Volodymyr Iañ Kyiv

**Volodymyr I Svyatoslavitch** "Meur" (Boudnik pe Boudyatitchi, ~958 – Kyiv, 15 a viz Gouere 1015) a voe priñs Novgorod adalek 970 betek e-tro 988 ha priñs Kyiv adalek 978 betek e dremenvan e 1015.

Priñs Novgorod e oa pa varvas e dad Svyatoslav I Kyiv, eus lignez ar Rourikovitched, e 972. Ret e voe dezhañ kemer an tec'h a-zirak e vreur Yaropolk I Kyiv, en devoa lazhet e vreur all Oleg evit na rannañ ar galloud ; goude savet ul lu avat e tistroas da Gyiv e 978 hag e lazhas Yaropolk. Unpenn nemetañ Rous Kyiv e voe Volodymyr I neuze.

Ken abred ha 980 en devoa astennet e diriad betek ar Mor Baltel ha gwarezet e harzoù diouzh argadennoù ar Vulgared, ar Valted ha pobladoù kantreer ar Reter. Er bloaz 988 e troas d'ar relijion gristen hag e kristenaas Rous Kyiv ; goude ar bloaz 1240 e voe lakaet da sant gant an Iliz ortodoks ha par d'an ebestel.

## Buhez
Mab bastard ha yaouankañ Svyatoslav I hag e servijourez ha serc'h Maloucha Malkovna e oa Volodymyr, a voe kenteliet gant Dobrynya, breur e vamm, ha gant mamm Svyatoslav, Olga Kyiv
(~890-969).

E 969 e stalias Svyatoslav I e gêr-benn e Pereyaslavets nes da c'henoù an Danav e korn-bro Odesa ; bloaz war-lerc'h ec'h anvas Volodymyr da briñs Novgorod en ur reiñ Kyiv d'e vab reizhwir Yaropolk (952-978). Goude marv o zad e 972, brezel a darzhas e 977 etre Yaropolk hag e vreur reizhwir all Oleg, a oa bespriñs Drevlinia ; Volodymyr a dec'has, a savas un arme hag a zistroas da Gyiv.

War e hent da Gyiv en devoa kaset ur c'hannad da Briñselezh Polotsk (rann hanternozel Belarus hiziv) da c'houlenn merc'h ar priñs Rogvolod, Rogneda (~900 – ~1000), da bried. Honnezh a nac'has an eured hag a ziuzas Yaropolk. Kerkent e voe arsailhet Polotsk gant Volodymyr, a skrapas Rogneda goude endevout lazhet he zud. Goude-se e kemeras Smolensk, ha dre ma oa Polotsk ha Smolensk daou greñvlec'h pouezus war hent Kyiv e voe aesoc'h dezhañ kaout an tu-kreñv war e vreur, e lazhañ ha bezañ mestr war Rous Kyiv a-bezh adalek 978.

Goude-se e kendalc'has gant labour e dad, eleze astenn tiriad Rous Kyiv. Er bloaz 981 e kemeras Ruthenia Ruz ( Червона Русь *Chervona Rous*) e Polonia, e 982 e vougas emsavadeg ar Vyatitched e korn-bro Moskov, e 983 e sujas ar Yotvinged (e Lituania hiziv), e 984 e voe tro ar Radimitched e Tchernihiv en norzh da Gyiv, hag e 985 ec'h argadas Bulgared ar Volga

Dindan levezon e vamm-gozh Olga Kyiv, a oa troet da gristenez ortodoks er bloaz 948, e oa aet Oleg da gristen ivez, ha gounezet e oa bet tachenn gant ar relijion nevez e Rous Kyiv. Evel e dad avat e oa chomet Volodymyr ur pagan : niverusoc'h c'hoazh eget e briedoù niverus e oa e serc'hed, ha war e c'hourc'hemenn e veze savet delwennoù ha lec'hioù nevet gouestlet da zoueoù slavek. Emsavadeg enep ar gristenien a voe, met c'hoant gantañ da c'houzout hiroc'h a-zivout relijionoù ar bed e kasas kannaded da vroioù ar re bennañ : an islam, ar gatoligiezh, kristeniezh Bizantion hag ar yuzeviezh ; e Kergustentin e voent ar frometañ.. A-c'houde ar gweladennoù-se ec'h erruas e Kyiv er bloaz 986 meur a gannad eus meur a relijion, pep unan evit klask gounit feiz ar priñs ; an holl a zisplijas dezhañ war-bouez Kristeniezh ar Reter, hogen feal e chomas da zoueoù ar Slaved.

E 988, goude endevout kemeret trevadenn henc'hresian Khersón e Krimea, Volodymyr I Kyiv a c'houlennas digant an impalaer bizantat Vasilev II *Porphyrogennetos* (958-1025) dorn e verc'h Anna *Porphyrogennētē* (963 – ~1011) ; nac'het e voe abalamour ma oa Volodymyr ur pagan, neuze e kemeras priñs Kyiv ar vadeziant e Khersón hag an anv kristen Vasilev en enor d'an impalaer ; goude ar vadeziant e voe an eured.

Pa zistroas Volodymyr da Rous Kyiv e lakaas diskar ar monumantoù pagan ha sevel meur a iliz er vro, an hini gentañ o vezañ gouestlet da Vasileus Cæsera. Er bloaz 988 e vadezas Metigai, priñs ar Betcheneged, e 989 e lakaas sevel iliz an Deog ( Десятинна церква *Desyatynna tserkva*) e Kyiv, hag e 991 e badezas Kouchoug, ur priñs petchenek all.

Pelloc'h e vodas e voyared hag e lakaas e zaouzek mab e penn ar priñselezhioù a oa dindan e veli. E 991 e tiazezas keoded Bilgorod-Kyievsky ( Білгород-Київський *Bilhorod-Kyyivsʹkyy*, en Oblast Kyiv) a-raok arsailhañ ar Groated e 992 ; war hent an distro e voe ret dezhañ stourm ouzh un armead Petcheneged, met goude trec'h kampion Kyiv war hini ar Betcheneged en un emgann penn-ouzh-penn e tistroas ar peoc'h. E peoc'h mui-pe-vui e chomas gant e amezeien ivez : Poled, Magyared ha Tcheked.

Er bloaz 1014 e paouezas e vab Yaroslav I Volodymyrovitch "Ar Fur" (~978-1054) da baeañ truaj d'e dad ; p'edo Volodymyr o vodañ ul lu evit e gastizañ e klañvaas hag e varvas e Kyiv d'an oad a 57 vloaz pe war-dro.

A-c'houde e andro d'ar gristeniezh e oa bet Volodymyr I Kyiv ur rener a lakae kentelioù ar Bibl e pleustr : gwareziñ ar beorien, mont daveto hag o skoazellañ dre reiñ boued ha died dezho, diazezañ skolioù ha lezioù-barn a iliz, ha sevel iliz-veur *Santez Sofia* Kyiv e doare Bizantion.

## Kerentiezh

Anavet eo mibien Volodymyr I Kyiv ; diasur eur diwar-benn e briedoù (e-tro nav zo bet) hag e serc'hed ; ne ouzer hogos netra diwar-benn e verc'hed.
;Gant Olova
Ur briñsez vareg pe dchek e oa Olova, anvet Allogia hag Aourlogia ivez hervez ar mammennoù ; goude 990 e varvas.
* Vycheslav (~977 – ~1010, priñs Novgorod adalek 988 betek e dremenvan .
;Gant Irina
Ul leanez c'hresian bet skrapet gant Svyatoslav I ha profet d'e vab Yaropolk ; gant Volodymyr e voe goude marv he fried e 978.
* Svyatopolk I Kyiv (* ~979) ;  marteze ur mab da Yaropolk.
;Gant Rogneda Polotsk
*Izyaslav Polotsk (* ~979 e Kyiv), priñs Polotsk (989–1001).
*Vsevolod (~984-1013) ; marteze Wissawald, priñs svedat Volhynia er gwalarn da Gyiv e-tro ar bloaz 1000.
*Mstislav (disheñvel diouzh Mstislav Tchernigov) ; marteze ganet marv, mard eus bet anezhañ.
*Mstislav Tchernigov (* ~983), priñs Tmutarakan (990–1036), priñs Tchernigov (1024–1036) ; marteze ne oa ket Rogneda e vamm.
*Yaroslav "ar Fur" (ganet goude 983), priñs Rostov (988–1010), priñs Novgorod (1010–1034), priñs Kyiv (1016–1018, 1019–1054) ; marteze ur mab da Anna *Porphyrogennētē*.
*Predslava, a voe serc'h d'an dug Bolesław I Polonia.
*Premislava († 1015) ; marteze pried dug László ar Moal Hungaria.
*Mstislava, ur serc'h all da Volesław I Polonia adalek 1018.
Goude dibriediñ ec'h eas Rogneda d'ul leandi kristen ma voe anavet evel Anastasiya ; er bloaz 1000 e varvas, hervez ar *Primary Chronicle*.
;Gant Adela
Da Vulgarez e vez lakaet Adela, hogen diasur eo.
*Stanislav (* ~985 – 1015), priñs Smolensk (988–1015) ; marteze digant ur vaouez all.
*Boris (* ~986), priñs Rostov (~1010 – 1015) ; ar sant kentañ bet santelaet e Rous Kyiv, a-gevret gant e vreur Gleb ; marteze ur mab da Anna *Porphyrogennētē*.
*Gleb (* ~987), priñs Mourom (1013–1015) ; marteze ur mab da Anna *Porphyrogennētē*, evel e vreur Boris.
*Soudislav († 1063), priñs Pskov (1014–1036) ; marteze digant ur vaouez all, hogen e kronik ar patriark Nikon Moskov ez eo meneget evel mab da Adela ; hervezañ e voe bac'het Soudislav gant e vreur Yaroslav "ar Fur" e-pad 35 bloaz kent mont da vanac'h.
;Gant Malfrida
Ur briñsez eus Bohemia e oa Malfrida moarvat ; er bloaz 1000 e varvas hervez ar *Primary Chronicle*, a ra "Malfrid" anezhi.
*Svyatoslav (* ~982 – 1015), priñs Drevlinia (990–1015).
;Gant Anna *Porphyrogennētē*
*Theofana, a voe pried Ostromyr, a oa *posadnyk* (Посадник, merour) Novgorod.
;Gant Rechlinda Otona (?)
Ur verc'h-vihan d'an impalaer Otto I e oa ar vamm-se ; Rechlinda Otona e oa moarvat, met diasur eo.
*Maria Dobroniega Kyiv (* ~1012), dugez Polonia (1040–1087), dimezet e-tro ar bloaz 1040 d'an dug Kazimierz I *Odnowiciel* (an Nevesaer).
;Bugale all
N'eur ket asur diwar-benn ar vugale-se.
*Volodymyrovna, ur verc'h bet ganet e-maez dimez, marvet e 1044, dimezet da varkgraf Nordmark, Bernhard II Haldensleben († 1051).
*Pozvizd (bet ganet a-raok 988), ur mab da Volodymyr I hervez a kronikoù ukrainat Hustyn.

## En enor da Volodymyr I Kyiv

Vladimir by klodt.jpg|E Kyiv, Ukraina
Belgorod 8 (35226536836).jpg|E Belgorod, Rusia
1000 Vladimir 2.jpg|E Novgorod, Rusia
Памятник князю Владимиру (Новочебоксарске).jpg|E Novotcheboksarsk, Rusia
Владимир. памятник князю Владимиру и святителю Фёдору.jpg|E Vladimir, Rusia
Ruler of Ukraine statuette Volodymir bright.JPG|E London, Rouantelezh-Unanet
Vladimir the Great Toronto 2006.jpg|E Toronto, Kanada
1 hryvnia 2006 front.jpg|Bilhed 1 hryvnia (Ukraina, 2006)


## Levrlennadur
* Basilevsky, Alexander. *Early Ukraine – A Military and Social History to the Mid-19th Century*. Jefferson, North Carolina : McFarland, 2016 
* Borrero, Mauricio. *Russia: A Reference Guide from the Renaissance to the Present*. New York : Facts on File, 2004 
* Bushkovitch, Paul. *A Concise History of Russia*. Cambridge, Massachussets : Cambridge University Press, 2011 
* Christian, David. *A History of Russia, Central Asia and Mongolia – Volume 1: Inner Eurasia from Prehistory to the Mongol Empire*. Hoboken, New Jersey : Wiley-Blackwell, 1998 
* Cross, Samuel Hazzard & Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P.. *The Russian Primary Chronicle – Laurentian Text*. Cambridge, Massachussets : The Mediæval Academy of America, 1953 • 
* Curta, Florin. *Eastern Europe in the Middle Ages (500-1300)*. Leiden : Brill, 2019 
* Feldbrugge, Ferdinand J. M.. *A History of Russian Law: From Ancient Times to the Council Code (Ulozhenie) of Tsar Aleksei Mikhailovich of 1649*. Leiden : Brill, 2017 
* Franklin, Simon & Shepard, Jonathan. *The Emergence of Russia 750-1200*. London : Routledge, 1996 
* Gleason, Abbott. *A Companion to Russian History*. Hoboken, New Jersey : Wiley-Blackwell, 2014 
* Hanak, Walter K.. *The Nature and the Image of priñsly Power in Kievan Rus’, 980-1054 – A Study of Sources*. Leiden : Brill, 2013 
* Kendrick, Thomas D. *A History of the Vikings*. Mineola, New York : Courier Dover Publications, 2004 
* Leon Diákonos & Talbot, Alice-Mary & Sullivan, Denis F.. *The *History* of Leo the Deacon – Byzantine Military Expansion in the Tenth Century*. Washington, DC : Dumbarton Oaks Research Library and Collection, 2005 
* Levin, Eve. *Sex and Society in the World of the Orthodox Slavs 900–1700*. Ithaca, New York : Cornell University Press, 1995 
* Martin, Janet. *Medieval Russia, 980-1584*. Cambridge, Massachussets : Cambridge University Press, 2008 
* Moss, Walter G.. *A History of Russia – Volume 1: To 1917*. New York : Anthem Press, 2003 
* Vernadsky, George V.. *The Origins of Russia* Oxford : Clarendon Press, 1959

## Notennoù