open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wikimedia Foundation

**Wikimedia Foundation, Inc.** a zo ur '''' 501(c)(3) renet gant lezennoù Stad Florida er Stadoù-Unanet. Bezañs an aozadur a zo bet diskleriet d'an 20 a viz Even 2003, gant Jimmy Wales, ken-diazezour Wikipedia. Alies e vez graet **diazezadur Wikimedia** e brezhoneg.

Wikimedia Foundation, Inc. a zo an aozadur hag a souten ar raktresoù enlinenn da-heul : Wikipedia, Wikeriadur, Wikiquote, Wikibooks, Wikimedia Commons, Wikisource, Wikispecies, Wikinews ha Wikiversity, diorroet a-drugarez d'ar meziant MediaWiki.

## Ar meziant MediaWiki
An holl raktresoù az a en-dro gant al lusker wiki MediaWiki.

## Ar rakstresoù

 urzhiet dre urzh krouidigezh dre ziouer

### Aotreoù-implijout

E miz Meurzh 2009 e voe kinniget gant Wikimedia Foundation d'ar gumuniezh Wikimedia votiñ da-geñver aotreoù-implijout danvez Wikimedia, evit ma vefe kavet an danvez-se dindan an aotreoù-implijout Creative Commons Attribution-ShareAlike (CC-BY-SA), met en ur derc'hel un aotre-implijout doubl gant ar GNU Free Documentation License (GFDL).

## Notennoù ha daveoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel (WikimediaFoundation.org)
* Porched liesyezh ar raktresoù (wikimedia.org)
* Wikimedia Search, lusker enklask war raktresoù Wikimedia
Kokopelli

:: *Evit ar gevredigezh, gwelet [[Kokopelli (kevredigezh)|amañ]].*

**Kokopelli** a zo un dudenn mojennel hag a vez skeudennaouet alies evel ur c'hoarier fleüt tort, dont a ra eus ar c'hredennoù amerindian kozh e mervent ar Stadoù-Unanet, muioc'h eget 3000 bloaz zo. Kokopelli a oa ur skeudenn eus mitologiezh an Indianed Anasazi, aroueziañ a rae ar frouezhusted, al levenez, ar fest, ar buhez hirbad. Barzhig, gant spered ar sonerezh, konter, beajour kenwerzh, krouer glav, pareer, kelenner, hudour farser, hoaler, frouezhusaer (anvioù all en deus, evel "le Casanova Anasazi" pe "Cassanova of the Cliff Dwellers" dre ma 'vez skeudennaouet a-wechoù gant ur benvegad par gant ur ment re vras) eo ivez.
Wikimedia Commons

**Wikimedia Commons** (anvet *Commons*) a zo ur mediaouegoù enlinenn.

Dont a ra an anv "Wikimedia Commons" eus Wikimedia Foundation hag eus *commons* (e saozneg, terrains communaux au sens propre, biens communs au sens figuré), o talvezout ainsi le partage de contenus 
etre stummoù disheñvel eus raktresoù gant naturioù disheñvel.

An diaz roadennoù liesvedia-mañ a greizenn mediaoù frank, evel poltriji, tresadennoù, chemaoù, sonerezhioù, testennoù skrivet ha komzet, fiñvskeudennoù ha videoioù hag a zo implijet evit ur raktres Wikimedia d'an nebeutañ.

## Istor
Ur raktres bet kinniget e Meurzh 2004 gant Erik Møller eo, lañset eo bet d'ar 7 a viz Gwengolo eus ar memes bloavezh. An elfenn a lakas ober an dibab-se a zo mont a-enep da strewadur an nerzhioù etre raktresoù Wikimedia e yezhoù disheñvel, dre ma rankfe ur restr bezañ enporzhiet bep tro war pep wiki hag o doa ezhomm outañ.

### Wikimedia Commons en un nebeud niveroù
*  : 100 000 restr.
*  : ur milion a restroù fichiers.
*  : daou vilion a restroù.
*  : tri milion a restroù.
*  : pevar milion a restroù.
*  : pemp milion a restroù.
*  : un milion a implijerien enrollet hag eizh milion a bajennoù.
*  : c'hwech milion a restroù.

### Liammoù diavaez

* 

## Notennoù
Roll izili A-Next

**A-Next** (pe **Avengers Next**) a zo ur skipailh Avengers bet savet pell goude ma vefe bet divodet ar skipailh orin er c'homic books MC2 embannet gant Marvel Comics.
The Mighty Avengers

***The Mighty Avengers*** a zo ur c'homic book embannet gant Marvel Comics. Ur strollad gourharozed eo The Mighty Avengers, hag a zo o chom e New York. Er penn-kentañ e veze kaset ar skipailh gant Iron Man ha Ms. Marvel, ha goude-se gant Hank Pym. Niverenn gentañ Mighty Avengers a voe an eil comic book gwerzhet ar gwellañ er miz ma teuas er-maez, hervez Diamond Publisher.

## Istor an embann
Kinniget e voe ar skipialh evit ar wech kentañ e *The Mighty Avengers* #1 (miz Mae 2007), senario gant Brian Michael Bendis ha livañ gant Frank Cho. E penn ar skipailh emañ Ms. Marvel, hag ennañ e kaver Iron Man, The Wasp, Wonder Man, Ares, Sentry ha Black Widow.

Raktreset e oa bet e vefe embannet *The Mighty Avengers* da vont asambles gant *[[New Avengers]]* : eskemmoù tudennoù ha darvoudoù boutin gwelet dre veur a savboent. Met an treser Cho a zilezas ar raktres goude bezañ treset c'hwec'h niverenn hag ur golo ouzhpenn. Mark Bagley a reas an tresadennoù en niverennoù #7-11 (penn-kentañ miz Meurzh – dibenn miz Mae 2008).

Paouezet e voe an embann gant *The Mighty Avengers* #36 (miz Ebrel 2010), pa oa fin prantad Siege.

## Izili
### Strollad ''Initiative'' : 2007–2008

### Strollad etrebroadel (''International Team'')  : 2009-2010
Goude darvoudoù Dark Reign, e voe adaozet ar skipailh.

### Niver a skouerennoù

## Notennoù
Benead XI

**Benead XI** (e latin: *Benedictus XI*), **Niccolò Boccasini** e anv-tiegezh, ganet e 1240 e Treviso ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Ur breur prezeger oa. Bet eo bet Mestr Urzh an Dominikaned etre 1296 ha 1298. Bodañ a reas sened-iliz Vienna etre 1311 ha 1312. Lakaet eo bet war roll an dud wenvidik gant ar Pab Klemañs XII e 1736.
Bonifas VIII

**Bonifas VIII** (e latin: *Papa Bonifacius Octavus*), **Benedetto Caetani** e anv-tiegezh, ganet e 1235 e Anagni ha marvet d'an  e Roma, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Selestin V

**Selestin V** (e latin: *Coelestinus V*), **Pietro Angeleri** e anv-tiegezh, ganet e 1209 en Isernia ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar . Unan eus ar bibien nemeto (tri en holl) o deus roet o dilez eo.
Nikolaz IV

**Nikolaz IV** (e latin: *Nicolaus IV*), **Girolamo Masci** e anv-tiegezh, ganet e 1227 en Anagni ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Honorius IV

**Honorius IV** (e latin: *Honorius Quartus*), **Giacomo Savelli** e anv-tiegezh, ganet e 1210 ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Nikolaz III

**Nikolaz III** (e latin: *Nicolaus III*), **Giovanni Gaetano Orsini** e anv-tiegezh, ganet etre 1210 ha 1220 e Roma ha marvet d'an  kostez Viterbo, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Yann XXI

**Yann XXI** (e latin: *Ioannes XXI*), **Pedro Julião** e anv-tiegezh anavezet dindan an anv **Pedro Hispano**, ganet tro 1220 e Lisboa ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . 	Lazhet e oa bet en ur gwallzarvoud en iliz-veur Viterbo.
Adrian V

**Adrian V** (e latin:* Hadrianus V*), **Ottobono de' Fieschi** e anv-tiegezh, ganet tro 1205 e Genova ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Inosant V

**Inosant V** (e latin: *Innocentius V*), **Pierre de Tarentaise** e anv-tiegezh, ganet tro 1225 e Champagny (Savoia) ha marvet d'an  e Roma, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Gregor X

**Gregor X** (e latin: *Gregorius X*), **Tebaldo Visconti** e anv-tiegezh, ganet e 1210 e Piacenza ha marvet d'an  en Arezzo, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar . Bodañ a reas eil sened-iliz Lyon e 1274.
Klemañs IV

**Klemañs IV** (e latin: *Clemens IV*), **Gui Foucois** e anv-tiegezh, ganet d'un 23 a viz Du e fin an  kantved e Saint-Gilles ha marvet d'an  e Viterbo, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Urban IV

**Urban IV** (e latin: *Urbanus IV*), **Jacques Pantaléon** e anv-tiegezh, ganet e 1195 e Troyes ha marvet d'an  e Perugia, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Aleksandr IV

**Aleksandr IV** (e latin: *Alexander IV*), **Rinaldo Conti** e anv-tiegezh, ganet tro 1199 ha marvet d'ar  e Viterbo, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Nièvre (adstêr d'al Liger)

An **Nièvre** zo ur stêr e-kreiz Bro-C'hall, adstêr d'al Liger e Nevers, war he lez dehou. 53 km hed zo dezhi.

Hec'h anv he deus roet d'an departamant treuzet ganti, an Nièvre.
Cleansed

**Cleansed** (brezhoneg : Puret) eo an trede pezh-c'hoari skrivet gant ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane. C'hoariet e voe evit ar wech kentañ e 1998 er Royal Court Theatre Downstairs e Londrez. Lec'hiet eo ar pezh-c'hoari en ur skol-veur hag a zo deuet da vezañ un ensavadur iskis renet gant un den anvet Tinker. Pa voe c'hoariet e Royal Court e miz Ebrel 1998 e c'hoarias Sarah Kane perzh Grace en teir abadenn gentañ.

Lavaret eo bet e oa bet dibabet an anv Tinker diwar anv Jack Tinker, hag eñ buruteller c'hoariva er gazetenn vreizhveuriat Daily Mail. P'en doa skrivet diwar-benn ar pezh *[[Blasted]]* gant Sarah Kane en doa graet anv eus was headlined "ul lid euzhus gouestlet d'a loustoni", ar pezh na voe biskoazh kadarnaet gant Kane.

## Notennoù
Skin (film)

**Skin** a zo ur film 11 munutenn-pad sevenet gant Vincent O'Connell ha ma c'hoari Ewen Bremner ha Marcia Rose Produete voe gant Tapson/Steel Films evit British Screen ha Channel 4 Films, ha filmet e voe e miz Gwengolo 1995.. Senario ar film a voe skrivet en hañv 1995 gant ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane.

Skignet e voe evit ar wech kentañ e miz Here 1995 ha goude-se er skinwel d'ar 17 a viz Even 1997 da 11e35 noz. Raktreset e oa bet skignañ an ezhañ da 9e40 noz met daleet e voe ar skignañ abalamour d'ar feulster ha d'ar ouennelouriezh a zo ennañ.. E-barzh *The [[Daily Mail]]* e voe skrivet e oa an abadenn skinwel feulsañ ha gouennelourañ bet skignet er skinwel er vro".
Vincent O'Connell a voe anvet evit ur Golden Bear er rummad "Best Short Film" e Festival etrebroadel ar filmoù e Berlin e 1996.
Senario Skin a voe eil oberenn Sarah Kane. E gavout a reer e *Sarah Kane: Complete Plays*, embannet e 2001 gant Methuen Publishing.

## An istor
Billy a zo ur skinhead yaouank a gemer perzh en argad un eured etre tud du e Brixton e Londrez. Goude-se e kej ouzh ur vaouez du anvet Marcia hag a zo o chom e-tal e ranndi dezhañ. Karantez a reont ha cheñch a ra an traoù : jahinet eo ar paotr yaouank ganti. Er fin ez eo dilezet ganti hag e klask en em zistruj gant drammoù.

## Liammoù diavaez
* Ar film e lec'hienn Film4
* Ar film e lec'hienn Daily Motion
* Skin e lec'hienn IMDb
## Notennoù
Phaedra's Love

***Phaedra's Love*** (brezhoneg : *Karantez [[Faidra]]*) a zo ur pezh-c'hoari saoznek bet skrivet gant Sarah Kane e 1996. Ur stumm modernaet eus *[[Phaedra]]* gant Seneca eo. C'hoariet e voe da gentañ er Gate Theatre e Londrez, ha leuriennet gant Sarah Kane. Er pezh ez eus kaoz eus natur c'harv ar garantez, eus an darempredoù sokial hag eus netraelouriezh dre un istor karantez etre ur rouanez hag he mab-kaer.

Hippolytos eo en deus ar perzh brasañ er pezh, padal ez eo Faidra er pezh-c'hoari orin. Disheñvel eo ivez diouzh ar c'hoariva klasel peogwir e kinnig pennadoù feuls war al leurenn, ha n'eo ket en diavaez. Hervez Sarah Kane e oa *Phaedra's Love* "he c'homedienn".
Milin-avel

Ur **vilin-avel** zo ur vilin a ya en-dro gant nerzh an avel a laka ar bannoù da dreiñ. En ur vilin e vez malet greun, d'ober bleud, pe olivez d'ober eoul.

## Milinoù e Breizh

File:Kandelou-Trouguer.jpg|*Kandelou* Trouger
File:Ouessant-Moulin-de-Karaes.JPG|Milin Garaez, en Eusa. 


## Lennegezh
*Brudet eo abadenn Don Kic'hote hag ar milinoù-avel, e romant spagnolek Miguel de Cervantes
**Lettres de mon moulin*, kontadennoù gallek gant Alphonse Daudet.
Marine

**Marine** zo un anv-bihan gallek, deuet eus an anv latin Marina, stumm gwregel « *[[Marinus]]* » . 

## Adstummoù
*Marinette, 
*Marina ha *Marinella*.

## Yezhoù arall
* Maryna, e poloneg,
* Марина (Marina), e bulgareg ha ruseg, 
* Marina en italianeg, roumaneg, svedeg

## Tud

*Marine Le Pen
*Marine Rambach, skrivagnerez c'hall diwar-benn al lesbianelezh

## Lec'hanvadurezh

### 
**Sainte-Marine*, anv gallek Sant-Voran, er Vro-Vigoudenn

### 
*Marines, Val-d'Oise, 

### 
*Marines, Valencia

### 
*Marine, Illinois, 
*Marine City, Michigan, 
*Marine on St. Croix, Minnesota

## Pennadoù-kar
*Marin
*Marines
Costanza Farnese

**Costanza Farnese** (* 1500 en Roma; † 23 a viz Mae 1545) a oa merc'h da Alessandro Farnese, a zeuas da vout ar pab Paol III, ha d'e bried-kleiz Silvia Ruffini. 

C'hoar e oa da Pier Luigi Farnese, a oa Dug Parma, ha da Baolo ha Ranuccio. 

Mamm e oa da Guido Ascanio ha mamm-gozh da Costanza Sforza.

## Bugale
Costanza ha Bosio II o doe dek bugel, c'hwec'h mab ha peder merc'h:
*Guido Ascanio Sforza di Santa Fiora (1518-1564), kardinal di Santa Fiora adal 1534.
*Sforza Iañ Sforza (1520-1575), condottiero, a zimezas da Luigia Pallavicini ha goude gant Caterina Nobili.
*Carlo Sforza (1524-1571), amiral.
*Mario Iañ Sforza (1530-1591), pempvet kont Santa Fiora, a zimezas e 1548 da Fulvia Conti.
*Alessandro Sforza di Santa Fiora (1534, 1581), kardinal, eskob Parma.
*Faustina Sforza, a zimezas da Muzio Sforza (1528/29–1553), Markiz Caravaggio.
*Francesca Sforza, dimezet da Girolamo Orsini, Aotrou Bracciano.
*Camilla Sforza, dimezet da Besso Ferrero Fieschi, Markiz Masserano.
*Paolo Sforza.
*Giulia Sforza, dimezet da Sforza Pallavicino, markiz Cortemaggiore ha Zibello.

## Levrlennadur
* Alois Uhl; *“Papstkinder – Lebensbilder aus der Zeit der Renaissance”*; Ungekürzte Taschenbuchausgabe; Piper Verlag GmbH, München; Januar 2008; ISBN 978-3-492-24891-4
* Alois Uhl; *"Die Päpste und die Frauen"*; Ungekürzte Taschenbuchausgabe; Piper Verlag GmbH, München; Juli 2007; ISBN 978-3-492-24890-7
Felice della Rovere

**Felice della Rovere**, anavezet ivez evel **Madonna Felice** (1483 - Roma, 27 a viz Gwengolo 1536), a oa merc'h bastard da Giuliano della Rovere, anavezet ivez evel ar pab Jul II (1503-1513) ha d'e bried-kleiz Lucrezia Normanni. Unan eus ar galloudusañ ha pinvidikañ Italianezed en Azginivelezh e oa. 

Dimezet e oa he mamm da Bernardino de Cupis, ur mevel-bras en tiegezh della Rovere. 
krediñ a reer e voe dimezet da 14 vloaz, hag e vanas intañvez. 
Implij a reas galloud he zad evit kadarnaat he galloud-hi e Roma, ober un dimeziñ a bouez gant Gian Giordano Orsini, ha kemer perzh er politikerezh e lez ar pab. Ganti e voe kaset en-dro an divizoù evit ober ar peoc'h etre Bro-C'hall hag he zad Jul II. Goude e varv he doe levezon c'hoazh e gouarnamant an Iliz dindan ar bibien Medici, Leon X ha Klemez VII.

Ul lezvreur he doa, Giovanni Domenico de Cupis, mab Lucrezia Normanni ha Bernardino Cupis, a voe graet kardinal gant ar pab Leon X. 

## He bugale
Felice ha Gian Giordano o doe pemp a vugale:
*Giulia (1507 – 1537), a zimezas da  Pietro Antonio Sanseverino, IVvet priñs Bisignano, ha div verc'h o doe, Eleonora ha Felicia.
*Giulio (1508 - 1508), marvet en-bugel.
*Francesco (1512 – post 1554), eskob  Tricarico (1539 – 1554)
*Girolamo (1513 – 1545), Vvet aotrou Bracciano, dimezet div wech:
**da Francesca Sforza di Santa Fiora, merc'h da Bosio II Sforza, XIvet kont Santa Fiora, 
**da Costanza Farnese , merc'h d'ar pab Paol III, ha daou vugel o doe: 
*** Felicia (1535 – 1596), a zimezas da  Marcantonio II Colonna, Iañ priñs Paliano, ha seizh bugel o doe; 
***Paolo Giordano Iañ Orsini, Iañ dug Bracciano, dimezet div wech
**** da Isabella de' Medici, ha tri bugel o doe, div verc'h hag ur mab:
***** Francesca Eleonora hag Isabella, ha Virginio; 
**** da Vittoria Accoramboni, ha bugel ebet n'o doe.
*Clarice (1514 – a-raok 1562), 
**dimezet da Luigi Carafa della Stadera, IIvet priñs Stigliano, hag ur mab o doe
*** Antonio, IIIde priñs war-lerc'h e dad;

## Levrlennadur
* Murphy, Caroline P. 2005. *The Pope's Daughter: The Extraordinary Life of Felice Della Rovere*. Oxford University Press. ISBN 0-19-518268-5.
* Williams, George L. 2004. *Papal Genealogy: The Families and Descendants of the Popes*. McFarland. ISBN 0-7864-2071-5.

## Notennoù

## Pennad kar
*Lucrezia Borgia
Giacomo Boncompagni

**Giacomo Boncompagni**, pe *Jacopo Boncompagni* (1548-1612), a oa un noblañs italian er  kantved, mab bastard d'ar pab Gregor XIII (Ugo Boncompagni).
Bez' e oa ivez Dug Sora, Aquino, Arce hag Arpino, ha markiz Vignola.

Troet e oa gant ar sonerezh, ar c'hoariva hag an echedoù. Mignon e oa da Pierluigi da Palestrina ha Vincenzo Ruffo. 

## E vuhez
Ganet e oa Giacomo Boncompagni e Bologna, mab e oa da Ugo Boncompagni ha d'e bried-kleiz *Maddalena Fulchini* eus Carpi. Deuet e oa e dad di evit mont da gemer perzh e Sened-Iliz Trento a oa bet dilec'hiet da Vologna. 

Anzavet e voe gant e dad e miz Gouhere 1548 ha fiziet er Jezuisted da vezañ skoliet. 
Pa voe dilennet e dad da bab e 1572 ez eas Giacomo da Roma ha gantañ e voe anvet da vestr Castel Sant'Angelo. 
Goude e voe anvet da c'h-Gonfalonier arme ar pab, hag ez eas neuze da chom da Ancona ha goude da Ferrara, ma chomas betek 1574. 

E 1576 e voe anvet gant e dad Gregor XIII da c'houarnour e Fermo. Er bloaz-se ivez e timezas da Costanza Sforza, eus Santa Fiora, a roas 14 bugel dezhañ. E 1581, a-gevret gant Latino Orsini, e voe karget da stourm ouzh al laeron e Stadoù an Iliz. 

## Pennadoù kar

*Dugelezh Sora
Google (lusker enklask)

Al lusker enklask **Google**, hag en deus roet anv an embregerezh Google, eo al lusker enklask implijetañ er bed. An anv leun a zo **Google Search**, pe **Google Web Search**.
E 2009, 67 % eus ar wedeidi a implij anezhañ. e miz C'hwevrer 2016 ez eo 64% eus implijerien internet.

Dont a ra an anv *Google* eus ar ger *googol*, ur berradur eus an anv *googolplex* a vez roet d'an niver 10<sup>100</sup>. Dibabet eo bet an niver-mañ evit aroueziañ ez eo gouest Google da geweriañ ur c'hementad bras-divent a roadennoù.

* Er bannoù-treset *[[Little Nemo|Little Nemo in Slumberland]]* gant Winsor McCay (1871-1934) e kaver ar ger *google* moullet evit ar wech kentañ, e kombod 4 ar bajenn bet embannet d'ar 15 a viz Gwengolo 1907 er gazetenn *New York Herald*.

## Notennoù ha daveennoù
Crave

**Crave** (brezhoneg : C'hoant bras) eo ar pevare pezh-c'hoari bet skrivet gant ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane. C'hoariet e voe evit ar wech kentañ e 1998 gant ar strollad c'hoariva Paines Plough, e Traverse Theatre e Dinedin. Kinniget e voe ar pezh-c'hoari evel ma vije bet skrivet gant Marie Kelvedon. Kane a zivizas implijout un anv-pluenn evit ma ne vefe ket levezonet an dud gant hec'h anv dezhi a oa stag ouzh pezhioù-c'hoari feuls. Dont a ra an anv "Marie Kelvedon" eus hini kêriadenn Kelvedon Hatch, ma kasas he bugaleaj.

## Ar pezh-c'hoari
Disheñvel diouzh pezhioù-c'hoari kentañ Sarah Kane, dre ma n'eus tamm feulster ebet ennañ. Tost ouzh he fezh diwezhañ 4.48 Psychosis) eo.
N'eus tamm endro ebet, hag ar skrivagnerez ne roas tamm titour ebet a-zivout leurenniñ pe deskrivañ an tudennoù. Peder zudenn ar pezh a zo anvet A, B, C ha M. Meur a veneg eus oberennoù all a zo er pezh, evel da skouer *The Waste Land* gant T.S. Eliot.

## Notennoù


## Liamm diavaez
*Pennad-barn diwar-benn ''Crave'' gant Les Gutman e lec'hienn CurtainUp

## Levrlennadur
* Sarah Kane: Complete Plays, Londrez, 2001, ISBN 0413742601
Banniel Euskal Herria

An **ikurriña** pe **ikurrina**, pe c'hoazh **Euskal Herriko bandera**, eo banniel Euskal Herria, da lavarout eo bro ar seizh proviñs euskarat. Banniel ofisiel Kumuniezh Emren Euskadi (Euskal Autonomia Erkidegoaren bandera) eo ivez abaoe 1979. 

## Istor
Krouet e voe ar banniel en 1894 gant an daou vreur Luis ha Sabino Arana, diazezer ar Partido Nacionalista Vasco, ha da gentañ e oa mennet da vezañ hini Bizkaia hepken. Levezonet eo bet tresadenn ar banniel gant hini ar Rouantelezh-Unanet ha banniel ardamezek Navarra. Evel-henn e vez displeget ster ar banniel bremañ:
*ar groaz wer a zo evit dervenn Gernika, arouez frankiz ar vro;
*ar groaz wenn a zo evit ar gatoligiezh, relijion bennañ tud ar vro;
*ar foñs ruz a zo evit ar bobl vask.

Banniel ofisiel gouarnamant Euskadi e oa en 1936. Berzet e oa e-pad marevezh Franco en Hegoalde. 
Goude e voe lakaet da arouez ar seizh proviñs, ha pa voe savet Kumuniezh Emren Euskadi e voe kemeret da vanniel ofisiel. 

Implijet e vez e Navarra hag en Iparralde ivez daoust ma n'eo ket ofisiel eno.

En Navarra n'eus nemet banniel Navarra a zo ofisiel, hag en Iparralde n'eo ket anavezet gant an ensavadurioù goude ma vez implijet gant an dud met gwintet e vez war meur a di-kêr.


Skeudenn:Escudo de Bizkaia 2007.svg|Ardamezioù Bizkaia gant an dervenn he deus roet al liv d'ar groaz wer
Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|Banniel ar Rouantelezh-Unanet en deus awenet an dresadenn
Skeudenn:Bandera_Navarra.svg|Banniel ardamezek Nafarroa en deus awenet an dresadenn ivez
Skeudenn:Flag of the Basque Country by Sabino Arana.svg|Tres kentañ ar banniel: Banniel Sabino Arana


## Liamm diavaez
* La Ikurriña: la bandera de todos los vascos
Le Bour-Bodros

**Le Bour-Bodros** zo ur c'houblad sonerien a son a-wechoù en ur strollad pemp, anvet al Le Bour-Bodros Quintet.

**[[Timothée Le Bour]]** zo unan anezhe.
An Oferenn e Bolsena

**An Oferenn e Bolsena** (*Messa di Bolsena*) a zo ur murlivadur gant Raffaello e 1514, er Vatikan. Gopraet e oa bet an arzour da livañ salioù anavezet evel Stanze di Raffaello, e palez ar Vatikan. 

Al livadur-mañ a zo er *Stanza di Eliodoro*, a zo anvet diwar-lerc'h Skarzhidigezh Heliodorus eus an Templ. Savet eo diwar un darvoud a vije c'hoarvezet e 1263. 

## Munudoù

Raffael 092.jpg|Ar pab Jul II.
Raffael 090.jpg
Raffael_091.jpg
Raffael_093.jpg
Eoulliverezh

Un **eoullivadur** zo ul livadur graet gant livioù aozet gant ur meskaj eoul diwar lin ha pigmantoù.

Ijinet eo bet an **eoulliverezh** gant livourien flamank - hag en o zouez ar vreudeur van Eyck.

## Eoullivadurioù brudet

Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|*[[Poltred Arnolfini]]*, eoullivadur war goad, gant Jan van Eyck, *1434*
La velada, por Rafael.jpg|*[[La velata|La donna velata]]*, Raffaello, *1516*
Tizian_085.jpg|*Gwalladenn Europa*, Tizian, *1562*
Jacopo Zucchi - The Three Graces.jpg|*[[An Teir Fulenn]]*, gant Jacopo Zucchi, eoullivadur war gouevr, *1575-76*. Uffizi
Peter Paul Rubens - De kruisoprichting.JPG|*[[Ar Savidigezh eus ar Groaz]]*, gant Pieter Paul Rubens, *1610–11*
Rembrandt - The Anatomy Lesson of Dr. Nicolaes Tulp.jpg|*Ar gentel korfadouriezh gant an Doktor Nicolaes Tulp*, Rembrandt, *1632*
Innocent-x-velazquez.jpg|*[[Inosant X]]*, Velázquez, *c 1650*
Jan Vermeer van Delft 021.jpg|*[[Plac'h al laezh]]*, Johannes Vermeer, *1658-1660*
Vermeer-view-of-delft.jpg|*[[Gwel eus Delft]]*, Jan Vermeer. 1660/61.
The_Toilet_of_Venus,_by_François_Boucher.jpg| *The Toilet of Venus*, François Boucher, *1751*
Thomas Gainsborough - The Blue Boy (The Huntington Library, San Marino L. A.).jpg|*[[The Blue Boy]]*, Thomas Gainsborough, *1770*
Claude Monet - Woman with a Parasol - Madame Monet and Her Son - Google Art Project.jpg|* Maouez he disheolier *, Claude Monet, *1875*
Pierre-Auguste Renoir, Le Moulin de la Galette.jpg|*Le Moulin de la Galette*, Pierre-Auguste Renoir *1876*
Ilja Jefimowitsch Repin - Reply of the Zaporozhian Cossacks - Yorck.jpg|*[[Respont ar Gozaked]]*, Ilya Repin, *1880*
Portrait of Dr. Gachet.jpg|*[[Poltred an Doktor Gachet]]*, Vincent van Gogh, *1890*
Paul Cézanne, Les joueurs de carte (1892-95).jpg|*Ar C'hoarierien c'hartoù*, Paul Cézanne, *1892*


## Notennoù
4.48 Psychosis

***4.48 Psychosis*** a zo ur pezh-c'hoari bet skrivet gant ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane. Hec'h oberenn ziwezhañ e voe, ha c'hoariet e voe da gentañ erIt Royal Court Theatre d'an 23 a viz Even 2000, tost bloaz goude emlazh ar skirvagnerez. N'eus ket tudennoù er pezh, na titour ebet a-fet leurenniñ. Heñvel eo ouzh ur barzhoneg, evel ma oa Crave. Pa vez c'hoariet e cheñch kalz neuze, etre ur c'hoarier ha seizh anezho. Pa voe c'hoariet evit ar wech kentañ e oa tri aktor.
Diazezet eo ar pezh war savboent un den a c'houzañv barradoù diwaskadennoù, evel ma c'houzañve Sarah Kane hec'h-unan. Diazezet eo ivez war prederiadennoù diwar-benn an emzistruj. Sarah Kane en em lazhas goude skrivañ ar pezh hag a-raok ma vefe leurenniet.

Hervez ar c'hoarivaour David Greig ez eo *ur pezh poanius pa ouezer e voe skrivet gant un den a oueze e vefe c'hoariet goude e varv.*
Burutellerien'zo a gavas diaes gwelout pe ziforc'h a oa etre ar pezh ha buhez Sarah Kane.

Hervez Greig e teu titl ar pezh-c'hoari eus an eur ma tihune Sarah Kane pa veze tapet gant he barradoù diwaskadennoù. 

## Dave d'ar pezh-c'hoari
Ar strollad sonerien Tindersticks en deus savet ur ganaouenn anvet "4:48 Psychosis" en e drede pladenn (Waiting For The Moon). Komzoù ar ganaouenn a zo tammoù eus testenn ar pezh.

## Levrlennadur
* Greig, David. 2001. Introduction. *Complete Plays* by Sarah Kane. London: Methuen. ISBN 978-0413742605
* Kane, Sarah. 2001. *4:48 Psychosis*. In *Complete Plays*. London: Methuen, 2001. ISBN 978-0413742605
* Ryan, Betsy Alayne. 1984. *Gertrude Stein's Theatre of the Absolute*. Theater and Dramatic Studies Ser., 21. Ann Arbor and London: UMI Research Press. ISBN 0835720217.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
* ''4.48 Psychosis'' e lec'hienn Literary Encyclopedia
* A Controlled Detonation: The Protean Voice of 4:48 Psychosis : Dilefennañ 4.48 Psychosis
Kastell ar Roc'h-Ugu

**Kastell ar Roc'h-Ugu** zo ur c’hastell a oa bet savet er . Emañ war douaroù kumun Pleuzal war lez an Trev, e Treger hag en Aodoù-an-Arvor. 

## Istor
Ar c’hastell zo bremañ a oa bet savet e deroù ar . Moarvat e oa bet ur c’hastell eno kalz a-raok. Kontañ a reer e oa bet savet ar c’hastell kentañ en  gant un aotrou anvet Jagu pe Yagu. Ha distrujet e vije bet e-pad Brezel hêrezh Breizh. Gant an dug Yann V e oa bet aotreet itron Catherine de Troguindy da adsevel ur c’hastell, a voe kroget e 1405 hag echuet e 1418. Emañ ar savadur e lein ur vri, war ribl kleiz an Trev hag alese e c’haller gwelet mat an draoñienn hag hec’h eveshaat. 

Pevar live zo e diabarzh ar savadur ha div viñs. N’eus ket kalz prenestroù war ar voger zo troet ouzh ar stêr. N’eus nemet ar gegin zo chomet mui pe vui er stad ma oa gwechall gozh.
E 1930 e oa bet lakaet ar c’hastell da vonumant istorel gant ar stad. E 1958 e oa bet prenet gant departamant Aodoù-an-Arvor ha labourioù bras zo bet graet ennañ abaoe evit e gempenn. Gallout a reer e weladenniñ kenkoulz hag al liorzh zo en-dro dezhañ, hag abadennoù sevenadurel a bep seurt a vez kinniget ennañ.

## Yezh
Perc'hennet eo ar c'hastell gant departamant Aodoù-an-Arvor ha n'eus mann ebet e brezhoneg, na skritell ebet gant anv brezhonek ar c'hastell. Liesyezhek, Brezhoneg en o zouez e vez an diskouezadegoù abaoe 2013 koulskoude.

## Skeudennoù

Restr:La Roche Jagu Trieux 3.JPG|An Trev.
Restr:La Roche Jagu dessous.JPG|Ar c’hastell, gwelet eus an Treñv.
Restr:Château de la Roche-Jagu.jpg|An tour, e-kreiz an tal
Restr:France Cotes d Armor Roche Jagu jardin 01.jpg|Liorzh ar c’hastell
Restr:France Cotes d Armor Roche Jagu jardin 04.jpg|Al liorzh
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 03.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 04.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 09.jpg
Restr:Détail tourelle Château de la Roche-Jagu - Côtes d'Armor - FRANCE.JPG
Restr:Chateau de La Roche Jagu (22).JPG
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 05.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 06.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 07.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 08.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 11.jpg
Restr:FRANCE Bretagne 22 ROCHE JAGU 10.jpg
Restr:Ploëzal 22 La Roche-Jagu Palmeraie 2010.jpg
Restr:Château de la Roche-Jagu iron lady.jpg
Restr:Château de la Roche-Jagu wickerwork lady.jpg
Restr:Château de la Roche-Jagu view of Trieux river.jpg


## Levrlennadur
* René Couffon, *Le château de la Roche-Jagu*, Les Presses Bretonnes, Sant-Brieg, 1968

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel departamant Aodoù-an-Arvor
* Skeudennoù ha testennoù diwar-benn ar c’hastell
* Lec’hienn diwar-benn glad korn-bro Gwengamp
International Board on Books for Young People

An **International Board on Books for Young people**, pe **IBBY**, zo un aozadur etrevroadel, e stumm ur rouedad izili, evit diorren al lenn levrioù e-touez ar vugale, ar re vihan pe ar re vras. 
Savet eo bet e Zürich, e Suis, e 1953. Ouzhpenn 60 kevrenn vroadel zo dre ar bed.

## Mennadoù
Mennadoù IBBY eo 
* diorren ar c'hengompren etrebroadel dre al lennegezh evit ar yaouankiz. 
* reiñ tu d'ar vugale da gavout levrioù a dalvoudegezh e pep lec'h 
* reiñ harp d'an embann ha d'ar skignañ levrioù a dalvoudegezh, ha dreist-holl er broioù o tiorren, 
* reiñ harp ha stummadur d'ar re a ra war-dro lennegezh evit ar yaouankiz, 
* broudañ ar glaskerien da studiañ al lennegezh evit ar yaouankiz.

## Kevrennoù
### Bro-C'hall
Ur gevrenn c'hall zo, diazezet e Pariz.

### Spagn
Peder c'hevrenn zo:
* unan spagnolek : *Organizcion Espanola Para El Libro Infantil y Juvenil* (OEPLI) 
* unan euskarek: *Galtzagorri Elkartea* 
* unan c'halizek: *Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil* (GALIX) 
* unan gatalanek: *Consell Català del Llibre per a Infants i Joves* ( CCLIJ)

## 2010
E Gwengolo 2010 e oa bet ur c'hendalc'h gante e Santiago Galiza, ha kaoz eno eus minorelezhioù. Komzet o doa ar C'hallaoued eus minorelezh an dalled a gomz galleg, yezh ofisiel nemeti o bro, ha Fina Casalderrey, Manuel Rivas, Mariasun Landa eus al lenn en o yezhoù.

Ur statud ofisiel en deus IBBY en UNESCO hag en UNICEF, en he c'harg emañ difenn al levrioù evit ar yaouankiz en aozadurioù-se. Klotañ a ra tachenn-labour ha pal an IBBY gant sturiennoù an Emglev Etrevroadel evit gwirioù ar vugale, hervez ma'z eo bet degemeret gant ar Broadoù -Unanet e 1990..

### Kendalc'hoù daouvloaziek
Bep daou vloaz e vez d'ur skourr aozañ ar c'hendalc'h etrebroadel:

*2018 Aten
*2016 Auckland
*2014 Mexico
* 2012 London
* 2010 Santiago de Compostela; eno e voe kaoz ar yezhoù bihan ha re ar minorelezhioù; ne oa den eus Breizh, ha gant ar C'hallaoued a gomze en o anv ne voe ken kaoz nemet eus yezhoù an divroerien. 
* 2008 Copenhagen
* 2006 Macau
* 2004 Cape Town
* 2002 Basel
* 2000 Cartagena de Indias, Colombia
* 1998 New Delhi

## Liammoù diavaez
* Priz Hans Christian Andersen

## Liammoù diavaez
* International Board on Books for Young People
* Kendalc'h 2010 e Galiza
* OEPLI, ar skourr spagnol
Anne Auffret

**Anne Auffret** zo ur ganerez hag un delennerez vreizhat.

## Buhez
Merc'h eo da labourerien-douar eus Bulad-Pestivien, e kanton Kallag. Seniñ telenn ha kanañ a rae abaoe ur pennad pa embannas he fladenn gentañ e 1973, "Kanennoù Santel". 

Feal d'he sevenadur hengounel, e treuzkas d'he dro, dre an delenn hag ar c'han, hêrezh kaer sonerezh he bro c'henidik, a-drugarez d'an holl sonadegoù a vez graet ganti, abaoe he fladenn gentañ.

He roll-skridoù a buñs e-barzh pinvidigezh ar c'hanaouennoù relijiel breizhat (darn anezhe kanet c'hoazh hiziv-an-deiz) ha kanaouennoù disakr (gwerzioù pe sonioù) a ziskouez bevder an ijin breizhat. He jubennerezh dre gomz a vez ambrouget gant un delenn geltiek (adlakaet war wel gant Alan Stivell).

Adalek 1980 ez a Anne Auffret d'ober troiadoù d'ar broioù estren, eus Bro-C'hres da Varoko, eus Alamagn da Iraq, hag e broioù all Unaniezh Europa. 

Pevar bloaz war-lerc'h, e kenlabour gant ar strollad "Alia Musica de Milan", ma sono gantañ er bloavezhioù war-lerc'h.

## Pladennoù
* 2010 : Anne Auffret/Florian Baron, *Setu*, Keltia Musique, kentañ priz ar Pemp Kentañ 2011
* 2010 : Anne Auffret/Pol Huellou, 4 MP3, Goasco Music
* 2007 : Anne Auffret/Jean Baron/Christian Anneix, *Berjelenn*, Keltia Musique
* 2003 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, *Pardonioù vol. III*, Coop Breizh
* 2002 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, *Pardonioù vol. II*, Coop Breizh
* 2001 : Anne Auffret/Daniel Le Féon/Loik Le Griguer, *Pardonioù vol. I*, Coop Breizh
* 2000 : Anne Auffret/Jean Baron/Michel Ghesquiere, *Pedenn*, Keltia Musique
* 1991 : Anne Auffret/Jean Baron/Michel Ghesquiere, *Soñj*, Keltia Musique
* 1983 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener, *Chants profonds de Bretagne Kanoù kalon-Vreizh, vol. 4*, Arion
* 1981 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener, *Roue Gralon ni ho salud !*, Keltia Musique
* 197? : Anne Auffret/Eliane Pronost, *Locronan - Chants de Bretagne pour une troménie*, Studio 22
* 1977 : Anne Auffret/Yann-Fañch Kemener/Marsel Gwilhou, *Chants profonds de Bretagne Kanoù kalon-Vreizh, vol. 1*, Arion
* 1973 : Anne Auffret, *Kanennou Santel*, Disques Velia

## Enorioù
* Urzh an Erminig (2025)

## Liammoù diavaez
* ''Discogs''
BF 15

**BF 15** a zo ur strollad da lakaat an dud da zañsal er festoù-noz.

Krouet e oa bet ar strollad BF 15 e 1983, gant pevar soner a-vicher. Tost da 1 000 fest-noz o deus graet, ivoulusoc'h-ivoulus gant sonerezh Breizh, Michel Aumont (klarinetenn) hag Yvon Rouget (violoñs). Deuet zo daou soner all goude: Phillipe Ollivier (akordeoñs) ha Gaby Kerdoncuff (trompilh). Brudet eo an dud-mañ evit bezañ sonerien ampart gant o binviji. Brud vat en deus BF 15 e bed an dañserien. N'o deus graet nemet ur cd anvet *Primeur*, deuet er-maez e 1997 gant Éric Chauvière e studio Arpège e Liger-Atlantel.
Michel Aumont

**Michel Aumont** (1957 e Caen - d'an 31 a viz Mae 2020 e Sant-Brieg) zo ur soner treujenn-gaol ha sonaozour eus Sant-Brieg. Bet eo war e studi e Caen. Savet en deus un nebeud pladennoù evel *Armotigene Trio* ha *Temps du souffle*, pe ivez *Clarinettes armorigènes*.

E 2012 e kemer perzh e albom Dominique A *Vers les lueurs* hag e sonadegoù ha festivalioù ar c'haner naonedat.

## Pladennoù
**Armorigène Trio*, Armorigène trio, An Naer (Harmonia Mundi) 2008
**Le Temps du souffle*, clarinette solo, An Naer (Harmonia Mundi) 2006
**Clarinettes armorigènes*, clarinette solo, An Naer (Harmonia Mundi) 2002
**Bazh du*, Quintet Clarinettes, Silex (Auvidis)
**Musique têtue*, Quintet Clarinettes, Silex (Auvidis)
**Quintet de clarinettes breton*, Quintet Clarinettes, Silex (Auvidis)
**Entre terre et mer*, L’Echo des Luths, (Diffusion Breizh)
**Accords et à cuivre*, L’Echo des Luths, (Diffusion Breizh)
**Primeur*, BF 15, (Diffusion Breizh)
**Entre parenthèses*, Paul Dirmeikis, L'Eveilleur EVE 004
**Bal tribal*, frères Molard
**Er roue Stephen*, Roland Becker, (L'Autre Distribution)
**Bleu et les silhouettes aux chapeaux*, Il Monstro,
***, Cinémonstro, (France Musique)
**Les Mémoires d'un chat*, Philippe Marlu
**La Légende de la ville d'Ys*, Alain Le Goff, Kerig (Diffusion Breizh)
**Café du siècle*, Casse Pipe, Kerig
**La Couleur du milieu*, Alain Genty, Gwerz Pladenn (Diffusion Breizh)
**Chant du centre Bretagne*, Erik Marchand, Titi Robin, Ocora Radio France, (Harmonia Mundi)
**Pat O’May et les trolls - Bob Up*, Pat O'May
**Dans*, BF 15

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Yvon Rouget

Kemeret en deus **Yvon Rouget** perzh e-barzh meur a strollad evel e-barzh *[[La Mirlitantouille]]* e-lec'h ma veze o kanañ hag o seniñ violoñs.
Jamie Mc Menemy

**Jamie McMenemy** (bet ganet e kumuniezh iwerzhonat Glasgow, Bro-Skos, e 1953) zo ur c'haner hag ur soner bouzouki.

E-kerzh e studi war an arzoù e Glasgow e krogas da seniñ gant meur a laz sonerezh hengounel a-raok mont da soner a vicher el laz brudet Battlefield Band e 1976.

E-kerzh un droiad e sonas e Breizh, hag en em stalias eno e 1979. E 1981 e enrollas ur bladenn solo kent krouiñ al laz Kornog.

Goude divodet al laz e 1987 e kemeras amzer vak betek 1993, pa zistroas d'ar sonerezh hengounel, e-unan pe evel ezel e lazoù-seniñ (Djiboudjep,  Orion, Pennoù Skoulm, Taxi Mauve en o zouez) hag e strolladoùigoù gant Jean-Luc Thomas (fleüt-treuz e koad), Marc Pollier (uilleann pipes), ha sonerien all eus Kornog.

Kenlabouret en deus war enrolladennoù ar barzh ha kaner brudet kabil Lounis Aït Menguellet ha war re e vab Djaffar Aït Menguellet.
Marino

**Marino** zo un anv-bihan italianek.

## Adstummoù
*Marina, evit ar merc'hed.

## Yezhoù all
*Marin, e galleg
*Marinus, en izelvroeg

## Anv-bihan
* Marino Marini, anv meur a zen
*Marino Basso, marc'hhouarner
*Marino Ascanio Caracciolo, kardinal er XVIvet kantved
*Marino Moretti ( 1885 – 1979), romantour

## Anv-tiegezh
* **[[Giambattista Marino]]** (1569-1625), barzh italian
* **[[Jean-Baptiste Marino]]** (1767-1794), dispac'hour gall
* **[[Danny Marino]]** (?-), mafioso italian-stadunanat.
* **[[Francesco Marino Di Teana]]** (ganet en 1920), kizeller ha prederour italian.

## Lec'hanvadurezh
* San Marino, ur republik dizalc'h en Italia. 

### 
* **[[Marino (Italia)|Marino]]**, kêr e proviñs Roma e rannvro Lazio en Italia

### 
* **[[Marino (Dulenn)|Marino]]**, karter en hanternoz kêr Dulenn

## Pennadoù kar
*Mariño
*San Marino (disheñvelout)
Blasted

**Blasted** (brezhoneg : peruzistrujet) a zo titl pezh-c'hoari kentañ ar c'hoarivaourez saoz Sarah Kane. C'hoariet e voe e 1995 er Royal Court Theatre Upstairs e Londrez. Divizoù a savas diwar e benn, ha lod brasañ ar gazetennerien a skrivas a-enep, o lavarout e oa tal-aese ur skrivagnerez yaouank a fell dezhi feukiñ an arvesterien Burutellerien'zo evel Michael Billington (The Guardian) a cheñchas ali goude-se.

## Ar pezh-c'hoari
Pemp arvest a ya d'ober ar pezh-c'hoari. Ennañ e kont Sarah Kane un istor karantez-kas etre ur c'hazetenner anvet Ian hag ur plac'h yaouank, Cate hec'h anv. En ur gambr en un ostaleri cheuc'h emaint. Kuit ez a Cate dre ar prenestr. E-kreiz an eil arvest e teu ur soudard, hag ez eo distrujet ar gambr. En trede arvest e komz Ian ouzh ar soudard, ha kompren a reer emaint en ur vro ma'z eus brezel. Er pevare arvest e teu Cate en-dro, ur babig marv ganti. Douariñ a ra anezhañ dindan leur ar gambr hag ez a kuit.
Er pempvet arvest e tebr Ian ar babig hag e varav goude-se. Dont a ra Cate en-dro.

## C'hoari pezh
E meur a lec'h e voe c'hoariet ar pezh. Sed un dibab :
*1993 : Lennadeg e skol-veur Birmingham, Birmingham (renet gant Sarah Kane). Lennadeg kentañ ar pezh a zeufe da vezañ Blasted. 
*1995 : Royal Court Theatre Upstairs, Londrez (renet gant James MacDonald). Ar wech kentañ ma voe c'hoariet ar pezh.
*2001 : Royal Court Theatre Downstairs, Londrez (renet gant James MacDonald)
*2008 : Queens Hotel, Leeds ( renet gant Felix Mortimer). Leurenniet er gambr ostaleri a oa bet soñjet enni gant Sarah Kane.
*2008 : Soho Rep, New York ( renet gant Sarah Benson)
*2010 : GableStage Theater, Coral Gables (renet gant Joseph Adler)

## Notennoù

## Levrlennadur
*Kane, Sarah, *Sarah Kane: Complete Plays*. London: Methuen (2001), ISBN 0-413-74260-1
* Saunders, Graham. *Love Me or Kill Me: Sarah Kane and the Theatre of Extremes*. Manchester, Eng.: Manchester UP, 2002
* Sierz, Aleks. "Blasted". *The Literary Encyclopedia*. 3 a viz Even 2004
Darhaou

**Darhaou** zo ur strollad sonerien festoù-noz, savet e 1999.

## Sonerien
Savet eo bet gant Olivier Urvoy, paotr e glarinetenn, Ronan Le Dissez, fleüter ha talabarder, Erwan Volant gitarour, Ronan Bléjean akordeoñser, Pierrig Tardivel paotr ar gourrebed-bout, Christophe Le Menn , kaner, ha Maella Goareguer sondaperez.

Pierrig Tardivel zo ur gitarour eus ar Vro-Vigoudenn ha soner gourrebed-bout, deuet eus ar jazz . Dizoloiñ a raio sonerezh Breizh en ur c'hoari er strollad Dibenn e-lec'h ma kavo Olivier Urvoy. Seniñ a raio ivez gant ar strollad Jazz Bigoud ha re all, met e strollad a vremañ eo Darhaou.

Olivier Urvoy a zesko seniñ bombard da gentañ e-barzh ar festoù-noz gant e vignoned met ivez 'barzh Bagad Pañvrid-ar-Beskont. Labourat a raio war-lec'h ar saxofon en ur skol munisipal hag e zaio barzh ur big band en 1987, dizoloiñ a raio ar glarinetenn hag, aboue, e c'hoari gant e gomper G. Malrieu hag gant e stollad DARHAOU.

Erwan Volant c'hoarier gitar eus Bro-Vigoudenn hag ivez disachet gant ar jazz evel Pierrig Tardivel.
Goude bezhañ aet da vro Baris er CIM, ur skol jazz, en eus beajet betek an Elzas evit kavout war e hent Ronan Le Dissez hag eo oa e touez ar stollad CELTIC BREEZE.
Lieskementiñ a raio gwiziegezh war ar jazz en ur c'hoari barzh strolladoù big bang, reggae, sonerezh Iwerzhonad pe Breizhad ha tout se pell eus e Bro, Breizh.
Erruet en e Vro, e krouas gant Ronan Blejean, Pierrig Tardivel ha Ronan Le Dissez ar strollad Darhaou.

Ronan Blejean, Tregeriad, a zizoloio an akordeoñs da 12 vloaz ha da 17 e heulio hent ar sonerezh Iwerzhonad hag e c'hoario gant meur a zen evel : L. DACQUAY, N. QUEMENER, Ronan Pellen hag all.
Ezel eo bremañ eus strollad DARHAOU.
Var (stêr)

Ar **Var** zo ur stêr e Provañs, en em daol er Mor Kreizdouar e-kichen Nisa. 114 km hed zo dezhi.

*Var* eo an anv en okitaneg evel e galleg, un anv a orin ligurek a dalvezfe kement ha *stêr*.

Hec'h anv he deus roet ar stêr d'an departamant Var, met n'emañ ket o redek drezañ ken abaoe ma oa bet tennet lodenn reter an departamant-se d'he stagañ ouzh departamant an Alpes-Maritimes e 1860, pa oa bet staget kontelezh Nisa ouzh Bro-C'hall. Bremañ emañ ar stêr Var o redek penn-da-benn e departamant an Alpes-Maritimes, war-bouez un droig a ra en Alpes-de-Haute-Provence e-kichen Entrevaux.
Emgann Waterloo

**Emgann Waterloo** a c’hoarvezas d’an 18 a viz Mezheven 1815 e-kichen Waterloo, ur gêriadenn eus Brabant (hiziv e Belgia) a oa en Impalaeriezh C'hall en amzer-se. En em gannañ a reas arme an Impalaeriezh c'hall kentañ, renet gant an impalaer gall Napoleone Buonaparte, a-enep un emglev savet etre arme ar Rouantelezh-Unanet, renet gant Dug Wellington, hini Prusia, renet gant Gebhard Leberecht von Blücher ha stadoù all kevreet ganto evel Rouantelezh an Izelvroioù, Rouantelezh Hannover, Priñselezh Braunschweig-Lüneburg.

## Istor
E 1814 e oa bet rediet Napoleon da zilezel ar galloud, ha harluet e oa bet en Enez Elba, er Mor Kreizdouar, er-maez da Toskana. E 1815 en doa kuitaet an enez, ha dilestret e oa e Provañs. Ac'hano e oa aet da Bariz ma c'hallas adkemer ar galloud, goude tec'het ar roue Loeiz XVIII e miz Meurzh 1815. Meur a hini eus ar Stadoù european a oa bet oc'h ober brezel dezhañ er bloavezhioù a-raok a gemeras perzh neuze er Seizhvet Kenunaniezh da enebiñ outañ, ha kroget e oant da sevel o armeoù adarre. Luioù Wellington ha Blücher a oa o c'hortoz nepell diouzh harzoù Bro-C'hall.  Soñjet en doa Napoleon e c'hellfe tagañ pep arme eus e du a-raok ma vefent unvanet da aloubiñ Bro-C'hall gant harp armeoù all ar Genunaniezh. D'ar 16 a viz Even e oa deuet Napoleon a-benn da dagañ darn arme Prusia e-kerzh Emgann Ligny ; ar re-se a oa kilet d'ar 17 a viz Even er biz. Siwazh evit Napoleon e oant kilet en urzh vat hag a-stur gant arme Wellington. Napoleon en doa kaset un trede nerzh a-dreñv ar Brusianed, ar pezh a zegasas Emgann Wavre gant penn a-dreñv an arme brusian d'an 18-19 a viz Even. An nerzhioù gall-se n'o devoa ket kemeret perzh en Emgann Waterloo. D'ar 16 a viz Even, ul lodenn vihan eus an arme C'hall he doa kemeret perzh en Emgann Quatre Bras en ur stourm a-enep un nerzh saoz ha kevredet. Deuet e oa a-benn ar re saoz-kevredet da zerc'hel penn betek ar 16 a viz Even, met dre ma oa kilet ar Brusianed e oa bet rediet ivez Wellington d'en ober betek Waterloo, a oa bet tizhet d'ar 17. 

Trec’het e voe arme an Impalaeriezh C'hall ha lakaet e voe fin evel-se da striv Napoleon da zont d’ar galloud en-dro goude bezañ tec’het diouzh enez Elba. Ur wech faezhet Napoleon en emgann Waterloo e voe kaset d’an harlu da enez Saint Helena.

## Liammoù diavaez
*  ''Euro coin row: France wins the battle, Belgium wins the war'', tabut tro-dro ur pezh-moneiz e koun an emgann, The Guardian, 10/06/2015
Debian GNU/Linux

Debian GNU/Linux zo un dasparzh Linux savet gant ar raktres Debian.

## Stummoù

Deuet eo er-maez stumm 0.01 e miz Eost 1993.

Tri stumm eus Debian GNU/Linux e vez atav. Stumm *stable* a c'hlefe an holl implijout evit chom hep tapout kudennoù. Stumm *testing* zo ar c'hentañ *stable*, gallout a raer implijout anezhañ evit kaout meziantoù nevesoc'h. Stumm *unstable* zo evit klask lakaat traoù nevez e-barzh *testing*, interesus eo d'ar saverien meziantoù, met n'eo ket graet evit bezañ implijet er vuhez pemdez.

Bremañ eo « Squeeze » (6.0) ar stumm *stable*, « Wheezy » ar stumm *testing* ha « Sid » ar stumm *unstable*.

## Sellit ivez ouzh

* Debian
* Debian GNU/Hurd
* Debian GNU/kFreeBSD

## Liammoù

* Lec'hienn ofisiel ar raktres Debian
Piemonteg

Ar **piemonteg** (*Piemontèis* er vro, *Piemontese* en italianeg) zo ur yezh romanek a seller outi alies evel ur rannyezh italianek. 

Koulskoude emañ e skourr yezhoù romanek ar c'hornôg evel an okitaneg pe ar galleg. Meur a dra zo boutin d'ar yezhoù-se, evel ar soniad [y], e gerioù ma kaver [u] en italianeg. Skrivet e vez abaoe an . 

Komzet e vez gant war-dro 2 vilion a dud e rannvro Piemont e hanternoz Italia. Abaoe 1990 ez eo anavezet da "yezh rannvroel" gant rannvro Piemont.

## Liammoù diavaez
* "Gioventura Piemontèisa", strollad tud yaouank evit ar piemonteg (en italianeg hag e piemonteg)
* Lec'hienn ar gevredigezh "Nòste Rèis", gant kentelioù piemonteg
* Lec'hienn ar gevredigezh "La Losna"
Inizi Maluku

An inizi **Maluku** (pe **Molukez**) zo inizi en Indonezia, e reter an enezeg. Emaint er reter da Sulawesi, er c'hornôg da C'hinea Nevez hag en norzh da enez Timor. 

Enezennoù bihan eo an darn vrasañ anezho ; gorread an hollad anezho zo war-dro 74 505 km² hag annezet e oant gant 1 895 000 a dud e 2000. War ul lodenn vat eus an enezennoù ez eus menezioù-tan ha lod anezho o tarzhañ ur wech an amzer. 

## Istor
E-pad kantvedoù e voe an inizi Maluku ul lodenn eus Indez Nederlandat ar Reter, en Impalaeriezh trevadennel an Izelvroioù. Lesanvet e oant *"Inizi ar [[Spis (temz)|Spisoù]]"* en amzer-hont, dre ma veze tennet kalz a graoñ-muskadez anezho. 

Er bloavezhioù 1950, pa oa deuet Indonezia da vezañ dizalc'h diouzh an Izelvroioù e voe un emsav a c'houlenne dizalc'hiezh inizi Maluku ar Su diouzh Indonezia. Evit tec'hout diouzh an emgannoù etre an dizalc'herien hag arme Indonezia ez eas tud da repuañ d'an Izelvroioù ha niverus a-walc'h eo o diskennidi er vro-se. 

Etre 1950 ha 1999 e oa eus an enezeg ur rannvro eus Indonezia, met e 1999 e voe rannet etre div rannvro : Maluku, en-dro da enez Ambon, ha Norzh Maluku, en-dro da enez Halmahera. Etre 1999 ha 2002 e voe, meur a wech, emgannoù kalet etre kristenien ha muzulmiz en enezeg. Abaoe e seblant an traoù bezañ siouloc'h.
Debian

**Debian** zo ur raktres a sav reizhiadoù korvoiñ frank. Teir reizhiad o deus bet savet bremañ :
* Debian GNU/Linux, un dasparzh Linux ;
* Debian GNU/Hurd, un dasparzh en-dro da Hurd, kraoñell ar Free Software Foundation ;
* Debian GNU/kFreeBSD, un dasparzh a ra gant ostilhioù GNU ha kraoñell FreeBSD.

## Liammoù

* Lec'hienn ofisiel Debian