open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katekizoù brezhonek

**[[Katekiz]]où brezhonek** a anavezer abaoe ar .

## Levrioù embannet
* 1659 : *[[Le Sacré Collège de Jésus]]*
* 1807 : *[[Catechis evit an oll ilizou emeus an Impalaërdet a Franç]]*, Kemper : P. M. Barazer
* 1817 : *[[Catechis Treguer]]*
* 1826 : *Katékîz historik é péhini é kaveur é berr gomsiou ann Histor santel hag ar gélénadurez gristen*, troet gant Yann-Frañsez ar Gonideg. F. Trémeau.
* 1865 : *Catekismou Leon imprimet dre urz Autrou'n eskop Kemper ha Leon*, Kemper, Kerangal
* 1874 : *Catechim a escobty Guened*, Gwened, Galles
* 1877 : *Catekis Kemper pe abrege euz ar feiz*
* 1891 : *Katekiz eskopti Kemper skriwet e brehonek kanton Arzano*
* 1898 : *[[Katekiz Eskopti Zant-Brieg ha Landreger]]*
* 1901 : *[[Katekiz Eskopti Sant-Brieg ha Landreger]]*
* 1911 : *[[Katekiz ar vugale vihan]]*
* 1932 : *[[Levr a gelennadurez kristen]]*
* 1934 : *Katekiz eskopti Kemper skrivet e brehonek kanton En Arhanaou*, An Oriant
* 1943 : *[[Va c'hatekiz krenn]]*, Tolra, Pariz
* 1990 : *[[Klask a ran]]*, Minihi Levenez
* 1992 : *[[Dremm an Aotrou]]*, Minihi Levenez
* 2014 : *[[Diverradur Katekiz an Iliz katolik]]*, Imbourc'h, diwar labour Job Lec'hvien, adembannet e 2025
* 2017 : Katekiz ar Vugale, diwar katekiz "La Miche de pain", Imbourc'h, adembannet e 2025

## Daveennoù
Emma Orczy

**Emma Orczy** (*Emma Magdalena Rozália Mária Jozefa Borbála Orczy de Orci* ; Tarnaörs, Hungaria, 23 a viz Gwengolo 1865 – Henley-on-Thames, Oxfordshire, 12 a viz Du 1947), anavezet ivez dindan hec'h anv-pluenn *Baronez Orczy*, a oa ur skrivagnerez hag un dramaourez saoz a orin hungariat.

Brudet eo evit he romant *[[The Scarlet Pimpernel]]* diwar-benn "ar Gleizh", *alias* Sir Percy Blakeney, spier hag avanturour o sikour tudjentil da dec'hel kuit eus Bro-C'hall da vare an Dispac'h Gall.

An hini kentañ eus un heuliad romantoù Istor faltazius eo *The Scarlet Pimpernel*. Ken brudet e oa e romantoù ma oa deuet ar ger *scarlet pimpernel* da dalvezout kement ha "haroz dindan un anv faos" er sevenadur poblek.

## Notennoù
Jaén

**Jaén** zo un anv-lec'h spagnolek.

#### 
*Jaén (Perou), kêr e hanternoz Perou, pennlec'h Proviñs Jaén (Perou)

#### 
* Jaén (Spagn), kêr ha kumun, ha pennlec'h Proviñs Jaén (Spagn)
* La Guardia de Jaén, kumun e Proviñs Jaén
* Valdepeñas de Jaén, kumun e Proviñs Jaén
Arjona (Jaén)

**Arjona** zo ur gumun  e proviñs Jaén, en Andalouzia. 5950 a dud a oa enni o chom e 2016.

## Tud
**San Bonoso y San Maximiano*, merzherien gristen, er IVvet kantved, a vez lidet gouel o marv d'an 21 a viz Eost.
Kampionad katalanat an echedoù

**Kampionad katalanat an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e  lodenn Su Katalonia.
## Kampioned abaoe 1905
:

## Kampionad ar maouezi
:

## Kampionad Katalonia Yaouankiz

(*) Evezhiadenn:  Abaoe 2012 eo kampion ar re yaouank an hini eus ar rummad dindan 18 vloaz.

## Kampionad skipailhoù Katalonia

## Notennoù ha dave

## Liamm diavaez
Arjona

**Arjona** zo un anv-lec'h hag un anv-tud spagnolek.

## Lec'hioù

### 
* Arjona (Bolívar), kumun e departamant Bolívar

### 
* Arjona (Jaén), kumun e proviñs Jaén (Spagn)

## Tud
* Ricardo Arjona, kaner-sonaozour eus Guatemala
* Belén Arjona, kanerez eus Spagn
* Adria Arjona, aktourez eus Puerto Rico
Guardia

**Guardia** zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek, ha hini meur a gumun, hag ouzhpenn un anv-tud.

## Lec'hioù
###### 
* Guardiagrele
* Guardiaregia
* Guardia Lombardi
* Guardia Piemontese
* Guardia Sanframondi

###### 
* Guardia (Araba)

## Tud
*Ponç de la Guàrdia (1154-1188), marc'heg katalan

## Pennad kar
* La Guardia
La Guardia

**La Guardia** zo un anv-lec'h spagnolek, hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù
###### 
* La Guardia (Bolivia)

###### 
* La Guardia (Pontevedra)
* La Guardia (Toledo)
* La Guardia de Jaén

## Tud
* Fiorello La Guardia, maer New York
* Antonio de la Guardia (1939-1989) ; koronal kuban, kondaonet d'ar marv
Antonio de la Guardia

**Antonio de la Guardia y Font** (La Habana, 1939 - *idem*, 23 a viz Gouere 1989), anavezet ivez evel **Tony de la Guardia**, a oa ur c'horonal kuban hag a laboure e ministrerezh an Diabarzh hag a voe kondaonet d'ar marv peogwir en devoa kemeret perzh e marc'had ar c'hokain.

Mab e oa da Mario de Guardia y Curbelo ha Graziella Font. Daou vreur en doa : Mario, e vreur henañ, ha Patricio de la Guardia y Font, e vreur gevell, a voe kondaonet da 30 vloaz er vac'h e 1989 ha dieubet e 2019.

En 1989 e voe kendamallet Antonio de la Guardia hag Arnaldo Ochoa Sánchez, haroz ar vro er brezel en Angola, ma voent kondaonet ha lakaet d'ar marv e miz Gouere. Hervez Rafael del Pino, a vrezelas dindan Ochoa en Angola, e voe kondaonet Ochoa ha De la Guardia evit kuzhat e oa louzet daouarn Castro en aferioù kokain gant mafia Kolombia.

## Notennoù
Maner Kerenneur

**Maner Kerenneur** zo ur maner eus ar ,  ha  e Plourin-Gwitalmeze, e Bro-Leon, e Penn-ar-Bed.

Savet e oa bet ar maner er penn kentañ dre abegoù milourel evel gedva (gallout a reer gwelet ar mor hag an trowardroioù diouzh moger greñv an antre) ; chom a ra hiriv ur foz a veze leuniet gant dour e tu an talbenn norzh. 

Savet e oa bet gant Hamon Kergadiou e-tro ar bloaz 1400, nebeut goude Brezel hêrezh dugelezh Breizh. Al lodenn goshañ (tu kleiz an talbenn su) a voe savet etre 1400 ha 1450. Al lodenn all (tu dehou an talbenn su gant an daou lukan) a oa bet  savet etre 1540 ha 1550 da vare eured Mari Kergadiou gant Frañsez Kersaozon.

Evel e kalz manerioù e oa, stag ouzh ar maner, ur chapel (lec'h e voe graet eured Mari Kergadiou gant Frañsez Kersaozon) distrujet er XVIIvet kantved, ur c'houldri (distrujet er XXvet kantved) ha div lenn.

Abaoe 1977 emañ war roll ar monumantoù istorel.


Kerenneur entree cour.jpg|Digor ar porzh ha lodenn goshañ an talbenn su
Kerenneur sud.jpg|Talbenn su gant an daou lukan
Kerenneur nord.jpg|Talbenn norzh
Kerenneur escalier.jpg|Skalier
Kerenneur escalier 2.jpg|Skalier ha sel ar pondalez
Aísa

**Aísa** zo ur gumun e proviñs Huesca, en Aragon.


Bandera_de_Aísa.svg|Banniel Aísa
Ilesia_d'Aísa_(Uesca).jpg|Iliz *Nuestra Señora de la Asunción*
Kampionad bulgar an echedoù

**Kampionad bulgar an echedoù** (bulgareg :*Първенството по шахмат на България*) eo  kampionad broadel an echedoù e Bulgaria.
Aozet e vez gant *Българска федерация по шахмат* (Kevre bulgar an echedoù).
## Luc'hskeudennoù pevar lieskampion

Margarita_Voiska_2013.jpg|Margarita Vojska, trec'h e voe unnek gwezh.
KirilGeorgiev.jpg|Kiril Georgiev, trec'h e voe c'hwec'h gwezh.
Evgenij_Ermenkov.jpg|Evgeni Ermenkov, trec'h e voe pemp gwezh.
IvanCheparinov.jpg|Ivan Tcheparinov, trec'h e voe peder gwezh.

## Kampioned abaoe 1933

## Kampionad ar maouezi

## Notennoù ha dave

## Liamm diavaez
*Kevre bulgarat an echedoù.
Segura de la Sierra

**Segura de la Sierra** zo ur gumun  e proviñs Jaén, en Andalouzia. E 2022 e oa  1.729 a dud o chom enni. 

## Istor
Brudet eo ar c'hastell, ma oa o chom Mestr Urzh Santiago.
Christian Bale

**Christian Charles Philip Bale**, ganet d'an 30 a viz Genver 1974 e Hwlffordd,  zo un aktour saoz.

Brudet eo dre ma c'hell c'hoari rolloù disheñvel-tre ha da gemm tres e gorf hervez ar roll a vo ret c'hoari. Enoret eo bet meur a wech, gant un *Academy Award* ha daou *[[Oskar (sinema)|Golden Globe Awards]]*. Ar gelaouenn Forbes en doa lakaet anezhañ e renkadur an aktourien paeet ar muiañ e 2014. 

Ganet eo e Kembre da dud eus Bro-Saoz. D'e 13 vloaz e krogas da vat da vezañ un aktour brudet pa oa bet o c'hoari er film brezel gant Steven Spielberg anvet *[[Empire of the Sun (film)|Empire of the Sun]]* embannet e 1987.

Goude-se en doa kendalc'het gant rolloù penn pe rolloù a-eil e-pad 10 vloaz, ar roll diazez o vezañ al lazher a steudad (*serial killer*) Patrick Bateman er film du ha fent stadunanat *[[American Psycho (film)|American Psycho]]* (2000) hag evel ar roll pennañ er film psikologel *[[The Machinist]]* (2004).

E 2005 e oa bet o c'hoari an dreistharoz *[[Batman (trifezh Dark Knight)|Batman]]* e *[[Batman Begins]]* hag en-dro e *[[The Dark Knight]]* (2008) ha *[[The Dark Knight Rises]]* (2012). Gwelet mat e oa bet e zoare da c'hoari an dudenn en trifezh, hag a zo chomet unan eus ar re o rastellañ ar muiañ a arc'hant en istor ar sinema.
## Buhez personel
Bale a zo bet o vevañ e Los Angeles abaoe ar bloavezhioù 1990. Ar vroadelouriezh stadunanat en deus. Bale a zo dimezet gant Sandra "Sibi" Blažić, un top model, e Las Vegas d'an 29 a viz Genver 2000. Ar c'houblad en deus bet ur verc'h hag ur mab. E 2000, Bale a zo deuet da vezañ mab-kaer ar benelourezh Gloria Steinem goude ma vije dimezet hi gant e dad. Tad Christian Bale a zo marvet e 2003 gant ur c'hrign-bev lymphoma.
## Liammoù diavaez
*
Rodrigo Nuño Baeza

**Rodrigo Hunno Baeza**, anavezet ivez evel **Rodrigo Nuño Baeza** (Cagliari, XVvet kantved – Cagliari, XVIvet kantved), a oa ur barzh  italian, e deroù ar XVIvet kantved.

Digantañ ne chom nemet  ar  skrid *Caralis panegyricus*, ur varzhoneg latin da veuliñ kêr Cagliari, savet e  1516, hag un toullad barzhonegoù latin pe gresianek kempred. 

Ezel e oa eus Urzh Santiago.
Bélmez

**Bélmez** zo ur gumun e proviñs Córdoba, en Andalouzia, e  Spagn, e kreiz ar valle del Guadiato. 

E 2020 e oa  2921 a dud enni o chom.
Guadiato

**Guadiato** zo  ur stêr en Andalouzia, 118 km dezhi, e kreisteiz Spagn, adstêr d'ar Guadalquivir, hag a red dre broviñs Córdoba. 

Dont a ra an anv spagnolek eus an anv arabek *[[oued]]*, evel kalzik a anvioù stêrioù all en Andalouzia.  

Eieniñ a ra er Cerro de la Calaveruela, e kreisteiz  ar gêriadenn La Coronada, e kumun  Fuente Obejuna, ur 500 m diouzh ar Fuente de La Santanilla, ma eien ar Zújar, en proviñs Córdoba ivez.

Kemberiñ a ra gant ar Guadalquivir, entre Almodóvar del Río ha Posadas.
La Coronada (Córdoba)

**La Coronada** zo ur gêriadenn e kumun Fuente Obejuna, en proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn. 6,3 km zo ac'hano da bennlec'h ar gumun, er Valle del Guadiato, tost d'an harzoù gant proviñs Badajoz. Nepell diouti emañ eien ar stêrioù Guadiato ha Zújar.
Peñarroya

**Peñarroya** zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù
; kumunioù:
* Peñarroya de Tastavins, kumun e proviñs Teruel
* Peñarroya-Pueblonuevo, kumun e proviñs Córdoba (Spagn)

; menez 
* Pico de Peñarroya, e proviñs Teruel.

; kestell
**Kastell  Peñarroya*,  en Argamasilla de Alba,  e proviñs Ciudad Real.
**Kastell Peñarroya*, pe * [[Sumacárcer]]*, en proviñs València.

Un anv-tiegezh eo ivez.
Pueblonuevo

**Pueblonuevo** zo anv meur a lec'h e Spagn, ha hini meur a gumun. 

;Kumunioù
* Pueblonuevo del Guadiana, e proviñs Badajoz
*Pueblonuevo de Miramontes, e proviñs Cáceres
* Peñarroya-Pueblonuevo,  e proviñs Córdoba

## Pennadoù kar
* Pueblo
* Puebla
Kampionad sinaat an echedoù

**Kampionad sinaat an echedoù** (全国国际象棋锦标赛) eo kampionad stadel an echedoù e Sina.
Aozet e vez gant Kevre sinaat an echedoù abaoe 1957 . Aozet e vez Kampionad ar maouezi abaoe 1979.
## Luc’hskeudennoù
## Kampioned
:

## Notennoù ha dave

## Liamm diavaez
García

**García**, **Garcia**, **Garcí** pe **Garci**  zo un anv-den spagnolek, deuet da vout anv-tiegezh hag anv-lec'h.

## Anv-tud
* García, anv-den, a orin euskarat moarvat, hag anv kalz uhelidi, en o zouez meur a roue e ledenez Spagn
* García, anv-bihan spagnolek, o vont da get

## Tud
### Anv-den
* Garci Ximénez (roue Sobrarbe) (s.VII-758), roue mojennel  Sobrarbe
* García Iañ Vasconia (VIIIvet kantved-819), dug Vasconia
* García Galíndez (IXvet kantved -833), kont Aragon
* García Íñiguez Pamplona (c. 810-c.881), roue Pamplona adal 852
* García Jiménez Pamplona (835-p. 885), aotrou e rouantelezh Pamplona
* García II Vasconia (s. 850-930), dug Vasconia
* García Iañ  León (c. 870-914), kentañ  roue León (910-914)
* García Sánchez Iañ Pamplona (c. 919/22-970), roue Pamplona (925-970)
* García Fernández (c.938a-995) kont Kastilha
* García Sánchez II Pamplona (p.958-c.1000), roue Pamplona (994-1004)
* García Ramírez Viguera (c.1005-c.1030), trede ha diwezhañ roue Viguera
* García Sánchez Kastilha (1009-1029), kont Kastilha entre 1017 ha 1029
* García Gómez (s.X-1017), kont León
* García Sánchez III Pamplona (c.1012-1054), roue Pamplona (1035-1054)
* García (sant) (f. c. 1073) sant a Gastilha
* García Rodrigues da Fonseca, (c. 1080 - s. XII), uhelad galizat, aotrou Honra de Fonseca
* García de Galicia (1042-1090), roue Galiza (1065-1071 y 1072-1073)
* García Ordóñez (c. 1062-1108)

* García de Valdés y Osorio (c.1600-1652), uhelwad spagnol ha gouarnour Indez ar C'hornôg
* García de San Francisco (1602-1673), beleg fransiskan

### Anv-bihan
* García Benito (1891-1981), tresour spagnol
* Gabriel García Márquez (1927-2014), skrivagner kolombian
* Arnaldo Díaz García (1930-), dispac'her kuban
* José Luis Garci (1944-),skrivagner spagnol
* Alan García (1949-2019), prezidant Perou (1985-1990 ha 2006-2011)
* Charly García (1951-), arzour arc'hantinat

## Lec'hioù
###### 
* García, kumun e Nuevo León, e Mec'hiko

###### 
;Kumunioù: 
* García, e Katalonia, e komark Ribera de Ebro
* Gil García
* Quintanilla San García,e proviñs Burgos
* Vilagarcía de Arousa, e Galiza‎

;Ranngumunioù: 
* Val de San García, e Cifuentes, e proviñs  Guadalajara.

###### 
* García, kumun e Nueva Esparta, Venezuela

* Diego García, enez  e meurvor Indez, perc'hennet gant Breizh-Veur

## Traoù all
* Garcia, ggenad plant
Villarejo

**Villarejo** zo anv meur a gumun e Spagn.
*Villarejo (La Rioja)
*Villarejo del Valle, e proviñs Ávila
*Villarejo de Fuentes, e Proviñs Cuenca
*Villarejo de la Peñuela, e Proviñs Cuenca
*Villarejo de Montalbán, e proviñs Toledo
*Villarejo de Órbigo, e proviñs León
*Villarejo de Salvanés, e kumuniezh Madrid
*Villarejo-Periesteban, e Proviñs Cuenca

## Pennadoù kar
*Villa
*Villar
Torre del Bierzo

**Torre del Bierzo** zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León. Emañ e komark El Bierzo.
Kevread ar Broioù Unanet

**Kevread ar Broioù Unanet** pe **Broioù Unanet** (e galleg *"Fédération des Pays Unis"*) zo ur c'hevread hag a vod strolladoù politikel rannvroelour ha broadelour eus broioù zo e Frañs. Krouet e voe e miz Genver 2022 ha difenn a ra ar gevreadelezh, an dengarouriezh hag ar vroadelouriezh demokratel evit pobloù ar C'hwec'hkorn. Nac'hañ a ra an tu dehoù pellañ hag an tu kleiz pellañ.

Savet e voe gant Mathieu Guihard, prezidant Strollad Breizh, Alain Guarino, prezidant Provènço Nacioun, ar strollad Bastir Occitanie, Thomas Riboulet, prezidant Parti Lorrain, ha Jean Tellechea, sekretour EAJ-PNB. Izili all zo deuet e-barzh an aozadur abaoe : Partit de la Nacion Occitana, Alternative Alsacienne - 's Linke Elsàss ha Força Catalana.

Kemeret en deus perzh e dilennadegoù kannaded 2022 e Frañs gant kalz tud war ar renk. Evit dilennadegoù Parlamant Europa e 2024 e oant gant listenn ekologour ha rannvroelour Ecologie au Centre. War ar renk e voent evit dilennadegoù kannaded 2024, goude an divodañ divizet gant penn ar Stad Emmanuel Macron.

E 2025 o deus savet ur gevredigezh evit harpañ ar C'hevread.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ar Broioù Unanet
Villarrubia de los Ojos

**Villarrubia de los Ojos** zo ur gumun e proviñs Ciudad Real, e Kastilha-La Mancha.

## Stêr Guadiana
Eieniñ a ra ar stêr Guadiana e kumun Villarrubia de los Ojos, en ul lec'h anvet *Ojos del Guadiana* ("lagadoù ar Guadiana", d. l. e. eien ar Guadiana), e 608 m uhelder.
Guadalcázar

**Guadalcázar** zo un anv spagnolek e meur a vro.  Savet eo diwar daou c'her arabek, *ouad* ("stêr") hag  *al-qasr* ("ar c'hastell"), a gaver aliezik  e lec'hanvadurezh Spagn ; kement ha "kastell ar stêr" e talvez neuze, gwelit *[[alcázar]]*.  

:;
:* Santiago de Guadalcázar, kêr aet da goll
:;
:* Guadalcázar, e San Luis Potosí
:;
:* Guadalcázar, e proviñs Córdoba
Alcázar Jerez de la Frontera

**Alcázar** Jerez de la Frontera zo ur c'hreñvlec'h  arab eus ar grennamzer. En XIIvet kantved e voe savet, gant an Almohaded. Er XIvet kantved avat e oa bet savet mogerioù dija, en amzer taifa Arcos de la Frontera, met ar re-se a oa bet distrujet.
Wasserburg

Ur **Wasserburg** a vez graet en alamaneg eus ur c'hastell  gant un douflez. Un anv lec'h eo ivez. 

* Wasserburg am Inn, e Bavaria, war lez ar stêr Inn
* Wasserburg (Bodensee), e  Schwaben
* Krausnick-Groß Wasserburg e stad Brandenburg

;Frañs
* *Wasserburg*, anv alamanek kumun Wasserbourg, en Elzas
Kampionad dominikan an echedoù

**Kampionad dominikan an echedoù**  eo  kampionad broadel an echedoù e Republik Dominikan. Aozet e vez  abaoe 1927 . Aozet e voe kentañ kampionad ar maouezi e 1938. Krouet e voe **Federación Dominicana de Ajedrez** (Kevre dominikan an echedoù) e 1965. 

## Kampionad Hollek
:

## Kampionad  ar maouezi
:

## References
## Notennoù ha dave

## Liamm diavaez
Gaia Zucchi

**Gaia Zucchi** zo un aktourez sinema, c'hoariva ha skinwel italian, bet ganet d'ar 27 Meurzh 1970 e Roma (Lazio).

## Sinema
* *Plagio* (1989), sevenet gant Cinzia TH Torrini
* *Nessuno mi crede* (1992), Anna Carlucci
* *Est* (1993), berr, F. Brizzi
* *Caso Banderbit* (1994), berr, N. Nimica
* *Muccino Muccina* (1994), berr, G. Petitto
* *Peggio di così si muore* (1995), Marcello Cesena
* *Fermo posta Tinto Brass* (1995), Tinto Brass
* *Bits and Pieces* (1996), Antonello Grimaldi
* *Il tocco: la sfida* (1997), Enrico Coletti
* *I volontari* (1998), D. Costanzo
* *[[Per sempre]]* (2003), Alessandro Di Robilant
* *Carrozzelle felici* (2003), berr, Walter Garibaldi
* *Rabbia in pugno* (2012), Stefano Calvagna
* *Come un fiore* (2023), berr, Benedicta Boccoli
* *Jerry e Tom* (2023), Gianluca Ansanelli

## C'hoariva
* *La crisi del teatro* (1994), leurennet gant A. Corsini
* *Marasade* (1996), M. Garroni
* *Voglia matta - anni 60* (1995-1997), A. Corsini
* *Gente soprattutto matta* (1997), D. Formica
* *Voglia matta - anni 50* (1998), A. Corsini
* *Voglia matta di Roma* (1999), A. Corsini
* *La bottega del caffè* (2000), M. Belli
* *La giornata d'uno scrutatore* (2003), Luca Ronconi

## Skinwel
* *Papà prende moglie* (1993)
* *La signora della città* (1996), sevenet gant B. Cino
* *Tutti gli uomini sono uguali* (1996), A. Capone
* *Turbo* (1999), A. Bonifacio 
* *La squadra* (2003)
* *Camera Café* (2003)
* *Carabinieri* (2004-2005), R. Mertes
* *Giovanna, commissaire* (2005), Monica Vullo

## Levrlennadur
*  Zucchi, Gaia. *La vicina di Zeffirelli* (buhezskrid). Napoli : De Nigris Editori, 2023 

## Liammoù diavaez
*  
* 
## Notennoù ha daveennoù
Homer Dodge Martin

**Homer Dodge Martin** (Albany, New York,  – Saint Paul, Minnesota, ), a oa ul livour stadunanat brudet evit e weledvaoù.

## Buhez
Pevare mab da Homer Martin hag e bried Sarah Dodge e oa.

Un diskibl d'al livour William Hart (1823-1894) e voe e-pad berr amzer ; levezonet gant doare an *[[Hudson River School]]* e oa e labourioù kentañ neuze.

Er bloavezhioù 1860 e veajas en hañv dre ar Menezioù Adirondacks e biz Stad New York, ar Menezioù Catskill e gevred an hevelep Stad, hag ar White Mountains e New Hampshire. Eno e tresas dremmvroioù a lakaas war al lien en e stal-labour e New York, a oa er c'hentañ savadur gouestlet d'an arzourien, e West Tenth Street.

D'ar  e timezas gant Elizabeth Gilbert Davis.

Er bloaz 1868 e voe dilennet Homer D. Martin da geneil en *National Academy of Design* e New York, kent bezañ dilennet da ezel e 1874.

E-kerzh ur veaj en Europa e 1876 e voe dedennet-bras gant al luskadoù gall *[[École de Barbizon]]* hag Impresionouriezh. Goude ar gavadenn-se e troas taolennoù H. D. Martin da deñvaloc'h, gant taolioù barr-livañ dispisoc'h.

E Normandi e vevas adalek 1882 betek 1886, gant chomadennoù e "trevadenn arzel" en Étaples (Pas-de-Calais). Distreiñ da New York a eure goude-se, e 1887.

Dre ma teue paouroc'h-paourañ ha klañvoc'h-klañvañ e kuitaas New York er bloaz 1893 da gavout repu e ti kerent dezhañ e Saint Paul. Peuzdall e oa pa livas eno diwar eñvor div eus e oberennoù brudetañ, *Adirondack Scenery* ha *Harp of the Winds*.

E Saint Paul e varvas Homer Dodge Martin e deroù ar bloaz 1897, oadet a 60 vloaz. Biskoazh n'en devoa graet berzh, met daou vloaz goude e dremenvan e voe gwerzhet *Adirondack Scenery* evit 5 500 $, hag an daolenn *Harp of the Winds* a voe prenet gant ar *Metropolitan Museum of Art* ("MET") e New York.


Homer Dodge Martin - The Iron Mine, Port Henry, New York - Google Art Project.jpg|*The Iron Mine, Port Henry, New York* (1862)
EveningThamesHDMartin.jpg|*Evening on the Thames* (~1876)
Martin Harbour.jpg|*The Harbour at Étaples* (~1884)
View on the Seine- Harp of the Winds MET DT1510.jpg|*Harp of the Winds* (1893-1895)


## Notennoù
John William Casilear

**John William Casilear** (New York,  – Saratoga Springs, ) a oa ul livour stadunanat ezel eus an *[[Hudson River School]]*.

## Buhez
E New York, e c'hêr c'henidik, e studias an engraverezh gant Peter Maverick er bloavezhioù 1820 kent deskiñ gant an engraver ha livour Asher Brown Durand (1796-1886). A-gevret e labouras Casilear ha Durand evel engraverien a-hed ar bloavezhioù 1830.

E 1833 e voe J. W. Casilearun ezel kevredet en *National Academy of Design* e New York.

E-kreiz ar predad-se e voe dedennet gant al livañ dremmvroioù dre e vignoniezh gant al livour Thomas Cole (1801-1848). Er bloaz 1840 ec'h eas Casilear, Durand, al livour J. F. Kensett (1816-1872) hag al livour all T. P. Rossiter (1818-1871) da veajiñ dre Europa ma weladennjont mirdioù ha ma tresjont gweledvaoù.

Nebeut-ha-nebeut e lemmas J. W. Casilear e chem evel gweledvaour, betek bezañ unan eus izili kentañ an doare a voe anvet *Hudson River School* en eil hanterenn an . Adalek kreiz ar bloavezhioù 1850 e peurzilezas an engraverezh hag e livas a-hed e amzer.

E 1851 e voe dilennet da vat en *National Academy of Design*, ma voe lakaet e oberennoù war ziskouez a-pad tremen 50 vloaz.

Er bloaz 1867 e timezas gant Helen M. Howard, a c'hanas ur mab.

D'an oad a 82 vloaz e varvas John William Casilear e Saratoga Springs (New York)

## Un nebeud oberennoù

WLA brooklynmuseum John William Casilear-Lake George 1857.jpg|*Lake George*, 1857
'Alpine Lake' by John William Casilear, 1860, High Museum.JPG|*Alpine Lake*, 1860
John William Casilear, Ullswater Lake (1867).jpg|*Ullswater Lake*, 1867
'Niagara Falls' (1872) by John W. Casilear, private collection.jpg|*Niagara Falls*, 1872
Sheep in a Meadow by John William Casilear.jpg|*Sheep in a Meadow*, bloaz dianav


## Liammoù diavaez

*
Laurence Olivier Awards

Al **Laurence Olivier Awards**, berraet en **The Olivier Awards**, a vez kinniget bep bloaz gant Kevredigezh C'hoariva Londrez evit enoriñ an dreistelezh er c'hoariva a-vicher londonat. An enor a oa anvet da gentañ ar **Society of West End Theatre Awards**, met a oa bet adanvet evit enoriñ an aktour saoz brudet Laurence Olivier e 1984.
Pax Dei

**Pax Dei** zo ur c'hoari enlinenn liesc'hoarier doare MMORPG da vezañ embannet e 2024. Hervez ar studio sevener Mainframe Industries, ar c'hoari a vo unan hep tudenn denel renet gant an urzhiataer, an holl dudennoù a vo c'hoarierien gwirion.

## Doare c'hoari
Ul lodenn eus ar gartenn a vo douaroù evit stourmadennoù etre c'hoarierien, padal, ar peurrest eus ar gartenn na vo nemet ur c'hoarier a-enep an endro. Betek 7000 c'hoarier a vefe tu da gaout o c'hoari asambles war ar memes kartenn. 
## Arc'hantaouiñ
Da gentañ holl e oa bet rastellet 8,3 milion a zollaroù gant Maki.vc, Play Ventures, Sisu Game Ventures, and Crowberry. Un eil tro arc'hantaouiñ a zo bet ha rastellet ez eus bet 20.3 milion a zollaroù ar wech-se. Kengrouer Twitch Kevin Lin, kengrouer ha rener King's Riccardo Zacconi, Krouer ha penn Huuuge Games Anton Gauffin a zo e-touez ar bosterien arc'hant.

Choaz a zo bet graet da gaout ur goumanantiñ viziek, hep stal enlinenn da werzhañ objedoù niverennel.
## Micherioù
Micherioù disheñvel a vo da gaout. Marc'heien, kenwerzhourien, chaseourien, artizaned... Ar pal e vo lakaat sevel kêrioù evel ma oant er Grennamzer gant an danvez c'hoarierien.
## Tisaverezh
Gallout a raio pep c'hoarier sevel un ti betek ur c'hastell. Ar redi e vo deskiñ doareoù sevel an dafar ret gant ar c'hoarier a-raok kregiñ ganti. Gellet a raio ar c'hoarier sevel lodennoù tiez evit c'hoarierien all ma n'emañ ket ganto ar ouiziegezh ret.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Kampionad mec'hikan an echedoù

**Kampionad mec'hikan an echedoù** eo kampionad broadel an echedoù e Mec'hiko. Aozet e vez  abaoe 1973 gant ar *Federación Nacional de Ajedrez de Mexico A.C.* ("Kevre mec'hikan an echedoù").
## Kampionad hollek
:

## Notennoù
Koad Neved

**Koad Neved** zo ur goadeg 225 hektar anezhi e kornôg Bro-Gerne hag e Penn-ar-Bed. Perc'hennet eo gant kuzul departamant Penn-ar-Bed.

Emañ mammenn an Neved e Su ar c'hoad hag en em deurel a ra e Bae Douarnenez.

Kavet a vez raden-onn eno, ar pezh zo dibaot en takadoù koadek.

## Daveoù ha notennoù
Huerta

**Huerta** zo anv meur a gumun e Spagn, hag un anv-tiegezh spagnolek ivez.

## Lec'hioù
* Huerta (Salamanca), e proviñs Salamanca
* Huerta de Arriba, e proviñs Burgos
* Huerta de la Obispalía, e proviñs Cuenca
* Huerta del Marquesado, e proviñs Cuenca
* Huerta de Rey, e proviñs Burgos

## Tud
* Dolores Huerta, sindikalourez stadunanat
* Paz de la Huerta, aktorez stadunanat
* Jesús Huerta de Soto, armerzhour spagnol
* Tenoch Huerta, aktor mec'hikan
* Vicente Antonio García de la Huerta (1729-1787), barzh spagnol
* Victoriano Huerta (1850-1916), jeneral mec'hikan
Pinar

**Pinar** ("pineg" e brezhoneg), pe **Pinares** el liester, zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù

* Proviñs Pinar del Río, unan eus 15 proviñs Kuba
* Pinar del Río, kêr-benn ar broviñs-se 

; kumunioù e proviñs Ávila
* El Hoyo de Pinares 
* Herradón de Pinares
* Navalperal de Pinares
* San Bartolomé de Pinares 
* Santa Cruz de Pinares 
; kumunioù e proviñs Burgos
* Aldea del Pinar
* Hontoria del Pinar 
* Rabanera del Pinar
* Vilviestre del Pinar 

; kumun e proviñs Castellón
* Torralba del Pinar 
; kumun e proviñs Cuenca
* Almodóvar del Pinar
; kumun e proviñs Granada
* El Pinar
; kumunioù e proviñs Guadalajara
* Alcolea del Pinar
* Ciruelos del Pinar 
; kumunioù e proviñs Salamanca
* El Pinar de Alba 
* Torremocha del Pinar
; kumun e proviñs Santa Cruz de Tenerife
* El Pinar de El Hierro 
; kumun e proviñs Segovia
* Torrecilla del Pinar 
; kumun e proviñs Soria
* Cabrejas del Pinar
; kumun e proviñs Teruel, en Aragon 
* Villarroya de los Pinares

* Río Pinar (Florida)

* El Pinar (Uruguay)

## Tud
* Florencia Pinar, barzhez spagnolek

## Pennad kar
*Pino
Deuz ar garantez d’ar maro

***Deuz ar Garantez d’ar Maro*** zo ur romant brezhonek gant Loeiz ar Floc'h hag a voe embannet e 1909 a-dammoù e-barzh Ar Bobl. 

## Liamm diavaez
*  Ar skrid
E korn an oaled

***E korn an oaled*** zo un dastumad [kontadennoù  [brezhonek gant Kristof Jezegou e 1923.]]

Embannet  e voe e Brest, gant Ti-moula ar C'hastell. 
Adembannet e voe e 1991 gant Emgleo Breiz.

## Liamm diavaez
*Skrid E korn an oaled e Wikimammenn
Almagro

**Almagro**  zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tud.

## Lec'hioù

*Almagro (Buenos Aires), karter e Buenos Aires

*Diego de Almagro (Chile), kumun
*Enez Diego de Almagro, enezenn

*Almagro (Samar), kumun e Filipinez

*Almagro (Ciudad Real), e Kastilha-La Mancha, e Spagn

## Tud
*Diego de Almagro (1475–1538), ergerzher spagnol
*Diego Almagro II (1520–1542), muntrer ar c'honkistador Francisco Pizarro
*Luis Almagro (1963-), gwiraour ha politiker eus Uruguay
*Nicolás Almagro (1985-), tenniser spagnol
Almansa

**Almansa** zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Albacete, e Kumuniezh emren Kastilha-La Mancha.

### Poblañs
24 224  a dud a oa enni o chom e 2022.
Montiel (disheñvelout)

**Montiel** zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-den ivez.

## Lec'hioù
* Montiel, kumun e Proviñs Ciudad Real
*Campo de Montiel
*Ossa de Montiel

## Istor
*Emgann Montiel

## Tud
* Dito Montiel
* Sara Montiel
Seks-ha-fars

***Seks-ha-fars*** zo ur romant berr bet skrivet gant Jean-Christophe Bozec hag embannet e 2007 gant Emgleo Breiz en dastumad *Roll-diroll*.

## Embannadur
*Ment : 12,5 x 17,5 cm.
*Keinadur : peget.
*Golo : gweñv, pevarliverezh, 1 luc'heuskeunn.
*Niver a bajennoù : 88.
*Mouller : Jouve, 11 bd de Sébastopol, 75001 Paris.

## Skrid
*Rakskrid gant « J. P. Le Falser&nbsp;», pp. 7-8.
*Trugarekadennoù, p. 9.
*1. *Va bugaleaj e Bro ar hantikoù*, pp. 11-16.
*2. *Egzersisou pere n'int ket bet profitabl-kenañ*, pp. 17-28.
*3. *Dor an ivern pe alhwez ar baradoz ?*, pp. 29-44.
*4. *E bed an orged pemdezieg ha digoust*, pp. 45-84.
*Taolenn, p. 85.

## Levrlennadur
*Bozec, Jean-Christophe. *Seks-ha-fars*. Brest : Emgleo Breiz, 2007 

## Liammoù diavaez
* 

## Gwelet ivez
**[[Attila e Cabrita]]*
The Scourge of God

***The Scourge of God*** ("Bosenn Doue") zo anv meur a oberenn, diwar al lesanv roet e saozneg da Attila, penn meur an Huned.
* ''The Scourge of God'', ur film e 1920 renet gant  Michael Curtiz.
* ''The Scourge of God'', ur romant e  2008 skrivet gant S. M. Stirling.
Louis Feutren

**Louis Feutren**, ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1922 e Pleuvihan hag aet da anaon e miz Du 2010 e Bré, en Iwerzhon, a oa ur broadelour breton, brudet evel kenlabourer ezel eus ar Bezen Perrot e-kerzh an Eil Brezel-bed. Goude an Eil Brezel-bed en doa kavet repu e Bro-Gembre da gentañ ha goude-se en Iwerzhon lec'h ma oa deuet da vezañ kelenner galleg ha ma oa dimezet.
## Yaouankiz
Ganet eo d'ar 26 a viz Ebrel 1922 e Pleuvihan. Studier war ar Gwir edo e Roazhon.
## Eil Brezel-bed
E-kerzh an Eil Brezel-bed hag an dalc'herezh e teu da vezañ ezel eus ar Bezenn Perrot gant ar renk a SS-Mann. Lesanvet eo *Ar mestr*. 
## Goude an Eil Brezel-bed
Kondaonet eo d'ar marv ha tec'hout a ra. Evel Célestin Lainé pe Alan Heusaff e kavo repu da vat en Iwerzhon.
## En Iwerzhon
E 1956 e voe dimezet gant Maura Martin e Dulenn. Kelenner eo bet adalek 1957 betek ar bloavezh 1985  e St Conleth's College e Dulenn. Hervez testenioù skolajidi gozh e oa feuls ar c'helenner gant ar grennarded. Memes goude ar bloavezh 1982 hag al lezenn a roe lamm d'ar c'hastizoù korf en Iwerzhon en doa kendalc'het. 
## Fin e vuhez ha goude e varv
C'hoant a oa bet gantañ da reiñ 50 000 Euro da Skol-veur Breizh-Izel evit harpañ ar brezhoneg met nac'het oa bet degemer ar sammad arc'hant . Levraoueg Vroadel Kembre he doa degemeret ur sammad a 360 000 Euro gant e zielloù memes ma oa savet trouz tro-dro d'an afer .

Kroget ez eus skolajidi gozh da c'houlenn digant ar St Conleth's College en em zigareziñ dre ma oa bet roet labour d'un ez-kenlabourer d'an Trede Reich ha dre ma oa chomet sonn gant e vennozhioù memes evel kelenner. Evit Uki Goñi a oa bet skolajiad eno e oa Louis Feutren "un euzhvil" , "un ofiser kozh fier ha brabañser eus aozadur gwallvuhezekañ ha mac'homer an 20vet kantved, an nazied SS».
## Pennadoù kar
* Bezen Perrot
## Notennoù ha daveennoù
Prosez Loeiz XVI

**Prosez Loeiz XVI** a c'hoarvezas e miz Kerzu 1792, dirak ar Goñvansion Vroadel adstummet evel lez-varn dreistordinal. Barnet e voe **Louis Capet** bet « Roue Bro-C'hall ha Navarra » etre Mae 1774 ha Gwengolo 1791, goude-se « roue ar C'hallaoued » etre Gwengolo 1791 ha Gwengolo 1792. Ar prosez-se a voe heuliet e miz Genver 1793 gant tabutoù er Goñvansion, ha goude-se, adalek ar 15, gant ur votadeg (war e anv ha foran) evit ar varnedigezh. Kondaonet e voe d'ar marv, d'an 21 a viz Genver.

## Liammoù diavaez
* An afer war Justice.gouv
Rosendo Ruiz Quevedo

**Rosendo Ruiz Quevedo** (La Habana  17 Here 1918 - 27 Mezheven 2009) a oa ur soner ha sonaozour kuban. Sevel a eure fue meur a son hag a v-bolero evel * Hasta mañana vida mía*, *No, ya no te puedo amar*, *Bibelot de chocolate*,  ha meur a  *cha cha chá* evel  Rico vacilón, pe *Los marcianos y Los fantasmas*.
Bercianos del Real Camino

**Bercianos del Real Camino** zo ur gumun eus Spagn, e proviñs León, e kumuniezh emren Kastilha ha León.
Rioseco

**Rioseco** zo anv meur a lec'h.

* Rioseco de Soria, e proviñs Soria
* Rioseco de Tapia, e proviñs León

* Boadilla de Rioseco, e proviñs Palencia
* Medina de Rioseco, e proviñs Valladolid

*San Juan de Rioseco, e departamant Cundinamarca
Escobar

**Escobar** zo un anv-tiegezh hag un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù
### 
* Belén de Escobar

### 
; kumunioù
* Escobar de Campos, e proviñs León
* Escobar de Polendos, e proviñs Segovia

## Tud
*Manolo Escobar, kaner spagnol
*Pablo Escobar, trafiker dramm kolombian
Boadilla

**Boadilla** zo un anv-lec'h spagnolek e Spagn.

; kumunioù
* Boadilla de Rioseco, e proviñs Palencia
* Boadilla del Camino, e proviñs Palencia
* Boadilla del Monte, e Kumuniezh Madrid

; kêriadenn
* *Boadilla*, e La Fuente de San Esteban, e proviñs Salamanca

## Pennadoù kar
* Bobadilla, anv meur a lec'h 
* Buadella, e proviñs Girona
Bilal ibn Rabah

**Bilāl ibn Rabāḥ** (arabeg: بِلَال بِن رَبَاح), ganet e-tro 580 hag aet da Anaon e 640, a oa unan eus ambrougerien, pe *Sahabah*, ar profed islamek  meur Muhammad. 

Ganet e oa Mekka ha gwelet eo evel kentañ mu'azzin en Istor, choazet gant Mohamed e-unan. Un abisinian, e oa, ur sklav e vouezh flour hag a servije da c'hervel ar vuzulmaned d'ar bedenn. Marvet eo e 640, d'an oad a  60 vloaz.
Robledillo

**Robledillo** (*dervennig*) zo un anv-lec'h spagnolek.

:;Proviñs Ávila
::*Robledillo

:;Proviñs Cáceres
::*Robledillo de Gata
::*Robledillo de Trujillo
::*Robledillo de la Vera

:;Proviñs  Guadalajara
::*Robledillo de Mohernando

:;Proviñs Toledo
::*Robledillo

:;Kumuniezh Madrid
::*Robledillo de la Jara

## Pennadoù kar
*Roble
*Robledal
*Robledo
Robledillo (Ávila)

*'Robledillo * a zo ur gêriadenn e kumun Solosancho e Spagn, e Proviñs Ávila, e Kumuniezh Emren Kastilha ha León.
Eadbald Kent

**Eadbald** (hensaozneg : Eadbald) a oa roue Kent etre 616 hag e varv e 640. Mab e oa da Æthelberht ha da Bertha, unan eus merc'hed ar roue frank Charibert.

Æthelberht en doa graet eus Kent ur rouantelezh c'halloudus e Bro-Saoz e-kerzh e ren ha bet e oa ar c'hentañ Angl ha Saoz liesdoueek o treiñ d'ar gristeniezh. Pa erruas Eadbald e penn ar rouantelezh e voe da gentañ ur giladenn evit an Iliz, dre ma oa chomet stag ouzh ar relijion liesdoueek ha ne cheñchas relijion nemet goude bloaz d'an nebeutañ pe goude 8 vloaz hepken hervez ar mammennoù. Troet e oa da gristen ha badezet gant Laurentius pe Justus. Dizimeziñ a reas diouzh e gentañ gwreg a oa  ivez e lezvamm, dre bouez an Iliz. Eil gwreg Eadbald, Emma, a vije bet ur briñsez Frank. Daou vab o doa bet, Eormenred hag Eorcenberht, hag ur verc'h, Eanswith.

## Gwelet ivez
*Roll rouaned Kent
Kampionad jamaikan an echedoù

**Kampionad jamaikan an echedoù** eo kampionad broadel an echedoù e Jamaika. Aozet e vez abaoe 1969 gant *Jamaican Chess Federation* (Kevre jamaikan  an echedoù). E 1973 e voe kroget gant kampionad ar maouezi.
## Kampionad hollek ha kampionad ar maouezi
*Re ar c'hampionad hollek eo an niverennoù.
:

## Notennoù ha dave
Robledo

**Robledo** (*dervenneg*)  zo un anv-lec'h spagnolek, ha hini meur a gumun.

### 
*Robledo (Medellín), kumuniezh e kêr Medellín

### 
#### [[Andalouzia]]
; e Proviñs Huelva 
*Castaño del Robledo

; e Proviñs Jaén 
**El Robledo*, e kumun Segura de la Sierra

;e Proviñs Sevilla
*Robledo Viejo, e kumun Constantina 

#### 
*Robledo (Allande), parrez en Allande.
*Robledo (Anayo), kêriadenn e parrez Anayo, e Piloña
*Robledo (Grandas de Salime), parrez en Grandas de Salime
*Robledo (Llanera), parrez en Llanera
*Robledo (Somiedo), parrez en Somiedo
*Robledo de Obona, parrez en Tineo

#### [[Castilla-La Mancha]]
##### [[Proviñs Albacete]]
*Robledo (Albacete)
*Villarrobledo

##### [[Proviñs Ciudad Real]]
*El Robledo

##### [[Proviñs Guadalajara]]
*Robledo de Corpes

##### [[Proviñs Toledo]]
*Robledo del Buey, e Los Navalucillos
*Robledo del Mazo

#### [[Castilla y León]]
; e Proviñs León 
*Robledo de la Valduerna, e Destriana
*Robledo de Losada, en Encinedo
*Robledo de Fenar, e Matallana de Torío
*Robledo de las Traviesas, e Noceda del Bierzo
*Robledo de la Guzpeña, e Prado de la Guzpeña
*Robledo de Sobrecastro, e Puente de Domingo Flórez
*Robledo de Omaña, e Riello
*Robledo de Babia, e San Emiliano
*Robledo de Caldas, e Sena de Luna
*La Vega de Robledo, e Sena de Luna
*Robledo de la Valdoncina, e  Valverde de la Virgen
*Robledo de Torío, e Villaquilambre

; e Proviñs Salamanca 
*San Miguel del Robledo
*Robledo Hermoso, kêriadenn e Villar de Samaniego
*Campo de Robledo, komark

; e Proviñs Segovia 
*Santa María de Robledo, e Palazuelos de Eresma
*Parque Robledo, e Palazuelos de Eresma

; e Proviñs Soria 
*Castillejo de Robledo

; e Proviñs Zamora 
*Robledo (Zamora), kêriadenn e Puebla de Sanabria

#### [[Extremadura]]
; e Proviñs Cáceres
*Robledo (Casares de las Hurdes),  kêriadenn e Casares de las Hurdes
*Robledo (Pinofranqueado),  kêriadenn e  Pinofranqueado
*Robledollano

#### [[Galiza]]
;e Proviñs Lugo 
*Robledo (Cervantes), kêriadenn e Cervantes
*Robledo (A Fonsagrada), kêriadenn en A Fonsagrada
*San Martín de Robledo, kêriadenn en A Fonsagrada
*Robledo de Rao, kêriadenn en Navia de Suarna
*Robledo de Son, kêriadenn en Navia de Suarna
*Robledo (Negueira de Muñiz), kêriadenn e Negueira de Muñiz
*Robledo (As Nogais), kêriadenn e As Nogais
*Vilar do Robledo, kêriadenn e Samos

;e Proviñs Ourense 
*Robledo (Ourense), kêriadenn e Carballeda de Valdeorras
*O Robledo da Lastra, kêriadenn e Rubiá
*O Robledo (Villamartín de Valdeorras), kêriadenn e kumun Vilamartín de Valdeorras

#### [[Kumuniezh Madrid]]
*Robledo de Chavela
*Robledondo, kêriadenn e Santa María de la Alameda

## Traoù all
*Volcán Robledo, menez-tan  e Provins Catamarca, en Arc'hantina

## Pennadoù kar
*Robleda
*Robledal
Almanzora

**Almanzora** (eus an arabeg *al-Mansoura*, "lec'h an trec'h")  zo ur gêr vihan e Spagn, e proviñs Almería, e kumun Cantoria war lez ar stêr Río Almanzora. 

## Notennoù
Guadalhorce

Ar ** Guadalhorce** (diwar *wādī l-jurs*, 'stêr ar re zidrouz' en arabeg​) zo ur stêr e Spagn hag a red dre Andalouzia, a-raok aberiñ er Mor Kreizdouar.

Eieniñ a ra en ode an Alazores e proviñs Granada kent redek dre  broviñs Málaga a-hed 154 km. Aberiñ a ra e kêr Málaga, en distrig Churriana, m'emañ Aber ar Guadalhorce.

E adstêrioù brasañ eo ar Stêr Turón, ar Guadalteba hag ar Río Grande war e lez dehoù, hag ar stêr Campanillas war e lez kleiz.

Ríos_de_Andalucía.png|Ar Guadalhorce ha stêrioù bras all Andalouzia
Río Grande (Málaga)

Ar **Río Grande** zo ur stêr e kêr Málaga, en Andalouzia, e Spagn, adstêr d'ar Guadalhorce, en  Aber ar Guadalhorce, a ya eno da aberiñ er Mor Kreizdouar.
Santa Eulàlia

**Santa Eulàlia** zo un anv-lec'h katalanek hag okitanek hag anv meur a lec'h.

; Er Balearez en enez Eivissa:
**Santa Eulàlia des Riu* pe Santa Eulària des Riu

; E proviñs Barcelona: 
*Santa Eulàlia de Riuprimer, e komark Osona
*Santa Eulàlia de Ronçana, e komark Vallés Oriental

; En Okitania
* Santa Eulàlia de Roians, en departamant Drôme

## Gwelet ivez
*Santa Eulalia
Río Almanzora

Ar stêr **Almanzora**, pe **Río Almanzora** e spagnoleg, zo ur stêr hag a red dre broviñs Almería, en Andalouzia, e Spagn. An eil hirañ eus stêrioù Andalouzia eo gant he 110 km hed, war-lerc'h ar stêr Guadalhorce. Aberiñ a ra er Mor Kreizdouar, e kumun Cuevas del Almanzora.
Almodóvar del Río

** Almodóvar del Río** zo ur gumun e proviñs Córdoba, en Andalouzia, e Spagn. 


Almodóvar_del_Río_-_castillo_-_Guadalquivir.jpg | Ur sell ouzh kastell Almodóvar del Río war ar stêr Guadalquivir.
Almodóvar

**Almodóvar** zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh spagnolek.

## Lec'hioù

:* Almodóvar del Campo, e proviñs Ciudad Real
:* Almodóvar del Río, e proviñs Córdoba
:* Almodóvar de Monterrey, e proviñs Cuenca

## Tud
*Pedro Almodóvar, filmaozer spagnol
Santiago de Guadalcázar

**Santiago de Guadalcázar**  zo ur gêr spagnol a zo bet er  er Gran Chaco, e-kichen ar gêr a zo hiriv San Ramón de la Nueva Orán, e proviñs Salta, en Arc'hantina, goude ma n'ouzer ket resis pelec'h edo.
Almodóvar de Monterrey

**Almodóvar de Monterrey** zo bet ur gumun spagnol e proviñs Cuenca, e Kumuniezh emren  Castilla-La Mancha, entre 1974 ha 1983.

E 1974 e voe kendeuzet Olmeda del Rey, Chumillas, Almodóvar del Pinar, Solera de Gabaldón ha Monteagudo de las Salinas, hag anvet  neuze **Almodóvar de Monterrey**. 

Disparti a voe e 1983, ma tistroas pep hini evel ma oa kent, dleet d'an divroañ ha d'an dispignoù re vras da rannañ etre an dud a chome er c'humunioù.
Casares

**Casares** zo un anv-lec'h spagnolek hag un anv-tiegezh ivez.

## Lec'hioù
*Casares (Málaga)
*Casares de las Hurdes

## Tud
*Adolfo Bioy Casares (1914-199), skrivagner arc'hantinat
*Carlos Casares Mouriño (1941-2002), skrivagner galizek
*María Casares, pe Maria Casarès, aktorez
*Santiago Casares Quiroga (1884-1950), politiker spagnol

## Pennad kar
*Casar
Ministère de la Marine (France)

**Ministère de la Marine** a oa ur ministrerezh a blede gant ar Morlu.

Abaoe an Dispac'h gall e vez anvet ministrerezh ar Morlu. Dindan ar vonarkiezh e oa anvet Morlu roueel, goude e voe anvet Morlu impalaerel er c’hentañ hag en eil impalaeriezh. Da ziforc’hañ gant merdeadurezh ar c’henwerzh (sivil gant dezougen tud ha marc’hadourezh, pesketa, bageal dudi). Krouet e voe e 1669 ha padout a reas betek 1947. Adalek 1929, ha betek 1958, e voe ur ministrerezh ar verdeadurezh kenwerzh, disrannet diouzh hini ar Morlu.
Valsequillo

**Valsequillo** zo un anv-lec'h spagnolek.

## 
;kumunioù
* Valsequillo de Gran Canaria, e Gran Canaria.
* Valsequillo (Córdoba), e proviñs Córdoba (Spagn).

;istor
* Emgann Valsequillo, e-pad Brezel Spagn e 1939.

## 
* Valsequillo, e kumun Papantla.
* Cuenca del Valsequillo, rannvro e Stad Puebla.
* *Presa de Valsequillo* , pe Presa Manuel Ávila Camacho, lenn e Stad Puebla.
* Dren de Valsequillo, kanol e Puebla.
Piedrabuena

**Piedrabuena** zo un anv-lec'h spagnolek.

* **[[Piedrabuena (Tucumán)|Piedrabuena]]**, e  proviñs Tucumán;
* **[[Comandante Luis Piedrabuena]]**, e proviñs Santa Cruz;
* **[[Muelle Luis Piedrabuena]]**, porzh-mor  e Puerto Madryn; 

* Piedrabuena,  e proviñs Ciudad Real, e Castilla-La Mancha 
* Piedrabuena, e proviñs Badajoz.

## Tud
* **[[Luis Piedrabuena]]** (1833-1883), moraer arc'hantinat e  Patagonia;
* **[[Bernabé Piedrabuena (politikour)|Bernabé Piedrabuena]]** (1792-1841), gouarnour proviñs Tucumán;
* **[[Bernabé Piedrabuena (eskob)|Bernabé Piedrabuena]]** (1863-1942), eskob San Miguel de Tucumán (Argentina);

## Pennadoù kar
* Piedra
Kampionad finlandat an echedoù

**Kampionad finlandat an echedoù**  eo  kampionad broadel an echedoù e  Finland. E 1957 e voe kroget gant kampionad ar maouezi.
## Kampionad hollek
:

## Kampionad ar maouezi

## Notennoù ha dave

## Liamm diavaez
Valenzuela

**Valenzuela** zo un anv-lec'h spagnolek.

*Enez Valenzuela

*Valenzuela (Córdoba)
*Valenzuela de Calatrava
Pino

**Pino** (*pinenn* e brezhoneg) zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek, koulz hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù

*Pino d'Asti, e proviñs Asti
*Pino Torinese, e proviñs Torino

* Pino del Oro, e proviñs Zamora
* Pino del Río, e proviñs Palencia
* Pinofranqueado, e proviñs Cáceres
* Autilla del Pino, e proviñs Palencia
* Solana del Pino, e proviñs Ciudad Real

## Anv-tiegezh
*Alvaro Pino, marc'hhouarner galizat

## Pennadoù kar
*Pinar
*Pinares
*Pinault
*Pinos
Mor Kantabria

**Mor Kantabria** (*Mar Cantábrico* e spagnoleg) eo an anv roet d'ur rann eus ar Meurvor Atlantel a-hed arvor hanternoz Spagn hag un darn eus hini Bro-C'hall, eleze rann-kreisteiz Pleg-mor Gwaskogn, e gwirionez eus ar Pireneoù betek aber an Adour. Peurvuiañ e lavarer e tap eus Beg Ortegal (43°46′N 7°52′K), e proviñs A Coruña, betek aber an Adour e-kichenik kêr Baiona, a-hed 800 km eta.
L'Île mystérieuse

***L'Île mystérieuse*** zo ur romant gallek gant Jules Verne e 1875.

Lakaet eo bet an oberenn e brezhoneg gant Stefan Carpentier hag anvet *An enezenn gevrinus*, embannet gant Al Liamm e 2021.

## Notennoù
Llanos del Caudillo

**Llanos del Caudillo** zo ur gumun  e proviñs Ciudad Real, en Kastilha-La Mancha. 693 a dud a oa enni o chom e 2022.

Anvet e oa bet *del Caudillo* en enor d'an diktatour Francisco Franco. N'eo ket deuet a-benn an tu kleiz c'hoazh da ziverkañ an enor-se diwar anv ar gumun.
Llanos (disheñvelout)

**Llanos**, pe **Los Llanos**,  zo ur ger spagnolek a ya da envel meur a lec'h er broioù spagnolek.

## Suamerika
Al Llanos (= *plaenennoù* e spagnoleg) zo kompezennoù bras-bras e norzh Suamerika (Kolombia ha Venezuela). 

## Spagn
; e proviñs Ávila
*Los Llanos de Tormes
;  e proviñs  Ciudad Real
* Llanos del Caudillo

;e proviñs Cuenca
* Santa María de los Llanos 

;e proviñs Salamanca :
* Villalba de los Llanos

;e proviñs Santa Cruz de Tenerife : 
* Los Llanos de Aridane, en enez La Palma
La Mancha

**La Mancha** zo ur rannvro istorel ha naturel eus kreiz Bro-Spagn, er c'hreisteiz da Vadrid. 

En em astenn a ra war ar pezh a zo bremañ proviñsoù Cuenca, Toledo, Albacete ha Ciudad Real.

Bremañ ez eo ul lodenn eus kumuniezh emrenn Kastilha-La Mancha, asambles gant ul lodenn eus Kastilha.

## Gwelet ivez
*Don Quijote de la Mancha
Lomener

**Lomener** zo ur gêriadenn war an aod, e kumun Plañvour, a-dal da enez Groe, etre Kerbab ha Kerroc'h. Ur porzhig zo, meur a draezhennig, hag un nebeud ostalerioù. Kalz ranndioù a vez serr adal an diskar-amzer. 

Er porzh e weler ul logell maltouter savet e 1893.
Villarrubia

**Villarrubia** zo un anv-lec'h spagnolek.

*Villarrubia de los Ojos, e proviñs Ciudad Real
*Villarrubia de Santiago, e proviñs Toledo

## Pennad kar
*Villarrubio
*Villasrubias
Concours national de la résistance et de la déportation

***Concours National de la Résistance et de la Déportation***, berraet e ***CNRD***, ("Kenstrivadeg vroadel ar Rezistañs hag an Deportadur, KVRD) zo ur genstrivadeg bet krouet e 1961 gant Lucien Paye (1907-1972), maodiern an Deskadurezh-Stad Bro-C'hall.

Mammenn ar mennozh a oa bet gant ar *[[Confédération nationale des Combattants volontaires de la Résistance]] (CNCVR)*, ar *[[Fédération nationale des déportés et internés de la résistance]] (FNDIR)* hag ar gevredigezh « *Le Réseau du Souvenir* » renet gant ar beleg ha rezistant Michel Riquet (1898-1993). Pal ar genstrivadeg eo derc'hel bev eñvor ar Rezistañs hag an deportadurioù e-touez ar re yaouank, evit bezañ ur skouer evito en deiz-ha-hiziv. Reiñ a ra an tu dezho da furchal an dielloù kement ha da gejañ ouzh deportidi ha rezistanted, o sevel liamm etre int hag ar remziadoù all.

E miz Ebrel 2020 e oa bet nullet ar genstrivadeg en abeg d'ar bedreuziad COVID-19.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar CNRD
Coordination anti-répressive de Bretagne

***Coordination anti-répressive de Bretagne (CARB)***  a oa un aozadur politikel krouet e Breizh e 2000. An degemenner a oa Guillaume Bricaud, kelenner ha kuzulier-kêr e Plounevez-Moedeg. Difennet e oa bet ganto gwirioù stourmerien vreton evel re an *[[Armée Révolutionnaire Bretonne]]*.

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
*  ''Manifestadeg d'ar 5 a viz Eost 2001, en Oriant, evit goulenn ma vo dieubet buan seizh Breizhad'', Bretania, 05/08/2001

## Notennoù ha daveennoù
El Bosque

**El Bosque** ("Ar Goadeg") zo un anv-lec'h spagnolek.

*El Bosque (Chile)

*El Bosque (Mec'hiko), kumun e Chiapas

*El Bosque (Andalouzia), e Proviñs Cádiz

*El Bosque (Uruguay)
El Bosque (Chile)

**El Bosque** zo ur gumun eus Chile e  proviñs Santiago. E niveradeg-poblañs 2002 e oa  175.594 a dud o chom enni.
Fabien Lécuyer

**Fabien Lécuyer**, ganet d'an 18 Gwengolo 1973 e Naoned, zo ur skrivagner breizhat. Skolaer eo bet e Diwan etre 2009 ha 2018.

Labourat a ra evit an Institut du gallo hag evit ar Web TV e gallaoueg Galoweb. Difenn a ra mennozh Breizh gant ar yezhoù brezhoneg ha gallo.

Skrivañ a ra pennadoù ha levrioù e galleg, brezhoneg ha gallaoueg.

## Oberennoù
* 2003 : *Mon p'tit galo de póchètt (mots et expressions en gallo)*, asambles gant Michael Genevée, 2 levrenn, Les Emouleriy au Sourgarre.
* 2008 : *L’année des tempêtes*, Actilia.
* 2015 : *Le manifeste du gallo*, Le Temps éditeur.
* 2018 : *Le Teinzou du galo, (Le trésor du gallo)*, Le Temps.
## Notennoù ha daveennoù
Yezhoù Afganistan

Pemp yezh ha tregont (35) zo en Afganistan, ha div anezho zo ofisiel : an dareg ha pachtoueg ar Su ; un trede, ouzbekeg ar Su, zo fisiel ivez en ur rann eus ar vro.

An dareg (*dari*, *[[perseg]] afgan*, *farsi ar Reter* ) zo  un doare perseg komzet en Afganistan dreist-holl.

## Stadegoù

## Notennoù
All Things Bright and Beautiful

***All Things Bright and Beautiful*** ("Pep tra skedus ha kaer") zo ur c'hantik anglikan saoznek skrivet gant Cecil Frances Alexander (1818-1895) hag embannet en he dastumad *Hymns for Little Children* e 1848. Kanet e vez war ur son aozet gant William Henry Monk (1823-1889) e 1887.

## Komzoù
Setu ar c'homzoù hervez eil embannadur *Hymns for Little Children* e 1875.

*Gant an United Church of Canada ez eo bet ouzhpennet al linennoù-mañ :


:*The [[Rocky Mountains|rocky mountain]] splendour,*
:*The lone wolf's haunting call,*
:*The [[Great Lakes]] and the [[prairie]]s,*
:*The forest in the fall.*


## Notennoù
Aldea del Pinar

**Aldea del Pinar** zo ur gêriadenn eus Hontoria del Pinar, e proviñs Burgos, e Kastilha ha León, e Spagn.