1972

*Diwar-benn bloavezh *'1972*' an [[deiziadur gregorian]] eo ar bajenn-mañ.*

Ur bloavezh bizeost a grog d'ur Sadorn eo 1972

## Darvoudoù

### Europa
* Freuzet eo kastiz ar marv e Sveden ha Finland.

#### Kenvarc’had
* 22 a viz Genver : emastenn a ra ar KEE gant Breizh-Veur, Iwerzhon ha Danmark.
* 2 a viz Here : dre referendom ez a Danmark e-barzh KEE
#### Alamagn
* 26 a viz Mae : feur-emglev kentañ etre an RKA hag an RDA.
* 5 a viz Gwengolo : lazhadeg 11 ezel eus skipailh olimpek Israel gant 8 palestinat da-geñver C’hoarioù München.
* 14 a viz Gwengolo : adskoulmañ a ra an RKA darempredoù diplomatel gant Polonia. 
* 8 a viz Du : feur-emglev « diazez » RFA-RDA.
* 21 a viz Kerzu : feur-emglev « diazez » etre an RKA hag an RDA.
#### Breizh
* 21 a viz Genver : harzet ez eus daou emsaver ezel eus an FLB-ARB
* Kreiz miz Ebrel : lakaat a ra an FLB kenkiz breton ar promotour gall Bouygues da darzhañ. 
* 29 a viz Gwenholon : Kolier an Erminig roet da René Pleven, e Pondivi.
* 3-10 a viz Here : barnet ez eus unnek emsaver eus an FLB gant Lez-varn Surentez ar Stad).
* 26 a viz Du : manifestadeg hag emvod krouiñ al luskad GALV e Pondi gant 2000 a dud bodet diwar c’houlenn tri aozadur Skol an Emsav, Emgleo Breiz ha Kuzul ar Brezhoneg. Embannet eo Disklêriadur Pondi.
* 18 a viz Kerzu : vot a-unvouezh ur Garta Sevenadurel gant Poellgor ren ar CELIB
* 21 a viz Kerzu : prezidant ar CELIB, Georges Lombard, a embann Karta Sevenadurel ar CELIB
* Dont a ra Strollad ar Vro da vezañ ar POBL.
* Krouidigezh ar gevredigezh Dastum.
* Krouidigezh Breizh Diffusion.
* Manifestadeg kentañ evit ma vo adunanet al Liger-Atlantel ouzh ar peurrest eus ar vro.

Gwelet ivez : Prosez 1972 an FLB

#### Frañs
* 11 a viz Genver : embann a ra ar PS e brogramm gouarn.
* 19 a viz Genver : embann a ra ar gazetenn *[[le Canard enchaîné]]* follenn dailhoù Jacques Chaban-Delmas.
* 24 a viz Meurzh : lidet e vez an *Turbotrain* (TTB da zont)
* 28 a viz Meurzh : "Le ar 103" el Larzac
* 14 a viz Ebrel : ar prezidant Pompidou a zisklêr e Sarre-Union er Bas-Rhin *Il n'y a pas de place pour les langues régionales dans une France destinée à marquer l'Europe de son sceau*.
* 23 a viz Ebrel : referendom war astenn Europa : 40% hep votiñ, 7% gwenn, 67,7 % ya.
* 27 Mezheven : program Gouarn Boutin sinet etre ar PSF hag ar PCF.
* 5 a viz Gouere : dilez ar c’hentañ ministr Jacques Chaban-Delmas, erlec’hiet gant Pierre Messmer.
* 14 a viz Gouere : manifestadeg 20 000 a dud e Rodés a-enep da astenn kamp milourel al Larzac
* 6 a viz Gwengolo : embann a ra ar gouarnamant e steuñv sokial.
* 5 a viz Here : krouiñ a ra Jean-Marie Le Pen ar Front national (FN), diwar luskadoù eus an tu-dehou pellañ evel Urzh Nevez (Ordre Nouveau), pe Kornôg (Occident).
* 25 a viz Here : kas a ra mesaerien eus al Larzac un tropellad deñved war leton ar Champ-de-Mars e Pariz
* 26 a viz Kerzu : sinañ a ra ar prefed an disklêriadur a laz foran evit astenn kamp al Larzac.
* 13-18 a viz Kerzu: kendalc’h ar Strollad Komunour Gall (PCF); Georges Marchais lakaet da Sekretour Meur d'ar 17.
* 31 a viz Kerzu: deroù trede chadenn an ORTF.
* Dont a ra e talvoud an dekred diwar-benn an hilastaliñ e Frañs.
* Rankout a ra an holl c’hopridi emezelañ ouzh un adrenad leve.
#### Iwerzhon
* 30 a viz Genver, Bloody Sunday : tennañ a ra harzlammerien vreizhveuriat war ur vanifestadeg evit difenn ar gwirioù keodedel e Derry, e Norzhiwerzhon. 13 den zo lazhet. Didamallet eo an arme gant an enklask kentañ.
#### [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]
* 22 a viz Mae : gweladenn Richard Nixon en URSS (22-30 Mae).
* 26 a viz Mae : emglevioù SALT 1 da-geñver beaj Nixon e Moskov.

### Azia
#### Reter-nesañ
* 30 a viz Mae : gwalldaol en aerborzh Lod (Israel): 26 marv hag ouzhpenn 80 gloazet
* 5 a viz Gwengolo : drouklazh atletourien israelat gant sponterien palestinat e C'hoarioù Olimpek München.

#### Reter-kreiz
* 9 a viz Ebrel : Feur-emglev mignoniezh etre an URSS hag Iraq.
#### Iskevandir indezat
* 11 a viz Genver: gant Pakistan eo anavezet dizalc'hiezh Bangladesh.
* 22 a viz Mae : dont a ra an drevadenn vreizhveuriat kozh Ceylan da vezañ Sri Lanka.

#### Reter-pellañ
* 21 a viz C'hwevrer : gweladenn Richard Nixon e Sina (21-28 C’hwe.); kejañ a ra gant Mao Zedong.
* 30 a viz Meurzh : deroù un argadenn gomunour vras e su ar Viêt Nam.
* 11 a viz Mae : minet eo porzhioù norzh Viêt Nam ha blokus zo war ar vro.
* 13 a viz Mae : distroet eo Okinawa da Japan.
* 25 a viz Gwengolo : adskoulmet eo an darempredoù diplomatel etre Sina ha Japan.
* 18 a viz Kerzu : argadoù B-52 bras war Ha Noi hag Haiphong.
* 30 a viz Kerzu : adstagañ a reer gant kaozeadennoù Pariz war dazont Viêt Nam, fin zo da vombezadegoù bras ar Stadoù-Unanet.
* Norodom Sihanouk zo digarget e Kambodja.

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
* E miz Gouere, e emezel Kuba er CAEM.
##### Stadoù-Unanet
* 7 a viz Du : Richard M. Nixon (R) addilennet da brezidant ar Stadoù-Unanet gant 60,7% eus ar mouezhioù, a-enep da George McGovern (D) 37,5%.
*Gwelet ivez a-us : Reter-pellañ*
#### Suamerika
* Distro ar jeneral Juan Perón en Arc’hantina goude 17 vloavezh en harlu.
* 13 a viz Here : flastrañ a ra un nijerez uruguayat war aradennad an Andoù gant 45 a dud e bourzh. Anzav a ra raio ar saveteidi o doa debret kig lod tud evit chom bev

### Okeania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
#### Sinema
* Bernardo Bertolucci a sav *Le dernier tango à Paris*.
* *L'affaire Mattei* gant Francesco Rosi ha *La classe ouvrière va au paradis* d'Elio Petri a ya ar maout ganto evit Priz Meur ar Festival de Cannes.
* *The Godfather* gant Francis Ford Coppola a ya ar maout gantañ evit Oskar ar film gwellañ.
* 3 dalc'h Festival sinema ha skinwel hollafrikan Ouagadougou. Mont a ra ar priz meur (Marc'h Yennega) gant *Le wazzou polygame*, savet gantOumarou Ganda (Niger).

### Skiantoù ha politikerezh
* Ray Tomlinson a ijin al lizheroù elektronek anvet c’hoazh post elektronek pe postel.
* Ijinet an askell-nij.
* Miz Here : nijadenn gentañ an Airbus A300, nijerez kentañ ar saver europat Airbus.
* Ijinet ar Prozac.
* An egorlestr Orion eus Apollo 16 war menezioù al Loar.

### Armerzh

### Sport
* 1 a viz Gwengolo: trec'h eo Bobby Fischer war vBoris Spassky ha dont a ra da vezañ kentañ kampion ar bed stadunanat an echedoù. 
* 5 a viz Gwengolo : Gwengolo du, lazhadeg atletourien israelat gant ur c’homando sponterien balestinat e C’hoarioù München.
* C’hoarioù Olimpek goañv Sapporo e (Japan)
* Ijinadenn an askell delta.

### A bep seurt/diasur
* 22 a viz Du : prientidigezh kendalc’h Helsinki (CSCE).

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1972|Ganedigezhioù]]
* 17 a viz Genver - Ken Hirai, sonaozer-kaner japanat
* 5 a viz C'hwevrer - Régis Juanico, politikour gall
* 6 a viz Meurzh : Shaquille O'Neal, c’hoarier basket-ball amerikan
* 23 a viz Meurzh - Judith Godrèche, aktourez c'hall
* 17 a viz Ebrel - Jennifer Garner, aktourez stadunanat
* 21 a viz Mae - Stomy Bugsy, kaner hag aktour gall
* 23 a viz Mae - Rubens Barrichello, sturier redadegoù kirri (F1)
* 28 a viz Mae - Chiara Mastroianni, aktourez c’hall
* 7 a viz Mezheven - Karl Urban, aktour
* 23 a viz Mezheven - Zinedine Zidane, c’hoarier mell-droad
* 26 a viz Mezheven - Garou, kaner kebekat
* 6 a viz Gouere - Isabelle Boulay, kanerez kebekat
* 6 a viz Eost - Geri Halliwell, sonerez eus ar Spice Girls
* 11 a viz Eost - Jonathon Prandi, aktour stadunanat
* 15 a viz Eost - Ben Affleck, aktour stadunanat
* 30 a viz Eost - Cameron Diaz, aktourez stadunanat
* 21 a viz Gwengolo - Liam Gallagher, kaner saoz ar strollad Oasis
* 23 a viz Gwengolo - Sarah Bettens, aozer-sonaozer-kaner belgat
* 28 a viz Gwengolo - Gwyneth Paltrow, aktourez stadunanat
* 17 a viz Here - Eminem, raper stadunanat
* 17 a viz Here - Wyclef Jean, raper stadunanat
* 4 a viz Du - Luis Figo, c’hoarier mell-droad portugalat
* 13 a viz Du - Takuya Kimura, aktour japanat
* 10 a viz Kerzu - Brian Molko, kaner ar strollad Placebo 
* 19 a viz Kerzu - Alyssa Milano, aktourez
* 22 a viz Kerzu - Vanessa Paradis, kanerez hag aktourez c’hall
* 29 a viz Kerzu - Jude Law, aktour

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 1972]]*

## [[:Rummad:Marvioù 1972|Marvioù]]
* 1 a viz Genver : Maurice Chevalier, aktour ha kaner gall (* 1888).
* 3 a viz Genver : Frans Masereel, engraver ha livour belgiat.
* 4 a viz C'hwevrer : Armañs ar C'halvez, pedagogour ha yezhour brezhonek (* 1921).
* 16 a viz C'hwevrer : Youenn Drezen, skrivagner (* 1899).
* 25 a viz C'hwevrer : Pierre Overney, emsaver maoour. 
* 23 a viz Meurzh : Cristóbal Balenciaga, kemener spagnol (* 1895).
* 27 a viz Meurzh : Maurits Cornelis Escher, engraver nederlandat (* 1898).
* 27 a viz Ebrel : Kwame N'Krumah, bet prezidant Ghana
* 28 a viz Mae : Dug Windsor bet roue Bro-Saoz Edouarzh VIII (* 1894).
* 29 a viz Mezheven : Boby Lapointe, kaner gall (* 1922).
* 14 a viz Eost : Pierre Brasseur, aktour ha filmaozer sinema gall (* 1905).
* 11 a viz Gwengolo : Asta Nielsen, aktour ez danat (* 1881)
* 27 a viz Gwengolo : Shiyali Ramamrita Ranganathan jedoniour ha levraoueger indiat (* 1892)
* 20 a viz Here : Harlow Shapley, egorfizigour stadunanat (* 1885).
* 26 a viz Kerzu : Harry Truman, prezidant ar Stadoù-Unanet (* 1884).

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 1972]]*
__NOTOC__