a wel daou strollad eus Azeroth, o stourm etrezo evit bezañ mestr ar blanedenn: an Emglev hag al Leizh.
Timbroù Curaçao

Un enezenn er Mor Karib hag ur vro tramor eus Rouantelezh an Izelvroioùeo Curaçao. Bez e voe ul lodenn eus an Antilhez Nederlandat betek diskar ar framm-se d'an 10 a viz Here 2010. 

Deuet eo ar Postoù da vezañ emren neuze ha da embann timbroù dindan anv an enezenn evel e Sint Maarten hag an inizi Karib Nederlandat (*Caribisch Nederland*) : Bonaire, Sint Eustatius, ha Saba.
An timbr kentañ bet embannet a ziskouez kartenn an enezenn. 

Timbroù gant an alc'hwez CURAÇAO a voe embannet etre ar bloaz 1873 ha 1950 gant postoù an Izelvroioù, met implijet e oant bet en holl inizi an Antilhez Nederlandat. Treiñ a reas an alc'hwez da vezañ NED. ANTILLEN pe NEDERLANDSE ANTILLEN goude 1950.

## Liamm diavaez
*  Postoù Curaçao

## Pennadoù kar
*Timbroù an Antilhez Nederlandat
*Timbroù Sant-Martin
*Timbroù Aruba
*Timbroù inizi Karib Nederlandat
Coulibœuf

**Coulibœuf** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Dives emañ Coulibœuf.
## Dezougen

Gare de Couliboeuf.jpg|An ti-gar, serret e 2019.

* War al linenn linenn hent-houarn Le Mans Mézidon emañ  Coulibœuf.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Crocy hag e Distrig Falaise. Lakaet e voe en Arondisamant Falaise e 1800 ha da benn Kanton Coulibœuf e 1901.

### 
* Staget e voe kumunioù Coulibœuf ha Morteaux e 1857 d’ober kumun Morteaux-Coulibœuf.
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieMorteauxCouliboeufCouliboeufEglise.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Daou gastell.

## Emdroadur ar boblañs 1793-1856
Quecto

**Quecto-** (aroueziet dre **q**)  zo ur rakger eus an SI (''Système international d'unités'') a dalv da lieskementiñ un niver bennak dre 10-30, da lavaret eo dre .

Eus ar gresianeg δέκα *déka* "dek" e teu an anv peogwir ez eus ezhomm 10 strollad tri zero evit e skrivañ ; al lizherenn « q » zo bet dibabet peogwir ne oa bet implijet biskoazh gant an SI. Er bloaz 2022 e voe degemeret; 

## Notennoù
TikTok

**TikTok**, anavezet ivez evel **Douyin** e Sina Gevandirel hag e Hong Kong zo ur servij bod videoioù berr perc'hennet gant an embregerezh internet sinaat ByteDance. Reiñ a ra bod da filmoùigoù berr savet gant an implijerien, hag a c'hell padout etre 30 segondenn ha 60 munutenn. Gellout a reer implijout ar poellad dre un aplikadur war ur poellgomz pe dre ar web.

## Notennoù ha daveennoù
Norio Sakurai

zo ur mangaka eus Japan. He oberennoù brudetañ eo *[[Mitsudomoe (manga)|Mitsudomoe]]*, *Rororro!*, *Kodomo Gakkyū*, hag an heuliad manga brudetañ ganti eo *[[The Dangers in My Heart]]*. E 2010, *Mitsudomoe* a zo bet savet e stumm un dresadenn-vev japanat skinwel. E 2023, *The Dangers in My Heart* a zo bet savet ivez e stumm ur stirad skinwel tresadenn-vev japanat. Ur c'houlzad all a zo bet embannet e 2024.

Ganet eo bet en Ageo, e Prefeti Saitama.

## Oberennoù
* *Kodomo Gakkyū* (2003–2005)
* *[[Mitsudomoe (manga)|Mitsudomoe]]* (2006–2017)
* *Rororro!* (2016–2020)
**[[The Dangers in My Heart]]* (2018–bremañ)
## Notennoù ha daveennoù
PLK

**Mathieu Pruski**, pe **PLK** hervez e anv-leurenn, zo ganet d'ar 15 a viz Ebrel 1997 e Pariz. 10 album en deus graet. E stil muzik a zo rap, modern ha prim. Kanañ a ra. Bevet en deus e Clamart en Hauts-de-Seine.
PPS (pistolenn-vindrailher)

Ar **PPS** (rusianeg: ППС – "Пистолет-пулемёт Судаева", *Pistolet-pulemyot Sudayeva*, brezhoneg : *Pistolenn-vindrailher Soudayev*) a zo ur rummad pistolennoù-mindrailher dezhe ur c'halibr 7,62 × 25 mm Tokarev. Produet eo bet en URSS e 1942 (evit e stumm **PPS-42**) hag etre 1943 ha 1946 evit e stumm **PPS-43**. Implijet eo bet da vare an Eil Brezel-bed dreist-holl.

## Istor ha deskrivadur
Ar PPS a oa bet savet war ar prim e 1942 diwar c'houlenn an Arme Ruz, a glaske ur bistolenn-vindrailher simploc'h da ober ha marc'hadmatoc'h evit ar PPCh-41, hag a c'hallje bezañ poduet e Leningrad gant difennerien ar gêr da vare ar seziz. Pal an arm nevez e oa implijout nebeutoc'h a zanvezioù kentañ. Re hir e oa ar PPCh-41 ivez evit soudarded 'zo, harzlammerien ha bourzhidi karbedoù en o zouez. Stumm kentañ ar PPS-42 ijinet gant Aleksei Soudayev a oa un arm simpl, savet en ur soudañ hag en ur riñvediñ e bezhioù. Un arm aotomatek hepken e oa, o vont en-dro dre ur sistem argil berr. Ul lamm plegus awenet gant hini an MP40 alaman en doa. Nebeut a skouerennoù anezhañ a voe produet, pa voe gwellaet e 1943 evit simplaat c'hoazh ar produiñ.

Ar stumm nevez, anvet **PPS-43**, a voe berraet e lamm ha lakaet anezhi da vezañ e metal penn-da-benn, ha kemmet elfennoù 'zo evel ar surentez, ar c'harger hag ar starderez-veg. Savet e voe plakennoù e zornell e plastek. E gouch a oa reoliet evit 100 metr ha 200 metr. Padus e oa e ganol, pa c'halle tennañ war-dro 20.000 boled. Ur stumm karger 35 kartouchenn en doa hepken. Heñvel a-walc'h e oa ouzh hini ar PPCh-41, met n'halle ket bezañ implijet e-barzh an arm all. Daou vilion a skouerennoù eus ar PPS-43 a voe produet etre 1943 ha 1946, evit lod e Leningrad da vare seziz ar gêr.

E dibenn ar brezel e voe profet lod eus ar stokoù PPS a chome da Gorea an Norzh gant Stalin.

## Er sevenadur
* Ur pezh 25 roubl en enor da Aleksey Soudaev ha d'ar PPS-43 zo bet skoet gant Kevredad Rusia adalek 2019.

## Daveennoù
Ailly (Calvados)

**Ailly** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Dives emañ Ailly.
## Dezougen
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Pont hag e Distrig Falaise. Lakaet e voe en Arondisamant Falaise e 1800 hag e Kanton Coulibœuf e 1801,
### 
* Staget e voe kumunioù Ailly ha  Bernières-sur-Dive e 1858 d’ober kumun  Bernières-d'Ailly.
## Monumantoù ha traoù heverk

Eglise_Saint-Gerbold.JPG|An iliz katolik.
Ch. d'Ailly, façade ouest du logis.jpg|Ar c'hastell.

* Iliz katolik *Sant Gerbold*, .
* Ar c'hastell, , adkempennet en .
## Emdroadur ar boblañs 1793-1856
Sina Gevandirel

"**Mammvro Sina**", anvet ivez "**Sina gevandirel**", zo un termen geopolitikel evit ober anv eus an tiriad renet gant melestradurezh Republik Pobl Sina (RPS) goude Brezel diabarzh Sina. Ouzhpenn an tiriad kevandirel, meneg ar stumm geopolitikel a ra dave d'an inizi evel Hainan, Chongming, ha Zhoushan. Dre hengoun, an tiriadoù er-maez eus mammvro Sina a zo:
* Rannvroioù melestradurel ispisial an RPS, a zo gwelet evel isrannoù eus ar vro, met gant melestradurezhioù emren, galloudoù hag aozadurioù ekonomikel disheñvel diouzh re ar vammvro:
** Hong Kong, hag a oa un drevadenn vreizhveuriat
** Macau, hag a oa un drevadenn bortugalat
* Triadoù renet gant Republik Sina, gant enezenn Taiwan hag inizi Penghu e Strizh-mor Taiwan, gant Kinmen hag inizi Matsu nepell diouzh arvor Fujian, anvet holl asambles evel Tiriad Taiwan. 
## Notennoù ha daveennoù
Sud Ouest

**Sud Ouest** zo ur gazetenn bemdeziek c'hallek krouet e 1944 ha staliet e Bourdel. Ur gazetenn rannvroel c'hall eo, an eil hini gwerzhet ar muiañ e Frañs goude Ouest-France. 10 embannadur lec'hel a zo e 7 departamant eus rannvro Akitania-Nevez : (Charente, Charente-Maritime, Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne ha Pyrénées-Atlantiques).

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel Sud Ouest. 

## Notennoù ha daveennoù
Saksofon

Ar **saksofon**, pe **saksell**, zo ur benveg-sonerezh dre c'hwezh brevedet e 1846 gant ar Belgiad Adolphe Sax. E laton e vez graet peurliesañ. Implijet e vez da skouer er sonerezh jazz.

## Sonerien vrudet
* Charlie Parker
* John Coltrane
* Julian Cannonball Aderley
* Maceo Parker
* Coleman Hawkins
* Lester Young
* Sony Rollins
* Dexter Gordon
* Ben Webster
* Joshua Redman

## Daveennoù
FN F2000

An **FN F2000** zo ur fuzuilh-arsailh doare *[[bullpup]]* produet abaoe 2001 gant an embregerezh belgiat FN Herstal.

## Deskrivadur
Kambret eo an F2000 e 5,56 × 45 mm, ha gellet a ra tennañ e daou vod en e stumm milourel (damaotomatek / aotomatek). Unan eus ar fuzuilhoù-arsailh bullpup daouzehouiat kentañ eo. Abalamour da se eo berr-tre (688 mm evit e stumm orin). Binvioù ouzhpenn a c'haller stagañ outañ evel ur banner-greunadennoù FN 40 mm pe ur banner bannadelloù nann-varvus FN M303.

## Stummoù hag implij
Stummoù disheñvel eus an arm a gaver, en o zouez an FS2000, e stumm sivil hiroc'h e ganol ha damaotomatek hepken, hag an F2000 S savet evit arme Slovenia. Implijet e vez ivez gant nerzhioù ispisial Belgia hag un nebeud armeoù all er bed. Gwelet eo bet an arm war tachennoù-emgann Ukraina goude 2022.

## Daveennoù
Hed-tenn

An **hed-tenn** eo, e geriaoueg an armoù, an hed a a c'hall bezañ graet gant ur vannadell a-raok koll he nerzh ha paouez penn-da-benn. Stag eo ouzh perzhioù an arm hag e vunision. Uheloc'h e vez da skouer en un arm-tan rizennet e ganol evit en unan flour e ganol. Tri seurt hed-tenn a c'haller disheñvelaat, eus an tostañ d'ar pellañ :

* an **hed-tenn pleustrek** : an hini a c'haller tizhout en ur chom resis hag efedus hervez ar sistem-bukañ, perzhioù an arm pe liv an amzer da skouer.
* an **hed-tenn efedus**, ma chom marvus pe toullus ar vannadell, hep n'hallfe an tenner bezañ resis.
* an **hed-tenn d'ar muiañ**, a vez graet gant ur vannadell betek koll he nerzh penn-da-benn.

Ur boled 9 mm Parabellum a zo da skouer war-dro 1.700 m e hed-tenn d'ar muiañ, met izeloc'h eo e hed-tenn efedus, hag izeloc'h c'hoazh e hed-tenn pleustrek pa vez implijet e armoù evel ar pistolennoù a zo berr o c'hanol ha savet evit emgannoù a-dost.

## Pennadoù kar
* Bannouriezh
* Munision

## Daveennoù
Yoon Suk-Yeol

**Yoon Suk Yeol**, ganet d'an 18 a viz Kerzu 1960 zo ur politikour sukorean hag alvokad hag a zo bet 13vet prezidant Sukorea abaoe 2022. Ezel eus Strollad Galloud ar Bobl (SGB), Yoon a oa bet Prokulor pennañ Korea ar Su eus 2019 betek 2021 e-pad resped ar prezidant a oa araozañ, Moon Jae-in. Abaoe ar 14 a viz Kerzu 2024 eo bet lamet e garg a brezidant digant Yoon goude un tamalladur gant Bodadeg Vroadel  Korea. Lez vonreizhel Korea a zo o varn daoust ha ret eo tennañ anezhañ diouzh e garg da vat pe adlakaat anezhañ en e garg. D'an 31 a viz Kerzu 2024, Yoon a zo deuet da vezañ ar c'hentañ prezidant sukorean en istor o vezañ gant ur goulenn harzadenn warnañ. E miz genver 2025, e oa bet ar c'hentañ prezidant harzet ha toullbac'het. Un enklask a zo war Yoon evit gouzout ma oa penn un emsavadeg, ha ma vez tammallet da vat gant ul lez-varn e c'hellje bezañ kondaonet d'ar boan a varv. D'ar 4 a viz Ebrel 2025, lez-varn bonreizhel ar vro a oa bet a unvouez a-du gant dizornadur Yoon gant ar Vodadenn vroadel. En un doare ofisiel e oa echu gant e resped evel prezidant Sukorea.

## Notennoù ha daveennoù
Escures

**Escures** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
## Dezougen
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Pont hag e Distrig Falaise. Lakaet e voe en Arondisamant Falaise e 1800 hag e Kanton Coulibœuf e 1801.
### 
* Staget e voe kumun  Favières ouzh kumun  Escures e 1846, ar gumun nevez a voe anvet Escures-sur-Favières.
### 
* 1972 : strollet e voe kumunioù Escures-sur-Favières, Grisy ha Vendeuvre d'ober kumun nevez Vendeuvre.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Pêr ha Sant Yann*, .
## Emdroadur ar boblañs 1793-1836

## Notennoù
Q'orianka Kilcher

**Q'orianka Kilcher** zo un aktourez, kanerez ha stourmerez politikel a orin  alaman-stadunanat, ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1990 e Schweigmatt, en Alamagn (er Schwarzwald). Brudet eo dreist-holl evit bezañ c'hoariet roll Pocahontas er film *The New World* gant Terrence Malick. He anv kentañ a oa Q'orianka a dalvez "erer aour" e kechuaeg.

An tad zo un arzour a orin perouat kechua ha harakmbet 
Deus tu he mamm emañ Saskia Kilcher, a orin suis-alaman, neoazh ganet e oa houmañ en Alaska ha bet savet e bro Suis, bet oberiant evel stourmerez evit gwirioù mab-den. Tad Saskia, d.l.eo tad-kozh Q'orianka, a oa Ray Genet, ur kraper menezioù amerikan marvet e 1979 war ar menez Everest.
Q'orianka zo kendervez d'ar ganerez Jewel.
Komz a ra saozneg, un tamm alamaneg hag un tamm algonkin (ar pezh he deus desket e-kerzh filmañ New World).

Gwelet e vez gwech ha gwech all, war Facebook gant un dorn savet hag ar skrid "WE ARE STILL HERE".
Mattress (banner-roketennoù)

**Mattress** e oa ar ger implijet evit ober anv eus ar banner-roketennoù lies saoz e-kerzh an Eil Brezel-bed. Keñveriet gant ar re alaman pe soviedel (ar banneroù-roketennoù lies *[[Nebelwerfer]]* ha *[[Banner roketennoù Katioucha|Katioucha]]*), Kevredidi ar C'hornôg o devoa kroget da implij an doare armoù-se e fin an Eil Brezel-bed nemetken. En desped da-se e oant bet efedus evel harp kanolierezh pa oa bet treuzet ar stêrioù Roen ha Schelde.
Nerzh Coriolis

**Nerzh Coriolis** a zo un nerzh inertiezh en deus un efed a-skouer war fiñv un dra hag a zo o fiñval en ul lec'h bennak o treiñ e-unan. Anvet eo bet diwar anv an ijinour gall Gaspard-Gustave de Coriolis en XIX kantved.

## Implij
Nerzh Coriolis a zalc'her e kont e bed ar vannouriezh pa vanner munisionoù pe fuzeennoù hir o hed-tenn. Pa gendalc'hont gant o hent ur wech bet tennet e tro an Douar warnañ e-unan, ha rankout a raer jediñ ar poent a dizhont en ur soñjal e nerzh Coriolis e-mesk elfennoù ha nerzhioù all evel ar gravitadur.
Prefedelezh Saitama

zo ur brefedelezh hep arvor e Japan lec'hiet e Rannvro Kantō en Honshu. Prefeti Saitama a zo annezet gant 7 338 536 a deud (1añ a viz Genver 2020) gant ur gorread a 3797 km<sup>2</sup> . Harzoù he deus Prefedelezh Saitama gant Prefedelezh Tochigi ha Prefedelezh Gunma en norzh, Prefedelezh Nagano er c'hornôg, Prefedelezh Yamanashi er mervent, Tokyo er su, Prefedelezh Chiba er gevred, ha Prefedelezh Ibaraki er biz.
## Notennoù ha daveennoù
Mouskedig

Ur **mouskedig** a zo un doare arm-tan hiniennel. Betek an XIX kantved e veze implijet an termen evit envel ur mousked dezhañ ur blatinenn-vechenn met berroc'h hag aesoc'h da zornata.

E deroù an XX kantved eo bet graet gantañ evit an armoù-tan hiniennel hir ha rizennet o c'hanol dre vras, pa oant berroc'h evit ar fuzuilhoù boas, a c'halle bezañ douget a-dreuz-kof. An armoù-se a veze implijet kentoc'h gant soudarded ar marc'hegerezh, ar c'hanolierezh, pe an Archeriezh e Frañs betek kreiz ar c'hantved. Ar mouskedigoù Berthier zo bet implijet da skouer gant ar C'hallaoued da vare ar Brezel-bed Kentañ. An termenadur modern a c'haller tostaat ouzh hini ur garabinenn, ha n'eo ket sklaer atav ar c'hemm etre an daou dermen : e arme Suis e raed da skouer gant an anv alamanek Karabiner 31 (*"Karabinenn 31"*) hag e galleg gant *Mousqueton 31* evit envel ar memes arm.

## Pennadoù kar

* Mousked
* Karabinenn

## Daveennoù
Katyoucha (banner-roketennoù)

Ar **c'hKatyoucha** (rusianeg: *Катю́ша*) zo ur familh bannerioù-roketennoù lies savet hag implijet da gentañ gant an Unvaniezh soviedel e-kerzh an Eil Brezel-bed. Pal ar bannerioù roketennoù lies e oa flastrañ un dachenn bal gant tarzhadennoù niverusoc'h evit na c'helle bezañ graet gant kanolioù diazez ar c'hanolierezh. Daoust d'ar splet-se ne oa ket resis tamm ebet an arm hag hir e oa evit e adkargañ. Bresk-tre e oant e-keñver kanolioù standart, met marc'had-mat e oant, aes da broduiñ, implijus war tost an holl diazezoù karbedoù. 

Ar C'hatyoucha eus an Eil Brezel-bed, ar c'hentañ kanolierezh emluskek e oant bet o vezañ produet a-vras gant an Unvaniezh Soviedel. Alies e oant lakaet war diazezoù kamionoù boas. Ar fiñvusted-se a oa ur redi evit gellout chom hep bezañ tizhet gant tennoù an enep-kanolierezh ha dre ma oa bresk an arm. Ouzhpenn-se, ar fiñvusted a roe an tu da vadaouiñ an enebourien en ul lec'h ha goude-se e lec'h all, pe badaouiñ an enebourien en ul lec'h hag harpañ un dagadenn wirion en ul lec'h all.
## Daveennoù
Katyoucha (disheñvelout)

**Katyoucha** (ruseg : Катюша) eo furm-vihanaat an anv-bihan rusek Iekaterina pe Yekaterina, stumm rusek Katelin pe Katell. Sterioù all zo d'an anv-se.

## Sevenadur
*''Katyoucha'', ur ganaouenn-vrezel rusek diwar-benn ur plac'h hag he amourouz.
*Kanaouenn Katyoucha (japaneg : カチューシャの唄, *Kachūsha no Uta*), ur ganaouenn-bobl japanek.

## Armeoù
*Katyoucha BM-13 : ur banner-rokedennoù lies soviedel implijet e-kerzh an Eil Brezel-bed, anvet diwar ar ganaouenn.
*Lestr-spluj klasad K, lesanvet *Katyoucha*.
*Katyoucha (monumant), monumant en enor d'ar soudarded soviedel a servije er c'hanolierzh e korn-bro Leningrad.

## Loened
*''Katyoucha'', lesanv ar genad balafenned-noz *Lygephila* er c'herentiad Erebidae.

## Sportoù
*Katyoucha, skipailh rus marc'hhouarnerezh.
*Team Katyoucha, skipailh suis marc'hhouarnerezh.

## Arzoù
*Katyoucha Demidova, ur gorollerez rusian.
*''Katyoucha'', un dudenn anvet diwar ar ganaouenn er frañchiz anime japanek *[[Girls und Panzer]]* (2012).

## Steredoniezh
*1900 Katyoucha, un asteroidenn bet anvet en enor da Iekaterina Ivanovna Zelenko (1916-1941), a oa ul levierez bombezerioù skañv (Сухой Cy-2 *Souc'hoï Su-2*).

## Media
*Katyoucha, ur chadenn skingomz e Sankt-Peterbourg.
*''Katyoucha'' zo anv ur stirad skinwel renet gant Ilya Kazankov (2023).
Sacha Guitry

**Alexandre-Pierre Georges Guitry**, anavezetoc'h evel **Sacha Guitry**, ganet d'an 21 a viz C'hwevrer 1885 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Gouhere 1957, a oa un aktour c'hoariva, aktour filmoù, filmaozer, senarier, ha skrivagner c'hoariva eus ar c'hoariva boulevard. Bez e oa mab an aktour gall Lucien Guitry, hag evel an tad e oa aet ar mab da aktour. Deuet e oa da vezañ brudet dre e rolloù er c'hoariva, dreist-holl er stumm boulevard. Bez e oa bet ivez ur skrivagner pezhioù-c'hoari puilh, pa voe skrivet 115 pezh-c'hoari gantañ a-hed e vuhez. Dimezet e oa bet pemp gwech, bepred gant aktourezed brudet ha kendalc'het mat ganto memes ur wech dizimezet. An hini vrudetañ en o zouez e oa Yvonne Printemps, a oa dimezet gantañ eus 1919 betek 1932.

## Notennoù ha daveennoù
Bullpup

An termen ***bullpup*** a zeskriv un doare da sevel armoù-tan hiniennel hir evit ma vefent ar bihanañ ar gwellañ, met gant ur c'hanol hir a-walc'h memestra, evit gellet tennañ splet eus galloud ar munisionoù. Kement-mañ a c'hall bezañ graet o kas ar muiañ a elfennoù ma c'haller da adreñv an arm, etre ar gulasenn hag an tenner. Peurliesañ eo armoù kambret evit kalibroù etre, evel ar 5,56 mm NATO. Unan eus sioù an armoù *bullpup* eo emañ tost-tre an toull-distrinkañ ouzh penn an tenner. Abalamour da se ne gaver ket kalz armoù daouzehouiat. En o far eo bet ar *bullpup* en armeoù er bloavezhioù 1970 ha 1980. Ar FAMAS gall hag ar Steyr AUG aostrian zo e-touez ar re vrudetañ.

## Skouerioù armoù ''bullpup''
*A-91
*FAMAS
*FN F2000
*FN P90
*Enfield L85A1
*Kel-Tec RDB
*Pancor Jackhammer
*Steyr AUG
Douville (Vendeuvre)

**Douville** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Dives emañ Douville.
## Dezougen
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-sur-Dives hag e Distrig Lisieux. Lakaet e voe en Arondisamant Lisieux e 1800.
### 
* E 1858 e voe lodennet kumun Douville etre kumunioù Escures-sur-Favières ha Saint-Pierre-sur-Dives. 
## Monumantoù ha traoù heverk
## Emdroadur ar boblañs 1793-1856

. 
## Notennoù
Katyoucha (kanaouenn)

***Katyoucha*** (ruseg : Катюша), furm-vihanaat an anv-bihan rusek Iekaterina pe Yekaterina, stumm rusek Katelin pe Katell, zo ur ganaouenn-vrezel ha folk soviedat savet gant Matvey Blanter e 1938, hag ar pozioù a oa bet savet gant ar barzh soviedat Mikhail Isakovsky. 

Dreistbrudet e oa deuet da vezañ ar ganaouenn e-kerzh an Eil Brezel-bed evel kanaouenn vroadelour, da reiñ kalon d'an dud evit difenn ar vammvro. 

Ar ganaouenn a zo bet mammenn lesanv ar BM-8, BM-13, ha BM-31, ar "bannerioù roketennoù Katyoucha" hag a voe implijet gant al Lu Ruz e-kerzh an Eil brezel-bed.

## Notennoù ha daveennoù
Emgann Bouvines

**Emgann Bouvines** a oa bet stourmet d'ar 27 a viz Gouere 1214 nepell diouzh kêr Bouvines e Kontelezh Flandrez. An emgann diwezhañ e oa bet o klozañ ar Brezel etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz eus 1213–1214. N'eo ket sklaer an niver a soudarded o devoa kemeret perzh en emgann ha kemmoù bras a zo etre istimadurioù an istorourien hiziv-an-deiz c'hoazh. E Bouvines, un arme c'hall renet gant ar roue Fulup II an Aogust a oa bet trec'h war ul lu galloudusoc'h kevredet renet gant an Impalaer Roman Santel Otto IV en unan eus an nebeud emgannoù a-renkadoù e-kerzh ar Grennamzer Uhel, hag unan eus ar re gant un disoc'h ken bras eus emgannoù ar grennamzer.

E penn-kentañ ar bloavezh 1214, ur c'hevredad a oa bet savet evit talañ ouzh ar roue gall Fulub Aogust. Savet e voe gant Otto IV, Yann Iañ Bro-Saoz, ar c'hont Ferrand eus Flandrez, ar c'hont Renaud eus Boulogne, an dug Herri Iañ eus Brabant, ar c'hont William Iañ eus Holand, an dug Theobald Iañ eus Loren, hag an dug Herri III eus Limburg. Ar pal e oa adkemer an douaroù kollet gant an holl anezho abaoe ma oa roue Fulub Aogust.

Kroget e oa bet an embregadenn vrezel e fin miz Gouhere, an emgann a oa kroget nepell diouzh Bouvines d'ar 27 a viz Gouhere. Ar charreadenn gevredet a oa erruet sioul, ha gorrek e oa bet ar stummañ betek tizhout an urzhiadur brezel, ar pezh a oa bet fall evit ar Gevredidi. An arme c'hall a oa savet gant marc'heien kenurzhiet ha gourdonet gwelloc'h, ar pezh en doa roet tu dezho da reiñ argadennoù kreñv, o devoa friket ar Flamanked a save war gostez kleiz ar re gevredet. Er c'hreiz, ar varc'heien kevredet hag an droadeien dindan urzhioù Otto a oa bet trec'h da gentañ, flastret e oa bet ganto an droadegiezh kêrel ha darbet e oa bet dezho lazhañ Fulub Aogust. Un enepargadenn gant marc'heien Bro-C'hall a oa deuet a-benn da flastrañ troadeien Otto a oa en em gavet o-unan. Kreiz ar re gevredet a oa bet rediet da gilañ. Otto a oa skampet kuit eus an dachenn emgann hag e harperien marc'heien anezho a voe trec'het gant marc'heien Bro-C'hall, a oa deuet a-benn da skrapañ an erer impalaeriel. Ar c'hreiz hag an tu kleiz o vezañ freuzet, ne chome nemet soudarded an tu dehoù renet gant Renaud eus Boulogne ha William de Longespée hag a zalc'he atav. Lazhet e oant bet, prizoniet pe tec'het e oant diouzh an dachenn emgann. Ne voe ket klasket heuliañ anezho rak tost noz e oa dija.

An trec'h gall a oa bet ur c'holl spontus evit spioù ar Saozon hag ar Flamanked a glaske adperc'hennañ an douaroù kollet ganto. Kollet e oa bet e holl c'hredusted evel impalaer ha goude an emgann, Otto IV a voe didronet gant ar Pab Inosant III.
Brigadenn 2506

Ar **vrigadenn 2506** (e spagnoleg **Brigada de asalto 2056** pe **Brigada asalto 2056**) a oa ur strollad milourel enepkomunour, ennañ divroidi eus Kuba, gourdonet ha pourveziet gant ar CIA adalek miz Mae 1960 evit aloubiñ o enezenn orin ha diskar gouarnamant Fidel Castro. En o zouez e oa tud bet poliserien dindan renad Fulgencio Batista ha torfedourien. 1.397 anezho, da lavaret eo ar braz eus ar vrigadenn, a gemeras perzh e dilestradeg c'hwitet bae ar Moc'h d'ar 17 a viz Ebrel 1961. 114 stourmer a voe lazhet eno ha tost an holl re all, war-dro 1.200, a voe prizoniet.
Hilight Tribe

**Hilight Tribe** zo ur strollad sonerezh trance naturel . c'hall. Ur c'hemmesk zo etre sonerezh elektronek ha binvioù sonerezh ar bed (didjeridoo...). 
## Istor
Savet e oa bet ar strollad er bloavezhioù 1990  gant ar mennad kendeuziñ binvioù sonerezh hengounel eus ar bed gant reoù modernoc'h.

Liammet-tre eo ar strollad ouzh Breizh, kroget int da vat gant an abadennoù er vro, hag embannet eo bet pladennoù ar strollad gant Avel Ouest .

## Izili
* Greg, Ludo, Rishnu, Mathias, Roots ha Seb .
## Pladennoù
* Mahâ-Wave - 1998
* Stelar Rain - 2000
* Love Medicine and Natural - 2002
* Live - 2004
* Limboland - 2006
* Trancelucid - 2008
* Live in India - 2011
* The Best of - 2014
* Temple of Light - 2016
* Luminessence Vol.1 - 2023 
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
## Notennoù ha daveennoù
Timbroù Bhor

Emañ Bhor e Stad Maharashtra bremañ, e Republik India.

Ne voe moullet gant stad-priñselezh Bhor nemet tri zimbr e 1879 ha 1901, an hini diwezhañ o skeudenniñ ar Maharajah Shankarro Chimnaji.


1879ca Half anna Bhor SG1.jpg
1879ca 1a unused Bhor SG2.jpg
Half Anna Stamp of Bhor State.jpg
Timbroù Jasdan

Ul lodenn eus Stad Gujarat en India eo Jasdan hiviziken.

Ne oa bet embannet nemet un timbr-post gant priñselezh Jasdan e 1942. 

A liv glas-melen, gwelet e vez skeudenn an heol gant un dremm er c'hreiz.

## Pennad kar :
* Timbroù Indez Breizh-Veur
Bielefeld

**Bielefeld** zo ur gumun e stad Nordrhein-Westfalen en Alamagn. Poblet eo gant 338 332 a dud (e dibenn 2022).

Rannet eo kêr etre dek karter (Bezirk), hag a glot gant kumunioù kozh bet staget ouzh Bielefeld a-hed ar bloavezhioù. Emañ kêr e-kichen Koad Teutoburg.

## Istor
Anv a gaver eus Bielefeld er skridoù adalek 1015. E 1214 e voe roet ar renk a "gêr" da vBielefeld gant ar c'hont Hermann von Ravensberg, hag a savas kastell *Sparrenburg*.

Kontelezh Ravensberg a oa ur briñselezh eus an Impalaeriezh santel roman, adalek an  ha Bielefeld e oa ar gêr-benn anezhi. 

Kalz a zistruj a voe e Bielefeld e-pad an Eil Brezel-bed. Adsavet e voe goude-se hag ur skol-veur a voe digoret e 1969.

## Kêrioù gevellet
Gevellet eo Bielefeld gant ar c'hêrioù-mañ :
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Timbroù Bhopal

Unan eus Stadoù-priñselezh India gwarezet gant ar Rouantelezh Unanet e oa Bhopal. Ul lodenn eus Stad Madhya Pradesh eo bremañ.

Timbroù-post boutin zo bet embannet etre 1876 ha 1908, met timbroù-servij a voe moullet betek 1945.

War an timbroù kentañ e c'heller lenn anv ar priñs NAWAB SHAH JAHAN BEGAM a renas war ar vro betek 1901. Seurtadoù niverus zo bet moullet er bloavezhioù kentañ ha diaes-kenañ eo eta disheñvelout embannadur ur bloaz diouzh egile.

Timbroù India a vez graet gante bremañ.



Bhopal Government Postage Service - 1 anna - 1944.png
Bhopal Government Postage - One Anna Six Pies.png
Bhopal State Postage Service - 1 anna - 1940 - Barasingha.png
Timbroù Honduras Breizh-Veur

Un drevadenn eus ar Rouantelezh-Unanet e oa Honduras Breizh-Veur etre 1862 ha 1981. Ar bloaz-se e teuas da vezañ dizalc’h, eizh vloaz goude bezañ troet e anv da vBelize.

D’an 31 a viz Here 1809 e voe digoret ar burev-post kentañ. Implijet e oa bet timbroù Breizh-Veur gant ur siell **A06** etre ar bloaz 1858 hag ar 1añ a viz Ebrel 1860 pa voe savet ur velestradurezh postel emren er vro. Ganti e voe paouezet da implij an timbroù-post, ha trawalc’h e oa ur c’hached evit prouiñ e oa bet paeet an taos.

Timbroù kentañ dindan anv **British Honduras** a voe embannet e 1866. N’eo ket souezhus eo poltred ar rouanez Victoria a weler warno, e-kreiz un ovalenn. N’eo ket dres an tres a voe gwelet e trevadennoù all Breizh-Veur. An tri zimbr a dalvoud-gwerzh 1 penny, 6 pence hag 1 shilling a voe lakaet e gwerzh e 1866 a oa derou un aridennad timbroù boutin damheñvel war-bouez ar filigram hag ar c’hranelladur, gant un dreistmoulladur a-wechoù, rak e 1888 e cheñchas ar moneiz eus al lurioù saoz da sentoù ha dollaroù.

Miret e voe ar framm met gant poltred ar roue nevez e 1902 (Edouarzh VII), tra ma voe skeudennaouet George V e-kreiz ur framm nevez war an timbroù embannet e 1913.

Timbr-lid kentañ Honduras Breizh-Veur a oa un timbr a liv ruz-flamm, a briz izel (2 cent) evit ar peoc’h adkavet. Ar ger PEACE a lenner div wech a-us poltred ar roue, e lizherennoù bihan. Tennet e voe ar meneg PEACE pa voe adembannet gant ul liv gris hag ur priz uheloc’h (4 cent).

E 1938 e teuas er-maez ur rummad timbroù brasoc’h, o skeudenniñ gweledvaoù ar vro, hêrezh ar sevenadur Maya, gwez Honduras… e-kichen poltred ar roue George VI. Ar rummad timbroù engravet, daouliv anezho gant neuz an traoù a-vaez a veze kavet en darn vrasañ eus trevadennoù Breizh-Veur.

Lidet e voe 150vet deiz-ha-bloaz Emgann Saint-George's Caye a-enep Bro-Spagn, gant c'hwec'h timbr e 1949, tri anezho o skeudenniñ ''Cayes'' Belize (ur seurt enez-traezhenn eo ar Caye) ha tri all gant tresadenn al lestr HMS Merlin.

Honduras Breizh-Veur a c'hounezas an emrenerezh d'ar 1añ a viz Genver 1964, hag embann a reas timbroù dindan anv BRITISH HONDURAS betek 1973. Ar bloaz-se e voe adanvet ar vro BELIZE.

## Liammoù diavaez
*  [
*  [https://www.hondurasstamps.com 

== Pennad kar==
*[Timbroù Belize]