open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lamborghini Diablo

Al **Lamborghini Diablo** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1990 ha 2001, da heul al Lamborghini Countach hag a-raok al Lamborghini Murciélago.
## Anv
Deuet eo an anv eus ar ger spagnolek *diablo*, hag a dalv kement ha *[[diaoul]]*.
Clibanornis

***Clibanornis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1873 gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) hag Osbert Salvin (1835-1898).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Clibanornis dendrocolaptoides]]*,
* *[[Clibanornis erythrocephalus]]*
** *C. e. *'erythrocephalus*** ha ''palamblae'',
* ''[[Clibanornis rectirostris]]'',
* ''[[Clibanornis rubiginosus]]''
** ''C. r. brunnescens'', ''caquetae'', ''cinnamomeigula'', ''fumosus'', ''guerrerensis'', ''nigricauda'', ''obscurus'', ***rubiginosus**', *sasaimae*, *saturatus*, *venezuelanus*, *veraepacis* ha *watkinsi*,
* *[[Clibanornis rufipectus]]*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, pemzek (15) isspesad dezho en holl. 

## Notennoù ha daveennoù
Ferruccio Lamborghini

**Ferruccio Lamborghini**, ganet d'an 28 Ebrel 1916 e Cento ha marvet d'an 20 C'hwevrer 1993 e Perugia, oa ur greantour italian, savet gantañ ar merk kirri sport Lamborghini.
Saint-Vincent-Fort-de-Lays

**Saint-Vincent-Fort-de-Lays** a oa ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790; lakaet e voe e Kanton Bournezeau da gentañ   hag e Kanton Sainte-Hermine da c’houde, a-raok bout lakaet e Kanton Chantonnay.. Lakaet e voe kumun Saint-Vincent-Fort-de-Lays en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.
### 
* 1833: kendeuzet e voe kumunioù Saint-Vincent-Fort-de-Lays ha Puymaufrais d’ober ur gumun nevez anvet Saint-Vincent-Puymaufrais.
## Monumantoù ha traoù heverk
## Pennadoù kar
* Puymaufrais,
* Saint-Vincent-Puymaufrais.
## Daveoù ha notennoù
Ferrari Testarossa

Ar **Ferrari Testarossa** zo ur c'harr sport kenderc'het gant ar saver kirri italian Ferrari etre 1984 ha 1996, da heul ar Ferrari Berlinetta Boxer.
Ferrari Berlinetta Boxer

Ar **Ferrari Berlinetta Boxer** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Ferrari etre 1973 ha 1984, da heul ar Ferrari Daytona hag a-raok ar Ferrari Testarossa.
Ferrero

**Ferrero** zo un embregerezh gounezvouedel italian, krouet e 1946 gant Pietro Ferrero e kêr Alba en Italia, arbennikaet war ar c'hoñfizerezh ha brudet gant ar merkoù Nutella, Kinder, Ferrero Rocher, Mon Chéri ha Tic Tac.
Pietro Ferrero

**Pietro Ferrero**, ganet d'an 2 Gwengolo 1898 e Farigliano ha marvet eno d'an 2 Meurzh 1949, zo ur pennembreger italian, savet gantañ Ferrero, un embregerezh koñfizerezh ha chokoladerezh.

Gantañ eo bet ijinet ar Supercrema, a zeuy diwezhatoc'h da vezañ an Nutella.
Priñselezh Nassau-Oranien

**Priñselezh Nassau-Oranien**, pe **Oranien-Nassau**, a oa ur briñselezh en Impalaeriezh santel roman german etre 1702 ha 1806, e dalc'h an Tiegezh Oranje-Nassau, a orin izelvroat.

En 1702 e varvas William III, roue Bro-Saoz, roue Skos, ha roue iwerzhon, ha priñs Oranje-Nassau, stathouder an Izelvroioù.  Ur c'henderv dezhañ, Johan Willem Friso, priñs Nassau-Dietz, a voe legadet dezhañ un darn eus madoù "priñs Oranje".

Kresket e voe priñselezh Oranje gant stagidigezh douaroù all eus Nassau, goude marv priñsed dibennhêr all eus Tiegezh Nassau. En 1711 ne voe pennhêr ebet da skourr Nassau-Hadamar. 

En 1815 e teuas ar priñs da vezañ Roue an Izelvroioù, ha dug-meur Luksembourg, dindan an anv a Willem I an Izelvroioù. 

Abaoe emañ an Tiegezh Oranje-Nassau bepred o ren. 

## Pennadoù kar
* Dugelezh Nassau
* Nassau
* Nassau (disheñvelout)
* Nassau-Oranien-Fulda
* Priñselezh Orange
* Tiegezh Oranje-Nassau
Henry Sanfourche

**Henry Sanfourche** (Sarlat-la-Canéda, 24 Meurzh 1775 - 10 Ebrel 1841) a oa koronal en armeoù Impalaeriezh Napoleon Bonaparte.

## Notennoù ha daveennoù
Dugelezh Nassau

**Dugelezh Nassau** (alamaneg : *Herzogtum Nassau*) a oa ur stad e Kengevread ar Roen, ha goude  er C'hengevread alaman krouet e 1806, a voe staget ouzh Rouantelezh  Prusia e 1866, da-heul  ar Brezel etre Aostria ha Prusia ; neuze e teuas da vout ur rann eus proviñs Hessen-Nassau.

Abaoe an 23 a viz Du 1890 emañ titl a zug pe dugez Nassau gant an hini a zo e penn Dugelezh-veur Luksembourg.

## Istor
Krouet e voe Dugelezh Nassau gant Feur-emglev Pariz d'an 12 a viz Gouhere 1806, ha hervez ar mellad 5 anezhañ e oa penn  an Tiegezh Nassau an hini a zalc'he an titl a zug, da lavarout eo Friedrich August, priñsNassau-Usingen.
A-raok bout staget ouzh Prusia e oa un hantervouezh d'an dugelezh, rannet gant dugelezh Braunschweig en  dietaoù ordinal ha div dezhi hec'h-unan er vodadeg veur.

E 1815 edo soudarded eus Nassau en emgann Waterloo dindan dug Wellington.

E-pad ar brezel etre Aostria ha Prusia e 1866 edo dug Nassau o harpañ Aostria. Goude ar brezel e voe staget an dugelezh ouzh Prusia ha kendeuzet gant Hessen ha kêr Frankfurt am Main da grouiñ proviñs Hessen-Nassau.
Kinder Bueno

**Kinder Bueno** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Ferrero.

Gwerzhet e vez en Italia abaoe 1978, hag en Alamagn abaoe 1991.

## Liamm diavaez
*  Load kefridiel
Bounty (barrenn chokoladet)

**Bounty** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Mars Incorporated abaoe 1951.

Gwerzhet e vez er bed a-bezh.
Crunchie

**Crunchie** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe 1929.

## Liamm diavaez
*  Load gwe kefridiel
Thripadectes

***Thripadectes*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1862 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Thripadectes flammulatus]]*
** *T. f. bricenoi* ha ***flammulatus***,
* *[[Thripadectes holostictus]]*
** *T. f. *'holostictus***, ''moderatus'' ha ''striatidorsus'',
* ''[[Thripadectes ignobilis]]'',
* ''[[Thripadectes melanorhynchus]]''
** ''T. f. '''melanorhynchus*** ha *striaticeps*,
* *[[Thripadectes rufobrunneus]]*,
* *[[Thripadectes scrutator]]*,
* *[[Thripadectes virgaticeps]]*
** *T. v. klagesi*, *magdalenae*, *sclateri*, *sumaco*, *tachirensis* ha ***virgaticeps***.

O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, trizek (13) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Brezel etre Prusia hag Aostria

Ar **Brezel alaman** (alamaneg : *Deutscher Krieg*, *Deutscher Bruderkrieg*, *Deutsch-deutscher Krieg*), anvet **Brezel ar Seizh Sizhun** *(Siebenwöchiger Krieg)* ivez, eo ar brezel a c'hoarvezas etre Impalaeriezh Aostria ha Rouantelezh Prusia e 1866. Meur a anv zo bet roet dezhañ, evel **Brezel an Unvanidigezh** *(Einigungskrieg)*. Liammet eo ivez ouzh Trede Brezel Dizalc'hiezh Italia.

Er brezel-se e voe barr ar stourm etre daou c'halloud, hini Aostria ha hini Prusia, a oa kroget e 1740, evit gouzout piv a vefe mestr war Alamagn. Kreñv e oa arme Prusia, modernaet, pourvezet mat, boas da vrezeliñ abaoe brezel an Dugelezhioù. Trec'h e voe Prusia war gevredidi Aostria en emgann Langensalza (27 ha 28 a viz Even 1866), ha war Aostria en emgann Sadowa d'an 3 a viz Gouhere 1866.

Gant Aostria e oa he c'hevredidi eus ar C'hengevredad german hag e tu Prusia e oa un toullad amezeien vihan. Gant ar brezel-se edo ar c'hendamouez en Alamagn en e varr uhelañ etre Prusia hag Aostria, abaoe 1740. Un arme c'halloudus he devoa Prusia. 

Aostria an Tiegezh Habsburg-Loren a oa bet a-viskoazh ar vroad e penn an Impalaeriezh da gentañ, hag e penn ar C'hengevredad german goude, met adalek Nevezamzer ar Pobloù e savas bec'h etre Aostria ha Prusia, ar galloud nevez o kreskiñ gant hec'h arme hag hec'h ekonomiezh vodern. Mennet e oa Prusia, ur vro brotestant, gant he greanterezh hag he soudarded, da ren Alamagn unvanet dindani, hep Aostria, un impalaeriezh katolik kozh, bro labourerien-douar ha pobloù liesseurt, Slaved dreist-holl.
Whiskas

**Whiskas** zo ur merk boued evit ar c'hizhier.

E 1936 e voe krouet ar merk Kal Kan, a zeuas da vezañ Whiskas e 1988.
Ferrari 308

Ar **Ferrari 308** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Ferrari etre 1975 ha 1985, da heul ar Ferrari 246 hag a-raok ar Ferrari 328.

Er stirad pellwel *[[Magnum, P.I.]]* e vez Thomas Magnum o vleinañ ur Ferrari 308 GTS ruz, prestet dezhañ gant Robin Masters.
Nassau-Oranien-Fulda

**Priñselezh Nassau-Oranien-Fulda** (alamaneg : *Fürstentum Nassau-Oranien-Fulda*) zo bet ur briñselezh en Impalaeriezh santel roman etre 1803 ha 1806.

E 1795 e kollas Willem V, priñs Oranje-Nassau, e zouaroù en Izelvroioù pa voe savet ar Republik Batav gant ar Republik c'hall. Chom a reas gantañ : 
*priñselezh abati Fulda ;
*abati Corvey ;
*kêr Dortmund ;
*abati  Weingarten ha prioldi Hofen ;
*provostiezh  Sankt Gerold ( e  Vorarlberg, gwerzhet e 1804 da Aostria)
*deanelezh Bandern (e Liechtenstein, gwerzhet e 1804 da Aostria)
*abati Dietkirchen.

Adlodennet e voe an douaroù-se hag adanvet :
*priñselezh Corvey a voe staget ouzh rouantelezh Westphalia d'ar 7 a viz Kerzu 1807 ;
*kontelezh  Dortmund, a voe staget ouzh arc'hdugelezh Berg d'ar 1añ a viz Meurzh 1808 ;
*priñselezh Fulda, a voe staget ouzh arc'hdugelezh Frankfurt d'an 10 a viz Mae 1810 ;
*aotrouniezh Weingarten.
Rochetrejoux

**Rochetrejoux** a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Dezougen
## Armerzh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun  e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Chantonnay; e Bann La Chateigneraye e oa. Lakaet e voe kumun  Rochetrejoux en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.
### 
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* 36 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,73% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .
## Monumantoù ha traoù heverk

Église Saint-Benoît de Rochetrejoux (vue 2, Éduarel, 17 mai 2017).jpg

* Iliz katolik *Sant Benead*.

Monument aux morts et mairie de Rochetrejoux (vue 1, Éduarel, 17 mai 2017).jpg

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù. 
## Daveoù ha notennoù
Sylviorthorhynchus

***Sylviorthorhynchus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant an istorour ha naturour gall Claude Gay (1800-1873).

## Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Sylviorthorhynchus desmurii]]*,
* *[[Sylviorthorhynchus yanacensis]]*.

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù
Royal Canin

**Royal Canin** zo un embregerezh kenderc'hañ boued evit ar c'hizhier hag ar chas, krouet e 1968 gant Jean Cathary, ha piaouet gant Mars Incorporated.
Davy Crockett

**Davy Crockett**, ganet d'ar 17 Eost 1786 ha marvet d'ar 6 Meurzh 1836, zo ur soudard, un traper hag ur politiker stadunanat.
Logan's Run

***Logan's Run*** zo ur romant skiant-faltazi gant ar skrivagnerion stadunanat William Francis Nolan ha George Clayton Johnson, embannet e 1967 gant Dial Press.
Lamborghini Urraco

Al **Lamborghini Urraco** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1972 ha 1979, a-raok al Lamborghini Silhouette.
Mirdi Lamborghini

Ar **Mirdi Lamborghini** zo ur mirdi kirri digoret e 2001 e Bologna, en Italia.

E 2016 e voe brasaet ar savadur evit lakaat muioc'h a girri ennañ.

Anvet eo MUDETEC (MUseo DElle TECnologie) ivez.

## Liamm diavaez
*  Load gwe kefridiel
Rollerball (film, 1975)

***Rollerball*** zo ur film skiant-faltazi stadunanat sevemet e 1975, kenwerc'het gant Norman Jewison.

Diazezet eo war ar gevellenn *[[Roller Ball Murder]]*, gant William Harrison, embannet e Gwengolo 1973 er gelaouenn *[[Esquire]]*.

Filmet eo bet e Londrez hag e München.

## Ranniaded pennañ
* James Caan e roll Jonathan E.
* John Houseman : Mr. Bartholomew
* Maud Adams : Ella
* John Beck : Moonpie
* Moses Gunn : Cletus
* Pamela Hensley : Mackie
* Barbara Trentham : Daphne
* John Normington : Ballard
* Shane Rimmer : Rusty
Limnoctites

***Limnoctites*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1925 gant an evnoniour aostrian Carl Eduard Hellmayr (1878-1944).

## Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Limnoctites rectirostris]]*,
* *[[Limnoctites sulphuriferus]]*.

O c'havout a reer e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù
Willem V van Oranje-Nassau

**Willem V Batavus van Oranje-Nassau** (Den Haag 1748-1806 Braunschweig) a oa priñs Nassau-Dietz, priñs Oranje-Nassau adal 1751, *[[stathouder]]* "letanant" (ur gouarnour milourel) ar Proviñsoù-Unanet adal 1751 betek 1795, priñs Fulda ha kont Corvey e [1802].<br>
An diwezhañ ''stathouder'' e voe.

Mab e oa da [Willem IV van Oranje-Nassau ha d'e bried Anna van Hannover (1709-1759).
Dimezet e oa da Wilhelmine Prusia (1751–1820).
Chomp

**Chomp** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe ar bloavezhioù 1970.

## Liamm diavaez
*  Load gwe kefridiel
Curly Wurly

**Curly Wurly** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Cadbury abaoe 1970.

## Liamm diavaez
*  Load gwe kefridiel
Topic

**Topic** zo ur varrenn chokoladet kenderc'het gant Mars Incorporated abaoe 1962.

E 2006 e voe tennet eus ar boestoù Celebrations.
Violet Crumble

**Violet Crumble** zo ur varrenn chokoladet aostralian.

Krouet eo voe e 1913 gant Hoadley's.

## Liamm diavaez
*  Load gwe kefridiel
Lamborghini Reventón

Al **Lamborghini Reventón** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 2007 ha 2009.
Carolina van Oranje-Nassau

**Carolina van Oranje-Nassau** (1743-1787) a oa ur briñsez izelvroat, hag a voe rejantez ar Proviñsoù-Unanet.

Ganet e oa d'an 28 a viz C'hwevrer 1743 e Leeuwarden. Merc'h e oa da Willem IV van Oranje-Nassau ha d'e bried Anna von  Hannover. 
C'hoar henañ Willem V van Oranje-Nassau e oa, ha rejantez ar  Proviñsoù-Unanet e voe e-pad minorelezh he breur, war-lerc'h marv e vamm, eus 1765 betek 1766.

D'ar 5 a viz Meurzh 1760 e timezas  Carolina da Karl-Christian von Nassau-Weilburg (1761-1770).

Mervel a reas d'ar 6 a viz Mae 1787 e Kirchheimbolanden .
Lamborghini Espada

Al **Lamborghini Espada** zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1968 ha 1978.
Lamborghini Jarama

Al **Lamborghini Jarama** zo ur c'harr kenderc'het gant an oberier kirri italian Lamborghini etre 1970 ha 1976, da heul al Lamborghini Islero.
Consulier GTP

Ar **Consulier GTP** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri stadunanat Consulier Industries etre 1985 ha 1993.

Da heul krouidigezh Mosler Automotive e 1993 e voe kenderc'het gant anvioù nevez : **Mosler Intruder** ha **Mosler Raptor**, betek 2000. Goude se e voe ur c'harr nevez : ar Mosler MT900.
Willem II van Oranje-Nassau

**Willem II van Oranje-Nassau** (Den Haag 1626-1650) a oa priñs Orange ha kont  Nassau-Oranje.  

Adal  1647 betek e varv tri bloaz goude, e 1650 e voe stadhouder ar Proviñsoù-Unanet ( Holland, Zeeland, Proviñs Utrecht, Overijssel, Gelderland ha Friz, Groningen ha Drenthe).

Dimezet e oa da Mary Henrietta Stuart. ur mab o doe: Willem, a voe roue Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon.
Mosler MT900

Ar **Mosler MT900** zo ur c'harr sport kenderc'het gant an oberier kirri stadunanat Mosler Automotive etre 2001 ha 2011, da heul ar Mosler Raptor.
Buffy the Vampire Slayer

**Buffy the Vampire Slayer** zo ur stirad skinwel stadunanat krouet gant Joss Whedon ha skignet etre 1997 ha 2003.

## Rolloù pennañ
* Sarah Michelle Gellar : Buffy Summers, tudenn nes
* Michelle Trachtenberg : Dawn Summers
* Nicholas Brendon : Xander Harris
* Alyson Hannigan : Willow Rosenberg
* Charisma Carpenter : Cordelia Chase
* Anthony Stewart Head : Rupert Giles
* David Boreanaz : Angel
* Seth Green : Oz
* James Marsters : Spike
Furnarius

***Furnarius*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Furnarius cinnamomeus]]*,
* *[[Furnarius cristatus]]*,
* *[[Furnarius figulus]]*
** *T. f. *'figulus*** ha ''pileatus'',
* ''[[Furnarius leucopus]]''
** ''F. l. araguaiae'', ''assimilis'', ***leucopus*** ha ''tricolor'',
* ''[[Furnarius longirostris]]''
** ''F. l. endoecus'' ha ***longirostris***,
* ''[[Furnarius minor]]'',
* ''[[Furnarius rufus]]''
** ''F. r. albogularis'', ''commersoni'', ''paraguayae'' ha ***rufus**',
* *[[Furnarius torridus]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, daouzek (12) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Frederik Hendrik van Oranje

**Frederik Hendrik van Oranje** a oa ur priñs izelvroat eus an Tiegezh Oranje-Nassau hag ur jeneral en arme an Izelvroioù.

Breur e oa da Maurits van Nassau.
Darempredoù heñvelrevat en deveze en arme an Izelvroioù, en desped d'e zeskadurezh protestant strizh.

Divugel e oa e vreur Maurits e-keñver al lezenn petra bennak m'en doa bet bugale gant e bried kleiz Marguerite de Malines, hag evit mad an tiegezh e redias e vreur yaouankoc'h Frederik Hendrik da zimeziñ da 41 bloaz d'ar gontez Amalia von Solms-Braunfels, a oa 23 bloaz.

## Notennoù
Aphrastura

***Aphrastura*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1899 gant an evnoniour stadunanat Harry Church Oberholser (1870-1963).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Aphrastura masafuerae]]*,
* *[[Aphrastura spinicauda]]*
** *A. s. bullocki*, *fulva* ha ***spinicauda***.
* *[[Aphrastura subantarctica]]*

O c'havout a reer e Suamerika, pevar isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Leptasthenura

***Leptasthenura*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Nav spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Leptasthenura aegithaloides]]*
** *L. a. *'aegithaloides***, ''berlepschi'', ''grisescens'' ha ''pallida'',
* ''[[Leptasthenura andicola]]''
** ''L. a. '''andicola***, *certhia*, *exterior*, *extima* ha *peruviana*,
* *[[Leptasthenura fuliginiceps]]*
** *L. f. *'fuliginiceps*** ha ''paranensis'',
* ''[[Leptasthenura pileata]]''
** ''L. p. cajabambae'', ''latistriata'' ha ***pileata***,
* ''[[Leptasthenura platensis]]'',
* ''[[Leptasthenura setaria]]'',
* ''[[Leptasthenura striata]]''
** ''L. s. albigularis'', ***striata**' ha *superciliaris*,
* *[[Leptasthenura striolata]]*,
* *[[Leptasthenura xenothorax]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, seitek (17) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Emilia van Nassau

**Emilia van Nassau** (1569 – 1629) a oa ur gontez izelvroat, dimezet en 1597 da Manuel, Priñs Portugal (1568-1638).

## He bugale
# Ur verc'h marv ganet  (1598–1602)
# Maria Bélgica Portugal (1599–1647)
# Manuel de Portugal (1600–1666)
# Luís Guilherme Portugal (1601–1660)
# Merc'h marv ganet (1602–1603)
# Emília Luísa Portugal (1603–1670)
# Ana Luísa Portugal (1605–1669)
# Juliana Catarina Portugal (ca. 1607–1680)
# Maurícia Leonor Portugal (1609–1674), dimezet d'an dug George Frederik van Nassau-Siegen, mab d'ar c'hont João VII de Nassau-Siegen.
# Sabina Delfina Portugal (1612–1670)
Ferrari

**Ferrari S.p.A.** (*italianeg*) zo ur saver kirri pompad italian diazezet e Maranello ha krouet gant Enzo Ferrari e 1939 diwar rann-redadegoù Alfa Romeo dindan an anv *Auto Avio Costruzioni*. E oto gentañ he doa savet e 1940 hag ar Ferrari kentañ e 1947.

Fiat S.p.A he doa prenet 50% eus an embregerezh e 1969 a-raok kreskiñ he ferzh betek 90% e 1988. Dispartiet e oa bet an embregerezh diouzh ar strollad Fiat Chrysler Automobiles adalek 2015.

A-hed hec'h istor e oa bet liammet Ferrari ouzh ar redadegoù kirri dre he skipailh Scuderia Ferrari, e Formulenn 1 dreist-holl e-lec'h m'emañ ar skipailh koshañ hag an hini en doa bet berzh ar muiañ (16 titl ar saverien ha 15 titl ar vlenierien) met en Andur ivez.
Pseudoseisura

***Pseudoseisura*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Pseudoseisura cristata]]*,
* *[[Pseudoseisura gutturalis]]*
** *P. g. *'gutturalis*** hag ''ochroleuca'',
* ''[[Pseudoseisura lophotes]]''
** ''P. l. argentina'' ha ***lophotes**',
* *[[Pseudoseisura unirufa]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, pevar (4) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
F1 Legends

***F1 Legends*** zo un albom sonerezh synthwave eus 2018 gant Powder Slut, diwar-benn blenierion F1 eus ar bloavezhioù 1970 ha 1980.

## Roll an tonioù

## Liamm diavaez
*  ''F1 Legends'' war Bandcamp
Powder Slut

**Powder Slut** (Yana Mesha ; Яна Меша), ganet d'an 2 C'hwevrer 1989, zo ur sonaozourez ukrainat eus Kiev, o chom en Italia.

Dimezet eo da Vincenzo Salvia abaoe 2015.

## Pladennoù pennañ
* 2017 : *Dirty Lips*
* 2018 : *[[F1 Legends]]*

## Liammoù diavaez
* https://fr-fr.facebook.com/POWDER.SLUT
* https://fr-fr.facebook.com/powderslutmusic
* https://rateyourmusic.com/artist/powder-slut
*  Atersadenn en abadenn ''Beyond Synth'', rann 210
Saint-Germain-de-Prinçay

**Saint-Germain-de-Prinçay** a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Dezougen
## Armerzh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun  e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Chantonnay; e Bann La Chateigneraye e oa. Lakaet e voe kumun  Saint-Germain-de-Prinçay en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.
### 
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 37 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,08% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel  hervez monumant ar re varv .
## Monumantoù ha traoù heverk

St-germain-princay baritaud 02.jpg|Peulvan Baritaud.
St-germain-princay amadon 01.jpg|Lec’h Amadon.

* Meurvein.

Le château des roches Baritaud par Raphaël Toussaint.jpg

* Kastell Les Roches Baritaud, taolenn gant Raphaël Toussaint.

Les Grois.jpg

* Lojeiz *Les Grois*.
* Iliz katolik *Sant Jermen*.
* E keur an iliz katolik, maen-bez Philippe de Châteaubriant, kont Les Roches-Baritaud, bet lazhet en Emgann Lleida d’ar 5 a viz Here 1642.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.
## Tud
* Philippe de Châteaubriant
## Daveoù ha notennoù
Augusta von Sachsen

**Augusta von Sachsen** (pe ivez  *Auguste von Sachsen*) zo anv meur a briñsez.

* Franziska Sibylla Augusta von Sachsen-Lauenburg (1675–1733), priñsez Sachsen-Lauenburg
* Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst (1679–1740), priñsez a Anhalt-Zerbst ha dugez Sachsen-Gotha-Altenburg  dre hec'h eured.
* Ernestine Auguste Sophie von Sachsen-Weimar-Eisenach (1740–1786), dugez  Sachsen-Hildburghausen dre hec'h eured.
* Augusta von Sachsen-Gotha-Altenburg (1719–1772), priñsez Kembre, mamm ar roue George III.
* Auguste Reuß zu Ebersdorf (1757–1831), dugez Sachsen-Coburg-Saalfeld dre hec'h eured

* Maria Augusta von Sachsen (1782–1863)
* Charlotte Augusta Kembre (1796–1817), priñsez vreizhveuriat ha priñsez  Sachsen-Coburg-Saalfeld dre hec'h eured 
* Amalie Auguste von Bayern (1801–1877),  rouanez Sachsen  dre hec'h eured.
* Augusta von Sachsen-Weimar-Eisenach (1811–1890), rouanez Prusia hag impalaerez  
* Auguste von Sachsen-Meiningen (1843 - 1919) , mamm Ernst II, dug Sachsen-Altenburg.


Franziska_Sibylla_Augusta_von_Baden.jpg|Franziska Sibylla Augusta von Sachsen-Lauenburg (1675-1733)
Magdalena_Augusta_von_Anhalt-Zerbst.jpg|Magdalena Augusta von Anhalt-Zerbst (1679-1740)
1757 Auguste.jpg|Ar gontez Auguste Reuß zu Ebersdorf (1757-1831) Dugez Sachsen-Coburg-Saalfeld. 
Stieler - Amalie Auguste of Bavaria - Galerie Neue Meister.jpg|Amalie Auguste von Bayern (1801–1877)Poltred gant Joseph Karl Stieler, 1823
Augusta_von_Preussen.jpg|Augusta von Sachsen-Eisenach (1811–1890).


## Pennad kar
* August von Sachsen
Pop rock

Ar sonerezh **pop rock** zo ur sonerezh rock a laka muioc'h a bouez war ar skrivañ kanaouennoù a-vicher hag an enrolladennoù peurlipet. Deuet e oa war-wel e fin ar bloavezhioù 1950 evel ur choaz all e-keñver ar rock 'n' roll boas, ha gwelet a c'heller anezhañ evel un doare disheñvel-mik kentoc'h eget ur sonerezh a ya war-zu ar pop ha war-zu ar rock war un dro Enebourien ar pop rock a lavar alies eo ur mod kenwerzhel da seniñ rock ha n'eo ket gwirion..

Abaoe deroù an  e implijer er saozneg hag e yezhoù all ar ger *pop* da gaozeal diwar-benn sonerezhioù a ra berzh, met adalek ar bloavezhioù 1950 e oa bet implijet muioc'h-muiañ evit un doare-sonerezh nevez, graet evit ar yaouankizoù, ha kinniget alies evel ur choaz dousoc'h e-keñver ar rock 'n' roll. Adalek 1967 e oa bet implijet muioc'h en enebiezh d'ar sonerezh rock, da gaozeal diwar-benn ur sonerezh graet evit ar marc'had, ne oa ket ken padus met digor d'an holl. Er c'hontrol e veze gwelet ar sonerezh rock evel unan a lakae pouez war labourioù astennet, albomoù dreist-holl, e-lamm ouzh is-sevenadurioù, evel eneb-sevenadur ar bloavezhioù 1960, o lakaat pouez war an dalvoudegezh arzel ha gwirionez ar sonerezh, ar sonadegoù dirak ar publik, barregezh gant ar vouezh hag ar binvioù-sonerezh, o kas araokadurioù kentoc'h eget heuliañ gizioù hepken. Evelato eo bet atav heñvel ar pop ouzh ar rock e-keñver son, binvioù ha temoù ar c'hanaouennoù zoken.

Ar mare e fin ar bloavezhioù 1950 ha deroù ar bloavezhioù 1960 a zo bet gwelet alies evel ur hiatus evit ar rock 'n' roll. Lakaet eo bet war-wel koulskoude gizioù ha nevezenti ganet er mare-se o doa graet posupl d'an doare-sonerezh da emdreiñ da c'houde. Tra ma veze graet berzh er roc'k 'n' roll kentañ, dreist-holl gant ar rockabilly, gant arzourien gourel ha gwenn e oa deuet ar merc'hed hag ar re zu da gemer muioc'h a bouez d'ar mare-se. Ne oa ket aet ar rock 'n' roll diwar-wel neuze ha lod eus e energiezh a c'helled santout en dañs twist e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960, gant skouer Chubby Checker.

Gant Cliff Richard e oa bet graet ar berzh breizhveuriat kentañ er rock 'n' roll gant ar ganaouenn Move It, o tiorren son ar British rock da zont E deroù ar bloavezhioù 1960 e oa e strollad-harpañ The Shadows an hini a rae ar muiañ a verzh e-touez ar re a sone rock binvioù. Tra m'edo ar rock 'n' roll o vont da bop skañv ha balladoù e komañse strolladoù rock breizhveuriat da seniñ e kluboù, levezonet kalz gant sonerien gentañ ar blues-pop evel Alexis Korner, o kas ur sonerezh nerzhusoc'h eget ar pezh a gleved gant ar ganerien wenn amerikan..

Pouezus e oa bet ivez donedigezh ar sonerezh soul er c'henwerzh, diorroet diwar ar *rhythm and blues* gant traoù adtapet diwar ar gospel hag ar pop, kaset gant arzourien evel Ray Charles ha Sam Cooke adalek kreiz ar bloavezhioù 1950 hag adalek ar bloavezhioù 1960 gant Marvin Gaye, James Brown, Aretha Franklin, Curtis Mayfield pe Stevie Wonder o doa komañset da gaout ur berzh ledanoc'h. Lakaet ez eus bet pouez war araokadurioù teknik c'hoarvezet d'ar mare-se, evel al labour elektronel a raed war ar son (gant John Meek da skouer) ha doareoù-produiñ kemplezh evel Wall of Sound Phil Spector.

## Daveoù
Sonerezh surf

Ar **sonerezh surf** zo un is-doare eus ar sonerezh rock a liammer alies ouzh sevenadur ar surf, dreist-holl e Su Kalifornia. Brud bras en doa bet etre 1962 ha 1964.

Rock binvioù arzourien evel Duane Eddy, Link Wray ha The Ventures a voe kaset pelloc'h gant Dick Dale, a lakaas ouzhpenn ur reverb "gleb" heverk, ur picking fonnus a-bep-eil ha levezonoù eus ar Reter Nesañ hag eus Mec'hiko. Produet en doa ar verzh rannvroel Let's Go Trippin' e 1961 o lañsal giz ar sonerezh surf, heuliet gant kanaouennoù mestal Misirlou (1962). Par da zDale hag e zDel-Tones e oa deuet ar brasañ eus ar strolladoù sonerezh surf kentañ eus Su Kalifornia, evel The Bel-Airs, The Challengers hag Eddie & The Showmen. E-touez an dekvet kanaouenn gwerzhetañ e oa erruet kanaouenn The Chantays Pipeline e 1963 tra m'en doa graet berzh Wipe Out gant Surfaris (1963) e roll 1965 ar Billboard.

Berzh brasañ ar sonerezh surf a oa deuet gant sonerezh mouezhiet ar strollad The Beach Boys, bodet e 1961 e Su Kalifornia. En o albomoù kentañ e oa sonennoù binvioù (lod anezho adkemeret diwar labour Dick Dale) ha kanaouennoù mouezhiet a denne muioc'h d'ar rock 'n' roll ha d'an doo wop pe heson tost strolladoù-mouezh evel Four Freshmen. Berzh kentañ the Beach Boys a voe Surfin' e 1962. Evelato e lavarer e oa echu gant giz ar sonerezh surf ha red-vicher ar strolladoù-se pa oa deuet amzer an Aloubadeg Vreizhveuriat e 1964 : hogozik an holl verzhioù surf a oa bet enrollet hag embannet etre 1961 ha 1965. Ar Beach Boys hepken a zeuas a-benn da zelc'her berzh da c'houde, oc'h embann albomoù ha singloù gouest da geveziñ gant reoù The Beatles, evel an albom Pet Sounds e 1966.

## Daveoù
Maurícia Leonor Portugal

**Maurícia Leonor Portugal** (Delft, 10 Mae 1609 - Bergen op Zoom, 25 Mezheven 1674), anavezet ivez evel **Mauritia Eleonora do Crato**, a oa ur briñsez portugalat.

Merc'h e oa da Manuel, priñs Portugal (1568-1638) ha d'ar briñsez izelvroat Emilia van Nassau.
August von Sachsen

**August von Sachsen** zo anv meur a zen.

;XVIvet kantved
* August von Sachsen (1526–1586), priñs Sachsen
* August von Sachsen (1589–1615), priñs Sachsen 

;XVIIvet kantved
* August (Sachsen-Weißenfels) (1614–1680), dug  Sachsen-Weißenfels-Querfurt, hag  Administrator Magdeburg
* August von Sachsen-Weißenfels (1650–1674), priñs Sachsen-Weißenfels ha  Dompropst zu Magdeburg
* August (Sachsen-Merseburg-Zörbig) (1655–1715), dug Sachsen-Merseburg-Zörbig
* Christian August von Sachsen-Zeitz (1666–1725),priñs Sachsen-Zeitz ha  kardinal-arc'heskob Gran
* August II (Pologn) (1670–1733), priñs Sachsen ha roue Polonia
* Ernst August Iañ (Sachsen-Weimar-Eisenach) (1688–1748), dug Sachsen-Weimar-Eisenach
* August III (Polonia) (1696–1763), priñs Sachsen ha roue Polonia

;XVIIIvet kantved
* Ernst August II (Sachsen-Weimar-Eisenach) (1737–1758), dug Sachsen-Weimar-Eisenach
* August von Sachsen-Gotha-Altenburg (1747–1806), priñs  Sachsen-Gotha-Altenburg, Mäzen ha Schöngeist
* Friedrich August Iañ (Sachsen) (1750–1827), priñs  roue Sachsen ha dug  Warschau
* *Karl Wilhelm August* (1754–1782), dug Sachsen-Meiningen, siehe Karl (Sachsen-Meiningen)
* August (Sachsen-Gotha-Altenburg) (1772–1822), dug Sachsen-Gotha-Altenburg
* Ferdinand Georg August von Sachsen-Coburg-Saalfeld-Koháry (1785–1851), Priñs Sachsen-Coburg-Saalfeld-Koháry
* Friedrich August II (Sachsen) (1797–1854), roue Sachsen.

;XIXvet kantved
* August von Sachsen-Coburg und Gotha (1818–1881), priñs Sachsen-Coburg-Saalfeld 
* *Friedrich August Albert* (1828–1902), roue Sachsen, gwelout Albert von Sachsen
* *Friedrich August Georg* (1832–1904), roue Sachsen, gwelout Georg von Sachsen
* Ludwig August von Sachsen-Coburg und Gotha (1845–1907), priñs Sachsen-Coburg und Gothahag amiral brazilian
* Friedrich August III (1865–1932), roue Sachsen
* Georg von Sachsen (1893–1943) (*Friedrich August Georg*), priñs Sachsen, beleg katolik.

## Pennad kar
* August
* Sachsen
* Augusta von Sachsen
Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel

**Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel** zo anv meur a briñsez alaman.
* Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel (1567–1618), kontez  Holstein-Schauenburg, dugez von Braunschweig-Harburg
* Elisabeth Danmark (1573–1626), dugez Braunschweig ha Lüneburg dre hec’h eured
* Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel (1593–1650), Priñsez aSachsen, dugez  Sachsen-Altenburg
* Elisabeth Eleonore von Braunschweig-Wolfenbüttel (1658–1729), dugez Sachsen-Meiningen
* Elisabeth Sophie Marie von Schleswig-Holstein-Norburg  (1683–1767), priñsez Schleswig-Holstein-Sonderburg-Norburg

Hag ivez: 
* Sophie Elisabeth zu Mecklenburg (1613–1676), priñsez  Mecklenburg, ha dre hec’h eured dugez  Braunschweig ha Lüneburg
* Christine Elisabeth von Barby und Mühlingen (1634–1681), dugez  Barby und Mühlingen ha dre hec’h eured dugez  Braunschweig ha Lüneburg
* Marie Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel (1638–1687), dugez Sachsen-Eisenach

## Pennad kar
*Elisabeth Christine von Braunschweig
August von Sachsen (1526–1586)

**August von Sachsen**, pe **August Iañ**, ganet e Freiberg d'an 31 a viz Gouhere 1526 ha marvet e Dresden d'an  11 a viz C'hwevrer 1586, a oa Dilenner Sachsen adal 1553 betek e varv, kont palatin Sachsen ha margrav Misnia adal 1556 betek e varv. Gwareziñ a reas ar gostezenn  luterian en Impalaeriezh Santel entre 1570 ha 1586.

Dimezet e oa da Anna Danmark (1532-1585)
Elisabeth Danmark

**Elisabeth Danmark** zo anv meur a briñsez eus Danmark.

* Elisabeth Danmark (1485–1555)
* Elisabeth Danmark (1524–1586)
* Elisabeth Danmark (1573–1626)
* Elisabeth Danmark (1935–2018)

## Pennad kar
* Elisabeth
Elisabeth Danmark (1524–1586)

**Elisabeth Danmark** (1524–1586 Gedser) (en daneg : *Elisabeth af Danmark og Norge*) a oa ur briñsez danat, merc'h da Fredrik Iañ, roue Danmark ha da Sophie Pomerania, hag a voe dugez Mecklenburg-Schwerin, ha Mecklenburg-Güstrow goude-se.
Elisabeth Danmark (1573–1626)

**Elisabeth Danmark** (daneg : *Elisabeth af Danmark* ; Kolding, 25 Eost 1573 – Braunschweig, 19 Gouhere 1626) a oa ur briñsez danat hag a voe  dugez Braunschweig-Lüneburg dre hec’h eured.

Merc'h e oa da Frederik II ha d'e bried Sophie von Mecklenburg-Güstrow.

Dimezet e voe e 1590 da Henrik Julius von Braunschweig-Wolfenbüttel.
Elisabeth Danmark (1485–1555)

**Elisabeth Danmark** (kastell Nyborg 1485–1555 Berlin) a oa ur briñsez danat (en daneg : *Elisabeth af Danmark, Norge og Sverige*).

Merc'h e oa d'ar roue  Hans Iañ Danmark, Norge ha Sveden ha d'e bried, Christina von Sachsen (1461–1521). Dont a reas da vout dilennerez Brandenburg evel pried  Joachim Iañ Nestor, Dilenner Brandenburg.
August von Sachsen (1589–1615)

**August von Sachsen** (1589–1615) a oa yaouankañ mab dilenner Sachsen, Christian Iañ Sachsen (1560-1591) ha Sophie von Brandenburg(1568-1622)

E vamm a oa merc'h da zilenner Brandenburg  Johan II Georg von Brandenburg. 

E zaou vreur henañ Christian II Sachsen ha Johan II Georg von Sachsen a voe Dilennerien Sachsen a bep eil. August en doe ul leve a 21 000 florin bep bloaz ha distrig Senftenberg.

Dimeziñ a reas  d'an I a viz Genver 1612, e Dresden, da Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel (1593–1650), merc'h d'an  dug Henri-Jules von  Braunschweig-Wolfenbüttel. Bugel ebet n'o doe.

Mervel trumm a reas da 26 bloaz e Dresden, ha beziet e voe en iliz-veur Freiberg.
Pseudasthenes

***Pseudasthenes*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2010 gant an evnoniourez stadunanat Elizabeth Derryberry hag he c'henlabourerion.

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Pseudasthenes cactorum]]*,
* *[[Pseudasthenes humicola]]*
** *P. h. goodalli*, ***humicola*** ha *polysticta*,
* *[[Pseudasthenes patagonica]]*,
* *[[Pseudasthenes steinbachi]]*.

O c'havout a reer e takadoù resis eus Arc'hantina, Chile ha Perou, tri (3) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Friedrich August (Württemberg-Neuenstadt)

**Friedrich August** (Neuenstadt am Kocher, 17 Meurzh 1654 – Gochsheim, 6 Eost 1716) a oa dug Württemberg war-lerc'h e dad .

Mab e oa da Friedrich von Württemberg-Neuenstadt ha d'e bried Clara Augusta von Braunschweig.
Breur e oa da  Carl-Rudolf von Wurtemberg-Neustadt, Anton-Ulrich von  Wurtemberg-Neuenstadt, Sophie-Dorothea von Wurtemberg-Neuenstadt (1658-1681), marvet da 22 vloaz, ha Ferdinand Wilhelm von Wurtemberg-Neuenstadt.
Friedrich August von Anhalt-Zerbst

**Friedrich August von Anhalt-Zerbst** (ganet d'an 8 a viz Eost 1734 en Alt Stettin - marvet d'an 3 a viz Meurzh 1793 e Luksembourg), a oa diwezhañ priñs  Anhalt-Zerbst.

Breur yaouankañ Katelin II, impalaerez Rusia,  e oa.
Friedrich August Oldenburg

**Friedrich August Oldenburg** pe **Friedrich August von Schleswig-Holstein-Gottorf** (20 Gwengolo 1711,  kastell Gottorf,  e Schleswig;  6 Gouhere 1785 Oldenburg), a oa dug-meur Oldenburg (1773–1785) hag eskob Lübeck (1750–1785).
Saint-Prouant

**Saint-Prouant ** a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Dezougen
## Armerzh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Chantonnay; e Bann La Chateigneraye e oa. Lakaet e voe kumun Saint-Prouant en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.
### 
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 32 waz eus ar gumun,da lavaret eo 3,86% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv .
## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Prouant - Prieure Grammont 01.jpg
La salle capitulaire du prieuré de Grammont.jpg
Le réfectoire du prieuré de Grammont.jpg

* Prioldi Grammont.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù. 
## Tud
## Daveoù ha notennoù
Chug orañjez

Ar **chug orañjez** zo un died graet gant orañjezennoù gwasket.

### Produerezh bedel
Produet e oa 60 milion a donennoù e 2000, en o zouez 18 milion gant Brazil, 11 milion gant Florida ha 10 milion gant ar broioù kreizdouarat. Koulskoude eo ar chug orañjez ul lodenn vihan eus marc'had an orañjez ha ne c'hall ket bezañ miret e-pad gwall bell daoust ma c'hall bezañ pasteurizet.

### Ar chugoù orañjez gwerzhet
Meur a seut zo, hervez al lezenn :
* ar chug fresk, graet gant frouezh fresk, n'eo ket bet tretet e mod ebet.
* ar chug orañjez « 100 % rik », graet gant frouezh fresk.
* ar chug orañjez diwar goazhadur, graet gant koazhadur skornet.
* an nektar orañjez : ouzhpennet ez eus bet dour ha sukr d'ur c'hoazhadur.

## Yec'hed
Kalz vitaminoù C zo ennañ, met kalz sukr ivez. An diforc'hioù etre avaloù-orañjez ha chug orañjez eo n'eus ket gwienn er chug ha muioc'h a energiezh zo. Kement a c'hlukidoù zo er chug orañjez eget er C'hola-cola.

## A bep seurt
Died ofisiel stad Florida eo abaoe 1967.

## Pennadoù kar
* chug-frouezh
* tequila sunrise
Friedrich August von Braunschweig-Wolfenbüttel-Oels

**Friedrich August von Braunschweig-Wolfenbüttel-Oels** (Wolfenbüttel, 29 Here 1740 – Eisenach, 8 Here 1805) a oa priñs Braunschweig-Wolfenbüttel, dug Oels (1792–1805), dug  Bernstadt ha jeneral prusian.

Mab e oa da Karl Iañ Braunschweig-Wolfenbüttel ha d'e bried  Philippine Charlotte von Preußen.

## Levrlennadur
* Hermann Hengst: *Die Ritter des Schwarzen Adlerordens*. 1901.
* Benno von Knobelsdorff-Brenkenhoff: *Die Städte Braunschweig und Wolfenbüttel und das Gefecht bei Ölper am 13./14.10.1761*, In: *Braunschweigisches Jahrbuch* Nr. 71, Braunschweig 1990, S. 7–26.
* Eugen Lennhoff, Oskar Posner: *Internationales Freimaurerlexikon*. 1932.
Friedrich August (Nassau-Usingen)

**Friedrich August von Nassau-Usingen** (Usingen 23 Ebrel 1738 – Biebrich, 24 Meurzh 1816) a voe priñs Nassau-Usingen adal 1803 betek 1816, ha dug Nassau adal 1806 betek 1816. Mab yaouankañ  ar priñs Karl von Nassau-Usingen (1712–1775) hag e bried Christiane Wilhelmine von Sachsen-Eisenach (1711–1740) e oa.

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Luise von Waldeck (1751-1817).
Friedrich August (dug-meur Oldenburg)

**Friedrich August II** (Oldenburg, 16 Du 1852 - Rastede, 24 C'hwevrer  1931)  a oa diwezhañ dug-meur Oldenburg (1900-1918).
Levenez

Al  **levenez** eo ar pezh a santer pa vezer laouen. Se a c'hoarvez pa vez kontant unan bennak peogwir e klot an traoù gant ar pezh a blij dezhañ pe a fell dezhañ kaout. Gallout a ra diskouez e from o vousc'hoarzhin pe o c'hoarzhin.

An drugar zo levenez kreñv. Ur santadur berroc'h eget al levenez eo ar blijadur.

An eürusted zo tost ouzh al levenez. Un trivliad kentoc'h eget ur from eo avat, peogwir e pad hiroc'h eget al levenez. Ur santadur don a leunded eo.

## Levenez en arzoù
* Kanenn d'al Levenez gant Beethoven.
* Deizioù Laouen (*Happy Days*), pezh-c'hoari gant Samuel Beckett

## Gwelet ivez
* Levenez, anv-bihan.
Cinclodes

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1840 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Cinclodes albidiventris]]*
** *C. a. *'albidiventris***, ''heterurus'' hag ''oreobates'',
* ''[[Cinclodes albiventris]]''
** ''C. a. '''albiventris***, *riojanus*, *rufus*, *tucumanus* ha *yzurietae*,
* *[[Cinclodes antarcticus]]*
** *C. a. *'antarcticus*** ha ''maculirostris'',
* ''[[Cinclodes aricomae]]'',
* ''[[Cinclodes atacamensis]]''
** ''C. a. '''atacamensis*** ha *schocolatinus*,
* *[[Cinclodes comechingonus]]*,
* *[[Cinclodes excelsior]]*
** *C. e. columbianus* hag ***excelsior***,
* *[[Cinclodes fuscus]]*
* *[[Cinclodes nigrofumosus]]*
* *[[Cinclodes olrogi]]*,
* *[[Cinclodes oustaleti]]*
** *C. o. baeckstroemii*, *hornensis* hag ***oustaleti***,
* *[[Cinclodes pabsti]]*
** *C. p. espinhacensis* ha ***pabsti***,
* *[[Cinclodes palliatus]]*,
* *[[Cinclodes patagonicus]]*
** *C. p. chilensis* ha ***patagonicus***,
* *[[Cinclodes taczanowskii]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, un isspesad warn-ugent dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Dugelezh Oldenburg

**Dugelezh Oldenburg** (en alamaneg : **Herzogtum Oldenburg**) a oa ur stad eus an Impalaeriezh santel, ha goude eus Kengevread ar Roen  hag eus ar Kengevread alaman, hag a badas eus 1774 betek 1829, war-bouez ar bloavezhioù 1810-1815,pa voe staget ouzh an Impalaeriezh c'hall kentañ. Dre vras e klote gant douaroù aber ar Weser.

## Istor
Staget e voe Dugelezh Oldenburg ouzh an Impalaeriezh c'hall d'an 13 a viz Kerzu 1810, ha rannet entre departamantoù gall nevez ar Bouches-du-Weser, an Ems-Supérieur, an Ems-Oriental hag ar Bouches-de-l'Elbe, a oa savet ivez gant tammoù eus meur a diriad alaman all.

## Douaroniezh
Dugelezh Oldenburg a oa anezhi 
* kontelezh Oldenburg (en alamaneg : *Grafschaft Oldenburg*) ;
* kontelezh Delmenhorst (*Grafschaft Delmenhorst*) ;
* lodenn  oldenburgat priñselezh eskobel  Münster (*Hochstift Münster*) ;
* beliezh kozh Wideshausen (*Amt Wideshausen*) ;
* aotrouniezh Jever (*Herrschaft Jever*) ;
* aotrouniezh Varel (*Herrschaft Varel*) ;
* aotrouniezh Kniphausen (*Herrschaft Kniphausen*).

## Pennad kar
*Dugelezh-veur Oldenburg (1829-1918)
Scheuer

**Scheuer** zo un anv-tiegezh alamanek.

* Grete Scheuer (1900–1988), skrivagnerez aostrian
* Alexandre Scheuer (1991–), politikour gall

## Liamm diavaez
*  Scheuer (Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands)
Beyer

**Beyer** [ˈbai̯ɐ] zo un anv-tiegezh alamanek.
Adstummoù zo dezhañ: *Beier, Bayer, Baier*.
* Mich Beyer (1948–), skrivagnerez.

## Liamm diavaez
*  ''Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands''
Esteban

**Esteban** zo un anv-bihan spagnolek, deuet diwar an anv  latin Stephanus, a orin gresianek.

## Yezhoù all
**[[Stefan]]*, *[[Steven]]*, *[[Stevan]]* e brezhoneg
**[[Stephan]]* en alamaneg ha saozneg
**[[Étienne]]*, *[[Stéphane]]* e galleg
**Estebe* en euskareg

## Tud
* Bartolomé Esteban Murillo , livour spagnol
* Esteban Gutiérrez, blenier redadegoù kirri
* Esteban Canal, c'hoarier echedoù
Automolus

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Automolus exsertus]]*,
* *[[Automolus infuscatus]]*
** *A. i. badius*, *cervicalis*, ***infuscatus*** ha *purusianus*,
* *[[Automolus lammi]]*,
* *[[Automolus leucophthalmus]]*
** *L. f. *'leucophthalmus*** ha ''sulphurascens'',
* ''[[Automolus melanopezus]]'',
* ''[[Automolus ochrolaemus]]''
** ''A. o. auricularis'', ''cervinigularis'', ''hypophaeus'', ***ochrolaemus***, ''pallidigularis'' ha ''turdinus'',
* ''[[Automolus paraensis]]'',
* ''[[Automolus rufipileatus]]''
** ''A. r. consobrinus'' ha ***rufipileatus***,
* ''[[Automolus subulatus]]''
** ''A. s. lemae'' ha ***sublatus***,
* ''[[Automolus virgatus]]''
** ''A. v. assimilis'', ''cordobae'', ''nicaraguae'' ha ***virgatus**'.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, ugent (20) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Nisaetus

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant an naturour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezho
Dek spesad. evned-preizh a ya d'ober ar genad :
* *[[Nisaetus alboniger]]*,
* *[[Nisaetus bartelsi]],
* *Nisaetus cirrhatus*
** *N. c. andamanensis*, *ceylanensis*, ***cirrhatus***, *limnaeetus* ha *vanheurni*,
* *Nisaetus floris*,
* *Nisaetus kelaarti*,
* *Nisaetus lanceolatus*,
* *Nisaetus nanus*
** *N. n. **nanus*** ha *stresemanni*,
* *Nisaetus nipalensis*
** *N. n. **nipalensis*** hag *orientalis*,
* *Nisaetus philippensis*,
* *Nisaetus pinskeri''.

## Notennoù ha daveennoù
Sigournais

**Sigournais ** a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Dezougen

Gare de Sigournais.jpg

* An ti-gar, serret.
## Armerzh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e Kanton Chantonnay; e Bann La Chateigneraye e oa. Lakaet e voe kumun Sigournais en Arondisamant Fontenay-le-Comte bet krouet e 1800 hag en Arondisamant Napoléon-Vendée diwezhatoc’h.
### 
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 18 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 1,88% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.
#### [[Turkia]]
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e Kilikia d’an 11 a viz Ebrel 1920 abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv; korporal e oa er 412 Rujumant Troadegiezh eus al lu gall .

## Monumantoù ha traoù heverk

Château de Sigournais.jpg
Int Sigournais.jpg

* Ar c’hastell, .
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.
## Tud
## Pennad kar
* Chassais-l'Église.
## Daveoù ha notennoù
Luise von Waldeck

**Luise von Waldeck** ( 1751-1817) a oa ur briñsez alaman hag a zeuas da vezañ dugez Nassau-Usingen dre hec'h eured.
Friedrich Wilhelm von Nassau-Weilburg

**Friedrich Wilhelm von Nassau-Weilburg** (1768-1816) a oa priñs Nassau-Weilburg.

Dimezet e oa da  Luise von Sayn-Hachenburg (1772–1827).

## Kerentiezh
Mab e oa da  Karl Christian von Nassau-Weilburg ha da Carolina van Oranje-Nassau (1743-1787).

Wilhelmine Carolina a oa merc'h da Willem IV van Oranje-Nassau ha da Anne, Princess Royal and Princess of Orange, a oa merc'h henañ ar roue saoz George II ha Caroline von Ansbach.
Aspire Tower

An **Aspire Tower** zo ur skraber-oabl e Doha e Qatar, treset gant ar tisavourion Ove Arup & Partners, ha Hadi Simaan. Etre 2005 ha 2007 e oa ar savadur uhelañ eus ar bed (301 m ha 58 estaj).
Yveline Le Don

**Yveline Le Don**, ganet e 1981, zo un droourez vrezhonek.

## Troidigezhioù
* 2016 : Truman Capote, *Bravigoù Tiffany ha teir danevell all*, Mouladurioù Hor Yezh
* 2021 : John Steinbeck, *Ar berlezenn*, Mouladurioù Hor Yezh
Phacellodomus

****** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Phacellodomus dorsalis]]*,
* *[[Phacellodomus erythrophthalmus]]*,
* *[[Phacellodomus ferrugineigula]]*,
* *[[Phacellodomus inornatus]]*
** *P. i. castilloi* hag ***inornatus***,
* *[[Phacellodomus maculipectus]]*,
* *[[Phacellodomus ruber]]*,
* *[[Phacellodomus rufifrons]]*
** *P. r. peruvianus*, ***rufifrons***, *sincipitalis* ha *specularis*,
* *[[Phacellodomus sibilatrix]]*,
* *[[Phacellodomus striaticeps]]*
** *P. s. griseipectus* ha ***striaticeps***,
* *[[Phacellodomus striaticollis]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, eizh (8) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Willem IV van Oranje-Nassau

**Willem IV van Oranje-Nassau** (Leeuwarden 1711-1751 Den Haag) , pe **Willem IV Carel Hendrik Friso van Oranje-Nassau**, a oa stathouder ar Proviñsoù-Unanet. 

Dimezet e oa da Anna van Hannover(1709-1759).

Tad e oa da Willem V van Oranje-Nassau
Louisa Breizh-Veur (1749-1768)

**Louisa Breizh-Veur** (19 Meurzh 1749 – 13 Mae 1768) a oa ur briñsez saoz, merc'h-vihan da  George II ha c'hoar da George III.

Merc'h e oa da Frederick, Priñs Kembre hag  Augusta von Sachsen-Gotha.
Mervel a reas da 19 vloaz gant an droug-skevent.
Placide Guézou

**Placide Guézou** (Placide François Philippe Guézou), ganet e 1798 e Plouha ha marvet d'an 31 Kerzu 1875 e Ploueg-ar-Mor, a oa beleg ha troour brezhonek.

## Troidigezh
* 1859 : Charles-Joseph Quadrupani, *Reiz roet gand an tad R. Quadrupani, evit mad eun ine c'hoantek bras d'en em avans en hent ar Zantelez* (diwar *Documenti per instruzione e tranquilita delle anime*, 1795), Le Goffic, Gwengamp

## Liamm diavaez
*  Geneanet
Departamant Jinotega

**Departamant Jinotega** zo unan eus departamantoù Nicaragua, hag an hini brasañ, e hanternoz ar vro, harp ouzh Honduras, ha Jinotega eo ar pennlec'h anezhañ.

E menezioù ar serranía Isabelia ez eus kernioù evel ar Chimborazo (1688 m.), an  Diablo (1640 m.) al lamm-dour la Bujona. Hag ouzhpenn, e Menezieg las Peñas Blancas (1745 m.), emañ Mirlec'h Bosawás.