Lannejenn

**Lannejenn** a zo ur gumun e Breizh e Kerne e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
* Ar Stêr-Laeron hag an Ele a gember etre Lannejenn hag ar Faoued.
## Ragistor
;Kentistor

## Istor
### [[Henamzer]]
* An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) d'ar Pouldu a dreuze Lannejenn.
### 
* Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
** reuz a savas e-pad pardon Sant-Urloù e dibenn miz Gouere 1675 (d'ar 27 ha d'an 28) e-doug an emsavadeg. Allain Maillard, beleg katolik, a voe kondaonet d'ar galeoù evit bout savet an trubuilhoù-se. Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 outañ;
** un digoll a 3 000 lur a voe paeet gant an drev hag he farrez Gwiskri d'an Aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg.
### 
* E dibenn miz Mae 1748, François Mahé hag Yves Bulze, daou zen eus bandenn Marion ar Faoued, lakaet d'ar marv e Gwened, a zo skourret ouzh ur wezenn-derv ha lezet da vreinañ en ur c'hroaz-hent eus an hent roueel kozh a gas eus Kemperle da C'hourin, un nebeud kantadoù a vetradoù en hanternoz da gêriadenn Sant-Urloù.
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: betek 1790, Lannejenn a oa un drev eus parrez Gwiskri. E 1790 e teuas da vout ur barrez, ur gumun ha pennlec'h kanton Lannejenn, gant teir c'humun ennañ: Gwiskri, Lannejenn ha Lokunole; e distrig ar Faoued e oa; diskaret e voe kanton Lannejenn gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e voe kumun Lannejenn en arondisamant Pondi bet krouet e 1800 hag e kanton ar Faoued bet brasaet e 1801.
* Trubuilhoù: e 1792 e teuas un urcher d'ober ur furchadeg en un ti. Taget e voe a daolioù bataraz ha mein, an dud o huchal: *Ur brogarour eo, ret eo e lazhañ*. Gloazet e voe ha dav dezhañ tec'hout. E dagourion a voe barnet gant barnour a beoc'h lez-varn kanton Lannejenn d'an 8 a viz Gwenholon 1792, ha rentet dezhañ e zilhad ha lifre leun-wad. 
### 
#### [[Impalaeriezh C'hall Kentañ]]
##### [[Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
* Mervel a reas c'hwec'h gwaz abalamour d'ar brezel.
### 
* 1913 - 1914: tud a varv gant ar vrec'h, re vihan ar vered d'o lakaat razh.
* 4 - 5 a viz Du 1916: distrujoù bras er skol gant ur c'horwezh diouzh an noz.
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 114 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 123 hervez monumant Santez-Anna-Wened, 145 hervez monumant ar re varv (da lavaret eo 5,49 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911) er gumun, abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe ur milour bet ganet er gumun gant al lu gall d'an 19 a viz Meurzh 1917 e Maroko, p'edo o klask dizertiñ.
#### [[Reter-Nesañ]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d'ar 5 a viz Genver 1922 en ospital en Aleppo e Siria.
#### [[Eil Brezel-bed]]

* **Repuidi-brezel**: d'ar 1añ a viz Even 1940 e oa 340 repuad e Lannejenn; 6 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon 1940.
Brudet eo ar gumun abalamour d'he ferzh er Rezistañs:
* Pemp den eus ar gumun a zo marvet er c'hampoù-bac'h, daouzek den arall a zo bet fuzuilhet, nav anezhe e-tal gwikadell Porzh-Loeiz. 
* D'ar 1añ a viz Mae 1944 ez eus bet ur manifestadeg gant tud ar gumun o tibunañ er vourc'h hag er c'hêriadennoù tro-war-dro, o tougen bannieloù ruz ha bannieloù triliv gall hag o kanal *[[La Marseillaise]]* ha *[[Kan an Dispac'h]]*. 
* **Tud fuzuilhet**: fuzuilhet e voe gwazed ag ar Rezistañs d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet da varv gant lez-varn al Lu alaman Ar Faoued: 
** e Roz ar C'had: 10 den a Speied hag unan a Sant-Wazeg, 
** e Rozkev, 17 den, en o mesk pevar den yaouank eus An Ignel, tri eus Gourin hag unan eus Lanvodan; c'hwec'h den yaouank eus Blankenberge (Flandrez Belgia), Georges Sandelé, René Mestdagh, Camille De Corte,Raymond Marmenout, Louis Dehenauw ha Jean de Coninck, bet tapet gant an Alamaned p'o doa taget paotred ar strouezheg e Plourae, a voe fuzuilhet ivez; unan anezhe, Jean de Coninck, gloazet hepken, a c'hellas tec'hout. Kuzhet ha sognet e voe gant tud ar vro betek an Dieubidigezh. Daou gorf a zo chomet dianav. 
** er Pont-Nevez, un den dianav.
* Tri ezel eus ar Rezistañs a voe lazhet gant an Alamaned nepell diouzh Boutel d'ar 7 a viz Gouere 1944. 
* Ti-post: krouet e voe an ajañs-post d'ar 1 a viz Kerzu 1941 diwar goulenn tiegezhioù ar brizonidi a ranke mont betek ti-post Ar Faoued da gas pakadoù dezhe; kemeret e voe 2000 Lur en ti-post gant tud ar Rezistañs e miz Even 1944.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1790

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize  = width:700 height:200
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c
BarData=
  bar:1790 text:1790
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1836 text:1836
  bar:1847 text:1847
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2013 text:2013
  bar:2020 text:2020
  bar:2022 text:2022
PlotData=
  color:d width:20 align:left
  bar:1790 from:0 till:  1497
  bar:1806 from:0 till:  1473
  bar:1821 from:0 till:  1606
  bar:1836 from:0 till:  1858
  bar:1847 from:0 till:  1797
  bar:1856 from:0 till:  1893
  bar:1866 from:0 till:  1942
  bar:1876 from:0 till:  1979
  bar:1891 from:0 till:  2234
  bar:1901 from:0 till:  2510
  bar:1911 from:0 till:  2715
  bar:1921 from:0 till:  2693
  bar:1931 from:0 till:  2744
  bar:1936 from:0 till:  2450
  bar:1946 from:0 till:  2310
  bar:1954 from:0 till:  2033
  bar:1962 from:0 till:  1727
  bar:1968 from:0 till:  1513
  bar:1975 from:0 till:  1330
  bar:1982 from:0 till:  1232
  bar:1990 from:0 till:  1221
  bar:1999 from:0 till:  1180
  bar:2006 from:0 till:  1184
  bar:2013 from:0 till:  1185
  bar:2020 from:0 till:  1138
  bar:2022 from:0 till:  1133
PlotData=
  bar:1790 at: 1497 fontsize:S text: 1497 shift:(-10,5)
  bar:1806 at: 1473 fontsize:S text: 1473 shift:(-10,5)
  bar:1821 at: 1606 fontsize:S text: 1606 shift:(-10,5)
  bar:1836 at: 1858 fontsize:S text: 1858 shift:(-10,5)
  bar:1847 at: 1797 fontsize:S text: 1797 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 1893 fontsize:S text: 1893 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 1942 fontsize:S text: 1942 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 1979 fontsize:S text: 1979 shift:(-10,5)
  bar:1891 at: 2234 fontsize:S text: 2234 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2510 fontsize:S text: 2510 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2715 fontsize:S text: 2715 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2693 fontsize:S text: 2693 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2744 fontsize:S text: 2744 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2450 fontsize:S text: 2450 shift:(-10,5)
  bar:1946 at: 2310 fontsize:S text: 2310 shift:(-10,5)
  bar:1954 at: 2033 fontsize:S text: 2033 shift:(-10,5)
  bar:1962 at: 1727 fontsize:S text: 1727 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 1513 fontsize:S text: 1513 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 1330 fontsize:S text: 1330 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 1232 fontsize:S text: 1232 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 1221 fontsize:S text: 1221 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 1180 fontsize:S text: 1180 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 1184 fontsize:S text: 1184 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 1185 fontsize:S text: 1185 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 1138 fontsize:S text: 1138 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 1133 fontsize:S text: 1133 shift:(-10,5)


## Monumantoù ha traoù heverk
### Maner Sant-Kijao

ManereLannejennKerneMorbihan.JPG
Le château de Saint Quijeau en septembre 2009.JPG

### An iliz katolik er vourc'h

Lanvénégen Eglise Saint Conogan.JPG
IlizLannejenn01.JPG 

* Iliz-parrez *Sant Kognogan*.
### Chapelioù

ChapelSantUrloùLannejennKerneMorbihan01.JPG|Chapel *[[Gourloez|Sant-Urloù]]*
ChapelSantUrloù.JPG|Chapel *[[Gourloez|Sant-Urloù]]*
Lanvénégen Saint Urlo.JPG|Feunteun ha chapel *[[Gourloez|Sant-Urloù]]*
ChapelSantUrloùLannejennKerneMorbihan02.JPG|Chapel *[[Gourloez|Sant-Urloù]]*
ChapelSantJordLannejenn.JPG|Chapel *Sant-Jord*
Lanvénégen chapelle Saint Mélaine.jpg|Chapel *Sant-Melani*

* Chapel *[[Gourloez|Sant-Urloù]]*,  kantved,
* Chapel *Sant-Jord*, 
* Chapel *Sant-Melani*,
* Chapel *an Drinded* (mogerioù hepken),  kantved.
### Monumantoù ar re varv
* Monumant hollek ar re varv er vourc'h, e-tal an iliz katolik, Brezel-bed kentañ, Eil Brezel-bed, Brezel Aljeria; dioueliet e voe d'an 10 a viz Here 1924 . 
* Monumantoù re varv ar Rezistañs.

MonumantdarrefuzuilhetRozarchad.JPG|Monumant ar re fuzuilhet, Rozkev, d'ar 24 a viz Even 1944.
Monumantd'arrefuzuilhetRozarc'hadLannejenn01.JPG|Monumant ar re fuzuilhet, Roz ar C'had, d'ar 24 a viz Even 1944.
MonumantdarrelazhetBellevueBoutelLannejennKerneMorBihan.JPG|Monumant Boutel an tri den bet lazhet eno d'ar 7 a viz Gouere 1944.

## Melestradurezh
## Tud
* Erwan Evenou, emsaver politikel ha yezhel, skrivagnour; sevel a reas ur pikol tezenn a-zivout brezhoneg **Lannejenn**;
* Allain Maillard, beleg katolik, bet kondaonet d'ar galeoù evit bout kemeret perzh en Emsavadeg ar Bonedoù ruz. Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 outañ.
### Tud bet ganet eno
* François Louis Ulliac (1añ a viz Meurzh 1887), lazhet gant al lu gall p'edo o klask dizertiñ d'an 19 a viz Meurzh 1917 e Maroko. 
* Remi Derrien, skrivagner, kazetenner, aktour ha jubennour brezhonek, Ebrel 1946.
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
* Lannejenn war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù