Douarnenez

**Douarnenez** zo ur gêr hag ur porzh e Kerne-Izel, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.
## Douaroniezh
* Lec'hiet eo e foñs ur bae traezhek, war aod biz ar C'hab, a-dal da C'hourenez Kraozon, er gwalarn da Gemper.
### Porzhioù-mor
* Porzh ar Rozveur 

DZ01.JPG|
DZ02.JPG|
DZ03.JPG|
DZ04.JPG|

* Ar Porzh-Ru. 

Douarnenez-Port Rhu-Ile Tristan.JPG|
Port-Rhu01.JPG|
Douarnenez-Scarweather-2010.JPG|
Port-Rhu03.JPG|

Tri forzh-mor zo e Douarnenez : porzh ar Rozveur, ar porzh-pesketa a-vremañ ; ar Porzh-Ru m'emañ mirdi ar bigi ; porzh Treboull.
## [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]

*Ger-ardamez : *Dalc'h mat* ; treser : J.E. Benoiston ; diviz-kêr : 21 a viz Kerzu 1997.

## Istor
### 
Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Douarnenez, Yves Perfezou, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant daou veleg, Herpen ha Larufie, beleien; graet e voe al le gant ur beleg all, Auffret e anv.
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 390 gwaz eus ar gumun, eleze 2,84% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### Korventenn
* 19-20 a viz Gwenholon 1930: div vag-pesketa a yeas d'ar strad ha meur a besketour eus Douarnenez a varvas abalamour d'ar gorventenn.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Merval a reas 258 den eus kumunioù Douarnenez, Ploare, Pouldahu ha Treboull abalamour d'ar brezel.
* D'ar 21 a viz Here 1942 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-10-BO (anvet "Francis X" ha marilhet 41-24441) eus aerlu ar Stadoù-Unanet e pleg-mor Douarnenez gant c'hwec'h den en e vourzh; ne voe adkavet korf ebet.
#### Kumunioù staget
* E 1946 e oa bet kresket ar gumun dre ma oa bet staget outi ar c'humunioù stok Ploare, Pouldahu ha Treboull.
#### Brezelioù didrevadennañ
;Brezel Indez-Sina
* Mervel a reas pevarzek milour eus ar gumun.
;Brezel Aljeria
* Mervel a reas eizh milour eus ar gumun.
## [[Tachennoù Brezel Diavaez|TBD]]
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.
## [[Tchad]]
* Lazhet e voe un ofisour  bet ganet er gumun en Am Dagachi d’an 18 a viz C'hwevrer 1972; komandant e oa er  6 RIAOM (Régiment InterArmes d'Outre-Mer).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Karrnijourion e oa an holl. Mervel a rejont d'ar 5 a viz Eost 1944 e-pad an Eil Brezel Bed.

## Emdroadur ar boblañsabaoe 1793

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:900 height:340
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:21000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:12
  bar:2013 text:13
  bar:2020 text:20
  bar:2021 text:21
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 1473
 bar:1800 from:0 till: 1708
 bar:1806 from:0 till: 1763
 bar:1821 from:0 till: 1800
 bar:1831 from:0 till: 2687
 bar:1836 from:0 till: 3303
 bar:1841 from:0 till: 3646
 bar:1846 from:0 till: 3952
 bar:1851 from:0 till: 4193
 bar:1856 from:0 till: 4470
 bar:1861 from:0 till: 4870
 bar:1866 from:0 till: 5434
 bar:1872 from:0 till: 7180
 bar:1876 from:0 till: 8637
 bar:1881 from:0 till: 9809
 bar:1886 from:0 till: 10985
 bar:1891 from:0 till: 10021
 bar:1896 from:0 till: 11465
 bar:1901 from:0 till: 12865
 bar:1906 from:0 till: 13568
 bar:1911 from:0 till: 13753
 bar:1921 from:0 till: 12259
 bar:1926 from:0 till: 11290
 bar:1931 from:0 till: 10536
 bar:1936 from:0 till: 10556
 bar:1946 from:0 till: 20564
 bar:1954 from:0 till: 20089
 bar:1962 from:0 till: 19887
 bar:1968 from:0 till: 19705
 bar:1975 from:0 till: 19096
 bar:1982 from:0 till: 17653
 bar:1990 from:0 till: 16457
 bar:1999 from:0 till: 15840
 bar:2006 from:0 till: 15608
 bar:2012 from:0 till: 14747
 bar:2013 from:0 till: 14750
 bar:2020 from:0 till: 13956
 bar:2021 from:0 till: 14163
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:

*Mammenn INSEE.

## Tud
* Mikael an Noblez, misioner.
* Per Denez (1921-2011) emsaver, yezhour ha skrivagner, bet studiet brezhoneg Douarnenez gantañ.
* Daniel Le Flanchec, maer PCF troet a-du gant Jacques Doriot e-pad an Eil Brezel-bed, marvet er c'hampoù-bac'h en Alamagn, marteze lazhet gant komunourien.
* Michel Mazéas, maer PCF.
* Sébastien Velly, unan eus maered komunour kentañ bro Frañs, dilennet e 1921.
;Tud bet ganet eno
* 1901 : Joseph Savina, ebenour eus ar Seizh Breur.
* 1902 : Marc'harid Gourlaouen, sekretourez Skol Ober e-pad 40 vloaz.
* 1944 : Xavier Leclercq, den a aferioù.
* 1948 : Mich Beyer, skrivagnerez vrezhonek.
* 1950 : Yann-Bêr Kemener, skrivagner.
* 1952 : Pêr-Vari Kerloc'h, kaner, skrivagner, ha douiz-meur Goursez Vreizh.
* 1958 : Ronan Larvor, kazetenner.
* 1963 : Ronan Pensec, marc'hhouarnour.
* 1963 : Benead Vialaneix, emsaver kristen ha breton.
* 1964 : Serj an Dized, melldroadour.
* 1968 : Nolwenn Korbell, kanourez.
* 1986 : Romain Danzé, melldroadour.
;Tud marvet eno
*1826 : Laenneg, medisin, e Ploare.
*1872 : Yann-Vari ar Brizh, nijour.
*1949 : Louis-Marie Désiré-Lucas, livour.
*1967 : Jef ar Penven, sonaozour.
*1973 : Noël Roquevert, aktour.
*1987 : Marc'harid Gourlaouen, sekretourez Skol Ober e-pad 40 vloaz.
*1992 : Yves Floc'h, livour.
*1997: Anita Conti, moroniourez la luc'hskeudennerez.
*2001 : Frañseza Kervendal, skrivagnerez.
*2006 : Youenn Gwernig, kaner ha barzh brezhonek.
;Tud bet awenet gant Douarnenez
*Livourien : Amélie Helga Lundahl.

## [[Tudouriezh]]
*Kreizenn ar c'hiz "Penn Sardin" eo Douarnenez, ha graet e vez *Pennoù Sardin* eus hec'h annezidi dre c'hoap.
*Brudet eo gouel an Ened e Douarnenez.

## Brezhoneg
;Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
;Ya d'ar brezhoneg
* D'an 22 a viz Kerzu 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 8 a viz C'hwevrer 2008 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
;Deskadurezh
* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1989. 
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 98 skoliad er c'hlasoù divyezhek (11,2% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
;Ar Redadeg
* E 2012 ec'h echuas an trede Redadeg e Douarnenez.

## Gevelliñ
*Aberfal,  (1979)
*Rashidiye,  Kamp Palestinat e  (2005)

## Pennadoù kar
Kumunioù kozh staget ouzh Douarnenez :
*Ploare ;
*Pouldahu ;
*Treboull.

## Liammoù diavaez

* Ti-kêr
* Mirdi ar bigi
* Gouel ar bigi kozh
* Gouel ar Sinema
* Gouel an Ened
* Douarnenez, kanaouenn gant Meic Stevens

## Dave ha notennoù