An Erge-Vras

**An Erge-Vras** (*Ergué-Gabéric* an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e Breizh e departamant Penn-ar-Bed, sko ouzh Kêr-Gemper.
## Anv
* Bernard Tanguy ː *Ergue Gaboric*, 1325 ; *Ergue Gaburic*, 1327; *'Ergue Cabiric*, ~1330 ; *Ergue Cabric*, 1426 ; *Ergue Gaberic*, 1535 ; *Ergue Gabellic*, 1574.
;Gerdarzh
* Erge ː eus *arkae* = kae-difenn (gwelout ivez Erge-ar-Mor).
* Gaberic ː diwar un anv-den *Cabeur*.
## [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
*En gul e groaz krouget en argant, ur groazigann ivez en argant ouzh pep konk (kroaz Jerusalem), e gab dentek en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.*
*Sturienn ː *Ne zeuz pesq heb ha zrean* ("N'eus pek hep a zraen").
*Aozer ː Bernard Le Brun ; degemeret gant ar prefeti d'an 3 a viz Gwengolo 1980.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Yven, person, ha Baudri, kure.
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 132 waz eus ar gumun, eleze 4,35% eus he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Merval a reas 21 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
;Brezel Indez-Sina
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.
;Brezel Aljeria
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e miz Mae 1961.
## Brezhoneg
;Ya d'ar brezhoneg
* D'ar 4 a viz Mezheven 2012 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* Al live 2 oa bet roet d'ar gummun.
;Deskadurezh
* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 2002. 
* E distro-skol 2024 e oa 119 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
;Bugaligoù
* Al Liezdegemer "Les Petits Lutins" a ro un tañva eus ar brezhoneg d'ar vugale vihan.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Gwinal*, 
* Chapel *Intron-Varia* Kerdevot, , bet sakret d'ar 26 Here 1556
* Chapel *Sant Gwenole*, , ha 
* Chapel *Sant Andrev*,  XVII kantved
* Chapel *Santez Anna*, pe Keranna, e Lestonan (1968)
* Chapel *Intron-Varia*, e maner an Oded (1922)
* Chapelioù bet diskaret ː *Sant Gweltaz*, e Lokeltaz, dija en he foull da vare an Dispac'h Gall ; Sant Yoakim, e-kichen maner Lezerge; *Santez Apollina*, dija en he foull e 1804

Breizh 29 - An Erge Vras - chapel kerdevot 02.JPG|Chapel Kerzevot
Breizh 29 - An Erge Vras - chapel kerdevot, an nor 01.JPG|Chapel Kerzevot
Breizh 29 - An Erge Vras - chapel kerdevot, ar c'halvar 01.JPG|Kalvar chapel Kerzevot
Breizh 29 - An Erge Vras - chapel kerdevot, ar feunteun 02.JPG|Feunteun chapel Kerzevot
Ergué-Gabéric (29) Ossuaire.JPG|Karnel
089 Ergué-Gabéric Chapelle Saint-Guénolé.JPG|Chapel Sant-Gwenole
Ergué-Gabéric Stangala 1.JPG|Kalvar ar Stangala

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù. Dioueliet e voe d’an 11 a viz Du 1923.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud
;Tud vrudet ar gomun
*12XX-1276 : Yves Cabellic, eskob Kerne 1267 à 1276.
*1599-1660 : Guy Autret, Istorour
*1729-1806 : Jean-François de la Marche, eskop diwezhañ Bro Leon. 1748-1811 : Alain Dumoulin, person ha skrivagner latin ha brezhoneg.
*1798-1870 : Nicolas Le Marié, krouer ar veilh baper Oded.
*1818-1881 : Jean-René Bolloré, kentañ Bollore e penn ar veilh baper. 1834-1905 : Jean-Marie Déguignet, skrivagner galleg ha brezhoneg.
*1925-2011 : Gwenaël Bolloré, soudard ar Frañs Dieub, mestr ar veilh baper ha skrivagner gall. 
*1946: Hervé Jaouen, skrivagner gallek   
*1952 : Vincent Bolloré, mestr an uzinioù Bolloré
*1953 : Bernez Rouz, kazetenner ha skrivagner.
;Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
*Porth Bud,  (1979)
## Levrlennadur
* Alain Dumoulin : *Grammatica-latino celtica*, Praha, 1800 (lenn en linenn)
* Alain Dumoulin : *Hent ar baradoz*, Kemper, 1805
* Jean-Marie Déguignet : *Mémoires d'un paysan bas-breton*, éd. Arkae, 2022 ; gant ur bern troioù e brezhoneg.
* Jean-Marie Déguignet : *Rimes et révoltes*, éd Blanc Silex, Kemperle, 2005 ; lod barzhonegoù zo e brezhoneg.
* Bernez Rouz : *Anvioù-lec'h an Erge Vras*, Hor Yezh ; adembannet e galleg : *Les noms de lieux d'Ergué-Gabéric*, Arkae, An Erge-Vras, 2007.
* Bernez Rouz : *Alain Dumoulin : un recteur breton dans la tourmente révolutionnaire*, Arkae, An Erge-Vras, 2011 ; diwar-benn aozer ar *Grammatica latino celtica*.
* Bernez Rouz : *Hengoun ar vosenn e Breizh-Izel*, Hor Yezh ; studiadenn war ar c'hontadennoù hag ar gwerzioù diwar benn ar vosenn.
* Lanig Rouz : *Koñchennoù* (divyezhek), Arkae, 2022 ; danevelloù skrivet e brezhoneg Kerne-Izel.
* Jean-Louis Rozeg : *Trec'h ar garantez (Le triomphe de l'amour)*, Arkae, 2013 ; ur romant hag a gont brezel ar skolioù en Erge-Vras.
## Daveoù ha notennoù