René Barjavel

**René Gustave Henri Barjavel** (Nyons,  – Pariz, ) a oa ur skrivagner hag ur c'hazetenner gall. Ur senarioour hag un emzivizour evit ar sinema e voe ivez.

Brudet eo dre e romantoù skiant-faltazi ha moliac'h (*fantasy*) ma tiskouez bezañ ankeniet gant ar deknologiezh pa ne c'hall mui mab-den he mestroniañ. Lod dodennoù a gaver meur a wech en e oberennoù : diskar ur sevenadur en abeg da c'halloud re vras ar skiant, follentez ar brezel, ha peurbadelezh ar garantez. Barzhoniel ha hunvreüs e oa e zoare da skrivañ ; war dachenn ar brederouriezh hag an ekologiezh e oa aet ivez.

E 1944, en e romant S-F *Le Voyageur imprudent*, e voe René Barjavel unan eus ar skrivagnerien gentañ oc'h ober gant diac'hinad an tad-kozh : a-greiz beajiñ en amzer, an haroz a varv goude lazhet e dad-kozh — ne c'hall ket an haroz bezañ bet ganet neuze.

## Buhez ha respet
E Nyons e voe ganet René Barjavel d'ar 24 a viz Genver 1911, d'ar pober Henri Barjavel ha d'e bried Marie Paget. Unnek vloaz e oa René pa varvas e vamm diwar "kleñved ar c'housk" (*trypanosomiasis*), degaset gant soudarded a oa bet en Afrika e-kerzh ar Brezel-bed kentañ. Nevez-intañv e oa an tad pa werzhas e stal kent mont da davarnour, e Nyons bepred.

Goude ar skol kentañ-derez e Nyons ec'h eas René Barjavel d'ur skolaj e Cusset e bannlev Vichy (Allier). Tapet gantañ e vachelouriezh e voe paotr e vil micher e-pad berr amzer : diwaller en e skolaj, kefridier en ur gevredad diloc'hel, kelenner prevez war ar saozneg (na ouie ket gwall vat) hag implijer en un ti-bank. D'e 18 vloaz ec'h eas da gazetenner er *Progrès de l'Allier*. E-kerzh e labour eno ec'h aozas prezegennoù ; unan diwar-benn ar skrivagnerez Colette a voe danvez e levr kentañ, un arnodskrid anvet *Colette à la recherche de l'amour* (1934).

Da-geñver ur brezegenn e Vichy e 1935 e reas René Barjavel anaoudegezh gant an embanner belgiat Robert Denoël (1902-1945), a oa staliet e Paris. Goude lennet an danevell eus e brezegenn hag eus e etreweladenn gant R. Barjavel e voe pedet hennezh da zilezel ar *Progrès* evit mont da labourat en ti-embann, ar pezh a eure ar skrivagner yaouank hep termal.

Er bloaz 1936 e timezas gant Madeleine de Wattripont, a oa genidik eus Belgia ivez. Daou vugel o devoe : Renée e 1937 ha Jean e 1938. E dibenn ar bloaz 1937 ivez e kendiazezas ar gelaouenn lennegel *La Nouvelle Saison* gant an dramaour Jean Anouilh (1910-1987) ; seizh niverenn a voe embannet, betek miz Gouhere 1939.

E miz Gwengolo 1939 e tarzhas an Eil Brezel-bed, ha kaset e voe René Barjavel, 28 vloaz, d'an talbenn evel korporal er melestradur en ur rejimant zouaved, a oa troadeien e Lu Afrika. Disoudardet e voe goude faezhidigezh Bro-C'hall e 1940, ha distreiñ da Nyons a eure. Dilabour en em gave, peogwir e oa bet serret ti-embann R. Denoël e Paris, engalvet ma oa bet ar rener e lu Belgia. Faezhet Belgia e voe addigoret an ti-embann e miz Here 1940, hogen rediet e voe da genlabourat gant Wilhelm Andermann, un embanner alaman, ha da embann skridoù kenlabourerezhourien evel Louis-Ferdinand Céline ha René Brasillach. René Barjavel a voe anvet da rener al lennegezh e ti Denoël. E 1942 e voe karget da reiñ lañs d'un dastumad evit ar yaouankizoù, *La Fleur de France*, en enor da harozed Bro-C'hall ; en dastumad-se ec'h embannas unan eus e oberennoù : *Roland, le chevalier plus fier que le lion* (1942).

E 1943 e voe embannet e ti Denoël ar c'hentañ romant skiant-faltazi skrivet gant R. Barjavel, *Ravage* ; *Roman extraordinaire* e oa an istitl, pa oa dianav c'hoazh an termen *science-fiction* e Bro-C'hall d'ar mare-se ; *anticipation* a veze lavaret. Berzh a reas ar romant, neuze e stagas R. Barjavel da skrivañ ur romant S-F all, *Le Voyageur imprudent*, a voe embannet a-bennadoù e *Je suis partout*, ur sizhunieg kenlabourerezhour renet gant R. Brasillach, adalek ar 24 a viz Gwengolo 1943 betek ar 14 a viz Genver 1944. Tri istor berr gant René Barjavel a voe embannet ivez er gelaouenn-se : *Les mains d'Anicette*, *La fée et le soldat* ha *Péniche* ; e 1945 e voent bodet en teskad *La fée et le soldat*.

E 1944 e teuas e ti Denoël ul levrig (109 fajenn) gant R. Barjavel a-zivout ar sinema, *Cinéma total – Essai sur les formes futures du cinéma* ma rakwelas ar sinema e bos hag al liesvedia.

Goude Dieubidigezh Paris (25 a viz Eost 1944), ar mizieg *Les Lettres Françaises*, unan eus kelaouennoù ar Rezistañs, a embannas « listenn du » ar skrivagnerien genlabourerezhour, savet gant an aozadur anvet *Comité National d'Épuration* ; René Barjavel a oa el listenn-se, met didamallet e voe gant ar skrivagner Georges Duhamel (1884-1966), a oa e penn ar Poellgor-se. Robert Denoël a voe taget ivez, dre m'en devoa kenlabouret gant un Alaman hag embannet skridoù Céline ha Brasillach ; direizh e oa, pa oa bet rediet da genlabourat gant W. Andermann ha p'en devoa embannet skridoù Louis Aragon hag Elsa Triolet. Lamet e voe digantañ e garg en ti-embann hag anvet ur merer en e lec'h, an embanner gall Samuel "Maximilien Vox" Monod (1894-1974, breur an naturour Théodore Monod). Peogwir e veze dalc'het S. Monod betek re gant e labour dezhañ e lezas René Barjavel da ren an ti Denoël. Robert Denoël a voe galvet dirak al lez-varn, hogen muntret e voe d'an 2 a viz Kerzu 1945.

Goude ar brezel ec'h adkrogas René Barjavel gant e labour filmvarnour ha gant skrivañ levrioù (*La fée et le soldat*, 1945 ; *Tarendol* ha *Les enfants de l'ombre*, 1946). Adalek 1947 e stagas gant skrivañ emzivizoù evit ar sinema (*Paysans noir*, sevenet gant George Régnier, 1948), hag er bloaz 1948 ivez ec'h embannas ur romant S-F all, *Le diable l'emporte*. E 1949 e kemeras perzh e senario ur film all, *Donne senza nome*, sevenet gant Géza von Radványi (1950).

Diwar ar re labourat hag en abeg d'un dorzhellegezh e rankas mont da ziskuizhañ e 1950 ; e-pad ar prantad-se e prientas e vuhezskrid *Journal d'un homme simple* (1951). En hevelep bloaz e stagas gant pennadoù er gazetenn *Carrefour* a-zivout barn abadennoù skingomz. 

Adalek 1951 hag ar film *Le petit monde de Don Camillo* (Julien Duvivier,1952) e troas ar skrivañ seniariooù hag emzivizoù da labour pennañ René Barjavel betek kreiz ar bloavezhioù 1960. E dibenn ar bloavezhioù 1950, daoust d'e labour evit ar sinema, ec'h adkrogas gant ar skiant-faltazi dre ar gelaouenn *Fictions* ma'z embannas tri istor berr e 1958, 1961 ha 1962. Adalek 1965 e pellaas diouzh ar sinema hag e troas war-du al lennegezh en-dro : er bloaz 1966 ec'h embannas un arnodskrid usvedoniel anvet *La faim du tigre* ; d'ar mare-se e tivizas dilezel e anv-bihan evit sinañ e levrioù « Barjavel » hepken.

D'ar mare-se ivez e tistroas d'ar c'hazetennerezh : pennadoù a-zivout abadennoù skinwel e *Le Journal du Dimanche*, pennadoù all e *France-Soir*, un abadenn er skingomz *Radio-Télé-Luxembourg* (RTL).

E 1967 (13 Meurzh – 8 Mae) e voe gwelet war ar chadenn skinwel c'hall ar c'hentañ stirad S-F a voe skignet e Bro-C'hall, *Commando spatial - La Fantastique Aventure du vaisseau Orion*, a oa bet azaset gant R. Barjavel diwar ar stirad alaman *Raumpatrouille - Die phantastischen Abenteuer des Raumschiffes Orion* (1966), a c'hoarvez er bloaz 3000.

E 1968 e teuas er-maez e romant *La nuit des temps*, skrivet diwar ur senario a oa bet nac'het en abeg da goust ar film. En hevelep bloaz e labouras evit ur film a-zivout al luskad hippie, *Les chemins de Katmandou* (André Cayatte, 1969) ; diwar senario ar film e skrivas ar romant heñvelanvet (1969 ivez).

E 1970 e skrivas ur pezh-c'hoari, *Madame Jonas dans la baleine*, na voe c'hoariet nemet 60 gwech ; adc'hoariet e voe e 1977 evit ar skinwel, ha René Barjavel a dennas dioutañ danvez e romant *Une rose au paradis* (1981).

E 1974 e voe embannet romant kentañ ar stirad *Les dames à la licorne*, kenskrivet gant Olenka De Veer ; e 1977 e teuas an eil er-maez, *Les jours du monde*, hag O. De Veer a skrivas he-unan an trede ha diwezhañ, *La Troisième Licorne* (1979).

Ul levr a-zivout menoioù ekologour ar skrivagner, *Lettre ouverte aux vivants qui veulent le rester*, a voe embannet e 1978 e ti Albin Michel.

E 1980 e voe azasaet e romant *Tarendol* (1946) evit ar skinwel dre ziv rann, sevenet gant Louis Grospierre gant harp R. Barjavel. Adalek deroù ar bloavezhioù 1980 ec'h adkrogas da skrivañ romantoù S-F : *Une rose au paradis* (1981) ha *La tempête* (1982) ; e 1984 e voe *L'enchanteur*, ur romant awenet gant mojenn Arzhur.

Er bloaz 1985 e voe embannet e romant diwezhañ, *La peau de César*, a zo ur romant polis. E dibenn ar bloavezh-se, d'ar 24 a viz Du, e voe sammet gant un taol-kalon goude un devezhiad en ur skolaj gant kelennerien ha skolajidi. E bered Bellecombe-Tarendol (Drôme) emañ e vez.

E miz C'hwevrer 1986, goude tremenvan René Barjavel eta, e voe embannet *Demain le paradis*.

## Oberennoù
### Lennegezh
;Romantoù S-F ha moliac'h
*1943 : *Ravage* (*Ravage* /1)
*1944 : *Le voyageur imprudent* (*Ravage* /2)
*1948 : *Le diable l'emporte* (*Monsieur Gé* /1)
*1962 : *Colomb de la Lune*
*1968 : *La nuit des temps*
*1973 : *Le grand secret*
*1974 : *Les dames à la licorne* (*Les dames à la licorne* /1) ; *Les jours du monde* (*Les dames à la licorne* /2)
*1977 : *Les jours du monde* (*Les dames à la licorne* /2)
*1981 : *Une rose au paradis* (*Monsieur Gé* /2)
*1982 : *La tempête*
*1984 : *L'enchanteur*
;Istorioù berr
*1945 : *Béni soit l'atome* ; *Péniche*
*1958 : *Monsieur Charton*
*1959 : *Colomb de la Lune*
*1962 : *L'homme fort*
*1974 : *Elle* ; *La couleuvre* ; *La créature* ; *La fée et le soldat* ; *Le papillon* ; *Le prince blessé* ; *Le têtard* ; *Les enfants de l'ombre* ; *Les lionnes* ; *Les loups* ; *Les mains d'Anicette* ; *Monsieur Lery*
*2016 : *Ravage* (arroud)
;Romantoù all
*1942 : *Roland, le chevalier plus fier que le lion*
*1946 : *Tarendol*
*1969 : *Les chemins de Katmandou*
*1985 : *La peau de César*
;Teskadoù
*1974 : *Le prince blessé*
*1998 : *Béni soit l'atome et autres nouvelles*
;Dastumadoù
*1995 (dalif) : *Romans extraordinaires* ; *Romans merveilleux*
;Emvuhezskridoù
*1951 : *Journal d'un homme simple*
*1980 : *La charrette bleue*
;Arnodskridoù
*1934 : *Colette à la recherche de l'amour*
*1944 : *Cinéma total – Essai sur les formes futures du cinéma*
*1966 : *La faim du tigre*
*1978 : *Lettre ouverte aux vivants qui veulent le rester*
*1986 (dalif) : *Demain le paradis*
### Sinema ha skinwel
*1948 : *Paysans noir* (sevenet gant George Régnier)
*1949 : *Donne senza nome* (Géza von Radványi)
*1951 : *Saint-Louis, ange de la paix* (Robert Darène)
*1952 : *Le petit monde de Don Camillo* (Julien Duvivier)
*1953 : *Les Hommes de fer* (René Barjavel) ; *Monsieur Lune habille son fils* (René Barjavel) ; *La grande aventure * (Arne Sucksdorff) ; *Les Vittelloni* (Federico Fellini) ; *Le témoin de minuit* (Dimitri Kirsanoff) ; *Le Retour de Don Camillo* (Julien Duvivier) ; *L'Étrange désir de Monsieur Bard* (Géza von Radványi) ; *Nuits andalouses (Ricardo Blasco ha Maurice Cloche)
*1954 : *Le mouton à cinq pattes* (Henri Verneuil); *Saturnin le poète* (Jean Tourane)
*1955 : *Les chiffonniers d'Emmaüs* (Robert Darène) ; *Don Camillo et Peppone* (Carmine Gallone)
*1956 : *Décembre, mois des enfants* (Henri Storck) ; *Goubbiah, mon amour* (Robert Darène) ; *Les aventures de Till l'Espiègle* (Gérard Philipe ha Joris Ivens) ; *La terreur des dames* (Jean Boyer)
*1957 : *L'homme à l'imperméable* (Julien Duvivier) ; *Le cas du docteur Laurent* (Jean-Paul Le Chanois)
*1958 : *Les misérables* (Jean-Paul Le Chanois) ; *Parisien malgré lui* (Camillo Mastrocinque) ; *Femmes d'un été* (Gianni Franciolini)
*1959 : *Mademoiselle Ange* (Géza von Radványi)
*1960 : *Boulevard* (Julien Duvivier) ; *La grande vie* (Julien Duvivier)
*1961 : *Don Camillo... Monseigneur !* (Carmine Gallone)
*1962 : *Le Diable et les dix commandements* (Julien Duvivier) ; *Conduite à gauche* (Guy Lefranc)
*1963 : *Chair de poule* (Julien Duvivier) ; *Le Guépard* (Luchino Visconti)
*1965 : *Don Camillo en Russie* (Luigi Comencini)
*1966 : *Comment j'ai appris à aimer les femmes* (Luciano Salce)
*1967 : *Commando spatial - La Fantastique Aventure du vaisseau Orion* (Rolf Honold ; stirad skinwel)
*1969 : *Les chemins de Katmandou* (André Cayatte)
===Kanaouennoù===
E-kichen e labour evel senariouour hag emzivizour e skrivas René Barjavel pozioù un nebeud kanaouennoù evit filmoù.
*1954 : *Beau dimanche* (sonerezh gant Joe Hajos, er film *Saturnin le poète*)
*1955 : *Le Ciel de chez moi* (Joseph Kosma, er film *Les chiffonniers d'Emmaüs*) ; *Compagnon va ton chemin* (Joseph Kosma, *idem*)
*1956 : *Le chant des gueux* (Georges Auric, er film *Les aventures de Till l'Espiègle*)
*1957 : *Deux enfants dans un jardin* (Pierre Kasty, bet enrollet gant André Claveau ha Janine Micheau)
*1970 : *Chanson pour une princesse* (Hubert Léonhardt, bet enrollet gantañ dindan an anv Herbert Léonard)

==Levrlennadur==
* Delord-Pieszczyk, Laurence. *L'oeuvre de René Barjavel : de la science-fiction au Moyen-Äge, ou, l'itinéraire d'une symbolique''. Villeneuve d'Ascq : Presses Universitaires du Septentrion, 1998 

## Liammoù diavaez
* 
## Notennoù