Frañsez

**Frañsez** zo un anv-bihan brezhonek. Frañseza zo ur furm venel deveret anezhañ. Dont a rafe eus an anv-bihan gallek *[[François]]*, hervez an distagadur kozh anezhañ ( *"oi"* gallek distaget *[we])*.

## Orin
Deuet e vije an anv **Frañsez** e brezhonek dre an anv gallek François eta, hag hennezh a zeue eus an anv italianek Francesco. Koulskoude e c'hallfe ivez dont war-eeun eus an anv italianek, kollet gantañ ar silabenn diwezhañ. Brudet eo bet an anv abalamour d'ar sant italian Frañsez Asiz (1182-1226). Giovanni e oa e wir anv, met graet e veze *Francesco*, Gall bihan, eus ar sant pa oa bihan, abalamour ma oa gallez e vamm, ha chomet e oa an anv.

A-hend-all e teu an anv italianek eus ar ger latin *Franciscus* , a zeue eus ar ger germanek *Franck-isk* a dalveze "eus ar Franked" (da lavarout eo Frank pe Gall), pe eus ur ger germanek all "Franch", a dalv kement ha *den dieub*.

## Relijion
Gwelout ar pennad Sant Frañsez, ma'z eus meneg eus meur a sant.

Frañsez eo pab an Iliz Katolik abaoe 2013.

## Implij an anv brezhonek

Kavet e vo Frañsez en anvioù istorel duged ha roueed. Douget eo bet gant tri eus duged Breizh :
* Frañsez Kentañ (1414-1450), lesanvet Frañsez Gaezh,
* Frañsez II (1433-1488),
* Frañsez III (1518-1536).

Unan eus an anvioù lakaet ar muiañ eo bet e Breizh en eil lodenn an  hag e penn kentañ an , alies e veze graet gant berradurioù evel *[[Fañch]]*, *[[Soaig]]*, *Saig*. Ur skeudenn eus statud ar yezh e oa implij an anv: *François* en ti-kêr, *Fañch* er parkeier. Gwelet ez eus bet familhoù gant daou zen anvet *François* ma veze graet Soaig eus unan, ha Fañch eus an eil. Yann-Frañsez a zo bet alies troidigezh an anv kevrennek gallek Jean-François.

Ar stumm gwregel Frañseza a vez implijet, ha kavet e vez ivez e kanaouennoù kozh. *[[Sez]]*, *[[Seza]]*, *[[Sezaig]]* zo stummoù deveret. Ar stummoù gwregel all *Soaz*, Soazig, zo deuet eus an anv gallek *Françoise*. 

Hiziv, pa'z eo aotreet an anvioù brezhonek, ne seblant ket Frañsez bezañ gwall implijet evit envel bugale, pa gaver Fañch ha Fañchig a-wechoù.

### Lennegezh
**Mestr Frañsez* er pezh *[[Louis Eunius]]* en  kantved (skrivet *Franses* en embannadur 1911).
*Ar werz *Frañsez Simon*, e *[[Soniou Breiz Izel]]* Fañch an Uhel (skrivet *Francès* gant an oberour en embannadur 1890).

### Tud e Breizh

*Frañsez Laorañs, fuzuilhet e 1917, pa ne gomprene ket an urzhioù e galleg
*Frañsez Vallée, geriadurour
*Frañsez Jaffrennou (1879-1956), skrivet gantañ ar Bro gozh ma zadoù
*Frañsez ar C'hemener, beleg
*Frañsez Kervella, yezhadurour
*Frañsez Falc'hun, kelenner skol-veur e Roazhon da gentañ hag e Brest goude, krouer ar skritur anvet *skolveuriek* pe *[[falc'huneg]]*
*Frañsez Favereau, kelenner ha skrivagner brezhonek.

## Implij an anv gallek e Breizh
Roet eo bet stank an anv gallek adalek ar  kantved, diwar ar c'hiz deuet eus Bro-C'hall, levezonet kenañ gant Italia en amzer an Azginivelezh italian. 
 
Roet e veze kalz e Breizh betek an . En holl familhoù e veze unan bennak anvet *François* pe *Françoise*.

## Rouaned ha priñsed
* Frañsez Iañ an Impalaeriezh Santel (1768–1835)
* Francesco Iañ an Div Sikilia (1836–1894)
* Francesco II an Div Sikilia (1779–1846)
* Frañsez IV, Dug Modena (1779–1846)
* Frañsez V, Dug Modena (1819–1875)
*Frañsez I Rákóczi, priñs Transylvania (1645–1676)
* Ferenc II Rákóczi, Dug Hungaria ha Priñs Transylvania (1676–1735)
* Frañsez Danmark (1497–1511), Priñs Danmark, Norvegia ha Sveden
* Frañsez Iañ (Bro-C'hall) (1494–1547)
* Frañsez II (Bro-C'hall) (1544–1560)
* Frañsez Iañ (dug Loren) (1517–1545)
* Frañsez II (dug Loren) (1572–1632)

## E yezhoù all
Anvioù kar a gaver e yezhoù Europa, dreist-holl er broioù bet kreñv enne ar feiz katolik: 
***[[alamaneg]]**: Franziskus, Franz, Frank
***[[esperanteg]]**: Francisko
* **[[euskareg]]**: Frantzisko, Patxi, Patxo
***[[galleg]]**: François, hag ar stummoù saoznekaet Frank, Franck, hag ar furm wregel Françoise, he deus roet ar stumm brezhoneg **[[Soaz]]**
***[[gresianek]]**: Frangiskos
***[[hungareg]]**: Ferenc
***[[italianeg]]**: Francesco, Franco, ha Francesca ar furm wregel
***[[izelvroeg]]**: Frans, Francis, Franciscus
***[[iwerzhoneg]]**: Proinseas
***[[katalaneg]]** : Francesc
***[[kroateg]]**: Franjo, Frano, Frane
***[[latin]]**: Franciscus
***[[malteg]]**: Franġisk, Frans
***[[portugaleg]]**: Francisco
***[[saozneg]]** : Francis, Frank
***[[spagnoleg]]**: Francisco, Paco, Fran, Quico, Quique (pe Kike), Pancho, Cisco, Chisco...
***[[tchekeg]]**: František

### Tud
*Franjo Tuđman, kentañ prezidant Republik Kroatia

## Notennoù ha daveennoù