open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1955 e Breizh

## Darvoudoù

## Sport
*gant Louison Bobet ez a ar maout e Tro Bro-C'hall.

## Levrioù
**[[E Skeud Tour Bras Sant Jermen]]*, gant Yeun ar Gow.
**[[Va Buhez e Rusia]]*, gant Jarl Priel.
 
## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1955|Ganedigezhioù]]
*Denez Abernot, arzour, skolaer kentañ Diwan
*Hervé Bellec, skrivagner gallek
*Daniel Cueff, politiker
*François Cuillandre, politiker
*Alan Dipode, treser, troer ha skrivagner
*Charlie Grall, kazetenner hag emsaver
*Herve Kerrain, skolaer, troer hag emsaver
*Yann Kersalé, arzour
*Laurence Lavrand, skrivagnerez
*Erik Marchand, kaner
*Patrice Pellerin, treser
*Olivier Roellinger, keginer
*Soig Siberil, soner

## [[:Rummad:Marvioù 1955|Marvioù]]
*Pierre Batany, beleg ha gouizieg
*Tenenan Gouriou, beleg ha skrivagner brezhonek
*Joseph Halléguen, politiker
*Yves Hémar, tisavour
*Jos Kuilhandr, skolveuriad
*Guy Ropartz, sonaozer
*Yves Tanguy, livour

__NOTOC__
The Adventure of the Noble Bachelor

***The Adventure of the Noble Bachelor*** zo un danevell gant Arthur Conan Doyle, hag unan eus avanturioù Sherlock Holmes. Un denjentil zo aet kuit e wreg digantañ e-kreiz ar pred eured.

### Liammoù diavaez
*  ''The Adventure of the Noble Bachelor'', skrid orin saoznek e Wikisource
*  ''Un aristocrate célibataire'', troidigezh c'hallek gant skeudennoù gant Sidney Paget, e-levr digoust.
Petronius Maximus

**Flavius Anicius Petronius Maximus** (war-dro 396 - 455) a oa bet impalaer roman e-pad daou viz hanter, eus ar 17 a viz Meurzh d'an 31 a viz Mae 455.

Ur senedour pinvidik a oa anezhañ. Perzh en dije kemeret en iriennoù a-enep ar jeneral Aetius hag an impalaer Valentinian III.

Petronius Maximus a gemeras kurunenn an impalaer goude marv Valentinian gant harp ar Sened roman, en ur rediañ an intañvez Licinia Eudoxia da eurediñ dezhañ.

Ouzhpenn-se e torras dimeziñ merc'h Valentinian, Eudocia hec'h anv, da Huneric, mab Genseric, roue ar Vandaled, hag e redias anezhi da eurediñ d'e vab Palladius. Fuloret e voe Vandaled Kartada, hag int da lakaat gouel da vont d'ober freuz ha reuz da Roma. Ha Maximus da glask tec'hel a-raok o dilestradeg. Met anavezet e voe gant an engroez ha drouklazhet, ha taolet e voe e gorf en Tibr.
## Notennoù ha daveennoù
1957 e Breizh

## Darvoudoù
*Chapel Itron Varia ar Peoc'h zo disavet e Nizon hag adsavet er Pouldu, e Kloar-Karnoed.
*10 hag 11 a viz Du : kendalc'h diazezañ ar *[[Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne]]*.
## Levrioù
**[[Amañ hag Ahont]]*, gant Jarl Priel.
**[[Kanomp uhel]]*, embannet gant Kendalc'h.
 
## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1957|Ganedigezhioù]]
*Roland Becker
*Alain Cedelle
*Sten Charbonneau
*Riwal Huon
*Yann-Fañch Kemener
*Divi Kervella
*Éric Le Lann, soner
*Jacques Pellen, soner
*Serj Plenier, kelenner brezhoneg
*Herve Seubil gKernaudour, dentour ha troour

## [[:Rummad:Marvioù 1957|Marvioù]]
*Erwan ar Moal, skrivagner brezhonek

__NOTOC__
Avitus

**Marcus Maecilius Flavius Eparchius Avitus**, pe **Eparchius Avitus Augustus** (war-dro 395-456), a oa un den uhel eus pobl an Averned, hag zo bet impalaer roman eus an 9 a viz Gouere 455 betek fin miz Here pe deroù miz Du 456.

## E vuhez
Avitus a reas ar peoc'h gant ar Vizigoted hag a sikouras ober an unvaniezh a-enep Attila en-dro d'ar jeneral Ætius.

Mont a reas da welout ar roue Teodorig Iañ, en 425 pe 426 en e lez, ha plijout a reas dezhañ. Goude-se e pledas gant deskadurezh mab ar roue, anvet Teodorig evel e dad.

 ...
 
 
 
E verc'h Papianelle a zimezas da Sidoine Apollinaire.

Mab Avitus, Ecdicius, a voe prefed Galia.
Valentinian III

**Valentinian III** (419 – 455) a voe impalaer roman ar C'hornôg  eus 424 da 455.

## E vuhez
Mab e oa da Constantius III, a voe anvet da  Impalaer roman ar C'hornôg en 421, a-gevret gant Honorius (395-423) . E vamm,  Galla Placidia (388-450), a oa merc'h da Theodosius Iañ (379-395), impalaer roman ar reter. Ur c'hoar en doa, Honoria.

### Valentinian III
Pa varvas Honorius en miz Eost 423 edo Galla Placidia hag he bugale e Constantinopolis e lez Theodosius II. Diaes e voe anvidigezh an impalaer nevez. En Kerzu 423 e voe anvet gant Sened Roma un impalaer nevez, Yann e anv. Valentinian a voe anvet da Caesar d'an 23 a viz Here 424 ; un tamm brezel a voe en Italia da gas kuit ar Yann-se, ha setu anvet Valentinian da impalaer d'an 23 a viz Here 425, hag eñ c'hwec'h vloaz. 

Karget e voe e vamm, Galla Placidia, da ren evel rejantez, hag a-bouez e voe he ren, a badas betek he marv en 450.

### Eured
En miz Here 437 e timezas e Kergustentin d'e geniterv Licinia Eudoxia, merc'h da  Theodosius II . 
Ne zistroas da Ravenna, kêrbenn impalaeriezh ar C'hornôg abaoe ren  Honorius, nemet en nevezamzer 438, goude tremen ar goañvezh e Thessalonika. 
Div verc'h o doe : Eudocia ha Placidia.
Alan Paton

**Alan Stewart Paton** (Pietermaritzburg, 11 Genver 1903 - Durban, 12 Ebrel 1988) a oa ur skrivagner saoznek eus Suafrika hag a oa enebet ouzh an *[[apartheid]]*.

Eus ur familh saoznegerien e oa, eus Natal. Goude e studioù e teuas da vezañ kelenner. Etre 1935 ha 1949 e labouras en *Diepkloof Reformatory*, un ensavadur a zegemere felladennerien yaouank du. Degas a reas kemmoù er mont en-dro ha lezel ar re yaouank da vont er-maez p'o deveze un emzalc'h dereat.

Er bloavezhioù 1940 e veajas e meur a vro dre Europa hag e Stadoù-Unanet Amerika, da c'houzout hiroc'h a-zivout ar skolioù er broioù-se ha war o c'hreizennoù evit ar felladennerien yaouank. Pa oa e Norvegia e stagas da sevel e romant kentañ, *Cry, the Beloved Country* hag a voe echuet gantañ e 1946 e San Francisco. Meur a levr all a savas war-lerc'h, er bloavezhioù 1950, 1960 ha 1970, hag arc'hant a c'hounezas ganto.

E 1953 e voe unan eus ar re a savas Strollad frankizour Suafrika hag a oa a-enep lezennoù an *apartheid* lakaet war ar vro gant ar gouarnamant. Prezidant ar gostezenn-se e oa pa voe divodet gant ar gouarnamant e 1968, abalamour ma oa ur strollad digor d'an holl dud, pe liv bennak e ve o c'hroc'hen. Abalamour d'e vennozhioù e voe tennet e baseporzh digant Alan Paton e 1960 ha ne voe daskoret dezhañ nemet dek vloaz diwezhatoc'h.

## Levrioù
*1948 *Cry, The Beloved Country* (savet ur film diwarnañ e 1951)
*1950, *Lost in the Stars*, gant Maxwell Anderson
*1953: *Too Late the Phalarope*
*1955: *The Land and People of South Africa*
*1956: *South Africa in Transition*
*1960: *Debbie Go Home*
*1961: *Tales from a Troubled Land*
*1964: *Hofmeyr*
*1965: *South African Tragedy*
*1965: *Spono*, gant Krishna Shah
*1967: *The Long View*
*1968: *Instrument of Thy Peace*
*1969: *Kontakio For You Departed*
*1972: *Case History of a Pinky*
*1973: *Apartheid and the Archbishop: the Life and Times of Geoffrey Clayton, Archbishop of Cape Town*
*1975: *Knocking on the Door*
*1980: *Towards the Mountain*
*1981: *Ah, but Your Land is Beautiful*
*1988: *Journey Continued: An Autobiography*
*1989: *Save the Beloved Country*
*2008: *The Hero of Currie Road: the complete short pieces*
1956 e Breizh

## Darvoudoù

## Levrioù
**[[An Ti a Drizek Siminal]]*, gant Roparz Hemon.
 
## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1956|Ganedigezhioù]]
*Herve Bihan, kelenner skol-veur
*Mona Bras, politikerez
*Étienne Daho, kaner
*Daniel Doujet, kelenner ha skrivagner
*Naig Gars, politikerez
*Gérard Jaffrès, kaner 
*Georges Jouin, kaner
*Marc Le Fur, politiker
*Jean-Pierre Mathias, konter gallaouek
*Filip Oillo, skrivagner brezhonek
*Alain Passard, keginer
*Serj Richard, kelenner
*Jañdo Robin, skolaer
*Jean-Luc Roudaut, kaner
*Ifig Troadeg, kaner

## [[:Rummad:Marvioù 1956|Marvioù]]
*Hyacinthe ar Vaou, saver kanaouennoù
*Albert Bourget, kizeller
*Théophile Briant, barzh gallek
*Jean-Louis Chapalain, beleg ha troour
*Edmond Durtelle de Saint-Sauveur, gwiraour hag istorour
*Frañsez Jaffrennou, kazetenner, skrivagner, drouiz
*Hyacinthe Kerniliz, skrivagner brezhonek

__NOTOC__
1958 e Breizh

## Darvoudoù

## Sevenadur
*C'hwec'h film zo bet troet e Breizh e 1958. Pevar film hir : ''Les naufrageurs'' (Charles Brabant), *Pêcheur d’Islande* (Pierre Schoendoerffer), *Tant d’amour perdu* (Léo Joannon) ha *Le voyage en ballon* (Albert Lamorice) ; ha daou film berr : *De mon temps* (Claudine Lenoir) ha *La mer et les jours* (Raymond Vogel hag Alain Kaminker).

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1958|Ganedigezhioù]]
*Jean-Luc Bleunven, politiker
*Franck Darcel, kaner ha soner
*Ronan Guéblez, kaner
*Brigitte Kerlouët, marc'hhouarnerez
*Pascal Lamour, soner
*Ronan Larvor, kazetenner
*Jacques Le Guen, politiker
*Pascale Loget, politikerez
*Françoise Morvan, skrivagnerez c'hallek
*Yann-Fañch Perroches, soner
*Christophe Priou, politiker
*Marie Seznec Martinez, stilourez

## [[:Rummad:Marvioù 1958|Marvioù]]
*Paul Fouillen, feilhañser
*René Guillou, sonaozer
*Marcel Cachin, politiker
*Alfred Lajat, mouller ha rener kazetennoù
*Mathurin Méheut, livour, tresour hag engravour
*Joseph Marie Noël, beleg ha skrivagner brezhonek
*Berthe Savigny, kizellourez ha livourez

__NOTOC__
Pons asinorum

***Pons asinorum*** (*pont an ezen*) zo un droienn latin implijet er ventoniezh hag a vez meneget evel ur c'hrennlavar.

Ar matemakikour Euklides a reas gant an droienn en e *[[Stoicheia]]* (Στοιχεῖα), anavezet ivez evel *Elementes* e latin, diwar-benn delakadenn an tric'hornioù keitgarek : kevatal kenetrezo eo ar c'hornioù a zo e-tal kostezioù kevatal hevelep lunioù.
Hervez ar geriadurour gallek Antoine Furetière, e vez lavaret *pons asinorum* e galleg eus un diaezamant d'ober skoilh ouzh an dud zizesk.

## Armerzhouriezh
*Hervez John Stuart Mill, lezenn al leveoù kinniget gant David Ricardo e 1809 — ha goude diorroet en *On the Principles of Political Economy and Taxation* (1817) — a oa *pons asinorum* an armerzhouriezh.

## Breizh
Chom a ra da c'houzout pe liamm a vefe gant Pont-an-Ezen, karter anavezet eus Brest.

## Notennoù
1959 e Breizh

## Darvoudoù
*3 Genver : kren-douar e Breizh.
*Meurzh : votadegoù evit an tiez-kêr. E Brest eo dilennet Georges Lombard da vaer.
*6 Mezheven : lakaet eo maen kentañ ar c'h-*Collège scientifique universitaire* e Brest, egin Skol-veur Breizh-Izel.

## Sevenadur
**[[An Teirgwern Pembroke]]*, gant Jarl Priel, embannet gant Al Liamm.

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1959|Ganedigezhioù]]
*Christophe Caron, soner
*Christophe Cudennec, bageer
*Marc Guillemot, bageer
*Gilles Le Bigot, soner
*Jean Le Cam, bageer
*Jil Penneg, komedia, troer
*Loïck Peyron, bageer
*Michel Plessix, treser
*Didier Squiban, soner ha sonaozer
*Jean-Jacques Urvoas, politiker
*Jean-Michel Veillon, soner

## [[:Rummad:Marvioù 1959|Marvioù]]
*Iwan an Diberder, skrivagner brezhonek
*Frañsez Even, noter hag emsaver
*Florian Le Roy, skrivagner gallek

__NOTOC__
Unus pro omnibus, omnes pro uno

***Unus pro omnibus, omnes pro uno*** ("Unan evit an holl, an holl evit unan") zo ul lavared latin ha sturienn vroadel Suis. Adkemeret eo bet gant Alexandre Dumas en e stumm gallek ha kinniget evel sturienn e romant *[[Les Trois Mousquetaires]]* ("an tri mouskeder") e 1844.
Louarnig

**Louarnig** zo anv ur mizieg evit ar vugale etre seizh ha daouzek vloaz bet krouet e miz Mezheven 2000 ha meret gant an ti-embann Keit Vimp Bev, staliet e Laz.
Ciao Brother

***Ciao Brother*** zo ur film italian gant Nicola Barnaba, savet e 2016;.

## Fichenn deknikel
* Titl orin : *Ciao Brother*
* Filmaozer : Nicola Barnaba
* Senario : 
* Sonerezh : 
* Led lurell : 
* Furmad : gwenn ha du
* Pad : 90 min
* Deiziad mont er-maez : 
** 2016 en 

## Aktourien

* Fabrizio Nardi: Angelo
* Nico Di Renzo: George
* Benedicta Boccoli: Patricia
* Francesca Della Ragione: Alyssa
* Clayton Norcross: Mr. Cullinhan
* Mietta: Claire
* Emanuela Aurizi: Manila
* Ami Veevers Chorlton: Miss Brandy
* Massimo Ceccherini: taxi chauffeur
* Roberto Ciufoli: detektiv privè
* David Zed: avocat Welles

## Notennoù ha daveennoù
Pont-an-Ezen

**Pont-an-Ezen** zo ur c'harter eus Brest.

## Istor
En  e oa kazarnioù er c'harter da zegemer ar brizonidi kaset goude d'ar galeoù. Adalek 1802, en amzer Ren ar Gonsuled, ha dreist-holl ar goañvezh 1802-1803, e veze degaset 1 500 prizoniad eus an Antilhez dilestret e Brest, hag en o zouez 800 eus Gwadloup ha ne oa ket bet amzer da lazhañ eno.

Ne oa ket tommet ar c'hazarnioù, ne veze ket roet dilhad dezho, kalz a varvas.

Etre 1917 ha 1919 e voe ur c'hamp eno evit ar miliadoù a soudarded amerikan dilestret e Brest.
## Hiriv

## Liammoù diavaez

## Notennoù^
Auvelais

**Auvelais** (walloneg: *Åvlè *) a oa ur gumun eus Proviñs Namur e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Sambreville. 
## Istor
* E Priñselezh Liège e oa Auvelais abaoe 985.
### [[Dispac'h Gall]]
* Pa voe votet gant keodediz Priñselezh Liège bout staget ouzh Bro-C’hall en em gavas Auvelais e Bro-C’hall. 
* Lakaet e voe ar gumun e Bro-C’hall adarre gant ar Goñvañsion vroadel e 1795.
### 

Sceau Auvelais Comté.PNG|Siell kumun Auvelais-le-Comté.
Sceau Auvelais-Voisin.gif|Siell kumun Auvelais-le-Voisin.


Deux Auvelois.JPG|Maen kumun *Les deux Auvelais*, 1802.

* Bodet e voe kumunioù Auvelais-le-Comté hag Auvelais-le-Voisin d’ober kumun Auvelais e penn kentañ ar c’hantved.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* D’an 21 ha d’an 22 a viz Eost 1914 e voe un emgann eno etre ar soudarded c'hall, gant an 70vet Rujumant Troadegiezh, an 71vet Rujumant Troadegiezh hag an 136vet Rujumant Troadegiezh en o mesk, hag an tirlu alaman.
## Monumantoù ha traoù heverk

Sambreville Auvelais avenue de la Liberation Belgium 20070101 Didier Misson.JPG|Avenue de la Libération.
Auvelais Sambreville Eglise St Victor Belgium 20070101 (4) Didier Misson.JPG|Iliz katolik *Sant Viktor* e bourc’h Auvelais .
Auvelais Sambreville Eglise St Barbe Belgium 20070101 (3) Didier Misson.JPG| Iliz katolik *Santez Barba* e La Sarthe.
Auvelais Sambreville Monument aux Morts Belgium 20070101 (1) Didier Misson.JPG|Monumant ar re varv.
Auvelais Sambreville Monument aux Morts Belgium 20070101 (2) Didier Misson.JPG|Monumant ar re varv (lodenn).
Auvelais Sambreville Hotel de Ville Belgium 20070101 Didier Misson.JPG|Ar maerdi.
Auvelais Sambreville gare Belgium 20070101 (1) Didier Misson.JPG|An ti-gar.
Auvelais Sambreville gare Belgium 20070101 (4) Didier Misson.JPG|An ti-gar, gwelet eus straed *Docteur Romedenne*.
Auvelais pont de Sambre rue Felix Protin Belgium 20070101 (1) Didier Misson.JPG|Pont dreist d’ar Sambre, straed *Félix Protin*.
Auvelais Cimetiere Francais phare Breton Belgium 20070101 (08) Didier Misson.JPG|An tour-tan breizhat er vered vilourel gall.
Auvelais Cimetiere Francais croix Belgium 20070101 (11) Didier Misson.JPG|Bezioù er vered vilourel gall.

## Notennoù
Arsimont

**Arsimont** (walloneg:* Årsumont  *) a oa ur gumun eus Proviñs Namur e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Sambreville. 
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Adalek an 21 betek an 23 a viz Eost 1914 e voe un emgann eno etre ar soudarded c'hall, gant an 70vet Rujumant Troadegiezh (Gwitreg), ar 47vet Rujumant Troadegiezh (Sant-Maloù), an 48vet Rujumant Troadegiezh (Gwengamp), an 71vet Rujumant Troadegiezh, ar 41vet Rujumant Troadegiezh (Roazhon), an 2vet Rujumant Troadegiezh,ar 7vet Rujumant Troadegiezh, ar 118vet Rujumant Troadegiezh(Kemper) hag an tirlu alaman.
* E 1934 e voe bodet relegoù ar soudarded vreizhat ha gall e Beredeg ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk

Charbonnage Arsimont Fosse 1 Salle à machines 1.jpg|Mengleuz glaou du.

## Emdroadur ar boblañs


Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:402 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:60 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1887 text:1887
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1976 text:1976

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1887 from:0 till: 1381
 bar:1890 from:0 till: 1507
 bar:1900 from:0 till: 1754
 bar:1910 from:0 till: 2147
 bar:1920 from:0 till: 1956
 bar:1930 from:0 till: 2065
 bar:1947 from:0 till: 2256
 bar:1961 from:0 till: 2060
 bar:1970 from:0 till: 2167
 bar:1976 from:0 till: 2132

PlotData=

 bar:1887 at: 1381 fontsize:S text: 1.381 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 1507 fontsize:S text: 1.507 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 1754 fontsize:S text: 1.754 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 2147 fontsize:S text: 2.147 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 1956 fontsize:S text: 1.956 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 2065 fontsize:S text: 2.065 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 2256 fontsize:S text: 2.256 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2060 fontsize:S text: 2.060 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 2167 fontsize:S text: 2.167 shift:(-10,5)
 bar:1976 at: 2132 fontsize:S text: 2.132 shift:(-10,5)


## Notennoù
Troma Entertainment

**Troma Entertainment** (berraet gant ar stumm Troma) zo un embregerezh produiñ hag embann filmoù dieub e Stadoù Unanet Amerika. Savet eo bet gant Lloyd Kaufman ha Michael Herz e 1974. An embregerezh a brodu filmoù gant boujedoù izel ha dieub diouzh ar studioioù bras. An doare anezho zo dreist-holl reoù spont. Darn anezho zo reoù gant fent, flemmus, gore ha splatter.

E 2012, an embregerezh a oa bet oc'h embann un toullad filmoù war YouTube. Ar chadenn YouTube Troma a oa bet lamet dre ma vefe enebet ouzh lezennoù an embregerezh.

Troma en deus bet produet, prenet hag embannnet ouzhpenn 1000 film dieub. Al lugan e 2014 a oa "40 years of Disrupting Media". Abaoe e vez kendalc'het d'e implij o kemm ar bloavezh nemetken. Ul lugan all implijet gant an embregerezh a oa "Movies of the Future." Krouet ez eus bet ur servij arvestiñ filmoù enlinenn e doare streaming anvet *Troma Now*.

## Filmoù
Evit ul listenn glok, gwelet Listenn eus filmoù gant Troma. Amañ dindan e kaver ul listenn eus un nebeud filmoù perc'hennet gant Troma.

* *[[B.C. Butcher]]*
* *[[Beware! Children at Play]]*
* *[[Blood Junkie]]*
* *[[Blood Sucking Freaks]]*
* *[[Cannibal! The Musical]]*
* The *Class of Nuke 'Em High* series
** *[[Class of Nuke 'Em High]]*
** *[[Class of Nuke 'Em High 2: Subhumanoid Meltdown]]*
** *[[Class of Nuke 'Em High 3: The Good, the Bad and the Subhumanoid]]*
** *[[Return to Nuke 'Em High Volume 1]]*
** *[[Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2]]*
* *[[The Children (1980 film)|The Children]]*
* *[[Combat Shock]]*
* *Crazy Animal*
* *[[Pigs (1973 film)|Daddy's Deadly Darling]]*
* *[[Def by Temptation]]*
* *Dumpster Baby*
* *[[Escape from Hell (1980 film)|Escape from Hell]]*
* *[[Father's Day (2011 film)|Father's Day]]*
* *[[Ferocious Female Freedom Fighters]]*
* *[[The First Turn-On!]]*
* *[[Hanging Woman]]*
* *Heavy Mental: A Rock-N-Roll Bloodbath*
* *[[Hectic Knife (movie)|Hectic Knife]]*
* *[[Homeless Joe]]*
* *[[Jefftowne]]*
* *[[Killer Condom]]*
* *[[The Last Horror Film]]*
* *[[Lust for Freedom]]*
* *[[Mad Dog Morgan]]*
* *Maniac Nurses Find Ecstasy*
* *The Middle Finger*
* *[[Monster in the Closet]]*
* *[[Mother's Day (1980 film)|Mother's Day]]*
* *Mr. Bricks: A Heavy Metal Murder Musical*
* *[[Nightbeast]]*
* *[[Poultrygeist: Night of the Chicken Dead]]*
* *[[Rabid Grannies]]*
* *Rednecks*
* *[[Redneck Zombies]]*
* *[[Screamplay]]*
* *[[Sgt. Kabukiman N.Y.P.D.]]*
* *[[Sick Sock Monsters from Outer Space]]*
* *[[Sizzle Beach, U.S.A.]]*
* *Space Daze*
* *[[Surf Nazis Must Die]]*
* *[[Tale of Two Sisters]]*
* *[[Terror Firmer]]*
* *There's Nothing Out There*
* *The Toxic Avenger* series
** *[[The Toxic Avenger (film)|The Toxic Avenger]]*
** *[[The Toxic Avenger Part II]]*
** *[[The Toxic Avenger Part III: The Last Temptation of Toxie]]*
** *[[Citizen Toxie: The Toxic Avenger IV]]*
* *Tony Trombo's Hick Trek 2*
* *Troma's Monster Kill*
* *[[Troma's War]]*
* *[[Tromeo and Juliet]]*
* *[[Vegas in Space]]*
* *VHS Massacre*
* *[[When Nature Calls]]*
* **
* *[[Zombiegeddon]]*

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel an embregerezh Troma 
*  An embregerezh Troma war IMDb
Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2

***Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2*** zo ur film fent, skiant-faltazi ha spont stadunanat embannet e 2017. Savet hag embannet eo bet gant an embregerezh produiñ filmoù B Troma Entertainment. Sevenet eo bet gant Lloyd Kaufman, kengrouer Troma. Ar pemvet film eo e heuliad filmoù Nuke 'Em High.
## Istor
Lauren (Catherine Corcoran) hag he amourouz ha blogerez Chrissy (Asta Paredes) a glask saveteiñ skol-veur Tromaville anvet *Nuke 'Em High* diouzh efedoù fall *tacos* aozet ha gwerzhet gant Tromorganic Foodstuffs. Ouzhpenn-se e klaskont chom kuzh rak o istor karantez.

## Aktourien
*Asta Paredes evit Chrissy
*Catherine Corcoran evit Lauren
*Vito Trigo evit Leonardo
*Clay von Carlowitz evit Eugene
*Zac Amico evit Zac
*Lemmy evit Ar prezidant
*Lloyd Kaufman evit Lee Harvey Herzkauf
*Ron Jeremy evit Doue
*Debbie Rochon evit Coach Kotter

## Burutelladennoù
Evit Simon Abrams eus RogerEbert.com, ar film a zo unan lec'h ma vez "Kaufman delivers everything exploitation fans want: full frontal nudity, duck rape, mutant monsters, oodles of blood and gore, a fat man with a Prince Albert genital piercing, and more" hag ar film se a vez "might be Kaufman's angriest polemic yet, and it's consequently his looniest."
## Liammoù diavaez
* Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2 war IMDb
* Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2 war Rotten Tomatoes
* Lechienn ofisiel Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2
## Notennoù ha daveennoù
Debbie Rochon

**Debbie Ann Rochon**, ganet d'an 3 a viz Du 1968 e Vancouver, British Columbia, zo un aktourez filmoù ha c'hoariva ha top model kanadian. Brudet-mat eo e bed ar filmoù dizalc'h ha spont kement ha re an enep-sevenadurezh.
## Filmlennadur berr
* *[[Negatives (film, 1988)|Negatives]]* (1988)
* *[[Santa Claws (film, 1996)|Santa Claws]]* (1996)
* *[[Tromeo and Juliet]]* (1996)
* *[[Terror Firmer]]* (1999)
* *[[American Nightmare]]* (2002)
* *[[Bleed (Film)|Bleed]]* (2002)
* *[[Play-mate of the Apes]]* (2002)
* *[[Final Examination (film)|Final Examination]]* (2003)
* *[[Corpses Are Forever]]* (2003)
* *[[Nowhere Man (2005 film)|Nowhere Man]]* (2005)
* *[[Attack of the Tromaggot]]* (2006)
* *The Deepening* (2007)
* *[[DOG (film)|Dog]]* (2009)
* *[[Fearmakers]]* (2008)
* *[[Colour From The Dark]]* (2008)
* *[[Dahmer Vs. Gacy]]* (2009)
* *[[Dark Karma]]* (2009)
* *[[Hanger (film)|Hanger]]* (2009)
* *[[Nun of That]]* (2009)
* *[[Stopped Dead]]* (2009)
* *[[Cottonmouth (film)|Cottonmouth]]* (2009)
* *Killer Hoo Ha* (2010)
* *Psychic Experiment* (2010) (titl ofisiel Walking Distance)
* *[[Slime City Massacre]]* (2010)
* *Won Ton Baby!* (2010)
* *[[As Night Falls]]* (2010)
* *Demon Divas and the Lanes of Damnation* (2010)
* *Sick Boy* (2011)
* *Exhumed* (2011)
* *Solid State* (2012)
* *Wrath of the Crows* (2013)
* *Billy's Cult* (2013)
* *[[Richard the Lionheart: Rebellion]]* (2014)
* *[[Disciples (film)|Disciples]]* (2014)
* *[[The House of Covered Mirrors]]* (2015)
* *[[Killer Rack]]* (2015)
* *[[Ungovernable films|The Ungovernable Force]]* (2016)
* *[[Dollface]]* (2015)
* *[[Accidental Switch]]* (2016)
* *[[Death House]]* (2017) evit Leatherlace
* Return to Return to Nuke 'Em High AKA Volume 2 (2017) evit Coach Kotter

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Debbie Rochon
* Debbie Rochon war IMDb
## Notennoù ha daveennoù
Angus Macfadyen

**Angus Macfadyen**, ganet d'an 21 a viz Gwengolo 1963, zo un aktour skosat. Brudet eo evit rolloù Robert the Bruce, er filmoù Braveheart ha Robert the Bruce, ar beskuzulier Dupont en Equilibrium, ha Jeff Denlon er frañchiz Saw, Robert Rogers er stirad skinwel istorel ha drama  war ar chadenn AMC, McCreedy en We Bought a Zoo gant Cameron Crowe, ar biologour Murray en The Lost City of Z. Gwelet eo bet meur a wech er stirad skinwel Californication, Criminal Minds ha koulzad diwezhañ Chuck.
## Liammoù diavaez
* Angus Macfadyen war IMDb
Kloc'h Sigismond

**Kloc'h Zygmunt** (poloneg : *Królewski Dzwon Zygmunt*, *Dzwon Zygmunta*) eo ar brasañ eus kleier Tour Sigismund en iliz-veur Wawel e kêr Graków e Polonia.

Fardet e voe e 1520 gant Hans Behem (~1480-1533) hag anvet diwar anv Zygmunt Iañ an Henañ *(Zygmunt I Stary)*, roue Polonia ha dug-meur Lituania.

Tost da 13 tonenn a bouez zo er c'hloc'h, ha 12 den zo rekis evit e lakaat e brall.

Diwezhañ gwezh ma voe klevet e voe d'ar  e-da-geñver obidoù ar pab Benead XVI er Vatikan.

## Notennoù
La Bamba

***La Bamba*** zo ur ganaouenn spagnolek eus Mec'hiko e doare *son jarocho* kêr Veracruz.
Brudet eo dre ar bed abaoe ma voe enrollet gant ar c'haner stadunanat Ritchie Valens e 1958. 

Anavezet ivez eo doare al laz Los Lobos e 1987.
Obatalá

**Obatalá** pe **Obàtálá** pe Òrìsànlá,  "O Grande Òrìsà" pe "O Rei do Pano Branco", zo un doue er relijion yoruba ha krouer an dud. E Kuba eo heñvelekaet ouzh ar Werc'hez Vari.

Eñ ar c'hentañ ha brasañ Orixá, skeudenn an aer, an doureier yen ha difiñv, aotrou ar re vev hag ar re varv. Tad eo da Osoguian. Ken galloudus eo ma tro e gomzoù da wir kenkent.
Lunedoù-fri

**Lunedoù-fri** zo lunedoù hag a stard ar fri da zerc'hel warnañ, hogen hep brankoù. Anavezet e oant adal ar XVvet kantved, met diouzh ar c'hiz e oant e dibenn an XIXvet kantved dreist-holl.


Image:Quevedo (copia de Velázquez).jpg| Francisco de Quevedo (1580–1645).
File:Auguste_Rodin_1893_Nadar.jpg| Auguste Rodin gant e lunedoù-fri, 1893.
File:Gustav_Mahler_Emil_Orlik_1902.jpg| Gustav Mahler e 1902
Restr:Emile_Zola_1902.jpg| Emile Zola, e 1902
Image:Chekhov 1903 ArM.jpg|Anton Tchec'hov, e 1903.
Restr:President_Theodore_Roosevelt,_1904.jpg| Theodore Roosevelt e 1904.
file:Fritz Haber.png| Fritz Haber, e 1918.



Binokle.jpg| Lunedoù-fri
Astig_Pince_Nez,_rimless.jpg| Lunedoù-fri
Ethe

**Ethe** (gåmeg: *Yéte* pe *Éte*) a oa ur gumun eus Proviñs Luksembourg e Belgia. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun Virton.

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]

Ethe1914.jpg|Ethe goude an emgann.

* Eost 1914:
** D’an 22 ha d’an 23 a viz Eost 1914 e voe un emgann eno etre an tirlu gall (101 Rujumant Troadegiezh, 102 Rujumant Troadegiezh,103 Rujumant Troadegiezh, 104 Rujumant Troadegiezh,14 Rujumant Husarded ha 104 Rujumant Kanolierezh Trevadennel) hag an tirlu alaman.
** An Alamaned a zistrujas 256 ti hag a lazhas 218 den nann-soudard.
## Notennoù
1960 e Breizh

## Darvoudoù
*11 a viz Gouere : digoradur ofisiel ar pont savet er Roc'h-Bernez goude an Eil Brezel-bed.

## Sevenadur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1960|Ganedigezhioù]]
*Malo Bouëssel du Bourg, rener Produet e Breizh, skrivagner brezhonek
*Pascale Breton, filmaozerez
*Bertrand de Broc, bageer
*Dom Duff, kaner ha soner
*Jacqueline Duroc, istorourez
*Michel Hunault, politiker
*Thierry Jigourel, kazetenner ha skrivagner
*Raphaëla le Gouvello, sportourez
*Annie Le Houérou, politikerez
*Françoise Le Leu, marc'houarnerez
*Erwan Le Saëc, treser
*Paol ar Meur, skrivagner brezhonek
*Rozenn Milin

## [[:Rummad:Marvioù 1960|Marvioù]]
*Adolphe Beaufrère, livour hag engravour
*Henri Guiriec, beleg hag istorour

__NOTOC__
Evel-se e komze Zarathoustra

**Evel-se e komze Zarathoustra**, ***Also sprach Zarathustra – Ein Buch für Alle und Keinen*** e ditl alamanek ("Evel-se e lavare Zarathoustra — Ul levr evit an holl ha den ebet") zo un oberenn gant Friedrich Nietzsche bet embannet etre 1883 ha 1885.

Gant Alan Heussaff e voe lakaet e brezhoneg e 1962.

## Meneg

## Pennad kar
* ''Also sprach Zarathustra'' (Strauss)

## Notennoù
Also sprach Zarathustra (Strauss)

***Also sprach Zarathustra *** ("Evel-se e komze Zarathoustra") zo ur varzhoneg sinfoniek gant ar sonaozour alaman Richard Strauss (1864-1949) e 1896 diwar oberenn Friedrich Nietzsche, *[[Evel-se e komze Zarathoustra]]*.

## Implij er sinema
Anavezet-kaer eo oberenn Richard Strauss gant ar re sot gant ar filmoù skiant-faltazi : dibabet e voe an digoradur (Einleitung en alamaneg) anezhi gant ar sevenour stadunanat stanley Kubrick (1928-1999) evit e film hir *[[2001: A Space Odyssey (film)|2001: A Space Odyssey]]* (kentaenn d'an 2 a viz Ebrel 1968 e Washington D.C.). Daoust ha m'eo meneget anv Karl Böhm (1894-1981) e roll klozañ ar film, ez eo ar penn laz-seniñ aostrian Herbert von Karajan (1908-1989) a rene laz-seniñ filarmonek Vienna e giwionez er sonenrolladenn-se.

## Liammoù diavaez
* ''Also sprach Zarathustra'', Einleitung, Laz-seniñ filarmonek Vienna renet gant H. von Karajan, 1959, Decca Records SXL 2154.
Giovanni Paolo Panini

**Giovanni Paolo Panini**, pe **Pannini** (Piacenza 17 Mezheven 1691 - 21 Here 1765) a oa ul livour italian barok.

E Roma dreist-holl e labouras. Kalz savadurioù eus kêr a livas. E-touez e oberennoù anavezetañ emañ diabarzh Panteon Roma. Kalz eus e livadurioù a daolenn dismantroù, savadurioù kozh, en doare anvet *[[capriccio]]*.
Poltredoù en doa livet ivez, en o zouez hini ar pab Benead XIV.

## Oberennoù


Giovanni Paolo Pannini Innenansicht der St. Peterskirche in Rom 2013-06-26 um 17-39-55.jpg|*Diabarzh [[Penniliz Sant-Pêr|iliz Sant-Pêr e Roma]]* (1734)
Pannini,_Giovanni_Paolo_-_Interior_of_a_Picture_Gallery_with_the_Collection_of_Cardinal_Silvio_Valenti_Gonzaga_-_1740.jpg | Galleria del cardinale Silvio Valenti Gonzaga (1740)
Carlo di Borbone in visita alla basilica di San Pietro, Giovanni Paolo Pannini 001.jpg|Carlos III Spagn o weladenniñ penniliz Sant-Pêr (1746)
Carlo di Borbone visita il papa Benedetto XIV nella coffee-house del Quirinale, Pannini 001.jpg|Carlos II o weladenniñ, ar pab Benead XIV e saloñs-kafe ar Menez Quirinale (1746)


Pannini, Giovanni Paolo - Musical Fête - 1747.png|*Gouel-seniñ* (1747)
Capriccio com o Coliseu e o Arco de Constantino.jpg|*[[Kolize]] ha [[Bolz Kustentin]]* (1747)
Giovanni Paolo Pannini 001.jpg|*Jesuz ha marc'hadourien an templ* (1750) 


Giovanni Paolo Pannini 002.jpg|*Dismantroù [[Roma]] ha profeded * (1751)
PanniniMusImagin.jpg|*Palier livadurioù a-zivout [[Henroma]]* (1758)
Panini, Modern Rome.jpg|*Palier livadurioù a-zivout Roma a-vremañ* (1759)



## Pennad kar
Ar Stadoù

**Ar Stadoù** zo ur vodadenn eus dileuridi ar gevredigezh, dezhi teir (peder e Sveden) rann pe stad, en amzer ar feodaliezh en Europa. Eus ar rannadur-se e meur a stad kevredigezhel e teu an anv el liester evit ar vodadenn a-bezh. Ur seurt kuzul ledan e oa evit skoazellañ ar roue pe ar pennaotrou ha, peurvuiañ, asantiñ d'an tailhoù. Pennabeg an ensavadurioù-se a oa ne grede ket e vije bet reizh chom hep goulenn an aotre da rastellat taihoù da bep rummad tud.

E Gwernenez hag e Jerzenez e kaver *The States of Guernsey* ha *The States of Jersey*, dezho ur mont en-dro nes da hini an amzerioù kozh, p’eo Rouanez Bro-Saoz pennaotrou an div enezenn a zo emren ha distag diouzh ar Rouantelezh-Unanet.

Miret eo bet an anv-se evit bodadoù demokratelaet (an daeloù) e broioù zo (galleg : *États*, izelvroeg : *Staten*, saozneg : Estates, svedeg : Stander). En alamaneg e vez graet gant *Landstände*).

## Roll ar Stadoù hag an daeloù heñvel
* Bodadenn roueel ar Stadoù (Bro-Sveden)
* Bodadenn Stadoù Bro-Skos
* Kuzul ar Stadoù (Bro-Suis)
* Parlamant Bro-Skos
* Stadoù an Antilhez izelvroat
* Stadoù Aldernez (teuzet gant re Gwernenez)
* Stadoù Bearn
* Stadoù Bourgogn
* Stadoù Breizh
* Stadoù Gwernenez
* Stadoù Jerzenez
* Stadoù Lengadok
* Stadoù Nafarroa
* Stadoù Württemberg
* Stadoù Jeneral (Bro-C’hall)
* Stadoù Jeneral (Izelvroioù)
* Stadoù-provins (Izelvroioù)

## Notennoù ha daveennoù
Universidade Federal de Goiás

**Universidade Federal de Goiás** eo anv ofisiel **Skol-veur Goiás** a zo bet krouet d'ar 14 Kerzu 1960 e Goiânia, Goiás, Brazil.
## Sellet ivez
*Brazil
*Goiás
## Dave ha notennoù

## Liammoù diavaez
*  Universidade Federal de Goiás
Galleria del cardinale Silvio Valenti Gonzaga

***Galleria del cardinale Silvio Valenti Gonzaga*** zo un daolenn gant al livour italian Giovanni Paolo Panini (Piacenza 1691-1765), echuet e 1749.

## An oberenn
Esben and the Witch (laz-seniñ)

**Esben and the Witch** zo ul laz-seniñ saoz savet e Brighton e 2008. Anvet eo al laz diwar anv saoznek ur gontadenn danek, *[[Esben and the Witch (kontadenn)|Esben and the Witch]]*.

## Sonerien
Tri soner zo el laz : Rachel Davies (kan, gitar-boud), Thomas Fisher (gitar) ha Daniel Copeman (gitar gwezhall ; hiriv taboulinoù ha rikoù elektronek).
Dael

Un **dael** a zo ur vodadeg kevareizhañ dezhi an aotrouniezh evit sevel lezennoù ma vo implijet gant ur c'horf politikel, evel ur Stad, ur rannvro pe ur gêr vras. Lodennoù a-bouez e vezont eus ar sistemoù gouarnamant. Pa vez staliet rannadur ar galloudoù ez eont war ventel ar galloudoù gant an div skourr all : ar galloud erounit hag ar galloud barn.

Lezennerezh kentael a vez gaet eus al lezennoù produet gant an daeloù. Koulskoude e ya gant an daeloù arsellout ha konduiñ obererezhioù gouarn pa c'hellont enkemmañ ar c'hellid debarzhet dezho.

Lezennourien a vez graet eus izili an dael. Padelezh aotreet an holl estezioù eo an daelvezh. Peurvuiañ e vez dilennet war-euñ gant ar bobl izili an daeloù , met darn anezho a c'hell dilennet dre vouezhiañ hanterat e broioù zo, pa 'z eus ur renad lezenniñ divgambreek.

## Orin ar gêr
Ne vez kavet *dael* nemet gant ar ster *breut*, *tabut* er geriadurioù Al Liamm a-raok 1990. Ar ster "bodadeg" a zeu gant F. Favereau, Geriadur ar brezhoneg a-vremañ (1992) gant an daveenn d'an Dáil Eireann (Dael Bro-Iwerzhon). A-hervez, anv ar vodadeg-lezenniñ-se a zo bet lakaet da anv-skouer e brezhoneg. Ne vez kavet e geriadur treadegel ar brezhoneg. .
Wikispecies

**Wikispecies** zo ur raktres gant Wikimedia, lañset d'ar 5 a viz Gwengolo 2004. Graet eo evit renabliñ ar spesadoù bev, loened, plant, ha re all. Ur raktres liesyezhek eo, heñveloc'h ouzh Commons eget ouzh Wikipedia.
Anekdota

An **Anekdota** (henc'hresianeg : Ἀνέκδοτα *Anékdota*) zo un oberenn istorel lakaet war gont Prokopios Caesarea, ha savet diwar-benn an impalaer Justinian e 550. Ur skrid taer a-enep an impalaer hag e wreg Theodora eo al levr.
Theodora, pried Justinian

**Theodora** (en henc'hresianeg : Θεοδώρα) (500-548 Kergustentin) a oa impalaerez vizantat eus 527 betek he marv e 548. Pried e oa d'an impalaer Justinian Iañ. A-bouez eo bet he labour a-gevret gant he fried evit mirout unvaniezh an impalaeriezh. He foltred graet gant ur marelladur a weler en Penniliz San Vitale Ravenna, e Ravenna, en Italia.

## He buhez
Ganet e oa Theodora war-dro ar bloaz 500 e Kiprenez.
N'ouzomp ket gwall dra eus he yaouankiz. Merc'h e vije d'un doñvaer arzhed, Akakios e anv, a oa e darempred gant redva-kezeg Kergustentin, ha d'ur gorollerez ha n'ouzer ket hec'h anv.

Theodora ivez a oa korollerez, ha kourtizanez. Bevañ a reas en Egipt ma voe desket war ar relijion ha ma kemeras perzh er politikerezh. Pa zistroas da Gergustentin en em gavas gant Justinian ha ne oa ket impalaer c'hoazh.

Dimeziñ a reas en 525 da Justinian. Kurunennet e voent o-daou e 527.
Dibrenn-tre e oa he buhez, hervez Procopius.

Kondaonet eo bet ivez gant ar babed Agapetus ha Vigilius abalamour d'he falskredennoù.

## Lennegezh
*1884 : *Théodora*, pezh-c'hoari gallek gant Victorien Sardou.

## Pennad kar
* Anekdota
Esben and the Witch

**Esben and the Witch** zo un anv saoznek : 

* hini ur gontadenn saoznek, Esben and the Witch (kontadenn), troet diwar an daneg
* hini ul laz-seniñ saoz, Esben and the Witch (laz-seniñ)
Diana Rigg

**Dame Enid Diana Elizabeth Rigg** DBE, ganet d'an 20 a viz Gouere 1938 hag aet da Anaon d'an 10 a viz Gwengolo 2020, a oa un aktourez c'hoariva, sinema ha skinwel saoz. Dreistbrudet eo bet evit he roll a Emma Peel er stirad skinwel The Avengers (1965–1968); ar gontez Teresa di Vicenzo, gwreg nemeti James Bond, er film On Her Majesty's Secret Service (1969); hag hini Olenna Tyrel er stirad skinwel Game of Thrones (2013–2017). Dre he roll evel Emma Peel e oa deuet da vezañ ur sex symbol. 
## Liammoù diavaez
* Diana Rigg war IMDb
On Her Majesty's Secret Service (film)

***On Her Majesty's Secret Service*** zo ur film spiañ embannet e 1969. Ar c'hwec'hvet film eo en heuliad filmoù James Bond gant Eon Productions. Diazezet eo war ar romant gant Ian Fleming embannet e 1963. Goude ma vefe bet choazet gant Sean Connery paouez da vezañ James Bond goude You Only Live Twice, Eon Productions en doa choazet un aktour ha top model dizanv, George Lazenby, evit adkemer ar roll. E-kerzh ar filmadenn, Lazenby en doa embannet e c'hoarife ar roll ur wech c'hoazh nemetken.

Er film-se, James Bond a stourm a-enep Blofeld (Telly Savalas), hag a glask kaout un daspren bedel o c'hourdrouz ma vefe difrouezh ar plantennoù kement hag ar miroù boued. Kement-mañ a vefe graet gant ur strollad daouzek maouez troet o spered ha lesanvet "Angels of death". O klask talañ ouzh ar steuñv drouk, Bond a gej hag a zo sikouret gant ar gontez Teresa di Vicenzo (Diana Rigg) a zeuio da vezañ gwreg nemeti an dudenn.
## Aktourien
* George Lazenby evit James Bond, ajant eus an MI6, anv-kod 007.
* Diana Rigg kontez Tracy di Vicenzo, gwreg nemeti James Bond
* Telly Savalas evit Ernst Stavro Blofeld (lesanvet *Comte Balthazar de Bleuchamp*), Penn ar SPECTRE enebour daonet Bond.
* Gabriele Ferzetti evit Marc-Ange Draco Tad Tracy ha penn torfedourien Korsika.
* Ilse Steppat evit Irma Bunt, harperez Blofeld a glask lazhañ Bond.
* Lois Maxwell evit Miss Moneypenny, sekretourez M.
* George Baker evit Sir Hilary Bray

## Liammoù diavaez
* On Her Majesty's Secret Service war IMDb
Rubicone

Ar **Rubicone** zo ur stêr vihan, 80&nbsp;km dezhi, eus hanternoz Italia, en Emilia-Romagna, er c'hreisteiz da gêr Ravenna, hag a ya da aberiñ e Mor Adria.

## Istor
Adal 59 kent JK e rae an harz etre Italia roman ha Gallia Cisalpina. Difennet e oa d'ur jeneral treuziñ ar stêr gant un arme da vont da Roma. Evel-se e tiwalle ar Republik roman diouzh dañjer he jeneraled o dije klasket kemer ar galloud er gêr-benn.

Brudet e voe ar Rubicone pa voe treuzet gant Caesar d'an 11 a viz Genver 49 kent J.K. evit mont da glask arme Pompeius, a-enep da lezenn ar Sened Roma. Hervez Suetonius e lavaras en ur dreuziñ : * [[Alea jacta est]]*, da lavarout eo «taolet eo an diñsoù », troet a-wechoù gant « taolet eo ar blanedenn ».

Diwar an abadenn-se eo deuet an droienn « treuziñ ar Rubicone », deuet betek ennomp.

A-raok 1933 e oa anvet Fiumicino, met neuze e voe disklêriet gant istorourien e oa honnezh ar stêr a oa bet treuzet gant Julius Caesar e 49 kent JK.

## Droukvesk
En Henamzer e yae ar Rubicone da aberiñ e Mor Adria entre Ariminum ha Caesena (hiriv Rimini ha Cesena). Ar stêr zo bet hevelebekaet outañ n'eus ket emglev warni.

Mesk a zo marteze etre Rubicone ha Pisciatello.

## Lec'hanvadurezh
Anv ar Rubicone a gaver ivez en hini an div gumun:
* Savignano sul Rubicone 
* Sogliano al Rubicone.

## Pennad kar
*Rubicon, departamant gall en Italia.
Luskad Boogaloo

Al **Luskad Boogaloo** (saozneg: boogaloo movement) zo un aozadur feuls stadunanat enep-gouarnamantel. A-wechoù e vez graet "bezen" eus al luskad lies-se. Izili al luskad a ra anezho o-unan, pe graet e vez anezho, ar **boogaloo boys** pe **boogaloo bois**.

An izili a zikslêr int frankizourien prest da gemer perzh en Eil brezel diabarzh stadunanat lesanvet *boogaloo*. An droienn *boogaloo* zo bet implijet da gentañ war al lec'hienn 4chan e-tro 2012. Kroget eo an droienn da vezañ brudet da vat e fin ar bloavezh 2019 nemetken. An izili a ra gant an droiennoù *boogaloo*, gant kemmoù bihan war ar ger evit chom hep bezañ kastizet, evit ober anv eus emsavadegoù feuls a-enep ar gouarnamant kevredadel pe luskadoù an tu kleiz pellañ, ar re-se o vezañ a-du gant ar gouarnamant o klask dizarmañ ar geodedourien.

Dre vras e vez graet eus al luskad unan eus an tu dehoù pellañ: a-du-krenn gant an armoù, enep gouarnamantel. En gwirionez pep strollad eus al luskad zo dieub, war temoù evel ar ouenn e c'hell bezañ disheñvel-mat o selloù. Lodennoù eus al luskad zo dreistbeliourien wenn pe neveznazied o klask plantañ reuz betek ma vefe ur brezel gouennel o tarzhañ. Lod all zo a-enep an naziegezh hag ar ouennelouriezh.

Al luskad Boogaloo a oa ul luskad enlinenn da gentañ met abaoe ez eo tremenet d'ul luskad a vez gwelet en darn eus an darvoudoù foran er Stadoù-Unanet Amerika dreist-holl ar manifestadegoù evit George Floyd pe a-enep ar c'henfinamant. Armet-mat int hag alies e vezont gwelet gant ur roched hawaiian ha gant unwiskoù lu.
Kambr ar C'hontoù Breizh

**Kambr ar C'hontoù** a oa, dindan ar Renad kozh, un ensavadur karget da gontrolliñ kontoù Dugelezh Breizh. Staliet e voe e Naoned war gourc'hemenn Anna Breizh adalek ar bloaz 1493.

## Istor
## Aotrounez e karg
### Kadoridi gentañ

### Kadoridi

### Mistri

*

### Reizherien

*

### Selaouerien

### Pennalvokaded

### Pennprokulored

### Advarnerien (adalek 1704)

### Jeneraled war an arc'hant

* Echu gant al listenn.

### Pennc'hrefierien

Echu gant al listenn.

### Paeerien engouestloù

Echu gant al listenn.

### Mirourien al levrioù

Echu gant al listenn

### Pennurcherien

Echu gant al listenn

## Levrlennadur
* Hyacinthe de Fourmont, *Histoire de la Chambre des comptes de Bretagne*, Paris, De Signy et Dubey éditeurs, coll. « Architectures », 1854, 466 p. — London : Forgotten Books, 2018 
* Pol Potier de Courcy ː *Nobiliaire et Armorial de Bretagne*. Eil embannadur, 1862. Adembannet gant Editions des Régionalismes. 17160. Cressé. 2011/2014. 
* Philippe Jarnoux ha Dominique Le Page, *La Chambre des comptes de Bretagne*, in Annales de Bretagne et des Pays de l'Ouest, 2001, no 108/4
## Notennoù ha daveoù
The Shifty Lad

***The Tale of the Shifty Lad, the Widow's Son*** ("Istor ar paotr milis, mab an intañvez") zo ur marvailh eus Bro-Skos dastumet gant John Francis Campbell (1821-1885) en e levr *[[Popular Tales of the West Highlands]]* (1860-1862). Anavezet eo ivez evel *The Shifty Lad* en dastumad *[[The Lilac Fairy Book]]* gant Andrew Lang.

Un doare alamanek anvet *[[:de:Der Meisterdieb (Märchen)|Der Meisterdieb]]* zo bet embannet gant ar vreudeur Jakob ha Wilhelm Grimm. Un doare izelvroek poblek zo anvet De meesterdief.
André Sogliuzzo

**André Sogliuzzo**, bet ganet e New York (New York, Stadoù-Unanet Amerika) d'an 10 Eost 1966, zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Saw (heuliad filmoù)

**Saw** zo un heuliad filmoù spont stadunanat krouet gant James Wan ha Leigh Whannell. En holl ez eus bet savet nav film gant ouzhpennadurioù war mediaioù all.

Ar frañchiz a ro tro da heuliañ John Kramer, lesanvet ar "Jigsaw Killer" pe "Jigsaw". Gwelet eo bet evit ar wech kentañ er c'hentañ film anvet Saw. Goude-se ez eus dipleget muioc'h a draoù diwar e benn en Saw II hag er filmoù ouzhpennet er frañchiz. E-ser lazhañ tud end-eeun, Kramer a dap an dud er pezh a vez anvet gantañ "arnodennoù" pe "c'hoarioù" evit gwelet betek pelec'h ez afent evit chom bev. Jahinoù korfel, speredel a vez rak ma teuont a-benn e vint dieubet a-hervez. Marvet eo Kramer er film Saw III ; er filmoù da-heul e vez gwelet penaos e kendalc'h e oberoù gant muntrerien all.

## Filmoù
Marina Severa

**Marina Severa** (marvet a-raok 375) a oa impalaerez Roma ha pried kentañ an impalaer roman Valentinian Iañ ; dimezet e oant a-raok ma'z eas he fried da impalaer. N'ouzer ket piv e oa he zud. 

Mamm e oa d'an impalaer Gratianus, ganet e 359 e Sirmium e Pannonia. Anvet e voe Valentinian da impalaer e 364. A-benn neuze e reas Marina Severa anaoudegezh en ti-kouronkoù gant ur plac'h yaouank a gave eus ar re gaerañ, Justina, diskiblez gant relijion Arius, ha merc'h d'ur gouarnour en Italia. Komz a reas eus ar plac'h yaouank hag eus he c'hened d'he fried, ma c'hoantaas hemañ dimeziñ dezhi, met evit-se e oa ret terriñ e eured kentañ. Dre ma ne felle ket dezhañ dispartiañ diouzh mamm he mab, nevez lakaet da *[[Augustus (titl)|augustus]]*, e c'hovelias ul lezenn nevez da reiñ ar gwir d'ur gwaz da gaout div wreg.
War-dro 370 e timezas an impalaer da Justina, intañvez Magnentius.

War a seblant, an div blac'h a oa chomet mignonezed. Ne oa ket bet trouz etre Gratianus ha Justina, mamm Valentinian II, goude marv Valentinian I. N'ouzer ket muioc'h.
The Book of Romance

***The Book of Romance*** zo ul levr saoznek embannet e 1902, hag a zo anezhañ unan eus *[[The Lang's Fairy Books]]*, dastumadoù kontadennoù ar skrivagner Andrew Lang (1844–1912). Skeudennoù gant Henry Justice Ford.

## Al levr
Ennañ naontek kontadenn tennet eus levrioù marc'hegiezh ar Grennamzer, adkontet d'ar vugale, diwar-benn ar Roue Arzhur, Karl Veur, Robin Hood.
**[[Kaledvoulc'h|The Drawing of the Sword]]*
**[[The Questing Beast]]*
**[[Kaledvoulc'h|The Sword Excalibur]]*
**The Story of [[Sir Balin]]*
**How the [[An Daol Grenn|Round Table]] began*
**The Passing of [[Merlin]]*
**How [[Morgan Le Fay]] tried to kill King Arthur*
**What [[Beaumains]] asked of the King*
**The Quest of the [[Graal|Holy Graal]]*
**[[Gwenivar|The Fight for the Queen]]*
**[[Elaine of Astolat|The Fair Maid of Astolat]]*
**[[Lanselod|Lancelot]] and [[Gwenivar|Guenevere]]*
**[[Emgann Camlann|The End of it All]]* diwar-benn emgann diwezhañ ar roue Arzhur;
**[[Emgann Roncevaux (778)|The Battle of Roncevalles]]*
**The Pursuit of [[Diarmuid Ua Duibhne|Diarmid]]*
**Some Adventures of [[William of Gellone|William Short Nose]]*
**[[Wayland the Smith]]*
**The Story of [[Robin Hood]]*, diwar mojennoù Bro-Saoz
**The Story of [[Saga Grettir|Grettir the Strong]]*, eus Enez ar Skorn.
Betsy Russell

**Elizabeth Russell**, anavezetoc'h evel **Betsy Russell**, ganet d'ar 6 a viz Gwengolo 1963, zo un aktourez stadunanat brudet evit ar rolloù en Private School (1983), Tomboy (1985), ha Jill Tuck, unan eus tudennoù pennañ ar frañchiz Saw 2006-2010.

## Filmlennadur

### Filmoù

### Skinwel

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Betsy Russell
* Betsy Russell war IMDb
Lang

**Lang** zo un anv-tiegezh, pe diwar ar germaneg *lang* ("hir", da envel un den uhelventek ha mistr), pe diwar ar manchoueg.

## Tud
* Josephine Caroline Lang (1815-1880), barzhez ha kanerez alaman
* Andrew Lang (1844-1912), skrivagner skosat
* Fritz Lang (1890-1976), filmaozer aostrian-stadunanat
* Jack Lang (1939), politiker gall
* Lang Lang (g. e 1982), pianoour sinaat

## Gwelet ivez
* an Hir
* ar Braz
Thomas De Quincey

**Thomas Penson De Quincey** (distaget /də ˈkwɪnsi/; Manchester, Lancashire, 15 Eost 1785 – Dinedin, Bro-Skos, 8 Kerzu 1859) a oa ur skrivagner saoz. Brudet eo e levr *[[Confessions of an English Opium-Eater]]* e 1821.
Gustavo Pena

**Gustavo José Pena Casanova**, lesanvet «El Príncipe» (2 Kerzu 1955 en Montevideo - 13 Mae 2004), a oa ur soner ha sonaozour urugwaiat.

Kanet e vez e ganaouennoù gant lazoù evel El Club de Tobi (Uruguay), La Abuela Coca (Uruguay), Onda Vaga (Arc'hantina), Millones de Casas con Fantasmas y Cuatro Pesos de Propina (Uruguay), Trovalina (Uruguay), La Liga (Arc'hantina) ha gant ar sonaozourezed Ana Prada (Uruguay), Loli Molina (Arc'hantina), Manu Chao (Bro-C'hall), Javier Mareco (Arc'hantina), ha re all.

Ar ganaouenn «Corazón de Mandolín» zo bet savet en enor da Gustavo Pena gant Pablo Sciuto .

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn gouestlet da oberenn Gustavo Pena
* Manu chao o kanañ e ganaouenn   ''¿Cómo que no?''
Sasanided

Ar **Sassanided** zo un dierniezh pers hag a renas en Iran adal 224 betek an aloubadeg arab muzulman en 651.
Kendalc'h ar Parlamant Gall

**Kendalc'h ar [[Parlamant]] gall** a reer eus bodadeg div gambr ar parlamant, ar Vodadenn Vroadel hag ar Sened gall, e kastell Versailhez, evit ober ur c'hempenn da Vonreizh ar Stad c'hall.
Lionsgate Films

**Lionsgate Films** (**Cinépix Film Properties** e anv ofisiel) zo ur studio stadunanat-kanadian embann ha sevel filmoù savet e 1962. Lec'h penn Lionsgate zo e Santa Monica, e Kalifornia, met krouet eo bet e Kanada. Ar brasañ studio gant berzh eo a-fed mini majors en Norzhamerika. Ar filmoù ha dreist-holl an heuliadoù filmoù zo reoù dieub pe estren ha lod o deus graet berzh bras dre ar bed evel: *[[The Hunger Games (heuliad filmoù)|The Hunger Games]]*, *[[Rambo (heuliad filmoù)|Rambo]]*, *[[The Divergent (heuliad filmoù)|Divergent]]*, *[[The Punisher]]* (a-raok ma vefe adprenet ar gwirioù gant Marvel Studios e 2013), *[[John Wick]]*, *[[Saw (heuliad filmoù)|Saw]]*, *[[Madea]]*, *[[Blair Witch]]*, *[[Now You See Me (heuliad filmoù)|Now You See Me]]*, *[[Hostel (film, 2005)|Hostel]]*, *[[The Expendables (heuliad filmoù)|The Expendables]]*, *[[Sinister (film)|Sinister]]*, *[[The Twilight Saga (heuliad filmoù)|The Twilight Saga]]* ha *[[Step Up (heuliad filmoù)|Step Up]]*. 
## Filmoù Lionsgate hervez ar gounid

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel