open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kelenneg

**Kelenneg** (** e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Gazilieg e departamant ar Mor-Bihan. Abaoe ar 1 a viz Genver 2017 emañ e-barzh kumun nevez Karantoer.
## Anv
Dont a ra sur a-walc'h eus anv ar gwez "kelenn".

## Ardamezioù
N'eus ket.
## Istor
### 
* Krouet e voe ar gumun d'an 2 a viz Mae 1863 diwar ul lodenn eus kumun Karantoer.
### 
#### Brezelioù
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 33 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,77 % eus he foblañs e 1911.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den abalamour d'ar brezel.
### 
* Bodet e voe Kelenneg gant Karantoer d'ar 1 a viz Genver 2017.
## Brezhoneg
* 16,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Quelneuc - Église Saint-François-de-Sales 03.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Frañsez a Sal*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù .

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
* Joseph de Talhouët de Boishorand, ganet e Kelleneg, prezidant a gaskenn Breujoù Breizh ha maer Roazhon etre 1790 ha 1792,
* Roger Gicquel, kinniger skinwel, en deus bevet e Kelenneg.
## Ardamezeg

## Pennad kar
* Karantoer
## Notennoù ha daveoù
Treal

**Treal** a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwern-Porc'hoed e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Anv
* Stummoù kozh : **Treal**, 858; **Treal**, 1340; **Treal**, 1387; **Trehel**, 1654
## Ardamezioù
*en gul, e greskenn goudreustellet etre argant ha glazur, e vevenn goñchek en argant*
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Karantoer; e distrig Roc'h-an-Argoed e oa; miret ha brasaet e voe kanton Karantoer e 1801 gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*; lakaet e voe Treal en arondisamant Gwened bet krouet e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 48 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,22 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 23,9 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Chapelle calvaire et croix de carrefour vieux bourg Tréal.jpg|Ar chapel, ar c'halvar hag ar groaz.

* Chapel *Sant Korneli*, gant ur c'halvar hag ur groaz.

Église Sainte-Zéphirine de Tréal 3.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Santez Zefirina*.

Monument aux morts Tréal 1.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Treal war lec'hienn Geobreizh
## Levrlennadur

## Notennoù ha daveoù
Ž

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ž**, **ž**, da lâret eo un ''z'' gant ur c'haron, implijet gant ar c'hroateg, ar serbeg (kevatal d'al lizherenn girillek Ж, ar tchekeg, an estonieg, al latveg, al lituaneg, ar slovakeg hag ar sloveneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʒ] (kevatal da *j* hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg).

Implijet e vez ivez evit ober diouzh ar son [ʤ] en turkmeneg
Ŧ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ŧ**, **ŧ**, da lâret eo un ''t'' barrennet, implijet gant yezhoù samiek zo ha gant ar sanitcheg (*saanich* pe *senćoŧen*), ur yezh salichekevit skrivañ ar son kensonennel [θ].
Ź (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ź**, **ź** implijet gant ar poloneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʑ].
Ż (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ż**, **ż** implijet gant ar poloneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʒ] hag ivez gant ar malteg evit skrivañ ar son [z] dre ma vez implijet al lizherenn ''z'' hepmuiken evit ober diouzh ar son [ts]/[dz].
Ŗ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ŗ**, **ŗ** implijet gwechall gant ar latveg evit skrivañ ar son kensonennel [rj]. Skarzhet e oa bet diouzh al lizherenneg da vare an Unaniezh Soviedel met restaolet e oa bet war-lerc'h goude ma oa bet adtapet he frankiz gant ar vro.
Ĺ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ĺ**, **ĺ**, da lâret eo ''l'' gant un tired lemm, implijet gant ar slovakeg evit skrivañ ar son kensonennel [l:].
Ļ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ļ**, **ļ**, da lâret eo un ''l'' gant ur virgulenn dindanañ, implijet gant al latveg evit skrivañ ar son kensonennel [λ].
Ľ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ľ**, **ľ**, implijet gant ar slovakeg evit skrivañ ar son kensonennel [ʎ].
Ć

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ć**, **ć**, da lâret eo ''c'' gant un tired lemm, implijet gant ar poloneg evit skrivañ ar son kensonennel [tɕ].
Ť (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ť**, **ť**, da lâret eo un ''t'' gant ur c'haron, implijet gant al latveg evit skrivañ ar son kensonennel [c].
Į

Ul lizherenn latin ispisial eo **Į**, **į**, da lâret eo ''i'' gant un ogonek dindanañ, implijet gant al lituaneg evit skrivañ ar son vogalennek .
Ū

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ū**, **ū**, da lâret eo ''u'' gant ur makron warnañ, implijet gant al lituaneg hag al latveg evit skrivañ ar son vogalennek , diorroet diwar ur vogalenn istorel distaget dre ar fri.
Ģ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ģ**, **ģ**, da lâret eo un ''g'' gant ur virgulenn dindanañ (pennlizherenn) pe ur skrap a-us dezhan (lizherenn vihan), implijet gant al latveg evit skrivañ ar son kensonennel [ɟ].
Ġ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ġ**, **ġ**, da lâret eo un ''g'' gant ur pik a-us dezhañ, implijet gant ar malteg evit skrivañ ar son kensonennel [dʒ].
Ą (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ą**, **ą**, da lâret eo ''a'' gant un ogonek, implijet gant ar poloneg evit skrivañ ar son vogalennek [ɔ̃].
Ę (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ę**, **ę**, da lâret eo ''e'' gant un ogonek, dindanañ, implijet gant ar poloneg evit skrivañ ar son vogalennek [ɛ̃].
Ů (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ů**, **ů**, da lâret eo un ''u'' gant ur ront bihan warnañ, implijet gant an tchekeg evit skrivañ ar son vogalennek [u:].
Ď (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ď**, **ď**, da lâret eo un ''d'' gant ur c'haron, implijet gant ar slovakeg hag an tchekeg evit skrivañ ar son kensonennel [ɟ].
Ý (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ý**, **ý**, da lâret eo ''y'' gant un tired lemm, implijet gant ar slovakeg hag an tchekeg evit skrivañ ar son vogalennek [i:].
Ŵ (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ŵ**, **ŵ**, da lâret eo ''w'' gant un tired kognek, implijet e kembraeg, tchitcheweg ha nsengaeg. E kembraeg e reer gantañ evit skrivañ ar son vogalennek , da skouer: *dŵr*, dour.
Ī

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ī**, **ī**, da lâret eo ''i'' gant ur makron warnañ, implijet gant al latveg evit skrivañ ar son vogalennek [i:].
Ŷ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ŷ**, **ŷ**, da lâret eo ''y'' gant un tired kognek, dindanañ, implijet gant ar c'hembraeg evit skrivañ ar son vogalennek distaget [ɨ, i:]/[ə] e nozrh ar vro ha [ɪ, i:]/[ə] e su ar vro.
Lanvodan

**Lanvodan** (distaget er vro: ) a zo ur gumun e Breizh e kanton Gwidel e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Anv
* Erwan Vallerie ː **Lanvaudan**, 1319; **Lanmaudan**, 1327; **Lanvaudan**, 1387, 1516; **Lenuodan**, 1630.
* Eus "lann" (ur manati pe ul lec'h relijiel bennak) ha anv Sant Modan (marteze bezañ un eskob eus Bro Skos).
## Ardamezioù
## Brezhoneg

LanvodanMonumantarrevarv02.jpg|Brezhoneg ouzh monumant ar re varv.

E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 15 skoliad (22,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar parrez katolik Lanvodan, he zrev Kalann a yeas d'ober ur gumun ivez. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Ploue; e distrig Henbont e oa; chom a reas e kanton Ploue bet miret ha brasaet e 1801 gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*; lakaet e voe Lanvodan en arondisamant an Oriant bet krouet e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 45 gwaz abalamour d'ar brezel, eleze 4,21 % eus he foblañs e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas tri gwaz abalamour d'ar brezel.
* Ur gwaz a Lanvodan hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Rozkev (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oa bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er Faoued. 
## Monumantoù ha traoù heverk

LanvodanMaen-savgalian.jpg

* Maen-sav galian.

LanvodanMonumantarrevarv01.jpg

* Monumant ar re varv.

LanvodanTikozh02.jpg
LanvodanTikozh03.jpg
LanvodanTikozh04.jpg
LanvodanTikozh05.jpg
LanvodanTikozh01.jpg

* Tiez kozh er vourc'h.

LanvodanPuñs01.jpg
LanvodanPuñs02.jpg

* Puñsoù er vourc'h.

LanvodanLoch.jpg

* Ul loch.

LanvodanIlizkatolik01.jpg
LanvodanIlizkatolik03.jpg
LanvodanIlizkatolik02.jpg

* Iliz katolik *Sant Maodez*.

LanvodanKalvar.jpg

* Ur c'halvar er vourc'h.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

LanvodanMaerdi.jpg|Ar maerdi.


 
 
 
 

## Tud

LanvodanPichon.jpg|Plakenn straed Jean-Marie Pichon, gourener.

*"Pichon a Lovedan", gourener brudet dre ur ganaouenn gozh.
### Tud bet marvet eno
* Yann Mari Ewan Heneu, skrivagner brezhonek, kenlabourer er gelaouenn *[[Dihunamb]]*, 8 a viz Here 1929.
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Liammoù diavaez
* Lanvodan war lec'hienn Geobreizh
## Daveoù ha notennoù
Sigrid Undset

**Sigrid Undset** a oa ur skrivagnerez norvegek, he deus tapet Priz Nobel al lennegezh. Ganet e oa bet d’an 20 a viz Mae 1882, ha marvet e oa d’an 10 a viz Mezheven 1949.

Merc’h e oa d’un Danadez ha d’un Norvegad ha ganet e voe e Kalundborg, e Danmark. He yaouankiz a dremenas dreist-holl e Kristiania (anvet Oslo hiziv). Mervel a reas he zad pa oa yaouank c’hoazh ha start e voe buhez ar familh. E-lec’h mont d’ar skol-veur e rankas Sigrid Undset en em lakaat da labourat da c’hounit he buhez. Buan en em lakaas da skrivañ avat, diwar-benn kudennoù ar merc’hed en hec’h amzer, daoust ma oa pell a vezañ gwregelour. Diwezhatoc’h ivez e savas skridoù war danvezioù istorel. Ur romant e teir levrenn *Kristin Lavransdatter*, eo hec’h oberenn anavezetañ, a gont ar vuhez e Norvegia er XIVvet kantved, hag evit an oberenn-se eo he doa bet ar Priz Nobel e 1928.

E 1924, pa oa mamm da dri bugel, e teuas Sigrid Undset da vezañ katolik, en ur vro ma oa kreñv ar brotestantiezh da neuze.

E-pad an Eil brezel bed e rankas Sigrid Undset kuitaat Norvegia, aloubet gant an Nazied, ha mont a reas d’ar Stadoù Unanet. Goude ar brezel, e 1945, e teuas en-dro da Norvegia ha tremen a reas ar peurrest eus he buhez e Lillehammer. Mervel a reas eno e 1949.

## He skridoù
* *Fortællingen om Viga-Ljot og Vigdis*, 1909. Ur romantig istorel, en amzer ar Vikinged. (Embannet ivez e galleg gant an titl : *Vigdis la farouche*. Stock étranger.)
* *Jenny*, 1911
* *Et kvindesynspunkt*, 1919
* *Kristin Lavransdatter*, 1920-22
* *Olav Audunssøn*, 1925-1927
* *Gymnadenia*, 1929
* *Den brændende busk*, 1930
* *Madame Dorthea*, 1939

## Diwar-benn Sigrid Undset
* e brezhoneg:
** Vefa de Bellaing, *Ar beder flac'h roet dezho Priz Nobel al Lennegezh*, *[[Al Liamm]]*, niverenn 122, Mae-Mezheven 1967 

## Liammoù diavaez
* Nobelprize.org
* He buhez kontet gant Sigrid Undset
* The Sigrid Undset Society
* Books and Writers
* Ministrerezh norvegiat an aferioù diavaez (pennad e galleg)
Nicolas Anelka

**Nicolas Anelka**, ganet d'an 23 Meurzh 1979 e Versailles, zo ur melldroader gall. 1,85 m ha 82 kg a zo dezhañ.

## Kluboù

* 1995-1997 : Paris Saint-Germain
* 1997-1999 : Arsenal
* 1999-2000 : Real Madrid
* 2000-2001 : Paris Saint-Germain
* 2001-2002 : Liverpool
* 2002-2005 : Manchester City
* 2005-2006 : Fenerbahçe
* 2006-2008 : Bolton
* 2008- : Chelsea

## 2010
E 2010 eo bet lakaet er-maez eus ar skipailh gall goude kunujenniñ ar gourdoner, Raymond Domenech: https://web.archive.org/web/20120915113032/http://www.fff.fr/bleus/actu/533826.shtml.
Kamoel

**Kamoel** a zo ur gumun e Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Anv
* Erwan Vallerie ː **Camoil**, 1287; **Camoil, Carmoil**, **Camoel**, 1557; **Camoil**, 1779
**Gerdarzh**
## Ardamezioù
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Kamoel e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Kamoel da benn ur c'hanton, hini Kamoel, gant teir c'humun ennañ: Ferel, Kamoel ha Pennestin; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa. Diskaret e voe kanton Kamoel e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*, ha lakaet Kamoel e kanton ar Roc'h-Bernez. Lakaet e oa bet Kamoel en arondisamant Gwened bet krouet e 1800.
### 
#### Brezelioù
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,01 % eus he foblañs e 1911.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadenniñ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun. 
## Brezhoneg
* 61,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Chapelle notre-dame de la salette Camoël.jpg|Ar chapel.
Fontaine notre-dame de la salette camoël.jpg|Ar feunteun.

* Chapel *Intron-Varia* hag he feunteun. 
* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud vrudet
### Tud bet marvet eno
* Paul Ladmirault, sonaozour, d'an 30 a viz Here 1944.
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Liammoù diavaez

* Kamoel war lec'hienn Geobreizh
## Daveoù ha notennoù
Ferel

Férel_place.jpg|Kreiz ar vourc'h.

**Ferel** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie (1995) : **Ferrel**, 1429; Ferret, **1630**;

## Ardamezioù

* *"En glazur e Werc'hez gant he bugel en aour; e vevenn barlennet en aour ha glazur"*
* Bet degemeret gant ar Gumunn e 1965. 
* Displagadenn ː Itron Varia, patronez ar barrez. Ar vevenn barlenet a zo evit familh d'Assérac (= Azereg).

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Ferel e 1790 diwar un drev eus parrez Erbigneg. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Ferel e kanton Kamoel; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa. Diskaret e voe kanton Kamoel e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix* ha lakaet Ferel e kanton ar Roc'h-Bernez. Lakaet e oa bet Ferel en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800.
### 
#### Brezelioù
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 105 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 2,87 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 75,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Église Notre-Dame-du-Bon-Garant de Férel 01.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn. Dioueliet e voe d’an 19 a viz Du 1922.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Tud
### Tud bet marvet eno
* Arzhur II a Vreizh, Dug Breizh (1305-1312) d'ar 27 a viz Eost 1312 e Kastell an Enez.

### Ardamezeg ar familhoù

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

* Ferel war lec'hienn Geobreizh
## Dave ha notennoù
Marzhan

**Marzhan**, pe **Marzen**, a zo ur gumun e Breizh e Bro-Wened, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh

Pont-La-Roche-Bernard-Morbihan-2010.JPG|Ar pont dreist d'ar Gwilen etre Marzhan hag Ar Roc'h-Bernez.
Pont_du_Morbihan.jpg|Ar pont dreist d'ar Gwilen etre Marzhan ha Nivilieg.

* War lez ar ster Gwilen emañ Marzhan.
### Kumunioù amezek

## Ardamezioù

## Anv
* Albert Dauzat & Charles Rostaing (1963-1978) : "**Marsin***, 895;* **Marsen***, 1387* :  marteze diwar anv den latin *Marcius* ha lostger *-inum*".
* Erwan Vallerie (1995) : "**Marsin**, 895, XIè; **Marsen**, 1257; **Marzen**, 1267, 1270; **Marsen**, 1307, 1387; **Marzen**, 1453; **Marsan**, 1516; **Mouzin**, 1630; **Mauzin**, 1654; **Marzen**, 1731"
## Istor
**Marzan** e oa ur barrez eus eskopti Naoned.
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Marzhan e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Marzhan e kanton Pleaol; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa. Diskaret e voe kanton Pleaol e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*, ha lakaet Marzhan e Kanton ar Roc'h-Bernez. Lakaet e oa bet Marzhan en arondisamant Gwened bet krouet e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 105 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,77 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil brezel-bed]]

MarzhanplakennarrevarvTalbennarGwilen.jpg|Plakenn ar re varv, milourion ha tud nann-soudard, eus Talbenn ar Gwilen.

* E talbenn ar Gwilen e oa Marzhan adalek miz Eost 1944 betek miz Mae 1945.
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, c'hwec'h anezhe a voe fuzuilhet gant an Alamaned e miz Eost 1944. 
#### Brezelioù didrevadenniñ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e Tiaret d’ar 7 a viz Even 1961.
## Brezhoneg
* 70,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Marzan-56-Eglise-2009.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Pêr*.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn. Dioueliet e voe d'ar 16 a viz Eost 1925.
* Monumant ar re fuzuilhet d'ar 6 a viz Eost 1944, luc'hskeudenn.
* Monumant ar re fuzuilhet d'ar 7 a viz Eost 1944, luc'hskeudenn.
* Plakenn Talbenn ar Gwilen.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
### Tud bet marvet eno
* Arzhur II, dug Vreizh d'ar 27 a viz Eost 1312.
* Yann I a Vreizh, dug Breizh, d'an 8 a viz Here 1286.
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Marzhan war lec'hienn Geobreizh
## Levrlennadur
## Daveoù ha notennoù
Mousterdelav

**Mousterdelav** a zo ur gumun e Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
Écluse de Montertelot 05.jpg
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Mousterdelav e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Mousterdelav e kanton Ploermael; e distrig Ploermael edo. Chom a reas Mousterdelav e kanton Ploermael bet miret ha brasaet e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet Mousterdelav en arondisamant Ploermael bet krouet e 1800. 
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar c'hure, Bonno e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas dek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,51 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas daou vilour.  
## Brezhoneg
* 16,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Montertelot - église (03).JPG|An iliz katolik.
Montertelot - fontaine (01).jpg|Ar feunteun.
Calvaire de Montertelot 5162.JPG|Ar c'halvar.

* Iliz katolik *Sant Laur*, he feunteun hag ar c'halvar.

Mairie de Montertelot.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Mousterdelav war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveennoù
Ņ

Ul lizherenn latin ispisial eo **Ņ**, **ņ**, da lâret eo ''n'' gant ur virgulenn dindanañ, implijet gant al latveg evit skrivañ ar son kensonennel [ɲ].
Nivilieg

**Nivilieg** zo ur gumun e Breizh e Bro-Wened, e kanton Ar Roc'h-Bernez, e departamant ar Mor-Bihan.
## Anv
* Erwan Vallerie ː *Nuilac*, 1063 ; *Nivillac*, 1287 ; *Nivilliac*, 1429 ; *Nevillac*, 1636
## Ardamezioù

## Douaroniezh

Nivillac - Vilaine (01).jpg[Ar Gwilen e Nivilieg.

* War lez ar stêr Gwilen emañ Nivilieg.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton ar Roc'h-Bernez; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv kanton ar Roc'h-Bernez ivez gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*; lakaet e voe Nivilieg en arondisamant Gwened e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 178 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,92 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'an 22 a viz Gwenholon 1944 e kouezhas ur c'harr-nij Douglas A24 marilhet N° 254-565 eus an aerlu gall (*Armée de l'Air*) e Nivilieg; lazhet e voe unan eus nijourion e baread, egile a voe gloazet ken-ken.
* Mervel a reas 13 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
#### [[Yougoslavia]]
* Mervel a reas ur milour e 1992.
## Brezhoneg
* 36,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud
* Julien Pelaud de la Ville-Aubin, selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1650.
* Pierre Couaisnon du Haut-Verger, selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1661.
* Nicolas-Guillaume Giroust du Bois-Hirvoix, selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1714.
### Ardamezeg ar familhoù

## Levrlennadur
* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes du Morbihan*, 1999 
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Liammoù diavaez

* Nivilieg war lec'hienn Geobreizh
## Daveoù ha notennoù
Pennestin

**Pennestin** a zo ur gumun e Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh

Embouchure de la Vilaine.jpg|Beg ar Gwilen.
Cote bord de mer Haut Penestin.jpg|An aod.
Plage de la Mine d'Or, Rempart montagneux, La Lande Menue, Le Landrin, Pénestin, Bretagne-0042.jpg|An aod.

* War lez genoù ar ster Gwilen ha war aod ar Meurvor Atlantel emañ Pennestin.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Pennestin e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Pennestin e kanton Kamoel. Diskaret e voe kanton Kamoel e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix* ha lakaet Pennestin e kanton ar Roc'h-Bernez; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa. Lakaet e oa bet Pennestin en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 49 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel (gant Petit-Breton en o mesk), da lavaret eo 3,42 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil brezel-bed]]
* D'an 29 a viz Even 1943 e kouezhas ur c'harr-nij *[[Lockheed P-38 Lightning|P-38]]* eus aerlu]] ar Stadoù-Unanet (*[[United States Army Air Forces]]*) e Kerlieu; lazhet e voe e nijour.
* Mervel a reas 35 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, meur a zen nann-soudard en o mesk. 
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun.

## Brezhoneg
* 84,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Pénestin (Morbihan), la pierre blanche.JPG|"La Pierre Blanche".
Dolmen et menhir DE Ménarzan.jpg|Menarzan.

* Mein-veur.

Église penestin.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Gweltaz*.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn.
* Plakenn  ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Karrnijour e oa. Marvet e oa d'an 29 a viz Mezheven 1942, e-pad an Eil Brezel-bed.
## Melestradurezh
## Tud vrudet
*Jean Émile Laboureur (1877-1943), arzour, marvet er gumun.
*Petit-Breton (1882-1917), marc'hhouarnour, beziet e bered ar gumun.
## Gevelliñ

## Liammoù diavaez

*  Pennestin war lec'hienn Geobreizh
## Dave ha notennoù
Ar Roc'h-Bernez

**Ar Roc'h-Bernez** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Ardamezioù

## Douaroniezh
* War ribl kleiz ar Gwilen emañ.
## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Roc'h-Bernez e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Roc'h-Bernez da benn ur c'hanton, hini ar Roc'h-Bernez, gant peder gumun ennañ: Nivilieg, ar Roc'h-Bernez, Sant-Aelwez ha Tehelieg, ha da benn un distrig, distrig ar Roc'h-Bernez, pemp kanton ennañ: ar Roc'h-Bernez, Kamoel, Muzilheg, Pleaol, ha Reoz. Gant Bonreizh ar Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet an distrigoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton). Brasaet e voe kanton ar Roc'h-Bernez e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet en Arondisamant Gwened krouet e 1800.
### 
* Brezel-bed kentañ: 56 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 4,86 % eus he foblañs e 1911.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Monumant ar re varv.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
*penn kanton e oa ar Roc'h-Bernez betek an dekred niv. 2014-205 eus an 21 a viz C'hwevrer 2014.
## Tud
* Henriette Bro-C'hall, pried rouanez Bro-Saoz, ha Jakez II, roue Bro-Saoz, zo bet o chom e Kastell ar Fozioù-Izel
* gant François Luczot (1770-1844), pennijinour an Hentoù ha Pontoù, e voe savet steuñvoù ha rakprizioù pont kentañ ar Roc'h-Bernez lidet e zigoradur e 1839.
* Gustave de Closmadeuc (1828-1918), surjian hag henoniour
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh
*   Lec'hienn ar Roc'h-Bernez
## Dave ha notennoù
Sant-Aelwez

**Sant-Aelwez** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, hag e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh

Pont Cran.JPG|Ar pont etre Reoz ha Sant-Aelwez dreist d'ar Gwilen. 

* War-lez ar stêr Gwilen emañ Sant-Aelwez.
## Anv

* Erwan Vallerie (1995) : "**Sanctus  Aelwodus** 916; **Ecclesia sancti Aeluuodi** 916. **Sanctum Elmodium** 1287; **Saint Elvoy, Saint Eluoy** 1557. **S. Dolet** 1630; **Saint Dole** 1731".

**Gerdarzh** ː An anv e zeufe eus hini sant Ethelwold, abad Lindisfarne, ouzh biz Bro-Saoz, marvet e 740.  

## Ardamezioù
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton ar Roc'h-Bernez; e Bann ar Roc'h-Bernez e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv Kanton ar Roc'h-Bernez ivez gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*; lakaet e voe Sant-Aelwez en Arondisamant Gwened e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 127 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,56 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas ugent den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
## Brezhoneg
* 30,8 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

W0263-StDolay SteAnneXVI° 4630 ShiftN.jpg|Ar chapel.
W0281-StDolay 3492 ShiftN.jpg|An iliz katolik.

* Chapel *Santez Anna*.
* Iliz katolik *Intron-Varia Krouet Dinamm*.

56 Saint-Dolay Monument aux morts.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

* Sant-Aelwez war lec'hienn Geobreizh
## Daveoù ha notennoù
Tehelieg

**Tehelieg** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Naoned, e kanton Gwern-Porc'hoed e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
* War ar Gwilen, an Isac, ha gwaz Milin ar Roc'h emañ Tehelieg
## Anv
* Jean-Yves Le Moing (1990) : "**Taellac, Tegran Tallac**,  834; **Taillac**, 1385.
* Erwan Vallerie (1995) : **Téhillac**, 1424; **Theillac**, 1779;.
## Ardamezioù
* *En erminoù e gab kommek en glazur karget gant ur vag en aour, ur skoedig en gul karget gant teir c'hreskenn en argant e greiz  holl.*
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar un drev eus parrez Merzhelieg. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton ar Roc'h-Bernez; e distrig ar Roc'h-Bernez e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv kanton ar Roc'h-Bernez ivez gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*; lakaet e voe Tehelieg en arondisamant Gwened e 1800. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 34 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,33 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Théhillac - Manoir de la Cour 02.JPG|Ar maner.

* Maner "La Cour".

Théhillac - église.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Pêr ar Voustoer*.
* Ur groaz er vered, XVI kantved.
* Ur velin-avel, didoenn.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik er vered, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

* Tehelieg war lec'hienn Geobreizh
* Lec'hienn ofisiel an ti-kêr
## Daveoù ha notennoù
Evriged

** Evriged** a zo ur gumun eus Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: un drev eus parrez Menieg e oa Evriged, krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton an Drinded-Porc'hoed; e distrig Josilin e oa. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv kanton an Drinded-Porc'hoed ivez, gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet ar gumun hag ar c'hanton en Arondisamant Ploermael krouet e 1800.
### 
#### Brezelioù
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Pemzek gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 4,40 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun ablamour d'ar brezel; unan anezhe a varvas e kamp-bac'h Mauthausen en Aostria ha daou all en e is-kamp e Sankt-Georgen-an-der-Gusen: rastellet e oant bet d'an 20 a viz Genver 1944 gant ar Alamaned goude ma voe bet lazhet ur soudard alaman e Gwiler-Porc'hoed.
## Brezhoneg
* 22,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Évriguet - Église Saint-Méen 3.jpg|An iliz katolik e-kreiz ar vourc'h.

* Iliz katolik *Sant [[Meven (sant)|Meven]]*.
* Monumant ar re varv e Leurgêr ar Maerdi, luc'hskeudennoù.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Evriged war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Gwiler-Porc'hoed

** Gwiler-Porc'hoed** a zo ur gumun e Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Anv
* Erwan Vallerie (1995) ː **Guilleri** ?, 1108; **Guiler**, 1164; **Guillie**, 1365; **Guillier**, 1507; **Guillier**, 1515
## Ardamezioù
* *En glazur e dri fenn bleiz diframmet en gul.*
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Trubuilhoù a voe er gumun e miz C'hwevrer 1790: lazhet e voe c'hwec'h den gant an dragoned.
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Gwiler-Porc'hoed e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Gwiler-Porc'hoed e kanton Louad; e distrig Ploermael edo. Dilamet e voe kanton Louad ha lakaet e voe Gwiler-Porc'hoed e kanton an Drinded-Porc'hoed bet miret ha brasaet e 1801 gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet Gwiler-Porc'hoed en arondisamant Ploermael bet krouet e 1800.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 107 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 5,03 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Fernand Jarnigon, maer ar gumun, a voe dilezet a-berzh-gwir e miz Gouere 1942 gant Renad Vichy, ar c'huzul-kêr a-bezh a zilezas evit embann e skoazell d'ar maer.
* Nav den eus ar gumun a varvas er c'hampoù-bac'h; rastellet e oant bet d'an 20 a viz Genver 1944 gant an Alamaned goude ma voe bet lazhet ur soudard alaman e Gwiler-Porc'hoed.
* Mervel a reas c'hwec'h den abalamour d'ar brezel. 
## Brezhoneg
* 32,7 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Guilliers - Église Saint-Pierre et-Saint-Paul 03.jpg|An iliz katolik hag ar monumant.

* Iliz katolik *Sant Pêr ha Sant Paol*.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez
* Gwiler-Porc'hoed war lec'hienn Geobreizh
* Lec'hienn ofisiel
## Notennoù ha daveoù
Menieg

** Menieg** a zo ur gumun e Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh

Ménéac - Hyvet.jpg

* Ar stêr Ived a ra ar vevenn etre ar Mor-Bihan (kumun Menieg) hag Aodoù-an-Arvor (kumun Ilifav).
## Anv
* Erwan Vallerie ː **Miniac**, 1082; **Miniaco de Poeerhoit**, 1130; **Meneat**, 1149; **Miniachum**, 1153; **Minac**, 1222; **Meneac**, 1286; **Menyac**, 1371; **Meneac**, 1453
**Gerdarzh ː**
## Ardamezioù
*En gul e zri skoedig en argant pep hini karget gant teir brizhenn erminig en sabel, 2, 1*
* Ardamezioù familh du Bé (XIVvet kt)
* Bet digemeret gant Kuzul ar Gumun d'ar 14 a viz Mezheven 1973
* Fazius eo an dresadenn roet amañ
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Menieg e 1790 diwar tiriad ar barrez katolik, met tennet e oa bet tiriad he zrev Evriged d'ober ur gumun ivez. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton an Drinded-Porc'hoed; e distrig Josilin e oa. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv kanton an Drinded-Porc'hoed ivez, gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet ar gumun hag ar c'hanton en arondisamant Ploermael krouet e 1800.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Mée e anv, daou gure, Urien ha Lebret, ha pevar beleg, Rouxel, Cillard, Elie ha Pirio.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 181 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,58 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
#### Brezelioù didrevadenniñ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur serjant eus ar gumun  d'ar 24 a viz  Even 1954 pa oa prizoniad er  C'hamp 71 en Tonkin er Viêtnam.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas tri milour. 
## Brezhoneg
* 33,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Peulvan *Camblot*.

Ménéac - Château de la Riaye.jpg|Ar c'hastell.

* Kastell *La Riaye*.

Ménéac - Chapelle de la Riaye 03.jpg|Chapel *Santez Anna* (kastell *La Riaye*).

* Meur a chapel: *Santez Anna* (kastell *La Riaye*), *Intron Varia a Geloù Mat*, *Intron Varia a Wir Sikour*, * Sant Meven* ha  *Sant Mikael*.
* Iliz katolik *Sant Yann-Vadezour*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’ar 14 a viz Gouhere 1922.
* Plakennoù  ar re varv en iliz katolik,(1914-1918), luc'hskeudenn ha 1939-1945, luc'hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes du Morbihan*. 1999
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Liammoù diavaez
* Menieg war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Mozhon

** Mozhon** a zo ur gumun e Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan. 
## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie (1995) :  **Moton**, 872; **Mochon**, XIè; **Muthon**, 1066; **Mohon**, 1171; **Mohum**; 1179; **Mohon**,           1201; 1240; 1241; 1248; **Mehon**, 1251; **Mohon**, 1251; **Mehon**, 1427; **Monhon**, 1453; **Mouhon**, 1491; **Monhon**, 1513;

## Ardamezioù

* N'ez eus ket

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ul lodenn eus parrez katolik Mozhon, he zrev Ar C'hrav-Sant-Laorañs a yeas d'ober ur gumun ivez. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton an Drinded-Porc'hoed; e distrig Josilin e oa. Brasaet e voe ar c'hanton dindan anv Kanton an Drinded-Porc'hoed ivez, gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet ar gumun hag ar c'hanton en arondisamant Ploermael krouet e 1800.
* L.-F. Vandergracht, priol-person Koed-Bugad e Gwegon, a douas al le e penn-kentañ 1791 ha d'an 3 a viz Meurzh e voe dilennet person touer e Mozhon.
### 
* E 1846 e voe tennet kêriadennoù eus Mozhon evit o lakaat e kumun an Drinded-Porc'hoed.
* Krouet e voe kumun Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun d'an 23 a viz Meurzh 1858 diwar lodennoù eus kumunioù Mozhon ha Talbont.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 123 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,51 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* D'an 3 a viz Mae 1944 e voe lazhet un ezel eus ar Rezistañs ha serret daou ezel all gant an Alamaned; an daou zen serret a voe fuzuilhet e kreñvlec'h Pentevr e Sant-Pêr-Kiberen.
#### Brezelioù didrevadenniñ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur milour.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur milour.
## Brezhoneg
* 44,4 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Camp_des_Rouëts,_Panoramique_2.JPG|Roudoù ar voudenn.

* Moudenn-gastell "Le Camp des Rouëts".
* Iliz katolik *Sant Pêr ha Sant Paol*.
* Monumant ar re varv dirak ar maerdi, luc'hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe e miz [Here]] 1923.
* Plakennoù  ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Mozhon war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun

**Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun** a zo ur gumun eus Bro Sant-Maloù e kanton Ploermael, er Mor-Bihan.
## Douaroniezh
## Istor
### 
* Krouet e voe ar gumun d'an 23 a viz Meurzh 1858 diwar lodennoù eus kumunioù Mozhon ha Talbont.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 45 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,77 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
## Brezhoneg
* 50,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Malo-des-Trois-Fontaines - Église 01.JPG|An iliz katolik.
Saint-Malo-des-Trois-Fontaines - 3 fontaines-02.jpg|An teir feunteun.

* Iliz katolik *Sant Maloù*.
* An Teir Feunteun.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun war lec'hienn Geobreizh
*  Pajenn ar c'humun war lec'hienn Kumuniezh kumunioù ar Porc'hoed
## Notennoù ha daveennoù
An Drinded-Porc'hoed

**An Drinded-Porc'hoed** (distaget [ön drindèt pòr'hwè:t]) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Ploermael e departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h kanton an Drinded-Porc'hoed e oa betek 2015.
## Douaroniezh
### Kumunioù amezek

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun An Drinded-Porc'hoed e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da benn ur c'hanton, hini an Drinded-Porc'hoed; peder c'humun a oa ennañ: An Drinded-Porc'hoed, Evriged, Menieg ha Mozhon; e distrig Josilin e oa. Brasaet e voe ar c'hanton, dindan anv kanton an Drinded-Porc'hoed ivez, gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e oa bet en Arondisamant Ploermael krouet e 1800.
## 
### Brezelioù
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 183 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,93 % eus he foblañs e 1911. 
#### Kemm arondisamant
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en arondisamant Gwened.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Kemeret e voe 22 934,30 Lur en ti-post gant tud ar Rezistañs d'ar 5 a viz Even 1944.
* Mervel a reas eizh den abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 33,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz an abati.

La Trinité Porhoet - Croix.jpg

* Ur c'halvar.
* Monumant ar re varv er blasenn, luc'hskeudennoù. Dioueliet e voe d’an 28 a viz Even 1925.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
* an Drinded-Porc'hoed war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Ch

Un divc'hrafenn latin eo **Ch**, **ch**, implijet evit skrivañ meur a son kensonennel hervez ar yezhoù:

## Distagadur
: E brezhoneg, portugaleg ha galleg e vez distaget [ʃ];

: E spagnoleg ha saozneg e vez distaget [tʃ];

: En italianeg e vez implijet dirak -i hag -e evit diskouez e rank ar *c* bezañ distaget [k] ha n'eo ket [tʃ];

: En [iwerzhoneg, kembraeg ha meur a yezh slavek, evel da skouer an tchekeg, e vez distaget [x]

: En alamaneg e vez distaget e daou zoare : 
:*[ç] goude vogalennoù a-raok ha kensonennoù, 
:*ha [x] goude vogalennoù a-dreñv.

## Spagnoleg
Betek 1994 e oa *ch* ul lizherenn eus al lizherenneg spagnolek er geriadurioù. Abaoe ar bloaz-se n'eo ket ken, er geriadurioù nevez: renket eo e-barzh pajennoù al lizherenn *c*. . 

## Pennadoù kar
*c
*c'h
Ng

Un divc'hrafenn latin eo **Ng**, **ng** implijet gant ar c'hembraeg ha gant meur a yezh aostronezek, evel da skouer ar maorieg, an tagaloeg, an tongaeg hag an touvaloueg hag evit skrivañ ar son kensonennel [ŋ].

Implijet e vez ivez gant yezhoù zo komzet en Afrika , evel ar bambaraeg, evit ober diouzh ar sonioù [ɡ], [ng] pe /ⁿg/.
Dž

Un divc'hrafenn latin eo **Dž**, **dž**, implijet gant ar c'hroateg hag ar serbeg evit skrivañ ar son kensonennel [/ʤ/], (kevetal d'al lizherenn girillek Џ).
Sh (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Sh**, **sh** implijet gant ar saozneg hag an albaneg evit skrivañ ar son kensonennel [ʃ]. 

Implijet e evz ivez gant meur a sistem romanekadur evit ar sinaeg, en o zouez ar pinyin, evit treuzskrivañ ar son [ʂ]. 

Hervez sistem romanekadur Hepburn evit treuzskrivañ ar japaneg gant lizherennoù latin e talvez evit ober diouzh ar son [ɕ].
Dh (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo **Dh**, **dh** implijet gant an iwerzhoneg ha skoseg evit skrivañ ar son kensonennel [ɣ] dirak ar vogalennoù *a*, *o* pe *u* (distagadur *ledan*) e deroù ur ger pe mut pe goude ur vogalenn hir, da skouer *dhorn* /ɣo:rn/ '”mell-dorn” (gant kemmadur), *ádh* /a:/ “chañs” ha /j/, dirak ar vogalennoù *e* hag *i* (distagadur *moan*), da skouer *dhearg* /jarəg/ “ruz” (gant kemmadur).

Implijet e vez e kerneveureg hag en albaneg ivez evit ober diouzh ar son [ð].

Graet e vez gantañ ivez e swahilieg.

Implijet e vez ivez a-wezhoù evit treuzskrivañ ar son [dh] e yezhoù all, evel da skouer ar sañskriteg.

## Gwelet ivez
* Divc'hrafenn
Dx (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Dx**, **dx** implijet gant yezhoù zapotekek zo evit skrivañ ar son kensonennel [dʒ].
Dd (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Dd**, **dd** implijet gant ar c'hembraeg ma vez anvet *edd*, evit skrivañ ar son kensonennel [ð].

Renket e vez al lizherenn-mañ etre ''d'' hag ''e'' el lizherenneg kembraek.
Nh (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Nh**, **nh**, implijet gant ar portugaleg diwar levezon istorel an okitaneg evit skrivañ ar son kensonennel [ɲ] (kevatal da *gn* hervez reolennoù reizhskrivañ ar brezhoneg).

E vietnameg e vez distaget /ɲ/ e penn-kentañ ur ger ivez met /ŋ/ e diwezh ur ger.

E kembraeg e vez implijet evit skrivañ ar son [nh] hag a deu, peurliesañ, diwar kemmadur dre fri al lizherenn *t*, da skouer *tad* > *fy nhad* (“ma zad”).

E yezhoù zo komzet en Afrika hag ivez e yezhoù Aostralia e vez implijet evit skrivañ ar son [n̪].
Kp (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Kp**, **kp** implijet gant meur a yezh komzet en Afrika evit skrivañ ar son kensonennel /k͡p/.

## Gwelit ivez:
* Kensonenn gweuz-drekstaon dre serriñ divouezh
Xh (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Xh**, **xh** implijet gant an albaneg evit skrivañ ar son kensonennel [dʒ]. Talvezout al lizherenn ''x'' er yezh-se evit ober doiouzh ar son [dz].

Implijet e vez ivez evit skrivañ ar son [th] e vietnameg hag evit treuzskrivañ ar son dre c'hwezhañ-se e meur a yezh all, da skouer an taieg.
Ff (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Ff**, **ff** implijet gant ar c'hembraeg evit skrivañ ar son kensonennel [f], dre ma vez implijet al lizherenn ''f'' evit ober diouzh ar son [v].
Ll (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo **Ll**, **ll** implijet evit skrivañ meur a son kensonennel disheñvel hervez ar yezh:
*e spagnoleg, ma vez anvet *elle*, e vez distaget [λ] (pe ivez [j] hervez al lec'h)
*e kembraeg, ma vez anvet *ell*, e vez distaget [ɬ]
*en albaneg e vez distaget [ɫ]