William S. Burroughs

**William Seward Burroughs**, anvet dindan e anv pluenn 
**William S. Burroughs**, (5 a viz C’hwevrer 1914, Saint Louis - 2 a viz Eost 1997, Lawrence) a zo ur skrivagner amerikan.

Brudet eo dreist-holl evit e romantoù da bennsaoutiñ, enno mesket implij an drammoù, an darempredoù heñvelreizh hag an diarbennerezh. Ezel eus *Beat Generation* eo bet ivez, gant Jack Kerouac pe Allen Ginsberg. A-fet sevel skrid eo brudet evit bezañ ijinet an doare *cut-up* (bet ijinet gantañ ha gant Brion Gysin). *Cut-up* a dalvez sevel un destenn en ur implij tammoù testennoù didroc’het ha mesk-divesk, en ur implij zoken tamm testennoù skrivet gant skrivagnerien all.

## E vuhez

William Seward Burroughsa zo bet ganet en ur familh bourc’hizien. Mab-bihan da William Seward Burroughs (ijinour ar mekanik kontañ kentañ ha krouer *Burroughs Adding Machine Company*) eo. 
Mont a reas da skol John Burroughs hag eno e voe embannet e skrid kentañ (*Personal Magnetism*), e 1929. Mont a reas ivez da skol Los Alamos Ranch e Mec’hiko Nevez met n’en em blijas ket eno. Skarzhet e voe goude bezañ bet kavet o kemer ur meskaj klorin hag etanol gant ur skoliad all e Santa Fe. 
Mont a reas da skol-veur Harvard e 1932 evit tapout un aotreegezh war ar saozneg, e 1936 e voe diplomet. 
Goude-se e studias ar medisinerezh e Vienna hag e veajas en Europa. Eno e kejas gant ur vaouez yuzev, Ilse Kepper hec’h anv. Ne gare ket anezhi met koulskoude e timezjont, evit ma c’hallfe-hi tec’hout d’ar Stadoù-Unanet. Dispartiañ a rejont, met darempredoù mat a virjont memes tra.

## Beat Generation : ar penn-kentañ

E 1944 e vevas Burroughs gant Joan Vollmer en ur ranndi enni ivez Jack Kerouac hag e wreg kentañ, Edie Parker hec’h anv. D’ar mare-se e krogas Burroughs da dañva ar morfin.
E 1946 e timezas gant Joan. Ur mab a c’hanas e 1947 e Texas, William S. Burroughs Jr. e anv. Goude bezañ bet kudennoù gant ar polis abalamour d’an dramm e tec’has war-zu Mec’hiko. D’ar 6 a viz Gwengolo 1951, e-pad e veaj da Vec’hiko, e voe mezv Burroughs hag e lazhas Joan en ur dennañ en he fenn, pa oa-eñ o klask dreveziñ Gwilhom Tell. Tamallet e voe da Burroughs bezañ lazhet anezhi, chom a reas 13 devezh en toull-bac’h. Dont a reas e vreur d’e sikour, paeañ a reas ar boliserien koulz hag ar varnerien, ha Burroughs a voe dieubet. Rankout a reas mont bep Lun da di polis kêr Vec’hiko. Daleet ha daleet en-dro e voe ar prosez, Burroughs a brofitas evit skrivañ *Queer* ha goude ur pennad e tec’has war-zu ar Stadoù-Unanet. Goude marv Vollmer e tremenas ivz meur a viz o strañin e Amerika ar Su, o klask un dramm anvet yage. E 1953 e tremenas meur a viz gant e dud, e Palm Beach (Florida). Klask a reas kaout un darempred karantez gant Ginsberg met hemañ a nac’has, neuze e tivizas Burroughs mont da Roma. Goude-se ez eas betek Tanjer (Maroko). Eno e chomas meur a viz hag e skrivas *Interzone*. Distreiñ a reas d’ar Stadoù-Unanet met meur a gudenn a savas : darempredoù fall gant Ginsberg ha gant e dud, neuze e tistroas da Danger (miz Du 1954), e-lec’h m’en do muioc’h a frankiz hag e-lec’h ma oa digoust an dramm. Eno e chomas pevar bloaz, amzer dezhañ skrivañ *Naked Lunch* (Friko Noazh).

## Naked Lunch

Ginsberg ha Kerouac a zeuas da welout anezhañ e Tanjer e 1957 hag e sikourjont anezhañ da lakaat embann *Naked Lunch*. Tammoù eus a romant a voe embannet er c’helaouennoù *Black Mountain Review* ha *Chicago Review* e 1958. Buan e savas reuze abalamiur da zanvez ar skrid. A-benn ar fin e voe embannet penn-da-benn e 1959, hag e voe brudet buan a-walc’h er Stadoù-Unanet hag en Europa. Meur a brosez a voe aozet a-enep da *Naked Lunch* er Stadoù-Unanet (Massassuchetts ha stadoù all). Meur ne voe ket difennet al levr, peogwir ne soñjas ket ar varnerien e oa ul levr hudur anezhañ. Burroughs a implijas tammoù dornskridoù *Naked Lunch* chomet diembann hag e lakaas embann *The Soft Machine* (1961), *The Ticket That Exploded* (1962) ha *Nova Express* (1963). Er romantoù-se ec’h implijas stank ar *c’hut-up*.
Mont a reas Burroughs da Bariz e 1959. Buan e savas kudennoù pa voe harzet an torfedour saoz anvet Paul Lund, hag a roas anv Burroughs d’ar boliserien. Kejet en doa Burroughs gantañ e Tanjer. Dont a reas a-benn Burroughs d’en em dennañ memes tra hag embannet e voe *Naked Lunch* e Bro-C’hall er memes bloavezh, goude m’en defe Burroughs kaset tammoù anezhañ d’an embanner. An embannadur gallek a voe neuze disheñvel diouzh an hini saoznek, ha plijet-bras e voe Burroughs gant an dra-se. Gwirioù evit an embann er bed a-bezh a voe gwerzhet (dre *Grove Press*) ha Burroughs a implijas an 3 000 dollar a resevas evit prenañ dramm.

## E Londrez

E 1966 e kuitaas Burroughs Pariz evit mont da Londrez, gant ar pal paouez gant an dramm. Eno e chomas e-pad c’hwec’h vloaz, war-bouez un nebeud beajoù d’ar Stadoù-Unanet. E 1968 e labouras evel kazetenner gant Jean Genet, Terry Southern ha John Sack a-benn rentañ kont eus an *Democratic National Convention* (Emvod Broadel ar strollad Demokrat) evit ar gelaouenn *Esquire*. Mignon da Southern e oa Burroughs, hag asambles e klaskjont sevel ur film diwar *Naked Lunch* e 1972, met ne zeujont ket a-benn. Burroughs a lakaas embann *The Last Words of Dutch Schulz* e 1969 ha *The Wild Boys* e 1971. E-pad ur pennad e voe ezel Burroughs eus Iliz ar Skiantologiezh, met ne chomas ket pell enni. Reuz a savas etrezañ hag izili an iliz pa savas ur renta-kont eus ul levr anvet *Inside Scientology*. Lizheroù taer a eskemmjont er gelaouenn *Rolling Stone*.

## Distro d’ar Stadoù-Unanet

E 1974 e teuas a-benn Ginsberg da lakaat Burroughs da santiñ kelenn ar sevel-skrid (*creative writing*) e *City College New York*. Goude bezañ deuet a-benn da baouez gant an heroin e tilojas Burroughs da New York. Ur c’hwec’hmiziad e padas evel kelenner. Met fellout a rae dezhañ kaout peadra da vevañ, setu ma asantas bezañ kelenner e skol-veur Buffalo evit 15 0000 dollar ar c’hwec’hmiziad. Eno e kejas gant James Grauerholz hag a zeuas da vezañ e sekretour. Dedennet-bras e oa ivez Grauerholz gant ar sonerezh rock, hag a-drugarez dezhañ ec’h atersas Burroughs Jimmy Page evit ar gelaouenn *Crawdaddy* e 1975. Grauerholz a ginnigas ivez da Burroughs beajiñ er Stadoù-Unanet ha lenn e destennoù, ar pezh a rafe Burroughs e-pad an ugent vloaz da zont. e E 1976 e tivizas en em staliañ da vat er Stadoù-Unanet, hag e voe e darempred gant arzourien New York : Andy Warhol, Patti Smith, Lou Reed, Susan Sontag pe c’hoazh Dennis Hopper. Gant Grauerholz ha tud all e voe aozet *Nova Convention* etre an 30 a viz Du hag an 2 a viz Kerzu 1978, ur gouel arzoù liesseurt da lidañ oberenn Burroughs e oa. Ouzhpenn al lennadennoù gant Ginsberg ha re all e voe aozet abadennoù sonerezh gant Philip Glass, Deborah Harry, 
The B-52’s pe Suicide.
Etre 1981 ha 1987 ec’h embannas tri levr : *Cities of the Red Night* (1981), *The Place of Dead Roads* (1983) ha *The Western Lands* (1987). A-hed ar bloavezhioù 1980 ha 1990 e kendalc’has Burroughs da gemer heroin, evel ma lavar Grauerholz e-barzh *Last Words : The Finals Journals of William S. Burroughs*.

## Burroughs e Kansas

E 1981 e tilojas Burroughs da Lawrence (Kansas), hag eno e chomas betek fin e vuhez. A-drugarez da strivoù Ginsberg e voe degemeret e *American Academy and Institute of Arts and Letters* e 1983. Er bloavezhioù-se e oa deuet Burroughs da vezañ un ikonenn er bed undeground, hag e kenlabouras gant a bep seurt tud evel Bill Laswell, Throbbing Gristle, Sonic Youth, Nick Cave ha Tom Waits. E 1991 e teuas er-maez ar film *Naked Lunch*, sevenet gant David Cronenberg, ha gant asant Burroughs. Er bloavezhioù 1990 e krogas Burroughs da livañ taolennoù difetis : staliañ a rae bombezennoù ha podoù liv dirak al lien, hag e tenne warno gant ur bistolenn. Diskouezet e voe e oberennoù e New York. Mervel a reas Burroughs d’an oad a 83 bloaz d’an 2 a viz Eost 1997, abalamour da vougadur kigenn ar galon. Douaret e voe e bered Bellefontaine e Saint-Louis (Missouri). War e vez e c’haller lenn e anv hag :”American writer”.

## Oberenn William S. Burroughs

### Romantoù
* *Junkie * (1953) 
* *Queer* (skrivet e 1951-3; embannet e 1985) 
* *Naked Lunch* (1959) 
* *The Soft Machine* (1961) 
* *The Ticket That Exploded* (1962) 
* *Dead Fingers Talk* (1963) – tammoù *Naked Lunch*, *The Soft Machine* ha *The Ticket That Exploded* lakaet asambles a-benn sevel un oberenn nevez
* *Nova Express* (1964) 
* *The Last Words of Dutch Schultz* (1969) 
* *The Wild Boys: A Book Of The Dead* (1971) 
* *Port of Saints* (1973) 
* *Cities of the Red Night* (1981) 
* *The Place of Dead Roads* (1983)
* *The Western Lands* (1987) 
* *My Education: A Book of Dreams* (1995) 

### Nann-faltazi
* *The Job: Interviews with William S. Burroughs* (1969) (gant Daniel Odier)
* *Jack Kerouac* (1970) (gant Claude Pelieu)
* *The Electronic Revolution* (1971)
* *The Retreat Diaries* (1976) – adembannet diwezhatoc’h e-barzh *The Burroughs File*
* *Letters to Allen Ginsberg* 1953-1957 (1976)
* *Last Words: The Final Journals of William S. Burroughs* 
* *Everything Lost: The Latin American Notebook of William S. Burroughs*

### Istorioù ha romantoù berr
* *Valentine's Day Reading* (1965)
* *Time* (1965)
* *APO-33* (1966)
* *So Who Owns Death TV?* (1967)
* *The Dead Star* (1969)
* *Ali's Smile* (1971)
* *Mayfair Academy Series More or Less* (1973)
* *White Subway* (1973) – adembannet diwezhatoc’h e-barzh *The Burroughs File*
* *Exterminator!* (1973) (disheñvel diouzh al levr bet embannet e 1960 gant Brion Gysin)
* *The Book of Breething (pe "Ah Pook Is Here")* (1974)
* *Snack...* (1975)
* *Cobble Stone Gardens* (1976) – adembannet diwezhatoc’h e-barzh *The Burroughs File*
* *Blade Runner (a movie)* (1979) 
* *Dr. Benway* (1979)
* *Die Alten Filme* (*The Old Movies*) (1979) – adembannet diwezhatoc’h e-barzh *The Burroughs File*
* *Streets of Chance* (1981)
* *Early Routines* (1981)
* *Sinki's Sauna* (1982)
* *Ruski* (1984)
* *The Four Horsemen of the Apocalypse* (1984)
* *The Cat Inside* (1986)
* *The Whole Tamale* (1987-88)
* *Interzone* (1987) 
* *Tornado Alley* (1989)
* *Ghost of Chance* (1991) 
* *Seven Deadly Sins* (1992)
* *Paper Cloud; Thick Pages* (1992)

### Dastumadegoù
* *Roosevelt After Inauguration and Other Atrocities* (1965)
* *Ali's Smile/Naked Scientology* (1978)
* *Ah Pook is Here, Nova Express, Cities of the Red Night* (1981) 
* *The Burroughs File* (1984)
* *The Adding Machine: Collected Essays* (1985) 
* *Uncommon Quotes Vol. 1* (1989)
* *Selected Letters* (1993)
* *Burroughs Live : The Collected Interviews of William S. Burroughs, 1960-1997* (2000) 
* *The Letters of William S. Burroughs 1945-1959*
* *Word Virus : The William Burroughs Reader* (1998) 

### Kenlabour
* *And the Hippos Were Boiled in Their Tanks* (1945 – da zont er-maez e miz Du 2008) (gant Jack Kerouac)
* *Minutes To Go* (1960) (gant Sinclair Beilles, Gregory Corso ha Brion Gysin)
* *The Exterminator* (1960) (gant Brion Gysin)
* *The Yage Letters* (1963) (gant Allen Ginsberg)
* *Brion Gysin Let the Mice In* (1973) (gant Brion Gysin)
* *Sidetripping* (1975) (gant Charles Gatewood)
* *Colloque de Tangier* (1976) (gant Brion Gysin)
* *The Third Mind* (1977) (gant Brion Gysin)
* *Colloque de Tangier Vol. 2* (1979) (gany Brion Gysin ha Gérard-Georges Lemaire)
* *Apocalypse* (1988) (gant Keith Haring)

### Sinema
* *The Final Academy Documents* – (gant Brion Gyson, Antony Balch, John Giorno ha re all). The Final Academy a zo un dro er Rouantelezh-Unanet e 1982, aozet gant David Dawson, Roger Ely ha Genesis P-Orridge. 
Burroughs a c’hoari er film Drugstore Cowboy.
Kenlabouret en deus ivez evit sevel an teulfilm *Words of Advice: William S. Burroughs On the Road* (2007).

### Enrolladennoù
* *Call Me Burroughs* (1965) - The English Bookshop, Paris (adembannet e 1995 gant Rhino Records)
* *The Nova Convention* (1979) gant Burroughs ha tud all Systems 
* *Nothing Here Now But The Recordings* (1981) gant Brion Gysin, Industrial Records 
* *You're the Guy I Want to Share My Money With* (1981) gant John Giorno ha Laurie Anderson 
* *Poetry in Motion*, (1982) 
* *Mister Heartbreak*, (1984) gant Laurie Anderson 
* *Home of the Brave*, (1986) gant Laurie Anderson
* *UnCommon Quotes*, (1986) – Enrollet e-pad *Caravan of Dreams*, (11 a viz Gwengolo 1986 )
* *Smack my Crack* (1987) gant Tom Waits hag arzourien all
* *Like A Girl I Want To Keep Coming*, (1989) gant John Giorno
* *Seven Souls*, (1989) gant *Material* - Burroughs a genlabouras gant Bill Laswell, advesket e 1998 (*The Road to the Western Lands*)
* *Dead City Radio*, (1990)
* *The "Priest" they called him*, (1992) - Burroughs a gomz ha Kurt Cobain a son gitar
* *Break Through In Grey Room*, (1992) – Dastumadeg lennadennoù ha cut-up - Sub Rosa Records
* "Just One Fix", (1992), pladenn *Psalm 69* gant ar strollad Ministry, golo ar bladenn gant Burroughs
* *The Black Rider*, (1992) – Sonerezh savet gant Tom Waits ha Robert Wilson
* *Spare Ass Annie and Other Tales*, (1993) - Island Records (gant Disposable Heroes of Hiphoprisy)
* "Words Of Advice", pladenn Hallucination Engine gant ar strollad *Material*, (1994) 
* *The Elvis of Letters*, (1995) gant Gus van Sant
* *10%: File under Burroughs* (1996) - 2 CD
" **Songs in the Key of X’', (1996) ha *In Time: The Best of R.E.M. 1988-2003*, pladenn bonus (2003) – Mouezh Burroughs a glever war sonerezh-benveg “Star Me Kitten”[[R.E.M.]] 
* *Stoned Immaculate: The Music of the Doors'' (2000) - Burroughs a lenn barzhonegoù Jim Morrison, sonerezh gant The Doors