open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adren gouzoug ruz

An **adren gouzoug ruz** (liester : **adrened gouzoug ruz**) a zo ur spesad evned, *Caprimulgus ruficollis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned serr-noz.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Caprimulgus ruficollis desertorum*, o neizhañ e biz Maroko, hanternoz Aljeria ha hanternoz Tunizia ; o c'hoañviñ e Mali peurliesañ,
* *Caprimulgus ruficollis ruficollis*, e Ledenez iberek ha hanternoz Maroko.

## Liammoù diavaez
*  ''Caprimulgus ruficollis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Caprimulgus ruficollis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Adren-Amerika

An **adren-Amerika** (liester : **adrened-Amerika**) a zo ur spesad evned, *Chordeiles minor* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Caprimulgus minor* da gentañ-penn (e 1771) gant an naturour alaman Johann Reinhold Forster (1729-1798).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra ar spesad diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ en Amerika :
* *Chordeiles minor aserriensis*, eus kreisteiz-kreiz Stadoù-Unanet Amerika da hanternoz-pellañ Mec'hiko (hanternoz Tamaulipas),
* *Chordeiles minor chapmani*, o neizhañ e gevred SUA ; o c'hoañviñ en Arc'hantina,
* *Chordeiles minor henryi*, o neizhañ e mervent SUA ha hanternoz-kreiz Mec'hiko ; o c'hoañviñ e Kolombia,
* *Chordeiles minor hesperis*, o neizhañ e mervent Kanada ha kornôg SUA ; o c'hoañviñ e hanternoz Suamerika,
* *Chordeiles minor howelli*, o neizhañ e kornôg-kreiz ha kreisteiz-kreiz SUA ; o c'hoañviñ e Suamerika,
* *Chordeiles minor minor*, o neizhañ eus kreiz ha kreisteiz Kanada da hanternoz ha biz SUA ; o c'hoañviñ e hanternoz Arc'hantina,
* *Chordeiles minor neotropicalis*, o ouennañ e kreisteiz ha reter Mec'hiko (eus Tamaulipas da greiz Guerrero ha Chiapas),
* *Chordeiles minor panamensis*, o neizhañ eus reter Honduras, Belize ha Nicaragua da bPanamá ; o c'hoañviñ e Suamerika,
* *Chordeiles minor sennetti*, o neizhañ e kreisteiz-kreiz Kanada ha hanternoz-kreiz SUA ; o c'hoañviñ e Suamerika.

## Liammoù diavaez
*  ''Chordeiles minor'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chordeiles minor'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Glaouer (evn)

Ar **glaouered** a zo evned amprevanetaer eus ar c'herentiad Apodidae, termenet gant an evnoniour gall Léon Olphe-Galliard (1825-1893), *[[Apus]]* ar genad skouer anezhañ.

Diouzh Doare 12.1 an *IOC World Bird List* ez a naontek genad laboused d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù <small>(renket diouzh an urzh filogenetek)</small>

* *[[Cypseloides]]* - Streubel, 1848 (8 spesad),
* *[[Streptoprocne]]* - Oberholser, 1905 (5 spesad),
* *[[Hydrochous gigas|Hydrochous]]* - Brooke, 1970 (1 spesad),
* *[[Collocalia]]* - G.R.Gray, 1840 (11 spesad),
* *[[Aerodramus]]* - Oberholser, 1906 (25 spesad),
* *[[Schoutedenapus]]* - De Roo, 1968 (1 spesad),
* *[[Mearnsia]]* - Ridgway, 1911 (2 spesad),
* *[[Zoonavena]]* - Mathews, 1918 (3 spesad),
* *[[Telacanthura]]* - Mathews, 1918 (2 spesad),
* *[[Rhaphidura]]* - Oates, 1883 (2 spesad),
* *[[Neafrapus]]* - Mathews, 1918 (2 spesad),
* *[[Hirundapus]]* - Hodgson, 1837 (4 spesad),
* *[[Chaetura]]* - Stephens, 1826 (11 spesad),
* *[[Aeronautes]]* - Hartert, 1892 (3 spesad),
* *[[Tachornis]]* - Gosse, 1847 (3 spesad),
* *[[Panyptila]]* - Cabanis, 1847 (2 spesad),
* *[[Cypsiurus]]* - Lesson, 1843 (3 spesad),
* *[[Tachymarptis]]* - Roberts, 1922 (2 spesad),
* *[[Apus]]* - Scopoli, 1777 (20 spesad).


## Notennoù ha daveennoù
Glaouer bailh

Ar **glaouer bailh** (liester : **glaouered bailh**) a zo ur spesad evned bras, *Hirundapus caudacutus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Hirundapus caudacutus *'caudacutus**', eus kreiz Siberia da Japan hag Inizi Kouril,
* *H. c. nudipes*, eus menezioù Himalaya ha biz India da vervent ha kreisteiz Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Hirundapus caudacutus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Hirundapus caudacutus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Glaouer kof gwenn

Ar **glaouer kof gwenn** (liester : **glaouered kof gwenn**) a zo ur spesad evned, *Tachymarptis melba* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned paket gantañ diwar nij.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an dek isspesad anezhañ :
* *Tachymarptis melba africanus*, eus Etiopia da Suafrika ha mervent Angola,
* *T. m. archeri*, eus hanternoz Somalia, mervent Arabia da Jordania hag Israel,
* *T. m. bakeri*, e Sri Lanka,
* *T. m. dorabtatai*, e kornôg India,
* *T. m. maximus*, e menezioù Rwenzori (biz Republik Demokratel Kongo, Ouganda),
* *T. m. marjoriae*, e hanternoz-kreiz Namibia, gwalarn Suafrika,
* *T. m. *'melba**', eus kreisteiz Europa, dre dTurkia, da walarn Iran,
* *T. m. nubifugus*, e menezioù Himalaya,
* *T. m. tuneti*, eus Maroko, dre ar Reter-Kreiz, da gornôg Pakistan,
* *T. m. willsi*, e Madagaskar.

## Liammoù diavaez
*  ''Tachymarptis melba'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Tachymarptis melba'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Glaouer kafir

Ar **glaouer kafir** (liester : **glaouered kafir**) a zo ur spesad evned, *Apus caffer* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevan a ra diwar amprevaned paket gantañ diwar nij.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika a-bezh.

## Liammoù diavaez
*  ''Apus caffer'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Apus caffer'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Adren-Egipt

**Adren-Egipt**, pe **adren melenwenn**, a zo un evn amprevanetaer. *Caprimulgus aegyptius* eo e anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer al labous eus Sahara ar C'hornaoueg da gKazakstan. 

## Daveennoù
Glaouer-Sibiria

Ar **glaouer-Sibiria** (liester : **glaouered-Sibiria**) a zo ur spesad evned amprevanetaer, *Apus pacificus* an anv skiantel anezhañ.
## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra an holl izili eus kerentiad an Apodidae diwar amprevaned tapet diwar nij gante, gwenan, gwesped, kelien, laou-koad ha tartouz en o zouez.

Hervez ur studiadenn sinaat bet embannet e 1987, nav spesad amprevaned a yae da voueta *Apus p. pacificus* war Enez Tchenlu-chan er Mor Melen koulz etre miz Mae ha miz Eost 1980 hag e miz Gouere 1981 ; an darn vuiañ eus an amprevaned-se a oa drastus evit ar gounezerezh hag ar c'hoadegi.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Apus pacificus kanoi*, eus gevred Tibet da reter Sina, Republik Sina,
* *A. p. *'pacificus**', eus Siberia da Gamchatka, hanternoz Sina ha Japan.

## Liammoù diavaez
*  ''Apus pacificus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Apus pacificus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
## Notennoù ha daveennoù
Glaouer gell

Ar **glaouer gell** (liester : **glaouered gell**) a zo ur spesad evned, *Apus pallidus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Apus pallidus brehmorum*, eus Madeira hag Inizi Kanariez, arvor hanternoz Afrika, kreisteiz Europa da dTurkia,
* *A. p. illyricus*, e gwalarn aodoù ar Balkanioù,
* *A. p. *'pallidus**', eus Maouritania, dre Egipt hag ar Reter-Kreiz, da bPakistan.

## Liammoù diavaez
*  ''Apus pallidus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Apus pallidus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Diredig

An **dirediged** a zo evned livioù flamm dezho, eus an urzhiad *Coraciiformes*. Hervez evnoniourien 'zo ec'h a an dirediged d'ober ar c'herentiad *[[Alcedinidae]]*. Hervez re all avat ec'h eont d'ober an tri c'herentiad (*[[Alcedinidae]]*, *[[Halcyonidae]]*, *[[Cerylidae]]*) eus an isurzhiad *[[Alcedines]]*.

## Spesadoù
E-touez ar spesadoù dirediged emañ :
*an diredig belost gwenn *(Caridonax fulgidus)*
* an diredig boutin *(Alcedo atthis)*
* an diredig brizh *(Ceryle rudis)*
*diredig Java *(Halcyon cyanoventris)*
*an diredig jave glas *(Halcyon malimbica)*
* an diredig jave gwenn *(Halcyon smyrnensis)*
*an diredig kabell du *(Halcyon pileata)*
*an diredig kabell gell *(Halcyon albiventris)*
*an diredig kein gell *(Halcyon badia)*
* an diredig kein louet *(Megaceryle alcyon)*
* diredig ar mangrovennoù *(Halcyon senegaloides)*
*an diredig penn gris *(Halcyon leucocephala)*
*an diredig rizennek *(Halcyon chelicuti)*
*an diredig ruz *(Halcyon coromanda)*
*diredig Senegal *(Halcyon senegalensis)*
...
Alta California

**Alta California**, pe *Kalifornia Uhel*, eo an anv roet d'ar broviñs hanternosañ eus impalaeriezh spagnol Amerika hag a eas gant Mec'hiko pa voe dizalc'h.

Klotañ a ra dre vras gant Kalifornia, ar stad kevredel eus SUA. *[[Baja California]]*, pe Kalifornia Izel, eo anv al ledenez er c'hreisteiz, ledenez Baja California, hag anv unan eus an div stad vec'hikan zo warni.
Diredig jave gwenn

An **diredig jave gwenn** (liester : **dirediged jave gwenn**) a zo ur spesad evned, livioù flamm dezhañ, *Halcyon smyrnensis* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alcedo smyrnensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Anv kozh kêr İzmir (Anatolia, Turkia) — Smirn — a c'haller anavezout en anv skiantel.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar breizhoù a bep seurt : amprevaned, buzhug, kresteneged bras, krignerien, naered, pesked, raned, ha laboused bihan zoken.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* *Halcyon smyrnensis fokiensis*, e kreisteiz ha reter Sina, Taiwan ha Hainan,
* *H. s. fusca*, e kornôg India ha Sri Lanka,
* *H. s. perpulchra*,	eus Bhoutan da reter India, Indez-Sina, Malezia ha kornôg Jawa,		
* *H. s. saturatior*, Hume, 1874, en Inizi Andaman,	
* *H. s. *'smyrnensis**', eus kreisteiz Turkia da viz Egipt, eus Irak da walarn India.

## Liammoù diavaez
*  ''Halcyon smyrnensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Halcyon smyrnensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveoù
Diredig brizh

An **diredig brizh** (liester : **dirediged brizh**) a zo ur spesad evned, *Ceryle rudis* an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ er genad *Ceryle* an hini eo.

Anvet e voe *Alcedo rudis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Al laboused-mañ a zo brizh du ar pluñv anezhe hag aes-kenañ ez eo o anavezout en abeg d'o figos hir du ha da guchenn o fenn. Diskouez a ra ar spesad un dimorfegezh revel dre ma toug ar par div vandenn-vruched hag e barez unan hepken.

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, artropoded bihan, kresteneged ha pesked.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* *Ceryle rudis insignis*, e reter ha gevred Sina, Hainan,
* *C. r. leucomelanurus*, eus reter Afghanistan, dre India da greisteiz Sina ha hanternoz Indez-Sina,
* *C. r. *'rudis**', en Egipt hag Afrika issahara,
* *C. r. syriacus*, eus Turkia da Israel betek mervent Iran,
* *C. r. travancoreensis*, e mervent India.

## Liammoù diavaez
*  ''Ceryle rudis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Ceryle rudis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Diredig kein louet

An **diredig kein louet** (liester : **dirediged kein louet**) a zo ur spesad evned, *Megaceryle alcyon* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alcedo Alcyon* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar besked dreist-holl ha pa vez diouer anezhe ne ra ket fae ouzh amprevaned, blotviled, bronneged bihan, divelfenneged, hugennoù, kresteneged ha stlejviled.

## Annez
Neizhañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus kreiz ha reter Kanada da hanternoz Suamerika.

## Liammoù diavaez
*  ''Megaceryle alcyon'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Megaceryle alcyon'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Eilenn (amzer)

An **eilenn** pe **segondenn**, (skrivet ivez s hervez arouezioù an SI), eo an unanenn ziazez a dalvez da vuzuliañ an amzer. 60 eilenn zo en ur vunutenn.

## Termenadur etrebroadel
* **1 eilenn** = pad 9 192 631 770 talm eus ar skinobererezh a zeu eus an treuz etre al liveoù gourfizh F=3 hag F=4 stad-diazez 6S½ atom ar c'heziom {}_{\ 55}^{133}\operatorname{Cs}, pa vez sioul an atom, e -273,15° C.

## Notennoù
Gwespetaer-Persia

Ar **gwespetaer-Persia** (pe **gwespetaer jodoù glas**) a zo un evn eus ar c'herentiad *Meropidae*, *Merops persicus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
Eilenn

An **eilenn**:

* a zo un unanenn ziazez a dalvez da vuzuliañ an amzer: Eilenn (amzer);

* a zo un unanenn ziazez a dalvez da vuzuliañ ar c'hornioù: Eilenn (mentoniezh).
Speg kein gwenn

Ar **speg kein gwenn** (liester : **speged kein gwenn**) (pe **speg brizh kein gwenn**) a zo ur spesad evned eus iskerentiad ar speged, *Dendrocopos leucotos* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus leucotos* (kentanv) da gentañ-penn (e 1802) gant al loenoniour alaman Johann Matthäus Bechstein (1757-1822).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar c'hwiled hag al larvenned anezhe peurliesañ met degouezhout a ra dezhañ kemer amprevaned all, greun, had, hugennoù ha kraoñ ivez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daouzek isspesad anezhañ :
* *Dendrocopos leucotos fohkiensis*, e gevred Sina,
* *D. l. insularis*, e Taiwan,
* *D. l. leucotos*, eus kreiz ha hanternoz Europa, dre greiz Rusia, da c'hevred Siberia ha biz Sina,
* *D. l. lilfordi*, eus kreisteiz Europa d'ar C'haokaz,
* *D. l. namiyei*, e kreisteiz Honshū, Kyūshū ha Shikoku (Japan),
* *D. l. owstoni*, e hanternoz Inizi Ryūkyū (Japan),
* *D. l. quelpartensis*, e Jeju-do (er-maez da Republik Korea),
* *D. l. stejnegeri*, e hanternoz Honshū (Japan),
* *D. l. subcirris*, e Hokkaido (Japan),
* *D. l. takahashii*, en Ulleung-do (er-maez da Republik Korea),
* *D. l. tangi* e kornôg-kreiz Sina,
* *D. l. uralensis*, eus kornôg menez Oural da Lenn Baikal.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos leucotos'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos leucotos'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg marellek

Ar **speg marellek** (liester : **speged marellek**) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae, *Sphyrapicus varius* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus varius* (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra, dreist-holl, diwar amprevaned ha sev hag a gav e kefioù ar gwez daoust ma tegouezh dezhañ kemer frouezh ha hugennoù ivez.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e Norzhamerika, en un takad hag a ya eus reter Alaska ha gwalarn Kanada da c'hevred Kanada ha biz Stadoù-Unanet Amerika (SUA).

## Liammoù diavaez
*  ''Sphyrapicus varius'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Sphyrapicus varius'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder

An **alc'hwedered** a zo golvaneged eus ar c'herentiad Alaudidae.

## Spesadoù
Setu amañ listenn an 98 spesad alc'hwedered, renket diouzh an urzh filogenetek hervez Kendalc'h Etrebroadel an Evnoniezh (IOC), kentel 7.2, 2017.

## Notennoù
Alc'hweder kornek

An **alc'hweder kornek** (liester : **alc'hwedered kornek**) a zo ur spesad golvaneged, *Eremophila alpestris* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda alpestris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Horned Lark (Eremophila alpestris) (20163543280).jpg|*Eremophila alpestris*, luc'hskeudennet nepell diouzh Briggsdale (Colorado, SUA).
Eremophila alpestris flava MHNT.ZOO.2010.11.165.67.jpg|Vioù *Eremophila alpestris flava*.


## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad ha daou-ugent anezhañ en hantervoul norzh :*E. a. actia*, *adusta*, *albigula*, ***alpestris***, *alpina*, *ammophila*, *aphrasta*, *arcticola*, *argalea*, *atlas*, *balcanica*, *bicornis*, *brandti*, *chrysolaema*,*diaphora*, *elwesi*, *enertera*, *enthymia*, *flava*, *giraudi*, *hoyti*, *insularis*, *khamensis*, *kumerloevei*, *lactea*, *lamprochroma*, *leucansiptila*, *leucolaema*, *longirostris*, *merrilli*, *nigrifrons*, *oaxacae*, *occidentalis*, *penicillata*, *peregrina*, *praticola*, *przewalskii*, *rubea*, *sierrae*, *strigata*, *teleschowi* hag *utahensis*.

## Liammoù diavaez
*  ''Eremophila alpestris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Eremophila alpestris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder skouarnek

An **alc'hweder skouarnek** (liester : **alc'hwedered skouarnek**) a zo ur spesad golvaneged, *Eremophila bilopha* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda bilopha* (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Doareoù pennañ

A tiny juvenile bird of Eremophila bilopha.jpg|Ul labous yaouanker su da zDakhla (Sahara ar C'hornôg)
Eremophila bilopha  MHNT.ZOO.2010.11.165.57.jpg|*Eremophila bilopha*


## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus gwalarn Maouritania ha Maroko da Siria hag Irak.

## Liammoù diavaez
*  ''Eremophila bilopha'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Eremophila bilopha'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder beg tev

An **alc'hweder beg tev** (liester : **alc'hwedered beg tev**) a zo ur spesad golvaneged, *Melanocorypha calandra* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda calandra* (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Greundebrer hag amprevanetaer eo ar spesad.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Melanocorypha calandra calandra*, (Linnaeus, 1766), eus kreisteiz Europa ha gwalarn Afrika da dTurkia (nemet kreisteiz-kreiz ha gevred), Treuzkaokaz ha gwalarn Iran,		
* *M. c. gaza*, eus reter Siria ha gevred Turkia da vervent Iran,		
* *M. c. hebraica*, eus kreisteiz-kreiz Turkia ha gwalarn Siria da Israel ha kornôg Jordania,		
* *M. c. psammochroa*, eus hanternoz Irak ha hanternoz Iran da dTurkmenistan ha Kazakstan.

## Liammoù diavaez
*  ''Melanocorypha calandra'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Melanocorypha calandra'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder eskell gwenn

An **alc'hweder eskell gwenn** (liester : **alc'hwedered eskell gwenn**) a zo ur spesad golvaneged, *Alauda leucoptera* (*Melanocorypha leucoptera* kent) an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda leucoptera* (kentanv) da gentañ-penn (e 1811) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun ha had, hag amprevaned da goulz ar gouennañ.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kreisteiz Ukraina da greisteiz-kreiz Rusia, dre gKazakstan.

## Liammoù diavaez
*  ''Melanocorypha leucoptera'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Alauda leucoptera'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg tri biz

Ar **speg tri biz** (liester : **speged tri biz**) a zo ur spesad evned, *Picoides tridactylus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus tridactylus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). 

## Doareoù pennañ

Picoides tridactylus MHNT.ZOO.2010.11.164.12.jpg|*Picoides tridactylus*
Three-toed_Woodpecker_-_Finlandia_0005_(3).jpg|E Finland


## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned (hag o larvenned) ha degouezhout a ra dezhañ kemer frouezh ha sap gwez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ en Eurazia :
* *Picoides tridactylus albidior*, e Ledenez Kamtchatka (reter Siberia),
* *P. t. alpinus*, eus kreiz ha gevred Europa da gornôg Ukraina ha Roumania,
* *P. t. crissoleucus*, eus hanternoz Menez Oural da reter Siberia,
* *P. t. funebris*, e kreiz Sina,
* *P. t. inouyei*, e Hokkaido (Japan),
* *P. t. kurodai*, e biz Sina ha hanternoz Korea,
* *P. t. tianschanicus*, e reter Kazakhstan ha kornôg Sina,
* *P. t. tridactylus*, eus hanternoz Europa da greisteiz Oural da c'hevred Siberia ha biz Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Picoides tridactylus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picoides tridactylus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg siriat

Ar **speg siriat** (liester : **speged siriat**) (pe **speg brizh siriat**) a zo ur spesad evned eus iskerentiad ar speged, *Dendrocopos syriacus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus syriacus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1833) gant an daou naturour alaman Friedrich Wilhelm Hemprich (1796-1825) ha Christian Gottfried Ehrenberg (1795-1876).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl hep ober fae ouzh greun, had, hugennoù ha kraoñ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Dendrocopos syriacus milleri*, e gevred Iran,
* *D. s. syriacus*, eus gevred Europa da dTurkia ha mervent Iran,
* *D. s. transcaucasicus*, e Treuzkaokaz ha hanternoz Iran.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos syriacus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos syriacus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder-menez

An **alc'hweder-menez** (liester : **alc'hwedered-menez**) a zo ur spesad golvaneged, *Melanocorypha bimaculata* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda bimaculata* (kentanv) da gentañ-penn (e 1832) gant al loenoniour gall Édouard Ménétries (1802-1861).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kornôg-kreiz Turkia da greisteiz Kazakstan, Kirgizstan, biz Iran ha hanternoz Afghanistan ; hag ivez e hanternoz Israel, Liban ha kornôg Siria ha hanternoz Irak.

## Liammoù diavaez
*  ''Melanocorypha bimaculata'' war al lec'hienn BirdLife International.

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder du

An **alc'hweder du** (liester : **alc'hwedered du**) a zo ur spesad golvaneged, *Melanocorypha yeltoniensis* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda Yeltoniensis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1768) gant an naturour alaman Johann Reinhold Forster (1729-1798) ; dont a ra e anv eus hini Elton, ul lenn sall en Oblast Volgograd (Rusia).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e kreisteiz Rusia ha Kazakstan.

## Liammoù diavaez
*  ''Melanocorypha yeltoniensis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Melanocorypha yeltoniensis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder tek

An **alc'hweder tek** (liester : **alc'hwedered tek**) a zo ur spesad golvaneged, *Ammomanes cinctura* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Melanocorypha cinctura* (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus Maroko da bPakistan :
* *Ammomanes cinctura arenicolor*, eus gouelec'hioù Norzhafrika da Sinai ha kornôg Arabia,
* *A. c. *'cinctura**', (Gould, 1839), er C'hab Glas,
* *A. c. zarudnyi*, e reter Iran, kreisteiz Afghanistan ha kreisteiz Pakistan.

## Liammoù diavaez
*  ''Ammomanes cinctura'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Ammomanes cinctura'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder arvelen

An **alc'hweder arvelen** (liester : **alc'hwedered arvelen**) a zo ur spesad golvaneged, *Ammomanes deserti* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda deserti* (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad warn-ugent anezhañ en un takad hag a ya eus Maroko da gornôg India :
* *A. d. akeleyi*, e hanternoz Somalia,
* *A. d. algeriensis*, e hanternoz Aljeria, Tunizia, gwalarn Libia ha gwalarn Tchad,
* *A. d. annae*, e Jordania ha kreisteiz Siria,
* *A. d. assabensis*, e kreisteiz Eritrea, Etiopia ha gwalarn Somalia,
* *A. d. azizi*, e reter-kreiz Arabia,
* *A. d. cheesmani*, e reter Irak ha kornôg Iran,
* *A. d. *'deserti**', (Lichtenstein, 1823), eus reter Egipt da hanternoz Soudan,
* *A. d. erythrochroa*, eus kornôg Tchad da greiz Soudan,
* *A. d. geyri*, eus Maouritania da greisteiz Aljeria ha gwalarn Niger,
* *A. d. insularis*, e Bahrein,
* *A. d. iranica*, eus kreiz, kreisteiz, reter Iran da greisteiz Afghanistan ha kornôg Pakistan,
* *A. d. isabellina*, eus hanternoz Egipt da greisteiz Turkia, Siria, kreiz Arabia ha hanternoz, mervent Irak,
* *A. d. kollmannspergeri*, e biz Tchad ha kornôg Soudan,
* *A. d. mya*, e kreiz Aljeria,
* *A. d. orientalis*, e biz Iran, hanternoz Afghanistan, kreisteiz Turkmenistan, kreisteiz Ouzbekistan ha kreisteiz Tadjikistan,
* *A. d. parvirostris*, e biz Iran ha kornôg Turkmenistan,
* *A. d. payni*, e kreisteiz Maroko, mervent Aljeria,
* *A. d. phoenicuroides*, e gevred Afghanistan, reter Pakistan ha gwalarn India,
* *A. d. samharensis*, e biz Soudan, Eritrea ha kreisteiz Arabia,
* *A. d. saturata*, e kreisteiz Arabia,
* *A. d. taimuri*, e hanternoz Oman hag en Emirelezhioù Arab Unanet,
* *A. d. whitakeri*, e gevred Aljeria ha mervent Libia.

## Liammoù diavaez
*  ''Ammomanes deserti'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Ammomanes deserti'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kodioc'h gwenn

Ar **c'hodioc'h gwenn** (liester : **kodioc'hed gwenn**) a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Alaudidae (asambles gant an alc'hwedered), *Alaudala raytal* (*Calandrella raytal* kent) an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda raytal* (kentanv) da gentañ-penn (e 1845) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Alaudala raytal adamsi*, (Hume, 1871), e gevred Iran, Pakistan, reter Afghanistan ha gwalarn India,
* *A. r. *'raytal**', eus hanternoz-kreiz India da greisteiz Myanmar.

Plijout a ra dezhañ daremprediñ an takadoù traezhek nepell diouzh ar stêrioù.

## Liammoù diavaez
*  ''Calandrella raytal'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Alaudala raytal'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder an dezerzh

**Alc'hweder an dezerzh** (liester : **alc'hwedered an dezerzh**) a zo ur spesad golvaneged, *Alaemon alaudipes* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Upupa alaudipes* (kentanv) da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour breizhat René Desfontaines (1750-1833).

## Doareoù pennañ

Greater Hoopoe-Lark - Merzouga Marocco 07 3284 (16759995880).jpg|Alc'hweder an dezerzhe Merzouga (gevred Maroko)
Alaemon alaudipes alaudipes  MHNT.ZOO.2010.11.165.55.jpg|Vioù *Alaemon alaudipes alaudipes*

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged all, greun, had, glazarded bihan.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Alaemon alaudipes *'alaudipes**', (Desfontaines, 1789), eus kreisteiz Maroko ha Maouritania da Sinai,
* *A. a. boavistae*, er C'hab Glas,
* *A. a. desertorum*, eus biz Soudan da hanternoz Somalia, eus kreiz Arabia Saoudat da greisteiz Yemen,
* *A. a. doriae*, eus reter Arabia da Irak, Iran ha gwalarn India.

## Liammoù diavaez
*  ''Alaemon alaudipes'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Alaemon alaudipes'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Alc'hweder-Dupont

An **alc'hweder-Dupont** (liester : **alc'hwedered-Dupont**) a zo ur spesad golvaneged, *Chersophilus duponti* an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ eo er genad *Chersophilus*.

Anvet e voe *Alauda Duponti* (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831) da zougen bri d'an dastumer ha naturour gall Léonard Puech Dupont (1795-1828).

## Doareoù pennañ

Chersophilus duponti illustration.jpg|*C. duponti*, treset gant H. E. Dresser
Chersophilus duponti duponti  MHNT.ZOO.2010.11.165.43.jpg|Vioù *C. d. duponti*

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e mervent Afrika :
* *Chersophilus duponti *'duponti**', (Vieillot, 1824), e kreisteiz Spagn, hanternoz Maroko, hanternoz Aljeria ha hanternoz Tunizia,
* *C. d. margaritae*, eus kreiz Aljeria da gornôg Egipt.

## Liammoù diavaez

*  ''Chersophilus duponti'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chersophilus duponti'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kodioc'h

Ar **c'hodioc'hed** eo evned ar genad *Calandrella*, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

Emañ er memes kerentiad hag an alc'hwedered.

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* *[[Calandrella acutirostris]]*
** *C. a. *'acutirostris*** ha ''tibetana'',
* ''[[Calandrella blanfordi]]''
** ''C. b. '''blanfordi*** hag *erlangeri*,
* ar c'hodioc'h-tevenn (*Calandrella brachydactyla*)
** *C. b. artemisiana*, ***brachydactyla***, *hermonensis*, *hungarica*, *longipennis*, *orientalis*, *rubiginosa* ha *woltersi*,
* *[[Calandrella cinerea]]*
** *C. c. *'cinerea***, ''rufipecta'', ''saturatior'', ''spleniata'' ha ''williamsi'',
* ''[[Calandrella dukhunensis]]'',
* ''[[Calandrella eremica]]''
** ''C.e daaroodensis'' hag ***eremica**'.

## Rummatadur
*[[Alaudala athensis|Calandrella athensis]]*, *[[Alaudala cheleensis|Calandrella cheleensis]]*, ar c'hodioc'h gwenn (*Calandrella raytal*), ar c'hodioc'h-palud (*Calandrella rufescens*) ha *[[Alaudala somalica|Calandrella somalica]]* a zo lod eus ar genad *[[Alaudala]]* bremañ.

## Notennoù ha daveennoù
Kodioc'h-tevenn

Ar **c'hodioc'h-tevenn** (liester : **kodioc'hed-tevenn**) a zo ur spesad golvaneged, *Calandrella brachydactyla* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda brachydactila* (kentanv) da gentañ-penn (e 1814) gant an naturour alaman Johann Philipp Achilles Leisler (1772-1813).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ :
* *Calandrella brachydactyla artemisiana*, eus kreiz Turkia ha Kaokaz ar Su da walarn Iran,
* *C. b. brachydactyla*, e kreisteiz Europa hag inizi ar Mor Kreizdouar,	
* *C. b. dukhunensis*, e kornôg ha kreiz Sina,
* *C. b. hermonensis*, eus kreisteiz Turkia ha Siria da viz Egipt,	
* *C. b. hungarica*, e Hungaria ha hanternoz Serbia,				
* *C. b. longipennis*, eus Ukraina ha kreisteiz Rusia da greisteiz-kreiz Siberia ha kreisteiz Mongolia,		
* *C. b. orientalis*,	e kreiz Siberia, hanternoz Mongolia ha hanternoz Sina,	
* *C. b. rubiginosa*,	e Norzhafrika,				
* *C. b. woltersi*, e kreisteiz Turkia ha gwalarn Siria.

## Liammoù diavaez
*  ''Calandrella brachydactyla'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Calandrella brachydactyla'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kodioc'h-palud

Ar **c'hodioc'h-palud** (liester : **kodioc'hed-palud**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Alaudala rufescens* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *A[lauda] rufescens* (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Alaudala rufescens apetzii*, e reter, kreisteiz al Ledenez iberek,
* *A. r. minor*, eus Maroko da walarn Egipt, eus kreisteiz Turkia da Sinai ha reter Irak,
* *A. r. *'rufescens**', (Vieillot, 1819), e Tenerife (kornôg-kreiz Kanariez).

## Liammoù diavaez
*  ''Alaudala rufescens'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Alaudala rufescens'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kogenneg

Ar **c'hogenneged** zo evned eus ar c'herentiad *Alaudidae*. Mont a reont d'ober daou c'henad : *[[Galerida]]* ha *[[Pseudalaemon]]*.

## Spesadoù
7 spesad kogenneged zo :
* *Galerida*
** ar c'hogenneg kuch (*Galerida cristata*)
** kogenneg-India (*Galerida deva*)
** ar c'hogenneg beg tev (*Galerida magnirostris*)
** kogenneg-Malabar (*Galerida malabarica*)
** kogenneg-Afrika (*Galerida modesta*)
** kogenneg-Thekla (*Galerida theklae*)
* *Pseudalaemon*
** ar c'hogenneg lost berr (*Pseudalaemon fremantlii*)
Kogenneg beg tev

Ar **c'hogenneg beg tev** (liester : **kogennegi beg tev**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Galerida magnirostris* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda magnirostris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1826) gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika ar Su :		
* *Galerida magnirostris harei*, e kreiz Suafrika, Lesotho,
* *G. m. magnirostris*, e mervent Suafrika		
* *G. m. sedentaria*, e mervent Namibia ha kornôg Suafrika.

## Liammoù diavaez
*  ''Galerida magnirostris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Galerida magnirostris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kogenneg-Malabar

Ar **c'hogenneg-Malabar** (liester : **kogennegi-Malabar**) a zo ur spesad golvaneged bihan a-walc'h, *Galerida malabarica* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Alauda malabarica* da gentañ-penn (e 1786) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha greun.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e takadoù krin kornôg India ar Su.

## Liammoù diavaez
*  ''Galerida malabarica'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Galerida malabarica'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kogenneg-Afrika

Ar **c'hogenneg-Afrika** (liester : **kogennegi-Afrika**) a zo ur spesad golvaneged, *Galerida modesta* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Galerida modest bucolica*, eus hanternoz Republik Demokratel Kongo da gornôg Ouganda,
* *Galerida modesta modesta*, eus Burkina Faso da hanternoz Nigeria, hanternoz Kameroun, Tchad ha kornôg Soudan,
* *Galerida modesta nigrita*, eus Gambia-Senegal da Sierra Leone ha Mali,
* *Galerida modesta struempelli*, e Kameroun (Foumban, Ngaoundéré ha Tibati).

## Liammoù diavaez
*  ''Galerida modesta'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Galerida modesta'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kogenneg-Thekla

Ar **c'hogenneg-Thekla** (liester : **kogennegi-Thekla**) a zo ur golvaneg, *Galerida theklae* an anv skiantel anezhañ.

## An anv
Thekla eo *Thekla Brehm* (1833-1857), c'hoar d'al loenoniour alaman Alfred Edmund Brehm (1829-1884), nevez varvet en 1857, Tekla e brezhoneg.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Gouennañ a ra al labous annezek-se el Ledenez iberek, ha Reter ha Norzhafrika.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
*   ''Galerida theklae'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Kogenneg lost berr

Ar **c'hogenneg lost berr** (liester : **kogennegi lost berr**) a zo ur spesad golvaneged, *Spizocorys fremantlii* (*Pseudalaemon fremantlii* kent) an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Calendula fremantlii* (kentanv) da gentañ-penn (e 1897) gant an naturour breizhveuriat Ethelbert Lort Phillips (1857-1943) da zougen bri d'ar major breizhveuriat Guy Fremantle (1867-?) a voe un dastumer e Somaliland.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
* *Spizocorys fremantlii delamerei*, eus kreisteiz Kenya da hanternoz Tanzania,
* *S. f. fremantlii*, e gevred Etiopia ha Somalia,
* *S. f. megaensis*, eus kreisteiz Etiopia da hanternoz Kenya.

## Liammoù diavaez
*  ''Pseudalaemon fremantlii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Pseudalaemon fremantlii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gwennili belost rous

Ar **wennili belost rous** (liester : **gwennilied belost rous**) a zo ur spesad evned bihan, *Cecropis daurica* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Hirundo daurica* (kentanv) da gentañ-penn (e 1769) gant an naturour svedat Erik Laxman (1737-1796).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ :
* *Cecropis daurica *'daurica**', eus biz Kazakstan ha Mongolia da greisteiz-kreiz Sina,
* *C. d. emini*, eus gevred Soudan, Ouganda ha Kenya da vMalawi ha hanternoz Zambia,
* *C. d. erythropygia*, e kreiz India,
* *C. d. japonica*, eus gevred Siberia, Korea ha Japan da greisteiz Sina,
* *C. d. kumboensis*, (Bannerman, 1923), e Sierra Leone ha kornôg Kameroun,
* *C. d. melanocrissus*, en Etiopia hag Eritrea,
* *C. d. nipalensis*, eus menezioù Himalaya da hanternoz Myanmar,
* *C. d. rufula*, eus kreisteiz Europa ha hanternoz Afrika da Iran, Pakistan ha gwalarn India.

## Liammoù diavaez
*  ''Cecropis daurica'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Cecropis daurica'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gwennili-garreg

Ar **wennili-garreg** (liester : **gwennilied-karreg**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Ptyonoprogne rupestris* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Hirundo rupestris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1769) gant an naturour aostrian Giovanni Antonio Scopoli (1723-1788).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt peurvuiañ.

## Annez
Kavout a reer ar spesad eus takad ar Mor Kreizdouar, dre greisteiz Azia, da vMongolia ha reter Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Hirundo rupestris'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Hirundo rupestris'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Kannerez (evn)

Ar **c'hannerezed** eo an evned a ya d'ober ar genad *Motacilla*, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Motacilla aguimp]]*
** *M. a. vidua* hag ***aguimp***,
* ar gannerez c'hris (*Motacilla alba*)
** *M. a. *'alba***, ''alboides'', ''baicalensis'', ''leucopsis'', ''lugens'', ''ocularis'', ''personata'', ''subpersonata'' ha ''yarrellii'',
* ''[[Motacilla bocagii]]''
* ''[[Motacilla capensis]]''
** ''M. c. '''capensis***, *simplicissima* ha *wellsi*,
* ar gannerez louet (*Motacilla cinerea*)
** *M. c. *'cinerea***, ''patriciae'' ha ''schmitzi'',
* ar [[kannerez sitroñs|gannerez sitroñs]] (''Motacilla citreola'')
** ''M. c. calcarata'' ha ***citreola***,
* ''[[Motacilla clara]]''
** ''M. c. chapini'', ***clara*** ha ''torrentium'',
* ar [[kannerez velen|gannerez velen]] (''Motacilla flava'')
** ''M. f. beema'', ''cinereocapilla'', ''feldegg'', ***flava***, ''flavissima'', ''iberiae'', ''leucocephala'', ''lutea'', ''pygmaea'' ha ''thunbergi'',
* ''[[Motacilla flaviventris]]'',
* ''[[Motacilla grandis]]'',
* ''[[Motacilla maderaspatensis]]'',
* ''[[Motacilla samveasnae]]'',
* ''[[Motacilla tschutschensis]]''
** ''M. t. macronyx'', ''plexa'', ''taivana'' ha ***tschutschensis**'.

C'hwec'h isspesad ha tregont (36) en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Kannerez sitroñs

Ar **gannerez sitroñs** (liester : **kannerezed sitroñs**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Motacilla citreola* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *M. c. citreola*, eus hanternoz, reter Europa da greiz Siberia, Mongolia ha biz Sina,
* *M. c. calcarata*, eus reter Iran hag Afghanistan da greiz Sina.

## Liammoù diavaez

*  ''Motacilla citreola'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Motacilla citreola'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sidan-Godlewski

Ar **sidan-Godlewski** (liester : **sidaned-Godlewski**) a zo ur spesad golvaneged, *Anthus godlewskii* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Agrodoma godlewskii* (kentanv) da gentañ-penn (e 1876) gant an evnoniour poloniat Władysław Taczanowski (1819-1890) da zougen bri d'ar skiantour poloniat Wiktor Godlewski (1831-1900).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez
Ar spesad a gaver e kreisteiz Rusia, Mongolia ha hanternoz Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Anthus godlewskii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Anthus godlewskii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sidan kentrek

Ar **sidan kentrek** (liester : **sidaned kentrek**) a zo ur spesad golvaneged, *Anthus novaeseelandiae* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar divellkeineged bihan evel c'hwiled, kevnid pe larvenned amprevaned.

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Anthus novaeseelandiae aucklandicus*, en inizi Auckland hag enez Campbell,
* *Anthus novaeseelandiae chathamensis*, en inizi Chatham,
* *Anthus novaeseelandiae novaeseelandiae*, e Zeland-Nevez (inizi an Norzh hag ar Su, Rakiura)
* *Anthus novaeseelandiae steindachneri*, en inizi an Antipodoù.

## Liammoù diavaez
*  ''Anthus novaeseelandiae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù
Sidan-dour

Ar **sidan-dour** (liester : **sidaned-dour**) a zo un spesad golvaneged, *Anthus spinoletta* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged.

## Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an tri isspesad anezhañ en Eurazia :
* *Anthus spinoletta blakistoni*, eus biz Afghanistan da dTransbaikalia ha menezioù Qilian,
* *Anthus spinoletta coutellii*, eus reter Turkia da gKaokaz, hanternoz Iran ha Turkmenistan,
* *Anthus spinoletta spinoletta*, e menezioù Europa ar C'hreiz hag ar Su (eus ledenez iberek da vBalkanioù ha gwalarn Turkia).

## Liammoù diavaez
*  ''Anthus spinoletta'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sidan ar Petchora

**Sidan ar Petchora** (liester : **sidaned ar Petchora**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Anthus gustavi* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv an naturour izelvroat Gustaaf Schlegel (1840-1903).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Anthus gustavi gustavi*, o neizhañ e hanternoz Eurazia ; o c'hoañviñ e Filipinez, hanternoz Borneo ha Wallacea,
* *Anthus gustavi menzbieri*, o neizhañ reter-pellañ Rusia ha biz-pellañ Sina,
* *Anthus gustavi stejnegeri*, o neizhañ en inizi ar C'homandour ; o c'hoañviñ en Azia ar Reter.

## Liammoù diavaez
*  ''Anthus gustavi'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sidan-Sina

Ar **sidan-Sina** (liester : **sidaned-Sina**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Anthus hodgsoni* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv an evnoniour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 (pe 1801)-1894).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha greun ivez gwech an amzer. 

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia :
* *Anthus hodgsoni hodgsoni*, o neizhañ eus menezioù Himalaya da Sina ha Japan ; o c'hoañviñ en Azia ar Gevred,
* *Anthus hodgsoni yunnanensis*, o neizhañ e biz Eurazia ; o c'hoañviñ en India, e Myanmar, Filipinez ha Borneo.

## Liamm diavaez
*  ''Anthus hodgsoni'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù
Sidan gouzoug ruz

Ar **sidan gouzoug ruz** (liester : **sidaned gouzoug ruz**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Anthus cervinus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.

## Annez
Bevañ a ra ar spesad en hanternoz Eurazia.

## Liammoù diavaez
*  ''Anthus cervinus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..

## Notennoù ha daveennoù
Pig-spern

Ar **piged-spern** eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Laniidae, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).

Diouzh Doare 8.2 an *IOC World Bird List* ez a pevar genad golvaneged d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù <small>(renket diouzh an urzh filogenetek)</small>
* *[[Corvinella corvina|Corvinella]]* - Lesson, 1831 (1 spesad)
* *[[Urolestes melanoleucus|Urolestes]]* - Cabanis, 1850 (1 spesad)
* *[[Eurocephalus]]* - Smith, 1836 (2 spesad),
* *[[Lanius]]* - Linnaeus, 1758 (30 spesad).

## Notennoù ha daveennoù
Seizeg-sterenn

Ar **seizeg-sterenn** a zo un evn, *Bombycilla garrulus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Hañviñ a reont en Europa an Norzh, en Azia an Norzh hag e kornaoueg Amerika an Norzh. Reoù Europa a zeu da c'hoañviñ da Europa ar Reter. Pa vez yen an amzer ha kalz a erc'h e teuont izeloc'h da glask o boued.

## E Breizh
Tremen ral int e Breizh. Ne vezont gwelet nemet a-bell-da-bell pa vez kalz a erc'h en Europa ar Reter. E miz Kerzu 2012 e oa bet gwelet hiniennoù e kostezioù Lannuon.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Gwrac'hig

Ar **gwrac'higed** eo an evned a ya d'ober ar genad *Prunella*, an hini nemetañ er c'herentiad Prunellidae.Krouet e voe e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* ar wrac'hig gouzoug du (*Prunella atrogularis*)
** *P. a. atrogularis* ha *P. a. huttoni*,
* ar wrac'hig-venez (*Prunella collaris*)
** *P. c. collaris*, *P. c. erythropygia*, *P. c. fennelli*, *P. c. montana*, *P. c. nipalensis*, *P. c. rufilata*, *P. c. subalpina*, *P. c. tibetana* ha *P. c. whymperi*,
* ar wrac'hig Yemen (*Prunella fagani*),
* ar wrac'hig kazugel (*Prunella fulvescens*)
** *P. f. dahurica*, *P. f. dresseri*, *P. f. fulvescens*, *P. f. khamensis* ha *P. f. nanshanica*,
* ar wrac'hig Himalaya (*Prunella himalayana*),
* ar wrac'hig Nepal (*Prunella immaculata*),
* ar wrac'hig Koslow (*Prunella koslowi*),
* gwrac'hig-an-drez (*Prunella modularis*)
** *P. m. euxina*, *P. m. fuscata*, *P. m. hebridium*, *P. m. mabbotti*, *P. m. meinertzhageni*, *P. m. occidentalis*, *P. m. modularis* ha *P. m. obscura*,
* ar wrac'hig Sibiria (*Prunella montanella*)
** *P. m. badia* ha *P. m. montanella*,
* ar wrac'hig kurd (*Prunella ocularis*),
* *[[Prunella rubeculoides]]*
** *P. r. muraria* ha *P. r. rubeculoides*,
* ar wrac'hig Japan (*Prunella rubida*),
* *[[Prunella strophiata]]*
** *P. s. jerdoni* ha *P. s. strophiata*.

Tregont (30) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Joul

Ar **joul** (arouez : **J** er Sistem unanennoù etrebroadel) a zo un unanenn a dalvez da vuzuliañ an energiezh, al labour hag ar wrez. Anv ar fizikour saoz James Prescott Joule a zo bet roet d'an unanenn.