open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Troad arbennel-pal

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad arbennel-pal** pe **troad arbennel-palel** (saoz.: *causal-final case*) evit komz eus un droad o klotaat war un dro gant arc'hwel an droad arbennel diouzh un tu ha hini an droad-pal diouzh an tu all.

Implijet e vez an droad-mañ en hungareg, merket gant al lostger "*-ért*":

* **Arc'hwel arbennel**
: Talvezout a ra da verkañ an trivliadoù, d.s.
: *bocsánatot kérek a kutyám*'ért***
: "Ma digarezit '''abalamour d''''am c'hi", d.l.e. "Pediñ a ran bezañ digarezit abalamouyr d'ar pezh en deus graet ma c'hi"

* '''Arc'hwel palel'''
: Talvezout a ra da verkañ pal un ober, d.s.:
: ''kenyér***ért**
: "**evit** bara", d.l.e.: " dont **a-benn''' da dapout bara"

## Liammoù diavaez
* Hungarian causal-final case from www.HungarianReference.com
Troad vokativel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad vokativel** pe **troad-c'hervel** (saoz.: *vocative case*) evit komz eus un droad-lec'hianñ a dalvez da c'hervel unan bennak war-eeun pe da envel unan bennak pe un dra bennak diouzh o anv.

Gwezhall e veze implijet an droad vokativel gant ar yezhoù indezeuropek, en o zouez al latin ar henc'hresianeg hag ar sañskriteg. Bremañ avat ne ne implijet nemeur gant ar yezhoù indezeuropek, met kenderc'hel a reont d'ober ganti un nebeud yezhoù, en o zouez ar gresianeg a-vremañ, an albaneg, ar yezhoù baltek (d.s. al lituaneg hag al latveg), ha meur a yezh slavek, en o zouez ar poloneg, an tchekeg, ar c'hroateg, ar ruseg, an ukraineg hag ar bulgareg, ar yezhoù gouezelek, en o zouez an iwerzhoneg ha gouezeleg Skos, ral a wezh e vez implijet ivez gant yezhoù romanek 'zo, en o zouez ar roumaneg. Kavet e vez an droad-mañ e meur a yezh nann-indezeuropek ivez, en o zouez ar jorjieg (yezh kaokazek) hag an arabeg (yezh semitek. 

## Yezhoù skouer

### Yezhoù indezeuropek klaskel

#### Indezeuropeg, latin, gresianeg ha sañskriteg

Setu keñver-ouzh-keñver stummadur an droad vokativel gant ar ger skouer "bleiz" e kent-indezeuropeg, e latin, e gresianeg klasel ha sañskriteg:

### Yezhoù slavek

#### Poloneg

### Yezhoù baltek

#### Lituaneg

: *vyras* (nom.) → *vyre* ("gwaz")
: *svečias* (nom.) → *svety" ("kouviad")
: *brolis* ([[troad nominativel|nom.]]) → *broli" ("breur")

### Yezhoù keltiek

#### Kembraeg

:brawd => frawd (breur)
:helo bobl => salud pobol
:plant => blant (bugaled)

#### Iwerzhoneg

En iwerzhoneg e vez merket an droad vokativel gant ar rannig "*a*" hag ar c'hemmadur dre vlotaat da heul, da skouer:

### Yezhoù romanek

#### Roumaneg

* gourel/nepreizh unander "**-e**", d.s.:
: *om* (Nom.) → *omule!* ("gwaz/gour")
: *băiat* (Nom.) → *băiete!* pe *băiatule!* ("paotr")
: *văr* (Nom.) → *vere!* ("kenderv")
: *Ion* (Nom.) → *Ioane!*("Yann")

* benel unander"**-o**" (diwar leveon ar slaveg) d.s.: 
: *soră* (Nom.) → *soro!* ("c'hoar")
: *nebună* (Nom.) → *nebuno!* ("Follez")
: *Ileana* (Nom.) → *Ileano!* ("Helen")

* liester "**-lor**", d.s.:
: *fraţi* (Nom.) → *fraţilor!* ("breudeur")

### Yezhoù kaokazek

#### Jorjieg

* **[[Troad nominativel|Nominativel]]**
:*lamazi kali*
: "maouez kaer"

* **Vokativel**
:*lamaz*'o** kal**o*'!*
: "maouez kaer!"

## Mammennoù
Henry Jenner

**Henry Jenner** (1848-1934) a oa unan eus adsaverien ar c’herneveg hag un den desket-bras war ar yezhoù keltiek.

Ganet e voe Jenner e Plew Golom (St Columb Major), e Kernev-Veur, d’an 8 a viz Eost 1848. Mab e oa da Henry Lascelles Jenner, a oa kure ar barrez. E 1869 e teuas Jenner da vezañ kargiad el Lez Uhel ha daou vloaz diwezhatoc’h e voe anvet war ur post e Rann an dornskridoù kozh er British Museum, pa oa person e dad e Wingham, e-kichen Canterbury.

Abaoe e vugaleaj e oa dedennet gant ar c’herneveg ha gant ar yezhoù keltiek all. E 1876 e reas ur brezegenn diwar-benn ar c’herneveg. E 1877 e tizoloas un dornskrid er British Museum, ennañ 42 linenn, un tamm eus ur pezh-c’hoari skrivet e kerneveg eus 1450.

E 1903 e teuas da vezañ ezel eus Goursez Breizh ha sevel a reas ar gevredigezh gernevek kentañ, "Cowethas Kelto-Kernuak". Er bloavezh war-lerc’h e c’houlennas ma vije degemeret Kernev-Veur er C'hendalc'h Keltiek, a oa bodet da neuze e Caernarfon e Kembre.

Ur pennadig goude-se e embannas e *Handbook of the Cornish Language* (« dornlevr ar c’herneveg ») : deroù adsav ar c’herneveg e oa. Dibabet en doa evit-se ur stumm eus ar c’herneveg evel ma veze komzet e kornôg Kernev-Veur en . E ziskiblien, evel Robert Morton Nance, a gavas gwelloc’h en em ziazezañ war ar yezh evel ma veze kaozeet er Grennamzer.

E 1909 ez eas war e leve e Heyl, bro e wreg, hag e miz Genver 1912 e voe dilennet da levraoueger Levraoueg Morab e Pennsans, d’ober war-dro an dalc’had skridoù a denne da Gernev-Veur, betek 1927. Bet e voe ezel ivez eus meur a gevredigezh ouiziek evel ar Society of Antiquaries of London, ar Royal Cornwall Polytechnic Society hag ar Royal Institution of Cornwall. Mervel a reas d’an 8 a viz Mae 1934. 

## Liammoù diavaez

* Henry Jenner (Gwas Myghal) war lec’hienn Gorseth Kernow 
* Henry and Katharine Jenner, A Celebration of Cornwall’s Culture, Language and Identity
* What is the Cornish Language?
* skouerioù eus skridoù Jenner:
** Aviel Sant Mark (4 fennad)
** Dhô'm Gwrêg Gernûak (rakskrid d’an *Handbook of the Cornish Language*)
** Some Possible Arthurian Place-Names in West Penwith

## Notennoù
Au Pairs

**Au Pairs** a oa ur strollad sonerien post-punk savet e Birmingham e 1979. A-fet sonererzh e oa heñvel ar pezh a raent ouzh sonerezh strolladoù evel Ludus, Gang of Four pe Delta 5. Da lavaret eo e oa levezonet al lusk (kaset gant ar gitar boud hag an taboulinoù) gant hini ar sonerezh funk (James Brown pe Funkadelic a zo levezonioù anat), padal e oa kentoc'h punk ha skañv son ar gitaroù (evel Subway Sect). Holl ar strolladoù-se a oa eus an tu kleiz pellañ, met merzete voe Au Pairs a-drugarez d'e ganerez, Lesley Woods, dre ma'z embanne e oa gwregelourez ha heñvelreizh : ul levezon bras e voe Au Pairs evit holl strolladoù al luskad riot grrrl a ziwanas er bloavezhioù 1990. Hervez an istorourez war ar sonerezh Gillian G. Gaar ez eo bet dibar an doare m'eo bet aozet ar strollad (paotred ha merc'hed) .

O fladenn gentañ, *Playing with a Different Sex* he zitl a vez gwelet evel unan eus ar pladennoù post-punk klasel, enni kanaouennoù efedus evel "It's Obvious" ha "We're So Cool", diazezet war an darempredoù paotr-plac'h. Tonioù all, evel "Armagh" hag an diskan"we don't torture", a zo diazezet war ur savboent republikan war an darvoudoù a oa d'ar mare-se e Norzh Iwerzhon.

En eil albom ar strollad, *Sense and Sensuality* he zitl, ez eo anatoc'h c'hoazh levezon ar sonerezh jazz, soul, funk ha disco, met ne voe ket degemeret ken mat. Divodet e voe ar strollad e 1983, dres pa oa o vont da enrollañ ur bladenn all gant ar produer Steve Lillywhite. Woods a savas ur strollad ennañ merc'hed nemetken the Darlings e dibenn ar bloavezhioù 1980, ha goude-se e tilezas ar sonerezh. Hiziv an deiz ez eo breutaerez. Paul Foad a gendalc'h da seniñ gant *Andy Hamilton and the Blue Notes*, hag e kelenn seniñ gitar e Birmingham. Asambles gant Stuart Ritchie en deus lakaet embann un hentenn seniñ gitar anvet *The Caged Guitarist* e 2000. Deuet eo Jane Munro da vezañ yac'haourez e Birmingham. Pete Hammond a gendalc'h gant ar sonerezh, hag e kelenn seniñ bivioù-sko e Birmingham.

## Pladennaoueg
### Pladennoù bihan (singles)
*"You"/"Domestic Departure"/"Kerb Crawler" (021 Records, OTO 2, 1979)
*"It's Obvious"/"Diet" (021 Records, OTO 4, 1980)
*"Inconvenience"/"Pretty Boys" (Human Records, HUM 8, 1981)
*"Inconvenience"/"Pretty Boys"/"Headache For Michelle" (remix) (Human Records, HUM 8/12, 1981)

### Pladennoù bras
**Playing with a Different Sex* (Human Records, HUMAN 1, 1981) #33 RU
**Sense and Sensuality* (Kamera Records, KAM 010, 1982) [#79 RU]
**Live in Berlin* (AKA Records, AKA6, recorded 1982, released 1983)
**Shocks to the System: The Very Best of the Au Pairs* (Cherry Red, CDMRED161, 1999)
**BBC Sessions 79-83* (RPM, RPM139)
**Sense and Sensuality* (Remastered) (Castle Music, CMRCD 470, 2002)
::Pladenn The Castle a gaver enni ar c'hanaouennoù reizhet, rak meur a gudenn a oa war bladenn Kamera. 
**Stepping Out of Line: The Anthology* (Castle Music, CMQDD1338, deuet er-maez e miz Mae 2006 er Rouantelezh-Unanet)

## Izili gentañ
*Lesley Woods - gitar/kan
*Paul Foad - guitar/kan
*Jane Munro – gitar boud
*Pete Hammond - taboulinoù

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Luc'hskeudennoù ar strollad
*Pajenn VH1 diwar-benn ar strollad
*Au Pairs Trouser Press Guide
Troad-perc'hennañ

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad-perc'hennañ** pe **troad posesivel** (saoz.: *possessive case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ul liamm perc'hennañ etre un dra bennak pe un den bennak hag un dra pe un den all.

Daoust ha ma c'hell klotaat ganti implijoù an droad-perc'hennañ e yezhoù 'zo, ec'h eo disheñvel diouzh an droad c'henitivel, kalz ledanoc'h hec'h implijoù. 

* Da skouer e saozneg:
Troad perc'hennet

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad perc'hennet** (saoz.: *possessed case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ul liamm perc'hennañ etre un dra bennak pe un den bennak hag un dra pe un den all.

Implijet e vez an droad-mañ gant an tlingiteg, disheñvel hec'h implij diouzh hini an droad-perc'hennañ tost he ster outi.

## An droad perc'hennañ hag an droad perc'hennet

Komz a reer eus an droad-perc'hennañ e yezhoù evel ar saozneg da skouer pa vez merket an anv-kadarn a zo perc'henn war un dra bennak kentoc'h evit an anv-kadarn perc'hennet gantañ hag a van amverk, da skouer:

: *Peter's house*
: *Peter*-PERC'HENNAÑ *house*(AMVERK)
: "ti Pêr"

En tlingiteg avat e tegouezh ar c'hontrol-mik, da lâret eo e vez merket an anv perc'hennet kentoc'h evit an hini a zo perc'henn warnañ, da skouer:

: *Jaan hidí*
: *Jaan*(AMVERK) "hid"-PERC'HENNET
: "ti Yann" 

## Mammennoù:

Crippen, James A. (2005: 12) ''The New Tlingit Noun Dictionary''
Chaïm Soutine

**Chaim Soutine**, ganet d'an 13 a viz Genver 1893 e Smilavichy, e-kichen Minsk, e Belarus, ha marvet e Pariz d'an 9 a viz Eost 1943, a oa ul livour yuzev hag en doa bevet e Bro-C'hall. 

## E vuhez
Ganet e oa an dekvet a unnek, e Belarus a oa neuze en Impalaeriezh rus. 

## Skeudennaoueg

1920, Soutine, Chemin de la Fontaine des Tins at Céret.jpg|*Chemin de la Fontaine des Tins à [[Céret]]*(*ca.* 1920)
1921, Soutine, View of Céret.jpg|*Vue de Céret* (*ca.* 1921–22)
1922, Soutine, Steeple of Saint-Pierre at Céret.jpg|*Le clocher de Saint-Pierre à Céret*(*ca.* 1922)
IPhone

An **iPhone** zo ur poellgomzer bet krouet gant Apple. Dre-se en ur benveg dezhañ ment ur pellgomzer hezoug e kaver poelladoù un urzhiataer evel mont war internet, c'hoari hag all, kas kemennoù berr dre SMS (*Short Message Service*), hag ober gant arloadoù a bep seurt.
Gwern-skignañ

Ur **wern-skignañ** zo ur benveg-skignañ gwagennoù kaset gant ar pellgomzoù hezoug. Daou seurt all zo: ar re a skign skingasadennoù ar skinwel, hag ar re a servij da bellgasadennoù an arme, an archerien, ar bomperien. Met gwernioù skignañ ar bellgomz eo ar re niverusañ: 50 000 bennak a oa er C'hwec'hkorn e deroù 2009. 

Trouz a sav a-enep dezho a-wechoù abalamour ma'z int kreñvoc'h eget er broioù amezek hag e c'hallfent bezañ noazus ouzh ar yec'hed. Abalamour da se e vez klasket kuzhat lod er c'hêrioù.
Quito

**Quito** (distagadur LFE: [ˈkito]), ent-ofisiel **Santo Francisco de Quito**, eo kêr-benn Ecuador e Suamerika. Enni ez eus war-dro 1,6 milion a annezidi. En em astenn a ra kêr a-hed 20 km eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz, ha 2&nbsp;850 metr eo hec'h uhelder a-us ar mor, ouzh tor ar menez-tan Guagua Pichincha. Talvezout a ra an anv *Quito* kement ha "kreiz ("*ki*") ar bed ("*tu*")" e ketchwaeg. An eil kêr vrasañ eo en Ecuador, goude Guayaquil. Ur gêr gozh eo, hag enni kalz a aspadennoù eus an amzer dremenet, peogwir e voe savet e 1534. En abeg d'he savadurioù kozh e oa bet lakaet e 1979 war roll ar Glad bedel, savet gant an UNESCO.

## Guápulo de Quito


File:(Guápulo) Buena Vista black and white.JPG
File:(Guápulo) Calle pic. z.JPG
File:(Guápulo) Calle pic. e.JPG
File:(Iglesia de Guápulo) vista to gonzalez suarez quito.JPG
File:(Iglesia de Guápulo) pic. b.JPG
File:(Guápulo) Calle pic. b.JPG
File:(Guápulo) Calle pic. a.JPG


## Liammoù diavaez

* Quito, Ecuador
Birmingham

**Birmingham** (distaget ) zo ur gêr vras hag un distrig deuet da vezañ er pleustr un Velestradurezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Midlands e 1986, e kreiz Bro-Saoz hag er Rannbarzh Kornôg Midlands. E 2005 e oa 1 016 800 a annezidi. An eil kêr bobletañ eus Bro-Saoz hag ar Rouantelezh-Unanet eo, war-lerc'h Londrez, ha poblet kenañ eo ivez ar gêrva en-dro dezhi gant 2 284 093 a annezidi (2001). Meur a borzh-houarn zo, an hini anavezetañ eo *Birmingham New Street*; ha meur a ganol a dremen dre eno ivez. 

Gouzañv kalz a reas kêr diwar bombezadegoù an Eil Brezel-bed ha kalz eus ar savadurioù a weler hiziv a voe savet er bloavezhioù 1950 ha 1960.

E luc'haj saoznek ar c'horn (*slang*) e reer "Brum" eus Birmingham, ha brudet eo an doare-komz dibar zo enni ("Brummie"), aes a-walc'h da anavezout evit ar saoznegerien.

## Tud liammet ouzh kêr
* Matthew Boulton (1728-1809)
* Joseph Priestley (1733-1804)
* James Watt (1736-1819)
* Alexander Parkes (1813-1890)
* Francis Galton (1822-1911)
* John Wright (XIXvet kvd)
* Steve Winwood (ganet e1948)
* Ozzy Osbourne (ganet e 1948)
* Tony Iommi (ganet e 1948)

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Kêr Birmingham
Troad instrumentel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad instrumental**, **troad vinviaouel** pe **tro da betra** (saoz.: *instrumental case*) evit komz eus un droad a dalvez da verkañ ar fed ma vez implijet un anv-kadarn evit ma c'hell graer/rener ar frazrenn kas da benn un ober (displeget gant ar verb). Alies e klota e brezhoneg gant an araogenn "gant" pe gant "en ur" pe "e-ser".

Implijet e vez an droad instrumentel gant ar yezhoù slavek, en o zouez ar ruseg dresit-holl, met ivez gant ar sañskriteg, an hensaozneg, ar jorjieg hag an euskareg, da skouer:

* En armenieg, merket gant al lostger "*-ով*" (*-ov*):

: *matit* (մատիտ) "kreion" → *matit*'ov**'' (մատիտ**ով**) "gant ur c'hreion"
: da skouer: 
: ''matitov gri'' (մատիտով գրի)
: "skrivañ gant ur c'hreion"

Gant meur a yezh all ivez e vez implijet troadoù kar o ster pe troadoù all gante da arc'hwel un arc'hwel instrumentel ouzhpenn o arc'hwelioù diazez, da skouer ar [[finneg]], an [[tamileg]] hag an [[turkeg]], e latin da ec'h implijet an [[troad ablativel|ablativ]] ganti an arc'hwel instrumentel, da skouer:

* E [[latin]]: 

: ''ocul**īs** vidēre''
: "gwelet **gant*' an daoulagad"

==Daveennoù:==
* [http://ccat.sas.upenn.edu/plc/tamilweb/book/chapter2/node24.html *Instrumental Case* in Tamil language]
* [http://www.du.edu/langlit/russian/instr.htm *The Instrumental Case'' in Russian language]
* What is instrumental case?
* Prepositions Governing the Instrumental Case in Russian

## Liammoù diavaez:
* Instrumental case in Hungarian from HungarianReference.com
* Instrumental Case In Russian
* Resources to learn Instrumental Case in Russian
Herri III (Bro-Saoz)

**Herri III** (1añ a viz Here 1207 - 16 a viz Du 1272) a voe roue Bro-Saoz adalek an 19 a viz Du 1216 betek e varv.

Mab e oa da Yann Dizouar (Yann Iañ), ha d'ar rouanez Isabelle d'Angoulême. E c'hoar Janed Bro-Saoz, priñsez Kembre, (Siwan, e kembraeg) a voe gwreg Llywelyn ab Iorwerth.

## Dimeziñ ha bugale
Gant e wreg Eleanor Provañs en doe pemp bugel: 

*Edward Iañ Bro-Saoz
*Margaret, Queen of Scots
*Beatrice, Kontez Richmond
*Edmund Crouchback
*Katherine Bro-Saoz
Birmingham (disheñvelout)

**[[Birmingham]]** zo ur gêr eus Bro-Saoz, al lec'h kentañ anvet Birmingham er bed, hag ar vrasañ kêr anvet Birmingham. Met un toullad lec'hioù all zo anvet Birmingham dre ar bed. 

## Lec'hioù
Meur a Virmingham zo e SUA
** Birmingham (Alabama), brasañ ker Alabama ha brasañ Birmingham a c'hallfed kavout e SUA
** Birmingham (Connecticut)
** Birmingham (Indiana)
** Birmingham (Iowa)
** Birmingham (Michigan)
** Birmingham, (Missouri)
** Birmingham (Ohio):
*** Birmingham (Erie County, Ohio)
*** Birmingham (Guernsey County, Ohio)
** Birmingham (Chester County, Pennsylvania)
** Birmingham (Huntingdon County, Pennsylvania)
** Birmingham Township (Schuyler County, Illinois)
** Birmingham (Pittsburgh), ur c'harter e Pittsburgh, Pennsylvania
** Birmingham Township (Pennsylvania)

## Tud
* Edward de Birmingham (marvet a-raok 1538), diwezhañ aotrou Birmingham
* George Birmingham (ganet e 1954), politikour iwerzhonat
* John Birmingham (ganet e 1964), skrivagner aostralian
* Peter de Birmingham (e tro an 12vet kantved)
* Simon Birmingham (1974-), politikour aostralian
* Stephen Birmingham (1932-), oberour amerikan
* Tom Birmingham (1949-), politikour amerikan

## Listri
Un toullad listri saoz ha stadunanat zo bet anvet Birmingham

## Aerborzhioù
* Aerborzh Etrebroadel Birmingham (RU)
* Aerborzh Etrebroadel Birmingham (SUA), e Birmingham (Alabama)

## Deskadurezh
* University of Birmingham e Birmingham (Bro-Saoz)
* Birmingham City University e Birmingham (England)
* University of Alabama at Birmingham e Birmingham (Alabama)
* Birmingham High School e Los Angeles (Kalifornia)

## Kanaouennoù
* "Birmingham" (1974), gant Randy Newman
* "Birmingham" (1996), gant Amanda Marshall
* "Birmingham" (2001), gant Drive-By Truckers
* "Birmingham, Alabama" (1969), gant Harry Belafonte ha R. B. Greaves
* *Dwi ddim yn mynd i Firmingham*, gant Tebot Piws.

## Traoù all
* Birmingham City Council (BCC)
* Birmingham (krater), ur c'hrater war al loar anvet war-lerc'h John Birmingham
* Birmingham City F.C., ur skipailh mell-droad eus Bro-Saoz, diazezet e Birmingham
* "Birmingham", evit DFS Classic, un tournamant tennis dalc'het e Birmingham Bro-Saoz
* *City of Birmingham*, ur Boeing 747-200 kozh eus British Airways, marilhet G-BDXJ

## Gwelout ivez
* Bermingham
Troad adesivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad adesivel** (saoz.: *adessive case*) evit komz eus un droad-lec'hiañ o klotaat en ur ster rik gant an araogenn "war" e brezhoneg, astennet a-wezhoù e ster evit merkañ lec'hiadur un dra pe un den bennak, o klotaat gant an araogenn "e(n)".

Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù finnek-ougrek, da skouer:

* En hungareg, merket gant al lostger "*-on*":
: *asztal* -> *asztal*'on*** ("war an daol")

* E [[finneg]] (meur a implij resis):, merket gant al [[lostger]] "''--lla/-llä''"

: '''Ster lec'hiañ rik''':
::''pöytä'' (table) -> ''pöydä'''llä*** (on the table)

: **Ster lec'hiañ ledan**:
:: *koulu* -> *koululla* ("er skol dre vras"), kv. inesivel: *koulussa* ("er skol, d.l.e "e diabarzh an ti-skol")

: **Kaout/Bezañ gant**
:: *minu*'lla**' ("ganin-me" = "bez' am eus"/bez' ez eus ganin")
Mariachi

Ur ***mariachi*** zo ur bagadig sonerien eus Mec'hiko – etre 7 ha 13 soner trompilh, biolin, gitar ha bivioù-seniñ ha kerdinerioù all – hag a son sonioù henvoazel, gwisket gant dilhad kaer ha melloù togoù giz ar vro gante. 

E Cocula, e Jalisco, emañ gwrizioù ar sonerezh *mariachi*, met brudet eo dre bevar c'horn ar bed, ha berzh a ra sonerien Mec'hiko e Japan. 

## Strolladoù brudet
*Mariachi Vargas de Tecalitlán

## Pennadoù kar
*Beatriz Adriana

## Sonioù mariachi da selaou

*''El becerro – Mariachi Tradiciona''l
*''El becerro – Mariachi Moderno''
*''El gavilancillo – Mariachi Tradiciona''l
*''El gavilancillo – Mariachi Moderno''
*''El toro – Mariachi Tradicional''
*''La negra – Mariachi Moderno''
*''El maracumbe – Mariachi Moderno''
*''La culebra – Mariachi Moderno''
*''Por ti volaré''

## Liammoù diavaez

* ''MARIACHI DEL REY, Tucumán Argentina''
* ''Historia del Mariachi''
* ''Historia y recopilación de testimoniales de Mariachis de aquellos tiempos''
* ''Encuentro Internacional del Mariachi''
* ''Asociación de Mariachis de México''
Cocula

Div gumun zo anvet **Cocula** e Mec'hiko:
* Cocula, Jalisco, e stad Jalisco,
* Cocula, Guerrero, e stad Guerrero.
Cocula (Jalisco)

**Cocula** zo ur gumun e stad Jalisco e Mec'hiko. Lavaret e vez eo kavell ar sonerezh mariachi, goude ma kred d'an istorourien n'hall ket bout gwir. 

## Skeudennoù eus Cocula

Parroquia_de_cocula.jpg‎|Parrez San Miguel Arcángel
Templo barrio la cruz cocula.jpg|*‎Templo de la Cruz*
Plaza_de_cocula.JPG|Leurgêr bennañ
Templo_barrio_san_juan_cocula.JPG‎|*Templo de San Juan*
Templo_barrio_san_pedro_cocula.JPG|*Templo de San Pedro*
Kiosco_de_cocula.JPG‎‎|Kiosk
Fuente_de_cocula.JPG‎|Feunteun
Entrada_a_cocula.jpg‎‎|Enkerzh hag ezkerzh pennañ
Cementerio_municipal_cocula.JPG‎|Bered ar gumun
Monumento_a_la_madre_cocula.JPG‎‎‎|Monumant d'ar Vamm
Plaza_villa_de_cazarez_cocula.JPG|*Plaza de Villa de Cázarez*
El_salto_en_cocula.jpg‎|*El Salto*
El_salto_en_cocula_jal.jpg|*El Salto*
Presa_de_cocula.jpg‎|Stankell
Maguey_de_cocula.JPG|Agavezenn
Image:Biznaga_de_cocula.JPG‎|*Echinocactus*
Edouarzh III (Bro-Saoz)

**Edouarzh III**, roue Bro-Saoz, ganet d'an 13 a viz Du 1312, marvet d'an 21 a viz Mezheven 1377, a voe unan eus rouaned veur Bro-Saoz er Grennamzer. Ren a reas e-pad 50 vloaz, adalek marv e dad Edouarzh II, d'ar 25 a viz Genver 1327, pa ne oa nemet 14 vloaz. 

Dindan ren Edouarzh III e voe astennet beli ar roue war douaroù ledanoc'h, goude brezelioù a-enep Bro-Skos ha Bro-C'hall.

Mab e oa da Edouarzh II ha d'ar rouanez Izabel Bro-C'hall ; abalamour da se e vennas Edouarzh kaout kurunenn Bro-C'hall. E Bro-C'hall avat e voe respontet dezhañ ne c'halle ket rak, abalamour d'al lezenn war an hêrezh er vro-se, ne c'halle ket ar rouanez Izabel kaout ar rouantelezh en hêrezh. Kement-se a voe kaoz d'ar Brezel Kant Vloaz.

Dimeziñ a reas Edouarzh III gant Filipa Hainaut ha 12 bugel o devoe. Heligentañ a voe etre daou anezho da c'houzout piv a yafe war an tron. Ha diwar-se e c'hoarvezas Brezel an Div Rozenn.
Troad araogennek

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad araogennek** (saoz.: *prepositional case*) evit komz eus un droad implijet da verkañ un anv-kadarn da heul n'eus forzh peseurt araogenn.

Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù slavek, en o zouez ar ruseg hag ar poloneg, hag ivez gant meur a yezh slavek all, daoust ha ma c'hell bezañ anvet en un doare disheñvel, da skouer e slovakeg (anvet **'lokál'' evit lakaat an diforc'h etrezi hag an [[troad lokativel|droad lokativel]], ''lokatív''), da skouer:

* E ruseg:

: ''в школ**е*** ("er skol")
: ''в дом'''е*** ("er gêr")
: *на стол*'е*** ("war an daol")
: ''о студент'''е*** ("diwar-benn ar studier")

E gwirionez eo kalz tostoc'h d'an droad araogennek an droad anvet *[[troad dativel|dativel]]* e yezhadurioù gouezeleg Skos evit d'an droad dativel rik, da skouer:

* e gouezeleg Skos:

: *taigh* ("ti") -> *do thaigh* ("d'un ti")

Un doare droad araogennek eo an droad graet anezhi "*[[troad oblikel|troad oblikel kentañ]]*" e pachtoueg, implijet gant araogennoù resis:

: *liwe* -> *lewano* ("bleiz")
: *ghwa* -> *ghwagano* ("buoc'h")

## Mammennoù:
* Dessart, Laurent (1994) *Parlons pachto*, Pariz: L'Harmattan

## Gwelit ivez:
* Troad lerc'hennek

## Liammoù diavaez:
* Resources to learn Prepositional Case in Russian
* LESSON THREE - AN TREAS LEASAN
Troad lerc'hennek

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad lerc'hennek** (saoz.: *postpositional case*) evit komz eus un droad implijet da verkañ un anv-kadarn dirak n'eus forzh peseurt lerc'henn.

Implijet e vez an droad-mañ, anvet "*[[troad oblikel|troad oblikel kentañ]]*", gant ar pachtoueg, da skouer:

:*dwe wraze wrousta*
: "daou devezh war-lerc'h"

## Gwelit ivez:
* Troad araogennek

## Mammennoù:
* Dessart, Laurent (1994) *Parlons pachto*, Pariz: L'Harmattan
Biz-bras

Ar biz-bras, pe **biz-kreiz** eo anv ar biz hirañ, e-kreiz an dorn, etre ar biz-yod hag ar biz-gwalenn. 

## E yezhoù all
E yezhoù zo e vez graet *an hini [[mezh]]us* anezhañ abalamour ma vez lakaet a-wechoù er fraezh pe er gouhin. E spagnoleg e vez graet *dedo corazón*, biz ar galon, anezhañ. N'eo ket hollvedel al liamm etre biz ha mezh eta.
Staon

Ar **staon** eo uhelañ lodenn diabarzh ar genoù, evel an terest en ur gambr, a-us d'an teod, hag a vez stoket gant an teod da zistagañ kensonennoù 'zo.
Salto Ángel

**Salto Angel**, pe **Salto del Angel** eo anv an uhelañ lamm-dour zo er bed, e Venezuela, 979 m dezhañ, war ar stêr Rio Carrao, e sterva an Orinoko, e stad Bolívar, e kornad La Gran Sabana, e lein un tepuy anvet Auyan Tepuy, ur menez serzh ken -ha-ken, ha plaen en nec'h, ha.

## An anv
Ne deu ket an anv eus ael ebet, met eus anv ur sturier karr-nij stadunanat, Jimmie Angel.

## Istor
Lavaret e vez e voe deskrivet al lec'h gant ar merdeer saoz Walter Raleigh er XVIvet kantved met kred n'eus ket nemeur en istor-se. Gwelet e voent e 1912 gant ar Venezuelad Ernesto Sanchez La Cruz, met ne vrudas ket e gavadenn. Anavezet e oa al lamm-dour gant un toullad broiz eta goude ma ne oa ket brudet.

### Jimmie Angel
Dianav e oant d'ar bed-holl neuze a-raok tremen Jimmie Angel, ur sturier karr-nij stadunanat a deuas gant ur c'harr-nij d'ar 16 a viz Du 1933 pa oa o klask ul lec'h da furchal evit kavout aour.

E 1937 e teuas Jimmy Angel en-dro hag e klaskas leuriañ e nijell war ar gompezenn. Sac'het e chomas an ardivink, hag eno e vanas e-pad 33 bloaz, e lein an tepuy. A-benn neuze e voe adkemeret, kempennet, ha bremañ emañ war ziskouez e mirdi kirri-nij Maracay.

11 deiz e voe Jimmy Angel o tistreiñ en-dro d'ar sevenadur. Un eiladur eus e garr-nij zo bet lakaet e lein an tepuy.

Anavet a bell zo e oa al lec'h gantan Indianed Pemoned, ha *Kerekupai-merú* a raent anezhañ.

## Notennoù

## Levrlennadur
* *Dictionnaire illustré des merveilles naturelles du monde*, Reader's Digest, 1982

## Liamm diavaez
* Salto Angel
Salto del Laja

**Salto del Laja** zo ul lamm-dour eus ar stêr río Laja, e Rannvro ar Biobío, e Chile, 25 km en hanternoz da Los Ángeles. Pevar lamm zo, etre 40 ha 55 m uhelder. 29 km izeloc'h e kember ar stêr er río Biobío.

Gwechall e veze gwelet al lammoù eus an hent, ar Ruta CH-5, diwar ar pont dreist ar río Laja. Hiziv eo perc'hennet an hent gant an embregerezh Autopista del Bosque S.A., hag e ranker paeañ. Savet ez eus letioù, stalioù, tier-debriñ, ha tachenn-gampiñ zo ivez. 

Bremañ e ranker

## Liammoù diavaez

*Saltos del laja, video y sus problemas 
*Salto del Laja.cl
*Una de las cuatro cascadas del Rio Laja en el sector Saltos del Laja 
*Vistas en 360º del Salto
*Videos, fotografías y panorámicas del Salto del Laja
*Cabañas Jardin Salto del Laja 
*Hotel Salto del Laja
Troad partitivel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **troad partitivel** pe **troad-rannañ** (saoz.: *partitive case*) evit komz eus un droad yezhadurel pennañ a dalvez da verkañ ur fed pe un ober amdelosel. da lâret eo diglok, hep identelezh resis pe hep disoc'h resis.

Implijet e vez an droad-mañ gant ar yezhoù finnek-ougrek, da skouer:

* E finneg, merket gant alo lostger "*-(t)a"*, keñveriit:

: **[[Troad akuzativel]]**
:: *luen kirja*'n***' ("(Peur)lenn a rin al levr (a-bezh)")

: '''Troad partitivel'''
::''luen kirja'''a*** -> ("Emaon o lenn ul levr": diachu an ober)

: **[[Troad nominativel]]**
:: *onko teillä kirj*'at**?'' ("Ha ganit emañ al levrioù (resis)?")

: **Troad partitivel**
:: ''onko teillä kirjo**ja*'?* ("Ha levrioù 'zo ganit": ne vern pe re)

## Gwelit ivez:
* Teloselezh
Río Laja

**Río Laja** zo anv div stêr:

***[[Río Laja (Bolivia)]]**, e Bolivia, e departamant Santa Cruz;
***[[Río Laja (Chile)]]**, e Chile, e Rannvro ar Biobío.

## Pennadoù kar
*Laja
*La Laja
*Lajas
*Las Lajas
Laja

**Laja** zo ur ger spagnolek, hag a dalvez *maen plaen*, hag a gaver el lec'hanvadurezh.

***[[Laja (La Paz)]]** ur gumun e departamant La Paz, e Bolivia;
***[[Laja (Chile)]]** ur gumun e Rannvro ar Biobío, ha La Laja eo he he c'hêr-benn.

## Pennadoù kar
*La Laja
*Lajas
*Las Lajas
La Laja

**La Laja** zo anv meur a lec'h e Chile:

***[[Laguna de La Laja]]**, en Antuco, e Rannvro ar Biobío;
***[[Río de La Laja]]**, ur stêr e Rannvro ar Biobío;
***[[La Laja (localidad)]]**, kêr-benn ar kumun Laja, e kember ar stêrioù Laja ha Biobío;
***[[Partido de Isla de La Laja]]**, partido kozh, e-barzh *Intendencia* Concepción, ha Villa de Nuestra Señora de Los Ángeles e oaargêr-benn;
***[[Puente Ferroviario La Laja]]**, pont war an hent-houarn etre tier-hent-houarn San Rosendo ha La Laja, war ar stêr heñvelanvet.

## Pennadoù kar
*Laja
*Río Laja
*Las Lajas
*Lajas
Enez Sezon

**Sezon** pe **Enez Sezon** (distaget *Sezoun*, *Chezoun*, *Chehoun* er vro) zo un enezenn didud e kumun Landeda, e genoù an Aber-Ac'h, e Penn-ar-Bed hag e Bro-Leon. Moaien zo da vont di pa vez izel ar mor. An anv *Sezon* a zeufe deus ar ger *[[Saozon]]*.

Warni ez eus ur c'hreñvlec'h a oa bet savet gant Vauban e 1694. En amzer-se e veze graet kalzik a genwerzh dre borzh bihan an Aber-Ac'h. Evit difenn ar porzh e oa bet divizet gant Vauban ober labourioù a voe kaset da benn buan etre 1694 ha 1695. Kabitendi an Aber-Ac'h a voe staliet er c'hreñvlec'h, gant un toullad soudarded ha kanolioù. Betek an  e voe pouezus ar c'hreñvlec'h evit difenn al lodenn-se eus an aod. Dilezet e voe e 1889. Adimplijet e voe e-pad an Eil brezel-bed, gant an Alamaned, a savas *bunker*-ioù war mogerioù ar c'hreñvlec'h. A-hervez e oa ur c'hreñvlec'h war an enezenn en Henamzer dija, da vare ar Gelted.

Plan de l'île Cézon.jpg
Fort Cézon 22.jpg
Fort Cézon 9.jpg
Fort Cézon 8.jpg

## Liammoù diavaez
*« Fort Cézon à la fin du XVIIIème siècle » war Wiki Brest
*Dossiers de l'inventaire du patrimoine Ile Cézon, Landéda, Fort
*Association Cézon 

## Notennoù ha daveoù
Richarzh II (Bro-Saoz)

**Richarzh II** (6 Genver 1367 - 14 C'hwevrer 1400) a voe roue Bro-Saoz etre an 21 a viz Mezheven 1377 ha dibenn 1399, pa zilezas e gurunenn un nebeud mizioù a-raok e varv.

Ganet e voe e Bourdel, en Akitania. Mab e oa da Edouarzh, ar Priñs Du, ha d'e wreg Joan Kent. Mab-bihan e oa d'ar roue Edouarzh III. Ne oa nemet dek vloaz pa varvas e dad-kozh ha pa bignas war an tron (marvet e oa e dad er bloavezh kent).

Dimeziñ a reas gant Anna Bohemia, merc'h da impalaer an Impalaeriezh Santel Roman, ha goude marv houmañ, gant Izabel Valois, merc'h da roue Bro-C'hall. N'en devoe ket bugale na gant an eil na gant eben.

## Lennegezh
Pezh-c'hoari Shakespeare, "Richard II".
Kevre ar Stadoù Arab

**Kevre ar Stadoù Arab** (جامعة الدول العربية, *Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya* en arabeg), pe ar **C'hevre Arab** (لجامعة العربية *al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya*), zo un aozadur graet da liammañ ar stadoù arab.

Savet e voe d'an 22 a viz Meurzh 1945 gant seizh stad. Hiziv ez eus 22 stad en aozadur. Emañ e sez kreiz e Kaero, en Ejipt.

## Roll ar stadoù izili

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (astalet abaoe 2011)
* 
* 
* 
*
Toni Morrison

**Toni Morrison** zo ur skrivagnerez amerikan ganet en Ohio d'an 18 a viz C'hwevrer 1931 - 2019.

Broudet gant ar c'hoant difenn gwirioù ar re zu er Stadoù-Unanet ec'h embann meur a romant ha barzhonegoù a ziskouez o buhez eno. En o zouez emañ *The bluest eye* (al lagad glasañ) pe *Love* (karantez). 

E 1993 eo aet priz Nobel al lennegezh ganti.
Armistead Maupin

**Armistead Maupin** zo ur skrivagner amerikan ganet e Washington D.C. e 1944.

E 1976 e krogas da embann *Tales of the city* (Kronikennoù eus kêr) er pemdezieg *San Francisco Chronicles*. Berzh a rejont kenañ hag embannet e voent goude-se e 6 levr skignet er bed a-bezh. Enno e kont ar skrivagner buhez Michael, heñvelreviad e San Francisco, gant fent ha from war un dro.
Partido

**Partido** zo ur ger spagnolek, hag a dalvez meur a dra, hag a gaver ivez e yezh ar velestradurezh.

## Er yezh bemdez
**un partido* zo ur c'hoariadenn (mell-droad pe echedoù pe n'eus forzh pe c'hoari)
**un partido* zo ur rann eus ar boblañs, evel ur strollad politikel 
**un partido* zo ur rann eus ar vro, un tamm evel un arondisamant 
**rannet eo Spagn e *partidos* evit ar justis. 

## E Suamerika
* Partido (Arc'hantina), anv rannoù eus Proviñs Buenos Aires en Arc'hantina
* Partido (Chile), anv kozh rannoù eus Chile
Lajas

**Lajas** zo unan eus ar 78 kumun zo e Puerto Rico, e mervent an enez. 

## Pennadoù kar
*Laja
*Río Laja
*La Laja
*Las Lajas
Arme Dishualded ar Bobl

**Arme Dishualded ar Bobl** (spagnoleg Ejército Popular de Liberación pe EPL) a zo ur strollad gerilha krouet e 1967 e Kolombia. Dilezet o-doa darn vrasañ e izili ar stourm armet e 1991 ha krouet o-deus ar strollad Esperanza, Paz y Libertad. Ur strolladig a gendalc'h gant ar stourm ouzh ar gouarnamant, avat.
Strolladoù politikel Lituania

E buhez politikel Lituania ez eus meur a strollad. Bez ez eus 37 strollad enrollet en un doare ofisiel hag abalamour d'an doare-votiñ, ne c'hell hini ebet anezho gounit ar galloud evitañ e-unan.

## Strolladoù pennañ

* Strollad al Labour (Darbo Partija)
* Frankizourien hag unvaniezh ar c'hreiz (Liberalų ir Centro Sąjunga)
* Oberiantiz Dilennel Poloniz e Lituania (Akcja Wyborcza Polaków na Litwie)
* Strollad sokial-demokratel Lituania (Lietuvos Socialdemokratu Partija)
* Unvaniezh Poblek ar Paesanted Lituania (Lietuvos valstiečių liaudininkų sąjunga)
* Unvaniezh sokial-frankizour nevez (Naujoji sąjunga (socialliberalai))
* Unvaniezh ar Vro (Mirourien Lituaniat (Tėvynės Sąjunga/Lietuvos Konservatoriai))
* Urzh ha Reizh (Tvarka ir teisingumas)
* Luskad Republikan ha Frankizour Lituaniat (Lietuvos Respublikos Liberalų Sąjūdis)
* Strollad an Aadsavidigezh Vroadel (Tautos Prisikėlimo Partija)
* Strollad Lituaniat ar Bobl Boloniat (Lietuvos lenkų liaudies partija)
Carson McCullers

**Carson McCullers**, ganet e Colombus (Georgia) d'an 19 a viz C'hwevrer 1917, ha marvet d'an 29 a viz Gwengolo 1967 e Nyack (Stad New York), a zo ur skrivagnerez amerikan. 

Aet da gêr New York e 1934 e tilezas he c'hoant krouiñ sonadegoù evit en em ouestlañ d'ar skrivañ. He romant kentañ *The heart is a lonely hunter* (Ur chaseour digenvez eo ar galon) a voe embannet e 1940 ha berzh bras da heul. E-touez hec'h oberennoù emañ ivez *The ballad of the sad cafe* (gwerz an davarn drist) pe *Reflections in a golden eye* (dasskedoù en ul lagad alaouret).

Euredet e voe div wech gant James Reeves Mc Cullers ha darempredoù karantez he doe war un dro gant ur vignonez dezhi.
Goude emlazh he fried e 1953 ec'h eas he yec'hed war fallaat (klañv e oa gant ar remm abaoe he 15 vloaz).
William Styron

**William Styron** zo ur skrivagner stadunanat ganet e Newport d'an 11 a viz Even 1925.

E-touez e oberennoù brudetañ emañ *Sophie's choice* (dibab Sophie) ha *Lie down in darkness* (gourvez en deñvalijenn).

Gounezet e voe gantañ priz Pulitzer 1968.

Marvet eo d'ar 1añ a viz Du 2006.
Doris Lessing

}
|-
!colspan="2"|Doris Lessing e 2006
|}
**Doris May Lessing** (Kermanshah, Iran, 22 Here1919 – London, Bro-Saoz, 17 Du 2013) a oa ur skrivagnerez vreizhveuriat ha Rhodesiat.

Ganet e voe Doris May Tayler en Iran, ma vevas betek 1925. Pa oa 6 vloaz neuze e tilojas gant he zud da Rhodesia ar Su (e Zimbabwe bremañ), ma chomas betek 1949. Er bloaz-se, oadet 30 vloaz, ez eas da London da vevañ.
Bloaz goude, e 1950 ez embannas he romant kentañ, *The Grass is Singing*. Goude-se e voe pemp levrenn *Children of Violence* (1952-1969), *The Golden Notebook* (1962), *The Good Terrorist* (1985), ha pemp romant skiant-faltazi ar rummad *Canopus in Argos: Archives* (1979-1983).

E 2007 e voe deroet Priz Nobel al Lennegezh dezhi, d'an oad a 87 vloaz.

## Oberennoù

## Notennoù
Harold Pinter

**Harold Pinter** zo ur skrivagner saoz ganet d'an 10 a viz Here 1930.

Ouzhpenn 30 pezh-c'hoari en deus skrivet, enno fent ha trajedi mesk-ha-mesk. En o zouez emañ *The birthday party* (Gouel deiz-ha-bloaz) pe *Old times* (Gwechall).

Sevel a reas enep ar brezel ouzh Irak e 2003.

Aet eo Priz Nobel al Lennegezh gantañ e 2005.
John Maxwell Coetzee

** John Maxwell Coetzee** zo ur skrivagner suafrikan ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1940.

Feulster, kasoni hag aon a vez dielfennet en e oberennoù. En o zouez emañ *In the heart of the country* (E kalon ar vro) pe *Waiting for the Barbarians* (O c'hortoz ar Varbared).

Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 2003.
Imre Kertész

**Imre Kertész** zo ur skrivagner hungarat ganet e Budapest d'an 9 a viz Du 1929. Brudet eo evit bezañ bet bac'het e kampoù nazi Auschwitz ha Buchenwald etre 1944 ha 1945. Dezrevelliñ a ra e vuhez en ul lodenn vat eus e oberennoù. En o zouez emañ *Kaddis a meg nem született gyermekért* (Kadish evit ar bugel na vo ket ganet).

Aet eo gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 2002 (Kentañ Hungarad loreet).
V. S. Naipaul

**Vidiadhar Surajprasad Naipaul** (a sin **V. S. Naipaul**) zo ur skrivagner ganet e Trinidad d'ar 17 a viz Eost 1932 ha marvet e Londrez d'an 1 a viz Eost 2018.

Levezonet eo e romantoù ha danevelloù gant an inizi Karaib hag ar c'hudennoù sokial.

E-touez e oberennoù emañ *A house for Mr Biswas* (Un ti evit Mr Biswas) pe *Magic seeds* (greun hud).

Aet e oa gantañ priz Nobel al lennegezh e 2001.
Giosuè Carducci

** Giosuè Carducci** (anv-pluenn: ***Enotrio Romano***) zo ur barzh italian ganet e 1835 ha marvet e 1907.

Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1906.
Miguel Ángel Asturias

**Miguel Ángel Asturias** zo ur skrivagner guatemalat ganet e 1899 ha marvet e Madrid e 1974.

Tremenet en deus e vuhez etre prantadoù harlu ha prantadoù kargad diplomatel evit e vro.

E-touez e oberennoù emañ *El señor presidente* (An Aotrou prezidant), levezonet bras gant diktatouriezh Cabrera ma tezrevell enni ar mac'hom hag ar spont implijet evit diskar ur bobl.

Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1967.
Ivo Andrić

**Ivo Andrić** (Иво Андрић e serbeg) a oa un diplomat hag ur skrivagner serb, ganet e Bosnia e 1892 ha marvet e Beograd e 1975.

E-touez e oberennoù emañ *Travnička hronika* (Kronikennoù Travnik) ma kont enni donedigezh koñsul Bro-C'hall da d-Travnik e 1806 hag an enebiezh etre ar c'humuniezhoù disheñvel e Bosnia.

Priz Nobel al lennegezh en doa bet e 1961.

## Oberoù
* *Ex Ponto*, 1918 
* *Nemiri*, 1920 
* *Put Alije Đerzeleza*, 1920 
* *Pripovetke I*, 1924 
* *Pripovetke*, 1931 
* *Pripovetke II*, 1936 
* *Izabrane pripovetke*, 1945 
* *Na Drini ćuprija*, 1945 
* *Travnička hronika*, 1945 
* *Gospođica*, 1945 
* *Most na Žepi*, 1947 
* *Pripovijetke*, 1947 
* *Nove pripovetke*, 1948 
* *Priča o vezirovom slonu*, 1948 
* *Priča o kmetu Simanu*, 1949 
* *Pod gradićem : pripovetke o životu bosanskog sela*, 1952 
* *Prokleta avlija*, 1954 
* *Panorama*, 1958 
* *Priča o vezirovom slonu, i druge pripovetke*, 1960 
* *Ljubav u kasabi : pripovetke*, 1966 
* *Aska i vuk : pripovetke*, 1968 
* *Eseji i kritike*, dalif, 1976
Arzano

:*Evit kumun Breizh, skrivet "Arzano" ent-ofisiel e galleg, gwelet *'an Arzhanaou**.
<HR noShade>




**Arzano''' a zo ur gumun hag ur gêr eus meurgêr Napoli e Campania en Italia.

## Kumunioù stok ouzh Arzano
* Casandrino
* Casavatore
* Casoria
* Frattamaggiore
* Grumo Nevano
* Napoli

## Tud dibar
*Tommaso Bianco, ganet e 1946, aktour
*Giuliano Figueras, ganet e 1976, marc'hhouarnour

## Kumunioù gevellet
* An Arzhanaou, Breizh (betek 1994)
* Kleger, Breizh
Sinclair Lewis

**Sinclair Lewis** zo ur skrivagner amerikan ganet er Minnesota e 1885 ha marvet e Roma e 1951. E-touez e oberennoù emañ *Elmer Gantry*, berzet er Stadoù-Unanet goude e embannadur e 1927. Aet eo gantañ priz Nobel al lennegezh e 1930.
Eugene O'Neill

Ur saver pezhioù-c'hoari amerikan eo **Eugene O'Neill**, bet ganet e New York d'ar 16 a viz Here 1888 ha marvet e Boston d'ar 27 a viz Du 1953.

Deskrivañ a ra tudennoù stag ouzh o flanedenn en e oberennoù evel *The hairy ape* ("Ar marmouz blevek") pe *Anna Christie*.

Aet eo gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 1936.
Theodor Mommsen

**Christian Matthias Theodor Mommsen** (ganet d'an 30 a viz Du 1817 e Garding ha marvet d'ar 1añ a viz Du 1903 e Charlottenburg) a oa ur skrivagner hag istorour alaman.

Sellet a reer outañ evel unan eus an istorourien bouezusañ en  hag unan eus ar gwellañ arbennigourien war istor Henroma. E-touez e gantadoù a skridoù eo brudet, dreist-holl, e bezh mell *Istor Roma* (*Römische Geschichte*) e teir levrenn (1854-1855). Evit se e oa aet gantañ priz Nobel al lennegezh e 1902.

Ezel e voe Theodor Mommsen, etre 1881 ha 1884, eus ar parlamant alaman anvet *Reichstag*.

E 1867 e voe anvet da ezel a enor en Akademiezh Hungaria ar Skiantoù.
Henryk Sienkiewicz

**Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz** a oa ur skrivagner polonat ganet d'ar 5 a viz Mae 1846 e Wola Okrzejska ha marvet d'ar 15 a viz Du 1916 e Vevey, Suis.

*Quo vadis: Powieść z czasów Nerona* ("Quo vadis : un istor en amzer Neron") eo e oberenn vrudetañ. Skrivet eo bet e Kastell Kostaerez e Ploumanac'h (Perroz-Gireg), e 1895-96.

E 1905 ez eas priz Nobel al lennegezh gantañ.
Ivan Bounin

**Ivan Alekseyevitch Bounin** (Ива́н Алексе́евич Бу́нин), ganet e 1870 ha marvet e 1953, zo ur skrivagner rusek. Barzhonegoù, danevelloù ha romantoù en deus skrivet. Dezhañ e voe roet ar c'hentañ Priz Nobel al lennegezh roet d'ur skrivagner rusek e 1933.
Las Lajas

**Las Lajas** zo un anv-lec'h spagnolek, savet diwar ar ger laja.

#### 
***[[Las Lajas (Neuquén)]]**, e departamant Picunches e proviñs an Neuquén;
* **[[Las Lajas (Catamarca)]]**, e departamant Paclín e proviñs Catamarca;

#### 
*  **Las Lajas**, e kumun Ipiales ma emañ ar Santuario de Las Lajas

#### 
*Santa Isabel de las Lajas, unan eus 8 kumun proviñs Cienfuegos, kumun c'henidik Benny Moré, hag anv ur ganaouenn gantañ.

#### 
* **[[Las Lajas (Honduras)]]**, ur gumun eus Honduras, e departamant Comayagua.
Isaac Bashevis Singer

**Isaac Bashevis Singer** zo ur skrivagner amerikan bet ganet e Polonia e 1902 ha marvet e Miami (Florida) e 1991. Skrivañ a rae e yideg evit deskrivañ Polonia, ar Yuzevien hag o mojennoù evel m'en doa bevet anezho en e vugaleaj. E-touez e oberennoù emañ *The manor* (Ar maner) pe *The estate* (An domani).

Priz Nobel al lennegezh en doa bet e 1978.
Bret Easton Ellis

**Bret Easton Ellis** zo ur skrivagner amerikan ganet e Los Angeles d'ar 7 a viz Meurzh 1964.

Kriz eo e oberennoù, evel *American Psycho* a zeskriv buhez ur serial killer, hag a zesach bewech koulz enebiezh ha meuleudi.

Meur a film zo bet aozet diwar e romantoù.

## E oberenn
* *Less Than Zero* (1985)
* *The Rules of Attraction* (1987)
* *American Psycho* (1991)
* *The Informers* (danevelloù, 1994)
* *Glamorama* (1998)
* *Lunar Park* (2005)
* *Imperial Bedrooms* , heuliad *Less Than Zero* (da zont er-maez e 2010)
Dennis Lehane

**Dennis Lehane** zo ur skrivagner amerikan ganet er Massachusetts e 1965.

Skrivet en deus un heuliad romantoù polis, enno feulster ha fent mesk-ha-mesk, gant an tudennoù Patrick Kenzie hag Angela Gennaro, evel *A drink before the war* (Ur banne kent ar brezel).

Romantoù du en deus skrivet ivez evel *Shutter Island* (lakaet da film gant Martin Scorsese) pe *Mystic River* hag a zo bet savet ur film diwarnañ gant Clint Eastwood e 2003.

## Oberoù
Gant Kenzie ha Gennaro :
* *[[A Drink Before the War]]* (1994)
* *[[Darkness, Take My Hand]]* (1996)
* *[[Sacred]]* (1997)
* *[[Gone, Baby, Gone]]* (1998) 
* *[[Prayers for Rain]]* (1999)
* *Moonlight Mile* (2010)

Romantoù all :
* *[[Mystic River (romant)|Mystic River]]* (2001)
* *[[Shutter Island]]* (2003)
* ** (2006)
* *[[The Given Day]]* (2008)

## Liammoù diavaez

* Lehane Books
* Dennis Lehane en IMDB
* Atersadenn Dennis Lehane
* Atersadenn Dennis Lehane, 2001
* Atersadenn Dennis Lehane, 2003
* Dennis Lehane diwar-benn ''Mystic River''
* John Connolly Atersadenn Dennis Lehane, 2000
* "Dennis Lehane Talks" -  Atersadenn e Maddux Business Report, miz Eost 2005
* Fantastic Fiction Profile
*  Atersadenn video, lennadenn  ''The Given Day'', 2009
*  Atersadenn e Shotsmag Ezine diwar-benn 'The Moonlight Mile', 2011
Michael Crichton

**John Michael Crichton** (Chicago, 23 a viz Here 1942 – Los Angeles, 4 a viz Du 2008) a oa ur skrivagner hag ur filmaozer stadunanat.

Skrivet en deus romantoù skiant-faltazi, *[[Jurassic Park]]* en o zouez, ha produet ar film savet diwarnañ.

Krouet ha produet en deus ivez ar stirad skinwel *[[ER (skinwel)|ER]]* (*Emergency Room* ; troet dre *Urgences* er stirad gallek).
Harper Lee

**Harper Lee** zo ur skrivagnerez stadunanat ganet e Monroeville en Alabama e 1926, ha marvet er memes kêr e 2016.

He romant nemetañ *To kill a mocking bird* (Lazhañ un evn goapaer), embannet e 1960, en deus degaset brud vras dezhi er broioù saoznek da gentañ hag er bed a-bezh da c'houde. En he romant e tanevell, gant selloù ur bugel, un nebeud sizhunioù eus buhez an alvokad Atticus Finch, lakaet da zifenn ur paotr du tamallet dezhañ bezañ gwallet ur vaouez wenn.

E 1999 e voe loreet he romant evel "Romant gwellañ ar c'hantved" gant al Library Journal.
Virginia Woolf

**Virginia Woolf** zo ur skrivagnerez saoz ganet e Londrez d'ar 25 a viz Genver 1882.

E-touez hec'h oberennoù emañ *Mrs Dalloway* pe *Jacob's room* (Kambr Jacob).

En em lazhañ a reas d'an 28 a viz Meurzh 1941.

## Hec'h oberenn
* Gwelout : Levrlennadur Virginia Woolf
Nadine Gordimer

**Nadine Gordimer** zo ur skrivagnerez suafrikan ganet e Springs d'an 20 a viz Du 1923, ha marvet e Johannesburg d'ar 14 a viz Gouhere 2014.

Dre he skridoù e savas tamm-ha-tamm a-enep an Apartheid a rene er vro. Taolennet he deus ivez he bro ha diskouezet he c'harantez ouzh an natur en hec'h oberennoù. E-touez ar re-se emañ *July's people* (Familh July) pe *Beethoven was one-sixteenth black* (Ur c'hwezekvedenn du e oa Beethoven).

Hec'h oberennoù a voe, evit ul lodenn vat anezho, berzet da vare an Apartheid, met ivez goude-se, evel *July's people* da skouer.

Aet e oa priz Nobel al lennegezh ganti e 1991.

## Hec'h oberennoù

;Romantoù
* *[[The Lying Days]]* (1953)
* *[[A World of Strangers]]* (1958)
* *[[Occasion for Loving]]* (1963)
* *[[The Late Bourgeois World]]* (1966)
* *[[A Guest of Honour]]* (1970)
* *[[The Conservationist]]* (1974)
* *[[Burger's Daughter]]* (1979)
* *[[July's People]]* (1981)
* *[[A Sport of Nature]]* (1987)
* *[[My Son's Story]]* (1990)
* *[[None to Accompany Me]]* (1994)
* *[[The House Gun]]* (1998)
* *[[The Pickup]]* (2001)
* *[[Get a Life (novel)|Get a Life]]* (2005)

;Pezhioù-c'hoari
* *[[The First Circle]]* (1949)

;Oberennoù all
* *[[On the Mines]]* (1973)
* *[[Lifetimes Under Apartheid]]* (1986)
* "Choosing for Justice: Allan Boesak" (1983) (teulfilm)
* "Berlin and Johannesburg: The Wall and the Colour Bar" (teulfilm)

;Danevelloù
* *[[Face To Face (Nadine Gordimer Short Story)|Face to Face]]* (1949)
* *[[Town and Country Lovers]]*
* *[[The Soft Voice of the Serpent]]* (1952)
* *[[Six feet of the Country]]* (1956)
* *[[Friday's Footprint]]* (1960)
* *[[Not for Publication]]* (1965)
* *[[Livingstone's Companions]]* (1970)
* *[[Selected Stories]]* (1975)
* *[[No Place Like: Selected Stories]]* (1978)
* *[[A Soldier's Embrace]]* (1980)
* *[[Something Out There]]* (1984)
* *[[Correspondence Course and other Stories]]* (1984)
* *[[The Moment Before the Gun Went Off]]* (1988)
* *[[Once Upon a Time]]* (1989)
* **' (1991)
* ''[[Why Haven't You Written: Selected Stories 1950-1972]]'' (1992)
* ''[[Something for the Time Being 1950-1972]]'' (1992)
* **' (2003)
* *[[Beethoven Was One-Sixteenth Black]]* (2007)

;Dastumadoù arnodskridoù
* *[[The Essential Gesture|The Essential Gesture: Writing, Politics and Places]]* (1988)
* *[[The Black Interpreters]]* (1973)
* *[[Writing and Being|Writing and Being: The Charles Eliot Norton Lectures]]* (1995)
Pablo Neruda

**Neftalí Reyes Basoalto** (Parral,  – Santiago, ), **Pablo Neruda** e anv-pluenn, a oa ur skrivagner chileat.

## Oberennoù
* *Crepusculario*, 1923
* *Veinte poemas de amor y una canción desesperada*, 1924
* *Tentativa del hombre infinito*, 1926
* *El habitante y su esperanza*, 1926
* *Residencia en la tierra (1925-1931)*, 1935
* *España en el corazón. Himno a las glorias del pueblo en la guerra: (1936-1937)*, 1937
* *Tercera residencia (1935-1945)*, 1947
* *[[Canto general]]*, 1950
* *Todo el amor*, 1953
* *Odas elementales*, 1954
* *Nuevas odas elementales*, 1955
* *Tercer libro de las odas*, 1957
* *Estravagario*, 1958
* *Cien sonetos de amor*, 1959
* *Navegaciones y regresos*, 1959
* *Las piedras de Chile*, 1960
* *Cantos ceremoniales*, 1961
* *Memorial de Isla Negra*, 1964
* *Arte de pájaros*, 1966
* *Fulgor y muerte de Joaquín Murieta*, 1967
* *La barcarola*, 1967
* *Las manos del día*, 1968

## Levrlennadur
* Olivier Bras ha Jorge González, *Allende, an emgann diwezhañ*, Nadoz-Vor Embannadurioù, 2019.
Harlan Coben

**Harlan Coben** zo ur skrivagner amerikan ganet en New Jersey d'ar 4 a viz Genver 1962.

E-leizh a romantoù polis en deus skrivet, en o zouez *Gone for good* (Aet da viken) pe *Tell no one* (Na lâr da zen ebet) hag un toullad a gont troioù e haroz Myron Bolitar e metoù ar sport.

Ur film zo bet aozet gant Guillaume Canet diwar e romant *Tell no one* dindan an anv *Ne le dis à personne*.