open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Modeselektor

**Modeselektor** a zo ur strollad sonerien eus Berlin. Sonerezh elektronek a vez graet ganto. Daou ezel a zo er strollad: Gernot Bronsert ha Sebastian Szary. Levezonet eo o sonerezh gant IDM, glitch, elektro ha sonerezh hip hop. 

## Istor
Izili Modeselektor a gejas e 1992 e Berlin hag e krogjont da seniñ gant an anv Fundamental Knowledge. E 1996 e tibabjont an anv Modeselektor.

E 1999 ec'h aozas Modeselektor e remiks kentañ hag e krogas da labourat gant Pfadfinderei, ur VJ eus Berlin. E 2000 e kejjont ouzh Ellen Allien, a zegemeras anezho en he zi-embann BPitch Control. 
Da-heul o fladenn gentañ, *Hello Mom!* (2005) he zitl, e teuas er-maez*Happy Birthday!* (2007), ma voe pedet da ganañ tud evel Paul St. Hilaire, TTC, Puppetmastaz, Thom Yorke ha Maxïmo Park. Labouret o deus ivez gant Otto von Schirach, Siriusmo ha Apparat.

E miz Meurzh 2009 e lakajont embann ur bladenn gant Apparat gant an anv **[[Moderat]]**. 

Modeselektor a c'haller gwelout en teulfilm *Speaking In Code* (2009).

## Oberenn
### Pladennoù bras
* *Hello Mom!* (BPitch Control, 2005)
* *Happy Birthday!* (BPitch Control, 2007)
* *Moderat* (BPitch Control, 2009) gant Apparat (gant an anv Moderat)

### DJ mixes
* *Boogybytes Vol. 3 - Mixed by Modeselektor* (BPitch Control, 2007)
* *Body Language Vol. 8* (Get Physical, 2009)

### Pladennoù ''single''
* *Death Medley* (BPitch Control, 2002)
* *In Loving Memory* (BPitch Control, 2002)
* *Ganes De Frau Vol. 1* (BPitch Control, 2003)
* *Auf Kosten Der Gesundheit* (BPitch Control, 2003) gant Apparat (gant an anv Moderat)
* *Turn Deaf!* (BPitch Control, 2004)
* *Hello Mom! The Remixes* (BPitch Control, 2006)
* *Weed Wid Da Macka* (Shockout, 2006)
* *The Dark Side Of The Sun* (BPitch Control, 2007) gant Puppetmastaz
* *Happy Birthday! Remixes #1* (BPitch Control, 2008), gant *The White Flash ([[Trentemøller]] Remix)* as the B-side.
* *Happy Birthday! Remixes #2* (BPitch Control, 2008), gant *The Black Block ([[Marcel Dettman, Rustie, Bytone]] Remix)*.
* *Happy Birthday! Remixes #3* (BPitch Control, 2009), gant meur a remix eus *2000007 feat. TTC & Suckerpin*.

### Liesvedia
* *Labland* (Dalbin, 2005) gant Pfadfinderei, DVD
* *Mdslktr* (BPitch Control, 2005), DVD + CD Box Set

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*www.modeselektor.com
*Pfadfinderei Vj Collaborators
*The Fake Atersadenn
*In the Mix Review/Atersadenn
*Modeselektor war Tracks/arte
*Modeselektor article miz Gwengolo 2007
*Atersadenn
*stuartbuchanan.com Atersadenn
*Atersadenn war lec'hienn Electronic Beats
*HD video  Art and Cash
Marta e Maria Maddalena

***Marta e Maria Maddalena*** (anavezet ivez evel ***Conversione della Maddalena***) zo un eoullivadur diwar zorn an arzour italian Caravaggio, graet war-dro 1598 hag a zo war ziskouez en "Institute of Arts" e kêr Detroit, e SUA.

## An daolenn
Gwelout a reer an div c'hoar Marta ha Mari Madalen, maouezed meneget o anvioù en Aviel, o kaozeal. Emañ Marta o klask distreiñ he c'hoar diouzh hent ar blijadur hag ar vuhez fall da vont gant hent ar vertuz hag ar feiz e Jezuz. En deñvalijenn emañ dremm Marta, damstouet, gant he c'haoz, tra m'emañ he c'hoar o treiñ ur vleunienn orañjez etre he bizied hag o terc'hel ur melezour, arouez ar vuhez diroll emañ o vont da zilezel. E dremm Mari emañ galloud ar skeudenn, p'emañ Mari o kregiñ da vezañ kendrec'het.

## Istor
Livet e voe gant Caravaggio p'edo o chom e ti ar c'hardinal Francesco Maria Del Monte.
Daou seurt taolennoù en deus graet evit ar c'hardinal: ar re zirelijiel, evel *[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]*, *[[Al ludour (Caravaggio)|Al ludour]]*, pe *[[Concerto (Caravaggio)|Concerto]]*, an holl anezho o poltrediñ paotred yaouank e-barzh tier, hag ar re diwar-benn ar relijion. E-touesk ar re relijiel e oa peder zaolenn ma weler div blac'h, pe o-unan pe a-gevret. Anavezet eo an div blac'h-se, div gourtizanez hag a zaremprede palezioù Del Monte ha re tud binvidik ha galloudek all: Anna Bianchini, ha Fillide Melandroni, bet serc'h da g-Caravaggio, ha bet poltredet gantañ meur a wech.

## Fillide Melandroni
Fillide Melandroni eo a voe patrom evit Mari Madalen, ha marteze e oa serc'h d'al livour. Poltredet eo bet e meur a daolenn, er *[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]*, graet evit he serc'heg, an arc'hantour Vincenzo Giustiniani, mignon d'ar c'hardinal Del Monte, evel er *[[Santa Caterina d'Alessandria (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]* hag a zo e Madrid, ha Giuditta e Oloferne.

## Anna Bianchini
Kentañ ma voe gwelet Anna Bianchini a voe evel Maria Maddalena hec'h-unan-penn en daolenn *[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]*, graet war-dro 1597.
Caravaggio (disheñvelout)

**Caravaggio** zo un anv-lec'h italianek, ha hini daou livour brudet.

## Lec'hanvadurezh
*Caravaggio (Italia), ur gêr en hanternoz Italia, e Lombardia,

### Santualoù
* **[[Santuario di Caravaggio]]**, e Caravaggio.
***[[Santuario della Madonna di Caravaggio]]**, e Rapallo, e proviñs Genova.

## Tud
**Polidoro di Caravaggio, ul livour genidik eus ar gêr-se, marvet e 1543, 
**Michelangelo Merisi (1571-1610), al livour anavezet evel Caravaggio, dre ma oa genidik eus ar gêr-se ivez, an hini brudetañ eus an daou. 

## Traoù all
****[[Caravaggio, il pittore maledetto]]***, ur film italian gant Goffredo Alessandrini e 1941.
*Caravaggio (film) , ur film saoz gant Derek Jarman e 1986, diwar-benn al livour meur.
**Caravaggio*, ur film skinwel italian e 2007, gant Angelo Longoni. 
**Caravaggio*, ur ganaouenn gant Claudia Faniello evit ar *Malta Song for Europe 2008* a erruas da eil. 
*Un den en daou romant *In the Skin of a Lion* ha *The English Patient*, gant Michael Ondaatje.
Polidoro da Caravaggio

**Polidoro Caldara**, anavezet evel **Polidoro da Caravaggio** (ha *Polydore de Caravage* en ur stumm gallekaet), ganet e 1495 e Caravaggio e proviñs Bergama en Lombardia, muntret en 1543 e Messina, en Sikilia, a oa ul livour, diskibl da Raffaello, hag a labouras e Roma (1514-1527), Napoli (1524, 1527-1528) ha Messina (1528-1543 ?), hag a voe tisavour ivez war-dro fin e vuhez.
Muenn Anderson

**Muenn Anderson** (*Myodes andersoni* pe *Phaulomys andersoni*) zo ur c'hrigner bihan brosezat e Japan.

## Rummatadur
Muenn Anderson a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad *[[Muridae]]*.
Muenn roueel

Ar **vuenn roueel** (*Myodes regulus* pe *Eothenomys regulus*) zo ur c'hrigner bihan brosezat e Korea.

## Rummatadur
Ar vuenn roueel a c'hell bezañ renket ivez er c'herentiad *[[Muridae]]*.
Penngamm gouzoug rous

Ar **penngamm gouzoug rous** pe **penngamm gouzoug ruz** a zo ur spesad evned, *Jynx ruficollis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e savanennoù Afrika :
* *Jynx ruficollis aequatorialis*, en Etiopia,
* *J. r. pulchricollis*, eus Kameroun da greisteiz Soudan ha gwalarn Ouganda,
* *J. r. ruficollis*, eus Gabon hag Angola da greisteiz Soudan, reter Ouganda ha reter Suafrika.

## Rummatadur
Perzh eo an evn eus kerentiad ar speged.

## Liammoù diavaez
*  ''Jynx ruficollis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Jynx ruficollis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Dendrocincla

***Dendrocincla*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Dendrocincla anabatina]]*
** *D. a. *'anabatina***, ''saturata'' ha ''typhla'',
* ''[[Dendrocincla fuliginosa]]''
** ''D. f. atrirostris'', ''barinensis'', ''deltana'', ***fuliginosa***, ''lafresnayei'', ''meruloides'', ''neglecta'', ''phaeochroa'', ''ridgwayi'', ''rufoolivacea'' ha ''trumaii'',
* ''[[Dendrocincla homochroa]]''
** ''D. h. acedesta'', ***homochroa***, ''meridionalis'' ha ''ruficeps'',
* ''[[Dendrocincla merula]]''
** ''D. m. badia'', ''bartletti'', ''castanoptera'', ***merula***, ''obidensis'', ''olivascens'' ha ''remota'',
* ''[[Dendrocincla turdina]]''
** ''D. t. taunayi'' ha ***turdina***,
* ''[[Dendrocincla tyrannina]]''
** ''D. t. hellmayri'' ha ***tyrannina**'.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, nav isspesad warn-ugent (29) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Deconychura

***Deconychura*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1891 gant an ergerzher ha naturour stadunanat George Kruck Cherrie (1865-1948).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Deconychura longicauda]]*,
* *[[Deconychura pallida]]*
** *D. p. connectens*, ***pallida*** ha *zimmeri*,
* *[[Deconychura typica]]*
** *D. t. darienensis*, *minor* ha ***typica***.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Dendrocolaptes

***Dendrocolaptes*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1804 gant an naturour gall Jean Hermann (1738-1800).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Dendrocolaptes certhia]]*
** *D. c. *'certhia***, ''concolor'', ''juruanus'', ''medius'', ''radiolatus'', ''retentus'' ha ''ridgwayi'',
* ''[[Dendrocolaptes hoffmannsi]]'',
* ''[[Dendrocolaptes picumnus]]''
** ''D. p. casaresi'', ''costaricensis'', ''multistrigatus'', ''olivaceus'', ''pallescens'', ***picumnus***, ''puncticollis'', ''seilerni'', ''transfasciatus'' ha ''validus'',
* ''[[Dendrocolaptes platyrostris]]''
** ''D. p. intermedius'' ha ***platyrostris***,
* ''[[Dendrocolaptes sanctithomae]]''
** ''D. s. hesperius'', ''punctipectus'', ***sanctithomae**' ha *sheffleri*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, tri issepsad warn-ugent (23) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Hylexetastes

***Hylexetastes*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1889 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Hylexetastes brigidai]]*,
* *[[Hylexetastes perrotii]]*,
* *[[Hylexetastes stresemanni]]*
** *H. s. insignis*, ***stresemanni*** hag *undulatus*,
* *[[Hylexetastes uniformis]]*.

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, tri (3) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Xiphocolaptes

***Xiphocolaptes*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Xiphocolaptes albicollis]]*
** *X. a. *'albicollis***, ''bahiae'' ha ''villanovae'',
* ''[[Xiphocolaptes falcirostris]]''
** ''X. f. '''falcirostris*** ha *franciscanus*,
* *[[Xiphocolaptes major]]*
** *X. m. castaneus*, *estebani*, ***major*** ha *remoratus*, 
* *[[Xiphocolaptes promeropirhynchus]]*
** *X. p. berlepschi*, *carajaensis*, *compressirostris*, *costaricensis*, *crassirostris*, *emigrans*, *lineatocephalus*, *macarenae*, *neblinae*, *obsoletus*, *omiltemensis*, *orenocensis*, *panamensis*, *paraensis*, *phaeopygus*, *procerus*, ***promeropirhynchus***, *rostratus*, *sanctaemartae*, *sclateri*, *solivagus*, *tenebrosus* ha *virgatus*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, daou isspesad ha tregont (32) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Campylorhamphus

***Campylorhamphus*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1901 gant al loenoniour paraguayat Arnoldo de Winkelried Bertoni (1878-1973).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Campylorhamphus falcularius]]*,
* *[[Campylorhamphus procurvoides]]*
** *C. p. cardosoi*, *gyldenstolpei*, *multostriatus*, *probatus*, ***procurvoides*** ha *sanus*,
* *[[Campylorhamphus pusillus]]*
** *C. p. borealis*, *guapiensis*, *olivaceus*, ***pusillus*** ha *tachirensis*,
* *[[Campylorhamphus trochilirostris]]*
** *C. t. brevipennis*, *devius*, *hellmayri*, *lafresnayanus*, *major*, *napensis*, *notabilis*, *snethlageae*, *thoracicus*, ***trochilirostris***, *venezuelensis* ha *zarumillanus*.

O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, tri isspesad warn-ugent (23) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Lepidocolaptes

***Lepidocolaptes*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Unnek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Lepidocolaptes affinis]]*
** *L. a. *'affinis***, ''lignicida'' ha ''neglectus'',
* ''[[Lepidocolaptes albolineatus]]'',
* ''[[Lepidocolaptes angustirostris]]''
** ''L. a. '''angustirostris***, *bahiae*, *bivittatus*, *certhiolus*, *coronatus*, *griseiceps*, *hellmayri* ha *praedatus*,
* *[[Lepidocolaptes duidae]]*,
* *[[Lepidocolaptes falcinellus]]*,
* *[[Lepidocolaptes fatimalimae]]*,
* *[[Lepidocolaptes fuscicapillus]]*
** *L. f. *'fuscicapillus*** ha ''layardi'',
* ''[[Lepidocolaptes lacrymiger]]''
** ''L. l. aequatorialis'', ''bolivianus'', ''carabayae'', ''frigidus'', ***lacrymiger***, ''lafresnayi'', ''sanctaemartae'', ''sneiderni'' ha ''warscewiczi'',
* ''[[Lepidocolaptes leucogaster]]''
** ''L. l. '''leucogaster*** hag *umbrosus*,
* *[[Lepidocolaptes souleyetii]]*
** *L. s. compressus*, *esmeraldae*, *guerrerensis*, *lineaticeps*, *littoralis*, ***souleyetii*** ha *uaireni*,
* *[[Lepidocolaptes squamatus]]*
** *L. s. *'squamatus**' ha *wagleri*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, tri isspesad ha tregont (33) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Dendroplex

***Dendroplex*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Dendroplex kienerii]]*,
* *[[Dendroplex picus]]*
** *D. p. altirostris*, *choicus*, *deltanus*, *dugandi*, *duidae*, *extimus*, *longirostris*, *paraguanae*, *peruvianus*, *phalarus*, *picirostris*, ***picus*** ha *saturatior*.

O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, trizek (13) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Marco Pantani

**Marco Pantani** zo ur marc'hhouarner italian ganet d'an 13 a viz Genver 1970 e Cesana (Italia) ha marvet d'ar 14 a viz C'hwevrer 2004 e Rimini (Italia).
 
War ar vicher a varc'hhouarner e oa bet adalek 1992 betek 1996 gant skipailh Carrera hag adalek 1997 betek 2003 gant skipailh Mercatone Uno. Tro Italia ha Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn en doa gounezet e 1998, e wellañ bloavezh.

Pa veze tennadoù er menezioù e ouie lakaat bec'h ha tagañ dibaouez gant entan. Lesanvet e oa bet *il Pirata* (ar morlaer) abalamour d'e vandana, d'e skouarn minaouet, d'e benn touz, hag *Elefantino* (anv italianek Dumbo) abalamour d'e zivskouarn diflaket.

## Skipailhoù

*1992. Carrera Jeans-Vagabond
*1993. Carrera Jeans-Tassoni
*1994. Carrera Jeans-Tassoni
*1995. Carrera Jeans-Tassoni
*1996. Carrera Jeans-Tassoni
*1997. Mercatone Uno
*1998. Mercatone Uno-Bianchi
*1999. Mercatone Uno-Bianchi
*2000. Mercatone Uno-Albacom
*2001. Mercatone Uno-Stream TV
*2002. Mercatone Uno
*2003. Mercatone Uno-Scanavino

## Disoc’hoù Tro Italia

*1993. dilez
*1994. 2e plas; 2 tennad
*1997. dilez
*1998 :  trec'hour er renkadur; roched roz e-pad 5 devezh;  trec'hour er renkadur menez; 2 tennad
*1999 : forc'h; roched roz e-pad 7 devezh; 4 tennad
*2000. 28e plas
*2001. dilez
*2002. dilez

## Disoc’hoù Tro Frañs

*1994. 3e plas;  roched gwen
*1995. 13e plas;  roched gwen; 2 tennad
*1997. 3e plas; 2 tennad
*1998.  trec'hour er renkadur; roched melen e-pad 5 devezh; 2 tennad
*2000. dilez; 2 tennad

## Disoc’hoù Tro Spagn

*1995. dilez
*2001. dilez
Dasyatis

***Dasyatis*** zo ur genad e rummatadur ar pesked, ennañ raeed.

## Spesadoù
* *[[Dasyatis acutirostra]]*
* *[[Dasyatis akajei]]*
* *[[Dasyatis americana]]*
* *[[Dasyatis bennetti]]*
* *[[Dasyatis brevicaudata]]*
* *[[Dasyatis brevis]]*
* *[[Dasyatis centroura]]*
* *[[Dasyatis chrysonota]]*
* *[[Dasyatis colarensis]]*
* *[[Dasyatis dipterura]]*
* *[[Dasyatis fluviorum]]*
* *[[Dasyatis garouaensis]]*
* *[[Dasyatis geijskesi]]*
* *[[Dasyatis gigantea]]*
* *[[Dasyatis guttata]]*
* *[[Dasyatis hastata]]*
* *[[Dasyatis hypostigma]]*
* *[[Dasyatis izuensis]]*
* *[[Dasyatis laevigata]]*
* *[[Dasyatis laosensis]]*
* *[[Dasyatis lata]]*
* *[[Dasyatis longa]]*
* *[[Dasyatis margarita]]*
* *[[Dasyatis margaritella]]*
* *[[Dasyatis marianae]]*
* *[[Dasyatis marmorata]]*
* *[[Dasyatis matsubarai]]*
* *[[Dasyatis microps]]*
* *[[Dasyatis multispinosa]]*
* *[[Dasyatis navarrae]]*
* *[[Dasyatis parvonigra]]*
* rae zu, *Dasyatis pastinaca*
* *[[Dasyatis rudis]]*
* *[[Dasyatis sabina]]*
* *[[Dasyatis say]]*
* *[[Dasyatis sinensis]]*
* *[[Dasyatis thetidis]]*
* *[[Dasyatis tortonesei]]*
* *[[Dasyatis ushiei]]*
* *[[Dasyatis zugei]]*

## Rummatadur
E rummatadurioù 'zo e vez renket ar genad-mañ en urzhiad *[[Myliobatiformes]]*.
Garcelles-Secqueville

**Garcelles-Secqueville** a zo ur gumun eus departamant gall Calvados e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed: mervel a reas daou zen yaouank nann-soudard abalamour d'ar brezel e Garcelles-Secqueville e miz Gwenholon 1945; lazhet e voent gant ur vinenn.
## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Xiphorhynchus

***Xiphorhynchus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1827 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Xiphorhynchus atlanticus]]*,
* *[[Xiphorhynchus chunchotambo]]*
** *X. c. brevirostris*, ***chunchotambo*** ha *napensis*,
* *[[Xiphorhynchus elegans]]*
** *X. e. buenavistae*, ***elegans***, *insignis*, *juruanus* hag *ornatus*,
* *[[Xiphorhynchus erythropygius]]*
** *X. e. *'erythropygius***, ''insolitus'', ''parvus'' ha ''punctigula'',
* ''[[Xiphorhynchus flavigaster]]''
** ''X. f. ascensor'', ''eburneirostris'', ***flavigaster***, ''mentalis'', ''saltuarius'', ''tardus'', ''ultimus'' ha ''yucatanensis'',
* ''[[Xiphorhynchus fuscus]]''
** ''X. f. '''fuscus***, *pintoi* ha *tenuirostris*,
* *[[Xiphorhynchus guttatus]]*
** *X. g. connectens*, *dorbignyanus*, *eytoni*, *gracilirostris*, *guttatoides*, ***guttatus***, *polystictus* ha *vicinalis*,
* *[[Xiphorhynchus lachrymosus]]*
** *X. l. alarum*, *eximius* ha ***lachrymosus***,
* *[[Xiphorhynchus obsoletus]]*
** *X. o. caicarae*, *notatus*, ***obsoletus*** ha *palliatus*,
* *[[Xiphorhynchus ocellatus]]*
** *X. o. beauperthuysii*, *lineatocapilla*, ***ocellatus*** ha *perplexus*,
* *[[Xiphorhynchus pardalotus]]*
** *X. p. caurensis* ha ***pardalotus***,
* *[[Xiphorhynchus spixii]]*,
* *[[Xiphorhynchus susurrans]]*
** *X. s. confinis*, *costaricensis*, *jardinei*, *margaritae*, *marginatus*, *nana*, *rosenbergi* ha ***susurrans***,
* *[[Xiphorhynchus triangularis]]*
** *X. t. bangsi*, *hylodromus*, *intermedius* ha ***triangularis***.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h isspesad ha hanter-kant (56) dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Brač

**Brač** (distaget [ˈbɾaːtʃ] e kroateg), pe **Brazza** (en italianeg), zo un enezenn eus Dalmatia, war aod Kroatia. En em astenn a ra war 396 km² hag an trede enezenn vrasañ eo e Mor Adria. Poblet eo gant 13 000 den, o chom e meur a geriadenn, an hini vrasañ anezho o vezañ Supetart, gant 3 500 a annezidi. Ul linenn bigi zo da vont eus porzh Split, war an douar-bras, d'an enezenn.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn diwar-benn an enezenn (e saozneg)
Arondisamant Caen

**Arondisamant Caen** a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Calvados hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Caen e 24 c'hanton (betek 2014) hag e 288 kumun :
*Kanton Bourguébus ;
*Kanton Bretteville-sur-Laize ;
*Kanton Cabourg ;
*Kanton Caen-1 ;
*Kanton Caen-2 ;
*Kanton Caen-3 ;
*Kanton Caen-4 ;
*Kanton Caen-5 ;
*Kanton Caen-6 ;
*Kanton Caen-7 ;
*Kanton Caen-8 ;
*Kanton Caen-9 ;
*Kanton Caen-10 ;
*Kanton Creully ;
*Kanton Douvres-la-Délivrande ;
*Kanton Évrecy ;
*Kanton Falaise-Kreisteiz ;
*Kanton Falaise-Norzh ;
*Kanton Morteaux-Coulibœuf ;
*Kanton Ouistreham ;
*Kanton Thury-Harcourt ;
*Kanton Tilly-sur-Seulles ;
*Kanton Troarn ;
*Kanton Villers-Bocage.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Calvados d'ar 1 a viz Genver 2017. 208 kumun zo en arondisamant Caen bremañ.

## Daveoù
Maddalena penitente (Caravaggio)

***Maddalena penitente*** zo un eoullivadur war lien diwar zorn al livour italian Michelangelo Merisi da Caravaggio etre 1594 ha 1595 p'edo o paouez erruout e Roma. Unan eus e oberennoù relijiel kentañ eo, diouzh a ouzer.

Un daolenn 122,5 x 98,5 cm eo, e dalc'h ar Galleria Doria Pamphilj e Roma, goude ma vez prestet a-wechoù evel da vare an diskouezadeg "Caravaggio-Bacon" er Galleria Borghese e 2009.

## Istor
Ar c'hardinal Pietro Aldobrandini, ni d'ar pab Klemañs VIII, a zo bet kentañ perc'henn an daolenn.

Anna Bianchini, ur gourtizanez, an hini eo ar vaouez livet evel Santez Mari Madalen : hi ivez an hini e oa ar Werc'hez Vari en daolenn Diskuizh e-pad an dec'hadenn da Egipt, livet war-dro 1595.

## An daolenn
A-wechoù e vez diskouezet Mari Madalen evel ur santez, goude marv Jezuz, o pediñ, ha hi diwisk a-walc'h, evel e taolenn Tizian, ha ganti kroaz pe klopenn 
A-wechoù all e weler ur vaouez a renk uhel, gwisket kaer, ur voutailhadig dour c'hwezh-vat en he c'hichen, ul levr santel etre he daouarn. 
N'eo ket hini ebet anezho a zo kinniget gant Caravaggio, a ra un daolenn gwirheñveloc'h, feal d'ar wirionez hervez e zoare.

Ar vaouez yaouank a weler diwar an uhel a zo koazezet, souchet, war ur gador izel, en ur sal deñval, he bravigoù ganti en he c'hichen. Ur bann-heol en tu dehoù a ra un tric'horn, arouez ur c'hemenn a-berzh Doue.

## Levrlennadur
* Catherine Puglisi : *Caravage*, troet e galleg diwar ar saozneg gant Denis-Armand Canal, Pariz : Phaidon, 2005, 448 p. 

## Skeudennaoueg
Mari Madalen oc'h ober pinijenn, gwelet gant livourien all :

Piero della Francesca - Maria Maddalena (Duomo di Arezzo).jpg|Mari Madalen, murlivadur gant Piero della Francesca en Arezzo.
María Magdalena leyendo, por Piero di Cosimo.jpg|**Mari Madalen**, livet gant Piero di Cosimo, 1500-1510.
Titian - Penitent Magdalene (Hermitage).jpg|**Mari Madalen**, livet gant Tizian, 1565.
Nicolas Chaperon - La Madeleine pénitente.jpg|*Madalen oc'h ober pinijenn*, gant Nicolas Chaperon, XVIIvet kantved
Philippe de Champaigne - Madeleine pénitente.jpg|**Mari Madalen**, gant Philippe de Champaigne 
Jan van Scorel - Maria Magdalena (Rijksmuseum Amsterdam version).jpg|*Mari Madalen*, gant Jan van Scodel, Mirdi Frans Hals
Georges de La Tour 007.jpg|*Mari Madalen*, gant Georges de La Tour .
Georges de La Tour 009.jpg|*Mari Madalen*, gant Georges de La Tour .
Sainte Madeleine par Rigaud.jpg|*Mari Madalen*, gant Hyacinthe Rigaud. 
Rogier van der Weyden 006.jpg|*Mari Madalen*, gant Rogier van der Weyden.
El Greco- Penitent Magdalene.JPG|gant El Greco
El Greco - The Penitent Magdalene - Google Art Project.jpg|gant El Greco
José de Ribera 024.jpg|gant José de Ribera 
Honoré Daumier 025.jpg| gant Honoré Daumier

## Liammoù diavaez
* An oberenn e-barzh ar Galleria
## Notennoù
Troarn

**Troarn** zo ur gumun e departamant gall Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Troarn eo.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Dives emañ Troarn.
## Istor
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Distrujet eo bet an 2/3 ag ar gumun. 
* 1944-1945: mervel a reas seizh den nann-soudard e Troarn abalamour d'ar brezel.
### 
Bodet e voe gant Sannerville d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Saline. Dilamet e voe ar gumun nevez d'an 31 a viz Kerzu 2019 hervez da varnadenn lez-varn velestradurel Caen.
## Monumantoù ha traoù heverk

Troarn_Abbaye_St_Martin_1.JPG|An abati.
FranceNormandieTroarnEglise.jpg|An iliz katolik.

* Abati *Sant Varzhin*.
* Iliz katolik ar *Groaz-Santel*, luc'hskeudennoù. 
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Harzlammourion e oant. Marvet int d'an 6 a viz Even 1944 e-doug Dilestradeg Normandi, e-pad an Eil brezel-bed.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

## Tud
* Paul Quellec, archer, ezel eus ar Rezistañs, marvet d'an 28 a viz Gouere 1944.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
BPitch Control

**BPitch Control** a zo un ti-embann pladennoù sonerezh elektronek bet savet e Berlin e e 1999 gant Ellen Allien. E 1992 e teuas da vezañ DJ e Tresor, un toull-noz lec'hiet e Potsdamer Platz. Er memes koulz e stagas gant un abadenn skignet gant ar skingomz Kiss-FM hag e krouas he zi-embann pladennoù. An abadenn hag an ti-embann a oa anvet Braincandy d'ar mare-se, hag an anv Bpitch Control a zibabas e 1999. Hiziv an deiz ez eo staliet en Oranienburger Straße, 91, 10178 Berlin.

## Sonerien o fladennoù embannet gant Bpitch Control

## Un dibab eus ar pladennoù embannet gant Bpitch Control
* Various *Berlin 2000* (BPC006, 2000)
* Ellen Allien *Stadtkind* (BPC021, 2001)
* Various *Flieg Mit Ellen Allien* (BPC027, 2001)
* Various *Berlin 2001* (BPC031, 2001)
* Various *Ellen Allien - Weiss.Mix* (BPC047, 2002)
* Various *2002 Gemeinsam* (BPC055, 2002)
* Ellen Allien *Berlinette* (BPC065, 2003)
* Sascha Funke *Bravo* (BPC075, 2003)
* Various *Ellen Allien - My Parade* (BPC094, 2004)
* Kiki *Run With Me* (BPC095, 2004)
* Sylvie Marks & Hal9000 *Krazeee* (BPC098, 2004)
* Various *Camping* (BPC101, 2005)
* Ellen Allien *Thrills* (BPC106, 2005)
* Modeselektor *Hello Mom!* (BPC115, 2005)
* Various *Camping 2* (BPC117, 2005)
* Various *Boogybytes Vol. 1 - Mixed by Kiki* (BPC120, 2006)
* Ellen Allien & Apparat *Orchestra Of Bubbles* (BPC125, 2006)
* Various *Boogbytes Vol. 2 - Mixed by Sascha Funke* (BPC128, 2006)
* Various *Camping 3* (BPC148, 2007)
* Various *Boogybytes Vol. 3 - Mixed by Modeselektor* (BPC151, 2007)
* Modeselektor *Happy Birthday!* (BPC159, 2007)
* Telefon Tel Aviv *Immolate Yourself* (BPC188, 2009)
* Moderat *Moderat* (BPC200, 2009)

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Sascha Funke

**Sascha Funke** a zo un DJ hag ur produer sonerezh alaman. Diazezet eo e sonerezh war ar sonerezh elektronek bihanañ a vez sonet e Berlin. Embannet eo bet e bladennoù gant daou di-embann pladennoù alaman : Kompakt ha BPitch Control. 

## Pladennoù

1999
* *Campus* (Kompakt)

2000
* *Doppelpass* (BPitch Control)
* *Intergalos* (Cadeaux)
* *Luftschloss* (BPitch Control)
* *Safety First* (Kompakt)

2001
* *2:1 Für Die Liebe* (BPitch Control)
* *Drei Auf Drei* (Kompakt)
* *When Will I Be Famous* (BPitch Control)
* *Funkt* (BPitch Control)

2003
* *Bravo* (BPitch Control)

2004
* *Forms & Shapes Remixe* (BPitch Control)
* *The Intimate Touch* (BPitch Control)

2005
* *Boy* (BPitch Control)

2006
* *In Between Days* (BPitch Control)
* *Boogy Bytes Vol. 2* (BPitch Control)
* *Collective 2* with Chloé (BPitch Control)

2007
* *Auf Aix* (BPitch Control)
* *The Acrobat* (BPitch Control)

2008
* *Double-Checked* (BPitch Control)
* *Mango* (BPitch Control)

## Liamm diavaez
* MySpace  Sascha Funke
Paul Kalkbrenner

**Paul Kalkbrenner** (1977 e Leipzig) a zo ur produer sonerezh hag un DJ alaman. Sonerezh tekno ha sonerezh elektronek a vez sonet gantañ. Ouzhpenn e anv ec'h implij lesanvioù evel **Paul dB+**, **Kalkito**, **DJ Ickarus** pe **Grenade**.
Soner trompilh eo. E 1994 e stagas gant ar vicher DJ hag e 1999 e voe degemeret gant an ti-embann BPitch Control a laka embann e bladennoù.

## Pladennoù
;2000
**dB+* (BPitch Control)
;2001
**Chrono* (BPitch Control)
**Superimpose* EP (BPitch Control)
**Superimpose* LP (BPitch Control)
**Zeit* EP (BPitch Control)
**Zeit* LP (BPitch Control)
*Ellen Allien *Dataromance (Paul Kalkbrenner Remix)* (BPitch Control)
*Lexy & Autotune *Shibuya Love (Paul Kalkbrenner Remix)* (Jakuza Records)
;2002
**Brennt* (BPitch Control)
;2003
**F.FWD* (BPitch Control)
**Steinbeisser* (BPitch Control)
*Sascha Funke *Forms & Shapes (P. Kalkbrenner Remix)* (BPitch Control)
*Die Raketen *The Sound Für Zwischendurch (Paul Kalkbrenner Remix)* (Low Spirit Records)
;2004
**Press On* (BPitch Control)
**Self* EP (BPitch Control)
**Self* LP (BPitch Control)
*Agoria *Stereolove (Paul Kalkbrenner's "John 3-20" Mix)* (PIAS France)
;2005
**Tatü-Tata* (BPitch Control)
**Maximalive* (Minimaxima)
*Lexy & K-Paul *Happy Zombies (Paul Kalkbrenner Remix)* (Low Spirit Records)
;2006
**Keule* (BPitch Control)
**Reworks* (BPitch Control)
**Reworks 12" Niv.1* (BPitch Control)
**Reworks 12" Niv.2* (BPitch Control)
**Reworks 12" Niv.3* (BPitch Control)
**[[Ellen Allien]] & [[Apparat]]* *Jet (Paul Kalkbrenner Remix)* (BPitch Control)
**Error Error* *Your Everlasting Breath (Paul Kalkbrenner Remix)* (Italic)
**Michel De Hey* *Snert (Paul Kalkbrenner Remix)* (Hey! Records)
;2007
**Altes Kamuffel* (BPitch Control)
**Der Senat* (BPitch Control)
**Chordian Closed Eyes (Paul Kalkbrenner Remix)* (SONICULTURE)
;2008
**Bingo Bongo* (BPitch Control)
**Berlin Calling* (BPC185) (BPitch Control)

## Liammoù diavaez
* Paul Kalkbrenner war MySpace
* Lec'hienn BPitch Control 
* Lec'hienn ar film Berlin Calling 
* Lec'hienn Paul Kalkbrenner
* Lec'hienn Fan Page France
Clamator

***Clamator*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koukouged, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Pevar spesad koukouged a ya d'ober ar genad :
* *[[Clamator coromandus]]*,
* ar goukoug safarus (*Clamator glandarius*),
* *[[Clamator jacobinus]]
** *C. j. **jacobinus***, *pica* ha *serratus*,
* *Clamator levaillantii''.
Tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Coccyzus

***Coccyzus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koukouged, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Trizek spesad koukouged a ya d'ober ar genad :
* ar goukoug beg melen (*Coccyzus americanus*),
* ar goukoug beg du (*Coccyzus erythropthalmus*),
* *[[Coccyzus euleri]]*,
* *[[Coccyzus ferrugineus]]*,
* *[[Coccyzus lansbergi]]*,
* *[[Coccyzus longirostris]]*
** *C. l. *'longirostris*** ha ''petersi'',
* ''[[Coccyzus melacoryphus]]'',
* ''[[Coccyzus merlini]]''
** ''C. m. bahamensis'', ''decolor'', ***merlini**' ha *santamariae*,
* *[[Coccyzus minor]]*,
* *[[Coccyzus pluvialis]]*,
* *[[Coccyzus rufigularis]]*,
* *[[Coccyzus vetula]]*,
* *[[Coccyzus vieilloti]]*.
O c'havout a reer en Amerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Adagia

***Adagia*** zo anv latin ul levr krennlavaroù, ma kaver krennlavaroù latin ha henc'hresianek kenkoulz all. 
Meur a levr zo anavezet en anv-se, met hini Erasmus (*c.* 1469–1536) eo an hini brudetañ.

Liester ar ger latin *adagium*, "krennlavar", eo *adagia*. 

## ''Adagia'' Erasmus
E 1500 e voe embannet *Collecteana Adagiorum* Erasmus e Pariz, ennañ 820 a grennlavaroù dastumet gant Erasmus e-kerzh e lennadennoù. Meur a adembannadur kresket a voe goude. Hervez Charles Speroni (1964, p. 1) e oa *Collecteana Adagiorum* «&nbsp;ar brasañ dastumad [...] *adagia* berniet biskoazh&nbsp;», pa oa 4151 c'hrennlavar en embannadur 1536 e Basel, an hini diwezhañ a-raok e varv. 

### Al lavaroù e levr Erasmus
**[[Festina lente]]* → Σπεῦδε βραδέως.
**[[Manus manum lavat]]* → Χεῖρ χεῖρα νίπτει, "An eil dorn a walc'h egile". 
**[[Ne sutor ultra crepidam]]*.

## ''Adagia'' Hadrianus Junius
E 1556 e voe embannet *Adagia* an Izelvroad Hadrianus Junius. 

## 
Gant Andreas Schottus (1552–1629) :
* *Adagia sive Proverbia Graecorum* (Antwerp, 1612) 
* *Adagia sacra Novi Testamenti* (1612)

## Skridoù all
*Đuro Ferić (1739-1820), *Adagia illirycae linguae fabulis explicata*, barzhonegoù kroatek.

## Levrlennadur
* Kathy Eden. (2001). *Friends Hold All Things in Common: Tradition, Intellectual Property and the 'Adages' of Erasmus*. New Haven, Conn.: Yale University Press. 
* Thomas Greene. (1982). *The Light in Troy: Imitation and Discovery in Renaissance Poetry*. New Haven, Conn.: Yale University Press.
* G.K. Hunter. (1951). "The Marking of Sententiæ in Elizabethan Printed Plays, Poems, and Romances." *The Library* 5th series 6. 171-188.
* James McConica. (1991). *Past Masters: Erasmus*. Oxford University Press.
* Speroni, C. (1964). *Wit and wisdom of the Italian Renaissance*. Berkeley: University of California Press.

## Pennadoù kar
*Lavaroù latin

## Liammoù diavaez
* Roll al lavaroù en oberenn Erasmus, Universiteit Leiden
* Konkordanz
* UB Basel
* Bibliotheca Augustana
* Adagiorum Chiliades
* The Adagia of Erasmus: versions and sources
* ''Le Monde Diplomatique''
Arondisamant Lisieux

**Arondisamant Lisieux** a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Calvados hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Lisieux e 13 kanton (betek 2014) hag e 204 c'humun :
*Kanton Blangy-le-Château ;
*Kanton Cambremer ;
*Kanton Dozulé ;
*Kanton Honfleur ;
*Kanton Lisieux-1 ;
*Kanton Lisieux-2 ;
*Kanton Lisieux-3 ;
*Kanton Livarot ;
*Kanton Mézidon-Canon ;
*Kanton Orbec ;
*Kanton Pont-l'Évêque ;
*Kanton Saint-Pierre-sur-Dives ;
*Kanton Trouville-sur-Mer.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Calvados d'ar 1 a viz Genver 2017. 162 gumun zo en arondisamant Lisieux bremañ.

## Daveoù
Louarn (disheñvelout)

Al **[[louarn]]** zo ul loen, ha meur a spesad lern zo. **Louarn** hag **al Louarn** zo un anv-tiegezh brezhonek ivez.

## Anvioù-tiegezh kar er yezhoù all
* Renard, Renart, Goupil, anvioù gallek
* Fox, Foxx e saozneg
* Fuchs, Fouchs, Voss en alamaneg
* Vos, De Vos ("al louarn") e nederlandeg
* Aznar e spagnoleg ha gwaskogneg

## Anv-tiegezh ha lesanv
*Alan al Louarn, anv meur a zen (ha meur a oberenn), 
**en o zouez Alan Varvek (910-952), lesanvet Alan al Louarn, unan eus brudetañ Duged Breizh,
*Simon Fraser (1667-1747), lesanvet al Louarn Kozh, lord skosat, penn ar C'hlan Fraser,
*Erwin Rommel (1891-1944), jeneral alaman lesanvet "Louarn ar gouelec'h".

### En emsav
Anavezet eo :
*Alan Louarn (1918-1993)
*Tangi Louarn, bet bezprezidant Kuzul Sevenadurel Breizh
*Malo Louarn, tresour, dimezet da Françoise Louarn, kuzulierez-rannvro UMP
**o merc'h Gwennyn Louarn, kanerez
*Lena Louarn, prezidantez Ofis ar Brezhoneg, bet kuzulierez-rannvro

## Lennegezh ha gwask
* Al louarn besk, ur fablenn
* Ar vran hag al louarn, ur fablenn all
* Al louarn hag ar rezin, ur fablenn all
* Alanik al Louarn, ur pezh-c'hoari
* Louarn, ur romant evit ar vugale gant István Fekete
* Paotr-louarn, ur c'homics gant Laurent Lefeuvre
* Louarnig, ur mizieg brezhonek evit ar vugale

## Sinema
* Al louarn bihan, un dresadenn-vev hungarat deuet er-maez e 1981
* Al Louarn hag ar Bugel, ur film gall sevenet gant Luc Jacquet e 2007

## Lestr
* Al Louarn, bag Roparzh Surcouf

## Steredoniezh
* Louarnig, ur steredeg

## Pennad kar
* an dudenn faltazi Zorro, « louarn » e spagnoleg
Bretagne

**Bretagne** zo un anv-lec'h gallek, hag un anv-tiegezh ral awalac'h. Un anv-bihan hollrouez eo ivez. Diwar an anv latin Britannia eo tennet.

## Lec'hanvadurezh
Anv gallek hag alamanek Breizh eo, hag he deveradoù (Breizh-Veur, Breizh-Nevez...). Kavet e vez en anv gallek meur a gumun: 
*e Bro Naoned
**Fay-de-Bretagne (Faouell)
**La Meilleraye-de-Bretagne (Melereg-Breizh)
**Le Temple-de-Bretagne (Templ-Breizh)
**Montoir-de-Bretagne (Mouster-al-Loc'h)
**Sainte-Reine-de-Bretagne (Santez-Rouanez-Breizh)
**Vigneux-de-Bretagne (Gwinieg-Breizh)
*e Bro Roazhon pe Bro Zol
**Le Sel-de-Bretagne (Ar Sal)
**Montauban-de-Bretagne (Menezalban)
**Sens-de-Bretagne (Sen)
**Dol-de-Bretagne (Dol)
**Bain-de-Bretagne (Baen-Veur)
**Aur-de-Bretagne (Anast)
*e Kerne
**Callac-de-Bretagne, anv kozh *Callac* (Kallag)
**Mur-de-Bretagne (Mur)

### 
*Bretagne, en Indre, 
*Bretagne, kumun gozh Pireneoù-Atlantel, hiriv e Saint-Laurent-Bretagne,
*Bretagne, en Territoire de Belfort,
*Bretagne-d'Armagnac, er Gers, 
*Bretagne-de-Marsan, el Landes.

## Kelaouennoù
*La Bretagne, ur gazetenn
*Bretagne Magazine, anv meur a gelaouenn

## Traoù all
* anv meur a vag pe lestr trevourel ha milourel,
* ar sal *Le Bretagne* e Naoned,e karter *Hauts-Pavés*, bet ur sinema gwechall, hag ur sal-kêr goude, bremañ ul lec'h sevenadurel gant ur marc'had, un davarn, diskouezadegoù...
* ar sinema *Bretagne* e Pariz, trede brasañ ar gêr,
* *Bretagne*, ur giez-saveteiñ golden retriever brudet er Stadoù-Unanet da vezañ kemeret perzh e saveteadenn an dud chomet bev e dismantroù ar *[[World Trade Center (1973-2001)|World Trade Center]]* goude Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001 e New York.
* anv kozh skipailh marc'hhouarnerezh Arkéa-Samsic,
* ar savadur *Bretagne* e São Paulo e Brazil.

## Tud
### Anv-bihan
* Jean-Bretagne-Charles de La Trémoille, milour eus ar , hag e vab Charles-Bretagne-Marie de La Trémoille.
* Amédée-Bretagne-Malo de Durfort, dug Duras (1770-1838), ezel eus an Akademiezh gall, pried Claire de Duras

### Anv-tiegezh
* Thierry Bretagne (ganet e 1946), kazetenner sport gall,
* Jean-Marie Bretagne, kazetenner ha skrivagner,
* Stéphane Bretagne, kelener e skol-veur mezegiezh Pariz.

## Pennadoù kar
*Bretanha
*Britannia
*Brittany
*Breton
*Briton
Arondisamant Bayeux

**Arondisamant Bayeux** a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant ar C'halvados hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Bayeux e 6 kanton (betek 2014) hag e 126 kumun :
* Kanton Balleroy ;
* Kanton Bayeux ;
* Kanton Caumont-l'Éventé ;
* Kanton Isigny-sur-Mer ;
* Kanton Ryes ;
* Kanton Trévières.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Calvados d'ar 1 a viz Genver 2017. 123 c'humun zo en arondisamant Bayeux bremañ.

## Daveoù
Ivo Josipović

**Ivo Josipović** (28 a viz Eost 1957 e Zagreb) a zo ur politikour kroat, ha prezidant Republik Kroatia. Kannad Strollad sokial-demokrat Kroatia (SDP) eo bet abaoe 2003.
Kelenner war ar gwir e skol-veur Zagreb ha kelenner sonerezh eo. E 1985 e tapas kaout priz kentañ EBU gant e oberenn *Samba da Camera*.

D'an 10 a viz Genver 2010 eo bet dilennet da brezidant Republik Kroatia (60,29% eus ar mouezhioù en eil tro), dirak maer Zagreb, Milan Bandić e anv, a dapas kaout 39,71% eus ar mouezhioù.

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel Ivo Josipović

## Notennoù
Arondisamant Vire

**Arondisamant Vire** a zo ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Calvados hag e rannvro Normandi.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Vire e 6 kanton (betek 2014) hag e 88 kumun :
*Kanton Aunay-sur-Odon ;
*Kanton Condé-sur-Noireau ;
*Kanton Le Bény-Bocage ;
*Kanton Saint-Sever-Calvados ;
*Kanton Vassy ;
*Kanton Vire.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Calvados d'ar 1 a viz Genver 2017. 44 c'humun zo en arondisamant Vire bremañ.

## Daveoù
Iarlles y Ffynnon

**Iarlles y Ffynnon** (*Itron ar Feunteun* e brezhoneg), pe **Owain**, zo unan eus danevelloù ar Mabinogi kembraek, hag unan eus an teir danevell a ya d'ober skourr An Tri Romant, anv al lodenn eus ar Mabinogi a zo kaoz enne eus ar Roue Arzhur. 

## An Tri Romant
*[[Peredur fab Efrawg]]* ha *[[Geraint ac Enid]]* eo anvioù an daou romant all. An tri a gaver e daou zornskrid eus ar : *[[Levr Gwenn Rhydderch]]* ha *[[Levr Ruz Hergest]]*. 

## Dornskridoù
Anavezet eo dre daou zornskrid kozh: Levr Gwenn Rhydderch ha Levr Ruz Hergest, o-daou eus ar . Un darn eus an danevell a gaver ivez en un dornskrid arall anvet *Jesus Colleg Oxford MS. XX*, a zo er Jesus College en Oxford. N'eus nemet el Levr Ruz e kaver ar skrid en e hed. 

## Orin an danevell
Gallout a rafe dont eus ar romant gallek *[[Yvain ou le Chevalier au lion]]* gant Chrétien de Troyes, savet en eil hanterenn an , etre 1170 ha 1180. Tennañ a ra dezhañ.

Awenet eo bet krouer ar romant gant an istor hag ar roue brezhon Owain mab Urien, roue Rheged, en Hen Ogledd, er . 

Ar *Mabinogi*, pe *Mabinogion*, zo anezhe en anv-se abaoe ma voent troet hag embannet gant Charlotte Guest en .

Owain hag Yvain a oa, a soñjed gwechall, div dudenn deuet eus ur skrid all, ar memes hini, hogen kollet. Hiziv avat e kreder eo savet istor Owain war-eeun, pe dre hanterouriezh unan all, diwar barzhoneg Chrétien, gant elfennoù lec'hel ouzhpenn evit plijout da dud Kembre. Chrétien koulskoude en dije bet anaoudegezh eus skridoù pe mojennoù keltiek, rak elfennoù zo a seblant dont eus Buhez Sant Mungo (anvet ivez Kentigern), ur sant brezhon eus Strat Clut. 

## An istor
Dimezet eo ar marc'heg Owein d'an Itron ar Feunteun. Met koll anezhi a ra pa'z a da glask ober taolioù-kaer ur marc'heg e-lec'h chom d'ober war he zro. 

## Levrlennadur
### E kembraeg
* Meic Stephens, *Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru*, Gwasg Prifysgol Cymru, 1986. ISBN 0-7083-0915-1
* R. L. Thomson (gol.), *Owein or Chwedyl Iarlles y Ffynnawn* (Dulyn, 1986). Golygiad o'r testun gwreiddiol, gyda nodiadau.
* * [[Y Tair Rhamant]] *- skrid nevesaet gant Bobi Jones. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, Aberystwyth, 1960.

### E brezhoneg
**Ar [[Mabinogion]],* troet gant Fañch Elies, embannet gant Mouladurioù Hor Yezh e 1991. 

### E galleg
*  *Les Quatre branches du Mabinogi et autres contes gallois du Moyen-Age* traduit du gallois, présenté et annoté par Pierre-Yves Lambert, Éditions Gallimard, collection « L'aube des peuples », Paris, 1993, .

## Liamm diavaez
*  ''Owain, ou la dame à la fontaine'' , troidigezh Job Loth, e Celtic links.

## Pennadoù kar
* Charlotte Guest ~ *[[Mabinogion]]*

## Notennoù
Villa dei Misteri

Ar **Villa dei Misteri**, pe **Kenkiz ar C'hevrinoù** zo ur genkiz roman kozh miret e ratre, war-hed un 800 m er gwalarn da gêr Pompeii, e kreisteiz Italia.

Dianav eo anv perc'henn an ti, evel a c'hoarvez gant an darn vrasañ eus an tier e Pompeii.

## Skeudennoù

Skeudenn:Villa dei Misteri IX - 2.jpg
Skeudenn:Villa dei Misteri IX - 1.jpg
Skeudenn:Fresque des mytères, Pompéi.jpg
Skeudenn:Villa dei Misteri IV - 1.jpg 
Skeudenn: Roman fresco Villa dei Misteri Pompeii - detail with dancing menad.jpg|Dañserez 
Skeudenn:Roman fresco Villa dei Misteri Pompeii 001.jpg
Ibil

Un **ibil** zo un tamm koad, e stumm un tach tev, a vez implijet da liammañ daou damm koad gant ar c'hilvizion. 

**Ibilioù** (pe **ibilien**) all zo, en houarn hag hiriv e plastik.

## Estreget da labourat
Komzet e vez ivez eus ibilioù all, hag anavezet eo an *ibil kig*, un anv all roet d'ar c'halc'h pa vez sonn.

## Pennad kar
*ibil-troad

## Liammoù diavaez
Malkoha

Ar **malkohaed** (diwar ar sinhaleg "māl kōhā" a dalv kement ha "koukoug ar bleuñv" e brezhoneg) a zo ur familh evned bras e-touez ar c'herentiad Cuculidae hag an iskerentiad Cuculinae. 

## Genadoù hag ar spesadoù anezhe <small>(renket en urzh al lizherennoù)</small>
Seizh spesad a ya d'ober ar familh :
* *[[Ceuthmochares]]*
** *[[Ceuthmochares aereus]]* hag *[[Ceuthmochares australis|australis]]*,
* *[[Dasylophus]]*
** *[[Dasylophus cumingi]]* ha *[[Dasylophus superciliosus|superciliosus]]*,
* *[[Phaenicophaeus]]*
** *Phaenicophaeus curvirostris*, *[[malkoha kof du|diardi]]*, *[[Phaenicophaeus oeneicaudus|oeneicaudus]]*, *[[Phaenicophaeus pyrrhocephalus|pyrrhocephalus]]*, *[[malkoha kof kistin|sumatranus]]*, *[[malkoha teñval|tristis]]* ha *[[malkoha dremm c'hlas|viridirostris]]*,
* *[[Rhamphococcyx]]*
** *[[Rhamphococcyx calyorhynchus]]*,
* *[[Rhinortha]]*
** *[[Rhinortha chlorophaea]]*,
* *[[Taccocua]]*
** *[[Taccocua leschenaultii]]*,
* *[[Zanclostomus]]*
** *[[Zanclostomus javanicus]]*.
O c'havout a reer holl en Azia ar Gevred.
Phaenicophaeus

***Phaenicophaeus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, malkohaed ennañ, krouet e 1815 gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Seizh spesad malkohaed a ya d'ober ar genad :
* *[[Phaenicophaeus curvirostris]]*
** *P. c. *'curvirostris***, ''deningeri'', ''harringtoni'', ''microrhinus'' ha ''singularis'',
* ar [[malkoha kof du]] (''Phaenicophaeus diardi'')
** ''P. d. borneensis'' ha ***diardi***,
* ''[[Phaenicophaeus oeneicaudus]]'',
* ''[[Phaenicophaeus pyrrhocephalus]]'',
* ar [[malkoha kof kistin]] (''Phaenicophaeus sumatranus''),
* ar [[malkoha teñval]] (''Phaenicophaeus tristis'')
** ''P. t. kangeangensis'' ha ***tristis**',
* ar malkoha dremm c'hlas (*Phaenicophaeus viridirostris*).
O c'havout a reer en Azia ar Su hag ar Gevred, nav (9) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur
Dilec'hiet eo bet ar spesadoù :
* *P. cumingi* ha *superciliosus* er genad *[[Dasylophus]]*,
* *P. calyorhynchus* er genad *[[Rhamphococcyx]]*,
* *P. leschenaultii* er genad *[[Taccocua]],
* *P. javanicus* er genad *Zanclostomus''.

## Notennoù ha daveennoù
Van Eyck

**Eick**, pe **Van Eyck** (pe **van Eyck**), hag ivez **Van Eijk** (pe **van Eijk**) a zo un anv-familh nederlandek bet douget gant meur a zen brudet. 

## Yezh
Dont a ra eus ar ger *eijk*, dervenn, kar d'ar ger saoznek *oak*. 

## Van Eyck (arzourien)

Ur familh arzourien a-orin flamank a oa anvet **van Eyck**. Daoust ma voent ganet ha desavet e-kostez ar stêr Meuse (Maaseik), ez ejont da labourat da gêrioù Gent ha Brugge, ma tegasjont kemmoù d'an doareoù livañ bet implijet araozo, ha ma kasjont ivez an teknikoù livañ war-raok. Ganto e voe savet ul lodenn vras eus pennoberennoù ar 15 kantved. Er familh-se e oa : Hubert van Eyck, Jan van Eyck, o breur Lambert van Eyck, hag o c'hoar Margareta van Eyck, ha marteze a-walc'h ivez Barthélemy d'Eyck, gallekaet e anv.

## Tud all
* Jacob van Eyck, soner ha sonaozer izelvroat eus ar 17 kantved. 

* Gaspard van Eyck, livour flamank eus ar 17 kantved. 

* Pieter Nicolaas van Eyck, barzh, buruteller ha prederour izelvroat eus an 20 kantved. 

* Robert Floris van Eyck, barzh, arzour hag adaozer oberennoù arzel eus an 20 kantved. 

* Aldo van Eyck, arkitektour izelvroat eus an 20 kantved. 

* Stig Van Eijk, soner norvegiat eus an 20 kantved. 

* *Anita van Eijk*, deuet da vout Priñsez Anita of Oranje-Nassau, van Vollenhoven-van Eijk, gwreg ar Priñs Pieter-Christiaan of Oranje-Nassau, van Vollenhoven.

* Paul-Luiz van Eijk, c'hoarier mell-droad eus an Inizi Cook 

* Ary Todd Van Eyk, filmaozer.

## Liamm diavaez
* Catholic Encyclopedia
Aldo van Eyck

**Aldo van Eyck** (16 a viz Meurzh 1918 e Driebergen – 13 a viz Genver 1999 e Loenen aan de Vecht) a oa un arkitektour izelvroat. Kelenner e voe ivez e meur a skol-veur er Stadoù-Unanet, en Izelvroioù (Technische Hogeschool di Delft) hag e Suis (ETH Zürich). 

## E vuhez
E yaouankiz a gasas er Rouantelezh-Unanet ha goude-se ez eas da studiañ an arkitektouriezh da Zürich. 
Diwar 1947 e veajas er bed a-bezh war glask sevenadurioù kozh. Goude distreiñ d'an Izelvroioù e labouras e rann labourioù foran kêr Amsterdam dindan renerezh van Eesteren. E stal dezhañ a zigoras en Amsterdam e 1951, asambles gant Jan Rietveld, hag eñ mab Gerrit Rietveld. 
E 1946 e voe ezel eus « De 8 en Opbouw » ha diwar 1947 e voe kannad izelvroat er CIAM betek ma vefe divodet e 1959. 

Daremprediñ a reas kalz arzourien ha kefredourien rakward evel izili *[[CoBrA (luskad arzel)|CoBrA]]*, hag ezel e voe eus al luskad-se etre 1948 ha 1951. E 1953 e savas *[[Team X]]* (pe Team 10) asambles gant Jacob Bakema, Georges Candilis, Smithson. Etre 1959 ha 1967 e voe e penn ar gelaouenn arkitektouriezh *Forum*.

## Savadurioù pennañ
*1947-1978 : Tachenn c'hoari (Aldo van Eyck)
*1955-1960 : Ti-emzivaded Amsterdam luc'hskeudenn
*1963-1969 : Iliz katolik, Den Haag
*1969-1972 : Lojerisoù PREVI, Lima, Perou 
*1973-1978 : Maison Hubertus, Amsterdam luc'hskeudenn
*1980-1989 : Ti Padua, Boekel
*1983-1992 : Iliz Moluccan, Deventer
*1984-1989 : Kreizenn ESTEC, Noordwijk
*1990-1994 : Savadurioù burevioù Tripolis, Amsterdam luc'hskeudenn

## Levrlennadur
*Strauven, F., *Aldo van Eyck: The Shape of Relativity*, Amsterdam 1998
*Lefaivre, L. and A. Tzonis, *Aldo van Eyck: Humanist Rebel*, Rotterdam 1999
*Cocco A & Foulon E, *Les mutations de l’orphelinat d’Amsterdam d’Aldo van Eyck*, Le Visiteur n°10, Éditions de l'imprimeur, 2003
*Ligtelijn, V., *Aldo van Eyck; Werken / Werke / Works*, Bussum 1999
*Santis, P. De, *Aldo van Eyck: scritti e architettura*, Florence 2003
*van Eyck Aldo, *L'intérieur du temps*, in *Le sens de la ville*, Seuil, 1972 p.91-128

## Liamm diavaez
www.team10online.org. Titouroù e lec'hienn Team 10
Jacob van Eyck

**Jacob van Eyck** (e-tro 1590 e Heusden - 26 a viz Meurzh 1657 en Utrecht) a oa ur soner izelvroat. Unan eus sonerien vrudetañ an Izelvroioù er  kantved e voe. Soner brimbalerezh, ograoù, fleüt ha sonaozer e voe ivez.

## E vuhez
Pa voe ganet e oa dall. E 1625 e kuitaas Heusden hag e teuas da vezañ brimbaler iliz-veur Utrecht. Brimbalerien all a zeuas da Utrecht da zeskiñ gantañ, ha priziet e oa gant tud evel René Descartes pe Isaac Beeckman peogwir e oa barrek-tre a-fet kendoniañ. Sevel a reas *Der Fluyten Lust-hof* (Liorzh plijadurioù ar fleüt) hag a voe embannet e 1644, 1646, 1649, 1654 hag e 1656.
 
## Liamm diavaez
* Lec'hienn diwar-benn Jacob van Eyck ha ''Der Fluyten Lust-hof''