open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dendropicos elliotii

***Dendropicos elliotii*** (*Mesopicos elliotii* kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Polipicus Elliotii* (kentanv) da gentañ-penn (e 1863) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869) : dougen a ra anv an evnoniour stadunanat Daniel Giraud Elliot (1835-1915).

## Doareoù pennañ

## Boued
 

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Mesopicos elliotii elliotii*, eus mervent Kameroun da gornôg Angola, Gabon, Republik Demokratel Kongo ha reter Ouganda,
* *M. e. johnstoni*, e koadegi menezioù gevred Nigeria ha mervent Kameroun.

## Rummatadur
Renket e veze er genad *[[Mesopicos]]* kent.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendropicos elliotii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendropicos elliotii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Dendropicos gabonensis

***Dendropicos gabonensis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Dendrobates Gabonensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an daou skiantour gall Jules Verreaux (1807-1873) hag Édouard Verreaux (1810-1868).

## Doareoù pennañ

## Boued
 

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Dendropicos gabonensis gabonensis*, eus kreisteiz Kameroun da Republik Kreizafrikan, Republik Demokratel Kongo, kornôg Ouganda ha hanternoz Angola,
* *D. g. reichenowi*, e kreisteiz Nigeria ha mervent-pellañ Kameroun.

Sellet e veze ouzh *[[Dendropicos lugubris]]* evel un isspesad dezhañ (*Dendropicos gabonensis lugubris*) ivez gwechall.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendropicos gabonensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendropicos gabonensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Dendropicos spodocephalus

***Dendropicos spodocephalus*** (*Mesopicos spodocephalus* kent) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Dendrobates spodocephalus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).Sellet e voe outañ evel un isspesad — *Dendropicos goertae spodocephalus* — da z*[[Dendropicos goertae]]*.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Mesopicos spodocephalus rhodeogaster*, eus douaroù uhel kreiz Kenya da hanternoz-kreiz Tanzania,
* *M. s. spodocephalus*, e reter Soudan ha douaroù uhel kreiz ha kreisteiz Etiopia.

## Rummatadur
Renket e veze er genad *[[Mesopicos]]* kent.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendropicos spodocephalus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendropicos spodocephalus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Somme-Yèvre

**Somme-Yèvre** zo ur gumun eus Bro-C'hall, e departamant Marne.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Ur soudard breizhat a voe fuzuilhet er gumun gant al lu gall d'an 19 a viz Meurzh 1917.
## Monumantoù ha traoù heverk

File:Somme-Yèvre (51) Croix Rossin.jpg|Kroaz Rossin.

* Kroaz Rossin.
* Kroaz Maulvau.
* Iliz katolik *Sant Memmies*.

## Douaroniezh
* Emañ andon ar stêr Yèvre er gumun.
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
### Tud bet marvet eno
* Joseph Marie Rio, bet ganet d'an 28 a viz Mae 1886 e Brec'h (Breizh), soudardaet en Oriant, soudard en 72 Rujumant Troadegiezh, bet fuzuilhet gant al lu gall d'an 19 a viz Meurzh 1917 e-pad ar Brezel-bed kentañ evit bout «dilezet e bost dirak an enebour». 

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù

## Liammoù diavaez
Veniliornis callonotus

***Veniliornis callonotus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus callonotus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1841) gant an naturour breizhveuriat George Robert Waterhouse (1810-1888).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag [[isspesad]]où
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Veniliornis callonotus callonotus*, e mervent Kolombia (Nariño) ha gwalarn Ecuador (Guayas, El Oro),
* *V. c. major*, e mervent Ecuador (El Oro ha Loja) ha gwalarn Perou.

## Liammoù diavaez
*  ''Veniliornis callonotus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Veniliornis callonotus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Leuconotopicus albolarvatus

***Leuconotopicus albolarvatus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Leuconerpes albolarvatus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Norzhamerika :
* *Picoides albolarvatus albolarvatus*, eus avalpineged kreisteiz British Columbia da vervent Stadoù-Unanet Amerika,
* *P. a. gravirostris*, e mervent Kalifornia (menezioù trowardroioù Los Angeles ha San Diego).

## Rummatadur
Renket e veze er genad *[[Picoides]]* kent.

## Liammoù diavaez
*  ''Leuconotopicus albolarvatus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Leuconotopicus albolarvatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Leuconotopicus arizonae

***Leuconotopicus arizonae*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus arizonae* (kentanv) da gentañ-penn (e 1886) gant an evnoniour skosat Edward Hargitt (1835-1895).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ e kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika ha hanternoz Mec'hiko :
* *Picoides arizonae arizonae*, eus gevred Arizona da walarn Mec'hiko (hanternoz Sinaloa ha Durango dost),
* *P. a. fraterculus*, e kornôg Mec'hiko (eus kreisteiz Stadoù Sinaloa ha Durango dost da hini Michoacán).

## Rummatadur
Renket e veze er genad *[[Picoides]]* kent.

## Liammoù diavaez
*  ''Leuconotopicus arizonae'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Leuconotopicus arizonae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
George Latimer Bates

**George Latimer Bates**, bet ganet d'an 21 a viz Meurzh 1863 en Abingdon (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 31 a viz Genver 1940 e Chelmsford (Kontelezh Essex, Bro-Saoz), a oa un naturour stadunanat hag en devoa pleustret war an evnoniezh.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### [[Spesad]]où
* **D** : *[[Dendrocoptes dorae]]*,
* **M** : *[[Melichneutes robustus]]*,
* **T** : tourako Bannerman (*Tauraco bannermani*).

## Notennoù ha daveennoù
Milskoulm

## Anv galleg
Renouée des Oiseaux, Herbe aux Cents Noeux

## Anv Latin
*Polygonum aviculare*

## Uhelder
0,10 - 0,20 m

## Bleunienn
Gwenn, dister, adalek miz Mae betek miz Here

## Perzhioù
Kavet e vez an aliesañ e fraostoù, trevadoù, douar kouchet techet da vezañ aloubus. Al laboused a ra o mad deus ar greun. Niverus eo eo skoulmoù koeñvet ar c’horzennoù, alese e anv.

## Implij
Brudet e voe e Henamzer evit pareañ ouzh an droug-skevent. Troazhus, startaus, implijet eo ivez a-enep d’ar c’holl-gwad, d’ar foerell, d’ar remm, d’ar gwentl hag evel louzoù preñved.

## Daveoù
*Ya ! Sizhuniek nn 557 - 12 a viz C'hwevrer 2016 pennad gant Joseph Tanguy
Cas-lai

**Cas-lai** (*Hayscastle* e saozneg) zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e hanternoz Sir Benfro, e Kembre. Emañ er reter da gêr Tyddewi hag er gwalarn da Hwlffordd.

Dismantroù ur voudenn-castell eus an  zo. Eus an {{XIIvet kantved ivez eo iliz an Itron Varia ; adkempennet e voe e 1861 hag e 1927-28.

E 2011 e oa poblet Cas-lai gant 465 a dud, ha 167 anezho (37%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Somme-Suippe

**Somme-Suippe** zo ur gumun eus Bro-C'hall, e departamant Marne.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
 
File:Somme-Suippes. Prisonniers allemands - Fonds Berthelé - 49Fi479.jpg|Somme-Suippes. Prizonidi alaman.
 
* Savet e voe ur c'hamp prizonidi gant al lu gall.
* Implijet e voe an iliz katolik da ospital.
* Ur soudard breizhat a voe fuzuilhet er gumun gant al lu gall d'an 29 a viz Du 1916.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Ar vered vilourel gall, bet krouet e 1914, 4950 bez enni.
* Iliz katolik *Sant Pêr*.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
### Tud bet marvet eno
* Louis Legendre, ganet e Fegerieg (Breizh), korporal er 225 Rujumant Troadegiezh, fuzuilhet d'an 29 a viz Du 1916 gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ, da 33 bloaz.
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù

## Liammoù diavaez
Lizher Sant Jud

**Lizher Sant Jud** zo unan eus Lizheroù Katolik an Testamant Nevez. Troet eo bet e brezhoneg dindan renerezh Maodez Glanndour hag embannet gant Al Liamm e 1971 peurgetket.

Skrivet e vefe bet gant Jud (Youda), breur Jakez (Yakob), eskob Jeruzalem ha n'eo ket gant Jud an abostol. 
 
### Pegoulz eo bet skrivet  ?
Hevez Maodez Glanndour e vefe bet skrivet a-raok distruj Jeruzalzem gant ar Romaned e 70 GJK# E 61-62 hervez John A. T. Robinson, meneget gant André Chouraqui en e droidigezh eus ar Bibl Er « Bible de Jerusalem » e lenner e vefe bet skrivet etre 70 ha 80 GJK Lezel a ra Maodez Glanndour an traoù digor en e zigoradur d'al lzheroù katolik.

### Evit piv ?
Hervez Maodez Glanndour ez eo bet kaset al lizher-mañ da « ilizoù ar bed gresianek, lec'h ma oa falsdoktored o skignañ kelennadurezhioù difeiz diwar-benn ar C'hrist hag an Aeled#  Emaomp dija e penn kentañ ar «Gnosiz» a vo en he barr ur c'hantved diwezhatoc'h.»
Arabat bezañ souezhet hervezañ « o welout Jud oc'h implijout levrioù nann-kanonek al lennegezh rabinek, evel Levr Uhelsavidigezh Moizez, pe Levr Enoc'h. Displegañ a ra e soñjoù hervez an dud ma skriv dezho, hervez ar pezh o deus lennet pe glevet.».

### Peseurt kelennadurezh
Mard eo sklaer e skriv Jud enep ar « falsdoktored » n'eo ket anat evit an holl liamm e brezeg gant art « Gnosiz » ma kreder digoradur al lizheroù katolik a gaver er « Bible de Jérusalem » a-zivout taolennadur gant Jud eus kelennadurezh ar falsdoktored
Evit Madoez Glanndour setu ar pouezusañ : « Gwelomp dreist-holl el lizher-mañ kelennadurezh an Iliz kentañ : ar feiz, diazez pep buhez kristen (gwerzad 20), eo kement o desu kelennet an ebestel (gw.3,17) : feiz en unander Doue hag e Treinded ar personoù  (gw. 20,21,25), a c'houlenn santelezh an oberoù (gw.20,23) ha meuleudi rentet da vraster Doue (gw.25) ».

## Liamm diavaez
* Ar Bibl katolik e brezhoneg (Lizher Sant Jud)

## Notennoù ha daveennoù
Norman Boyd Kinnear

**Norman Boyd Kinnear**, bet ganet d'an 11 a viz Eost 1882 e Dinedin (Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Eost 1957 e Wimbledon (ur c'harter eus Londrez, Bro-Saoz), a oa ul loenoniour hag un evnoniour skosat.

## Listenn al laboused studiet gantañ
* **D**
: *[[Dendrocoptes dorae]]*, *[[Ducula bakeri]]*,
* **F**
: *[[Fulvetta ludlowi]]*,
* **T**
: trogon Ward (*Harpactes wardi*).

## Notennoù ha daveennoù
Wallmapuwen

**Wallmapuwen** (kement ha « broiz ar vro mapuche » e mapudungun) zo ur strollad politikel mapuche eus Chile, hag a zo e sez e Temuco, e Rannvro Araucanía.

Embann a ra bezañ ur gostezenn tud a-gleiz, demokrated, brogarourien mapuche, a-du gant emrenerezh o bro, ha laiked.

Klask a reont tizhout, en ur stad chileat liesvroadel, liesyezhek ha digreizennet, ur statud emrenerezh evit Rannvro Araucanía hag un toullad lec'hioù all a zo e rannvroioù all tro-dro, e Rannvro ar Biobío hag e Rannvro Los Ríos, ha sevel evel-se rannvro *Wallmapu*, ar vro m'emañ ar bobl Mapuche o chom.

## Notennoù
Dendrocopos darjellensis

***Dendrocopos darjellensis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus (Dendrocopus)* [sic] *darjellensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù norzh Iskevandir India :
* *Dendrocopos darjellensis darjellensis*, eus Nepal ha biz India da greisteiz Sina ha gwalarn Viêt Nam,
* *D. d. desmursi*, e kreiz Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos darjellensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos darjellensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Drive-by shooting

**Drive-by shooting** (brezhoneg: tennadenn o vleniañ) a vez graet eus un doare tagañ oc'h implij un arm-tan o tennañ adal ur garbed a vez implijet evit tec'hout kuit bliv goude an tennadenn. An doare tennadennoù-se a vez liammet alies gant feulster ar badennoù gang er c'hêrioù bras er Stadoù-Unanet met a vez adkavet dre ar bed a-bezh. 

Ar gadoniezh-se a vez awenet gant ar c'hoant da lakaat ur barrad aon da sevel d'an enebourien, da lazhadegañ buan tud. Un toullad arzourien eus bed an hip-hop a zo bet taget gant an doare d'ober-se; e-touez ar re lazhet anavezet e adkaver Tupac Shakur, Notorious B.I.G pe c'hoazh Mac Dre.

Implijet e oa bet dija an doare d'ober-se e-pad mare ar berz er bloavezhioù 1930 er Stadoù-unanet. Adkemeret eo bet abaoe gant bed ar sponterezh er Reter neshañ, pe e-pad brezel Liban pe c'hoazh gant an Talibaned en Afghanistan.
Edward Smith-Stanley

**Edward Smith-Stanley**, trizekvet kont Derby, bet ganet d'an 21 a viz Ebrel 1775 hag aet da Anaon d'an 30 a viz Mezheven 1851, a oa un dastumer, ul labourer-douar, un naturour hag ur politikour saoz.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Spesad]]où
* **B** : *[[Buphagus erythrorynchus]]*,
* **D** : *[[Dendropicos abyssinicus]]*.

## Notennoù ha daveennoù
ACAB

**ACAB** a c'hall bezañ evit :

*A.C.A.B., berradur al lugan "All Cops Are Bastards"
*A.C.A.B, berradur al lugan "Always Carry A Bible"
*Association of Community Access Broadcasters, kengevread radioioù eus Zeland-Nevez
**[[ACAB – All Cops Are Bastards]]*, ur film italian gant Stefano Sollima, deuet e-maez e miz Genver 2012
*Lesanv ar c'hoarier baseball Asdrúbal Cabrera, eus ar Cleveland Indians
*Activation Abacus code, meziant urzhiataer savet evit jediñ e bed an nukleel
Samuel Taylor Coleridge

**Samuel Taylor Coleridge** (21 Here 1772 – 25 Gouere 1834) a oa ur barzh saoz. Sellet a reer outañ alies, asambles gant e geneil William Wordsworth, evel unan eus barzhed kentañ ar romantelezh el lennegezh saoznek.

Ganet e voe Coleridge en Ottery St Mary, e Devon. Mab d’ur pastor e oa, hag ar bidoc’hig en un tiegezh dek a vugale. E-pad e vugaleaj e teuas da garout al lennegezh hag ar varzhoniezh. Mervel a reas e dad e 1781, pa ne oa nemet eizh vloaz. Mont a reas da Skol-veur Cambridge, d’ar Jesus College, met ne dapas diplom ebet eno. Anaoudegezh a reas e Cambridge gant Robert Southey. Dimeziñ a reas an daou baotr yaouank, daou varzh anezho, gant div c’hoar, Sara hag Edith Fricker, met dispartiañ a reas Coleridge diouzh e wreg diwezhatoc’h. 

E 1795 e reas Coleridge anaoudegezh gant ar barzh William Wordsworth ha dont a rejont da vezañ mignoned vras. Er bloavezhioù 1790 e krogas ivez da implijout laudanum, un dourenn diwar opiom, evit kaout an dizober eus poanioù en e gorf. En amzer-hont e veze implijet kalzik an opiom a-enep ar boan. A-hed ar peurrest eus e vuhez e chomas stag Coleridge ouzh an dramm-se ha gouzañv a reas diwarnañ. E 1797 ha 1798 e voe o vevañ e Somerset ha Wordsworth a oa e amezeg.

E 1798 e voe embannet barzhonegoù ganto o-daou en ul levr anvet *Lyrical Ballads*, ul levr a bouez en istor ar lennegezh romantel saoznek. Gant Wordsworth e oa bet skrivet ar braz eus ar barzhonegoù-se, met unan bennak a oa diwar zorn Coleridgei vez, evel *The Rime of the Ancient Mariner*, a seller outi evel e bennoberenn. Er bloavezh-se ivez e veajas Coleridge ha Wordsworth en Alamagn. Mont a reas Coleridge diouzh e du ha gweladenniñ meur a gêr ha meur a skol-veur. Anaoudegezh a reas gant labourioù prederourien alaman, evel Immanuel Kant. Pa zistroas da Vro-Saoz e reas e annez e Keswick, e Cumberland, nepell diouzh ti Wordsworth, a oa e Grasmere. Beajoù all a reas da Italia, Sikilia, Malta. Kleñvel a reas hag e 1817 e tilojas da vont da chom da di e vedisin, James Gillman, e Highgate e Londrez. Eno e varvas e 1834.

Ar varnerien lennegezh a sell ouzh Coleridge evel ur barzh meur. Tamallet ez eus dezhañ bezañ adimplijet skridoù tud all, met marteze ne ouie ket, pa oa dindan efed an opiom, e oa oc’h adskrivañ traoù en doa lennet e skridoù tud all. Ouzhpenn barzhonegoù en deus savet ivez skridoù prederouriezh ha burutelladennoù lennegezh. *Biographia Literaria* eo e oberenn bennañ e komz-plaen hag enni e kaver skridoù seurt-se.
East Williamston

**East Williamston** zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e kreisteiz Sir Benfro, e Kembre. Emañ er gwalarn da gêr Dinbych-y-Pysgod. N'eus anv kembraek ebet gant al lec'h-se hag a zo el lodenn saoznek eus Sir Benfro, er pezh a anved "Little England beyond Wales".

E 2011 e oa poblet East Williamston gant  a dud, ha 217 anezho (12,2%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Llanddewi Efelffre

**Llanddewi Efelffre** (saoznekaet e *Llanddewi Velfrey*) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e reter Sir Benfro, e Kembre. Emañ hanter-hent etre Arberth ha Hendy-gwyn ar Daf.

Un tammig er mervent d'ar gêriadenn emañ kreñvlec'hioù Llanddewi Gaer ha Caerau Gaer.

E 2011 e oa poblet Llanddewi Efelffre gant 393 a dud, ha 117 anezho (30,5%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Maizy

**Maizy** zo ur gumun en departamant Aisne, e rannvro Hauts-de-France e Frañs. 
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Ur soudard breizhat a voe fuzuilhet er gumun gant al lu gall d'an 13 a viz Mae 1915. 
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Varzhin*, rivinet.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*, nevez.
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
### Tud marvet eno
* François Marie **Bihouise**, bet ganet d'an 10 a viz Gouere 1878 e Kamorzh (Breizh), bet barnet d'ar marv evit *drouklazhadenn*, fuzuilhet gant al lu gall d'an 13 a viz Mae 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ ha douaret e Pontavert, met hervez Loeiz Herrieu, en deus ar boled rifet skoaz an ofisour hepken, hemañ a veze alies doc'h atahiniñ *ar soudard-se (...) hag é kennig koll dezhoñ. Da zek eur noz ema barnet Bihouez d'ar marv ha d'un eur da vintin ema diskaret, daouzek tenn ennañ*.

## Notennoù ha daveennoù
Dendrocopos himalayensis

***Dendrocopos himalayensis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus himalayensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant ar skiantourien vreizhveuriat William Jardine (1784-1843) ha Prideaux John Selby (1788-1867).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e takadoù hanternoz Iskevandir India :
* *Dendrocopos himalayensis albescens*, e biz Afghanistan, hanternoz Pakistan ha hanternoz India,
* *D. h. himalayensis*, eus Kachmir da Nepal.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos himalayensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos himalayensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
William Jardine (naturour)

Sir **William Jardine**, bet ganet d'an 23 a viz C'hwevrer 1800 e Dinedin (Bro-Skos) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Du 1874 e Sandown (Enez Wight, Bro-Saoz), a oa un naturour skosat.

Roet e voe e anv d'ur spesad evned — *[[Boissonneaua jardini]]* — gant an evnoniour gall Jules Bourcier (1797-1873).

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Iskerentiad]]où
* **P** : Phaethornithinae.
### [[Genad]]où
* **C** : *[[Chloropsis]]*,
* **M** : *[[Macronus]]*,
* **N** : *[[Nyctyornis]]*,
* **O** : *[[Oreopholus]]*,
* **P** : *[[Platysteira]]*,
* **R** : *[[Rhinopomastus]]*,
* **S** : *[[Spindalis]]*,

### [[Spesad]]où
* **A** : *Apus unicolor* (glaouer Madeira),
* **B** : *Bulweria bulwerii* (tort Bulwer),
* **C**
: *[[Chaetura brachyura]]*, *Charadrius bicinctus* (nouelig divroudenn), *[[Chloropsis hardwickii]]* ha *[[Chloropsis sonnerati|sonnerati]]*, *[[Cinnyris chloropygius]]*, *Circus assimilis* (skoul brizh),
* **D**
: *[[Deleornis fraseri]]*, *[[Dendrocopos himalayensis]]*, *[[Didunculus strigirostris]]*,
* **F** : *[[Francolinus pictus]]*,
* **G** : *Gallinago jamesoni* (gioc'h an Andoù),
* **L** : *[[Leptocoma calcostetha]]*,
* **M** : *[[Macronus ptilosus]]*,
* **N** : *Nyctyornis athertoni* (gwespetaer barv glas),
* **P** : *Poliocephalus poliocephalus* (plomer penn-kozh),
* **S** : *[[Semnornis ramphastinus]]*,
* **T** : *Tadorna tadornoides* (tadorn Aostralia).

## Notennoù ha daveennoù
Sant Jud

**Sant Jud** a c'hall bezañ :
* Jud (abostol), pe Youda
* Jud Barsabas, diskibl hag a yeas gant Paol ha Barnabas da Antioc'heia.
* Jud, breur Jakez, eskob Jeruzalem, oberour Lizher Sant Jud.
Colaptes atricollis

***Colaptes atricollis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Chrysopicos atricollis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865).

## Doareoù pennañ

## Boued
 
## Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ e Perou :
* *Colaptes atricollis atricollis*, e naoueier kornôg an Andoù (eus La Libertad da gornôg Arequipa),
* *C. a. peruvianus*, e hanternoz ar vro (naoueier traoñienn Marañón).

## Liammoù diavaez
*  ''Colaptes atricollis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Colaptes atricollis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Colaptes campestris

***Colaptes campestris*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus campestris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Doareoù pennañ

## Boued
 

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Colaptes campestris campestris*, eus kreiz Surinam ha hanternoz-kreiz ha reter Brazil da vBolivia ha kreiz Paraguay,
* *C. c. campestroides*, eus kreiz ha kreisteiz Paraguay da c'hevred Brazil, Uruguay ha reter Arc'hantina.

## Liammoù diavaez
*  ''Colaptes campestris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Colaptes campestris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Celeus flavescens

***Celeus flavescens*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus flavescens* (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh ha daoust dezhañ bezañ ur spesad gwezhat e tegouezh dezhañ mont d'an douar evit tapout merien ha merien-gwenn.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Celeus flavescens flavescens*, eus reter Brazil (Rio de Janeiro) da reter Paraguay ha biz Arc'hantina,
* *C. f. intercedens*, e reter Brazil (eus kornôg Bahia da c'hGoiás ha Minas Gerais).

## Liammoù diavaez
*  ''Celeus flavescens'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Celeus flavescens'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Celeus flavus

***Celeus flavus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus flavus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour alaman Philipp Ludwig Statius Müller (1725-1776).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar verien ha merien-gwenn peurliesañ ha diwar frouezh, greun ha had gwech an amzer.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Celeus flavus flavus*, e reter Kolombia, Venezuela, ar Gwianaoù‎ hag Amazonia,
* *C. f. subflavus*, e reter Brazil.

## Liammoù diavaez
*  ''Celeus flavus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Celeus flavus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Celeus lugubris

***Celeus lugubris*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Celeopicus lugubris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1851) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Celeus lugubris kerri*, eus Paraguay ha kreisteiz Mato Grosso da viz Arc'hantina,
* *C. l. lugubris*, e douaroù izel krin reter Bolivia ha mervent Brazil (kornôg Mato Grosso).

## Liammoù diavaez
*  ''Celeus lugubris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Celeus lugubris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Picumnus albosquamatus

***Picumnus albosquamatus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Picumnus albosquamatus albosquamatus*, eus hanternoz Bolivia da vervent Brazil (Mato Grosso do Sul) ha hanternoz-tost Paraguay,
* *P. a. guttifer*, e Brazil (eus reter Mato Grosso do Sul da bPará, Maranhão, Goiás ha Minas Gerais),
ma plij ar c'hoadegi trovanel sec'h hag ar savanennoù dezhañ.

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus albosquamatus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus albosquamatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Aesti

An **Aesti** pe **Aestii** a oa ur bobl en Henamzer hag a oa o chom er reter d'ar Mor Baltel. Meneget e voent gant an istorour roman Tacitus en e levr *[[Germania (levr)|Germania]]* (war-dro ar bloavezh 98). Hervez Tacitus e oa **Aestui**, bro an **Aesti**, un tu bennak er reter da vro ar *[[Suiones]]* (e Sveden), war ribl ar Mor Baltel. Diwar an displegadennoù-se e c'haller soñjal e oant oc'h ober o annez er pezh a voe Lituania ha Prusia ar Reter diwezhatoc'h (rannvro Kaliningrad hiziv).

Gouzout a reer ivez e reer *Aistmarės* eus Loc'h ar Vistula e lituaneg hiziv, hag *Aīstinmari* e oa en henbruseg, un anv hag a zle bezañ savet diwar *Aesti* ha *mari* ("loc'h" pe "lenn"). Da lavaret eo e oa "loc'h an Aestii" anv kozh al ledennad dour-se.

Hervez ar pezh a zo bet dastumet gant an enklaskerien e c'hallomp soñjal e oa an Aesti ur bobl kar d'ar pobloù baltek, evel an Henbrused, da lavaret eo ne oant na Germaned, evel ar Brusianed, nag ur bobl finnek-ougrek, evel Estoniz bremañ. Kontañ a ra Tacitus en e skrid e oa o sevenadur ur meskaj etre hini ar Gelted ha hini ar C'hermaned : disklêriañ a ra e oa ganto "an hevelep boazioù ha kustumoù" evel "ar Suebi" (d'ar mare-se e talveze ar ger-se da envel an holl bobloù german eus ar reter), met o yezh a oa heñvel ouzh hini tud Enez Vreizh (da lavaret eo ur yezh keltiek ha n'eo ket ur yezh c'hermanek evel hini ar Suebi). Hogen gouzout a raer e rae Tacitus, alies, anv eus traoù en doa klevet gant tud all, traoù kontet dezhañ ha n'eo ket traoù bet gwelet gantañ war-eeun.

Ar pezh a gont Tacitus diwar-benn lidoù an Aesti a azeule ur vamm-doueez a glot a-walc’h gant ar pezh a ouzomp diwar-benn relijion bagan ar pobloù baltek gwechall. Menegiñ a ra ivez ar Fenni a oa amezeien d'an Aesti ha gouzout a reomp e oa ar Fenni hendadoù ar Finned.

War-lerc'h Tacitus ez eus bet tud all oc'h ober anv eus an Aesti en o skridoù, evel Cassiodorus (war-dro 485 – war-dro 585), Jordanes (), Alfred Veur, roue Wessex, pe Adam Bremen, ur c’hronikour alaman eus an .

En estoneg modern e reer *Eesti* eus "Estonia". Anavezet e oa ar vro-se evel *Estia* pe *Hestia* e testennoù latin kozh, hag *Eistland* er sagaoù skandinavek kozh. Gwechall e rae Estoniz gant ar ger *Maarahvas* evit ober anv anezho o-unan, ur ger hag a dalvez kement ha "tud eus ar vro". Ne ouzer ket gwall vat petra eo orin ar gerîoù Aesti hag Eesti met kar int.

## Notennoù
Picumnus dorbignyanus

***Picumnus dorbignyanus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picumnus d'Orbignyanus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861) : dougen a ra anv ar skiantour gall Alcide Dessalines d'Orbigny (1802-1857).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Picumnus dorbignyanus dorbignyanus*, en Andoù Bolivia ha gwalarn-pellañ Arc'hantina,
* *P. d. jelskii*, en Andoù reter Perou.

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus dorbignyanus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus dorbignyanus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Moulin-sous-Touvent

**Moulin-sous-Touvent** a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Fuzuilhet e voe ur soudard breizhat eno gant al lu gall d'ar 21 a viz Du 1915.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk

Moulin77.JPG
Moulin79.JPG

* Bered vilourel alaman, Brezel-bed kentañ.
* Iliz katolik *Sant Médard*.
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
### Tud marvet eno
* Jean-Bertrand Pégot-Ogier, arzour breizhat, lazhet eno war an talbenn d’an 2 a viz Here 1915, e-pad ar Brezel-bed kentañ. 
* Joseph Marie **Le Parc** (14 a viz Genver 1882 e Prizieg-21 a viz Du 1915), soudard er 262 Rujumant Troadegiezh, soudardaet en Oriant, bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ.

## Notennoù ha daveennoù
Choisy-au-Bac

**Choisy-au-Bac** a zo ur gumun e departamant an Oise, e rannvro Hauts-de-France e Frañs.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Barnet e voe d'ar marv e voe ur soudard breizhat eno gant al lu gall d'an 13 a viz Gouhere 1915.
* Roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun. 
## Monumantoù ha traoù heverk

Choisy-au-Bac (60), église de la Sainte-Trinité, vue depuis le sud 2.JPG|Iliz an Drinded.

* Iliz katolik *an Drinded Santel*.
* Chapel an Teir-Dervenn.
* Ur chapel er vered.
* Dismantroù iliz prioldi *Sant Stevan*.
## Douaroniezh
* War lez ar stêrioù Aisne hag Oise emañ Choisy.
## Melestradurezh

Choisy-au-Bac (60), mairie, vue depuis l'est 3.JPG|Ar maerdi.

## Tud
* François **Rolland** (8 a viz Mae 1889 e Zinzag, Breizh - 13 a viz Gouhere 1915), barnet d'ar marv er gumun evit bout *nac'het sentiñ dirak an enebour* ha *dismeget ur mestr*, bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ e Saint-Étienne-Roilaye. 
## Notennoù ha daveennoù
Alexis Gourvenneg

Ur c’hasour tud eo bet **Alexis Gourvenneg** (1936-2007), rener SICA Kastell-Paol e Bro-Leon. Deuet eo da vezañ brudet er bloavezhioù 1960 pa’z eus bet tabut gant produkterien legumaj Bro-Leon e Montroulez. E-touez ar re o deus krouet ar SICA (Société d’Intéret Collectif Agricole) e oa ; o fal a oa lakaat ar brodukterien da chom mestr war ar gwerzh. War-lerc’h eo deuet da vezañ rener unan eus brasañ stalioù sevel moc’h Bro-C’hall : Kerjean SA. Krouet eo bet ar Brittany Ferries gantañ e 1972. 

## Buhez
Ganet e oa bet e Henvig e-kichen Kastell-Paol d’an 11 a viz Genver 1936. Kaset eo bet da skol labour-douar an Nivod e Lopereg ha war-lerc’h eo bet er Skol-veur labour-douar en Angers.

Rener *brezel an artichaod* eo bet er bloavezh 1960. Ne felle ket ken d'ar c'hounezerien artichaod ha brikoli gwerzhañ dindan ur priz re izel. SICA Kastell-Paol a zo bet krouet e 1961 da-heul e luskadenn. D’ar poent-se e oa o ren CDJA Penn-ar-Bed (Centre Départemental des Jeunes Agriculteurs). D'an 8 a viz Mezheven 1961 e oa, gant Marsel Leon, e penn ur strollad 2000 labourer-douar en deus aloubet isprefeti Montroulez. Kaset eo bet an daou rener d’an toull-bac’h, an dra-se a lakaas 6000 labourer-douar da zeredek e kêr Montroulez d’an 22 a viz Mezheven evit goulenn o leuskel da vont. 

D’an 22 a viz Du 1961 eo bet digoret marc’had war zigresk ar SICA Kastell-Paol e Kerisnel. Ouzhpenn ur gorventenn a zo bet war ar gwerzhañ pelloc’h met panevet ar SICA e vefe bet gwashoc’h c’hoazh.

E 1968 eo bet savet gant Alexis Gourvennec ur steuñv evit aesaat gwerzhañ produioù Breizh dre zienkañ Penn-ar-Bed dre grouiñ hentoù-tizh nevez (RN 12 ha RN 165) en-dro Breizh ; gwellaet e oa bet al linennoù tren hag ar pellgomz ivez. Toullañ porzh don Rosko a zo bet graet d’ar mare-se ivez ; ar porzh en deus digoret hentoù-mor nevez evit gwerzhañ produioù Breizh e Bro-Saoz. N’eo ket bet hep poan peogwir ne felle da gompagnunez ebet kas he listri da Rosko. Setu e oa bet krouet ar Brittany Ferries e 1972. 65% eus e lodennoù a oa dalc’het gant al labourerien-douar. President ar Brittany Ferries eo bet Alexis Gourvennec betek e varv e 2007 ; renet eo bet ken mat ar gompagnunez treuz dougen ken eo deuet da vezañ an hini gentañ e Bro-C’hall da gas tud ha fred :10 bag ganti ha 2 500 implijad evit ur c’hengreadur en-dro da 365 milion euro e 2008.

Etre 1979 ha 1998 e oa bet prezidant Crédit agricole Penn-ar-Bed ivez.

Marvet eo d'an 19 a viz C'hwevrer 2007 e Montroulez.
Forro

**Arabat droukveskañ gant ar [[forró]], sonerezh eus biz Brazil*.

Ar **forro**, pe **são-tomense**, pe *santomense* pe *santomé* eo yezh vroadel São Tomé ha Príncipe, komzet en enez São Tomé, war-bouez beg ar c'hreisteiz.

Ur c'hreoleg portugalek eo, hogen disheñvelik diouzh kreolegoù Guiné-Bissau, Senegal, Gambia pe Cabo Verde. Diazez ar são-tomense eo ar yezhoù kwa dreist-holl, komzet en Aod an Olifant (*Costa do Marfim* e portugaleg), Ghana, Togo, Benin ha Nigeria.

77 % eus ar gerioù zo heñvel ouzh ar *principense* (pe lunguyè), 70 % ouzh an angolar ha 62% ouzh an anobonense (pe fa d'ambu) eus Enez Annobón (Ginea ar C'heheder).

Komzet e vez ar são-tomense en Enez São Tomé, ha da gentañ e veze komzet gant ar sklaved dieubet, pe *forros*. An darn vrasañ eus an dud a gomz são-tomense a gomz portugaleg ivez.
Picumnus granadensis

***Picumnus granadensis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Dont a ra e anv eus *República de la Nueva Granada*, anv ur republik kozh hag a badas e Suamerika eus 1830 da 1858.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ e Kolombia :
* *Picumnus granadensis antioquensis*, e kornôg Andoù (eus Antioquia da red uhel Río San Juan),
* *P. g. granadensis*, e hanternoz ar vro (eus kreiz traoñienn Cauca da red uhel traoñienn Patía).

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus granadensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus granadensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Prideaux John Selby

**Prideaux John Selby**, bet ganet d'an 23 a viz Gouere 1788 en Alnwick (Northumberland, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Meurzh 1867 e Bamburgh (Northumberland), a oa un evnoniour hag ul louzawour saoz.
Anavezet-mat e oa ivez evel skeudennaouer un toullad mat a oberennoù war skiantoù an natur.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **A** : *[[Agapornis]]*,
* **C** : *[[Chloropsis]]*,
* **H** : *[[Haliastur]]*,
* **M** : *[[Macronus]]*, *[[Mergellus]]*,
* **N** : *[[Nyctyornis]]*,
* **O** : *[[Oreopholus]]*,
* **P** : *[[Phaps]]*, *[[Platysteira]]*, *[[Poliocephalus]]*,
* **S** : *[[Spindalis]]*.

### [[Spesad]]où
* **B** : *Bulweria bulwerii* (tort Bulwer),
* **C**
: *Charadrius bicinctus* (nouelig divroudenn), *[[Chloropsis hardwickii]]* ha *[[Chloropsis sonnerati|sonnerati]]*, *Circus assimilis* (skoul brizh),
* **D**
: *[[Deleornis fraseri]]*, *[[Dendrocopos himalayensis]]*,
* **F** : *[[Francolinus pictus]]*,
* **M** : *[[Macronus ptilosus]]*,
* **N** : *Nyctyornis athertoni* (gwespetaer barv glas),
* **P** : *Poliocephalus poliocephalus* (plomer penn-kozh),
* **T** : *Tadorna tadornoides* (tadorn Aostralia).

## Notennoù ha daveennoù
Sasia abnormis

***Sasia abnormis*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picumnus abnormis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1825) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Sasia abnormis abnormis*, eus kreisteiz Myanmar ha mervent-tost Thailand da Sumatera, Borneo ha Jawa,
* *S. a. magnirostris*, en enez Nias (er-maez da walarn Sumatera).

## Liammoù diavaez
*  ''Sasia abnormis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Sasia abnormis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Dendrocopos macei

***Dendrocopos macei*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus Macei* (kentanv) da gentañ-penn (e 1818) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831) : dougen a ra anv an ergerzher hag ar moraer breizhat Marc Joseph "Macé" Marion-Dufresne (1724-1772).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Dendrocopos macei macei*, eus kreiz Nepal ha reter India da hanternoz Myanmar,
* *D. m. westermani*, eus hanternoz Pakistan ha gwalarn India da gornôg Nepal.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos macei'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos macei'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Campethera bennettii

***Campethera bennettii*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Chrysoptilus Bennettii* (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour skosat Andrew Smith (1797-1872) : dougen a ra anv al loenoniour ha skrivagner saoz Edward Turner Bennett (1797-1836).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Campethera bennettii bennettii*, eus Angola da c'hevred Republik Demokratel Kongo, Tanzania, Malawi ha biz Suafrika,
* *C. b. capricorni*, eus kreisteiz Angola da hanternoz Namibia, hanternoz Botswana ha mervent Zambia.

## Liammoù diavaez
*  ''Campethera bennettii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Campethera bennettii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Campethera caroli

***Campethera caroli*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Chloropicus Caroli* (kentanv) da gentañ-penn (e 1852) gant an naturour gall Alfred Malherbe (1804-1865) evit dougen bri d'an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Campethera caroli arizela*, eus Ginea-Bissau ha Sierra Leone da c'hGhana,
* *C. c. caroli*, eus Benin da Nigeria, Kameroun, Angola, Kenya ha gwalarn Tanzania.

## Liammoù diavaez
*  ''Campethera caroli'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Campethera caroli'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Golda Meir

**Golda Meir** (גולדה מאיר en hebraeg, جولدا مائير en arabeg) a oa Kentañ Ministr Israel etre 1969 ha 1974.

Ganet e voe d'an 3 a viz Mae 1898 e Kiev, a oa en Impalaeriezh Rusia d'an ampoent. Anvet e oa Golda Mabovitch neuze (Голда Мабович en ukraineg). Merc'h e oa da Blume Naidich ha Moshe Mabovitch, ur c'halvez. Mont a reas ar familh da vevañ da v-Milwaukee, e Wisconsin, er Stadoù Unanet. He zad a gavas labour eno, evel kalvez, hag he mamm a zalc'he ur stal ispisiri. Yaouank-kenañ e krogas da labourat, da sikour he mamm. Kuitaat a reas ti he zud a felle dezho gwelet anezhi o timeziñ ha mont a reas da vevañ gant he c'hoar henañ a oa o vevañ e Denver, e Colorado. Ganto e klevas komz eus mennozhioù nevez, ar sionouriezh, gwirioù ar merc'hed, al lennegezh, ar sindikadoù... E Denver ivez e reas anaoudegezh gant Morris Meyerson, a zeuas da vezañ he gwaz pa voe 19 vloaz.

E 1921 e tivizas Golda hag he gwaz Morris Meyerson, sionourien o-daou, mont da vevañ da Balestina. Eno e rejont o annez e Tel Aviv da gentañ a-raok labourat en ur c'hibboutz e hanternoz ar vro e-pad pevar bloaz, distreiñ da Del-Aviv ha mont da Jeruzalem a-benn ar fin. E 1928 e krogas Golda da labourat eno evit ar sindikad Histadrout. Kuitaat a reas he gwaz ha mont da vevañ gant he bugale da Del-Aviv. Er bloavezhioù 1930 e voe dilennet da zileuriadez Strollad al Labour e bodad-ren ar sindikad.

Goude krouidigezh stad Israel, e 1948, e teuas Golda Meyerson da vezañ kannadourez e Moskva (1949-1956) ha ministrez evit an aferioù estren goude (1956-1966). E 1956 e tivizas hebraekaat he anv hag ober gant ar stumm Golda Meir. E 1966 e teuas da vezañ e penn Strollad al Labour (Mapai). Goude marv ar c'hentañ ministr Levi Eshkol e kemeras he lec'h e penn ar gouarnamant.

D'ar 17 a viz Meurzh 1969 e teuas da vezañ Kentañ Ministr Israel. Ar wech kentañ e oa (hag ar wech nemeti ivez) ma oa ur vaouez e penn ar vro. Chom a reas en he fost betek an 3 a viz Mezheven 1974, pa roas he dilez. E-pad an amzer ma voe er galloud e voe lesanvet ar "Vaouez Houarn", abalamour d'he fennegezh, bloavezhioù a-raok ma voe roet al lesanv-se da Margaret Thatcher, Kentañ Ministr Breizh-Veur E-pad ar mare ma oa e penn ar vro e c'hoarvezas meur a dra a bouez evit Israel : muntret e voe unnek sportour israelat er C'hoarioù Olimpek, e München, e 1972 ; hag e miz Here 1973 e c'hoarvezas Brezel Yom Kippour, etre Israel hag ar broioù arab tro-dro. Abalamour ma voe kavet abeg en doare ma oa bet renet ar brezel-se, e roas Golda Meir he dilez e miz Mezheven 1974, daoust ma oa aet ar maout gant he strollad e dilennadeg kannaded Kerzu 1973.. Yitzhak Rabin eo a zeuas da vezañ kentañ ministr war he lerc’h, e Mezheven 1974.

E 1975 e voe roet Priz Israel dezhi, evel garedon evit ar servij he doa rentet d’ar stad.

Mervel a reas d’an 8 a viz Kerzu 1978, e Jeruzalem, d’an oad a 80 vloaz. Beziet e voe e Menez Herzl e Jeruzalem d’an 12 a viz Kerzu 1978.

## Notennoù
Campethera punctuligera

***Campethera punctuligera*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus punctuligerus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1827) gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned (merien-gwenn dreist-holl).

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* *Campethera punctuligera balia*, eus kreisteiz Soudan da viz-pellañ Republik Demokratel Kongo (RDK),
* *C. b. punctuligera*, eus mervent Maouritania da Senegal/Gambia, Kameroun, mervent Soudan, biz RDK.

## Liammoù diavaez
*  ''Campethera punctuligera'' war al lec'hienn BirdLife International.
* ''Campethera punctuligera'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Yungipicus moluccensis

***Yungipicus moluccensis*** (*Picoides moluccensis* kent) a zo ur spesad evned bihan eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus moluccensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Video

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Dendrocopos moluccensis grandis*, en enezennoù Sunda bihanañ (Alor, Besar, Flores, Lembata, Lombok ha Sumbawa),
* *D. m. moluccensis*, eus Thailand ha Malezia da vBorneo, Sumatera, Jawa hag Enezeg Riau.

## Rummatadur
Renket e veze er genad *[[Dendrocopos]]* kent.

## Liammoù diavaez
*  ''Picoides moluccensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picoides moluccensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alcide Dessalines d'Orbigny

**Alcide** Charles Victor Marie **Dessalines d'Orbigny**, bet ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1802 e Koeron (Liger-Izelañ, Breizh) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Mezheven 1857 e Pierrefitte-sur-Seine (Seine, Bro-C'hall), a oa ur blodegour, un ergerzher, naturour hag ur paleontologour gall.

Roet e voe e anv d'ur spesad evned — *[[Picumnus dorbignyanus]]* — eus ar c'herentiad Picidae da zougen bri dezhañ.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **A** : *[[Arundinicola leucocephala|Arundinicola]]*,
* **C** : *[[Conirostrum]]*,
* **H** : *[[Hirundinea ferruginea|Hirundinea]]*,
* **M** : *[[Muscigralla brevicauda|Muscigralla]]*, *[[Muscisaxicola]]*,
* **P** : *[[Phalcoboenus]]*,
* **S** : *[[Suiriri]]*.
### [[Spesad]]où
* **A**
: *[[Agriornis montanus]]*, *[[Agriornis murinus|murinus]]*, *[[Anairetes reguloides]]*, *[[Anthus furcatus]]*,
* **C**
: *[[Colaptes rupicola]]*, *[[Contopus caribaeus]]*, *[[Contopus fumigatus|fumigatus]]*, *[[Cyanoloxia glaucocaerulea]]*, *Cyanolyca viridicyanus* (kegin kolier gwenn),
* **E** : *[[Elaenia albiceps]]*, *[[Elaenia obscura|obscura]]*,
* **G**
: *Glaucidium siju* (kaouenn gorr Kuba), *[[Griseotyrannus aurantioatrocristatus]]*,
* **H**
: *[[Haplochelidon andecola]]*, *[[Hemitriccus margaritaceiventer]]*,
* **K** : *[[Knipolegus striaticeps]]*,
* **L** : *[[Leuconotopicus fumigatus]]*,
* **M**
: *[[Mecocerculus leucophrys]]*, *[[Melanerpes cactorum]]*, *[[Mionectes striaticollis]]*, *[[Muscigralla brevicauda]]*, *[[Muscisaxicola maculirostris]]*, *[[Muscisaxicola rufivertex|rufivertex]]*, *[[Myiarchus tuberculifer]]*, *[[Myiopagis gaimardii]]*, *[[Myiornis ecaudatus]]*,
* **O**
: *[[Ochthoeca leucophrys]]*, *[[Ochthoeca oenanthoides|oenanthoides]]*, *[[Ochthoeca rufipectoralis|rufipectoralis]]*,
* **P**
: *[[Picumnus albosquamatus]]*, *[[Pseudocolopteryx flaviventris]]*, *[[Ptiloxena atroviolacea]]*, *[[Pyrrhomyias cinnamomeus]]*,
* **R** : *Rhea pennata* (nandou Darwin),
* **S** : *[[Stigmatura budytoides]]*,
* **T** : *[[Tyrannus caudifasciatus]]*,
* **V** : *[[Veniliornis nigriceps]]*,
* **X** : *[[Xenospingus concolor]]*,
* **Z** : *[[Zimmerius bolivianus]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Kenneth E. Stager

**Kenneth E. Stager**, bet ganet d'an 28 a viz Genver 1915 en Uniontown (Pennsylvania, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 13 a viz Mae 2009 e West Los Angeles (Kalifornia, SUA), a oa un evnoniour stadunanat.

Lakaet e voe da Mirour Mirdi istor naturel kontelezh Los Angeles (*Natural History Museum of Los Angeles County*).

## Listenn al laboused studiet gantañ
* **P**
: *[[Picumnus fulvescens]]*, *[[Picumnus subtilis]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Picumnus innominatus

***Picumnus innominatus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar verien ha merien-gwenn peurliesañ.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred hag Iskevandir India :
* *Picumnus innominatus chinensis*, e kreiz, reter ha kreisteiz Sina (eus proviñs Sichuan da hini Jiangsu),
* *P. i. innominatus*, eus biz Afghanistan ha hanternoz Pakistan da hanternoz India, Nepal ha gevred Tibet,
* *P. i. malayorum*, eus kreisteiz ha biz India da vervent Sina, Indez-Sina, Sumatera ha hanternoz Borneo.

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus innominatus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus innominatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Picumnus rufiventris

***Picumnus rufiventris*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Asthenurus rufiventris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1838) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Picumnus rufiventris brunneifrons*, e hanternoz Bolivia (Beni, Cochabamba ha Pando),
* *P. r. grandis*, e reter Perou (Huánuco ha Junín) ha kornôg-tost lodenn eus Amazonia e Brazil,
* *P. r. rufiventris*, eus reter Kolombia da reter Ecuador, biz Perou ha kornôg lodenn eus Amazonia e Brazil.

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus rufiventris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus rufiventris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Hemicircus concretus

***Hemicircus concretus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus concretus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad ez eo brosezat an daou isspesad anezhañ en Indonezia :
* *Hemicircus concretus concretus*, e kornôg ha kreiz Jawa,
* *H. c. sordidus*, eus kreisteiz Myanmar, Thailand ar Su da Sumatera, Borneo hag an inizi tost.

## Liammoù diavaez
*  ''Hemicircus concretus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Hemicircus concretus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Picumnus spilogaster

***Picumnus spilogaster*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Picumnus spilogaster orinocensis*, e kreiz Venezuela (eus gevred stad Apure da hini Delta Amacuro),
* *P. s. pallidus*, e biz Brazil (takad Belém e reter stad Pará),
* *P. s. spilogaster*, e hanternoz Guyana/Gwiana c'hall/Surinam ha hanternoz Brazil (Roraima).

## Liammoù diavaez
*  ''Picumnus spilogaster'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picumnus spilogaster'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù