Alex Chilton

**Alex Chilton** (anv gwir **William Alexander Chilton**, 28 a viz Kerzu 1950 e Memphis, Tennessee – 17 a viz Meurzh 2010 e New Orleans) a oa ur c'haner, ur gitarour hag ur soner harmonika amerikan. Levezoniñ a reas meur a strollad sonerien evel R.E.M. ha The Replacements, hag a savas un ton anvet *Alex Chilton* e 1987, a gaver en o fladenn *Pleased to Meet Me*.

Pa oa krennard e sonas er strollad The Box Tops. O c'hanaouenn *The Letter* a dizhas renk kentañ ar Billboard Hot 100 e 1967. Alex Chilton ha Chris Bell a savas Big Star e 1971. Ne rejont koulz lavarout tamm berzh ebet, met sonet e voe o c'hanaouennoù gant meur a soner all, ha brudet e voent evel sonaozerien ha doujet gant ar vurutellerien. Goude divodañ Big Star e kendalc'has Chilton da seniñ e-unan hag e produas pladennoù sonerien all, evel The Cramps.

## E vuhez
Alex Chilton a stagas gant ar sonerezh pa oa 16 vloaz, hag ezel e voe eus ar strollad Ronnie and the Devilles. Kemmet e voe anv ar strollad hag e teuas da vezañ The Box Tops. Berzh a rejont e 1967 gant o c'hanaouenn * The Letter*, skrivet gant Wayne Carson Thompson. Gant ar ganaouenn-se e tizhjont renk kentañ ar Billboard Hot 100 er Stadoù-Unanet, hag e tizhjont ivez an Top 10 er Rouantelezh Unanet. Seniñ a rejont war al leurenn gant strolladoù all evel The Beach Boys. Berzh a rejont c'hoazh gant tonioù all evel *Neon Rainbow*, *Cry Like a Baby* ha *Soul Deep*.

Er Box Tops e kane Chilton. Goude-se e stagas gant ar sevel kanaouennoù. Met ne voent ket degemeret gant ar produer Dan Penn. Tonioù savet gant Chilton a gaver memestra e pevare pladenn ar strollad, *Dimensions* he zitl. Divodet e voe ar strollad e 1970, pa'z eas Bill Cunningham kuit.

### Big Star

E 1971 ec'h adkavas Alex Chilton Chris Bell, hag a oa bet er skol gantañ. D'ar mare-se e oa ezel Bell eus Ice Water, hag a zeuas da vezañ Big Star goude degemer Chilton. Er strollad e oa ivez an tabouliner Jody Stephens hag ar soner gitar boud Andy Hummel. Enrollañ a rejont teir fladenn etre 1972 ha 1974. Daoust ma ne rejont tamm berzh ebet d'ar mare-se ez int gwelet hiziv an deiz evel pladennoù a-bouez en istor ar sonerezh rock. Bell a guitaas ar strollad goude embann *#1 Record*, hag an div bladenn all a voe savet gant Chilton. *Third/Sister Lovers* a voe enrollet e 1974, met ne blijas ket da dud an ti-embann Ardent Records hag embannet e voe e 1978, goude divodañ Big Star. Chilton a adsavas Big Star e 1993.

### Chilton e-unan
Chilton az eas da chom da New York e 1977 hag e savas ar strollad Alex Chilton and the Cossacks gant Chris Stamey ha Richard Lloyd (gitarour Television). Goude-se e kendalc'has Chilton e-unan.

### Chilton produer
Gant Alex Chilton e voe produet tonioù kentañ The Cramps, hag a-drugarez dezhañ e voent degemeret gant an ti-embann IRS Records, hag ivez o albom *[[Songs the Lord Taught Us]]*, embannet e 1980. E 1990 e produas ar bladenn *I Know You Fine, But How You Doin* gant ar strollad The Gories.

### Marv
D'ar 17 a viz Meurzh 2010 e varvas Alex Chilton en un ospital e New Orleans abalamour d'un taol-gwad. Sañset e oa da seniñ er festival South by Southwest un nebeud devezhioù goude.

## Hêrezh
Big Star a zo ur strollad power pophervez a lenner e lec'hienn Allmusic.com. Levezonet o deus strolladoù breizhveuriat evel Teenage Fanclub, ha strolladoù amerikan evel The Posies. Daou ezel eus The Posies a gemeras perzh e adsevel Big Star er bloavezhioù 1990. Meur a don savet gant Big Star a zo bet sonet en-dro gant arzourien evel Elliott Smith, Jeff Buckley ha Beck.

Ar ganaouenn *Thirteen*, savet gant Alex Chilton ha Chris Bell hag embannet e 1972 en o fladenn *[[Number 1 Record|#1 Record]]*, a voe lakaet gant skipailh ar gelaouenn amerikan *[[Rolling Stone]]* en e listennad Ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet savet e 2003. Hag an teir fladenn vras embannet gant Big Star a gaver ivez e Listennad ar 500 pladenn wellañ bet embannet,.

## E oberenn
### Pladennoù e-unan
* *Like Flies on Sherbert* (1979, Peabody)
* *Bach's Bottom* (1981)
* *High Priest* (1987, Big Time)
* *Clichés* (1994, Ardent Records)
* *A Man Called Destruction* (1995, Ardent)
* *Set* (2000, Bar/None)

### Pladennoù enrollet live
* *Live in London* (1982)
* *Live in Anvers* (2004)

### Pladennoù EP
* *Singer Not the Song* (1977, Ork)
* *Feudalist Tarts* (1985, Big Time)
* *Black List* (1990, New Rose)

### Dastumadegoù
* *Document* (1985, Aura)
* *Stuff* (1987, New Rose)
* *19 Years: A Collection of Alex Chilton* (1991, Rhino Records)

### Gant Big Star
**[[Number 1 Record|#1 Record]]* (Ardent/Stax, 1972)
**[[Radio City (album)|Radio City]]* (Ardent/Stax, 1974)
**[[Third/Sister Lovers]]* (PVC, 1978)
**[[Live (Big Star)|Live]]* (Rykodisc, 1992)
*** (Zoo, 1993)
**Nobody Can Dance* (Norton, 1999)
**Big Star Story* (Rykodisc, 2003) - kendastumad
**[[In Space]]* (Rykodisc, 2005)
**[[Keep an Eye on the Sky]]* (Rhino, 2009)

## Notennoù