Poent dreistdiraez

**Poent dreistdiraez** a reer e geriaoueg an douaroniezh eus al lec'h pellañ pe diaesañ da dizhout en un takad douar, en ur meurvor pe e forzh petore elfenn all bevennet gant harzoù, kement-se e-keñver un dezverk diuzet.

Peurliesañ e komzer eus al lec'h pellañ diouzh aod pe aod, ha pa vefe er mor pe war an douar kalet : en degouezhioù-se ez eo ar poent dreistdiraez kreiz ur c'helc'h a c'haller tresañ etre aodoù hep o lakaat e-barzh. Mard eo diresis an aodoù ez eo diresis ar poent ivez.

## En hantervoul norzh

«&nbsp;Pennahel Arktika&nbsp;» a reer a-wezhioù eus poent dreistdiraez an hantervoul norzh.

E morskorneg Meurvor Arktika emañ, el lec'h pellañ diouzh pep tiriad douar kalet : e-tro da 85°48'N 176°09'K eo e zaveennoù, er mervent da Bennahel an Norzh, en norzh da Enez Wrangel ha  km pell diouzh an aodoù tostañ : Enez Henrietta en Inizi De Long, Kab Arktik (e Rusia o-daou) hag Umingmak Nuna (Kanada).

Den ne oar piv a oa bet faziet pa verkas an daveennoù e-tro da [84°03'N 174°51K](https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Pole_of_inaccessibility&params=84_3_N_174_51_W_&title=North+Pole+of+Inaccessibility+(NPRI)) met e 1968 e klaskas ar Saoz Sir Wally Herbert (1934-2007) tizhout al lec'h-se dre dreinell stlejet gant kon, hogen kazeg a reas tost-tre d'ar pal en abeg da red ar skorn war ar mor.

Er bloaz 2005 e voe adjedet daveennoù poent dreistdiraez an Norzh gant skoazell loarelloù ha GPS ; e 2013 e voe embannet an daveennoù nevez, a zo tremen 200 kilometr diouzh al lec'h kozh. Ken abred ha 2006 avat e klaskas an ergerzher saoz Jim McNeill (*1960) tizhout al lec'h nevez en ur vuzuliañ tevder ar gwiskad skorn evit an NASA ; kazeg a eure ivez. E 2010 e klaskas c'hoazh hag e c'hwitas arre, en abeg ma oa re fall ar skorn.

Peogwir e vez atav ar vorskorneg o fiñval ne c'heller ket lakaat ur merk digemm er poent-se ; d'an 12 a viz Gwengolo 2024 koulskoude e voe tizhet poent dreistdiraez an Norzh gant ar morreder gall *Commandant Charcot* — en dour-mor e oa ar poent da neuze eta, n'edo ket war ar vorskorneg.

## En hantervoul su

Al lec'h pellañ diouzh Meurvor ar Su war douar Antarktika eo poent dreistdiraez an hantervoul su.

Meur a goublad daveennoù douaroniel zo bet d'al lec'h-se, hervez pelec'h e lakaer aodoù ar c'hevandir : war harzoù an douar kalet pe war re ar vorskorneg ? Diaes eo termeniñ pelec'h emañ an aod kalet ha heuliañ fiñvoù ar gwiskadoù skorn. Mammennoù all d'an niver a zaveennoù eo an araokadennoù e resisted ar muzulioù, hag ar fazioù er muzulioù kozh a zo chomet hep bout bet reizhet.

Kenemglev zo evit lec'hiañ poent dreistdiraez ar Su en daveennoù 82°6'S 54°58'R, da lavaret eo er savlech enklaskoù hinouriel soviedel anvet e ruseg полюс недоступности *Polyous Nedastoupnestya*, "Poent Dreistdiraez" d'ar 14 a viz Kerzu 1958 — met mammennoù all a embann daveennoù all, evel 83°6'S 54°58'R gant an *International Polar Heritage Committee* (IPHC), a zo  km pell diouzh pennahel ar Su ha  m a-us live ar mor, ha 85°50'S 65°47'R gant ar *Scott Polar Research Institute* (SPRI).

Er bloaz 2020, muzulioù resisoc'h graet gant hentennoù all o deus disoc'het e termeniñ ur poent "diavaez" hag unan "diabarzh".
*Poent dreistdiraez ar Su, diavaez : e 83°54'14.4"S 64°53'24"R, war ar vorskorneg,  km pell diouzh ar meurvor.
*Poent dreistdiraez ar Su, diabarzh : e 83°36'36"S 53°43'12"R, war an douar kalet,  km pell diouzh an harzoù etre an douar hag ar vorskorneg.
Digenvesoc'h a-galz ha diaesoc'h da dizhout eget pennahel ar Su eo ar poent dreistdiraez eno ; ur gur a oa bet sevenet gant skipailh an ergerzher soviedat Yevgeny Tolstikov  (1913-1987) e 1958 p'en devoa staliet ar savlec'h hinouriel ; berrbad e voe ar savlec'h-se, pa voe klozet goude 12 devezh, d'ar 26 a viz Kerzu. Un eil skipailh soviedat a zistroas d'al lec'h e 1967. Rummataet eo al lec'h istorel-hont, hag un hanterskeudenn eus Lenin zo eno, troet war-du Moskov.

D'an 11 a viz Kerzu 2005, ur skipailh Spagnoled renet gant an ergerzher Ramón Hernando de Larramendi (*1965) a erruas e poent dreistdiraez ar Su lec'hiet e 
82°53'14"S 55°4'30"R, an daveennoù a oa bet hizivaet er bloaz-se gant an aozadur breizhveuriat *British Antarctic Survey*. Goude-se e kendalc'has ar strollad war-du an eil poent, an hini diavaez ; e 83°50'37"S 65°43'30"R ec'h erruas d'ar 14 a viz Kerzu. Ur geidenn a 90 km bennak a redjont bemdez, ha 311 km d'ar muiañ, en ur c'hatamaran stlejet gant sarpantoù-nij.

Bloaz goude, d'ar 4 a viz Kerzu 2006, ur skipailh renet gant an ergerzher saoz Henry Cookson (*1975) a loc'has kuit war skioù ha gant sarpantoù-nij davit ar savlec'h soviedel, man errujont d'an 19 a viz Genver 2007 ha ma adkavjont hanterskeudenn Lenin.
  
D'ar 27 a viz Kerzu 2011, an ergerzher breizhveuriat-stadunanat-gall Sebastian Copeland (*1964) hag e geneil Eric McNair-Landry eus Nunavut a erruas ivez er savlec'h soviedel.

Daoust d'al lies daveennoù bet degaset gant an araokadennoù er muzulioù e chom *Polyous Nedastoupnestya* al lec'h a lakaer da boent dreistdiraez hantervoul ar Su.

## Er meurvorioù

*Poent Nemo* a reer eus ar poent dreistdiraez er meurvorioù, a lakaer dre vras e 48°52'36"S 123°23'36"K, er Meurvor Habask a-vaez da Chile, ur  km bennak pell diouzh an aod tostañ, a zo Ducie Island en Inizi Pitcairn.

Al lec'h digenvesañ war an Douar eo ar Poent Nemo : dre ma ne vez na lestr war vor na nijerez en aer tostoc'h eget 400 km e c'hoarvez alies ma vefe astraerien an ISS (*International Space Station*, "Savlec'h Egor Etrebroadel", SEE) an dud tostañ dezhañ pa dremenont a-us dezhañ — ar pezh na vir ket outañ a vout saotret gant mezell.
;Istor
Gant an ijinour kroat-ha-kanadian Hrvoje Lukatela e voe kavet ar Poent Nemo e 1992. Tregont vloaz diwezhatoc'h, e 2022, ec'h adjedas an daveennoù gant harp roadennoù OpenStreetMap ha Google evit o c'heñveriañ gant re 1992, a oa bet termenet dre ar raktres *Digital Chart of the World* ("Kartenn Niverel ar Bed").

Brudet e voe al lec'h e sevenadur ha lennegezh ar bed, ken e voe anvet *Poent Nemo* gant H. Lukatela evit ober dave d'ar c'habiten heñvelanvet en ur romant gant Jules Verne, *[[Vingt mille lieues sous les mers]]* (1869-70).

Iskisat tra eo e lec'hias H. P. Lovecraft kêr R'lyeh nepell diouzh ar Poent Nemo e 47°9'S 126°43'K en e istor berr *The Call of Cthulhu* e 1928, 66 vloaz kent labour H. Lukatela.

«&nbsp;Bered al Listri-egor&nbsp;» (*Spacecraft Cemetery*) a reer ivez eus trowardroioù ar Poent Nemo, rak kantadoù a loarelloù, savlec'hioù-egor ha listri-egor all echu o servij zo bet lakaet da gouezhañ eno pa zistrojont d'an Douar, evit mirout outo a dizhout ul lec'h annezet gant tud pe ul lestr war vor. Raktreset ez eus e kouezhfe an ISS er Poent Nemo er bloaz 2031 goude bout lakaet termen d'e red-micher e 2030.

## War ar c'hevandirioù
### Afrika
Poent dreistdiraez Afrika a lakaer e 5°39'0"N 26°17'12"R, da lavaret eo tost da gêr Obo e Republik Kreizafrikan, nepell diouzh al lec'h ma kej harzoù ar Stad gant Soudan ouzh ar re gant Republik Demokratel Kongo, eleze  km pell diouzh an aod tostañ.

### Aostralia
En Aostralia emañ ar poent dreistdiraez e 23°10'12"S 132°16'12"R, 920 km diouzh an aod ha 161 km e kornôg-gwalarn da gêr Alice Springs (Tiriad an Norzh), un 30 km bennak e kornôg-gevred ar gêr anvet Papunya.
### Eurazia
E gwalarn Sina tost d'an harzoù gant Kazakstan emañ ar poent dreistdiraez en Eurazia (EPIA, *Eurasian Pole of Inaccessibility*). Bez' ez eo war an dro al lec'h pellañ diouzh pep meurvor war zouar kalet hor planedenn, peogwir ez eo Azia ha neuze Eurazia brasañ kevandir an Douar.

Hervez ar jedadennoù kentañ e oa bet lakaet da 46°17'N 86°40'R, eleze  km pell diouzh an aod tostañ hag e gouelec'h Gurbantünggüt, un 320 km bennak en norzh da gêr Ürümqi, kêr-benn Xinjiang. Nemet e oa bet lezet aber ar stêr Ob er-maez eus ar jedadennoù ; e 2007 e voe kinniget daou lec'h all evit poent dreistdiraez Eurazia : EPIA1 e 44°17'24"N 82°11'24"R ( ±10 km eus an aod tostañ) hag EPIA2 e 45°16'48"N 88°8'24"R ( ±7 km)
Continental_pole_of_inaccessibility.png| Poent dreistdiraez kinniget e 46°17′N 86°40′R
Ul lec'h all a oa bet jedet e 1992 gant douaroniourien Xinjiang evit "kreiz Azia", e 43°40'52"N 87°19'52"R, e bannlev su Ürümqi neuze ; er bloavezhioù 1990 e oa bet savet ur monumant eno.
### Norzhamerika

Lec'hiet eo bet poent dreistdiraez Norzhamerika e 43°21'36"N 101°58'12"K, e Gwarezva Pine Ridge an Amerindianed Oglala Lakota, e mervent Stad South Dakota,  km pell diouzh an aod tostañ hag 11 km en norzh da gêr Allen. E 2021 e voe staliet eno ur peul warnañ 7 talvoudegezh ar bobl Lakota ha 4 liv Rod Lakota ar Vezegiezh.
### Suamerika
E Suamerika emañ ar poent dreistdiraez e 14°3'0"S 56°51'0"K, e Brazil, nepell diouzh Arenápolis e Stad Mato Grosso,  km diouzh an aod tostañ. 

E 2019 e voe kavet un eil poent dreistdiraez en Norzh, hogen gwall gemmus eo e lec'hiadur rak diforc'hioù bras zo etre an daou ziaz roadennoù a vez arveret evit jediñ.

## Ul listennad poentoù dreistdiraez
*Diglok eo al listennad-mañ, pa ne c'hall ket diskouez an enklaskoù nevesañ.
*Daou lec'h disheñvel gant an hevelep jeder en hevelep bloaz a dalvez en deus arveret daou ziaz roadennoù.

## Levrlennadur
* Barnes, Richard. *Optimal orientations of discrete global grids and the Poles of Inaccessibility*. In : *International Journal of Digital Earth*, levrenn 13, niverenn 7, 2020, 
* García Castellano, Daniel & Lombardo, Umberto : *Poles of Inaccessibility: A Calculation Algorithm for the Remotest Places on Earth*. In : *Scottish Geographical Journal*, Levrenn 123, niverenn 3, Gwengolo 2007, 

## Liammoù diavaez

* 

## Notennoù