open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sourouc'han Alaska

Ar **sourouc'han Alaska** (liester : **sourouc'haned Alaska**) a zo ur spesad evned hirc'harek bihan, *Calidris mauri* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Ereunetes Mauri* (kentanv) da gentañ-penn (e 1857) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) da zougen bri d'al louzawour italian Ernesto Mauri (1791-1836).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, kresteneged bihan ha blotviled peurvuiañ.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e biz Siberia, kornôg ha hanternoz Alaska.

## Liammoù diavaez
*  ''Calidris mauri'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Calidris mauri'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sac'higell

Ur **sac'higell** zo ur sac'h bihan ma vez lakaet traoù bihan a bep seurt. 
Er skolioù e vez lakaet rikoù-skrivañ ar skolidi gante en ur **sac'higell**, pe *trousenn*, pe en ur voest-kreionoù, ken plaen ha tra.

## Skol
Ur sac'higell a vez alies ivez gant ar studierien hag ar gelennerien. Pa veze implijet pluennoù dir da skrivañ, betek er bloavezhioù 1960, e vezent renket peurliesañ gant ar c'hreionoù en ur voest-pluennoù graet e koad. Goude eo e teuas ar sac'higelloù, skañvoc'h da zougen. Kaletoc'h eo ar boestoù-kreionoù.

### Rikoù a vez lakaet e sac'higell ur skoliad
*peg
*sizailh
*kreion-paper
*kreion-liv
*reolenn
*begerez-kreionoù
*stilo

## Yec'hed
Sac'higelloù zo ivez da lakaat binvioù medisined pe klañvdiourien.

## Ster all
Ur sac'higell a c'hall ivez bezañ ul lec'h ma vezer sac'het.

## Pennad kar
* sac'h
* sac'h-gouriz
* sac'h-kein

## Notennoù
Gioc'h digenvez

Ar **gioc'h digenvez** a zo un evn hirc'harek, *Gallinago solitaria* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en Azia.

## Rummatadur
Sourouc'han-karreg

Ar **sourouc'han karreg** (*Calidris ptilocnemis*) a zo un evn hirc'harek eus kerentiad ar Scolopacidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous tost aodoù hanternoz Meurvor Habask (Alaska, Inizi Aleout, Kamtchatka, Inizi Kouril).

## Liammoù diavaez
*  ''Calidris ptilocnemis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Calidris ptilocnemis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù
Sourouc'han bras

Ar **sourouc'han bras** (liester : **sourouc'haned bras**) a zo ur spesad evned hirc'harek eus ar c'herentiad Scolopacidae, *Calidris tenuirostris* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra ar spesad e biz Siberia.

## Liammoù diavaez
*  ''Calidris tenuirostris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Calidris tenuirostris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gouelan Armenia

**Gouelan Armenia** (liester: **Gouelini Armenia**) a zo un evn-mor ha -dour, *Larus armenicus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ ha neizhiañ a ra alies en-dro da lennoù menezioù ar C'haokaz.

## Liammoù diavaez

## Dave
Gouelan Olrog

**Gouelan Olrog** (liester: **Gouelini Olrog**) a zo un evn-mor, *Larus atlanticus* an anv skiantel anezhañ.

## Anv
Dougen a ra anv an evnoniour svedat-arc'hantinat Claës Christian Olrog (1912-1985).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous war aodoù gevred Suamerika. Gouennañ a ra en (Arc'hantina, hag evit goañviñ e strew en norzh (Brazil hag Uruguay) hag er peurrest eus aodoù Arc'hantina.

## Liammoù diavaez

*Gouelan Olrog war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Manolis Glezos

**Manolis Glezos** (e gresianeg :Μανώλης Γλέζος) a oa ur politikour hag ur skrivagner gresian, ganet d'an 9 a viz Gwenholon 1922 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Meurzh 2020 e kêriadenn Apiranthos, war enez Naksos.
Sains-du-Nord

**Sains-du-Nord** zo ur gumun e departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

Mairie sains du nord.JPG|An ti-kêr
Eglise sains du nord.JPG|Iliz katolik *Saint-Rémy*

## Douaroniezh
E gevred an departamant emañ a rgumun.
*Gorread : 16,03 km².
*Uhelder brasañ : 234 m.
*Uhelder bihanañ : 163 m
## Emdroadur ar boblañs 1793-2007

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize = width:780 height:300
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:4400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1801 text:1801
  bar:1806 
  bar:1821 
  bar:1826 text:1826
  bar:1831
  bar:1836 
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 
  bar:1851 
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 
  bar:1881 
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 
  bar:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 
  bar:1975 
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 
  bar:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2009

PlotData=
 color:barra width:15 align:left
 bar:1801 from:0 till: 953
 bar:1806 from:0 till: 940
 bar:1821 from:0 till: 1046
 bar:1826 from:0 till: 1156
 bar:1831 from:0 till: 1212
 bar:1836 from:0 till: 1256
 bar:1841 from:0 till: 1354
 bar:1846 from:0 till: 1462
 bar:1851 from:0 till: 1552
 bar:1856 from:0 till: 1509
 bar:1861 from:0 till: 1653
 bar:1866 from:0 till: 2009
 bar:1872 from:0 till: 2644
 bar:1876 from:0 till: 3158 
 bar:1881 from:0 till: 4043 
 bar:1886 from:0 till: 4235 
 bar:1891 from:0 till: 4243 
 bar:1896 from:0 till: 3886 
 bar:1901 from:0 till: 3224 
 bar:1906 from:0 till: 3211
 bar:1911 from:0 till: 3231
 bar:1921 from:0 till: 2877
 bar:1926 from:0 till: 3155 
 bar:1931 from:0 till: 3249
 bar:1936 from:0 till: 2972
 bar:1946 from:0 till: 2849
 bar:1954 from:0 till: 3255 
 bar:1962 from:0 till: 3641 
 bar:1968 from:0 till: 3545
 bar:1975 from:0 till: 3424
 bar:1982 from:0 till: 3373 
 bar:1990 from:0 till: 3219
 bar:1999 from:0 till: 3148
 bar:2006 from:0 till: 3067


## Melestradurezh
*Maerez : Christine Basquin (2020-2026).
*Poblañs hep kontoù doubl : 2 787 den (2020).
*Stankter ar boblañs : 174 den/km².

## Dave ha notennoù
Gouelan Belcher

Ar **Gouelan Belcher** (liester: **Gouelini Belcher**) a zo un evn-mor, *Larus belcheri* eus e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en aodoù kornôg Suamerika.

## Daveoù ha liammoù

## Notennoù ha daveennoù
Gouelanig penn gell

Ar **Gouelanig penn gell** (liester : **Gouelaniged penn gell**) a zo un evn-mor, *Chroicocephalus brunnicephalus* eus e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Neizhañ a ra e douaroù uhel reter ar menezioù Tian Shan ha hanternoz an Himalaya.

## Liammoù diavaez
*  ''Chroicocephalus brunnicephalus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chroicocephalus brunnicephalus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gouelanig beg du

Ar **Gouelanig beg du** (liester: **Gouelaniged beg du**), *Chroicocephalus bulleri* eus e anv skiantel, a zo un evn-mor brosezat e Zeland-Nevez.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Daveoù ha notennoù
Gouelan lost du

Ar **Gouelan lost du** (liester: **Gouelini lost du**) a zo un evn-mor, *Larus crassirostris* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous war ribloù reter Manchouria, Kouril, Japan, kornôg Korea ha Sina.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
*  ''Larus crassirostris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Larus crassirostris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveoù ha notennoù
Gouelan Kalifornia

Ar **Gouelan Kalifornia** (liester : **Gouelini Kalifornia**) a zo ur spesad evned-mor, *Larus californicus* eus e anv skiantel.

Dibabet e oa bet gant Utah (Stadoù-Unanet Amerika) da evn ar stad.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, pesked ha vioù peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Larus californicus albertaensis*, eus kreisteiz Mackenzie, Alberta ha kornôg Manitoba da South Dakota,
* *L. c. californicus*, o neizhañ eus reter Washington da Wyoming hag o c'hoañviñ e kreisteiz Mec'hiko.

## Liammoù diavaez
*  ''Larus californicus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Larus californicus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gouelanig penn louet

Ar **gouelanig penn louet** a zo ur spesad evned-mor, *Chroicocephalus cirrocephalus* an anv skiantel anezhañ, hag a c'haller kavout koulz en Afrika hag e Suamerika.

Anvet e voe *Larus cirrocephalus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar besked.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Chroicocephalus cirrocephalus cirrocephalus*, en Ecuador ha Perou ; eus aodoù kreiz Brazil da Arc'hantina,
* *C. c. poiocephalus*, e stêrioù hag aodoù Afrika issahara ha Madagaskar.

## Liammoù diavaez
*  ''Larus cirrocephalus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Larus cirrocephalus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennnoù
Rainsars

**Rainsars** a zo ur gumun hag ur gêriadenn eus departamant Norzh e Bro-C'hall.
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Douaroniezh
E gevred an departamant emañ ar gumun.
*Gorread : 6,16 km².
*Uhelder bihanañ: 160 m.
*Uhelder brasañ : 223 m.
## Emdroadur ar boblañs 1793-2006

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize = width:780 height:300
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:350
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1801 text:1801
  bar:1806 
  bar:1821 
  bar:1826 text:1826
  bar:1831
  bar:1836 
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 
  bar:1851 
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 
  bar:1881 
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 
  bar:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 
  bar:1975 
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 
  bar:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2009

PlotData=
 color:barra width:15 align:left
 bar:1801 from:0 till: 209
 bar:1806 from:0 till: 220
 bar:1821 from:0 till: 288
 bar:1826 from:0 till: 279
 bar:1831 from:0 till: 271
 bar:1836 from:0 till: 269
 bar:1841 from:0 till: 267
 bar:1846 from:0 till: 260
 bar:1851 from:0 till: 307
 bar:1856 from:0 till: 278
 bar:1861 from:0 till: 264
 bar:1866 from:0 till: 257
 bar:1872 from:0 till: 275
 bar:1876 from:0 till: 262 
 bar:1881 from:0 till: 294 
 bar:1886 from:0 till: 276 
 bar:1891 from:0 till: 279 
 bar:1896 from:0 till: 290 
 bar:1901 from:0 till: 265 
 bar:1906 from:0 till: 260
 bar:1911 from:0 till: 260
 bar:1921 from:0 till: 240
 bar:1926 from:0 till: 233 
 bar:1931 from:0 till: 214
 bar:1936 from:0 till: 214
 bar:1946 from:0 till: 199
 bar:1954 from:0 till: 206 
 bar:1962 from:0 till: 226 
 bar:1968 from:0 till: 219
 bar:1975 from:0 till: 211
 bar:1982 from:0 till: 236 
 bar:1990 from:0 till: 238
 bar:1999 from:0 till: 220
 bar:2006 from:0 till: 218


## Melestradurezh
*Maer : Colette Wattremez (2020-2026).
*Poblañs hep kontoù doubl : 183 den (2020).
*Stankter ar boblañs : 30 den/km².

## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Gwinizh

Ar **gwinizh** a zo un ed.

## Spesadoù
*T. aestivum**T. aethiopicum*
*T. araraticum**T. boeoticum*
*T. carthlicum**T. compactum*
*T. dicoccon**T. durum*
*T. ispahanicum**T. karamyschevii*
*T. militinae**T. monococcum*
*T. polonicum**T. spelta*
*T. timopheevii**T. trunciale*
*T. turanicum**T. turgidum*
*T. urartu**T. vavilovii*
*T. zhukovskyi*
## Eostadoù

## Dave ha notennoù
Tecwyn

**Tecwyn** a oa ur sant brezhon er VIvet kantved, e Rouantelezh Gwynedd, en hanternoz Kembre.

Gantañ e vije bet savet iliz Llandecwyn, e-kichen Llanfihangel y Traethau en Ardudwy, e Gwynedd.

Mab e vije bet da Ithel Hael (pe Ithael Hael). Div listenn zo eus bugale Ithel. En hini gentañ eo meneget ar sent Tanwg, Gredifael, ha Fflewyn, a zo stag o anv eus Gwynedd. Hervez al listenn all e vije breur da'r sent Fflewyn, Tegai, Trillo, Twrog, Llechid, ha Baglan.

A-hervez e vije deuet eus Breizh gant sant Cadfan hag Emyr Llydaw da sevel Llandecwyn.

Ur groaz keltiek kozh a voe kavet e 1879 pa vez diskaret an iliz d'ober unan nevez en he lec'h. 

Lidet e vez Tecwyn d'ar 14 a viz Gwengolo.

## Levrlennadur
*

## Pennadoù kar
*Tecwyn Ifan
Blodeuwedd

Ur plac'h hud eo **Blodeuwedd** krouet gant ar strobinellerien Gwydion fab Dôn ha Math fab Mathonwy da vout pried da Lleu Llaw Gyffes. Hec'h istor a lenner er Mabinogi, e skourr Math fab Mathonwy. 

## Mojenn Blodeuwedd

Krouet eo bet Blodeuwedd gant Gwydion ap Dôn ha Math fab Mathonwy, diwar bleunioù derv, banal ha rouanez-ar-pradeier, da vout pried da Lleu Llaw Gyffes. Ar bravañ maouez zo er bed eo-hi. Aet eo da chom gant he fried Lleu Llaw Gyffes da Domen y Mur, lec'hienn ur c'hreñvlec'h roman kozh e-kichen Trawsfynydd hiziv.
Un deiz ez eas Lleu da welout ar roue Math d'e lez, e Caer Dathyl. E-keit-se e tegouezhas, en e di, Gronw Pebyr, aotrou Penllyn, a oa o chaseal er vro. Ha Blodeuwedd da orgediñ ouzh Gronw Pebr. Hag an daou da itrikañ lazhañ Lleu. Met n'halle ket Lleu bezañ lazhet evel un den ordinal.

Evel pinijenn e voe troet en kaouenn gant Gwydion.

## Gerdarzh
Savet e vije anv Blodeuwedd diwar *blodau* (bleuñvenn) ha *gwedd* (gwez). Met un adstumm zo, *Blodeufedd*, diwar *blodeu* ha *medd* (mez, chouchenn). 
 
## Lennegezh
Gant Saunders Lewis eo bet savet ar pezh anvet *[[Blodeuwedd (pezh-c'hoari)|Blodeuwedd]]*, diazezet war ar vojenn.

## Film
Ur film, *[[Tylluan Wen (fflm)|Tylluan Wen]]* zo bet graet e 1997 gant ar gompagnunezh Ffilmiau'r Nant evit S4C, diwar romant Angharad Jones, *Y Dylluan Wen*.

## Levrlennadur
* W.J. Gruffydd, *Math Vab Mathonwy* (Caerdydd, 1928). Skrid orin ha troidigezh saoznek.
* Ifor Williams (gol.), *Pedeir Keinc y Mabinogi* (Caerdydd, 1930)
Gouelan Hemprich

**Gouelan Hemprich** (liester: **Gouelini Hemprich**) a zo un evn-mor, *Ichthyaetus hemprichii* eus e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous eus ribloù Mor Ruz ha Pleg-mor Persia da greisteiz Pakistan ha hanternoz Kenya.

## Liammoù diavaez

*  ''Ichthyaetus hemprichii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Ichthyaetus hemprichii''  war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Ichthyaetus

***Ichthyaetus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gouelini.

## Spesadoù
* *[[Ichthyaetus relictus]]*
*Gouelan Korsika, *Ichthyaetus audouinii*
*Gouelanig penn du, *Ichthyaetus melanocephalus*
*Gouelan penn du Rusia, *Ichthyaetus ichthyaetus*
*Gouelan lagad gwenn, *Ichthyaetus leucophthalmus*
*Gouelan Hemprich, *Ichthyaetus hemprichii*

## Liammoù diavaez
Gouelan lagad gwenn

Ar **Gouelan lagad gwenn** (liester: **Gouelini lagad lemm**) a zo un evn-mor, *Ichthyaetus leucophthalmus* eus e anv skiantel, hag a vev tro-dro d'ar Mor Ruz.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Leucophaeus

***Leucophaeus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gouelini eus Amerika.

## Spesadoù
* *[[Leucophaeus scoresbii]]*
*Gouelan kazugel *Leucophaeus fuliginosus*
*Gouelan c'hoarzher, *Leucophaeus atricilla*
*Gouelanig Franklin, *Leucophaeus pipixcan*
* *[[Leucophaeus modestus]]*

## Liammoù diavaez
Gouelan kazugel

Ar **Gouelan kazugel** (liester: **Gouelini kazugel**) zo un evn-mor, *Leucophaeus fuliginosus* eus e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra en inizi Galápagos.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Gouelanig Franklin

**Gouelanig Franklin** (liester: **Gouelini Franklin**) a zo un evn, *Leucophaeus pipixcan* eus e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra en Amerika: e kreiz Kanada ha norzh kreiz ar Stadoù-Unanet e-pad an hañv, ha goañviñ a-hed aodoù ar Meurvor Habask en Amerika ar Su.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Chroicocephalus

***Chroicocephalus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gouelini.

## Spesadoù
*Gouelan beg moan, *Chroicocephalus genei*
*Gouelanig Bonaparte, *Chroicocephalus philadelphia*
*Gouelanig beg ruz, *Chroicocephalus scopulinus*
*Gouelanig gris, *Chroicocephalus novaehollandiae*
*Gouelanig beg du, *Chroicocephalus bulleri*
*Gouelanig an Andoù, *Chroicocephalus serranus*
*Gouelanig penn gell, *Chroicocephalus brunnicephalus*
*Gouelanig Patagonia, *Chroicocephalus maculipennis*
*Gouelanig maskl du, *Chroicocephalus ridibundus*
*Gouelanig penn louet *Chroicocephalus cirrocephalus*
*Gouelanig Hartlaub, *Chroicocephalus hartlaubii*
*Gouelanig Saunders, *Chroicocephalus saundersi*
**Chroicocephalus utunui* †

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Gouelanig Hartlaub

**Gouelanig Hartlaub** (liester: **Gouelaniged Hartlaub**) a zo un evn-mor, *Chroicocephalus hartlaubii* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous war aodoù kreisteiz Namibia ha kornôg Suafrika.

## Liammoù diavaez
*  ''Chroicocephalus hartlaubii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chroicocephalus hartlaubii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gouelanig Patagonia

Ar **Gouelanig Patagonia** (liester: **Gouelaniged Patagonia**) a zo un evn-mor, *Chroicocephalus maculipennis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e lec'hioù gleb kreisteiz Suamerika.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Gouelanig an Andoù

**Gouelanig an Andoù** (liester: **Gouelaniged an Andoù**) a zo un evn, *Chroicocephalus serranus* eus e anv skiantel. Bevañ a ra e Suamerika.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Ne vev ket kement-se war vord ar mor, met kentoc'h e lennoù uhel an Andoù.
## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Betania

**Bethania**, pe **Betania**, hervez an doare brezhonekaet, zo un anv-lec'h hebreek, deuet diwar an Testamant Nevez, hag a gaver e meur a vro.

## Yezhoù all
*Bethany, e saozneg
*Béthanie, e galleg

## Lec'h orin
**Betania* pe Al-Eizariya, kêr e-kichen Jeruzalem, en Israel bremañ.

## Lec'hioù all
###### 
*Bethania, Queensland, karter e Brisbane 

###### 
*Bethania (Ceredigion)
*Bethania (Gwynedd)
**Capel Bethania*, pe *Bethania Capel y Bedyddwyr Aberteifi*, chapel brotestant en Aberteifi.

###### 
*Bethania, North Carolina, krouet e 1759

## Tud
*Mari Betania, santez, Iañ kantved
*Maria Bethânia, kanerez vrazilian, XXvet kantved
Beg-sizailh

Ar **Beg-sizailh**, liester: **Begoù-sizailh**, a zo un evn-mor eus ar genad *[[Rynchops]]*.

## Spesadoù
* *[[Rynchops albicollis]]*
* *[[Rynchops flavirostris]]*
* *[[Rynchops niger]]*

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
Mari Betania

**Mari Betania** zo ur vaouez meneget en Testamant Nevez, diskiblez da Jezuz. C'hoar eo da Lazar ha Marta. 
Hervez an hengoun katolik e vije ar memes den evel Mari Magdala, pe santez Mari Madalen. Hervez ar brotestanted ha reizhkredenneien e vijent daou zen disheñvel. 

## Mojenn
Hervez ur vojenn diwanet er Grennamzer e vije deuet An Div Vari (:fr:Saintes Maries), Mari Betania ha Mari Madalen, da chom da Vro-Brovañs hag e vijent beziet e Saint-Maximin-la-Sainte-Baume. 

## Livadurioù
Meur a daolenn zo diwar-benn Jezuz e ti Marta ha Mari. E-touez ar re vrudetañ e c'haller menegiñ re Tintoretto, Jan Vermeer van Delft ha Diego Velázquez.

## Levrlennadur
* *Marthe et Marie*, Jean-Louis Chrétien, Guy Lafon, Etienne Jolet, Paris, Desclée de Brouwer, 2002 

## Pennad kar
*Maria Bethânia
Anous

***Anous*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù evned-mor kar d'ar skraved, krouet e 1826 gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852).Graet e vez **nodied** pe **morwenneled** anezho e brezhoneg.

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* *[[Anous albivitta]]*
** *A. a. *'albivitta***, ''imitatrix'' ha ''skottsbergii'',
* ''[[Anous ceruleus]]''
** ''A. c. '''ceruleus***, *murphyi*, *nebouxi*, *saxatilis* ha *teretirostris*,
* *[[Anous minutus]]*
** *A. m. atlanticus*, *americanus*, *diamesus*, *marcusi*, *melanogenys*, ***minutus*** ha *worcesteri*,
* *Anous stolidus* (Morwennel gantreat pe Nodi kantreat),
** *A. s. galapagensis*, *pileatus*, *ridgwayi* ha ***stolidus***,
* *[[Anous tenuirostris]]*
** *A. t. melanops* ha ***tenuirostris***.

## Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù *albivitta* ha *cerulea* er genad *[[Procelsterna]]* betek 2016.

## Notennoù ha daveennoù
Gygis

***Gygis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù evned-mor kar d'ar skraved, met bremañ, hervez rummatadur an IOC (doare 5.3, 2015), ne lakaer nemet ur spesad ennañ, gant isspesadoù.

## Isspesadoù
* *[[Gygis alba]]*
***[[Gygis alba alba]]*
** *[[Gygis alba candida]]*
** *[[Gygis alba microrhyncha]]* (lakaet gant lod da vezañ ur spesad)
** *[[Gygis alba leucopes]]*

## Rummatadur
Skravig aleout

Ar **Skravig aleout** (liester: **Skraviged aleout**) a zo un evn-mor, *Onychoprion aleuticus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en Inizi an Aleouted ha war aodoù tost Inizi Kouril, Kamchatka hag Alaska ha nijal kuit da Indonezia ha Singapour da c'hoañviñ.

## Rummatadur
Gwechall *Sterna aleutica*.

## Liamm diavaez
*  ''Onychoprion aleuticus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Onychoprion aleuticus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skrav kein gris

Ar **Skrav kein gris** (liester: **Skraved kein gris**) a zo un evn-mor, *Onychoprion lunatus* an anv skiantel anezhañ.

## Annez
Bevañ a ra al labous er Meurvor Habask.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skravig Amazonia er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Skravig Amazonia

Ar **Skravig Amazonia** a zo ur spesad evned eus ar genad *[[Sternula]]*, *Sternula superciliaris* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer al labous e Suamerika ma plij dezhañ bevañ e-kichen an takadoù dour.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skravig Amazonia er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

* ''Sternula superciliaris'' war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Skrav kuchenn bras

Ar **Skrav kuchenn bras** (liester: **Skraved kuchenn bras**) a zo un evn-mor, *Thalasseus bergii* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous pergen war aodoù Afrika ha ledenez Arabia hag en Azia ar Gevred hag Okeania.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skrav kuchenn bras er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.2. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

Anvet gwechall *Sterna bergii*.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Skrav meur

Ar **Skrav meur** (liester: **Skraved meur**), pe **Skrav roueel**, a zo un evn-mor, *Thalasseus maximus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl war aodoù Karib, Suamerika hag Afrika ar C'hornaoueg.

## Rummatadur
Gwechall *Sterna maxima*.

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skrav meur er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

## Notennoù
Skrav Bernstein

Ar **Skrav Bernstein** (liester: **Skraved Bernstein**) a zo un evn-mor, *Thalasseus bernsteini* eus e anv skiantel, hag a vev en Azia ar reter.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skrav Bernstein er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

Anvet gwechall *Sterna bernsteini*.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Sterna

***Sterna*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Trizek spesad a ya d'ober ar genad :
* *[[Sterna acuticauda]]*,
* *[[Sterna aurantia]]*,
* ar skravig Dougall (*Sterna dougallii*)
** *S. d. arideensis*, *S. d. bangsi*, *S. d. dougallii*, *S. d. gracilis* ha *S. d. korustes*,
* ar skravig Forster (*Sterna forsteri*),
* *[[Sterna hirundinacea]]*,
* ar skravig boutin (*Sterna hirundo*)
** *S. h. hirundo*, *S. h. longipennis*, *S. h. minussensis* ha *S. h. tibetana*,
* skravig an Hanternoz (*Sterna paradisaea*),
* *[[Sterna repressa]]*,
* *[[Sterna striata]]*,
* *[[Sterna sumatrana]]*
** *S. s. mathewsi* ha *S. s. sumatrana*,
* *[[Sterna trudeaui]]*,
* ar skravig Kergelenn (*Sterna virgata*)
** *S. v. mercuri* ha *S. v. virgata*,
* *[[Sterna vittata]]*
** *S. v. bethunei*, *S. v. gaini*, *S. v. georgiae*, *S. v. sanctipauli*, *S. v. tristanensis* ha *S. v. vittata*.

## Notennoù ha daveennoù
Kann

Ar ger skrivet **Kann** a c'hall bezañ brezhonek pe alamanek, distaget disheñvel en div yezh.

## Anb brezhonek
**Kann** ['kãn] zo ur ger brezhonek a denn da veur a dra.
**kann*, da lavarout eo piladeg, lardadeg, taolioù dorn ha taolioù treid pe bazhadoù
**ger a gaver en emgann
***evel Emgann Ballon
**kann*, pe kant, evel e-barzh 
**loargant,
**pe kann al loar
**ha Kann al Loar
**kann*, evel-e-barzh *[[gwenn]]-kann*.

## Anv alamanek
**Kann** ['kan] zo un anv-familh alamanek a orin hebreek, skrivet Kahn alies:

### Tud
* Alphonse Kann (1870 - 1948), un dastumer traezoù arz eus Bro-C'hall
* Marcus Kann (1820–1886), ur c'hoarier echedoù eus Aostria
* Robert A. Kann (1906–1981), un istorour genidik eus Aostria
* Stan Kann (1924 - 2008), ur soner e Stadoù Unanet Amerika

## Pennadoù kar
*Kahn, Kahn ( pe Cahn), Kan, Can.
Bethany

**Bethany** zo un anv-lec'h saoznek, deuet da vout un anv-bihan saoznek ivez, kar d'an anv Betania e brezhoneg.

## Gerdarzh
Dont a ra eus an anv-lec'h hebreek Betania, meneget en Testamant Nevez. 

## Yezhoù all
**[[Betania]]*, e brezhoneg, italianeg, kastilhaneg hag all.
**[[Béthanie]]*, e galleg.

## Lec'hanvadurezh
###### 
*Bethany (Aostralia ar Su)

### 
*Bethany Maia Villiers (Wellingborough)

###### 
*Bethany (Ontario), e kêr Kawartha Lakes
**Bethany*, Kontelezh Lennox hag Addington, Ontario
*Béthanie (Kebek)

### 
*Bethany (Kerne-Veur)

###### 
*Bethanie (Namibia)

###### 
*Bethanie (Stad-Dieub)

###### 
*Bethany (Connecticut)
*Bethany Beach (Delaware)
*Bethany (Illinois)
*Bethany (Indiana)
*Bethany (Kentucky), e kontelezh Wolfe
*Bethany, e Louisville (Kentucky)
*Bethany (Louisiana)
*Bethany (Missouri)
*Bethany (Nebraska)
*Bethany (New York)
*Bethany (Ohio)
*Bethany (Oklahoma)
*Bethany (Oregon)
*Bethany (Pennsylvania)
*Bethany (Tennessee), en kontelezh Warren
*Bethany (Teksas)
*Bethany (Virginia)
*Bethany (Virginia ar C'hornaoueg)

## Anv-bihan

Ral e oa a-raok ar bloavezhioù 1980 er broioù saoznek, implijet dreist-holl gant ar Gatoliked en enor da vMari Betania.

E Breizh-Veur e oa an 59 anv-bihan muiañ roet d'ar merc'hed e Bro-Saoz ha Bro-Gembre e 2010, pa oa en 11 plas e 1999. An 79 muiañ roet e oa e Bro-Skos e 2010. 

Er Stadoù-Unanet e oa ar 100 anv muiañ roet er bloavezhioù 1980, e blas gwellañ a dizhas e 1987 pa oa 87. Mont a reas war ziskar goude-se betek an 369 plas e 2010.

Tud vrudet :
*Bethany Beardslee, kanerez soprano
*Bethany Dillon, kanerez rock
*Bethany Joy Galeotti, kanerez stadunanat
*Bethany Hamilton, surferez a voe debret he brec'h gant ur morvleiz
*Bethany Joy Lenz, aktourez stadunanat
*Bethany McLean, skrivagnerez
*Bethany Mosher, skrivagnerez

## Pennadoù kar
*Mari Betania
*Maria Bethânia
Godog gouzoug gwenn

Ar **Godog gouzoug gwenn** (liester: **Godoged gouzoug gwenn**) a zo un evn-mor, *Synthliboramphus antiquus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Godog Xantus

Ar **Godog Xantus** a zo un evn-mor, *Synthliboramphus hypoleucus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra er-maez da ledenez Baja California.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Dave
Pengouin

**Pengouin** zo un termen diresis a c'hell ober dave da veur a evn :
* en hantervoul su :
** ar manked, evned an urzhiad *Sphenisciformes*, dic'houest da nijal ;
* en hantervoul norzh:
** ar spesad *[[Pinguinus impennis]]*, ar **god bras**, un evn aet da get en  kantved, dic'houest da nijal. 

Seblantout a rafe an anv dont eus ar gerioù brezhonek penn ha gwenn, met du eo penn an evn, gant ur mell tarch gwenn avat da goulz ar parañ, ha rizennoù gwenn a-hend-all.
Timadell divroudenn

An **dimadell divroudenn** (*Rhinoptilus africanus*) a zo un evn hag a vev e reter ha su Afrika.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Daveennoù
Timadell Jerdon

An **dimadell Jerdon** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Glareolidae, *Rhinoptilus bitorquatus* an anv skiantel anezhañ.

Ur gwir dakson Lazar an hini eo : bet kavet e 1848 gant ar skiantour breizhveuriat Thomas Caverhill Jerdon (1811-1872) ne voe ket adwelet kent 1986.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

Emañ brosezat al labous e stad Andhra Pradesh, e gevred India.

## Liammoù diavaez
*  ''Rhinoptilus bitorquatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù
Úna

**Úna** zo un anv-bihan iwerzhonek roet d'ar merc'hed. Gallout a rafe dont eus *uan*, a zo oan. 
Skrivet e vez ivez Oona pe Oonagh.

## Tud
*Úna O'Connor (ganet e 1938), sportourez iwerzhonat, 
*Úna O'Donoghue (ganet e 1981), sportourez iwerzhonat, 
*Úna MacLochlainn (ganet e 1987), kanerez iwerzhonat,

## Notennoù
Oona

**Oona** zo un anv-bihan saoznek, diwar an anv-bihan iwerzhonek *[[Úna]]*. Kavet e vez *[[Oonagh]]* ivez.

## Tud
*Oona Hart
*Oona King
*Oona Louhivaara
*Oona O'Neill
*Oona Garthwaite
Sant-Mark (Brest)

**Sant-Mark** a zo ur gumun a-wezharall eus Breizh e departamant Penn-ar-Bed. Ur c'harter e Brest eo bremañ.
## Douaroniezh
## Istor
* Ur barrez eus eskopti Leon e oa. 
### [[Dispac'h Gall]]
* 1790: dont a reas Sant-Mark da vezañ ur gumun. 
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar c'hure, Le Cap e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 115 gwaz ag ar gumun, eleze 2,85% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### Stagidigezh
* Staget e voe kumun Sant-Mark ouzh kumun Brest e 1945.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 11 a viz Du 1930. 
## Sonerezh
* Brudet eo bagad Kevrenn Brest-Sant-Mark.
## Brezhoneg
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Pennadoù kar
* Kanton Brest-Sant-Mark
* Mark
## Notennoù ha daveoù
Marcos

**Marcos** zo un anv-bihan spagnolek, hag a glot gant Mark e brezhoneg. **Markos** eo ar stumm gresianek. 

## Gerdarzh
Eus Marcus e latin.

## Yezhoù all
*en alamaneg: "Markus"
*e brezhoneg, saozneg ha nederlandeg, norvegeg, svedeg: "Mark"
*e bulgareg: "Марк" ('Mark')
*en euskareg: "Marko"http://www.euskaltzaindia.net/eoda/izenak.asp?testua=Marcos&hizkuntza=eu
*e finneg: "Markus, Markku"
*e galleg ha katalaneg: "Marc"
*e gresianeg: "Μάρκο" (Marko)
*en hungareg: "Márka"
*en islandeg: "Markús"
*en italianeg: "Marco"
*e latveg: "Markė"
*e poloneg: "Marek"
*e ruseg: "Марка" ('Marka')
*e sloveneg: "Marko"
*e spagnoleg: "Marcos"

## Anv-bihan
*Marcos Portugal (1762-1830), sonaozour portugalat 
*Marcos Valle, sonaozour braziliat
*an iskomandant Marcos, politikour mec'hikan.

## Anv-tiegezh
*Cristina Marcos, aktourez spagnol.
*Rubén Marcos, melldroader chileat
*Ferdinand Marcos, 10vet prezidant ar Republik Filipinez, ha diktatour
*Imelda Marcos, e bried.
*Juan De Marcos González, un den a bouez e sonerezh Kuba, krouer ar strollad Sierra Maestra, unan eus kenaozerien ar film Buena Vista Social Club.
*Lisa Marcos, aktourez kanadian

## Lennegezh
*Aviel Mark

## Pennadoù kar
*San Marcos
San Marcos

**San Marcos** zo un anv-lec'h spagnolek diazezet diwar anv an avielour Sant Mark.

## 
* San Marcos Sierras, e Departamant Cruz del Eje, e Proviñs Córdoba (Arc'hantina).
* San Marcos Sud, e Departamant Unión.
* San Marcos, e Departamant Santa Victoria e Proviñs Salta.

## 

## 
* Villa San Marcos, karter e Temuco.

## 
* San Marcos de Tarrazú, ppennlec'h kanton Tarrazú, e proviñs San José.

## 
*San Marcos, kumun e departamant San Salvador.

## 
*San Marcos, departamant, 
*San Marcos, kumun en departamant.

## 
* San Marcos de Colón, e departamant Choluteca.
* San Marcos de la Sierra, e departamant Intibucá.
* San Marcos de Caiquín, e departamant Lempira.
* San Marcos
* San Marcos

## 
* San Marcos, e departamant Sucre.

## 
* San Marcos

## 
* San Marcos, kumun e Guerrero.
* San Marcos, e Jalisco.
* San Marcos Arteaga, en Oaxaca.
* San Marcos Ixquitlán
* San Marcos Yachihuacaltepec, kêriadenn .

## 
*San Marcos, ur gêr

## 
** San Marcos

## 
* San Marcos, e Florida.
* San Marcos, e Kalifornia.
* San Marcos, e Texas.

## Savadurioù
* Catedral de San Marcos de Arica, iliz katolik en Arica, Chile.
* Castillo de San Marcos, en El Puerto de Santa María, Spagn.
* Jardín de San Marcos, en Firenze, Italia.
* Universidad Nacional Mayor de San Marcos, kentañ skol-veur Perou ha koshañ hini Amerika.

## A bep seurt
* Feria Nacional de San Marcos, en Aguascalientes
* San Marcos
* Fiesta taurina de San Marcos en Beas de Segura, Spagn.

## Pennadoù kar
* Marcos
* Iliz San Marcos

## Pennadoù kar
* San Marco
* Sant Mark
Blake ha Mortimer

**Blake et Mortimer** a zo ur rummad bannoù treset bet krouet gant an treser belgiat Edgar P. Jacobs e 1946, ha kendalc'het, goude e varv e 1987, gant Bob de Moor, ha goude-se gant Jean Van Hamme, Ted Benoit, Yves Sente, André Juillard, René Sterne, Chantal De Spiegeleer ha Aubin Frechon. Embannet int bet gant embannadurioù al Lombard, ha bremañ e vezont embannet gant éditions Blake et Mortimer, ur skourr eus ar strollad Dargaud. Rak embannet e oa an istorioù e-barzh *[[Le Journal de Tintin]]* e-pad meur a vloaz.

## Tudennoù
*Sellout ouzh ar pennad : Roll tudennoù Blake ha Mortimer

Meur a dudenn a vez adkavet en un doare reoliek er rummad bannoù treset. An tudennoù pennañ o vezañ **[[Francis Blake]]** ha **[[Philip Mortimer]]**, hag ar c'horonal **[[Olrik]]**, hag a zo un den drouk hag enebour a-viskoazh d'an daou all.

## Liammoù diabarzh
* Francis Blake
* Philip Mortimer
* Edgar P. Jacobs
* Olrik
* Tintin (kazetenn bannoù treset)
* Roll ar bannoù treset brudet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
*
Timadell deirroudenn

An **dimadell deirroudenn** a zo ur spesad evned, *Rhinoptilus cinctus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Hemerodromus cinctus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1863) gant an evnoniour alaman Theodor von Heuglin (1824-1876).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Afrika :
* *Rhinoptilus cinctus balsaci*, e kreisteiz Somalia, biz Kenya,
* *R. c. cinctus*, e gevred Soudan, gwalarn Kenya,
* *R. c. emini*, e kreisteiz Kenya, Tanzania, hanternoz Zambia,
* *R. c. mayaudi*, en Etiopia, hanternoz Somalia,
* *R. c. seebohmi*, eus kreisteiz Angola ha hanternoz Namibia da Zimbabwe ha hanternoz Suafrika.

## Liammoù diavaez
*  ''Rhinoptilus cinctus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Rhinoptilus cinctus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Oonagh

**Oonagh** zo un anv-bihan skosat, kenorin gant an anv-bihan saoznek *[[Oona]]*, deuet eus an anv-bihan gouezelek pe iwerzhonek *[[Úna]]*.

## Tud
* Oonagh McDonald
* Oonagh Mullarkey

## Pennadoù kar
* Oona, doare saoznek
* Úna, en iwerzhoneg
Samoa

**Samoa**, ent-ofisiel *Stad Dizalc'h Samoa*, anvet betek 1997 *Samoa ar C'hornaoueg* ha gwechall Samoa Alaman, a zo ur stad eus Okeania, e Meurvor Habask ar Su. Lodenn gornaouek Enezeg Samoa a zo en he dalc'h. Deuet eo da vezañ dizalc'h diouzh Zeland-Nevez e 1962. Upolu, e-lec'h m'emañ Apia ar gêr-benn, ha Savai’i eo an enezennoù pennañ.

## Notennoù
Nerys

**Nerys** zo un anv-bihan kembraek, hag a deufe eus an anv hengembraek *Generys*, a dalvezje kement hag *itron wenn*.

## Tud
*Nerys Hughes, aktourez
Conceição

**Conceição** zo un anv-bihan portugalek hag anv-lec'h, deveret eus *Nossa Senhora da Conceição* unan eus anvioù portugalek ar Werc'hez Vari er relijion gatolik.

## Yezhoù all
*Concepción, e spagnoleg

## Tud
*Dinalva Conceição Oliveira Teixeira, stourmerez enep diktatouriezh an arme
***Maria da Conceição Ferreira** kanerez portugalat anavezet evel Maria Clara
**Maria da Conceição de Souza Cahú*, pe Cahú, treserez vraziliat
*Adriana Conceição Colin, dougerez-dilhad vraziliat
*Cornélio da Conceição Gama, politiker retertimorat

#### 
***[[Conceição (Paraíba)|Conceição]]**, e Paraíba ;
*Conceição da Feira, e Bahia ;
*Conceição do Coité, e Bahia ;
*Conceição do Jacuípe, e Bahia ;
*Conceição da Barra, en Espírito Santo ;
*Conceição do Castelo, en Espírito Santo ;
*Conceição do Lago-Açu, e Maranhão ;
* Conceição da Aparecida, e Minas Gerais ;
*Conceição da Barra de Minas, e Minas Gerais ;
*Conceição das Alagoas, e Minas Gerais ;
*Conceição das Pedras, e Minas Gerais ;
*Conceição de Ipanema, e Minas Gerais ;
*Conceição do Mato Dentro, e Minas Gerais ;
*Conceição do Pará, e Minas Gerais ;
*Conceição do Rio Verde, e Minas Gerais ;
*Conceição dos Ouros, e Minas Gerais ;
*Conceição do Araguaia, e Pará ;
*Conceição do Canindé, e Piauí ;
*Conceição de Macabu, e stad Rio de Janeiro ;
*Conceição do Tocantins, e Tocantins.

#### 
*Conceição, e distrig Covilhã
*Conceição, e distrig Faro 
*Conceição, e distrig Horta
*Conceição, e distrig Ourique
*Conceição, e distrig Peniche
*Conceição, e distrig Ribeira Grande 
*Conceição, e distrig Tavira
*Conceição, e distrigVila Viçosa

## Tud
*Dinalva Conceição Oliveira Teixeira,
*Maria da Conceição Ferreira o Maria Clara
*Maria da Conceição de Souza Cahú, o Cahú,
*Adriana Conceição Colin,
*Cornélio da Conceição Gama
*Estanislau da Conceição Aleixo Maria da Silva
Marc

**Marc** zo un anv-bihan katalanek ha gallek, diwar an anv latin Marcus, hag a glot gant Mark e brezhoneg.

## Tud
### Anv-bihan
*Marc Allégret (1900-1973), filmaozer ha saver senario gall
*Marc Aryan, kaner gallek a orin armenian
*Marc Chagall, livour rus
*Marc Gomez, marc'hhouarner roazhonat, gounezet gantañ Milan-San Remo
*Marc Lavoine, kaner gallek
*Marc Ravalomanana (g. e 1949), prezidant Madagaskar
*Marc Guillemot (g. e 1959), bageer-dre-lien
*Marc Pajot (g. e 1953), bageer-dre-lien

### Anv-tiegezh
**Ausiàs Marc* pe Ausiàs March, barzh katalanek.
*Franz Marc (1880 – 1916) livour alaman, lazhet er brezel

## Pennadoù kar
*Saint-Marc
*Mark
*Marcq 
*Marc'h
*Marco ha Marcos
*Marek
*Marcus ha Markus
Marco

**Marco** zo un anv-bihan italianek, deuet eus an anv latin Marcus.

## Stummoù all
*Stummoù bihanaat:* Marcolino, Marcolone, Marcuccio*.
*Deveradoù: *Gianmarco, Giammarco, Marcantonio, Marcaurelio.*
*Anv-plac'h: *Marca.*

## Tud
*Marco Beltrami‎, sonaozour
*Marco Ferreri, filmaozer
*Marco Pantani, marc'hhouarner, marvet diwar gokain
*Marco Polo, beajour

## Anv-lec'h
* Marco - kumun gozh e proviñs Trento, rann pe karter eus Rovereto
*Gwelout San Marco

## Pennadoù kar
*Marcos
*Mark
*Marcello
Concepción

**Concepción** zo un anv-bihan hag un anv-lec'h spagnolek. 

## Orin
**Concepción** zo un anv-bihan, evel un toullad re all e spagnoleg pe katalaneg ( Amparo, Asunción, Ángeles, Araceli, Candelaria, Carmen, Consuelo, Dolores, Guadalupe, Lurdes, Mar, Mercedes, Milagros, Montserrat, Nuria, Paz, Pilar, Rocío, ...), deuet eus unan eus anvioù lec'hel ar Werc'hez.

## Berrstummoù
** Concha, Conchita, Conchi.*

## Yezhoù all
*Conceição‎, e portugaleg.
*Concetta, en italianeg

## Anv-bihan
 

*Concepción Arenal, skrivagnerez spagnolek, eus Galiza
*Concepción Bona, emsaverez a stourmas evit dizalc'hted ar Republik Dominikan.
**Concepción Guerrero*, ur garantez da Jorge Luis Borges, er bloavezhioù 1920.
*Concepción Gutiérrez (1954-), politikourez spagnol (PSOE)
**Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folc*, gwir anv ar ganerez katalan Montserrat Caballé

## Lec'hanvadurezh
###### 
*Concepción, e departamant Capayán e Catamarca;
* Concepción del Bermejo, en departamant Almirante Brown e proviñs Chaco;
* ur gêr gwechall, *'[[Concepción de Buena Esperanza|Concepción del Bermejo]] e [[proviñs Chaco]];
* [[departamento Concepción (Corrientes)|departamento Concepción]], en [[Corrientes]];
* [[Concepción (Corrientes)|Concepción Yaguareté-Corá]], pennlec'h departamant Concepción e proviñs Corrientes;
*[[Concepción del Uruguay]]
* [[Concepción de la Sierra]]
* [[Concepción (Tucumán)|Concepción]]

======
* *Isla Concepción'', a zo Conception Island e saozneg, yezh ofisiel ar vro;

###### 
* Concepción: kêrbenn proviñs Ñuflo de Chávez
* Laguna Concepción: lenn e-kreiz departamant de Santa Cruz hag en hanternoz al Llanos de Chiquitos

###### 
* `Concepción

###### 
* Concepción e departamant Antioquia
* Concepción e departamant Santander 

###### 

###### 
* Nuestra Señora de la Purísima Concepción de Acuña, e Texas

###### 
* Concepción, en Iloilo
* Concepción, en Misamis Occidental
* Concepción, en Romblon
* Concepción, en Tarlac

###### 
* Concepción Chiquirichapa
* Concepción Huista
* Concepción Las Minas
* Concepción Tutuapa
* Concepción, en Sololá

###### 
* Concepción, e departament Copán
* Concepción, e departament Intibucá
* Concepción, e departament Ocotepeque
* Concepción de María, e departament Choluteca
* Concepción del Norte, e departament Santa Bárbara
* Concepción del Sur, e departament Santa Bárbara

###### 
* Concepción, en Campeche
* Concepción, en Tabasco

###### 
* La Concepción, kumun e departamento de Masaya
*Concepción, ur menez-tan

###### 
* Concepción (Panamá)
* La Concepción

###### 
* Departamant Concepción (Paraguay)
* Concepción, pennlec'h an departamant-se

###### 
* Proviñs Concepción e departamant Junín
* Concepción, pennlec'h ar broviñs
* Distrig Concepción, distrig e proviñs Concepción

###### 
*Corteconcepción
*Las Navas de la Concepción, e proviñs Sevilla
*Villanueva de la Concepción

###### 
* Concepción, en Zulia
Asunción

**Asunción**, diouzh hec'h anv ofisiel leun **La Muy Noble y Leal Ciudad de Nuestra Señora Santa María de la Asunción** (“kêr leal ha nobl-tre Hon Itron Santez Vari an Asompsion”), eo kêr-benn ha kêr vrasañ Paraguay. Emañ war c'hlann gleiz ar Río Paraguay a ra ar vevenn bolitikel etre Paraguay hag Arc'hantina. Er bloaz 2001 e oa war-dro 600 000 a dud o chom e kêr Asunción, met gant ar c'hêrioù tro-war-dro ez a d'ober un tolpad-kêr kalz pobletoc'h, anvet Gran Asunción, hag a zo 2 100 000 a dud pe war-dro o vevañ ennañ.

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ti-kêr Asunción
*  Fotoioù eus Asunción
Assunção

**Assunção** zo un anv-bihan portugalek.

## Orin
Dont a ra an anv eus Gorroidigezh ar Werc'hez, hervez ar gredenn gatolik.

## Yezhoù all
*Asunción‎, e spagnoleg

## Tud
 
*Assunção Hernandes, filmaozerez
*Maria da Assunção de Portugal, priñsez portugalat

## Lec'hanvadurezh
### 
* Assunção (Paraíba) — e Paraíba
* Assunção do Piauí — e Piauí
* Assunção (São Bernardo do Campo) — karter e São Bernardo do Campo
* Assunção (Barra Mansa) — karter e Barra Mansa
* Vila Assunção — karter e Porto Alegre

### 
* Assunção (Arronches) — parrez e kuzul Arronches
* Assunção (Elvas) — parrez e kuzul Elvas
Turniz Sumba

**Turniz Sumba** (*Turnix everetti*) a zo un evn hag a denn d'ar goailh hag a vev en enez Sumba (Indonezia).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Turniz Madagaskar

An **turniz Madagaskar** a zo un evn, *Turnix nigricollis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
Tennañ a ra al labous d'ar goailh.

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e Madagaskar.
Turniz Luzon

An **turniz Luzon** a zo un evn, *Turnix worcesteri* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv an evnoniour stadunanat Dean Conant Worcester (1866-1924).

## Kemenn d'al lennerien
Krouet e oa bet ar pennad gant an titl **Turniz Worcester** da gentañ-penn ha n'eus daveenn ebet hag a c'hallfe prouiñ gwirionded an anv **Turniz Luzon** e brezhoneg.

## Doareoù pennañ
Tennañ a ra d'ar goailh.

## Boued

## Annez
Emañ brosezat al labous e Luzon (hanternoz Filipinez).

## Liamm diavaez
* worcesteri'' war al lec'hienn ''Avibase''.
Morbig zu

Ar **vorbig zu** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Haematopodidae, *Haematopus ater* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad war aodoù kreisteiz ha kornôg Suamerika.

## Liammoù diavaez
*  ''Haematopus ater'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Haematopus ater'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
## Notennoù ha daveennoù
Feur-emglev Entrammes

**Feur-emglev Entrammes** a voe sinet er bloaz 863 etre ar roue Salaun hag ar roue Karl Voal en Abbati Entrammes (Mayenne, Bro-C'hall).

Kadarnaet e oa da Vreizh an douaroù bet gounezet gant Erispoe ha brasaet e oa ar vro betek ur vro "etre daou zour" (moarvat etre ar stêrioù Mezven ha Sarthe).

En he bleuñv e oa rouantelezh Breizh gant ar feur-emglev-mañ pa voe brasaet hep ma vije bet ezhomm eus ur brezel zoken.


Restr:Map Kingdom of Brittany 845-867-br.svg|**Rouantelezh Breizh, 845-867**


## Pennad kar
*Marz Breizh
Étrœungt

**Étrœungt** a zo ur gumun eus departamant gall Norzh e Bro-C'hall. 

## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik *Sant Varzhin*, bet savet e 1570, adc'hraet ar c'heur e 1776 goude un tangwall, adkempennet e 1854 hag e 1880. 
* Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: *Étrœungt Communal Cemetery* 

*Second Lieutenant* (*Eil Letanant*) e oa er *Leicestershire Regiment, 5th Bn*. Mervel a reas d'ar 7 a viz Du 1918 e dibenn ar Brezel bed kentañ.
## Armerzh
* Maget e vez saout ha givri evit o laezh. Daou laezhdi a oa a-raok er gumun, met serret int bet er bloavezhioù 1970. Laezh ar saout a ya d'ober keuz Maroilles ha Boulette d'Avesnes. Keuz-gavr a vez graet ivez.
## Douaroniezh

* War lez ar stêr Helpe mineure emañ Étrœungt.
## Emdroadur ar boblañs 1801-2006

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize  = width:780 height:400
PlotArea   = left:100 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:2700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1801 text:1801
  bar:1806 
  bar:1821 
  bar:1826 text:1826
  bar:1831
  bar:1836 
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 
  bar:1851 
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 
  bar:1881 
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 
  bar:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 
  bar:1975 
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 
  bar:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2009

PlotData=
 color:barra width:15 align:left
 bar:1801 from:0 till: 1541
 bar:1806 from:0 till: 1518
 bar:1821 from:0 till: 2062
 bar:1826 from:0 till: 2035
 bar:1831 from:0 till: 1987
 bar:1836 from:0 till: 2060
 bar:1841 from:0 till: 2183
 bar:1846 from:0 till: 2242
 bar:1851 from:0 till: 2290
 bar:1856 from:0 till: 2280
 bar:1861 from:0 till: 2306
 bar:1866 from:0 till: 2533
 bar:1872 from:0 till: 2504
 bar:1876 from:0 till: 2634 
 bar:1881 from:0 till: 2565 
 bar:1886 from:0 till: 2665 
 bar:1891 from:0 till: 2530 
 bar:1896 from:0 till: 2223 
 bar:1901 from:0 till: 2116 
 bar:1906 from:0 till: 2058
 bar:1911 from:0 till: 2094
 bar:1921 from:0 till: 1840
 bar:1926 from:0 till: 1729 
 bar:1931 from:0 till: 1715
 bar:1936 from:0 till: 1708
 bar:1946 from:0 till: 1646
 bar:1954 from:0 till: 1697 
 bar:1962 from:0 till: 1749 
 bar:1968 from:0 till: 1769
 bar:1975 from:0 till: 1582
 bar:1982 from:0 till: 1495 
 bar:1990 from:0 till: 1366
 bar:1999 from:0 till: 1396
 bar:2006 from:0 till: 1373


## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù