Plouvalae

**Plouvalae** (*Ploubalay* e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec'h Kanton Plouvalae e oa betek 2015.

Kendeuzet e oa bet gant Ar Genkiz-Yuzhael ha Tregon-Poudour d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Bosez-Poudour.
## Douaroniezh
## Anv
**Stummoù skrivet**
* Bernard Tanguy ː **Eccl. S. Petri de Ploballeio**, 1163; **par. de Plabela**, 1269; **Ploubala**, 1310; **Plobala**, c. 1330; **Ploubalay**, 1348; **Ploeballa**, 1392; **Ploubala**, 1399; **Plobalai**, 1405; **Ploubalay**, 1439; **Pluballay**, 1444, 1551; 
*Erwan Vallerie ː **Ploballeio**, 1163; **Ploubalay**, 1348; **Plobala**, 1399
**Gerdarzh**
* B. Tanguy ː anv ur sant ː *Bachla*
* Hervé Abalain ː anv ur sant ː *Bala(e)*, marteze eilstumm da *Balay*, diskibl sant Gwenole
## Ardamezioù
*En argant e sourin en gul karget gant teir vailhenn en aour, leinet gant ul leon en gul krabanet, teodet, ha kurunet en aour*
Tiegezh Plessis-Mauron (Grénédan), 
## Istor
* Savet eo bet asamblez tirioù Rays hag ar Genkiz-Yuzhael e miz Mezheven 1680 da gontelezh evit François-Claude du Breil. Kontelezh Brays e oa e anv.
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: graet e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person en ur sevel diferadennoù na c'hellent ket bout degemeret gant ar Vodadenn vonreizhañ vroadel.
*10 Gouere 1795 ː preizhet e oa bet an ti-kêr gant 300 chouan, devet an dielloù, ha troc'het *Gwezenn ar Frankiz.*
*13 Ebrel 1796 ː emgann la Ville-Rozé, etre 350 chouan eus rann-arme la Baronnais, kaset gant Stévenot, lez-anvet Richard, ha 400 *Glas* eus ar 84vet hanter-brigadenn Dinan, kaset gant kabiten Lhermine.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 88 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,65% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'ar 24 a viz Gouere 1944 e kouezhas un nijerez *[[Republic P-47 Thunderbolt|P-47]]* (marilhet 42-67119) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) e **Plouvalae**; he nijour a voe lazhet.
* Mervel a reas pemzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas daou soudard eus ar gumun.
## Brezhoneg
* 9,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Ploubalay - Coudraie 08.jpg|"La Coudraie".
Ploubalay - Château de la Crochais - AD22 - 16FI4032.jpg|"La Crochais".
Château de La Mallerie (Beaussais-sur-Mer, Côtes-d'Armor).jpg|"La Mallerie".
Manoir de Belêtre (Beaussais-sur-Mer, Côtes-d'Armor).jpg|"Bélestre".
Ploubalay château de la Ravillais.jpg|"La Ravillais".

* Maner "La Coudraye", adsavet e 1729; talbennoù ha tourioù a zo bet enrollet d'ar 24 a viz Gouere 1964.
*Maner "La Mallerie" (XVIIIvet).
*Peulvan "La Prévôté".
*Kevioù "La Crochais" (Oadvezh an houarn).
*Moudenn Tertre-Bonnier (Krennamzer).
*Kastell "La Crochais" (XVIIIvet).
*Kastell "Bélestre" (XVIIIvet).
*Kastell "La Ravillais".
*Chapel "La Gonnais" (XVIIvet).

Ploubalay-eglise.jpg|An iliz katolik.
Ploubalay_chapelle_Saint_Cadreuc.jpg|Chapel *Sant Kaereg*.

* Iliz katolik *Sant Pêr ha Sant Paol*, sakret d'an 28 a viz Here 1877.
* Chapel *Sant Kaereg*.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

* **Guy Homery**, beleg, diazezour kenvreuriezh *Filles de la divine providence* Krehen; ganet e Plouvalae ar 25 Eost 1781, aet da Anaon e Krehen an 13 Du 1861.
* **Henri Lassourd**, ganet ar 24 Mae 1902; medisin-loened, maer Gwerc'h-Breizh, 1945; kuzulier-jeneral, 1959; eil-prezidant kuzul Il-ha-Gwilun, 1967; kannad Il-ha-Gwilun (23 Mae 1968 / 4 Meurzh 1973). Aet eo da Anaon an 11 Meurzh 1978.

### Ardamezeg ar familhoù

## Liammoù diavaez
## Levrlennadur
* Hervé Abalain : *Les noms de lieux bretons*. Les Universels Gisserot. 2000
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor*. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù