Winchester

Ur gêr istorel e su Bro-Saoz eo **Winchester** (distaget: ; *Caerwynt* e kembraeg, bet brezhonekaet e *Kerwent*). Ur boblañs a 48.400 annezad he deus, ha kêr-benn bann (pe distrig) City of Winchester eo. Kêrbenn Hampshire eo ivez. E-pad an  hag an  e oa kêrbenn Bro-Saoz ha kent se kêrbenn rouantelezh Wessex.

## Douaroniezh
War lez ar stêr Itchen emañ Winchester, etre Londrez (98&nbsp;km er biz) ha 22 km en hanternoz da Southampton.

## Poblañs
E 2021 e oa 48 478 den o chom enni. En distrig City of Winchester (ennañ kêrioù Alresford ha Bishop's Waltham) e oa 132,268 annezad e 2022.

## Henistor
Ar Belgae a oa ur bobl vrezhon e kreisteiz Enez Vreizh. Gant ar Romaned e voe diazezet ur gêr marc'had nevez, anvet *Venta Belgarum.*
Restr:Roman Head - Winchester Museum.jpg|Mirdi Winchester
Restr:Roman Mosaic - Winchester Museum.jpg|Mirdi Winchester


### Lec'hanvadurezh
* Ptol. (c. 150) II, 3, 13 : **VENTA**, a *polis* (= kêr) ar Velged
* I.A 4782 (Iter VII), 4832 (Iter XII) : **VENTA BELGARUM**; 48611 (Iter XV) : **VENTA VELGARUM** / **VELLGARUM**
* Ravenna 10618 : **VENTA VELGAROM** / **VELGARONI**
* ND XI60 : Procurator gynaecii in Brittanis **Ventensis / Bentensis**
* --------------
* Beda (c. 730) III, 7 : *in civitate Venta, quae a gente Saxonum *'Uintancaestir** appelatur''.
* [[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]] 744 : **Wintanceaster**
* BCS 553 : **Wintanceaster**
* Asser 894 : **Wintonia**
* [[Domesday Book|DB]] 1086 : **Wincestre*'

== Mojennoù ar roue Arzhur==
<gallery>
Restr:King Arthur's Round Table at Winchester Castle, Winchester, Hampshire, England.png|An Daol Grenn</gallery>
E kelc'hiad mojennoù ar [[roue Arzhur]], e *Le Morte Darthur* [[Thomas Malory]], e skrivas an aozer en e bempvet istor, *The Fyrst and the Secunde Boke of Syr Trystrams de Lyones* :


== Istor, goude amzer Arzhur ==
* 643 : "*In this year Cenwalh succeeded to the kingdom of Wessex, and ruled thirty-one years; and that Cenwalh ordered the church at Winchester to bee built"* / "Er bloaz-se, Cenwalh a zeuas da vezañ roue ar Wessex, hag e renas bloaz ha tregont ; ar C'henwalh-se e lakaas sevel iliz Winchester" ([[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]])
* 744 : *"In this year Daniel retired from the bishopric of Winchester, and Hunferth succeeded to the episcopal see"* / 'Er bloaz-se en em dennas Daniel eus eskopti Winchester, hag Hunferth e zeuas war e lerc'h war ar gador eskob" ([[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]])
* 853 : *"In this year ... (Aethelwulf) ... And Charles, king of the Franks, gave him his daughter as queen, and after he came to his people and they were glad thereof. And two years after he came from the Franks he died, and his boby lies at Winchester, and he reigned eighteen years and half"* / "Er bloaz-se ... (Aethelwulf) ... Ha Charlez, roue ar Franked, e roas dezhañ e verc'h da vezañ rouanez, ha goude-se e teuas en-dro d'e bobl, hag a oa laouen-tre. Ha daou vloaz goude bezañ deuet eus ar Franked hag e oa aet da Anaon, hag e c'horf e oa e Winchester, goude bet renet triwec'h bloaz hanter." ([[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]])
* 937 : *"In this year Aelfheah became bishop of the see of Winchester"* / "Er bloaz-se, Aelfheah e zigouezas da eskob kador Winchester"
* 951 : *"In this year Aelfheah, bishop of Winchester, passed away on St Gregory's day (12 March) /*  "Er bloaz-se, *Aelfheah,* eskob Winchester, a varavas da zeiz Sant Gregor (12 a viz Meurzh). ([[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]])
* 955 : *"In this year king Aedred passed away, and he rests in the Old Minster (Winchester). Eadwig succeeded to Wessex, and his brother Edgar to Mercia : they were sons of king Edmund and St Aelfgifu"* / "Er bloaz-se e varvas ar roue Aedred, ha douaret e voe er Manati Kozh (Winchester). Eadwig e zeuas war-lerc'h (= roue) Wessex, hag e vreur Edgar roue Mercia : bugale e oant d'ar roue Edmund ha da Santez Aelgifu"; ([[Anglo-Saxon Chronicle|ASC]])

== Ardamez ==
&nbsp;&nbsp;&nbsp;*En gul e bemp kastell lammellet en argant, ar c'hastell kreiz harpet gant daou leon leonparzhet en aour, penn-ouzh-penn.*

== Iliz-Veur ==
<gallery>
Restr:Cathedral and avenue, Winchester, England-LCCN2002708270.jpg|Diavez an iliz-veur
Restr:Winchester Cathedral Choir, Hampshire, UK - Diliff.jpg|Diabarzh an iliz-veur. Ar c'heur.
</gallery>

== Levrlennadur ==
* Eilert Ekwall : *The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names*. Clarendon Press. Oxford. 1936 ... 1980
* G.N. Garmonsway : *The Anglo-Saxon Chronicle*. Everyman's Library. London. 1953 - 1972 -1984
* Ordnance Survey : *Map of Roman Britain*. Southampton. 1956
* Ordnance Survey : *Map of Britain in the Dark Ages.* Southampton. 1966
* A.L.F. Rivet & Colin Smith : *The Place-Names of Roman Britain*. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* A.D. Mills : *Oxford Dictionary of British Place Names''. Oxford University Press. 1991 ... 2003