Trede Reich

**Trede Reich** (alamaneg : *Deutsches Reich* "Impalaeriezh alaman", ha *Großdeutsches Reich* "Impalaeriezh veur alaman" diwezhatoc'h) a reer eus ar Stad alaman renet gant Adolf Hitler pan erruas er galloud ha pan aozas e c'halloud hollveliek.

Daouzek vloaz e padas : adalek dilennadeg Hitler evel kañseller d'an 30 a viz Genver 1933 betek diskar ar Reich d'an 8 a viz Mae 1945 ha betek ma voe harzet penn diwezhañ ar gouarnamant alaman, Karl Dönitz. Hervez ar propaganda nazi, an IIIe Reich a oa da badout « mil bloaz ».

Hervez mammennoù lies ar stumm brasañ eus an aozadur-se a vije bet hini ar Großgermanisches Reich, ur wech alamenkaet tiriadoù ar reter.

## Anvioù ar ren
E-keñver ar Gwir ne oa ket bet roet lamm da Republik Weimar, an anv ofisiel neuze a oa *Deutsches Reich*. Adal 1943 e teuas war-wel an anv nevez *Großdeutsches Reich*.

An anv "Trede Reich" adkemeret gant an nazied a zo tennet deus ar romant *Das Dritte Reich* embannet e 1923 gant Arthur Moeller van den Bruck.

En Alamagn hiziv-an-deiz e reer gant *Zeit des Nationalsozialismus* ("mare broadel-sokialour"), *Nationalsozialistische Gewaltherrschaft* ("tirantiezh broadel-sokialour") pe simploc'h gant *Dritte Reich* ("Trede Impalaeriezh").

## Ideologiezh
Dindan ren Hitler, strollad nemetañ an III Reich a oa ar Strollad broadel sokialour al labourerien alaman *(Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei* / NSDAP). Ar ger "nazi" *(Nationalsozialismus)* a zo savet o kemer div silabenn gentañ ar ger alamanek *national*. Un arouez eus ar c'helennadurezh lakaet e plas gant Hitler eo dreist-holl.

An *nazional-sozialismus* ("sokialouriezh vroadel") e oa ideologiezh ar renad.

Pa reer anv eus ar bomm "Alamagn nazi", diveret eus *national-sozialismus, o vezañ ur berradur eus *nazi-smus = nazismus*, ez eo direizh a-fed ster peogwir ne glot ket gant deiziadoù istorel ar strollad. En Alamaneg n'eo ket ur ger a vez implijet evit termeniñ ar prantad-se.

Meizad al *Lebensraum* ("egor bevañ ") e oa diazez an III Reich alaman. Met muioc'h c'hoazh, an emled tiriadel kaset da benn gant Hitler a oa sturiet dre mennozh al *Lebebsraum*-se hag ar mennozh-se oa harpet gant reoù glannded ar "ouenn" [[arian]], an [[enepyuzevegezh]], ar c'hoant digoll goude efedoù [[feur-emglev Versailhez]], an [[Komunouriezh|enepkomunouriezh]] ha lazhadegoù ha [[gouennlazh]]ioù e-leizh kaset en-dro gant ar renad nazi.

== Kengradoù ==
Meur a [[Stad]] a skoulmas kengradoù gant an Trede Reich etre 1933 ha deroù an [[Eil Brezel-bed]] d'ar 1añ a viz Gwengolo [[1939]].
;1933
* 15 Gouhere : kengrad etre Alamagn, [[Bro-C'hall]], [[Italia]] hag ar [[Rouantelezh-Unanet]], evit degas kemmoù e [[Feur-emglev Versailhez]], a oa bet sinet goude ar [[Brezel-bed kentañ]] d'ar 28 a viz Mezheven [[1919]].
* 20 Gouhere : sinadur ar *Reichskonkordat* gant Alamagn hag ar [[Sez Santel]].
;1934
* 26 Genver : kengrad anargadiñ etre Alamagn ha [[Polonia]], mat evit 10 vloaz.
* Raktres ur c'henemglev kenwerzhel etre Alamagn, [[Belgia]], Bro-C'hall, [[Hungaria]], an [[Izelvroioù]], Polonia, ar Rouantelezh-Unanet, [[Roumania]], [[Suis]] ha [[Yougoslavia]] evit eskemm marc'hadourezhioù hep tremen dre nep moneiz estren dezho.
;1935
* 18 Mezheven : kengrad etre Alamagn hag ar Rouantelezh-Unanet, hemañ diwezhañ oc'h aotren an Trede Reich da sevel ur [[morlu]] kevatal da 35% eus fard hollek ar [[Royal Navy]].
;1936
* 11 Gouhere : kengrad etre Alamagn hag [[Aostria]] e-sell da genlabourat war tachennoù ar [[politikerezh]] hag ar [[sevenadur]].
* Eost-Gwengolo : diwar atiz Bro-C'hall, 27 Stad en [[Europa (kevandir)|Europa]] a sinas ur gengrad anemellerezh e [[Brezel Spagn]].
* 25 Du : kengrad etre Alamagn ha [[Japan]] enep an [[Komintern|Trede Etrebroadelenn]] ; kensinet e voe ar gengrad-se gant Italia e 1937, gant [[Manchukuo|Mandchoukouo]] ha [[Spagn]] e 1939.
;1937
* 20 Meurzh : kengrad etre Alamagn ha Spagn renet gant [[Francisco Franco]], enni ur mellad a-zivout kenlabourat e ken degouezh ma tarzhje ur brezel en Europa.
;1938
* 20 Gwengolo : emglevioù [[München]] etre Alamagn, Bro-C'hall, Italia hag ar Rouantelezh-Unanet a-zivout ar Sudeted, ur bobl alamanek hag a veve e [[Bohemia]], e [[Tchekoslovakia]].
;1939
* 22 Mae : "kengrad [[dir]]" etre Alamagn (*Stahlpakt*) hag Italia (*Patto d'Acciaio''), a ziskleir mignoniezh ha kenemglev etre an div Stad, hag a unvan nerzhioù milourel an Ahel.
* 31 Mae : kengrad anargadiñ etre Alamagn ha Danmark.
* 7 Mezheven : kengrad anargadiñ etre Alamagn hag Estonia, etre Alamagn hag Latvia.
* 23 Eost : kengrad anargadiñ etre Alamagn (Joachim von Ribbentrop) hag Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (Vyatcheslav Molotov).