open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villa

**Villa** zo ur ger italianek (*ville* el liester) ha spagnolek (*[[villas]]* el liester) hag a gaver stank en anvioù-lec'hioù en div yezh-se.

## Tier
###### 
En Italia, ur *villa* zo ur genkiz pe ur palez.
;♦ *[[Villa romana|Ville romane]]*
Kenkizoù roman en Henamzer.
*Villa Adriana e Tivoli
*Villa Mondragone
*Villa veneta, e Veneto
*Ville palladiane
*Villa Piovene
*Villa Godi
;♦ *[[Ville medicee]]*
Palezioù war ar maez savet gant an Tiegezh Medici en-dro da gêr Firenze adalek ar .
*palezioù e kêr Roma :
**ar Villa Borghese ;
**ar Villa Farnesina ;
**ar Villa Medici.
### Broioù all
;
*Soziokulturelles Zentrum "Die Villa", ur greizenn sevenadurel Leipzig
;
*Villa Magdalen pe Ker Magdalen, lesanvet "ar Minared", e Benoded
*Villa Eugénie e Dinarzh
;
*Getty Villa, e Kalifornia

## Lec'hioù
### 

### 
*Villarrica, kumun er rannvro IX, Araucanía
### 

### 
*Villa de Gracia, karter e Barcelona
### 
*Proviñs Villa Clara
### 
*Villa de Álvarez
### 
; Anvioù meur a gumun : 

;
*Villa de Otura,  e proviñs Granada
*Villablanca,  e proviñs Huelva
*Villacarrillo, ,  e proviñs Jaén
*Villaluenga del Rosario
*Villamartín
*Villamena,  e proviñs Granada. 

;
*Villanúa
;
*Villa, parrez e Corvera
*Villa, parrez en Illas

;
*Villa del Campo, e proviñs Cáceres;
*Villa del Rey Cáceres
*Villagonzalo

;
*Villa de Mazo e proviñs Santa Cruz de Tenerife.

;
*Villacarriedo
*Villaescusa (Kantabria)
*Villafufre
----------------
;

;
*e proviñs Albacete
:*Villa de Ves
:*Villalgordo del Júcar
:*Villamalea
:*Villapalacios 
:*Villarrobledo
:*Villatoya
:*Villavaliente
:*Villaverde de Guadalimar

*e proviñs Toledo
:*Villacañas
:*Villafranca de los Caballeros 
:*Villaluenga de la Sagra
:*Villamiel de Toledo
:*Villaminaya
:*Villamuelas
:*Villanueva de Alcardete 
:*Villanueva de Bogas
:*Villarejo de Montalbán
:*Villarrubia de Santiago
:*Villaseca de la Sagra
:*Villasequilla
:*Villatobas

### 
*Villarrica, kêr e departamant Guairá;
*Villa Hayes, kêr
### 
*Bella Villa, kêr e Missouri
### 
*Villa del Cerro, karter e Montevideo. 
*Villa Soriano, bourk e departamant Soriano.

## Tud
*Alexander de Villa Dei, anavezet e galleg evel Alexandre de Villedieu
*Pancho Villa (1878-1923) dispac'her mec'hikan
*David Villa (1981-) melldroader spagnol

## Levr
**Villa*, un arnodskrid gant an tisavour italian Leon Battista Alberti er XIV kantved.

## Traoù all
**villa* zo gloan e finneg
**villa* zo ur spesad gwenan
*Aston Villa FC, ur c'hlub melldroad saoz
*Villarreal CF, ur c'hlub melldroad spagnol

## Pennadoù kar
*Kenkiz
*Villar
*Villas
*Vila
*Vilas
*Ville
*Villafranca
*Ker
Mathieu Bouyer

**Mathieu Bouyer** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 17 a viz Genver 1987 e Naoned. C'hoari a ra evel kreizer e Trélissac FC e CFA. Dibabet eo bet e 2010 gant skipailh Breizh evit kemer perzh e Corsica Cup.

## Kluboù

* 2002-2007. Kreizenn stummañ 
* 2007-2008. Racing Club de Ferrol
* 2008-2009. SD Lemona
* 2009-2010. Barakaldo CF
* 2010-2015. Trélissac FC

## Skipailh Breizh
Julien Féret

**Julien Féret** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 5 a viz Even 1982 e Sant-Brieg. Kreizer eo e Caen. Dibabet gant skipailh Breizh evit Corsica Cup 2010, n'en deus c'hoariet nemet ar c'hrogad kentañ a-enep Korsika.

## Kluboù

* 2000.Stad Sant-Brieg
* 2000-2003. 
* 2003-2004. AS Cherbourg
* 2004-2005. 
* 2005-2008. 
* 2008-2011. 
* 2011-2014. 
* 2014-2018. 
* 2018-2019. 

## Skipailh Breizh
Sergei Eisenstein

**Sergei Mic'hailovitch Eisenstein** (e ruseg:Сергей Михайлович Эйзенштейн), ganet e Riga (Latvia) d'an 22 a viz Genver 1898 ha marvet d'an 11 a viz C'hwevrer 1948 e Moskva, Rusia (Unaniezh Soviedel), a oa ur filmaozer eus an Unaniezh Soviedel.

## Roll filmoù
* 1924 : *[[Statcha]]* (*an harz-labour*)
* 1925 : *Bronenosets Potyomkin* (*[[Al lestr-hobregonet Potyomkin]]*)
* 1927 : *[[Oktyabr': Desyat' dney kotorye potryasli mir]]* (*Miz Du: Dek devezh hag a horjellas ar bed*)
* 1929 : *[[Staroye i novoye]]* (*Al linenn hollek*)
* 1933 : *[[Que Viva Mexico !]]* diechu
* 1935 : *[[Bezhin lug]]* (*Prad Bejin*) ; diechu ha distrujet (Adsavet ez eus bet un daore)
* 1938 : *[[Aleksandr Nevskiy (film)|Aleksandr Nevskiy]]*
* 1944-1946 : *[[Ivan Grozniy (film)|Ivan Grozniy]]* (e teir lodenn; an hini diwezhañ diechu)
Villas

**Villas** zo un anv-lec'h spagnolek 

## Orin
Furm lies an anv Villa eo.  A-wechoù avat e seblant dont eus berradur *Villares*. 

## Lec'hioù
### 
; kumunioù
* Villasbuenas,  e proviñs Salamanca
* Villasbuenas de Gata
* Villas de la Ventosa, e proviñs Cuenca
* Villas palladianas 
* Villasdardo, e proviñs Salamanca
* Las Tres Villas, ur gumun en Andalouzia 
* La Hermandad de las Cuatro Villas 
* Cinco Villas, anv meur a lec'h
* Castillo Siete Villas
* Benalúa de las Villas
;rannvro
* Las Villas, ur rannvro naturel en Andalouzia

### 
* Saint-Julien-les-Villas
* Ségur-les-Villas

## Tud

* Villas Boas, anv meur a zen
* Thais Villas 
* Violetta Villas (1938-), kanerez polonat

## Pennadoù kar
* Villa
* Vila
* Vilas
* Ville
* Ker
Louis Armstrong

**Louis Daniel Armstrong** (4 a viz Eost 1901 e New Orleans (SUA) - 6 a viz Gouere 1971 e Corona, Queens, New York City (SUA)) a oa un trompilher hag ur c'haner stadunanat.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1903

Kentañ **[[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]** a voe redet e 1903, eus ar 1añ a viz Gouere d'an 19. 

Aozet e oa gant ar gazetenn *[[L'Auto]]*, deuet da vezañ *[[L'Équipe]]* an deiz a hiziv. C'hwec'h tennad-hent (2 428 km) a oa bet, ha gounezet e voe ar redadeg gant ar marc'hhouarner gall Maurice Garin (en ur ober 94e 33' 14", 25,607 km/e e dizh keitat), bet ranket da eil ha trede ar rederien c'hall Lucien Pothier ha Fernand Augereau.

Aet e oa bet ar maout gant Maurice Garin da-geñver ar 1 tennad-hent (Montgeron-Lyon), ar 5 tennad-hent (Bourdel-Naoned) hag ar 6 ha diwezhañ tennad-hent (Naoned-Pariz).

Gounezet e oa bet an eil (Lyon-Marselha) hag an 3de tennad-hent (Marselha-Toloza) gant ar reder gall Hippolyte Aucouturier...daoust dezhañ bezañ dilezet ar redadeg e-kerzh ar 1 tennad-hent, e-kichen Lapalisse ! Aotreet e veze d'an ampoent ha ne voe ket lakaet e anv er renkadur hollek avat.

Gounezet e oa bet ar 4re tennad-hent (Toloza-Bourdel) gant ar reder suis Charles Laeser.

E degouezh Sportva ar Briñsed e oa bet degemeret nemet 21 reder diwar an 79 o devoa lakaet o anv, bet tapet al *[[letern ruz]]* gant Arsène Millocheau, erruet 64e 57' 08 war-lerc'h ar gounideg. *« Ar pep pouezusañ..., n'eo ket gounit, kemer perzh ne lâran ket »* a vo lâret gant Pierre de Coubertin d'ar 24 a viz Gouere 1908...
## Tennadoù-hent e Breizh
* 13 a viz Gouere : 5 hag 2 diwezhañ tennad-hent etre Bourdel (Gironde) ha Naoned ; trec'h eo Maurice Garin .
* 18 a viz Gouere : loc'het ar 6 ha diwezhañ tennad-hent etre Naoned ha Pariz.

## Renkadurioù

## Pennad kar
* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
Anthony Le Gall

**Anthony Le Gall** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1985 e Montroulez. Dibabet eo bet gant skipailh Breizh e 2010 evit kemer perzh e Corsica Cup. Tager eo e Angoulême CFC. 

## Kluboù

* betek 2007. Kreizenn stummañ 
* 2007-2010. 
* 2010-2011. Impact de Montréal
* 2012-2012. US Konk-Kerne
* 2012-2015. Angoulême CFC

## Skipailh Breizh
Ville medicee

Ar **Ville medicee** zo palezioù savet gant an Tiegezh Medici en-dro da gêr Firenze adalek ar XIVvet kantved.

### Ar re bennañ

# Villa Medicea del Trebbio (kreiz ar XIVvet kantved - 1738)
# Villa Medicea di Cafaggiolo (kreiz ar XIVvet kantved - 1738)
# Villa medicea di Careggi (1417 - 1738)
# Villa Medicea di Fiesole (1450 - 1671)
# Villa medicea di Poggio a Caiano (1470 - 1738)
# Villa medicea di Castello (1480 - 1738)
# Villa medicea di Mezzomonte (1480 - 1482 e 1629 - 1644)
# Villa medicea La Petraia (hanterenn gentañ ar XVIvet kantved - 1738)
# Villa medicea di Camugliano (war-dro 1530 - 1615)
# Villa Medicea di Cerreto Guidi (1555 - 1738)
# Villa medicea di Poggio Imperiale (1565 - 1738)
# Villa medicea di Pratolino (1568 - 1738)
# Villa medicea di Lappeggi (1569 - 1738)
# Villa medicea dell'Ambrogiana (1574 - 1738)
# Villa medicea La Magia (1583 - 1738)
# Villa medicea di Artimino (1596 - 1738)

## Re all a bouez

# Villa medicea di Collesalvetti (a-raok 1464 - 1738)
# Villa medicea di Agnano (1486 - 1498)
# Villa di Arena Metato (1563 circa - 1738)
# Villa di Spedaletto (1486 - 1492)
# Villa medicea di Stabbia (1548 - 1738)
# Villa medicea della Topaia (1550 circa - 1738)
# Villa medicea di Seravezza (1560 - 1738)
# Villa medicea di Marignolle (1560 - 1621)
# Villa medicea di Lilliano (1584 - 1738)
# Villa medicea di Coltano (1586 - 1738)
# Villa medicea di Montevettolini (1595 circa - 1738)

## Skeudennaoueg

File:Villa di cafaggiolo 02.JPG|Villa di Cafaggiolo
File:Villa di careggi 02.JPG|Villa di Careggi
File:Villa Medici a Fiesole 1.jpg|Villa Medici a Fiesole
File:Villa Castello Florence Apr 2008 (37).JPG|Villa di Castello
File:Image-Villa La Petraia Apr 2008 P.JPG|La Petraia
File:Villa di Poggio a Caiano,1.JPG|Villa di Poggio a Caiano
File:Villa 100 camini.jpg|Villa di Artimino
File:Villa Medicea Ambrogiana.jpg|L'Ambrogiana
File:Appennino.jpg|L*'Appennino*, Parco di Pratolino
File:Villa di Marignolle.jpg|Villa di Marignolle
File:Villalilliano.jpg|Villa di Lilliano
File::Palazzomediceoseravezza.JPG|Palazzo Mediceo di Seravezza
File:Villa di agnano 01.JPG|Villa di Agnano
File:Villa medicea di arena metato 01.JPG|Villa di Arena Metato
File:Villa di coltano 00.JPG|Villa di Coltano
File:Foto camugliano.jpg|Villa di Camugliano
File:Collesalvetti, villa medicea 04.JPG|Villa di Collesalvetti
Ville palladiane

Ar **Ville palladiane** zo palezioù savet e Veneto , en Italia, gant an tisavour Andrea Palladio, er XVIvet kantved, ha darn anezho zo dindan gwarez an UNESCO. E proviñs Vicenza emañ an darn vrasañ anezho.

## Ar ''Ville'' gwarezet
24 zo anezho:

* Villa Almerico Capra, detta La Rotonda (Vicenza)
* Villa Gazzotti Grimani (Vicenza località Bertesina)
* Villa Angarano, conosciuta anche come Villa Bianchi Michiel (Bassano del Grappa, e proviñs Vicenza, 
* Villa Caldogno (Caldogno, proviñs Vicenza )
* Villa Chiericati (Vancimuglio di Grumolo delle Abbadesse, proviñs Vicenza)
* Villa Forni Cerato (Montecchio Precalcino, proviñs Vicenza)
* Villa Godi (Lonedo di Lugo di Vicenza, proviñs Vicenza )
* Villa Pisani (Bagnolo di Lonigo, proviñs Vicenza )
* Villa Pojana (Pojana Maggiore, proviñs Vicenza )
* Villa Saraceno (Agugliaro, proviñs Vicenza )
* Villa Thiene (Quinto Vicentino, proviñs Vicenza )
* Villa Trissino (Meledo di Sarego, proviñs Vicenza )
* Villa Trissino (Vicenza, località Cricoli)
* Villa Valmarana (Lisiera di Bolzano Vicentino, proviñs Vicenza )
* Villa Valmarana (Vigardolo di Monticello Conte Otto, proviñs Vicenza)
* Villa Piovene (Lugo di Vicenza, proviñs Vicenza)
* Villa Badoer, detta La Badoera (Fratta Polesine, proviñs Rovigo)
* Villa Barbaro (Maser, proviñs Treviso)
* Villa Emo (Vedelago, proviñs Treviso)
* Villa Zeno (Cessalto, proviñs Treviso)
* Villa Foscari, detta La Malcontenta (Mira, proviñs Venezia)
* Villa Pisani (Montagnana, proviñs Padova)
* Villa Cornaro (Piombino Dese, proviñs Padova)
* Villa Serego (Santa Sofia di Pedemonte di San Pietro in Cariano, e proviñs Verona)

### ''Ville'' all
Re all zo ha n'int ket gwarezet gant an UNESCO:
* Villa Thiene (Cicogna di Villafranca Padovana), incompiuta, costruita solo una barchessa
* Villa Repeta (Campiglia dei Berici), distrutta da un incendio e ricostruita in altra foggia
* Villa Porto (Molina di Malo), incompiuta
* Villa Porto (Vivaro di Dueville), di incerta attribuzione anche se tradizionalmente attribuita a Palladio
* Villa Contarini (Piazzola sul Brenta), il cui primo nucleo è probabilmente di Palladio
* Villa Arnaldi (Sarego), incompiuta

## Notennoù

## Pennad kar
*Villa
Reggae

**Reggae** a reer eus doare sonerezh brudetañ Jamaika. Hiziv an deiz eo brudet er bed a-bezh : ouzhpenn bezañ ul luskad sonerezh ez eo ur sevenadur dibar. Peurliesañ e vez liammet ar reggae ouzh al luskad Rastafari, hag a zo ivez a orin eus Jamaika. Hiziv an deiz ez eo deuet da vezañ ur sonerezh hollvedel, evel m'en doa c'hoantaet Bob Marley.

## Orin ar reggae
E dibenn ar bloavezhioù 1960 eo bet krouet ar **reggae** diwar meur a seurt sonerezh all : emdroadur ar ska hag ar rocksteady, hag ivez sonerezh an inizi Karib (mento ha calypso). Ennañ ez kaver ivez levezon ar Rhythm and blues, ar jazz hag ar soul music (d'ar mare-se e oa diouzh ar c'hiz sonerezh SUA e Jamaika). Hag ivez levezon sonereh Afrika, hini al luskad rasta hag ar c'hanaouennoù nyabinghi, ma'z implijer taboulinoù 'vez implijet ivez e lidoù Burru.

## Emdroadur ar reggae
Kerkent ha krouet e Jamaika e kemmas ar reggae :
Giz ar Rocksteady, a oa anezhañ a-raok ar reggae, a echuas e 1968
* 1968 - 1970 : **early reggae** : lusk prim, diwar levezon ar sonerezh mento, perzh bras gant ar gitar boud
* 1970 - 1976 : **one-drop** : lusk kreiz, dastalm gorrekoc'h ar sklattaboulin war an 3de pred 
* 1977 - 1980 : **rockers** pe **stepper** gant 4 fred lusket gant an taboulinoù, ha nerzh gant lusk ar sklattaboulin 
* 1981 : **early dancehall** pe **rub-a-dub** : lusk gorrek, perzh bras gant ar gitar boud hag an taboulinoù (toumpiell er pred kentañ ha sklattaboulin en 3de hini)
* 1985 : **early digital** : dastalm prim, savet penn-da-benn gant binvioù elektronek
Villa veneta

Ar **[[villa]] veneta** zo un ti pinvideien e Republik Venezia en douaroù anvet *[[Domini di Terraferma]]* adalek dibenn ar XVvet kantved betek an XIXvet kantved. Er c'heid amzer-hont e voe savet ouzhpenn 5000 *ville venete* hag a zo bet miret an darn vrasañ anezho ha gwarezet gant an Istituto Regionale Ville Venete evit lod, pe ar rannvro Veneto pe darn gant rannvro Friuli-Venezia Giulia.

Er XVIvet kantved, gant Andrea Palladio, e voe savet un doare kenkizoù hag a zo bet anvet villa palladiana, gwarezet hiziv gant an UNESCO evel Glad an Denelezh.

## Istor

## Notennoù


## Levrlennadur
* Gianfranco Scarpari, *Le ville venete*, Roma, Newton Compton, 2007 (1980).

## Pennadoù kar
* Barchessa
* Villa
* Ville palladiane
Anthony Robic

**Anthony Robic** a zo ur c'hoarier mell-droad ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1986 e Marselha. Kreizer eo en FC Lucciana abaoe 2024. Dibabet eo bet gant skipailh Breizh e 2010 abalamour d'e orin breizhat.

## Kluboù
* 2003-2006. Kreizenn stummañ 
* 2006-2007. 
* 2007-2009. 
* 2009-2011. FC Martigues
* 2011-2012. SO Romorantin
* 2012-2013. 
* 2013-2015. 
* 2015-2019. 
* 2019-2020. 
* 2020-2023. 
* 2023-2024. Borgo
* 2024-. FC Lucciana

## Skipailh Breizh
Vilafranca

**Vilafranca** zo un anv a gaver er broioù katalanek hag okitanek.

#### 
*Vilafranca, kumun er Ports, e Kumuniezh Valencia, a vez lavaret a-wechoù Vilafranca del Maestrat anezhi, ha Villafranca del Cid e spagnoleg
*Vilafranca de Bonany e Mallorca
*Vilafranca del Penedès, en Alt Penedès, e proviñs Barcelona
*Vilafranca de Conflent (*Villefranche-de-Conflent* e galleg), kumun e Conflent (Katalonia an Norzh)
*Vilafranca de Joval, e kumun Clariana de Cardener (Solsonès)

#### 
Troet eo bet an anv okitanek Vilafranca e galleg, ha n'eus nemet an anvioù gallek a zo ofisiel: 
*Vilafranca de Lauragués, anv okitanek *Villefranche-de-Lauragais*, en Haute-Garonne 
*Vilafranca de Mar, anv okitanek *Villefranche-sur-Mer*, en Alpes-Maritimes 
*Vilafranca d'Albigés, anv okitanek *Villefranche-d'Albigeois*, e Tarn
*Vilafranca d'Alèir, anv okitanek *Villefranche-d'Allier*, en Allier
*Vilafranca d'Astarac, anv okitanek *Villefranche*, e Gers
*Vilafranca lo Castèl, anv okitanek *Villefranche-le-Château*, e Drôme
*Vilafranca de Queyran, anv okitanek *Villefranche-du-Queyran*, e Lot-et-Garonne
*Vilafranca de Roergue, anv okitanek *Villefranche-de-Rouergue*, en Aveyron
*Vilafranca (Las Salas), anv okitanek *Villefranche-de-Panat*, en Aveyron

#### 
### [[León]]
*Vilafranca do Bierzo, kumun eus León, e Spagn, ma komzer galizeg.

## Pennadoù kar
*Vilafranca zo bet gallekaet gant Bro-C'hall e Villefranche
*Freyburg, an anv par en alamaneg, gallekaet gant Bro-C'hall e Fribourg
*Vila Franca, an anv par e portugaleg
*Villafranca, an anv par e spagnoleg hag italianeg
*Villefranque
*Milafranga
Cédric Le Hénaff

**Cédric Le Hénaff** a oa ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'an 19 a viz Ebrel 1984 e Brest. E 2010 eo bet dibabet evit c'hoari Corsica Cup dindan roched skipailh Breizh. Daoust dezhañ bezañ eilc'hoarier e plantas ar pal a roas an trec'h da Vreizh a-enep Togo e-pad ar c'hrogad evit an trede flas.

## Kluboù

* 2005-2006. Stad Plabenneg
* 2006-2007. 
* 2007-2009. 
* 2009-2010. AS Beauvais Oise
* 2010-2012. Stad Plabenneg

## Skipailh Breizh
Satyajit Ray

**Satyajit Ray** (সত্যজিত রায় e bengaleg), ganet d'an 2 a viz Mae 1921 e Kolkata, marvet d'an 23 a viz Ebrel 1992 e Kolkata ivez, a zo ur saver-filmoù, ur skrivagner hag ur sonaozour bengalat.

## E brezhoneg
* *Skrapadenn ar paotr a zalc'he koun eus e vuhez kent*, troidigezh gant Yann Varc'h Thorel, An Alarc'h Embannadurioù ISBN 2-916835-00-6

## Liammoù diavaez
*  Satyajitray.org
Euredoù Susa

**Euredoù Susa** zo euredoù a voe aozet gant Alesant Makedonia e 324 kent JK ha lidet war an ton bras e Susa, e Pers, e-pad pemp devezh.
 
Fellout a rae moarvat da Alesant unaniñ pobloù Makedonia ha Pers pa gemeras gwreg e-touez ar Persezed, ha pa lakaas e ofiserien d'ober eveltañ gant maouezed pers all. 
Dimezet e oa Alesant da Roxana dija, met aotre a oa da gaout meur a wreg hervez gizioù Makedonia ha Pers. Dimeziñ a reas da Stateira (a vez lavaret *Barsine* anezhi, met n'eo ket ar Barsine a oa gwreg da Memnon), merc'h henañ ar roue Darius, hag ivez, gouez da Aristobulus Kassandreia, d'ur vaouez all ouzhpenn, Parysatis, merc'h yaouankañ ar roue kent, Artaxerxes III Pers. 
Da Hephaestion e roas Drypetis, merc'h ivez d'ar roue Darius, ha c'hoar d'e bried nevez, rak fellout a rae dezhañ kaout bugale Hephaestion da nized. 
Da Seleucus e roas merc'h Spitamenes, a oa eus Baktria (evel e wreg kentañ Roxana), ha d'e gompagnuned all, merc'hed uhelidi all, Meded pe Bersed, moarvat. 

Pevar-ugent a oa anezho en holl.

Lidet e voe an euredoù en doare pers. Kadorioù a oa lakaet evit ar wazed nevez hervez o renk. Goude ar banneoù a enor e teuas ar plac'hed nevez da azezañ e-kichen o gwazed a gemeras o dorn da bokat dezhe. 

Ar roue Alesant a voe dimezet da gentañ, rak pep eured a voe graet en hevelep doare, ha diskouez a reas evel-se bezañ tost d'e gompagnuned ofiserien. Goude ez eas ar wazed gant pep a wreg d'ar gêr. Da bep hini e voe roet douaroù gant Alesant. Urzh a roas ar roue ma vije dastumet anvioù gwazed Makedonia a oa dimezet da verc'hed Pers ha kavet e voe e oa un 10 000 anezhe. D'an holl re-se e roas profoù.
Dre zimeziñ merc'hed Darius hag Artaxerxes en em lakae Alesant da Bers evelte, hag e kreñvae e harpoù. Gallout a rae lavarout e oa mab ha hêr reizh d'an daou roue pers. Ouzhpenn-se en doa c'hoant da enoriñ Hephaestion ha d'ober ur breur-kaer anezhañ.
Anime

***Anime*** (japaneg アニメ), diwar *animēshon* (アニメーション) eo anv hollek an tresadennoù-bev – filmoù ha stiradoù – a vez savet e Japan.
アニメーション *Animēshon* a vez lavaret gant filmaozerien Japan, diwar ar saozneg pe ar galleg *animation*, "blivadur". *Japanim* pe *japanimation* a lavarer ivez.

*Manga eiga* (film manga) a veze implijet da envel an tresadennoù-bev a zo diazezet war mangaoù.
Ledanoc'h eo ster *anime*, a dalvez da envel ivez ar stiradoù hag ar filmoù blivet ha n'int ket diazezet war mangaoù.

### Seurtoù ''anime''
Meur a seurt *anime* a zo.
* Ar stiradoù, a vez skignet er skinwel. War-dro 20 munutenn e pad pep pennad peurliesañ, an niver a bennadoù o vezañ kemm-digemm avat. 
* An *[[Original Video Animation]] (OAV)*, a zo *anime* da vezañ gwerzhet e video. A-fet teknik ez int gwelloc'h evit ar stiradoù : muioc'h a amzer evit o sevel, budjedoù brasoc'h.
* Ar filmoù, a vez diskouezet er salioù sinema, gant budjedoù brasoc'h c'hoazh.

### Geriaoueg
Geriaoueg saoznek ar sinema a vez implijet ivez gant ar dud a sav *anime*. 
* *[[Filler (anime)|Filler]]* : pennad dibar, e diavaez ar manga orin. 
* *[[Prequel]]* : pennad produet goude ar rummad pennañ, met diwar-benn un istor kent. 
* *[[Sequel]]* : heuliad un istor kent.

## Notennoù

## Liammoù diavaez

* ''Anime News Network'' 
## Levrlennadur
* Schodt, Frederik L. (1996), *Dreamland Japan: Writings on Modern Manga*, Stone Bridge Press, ISBN 978-1-880656-23-5 
* Schodt, Frederik L. (1997), *Manga! Manga! - The World of Japanese Comics*, Kodansha International, ISBN 978-0-87011-752-7  
* Levi, Antonia (1998), *Samurai from Outer Space: Understanding Japanese Animation*, Carus Publishing, ISBN 978-0-8126-9332-4  
* Poitras, Gilles (1998), *Anime Companion - What's Japanese in Japanese animation ?*, Stone Bridge Press, ISBN 1-880656-32-9  
* Drazen, Patrick (2002), *Anime Explosion! - The What? Why? & Wow! of Japanese Animation*, Stone Bridge Press, ISBN 978-1-880656-72-3 
* Cavallaro, Dani (2007), *Anime Intersections - Tradition and Innovation in Theme and Technique*, McFarland & Co, ISBN 978-0-7864-3234-9 
* Lent, John A. (2001), *Animation in Asia and the Pacific*, Indiana University Press, ISBN 978-0-253-34035-1
Patatez

Ar **patatez**, pe **avaloù-douar**, a zo torzhelloù mat da zebriñ ar blantenn eus ar spesad *Solanum tuberosum*, eus kerentiad ar Solanaceae. Graet e vez gant an anv-se koulz evit ar blantenn ("plant patatez") hag evit he zorzhelloù a vez debret evel legumaj.

Bro orin ar patatez eo Amerika ar Su (aridennad an Andoù).

## An anvioù
E brezhoneg e vez lavaret koulz **patatez** hag **avaloù-douar**. An eil a vez kavet kentoc'h eus tu norzh ar vro hag egile er su, met kenvevañ a ra an daou anv e gwirionez. Ar stumm **pato** (/pa'toˑ/) a vez klevet e Kernev-Uhel, ha betek e Plougonven, e Treger.

## Rummadoù
*Ar re abred: a vo tennet 90 devezh well-wazh goude dezho bezañ bet hadet
*Ar re damabred: a vo tennet a-raok 110 devezh goude dezho bezañ bet hadet.
*Ar re damdiwezhat: a chomo 120 devezh en douar.
*Ar re diwezhat: a chomo etre 120 ha 140 devezh en douar a-raok na vo torret an erv warne. Mat e vezont da viret.

An daou seurt kentañ, abred ha damabred, a vez tennet pa grog ar c'horz anezho da grazañ, e-tro 110 devezh .

Ar patatez prim a vez tennet a-raok dezho mont en o azv, pa gomañs o c'horz dont melen. Tud zo a gav mat ar frouezh pe al legumaj pa ne vezont ket en o ment pe en o blaz c'hoazh. Gwelloc'h e vijent. Seul vihanoc'h, seul welloc'h, emezo. 

Adalek 120 devezh bet en douar e vez graet *avaloù nevez* eus ar re gentañ a vez tennet. Troc'hañ a ra an nen ar c'horz warne an aliesañ evit ma chomint un tamm c'hoazh. Goude-se e vez graet *avaloù douar diwezhat* eus a re a vo miret un nebeud mizvezhioù e freskijenn ar c'hav teñval, dre ma vint debret, nepell diouzh ar boutailhadoù gwin ruz (dre ma vint divontet d'o zro).

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez
* kartenn Atlas yezhoniel Breizh-Izel ar ger "patatez".
*
Pierre Goaziou

**Pierre Goaziou** a zo ur c'hoarier mell-droad ganet d'ar 25 a viz Genver 1983 e Marselha. Dibabet eo bet gant skipailh Breizh e 2010 abalamour d'e orinoù breizhat..

## Kluboù

* 2008-2009. FC Sète 34
* 2009-2010. CS Louhans-Cuiseaux
* 2010-2012. AS Beauvais Oise
* 2012-2014. Paris FC

## Skipailh Breizh
Olivier Guégan

**Olivier Guégan** a oa ur c'hoarier mell-droad ganet d'ar 24 a viz Eost 1972 e Longjumeau (Essonne). Rasteller a oa. Kabiten skipailh Breizh a voe eus 2008 betek 2010. Plantañ a reas ur pal evit e grogad diwezhañ e Mae 2010, gant skipailh Breizh a-enep Togo. 

## Kluboù

* 1991-1994. 
* 1994-1995. ES Viry-Châtillon
* 1995-1998. US Lusitanos Saint-Maur
* 1998-2000. Paris FC
* 2000-2001. 
* 2001-2004. 
* 2004-2009. 
* 2009-2010. 

## Skipailh Breizh
Villefranque

**Villefranque** zo un anv-lec'h gallek, deuet eus an anv okitanek Vilafranca, kar d'an anv gallek all Villefranche.

## Kumunioù gall
Div gumun c'hall zo en anv-se :
* *Villefranque*, e Pyrénées-Atlantiques, a zo Milafranga en euskareg.
* *Villefranque*, en Hautes-Pyrénées, a zo Vilafranca en okitaneg.

## Pennadoù kar
*Villefranche
*Vila Franca
*Vilafranca
*Villafranca
*Freiburg 
*Freyburg 
*Freiberg
Erwan Quintin (melldroader)

**Erwan Quintin** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 1 a viz C'hwevrer 1984 en Alre. C'hoari a ra evel difenner e Arles-Avignon (Ligue 2) ha dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù

* 2001-2003. 
* 2003-2005. 
* 2005-2006. Entente Sannois Saint-Gratien
* 2006-2007. 
* 2007-2012. 
* 2012-2015. 
* 2015. 
* 2015-2017 Stade Lavallois
* 2017- 

## Skipailh Breizh
Nicolas Haquin

**Nicolas Haquin** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 15 a viz Kerzu 1980 e Lehon. Tager eo e Sant-Maloù abaoe 2009. Dibabet e voe e 2008 gant skipailh Breizh.

## Kluboù

* 2005-2009. 
* 2009-2011. 
* 2011-2013. 
* 2014-2014. Trélissac FC
* 2014-2015. US Saint-Malo

## Skipailh Breizh
Fabien Robert

**Fabien Robert** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 6 a viz Genver 1989 en Henbont. Tager eo e FC Lorient e Ligue 1. E 2008 e voe dibabet gant skipailh Breizh.

## Kluboù

* 2007-2009. 
* 2009-2010. 
* 2010-2012. 
* 2012-2012. Doncaster Rovers Football Club
* 2012-2015. 

## Skipailh Breizh
Villefranche

**Villefranche** zo un anv-lec'h gallek. 

## Kumunioù gall
* Villefranche, kumun gwechall en Allier, hiriv e Villefranche-d'Allier
* Villefranche, e Gers
* Villefranche, kumun gwechall e Meuse, hiriv e-barzh Saulmory-et-Villefranche
* Villefranche, en Yonne

### Anvioù kevrennek
:Villefranche-d'Albigeois, e Tarn
:Villefranche-d'Allier, en Allier
:Villefranche-de-Conflent, e Pyrénées-Orientales
:Villefranche-de-Lauragais
:Villefranche-de-Lonchat
:Villefranche-de-Panat
:Villefranche-de-Rouergue, en Aveyron
:Villefranche-du-Périgord, e Dordogne
:Villefranche-du-Queyran, e Lot-et-Garonne
:Villefranche-le-Château, e Drôme
:Villefranche-sur-Cher
:Villefranche-sur-Mer en Alpes-Maritimes
:Villefranche-sur-Saône, e Rhône
:Labastide-Villefranche, e Pyrénées-Atlantiques
:Saint-Hilaire-de-Villefranche, e Charente-Maritime
:Saulmory-et-Villefranche, e Meuse

## Pennadoù kar
* Franqueville
* Francheville
* Vilafranca e katalaneg hag en okitaneg
* Villefranque
* Villafranca, en italianeg ha spagnoleg
* Freiburg, en alamaneg
* Fribourg, anv gallekaet
Jérôme Lebouc

**Jérôme Lebouc** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1979 e Gwitreg. Kreizer eo e FC Marmande. Dibabet eo bet ur wech gant skipailh Breizh e 2008.
## Kluboù
* 2001-2002 : AS Vitré 	
* 2002-2003 : GSI Pontivy 	
* 2003 :FC Marmande	
* 2003-2004 : Pau FC
* 2004-2005 : 
* 2005-2006 : Croix-de-Savoie 	
* 2006-2009 : 
* 2009-2013 : Stade Lavallois
* 2013-2016 : FC Marmande

## Skipailh Breizh
Vincent Richetin

**Vincent Richetin** zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'an 13 a viz Eost 1985 e Nimes. Kreizer eo en US Konk-Kerne.

Dibabet eo bet ur wech gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù
* 2006-2008 : 
* 2008-2009 : 
* 2009-2011 : Stad Plabenneg
* 2011-2012 : AS Beauvais Oise
* 2012-2014 : Stad Plabenneg
* 2014-2018 : 

## Skipailh Breizh

## Notennoù
Fabrice Garin

**Fabrice Garin**, ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1975 e Kemperle, a oa ur c'hoarier mell-droad breizhat. Gourdoner US Saint-Malo eo ha dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh etre 2000 ha 2008.

## Kluboù

* 1994-1998 : 
* 1998-2000 : 
* 2000-2003 : 
* 2003-2004 : CS Louhans-Cuiseaux
* 2004-2008 : 
* 2008-2010 : AS Moulins
* 2010-2011 : US Sant-Maloù

## Gourdoner
* 2011-2015 : US Sant-Maloù (merc’hed)

## Skipailh Breizh
Gwengolo 2010 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2009 e Breizh - **2010 e Breizh** - 2011 e Breizh

2010 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù
*Yaou 2 a viz Gwengolo : digoradur ur skol Diwan nevez e Plogastell-Sant-Jermen.

__NOTOC__
Yann Lachuer

**Yann Lachuer** zo ur c'hoarier mell-droad ganet d'ar 5 a viz Eost 1972 e Champigny-sur-Marne (Val-de-Marne). Kreizer a oa pa oa c'hoarier ha gourdoner US Orléans eo abaoe 2009. E National (an trede rummad) e c'hoario ar c'hlub evit ar bloavezh 2010-2011. A-drugarez d'o orinoù breizhat eo bet dibabet Yann hag e vreur Julien gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù
* 1991-1993. US Créteil-Lusitanos
* 1993-1996. 
* 1996-1997. 
* 1997-1998. 
* 1998-1999. 
* 1999-2001. 
* 2001-2006. 
* 2006-2007. 
* 2007-2008. 
* 2008-2009. US Orléans

## Klub evel gourdoner
* 2009-2011. US Orléans

## Skipailh Breizh
Laurent Hervé

**Laurent Hervé** a oa ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'an 19 a viz Even 1976 e Pont-'n-Abad. E 2014 e voe graet freuz-stal gant Gwened Olimpek Klub. Laurent Hervé a asantas mont da c'hourdoner, daoust d'ar c'hlub adkregiñ ganti er seizhvet rummad. Dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh abaoe 2000.

## Kluboù

* 1994-2003. 
* 2003-2004. AS Beauvais Oise
* 2004-2005. Milton Keynes Dons FC
* 2005-2011. 
* 2011-2013. FK Pont-'n-Abad

## Gourdoner

* 2014-2015. 

## Skipailh Breizh
Philippe Billy

**Philippe Billy** a zo ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'an 13 a viz Genver 1982 e Naoned. Dibabet eo bet div wech gant skipailh Breizh abaoe 2008. Difenner eo e Stade Lavallois.

## Kluboù

* 1999-2001. Stade Lavallois
* 2001-2003. US Lecce
* 2003-2003. 
* 2003-2004. US Lecce
* 2004-2005. RAEC Mons
* 2005-2006. US Lecce
* 2006-2007. Stade Lavallois
* 2007-2009. 
* 2010-2011. Impact de Montréal
* 2012-2014. USJA Carquefou
* 2014-2015. Stade Lavallois

## Skipailh Breizh
Julien Lachuer

**Julien Lachuer** a oa ur c'hoarier mell-droad ganet d'ar 15 a viz Du 1976 e Saint-Maur-des-Fossés (Val-de-Marne). Diwaller a oa pa oa c'hoarier ha gourdoner diwallerien Stad Brest 29 eo bet etre 2010 ha 2023. Abaoe 2023 eo eil gourdoner Stad Brest. A-drugarez d'o orinoù breizhat eo bet dibabet Julien hag e vreur Yann gant skipailh Breizh e 2008.

## Kluboù
* 1993-1996. 
* 1996-2003. 
* 2003-2005. 
* 2005-2010. 

## Skipailh Breizh
Hit West

***Hit-West*** zo ur chadenn skingomz rannvroel brevez c'hall, eus ar Rummad B, diazezet e Roazhon, hag a skign abadennoù e Kornôg Bro-C'hall. Sonerezh ha bruderezh a vez skignet ganti. 

Diwar kendeuzadur ar chadennoù *Fréquence Ille* ha *Radio Nantes* eus Précom (Strollad SIPA - Ouest-France) e voe savet *Hit West* e 2001.

Yann Oger eo rener *Hit West*.

## Talmoù

## Gwelet ivez
* Fréquence Ille
* Radio Nantes
* Les Indépendants
* Strollad SIPA - Ouest-France

## Liamm diavaez
*  Lec'hienn ofisiel ar skingomz
Christophe Revel

**Christophe Revel** a oa ur c'hoarier football breton ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1979 e Dinan. Diwaller a oa ha dibabet e voe ur wech gant skipailh Breizh, e 2008. Gourdoner diwallerien Stade Rennais FC eo abaoe 2009.

## Kluboù

* Kreizenn stummañ  
* 199X-2000. Dinan-Léhon FC
* 2000-2002. 
* 2002-2003. KSK Beveren
* 2003-2004. GSI Pontivy
* 2004-2009. 

## Skipailh Breizh
Vila Franca

**Vila Franca** zo un anv-lec'h portugalek, e-skoaz Vilafranca a zo okitanek ha katalanek.

#### 
*Vila Franca - karter e kêr São Paulo

#### 
*Vila Franca - parrez e kumun Viana do Castelo
*Vila Franca de Xira - kêr e distrig Lisboa
*Vila Franca do Campo - kumun e São Miguel, en Azorez
*Vila Franca da Beira - en Oliveira do Hospital
*Vila Franca da Serra - e Gouveia
*Vila Franca das Naves - e Trancoso
*Vila Franca do Deão - e Guarda
*Vila Franca do Rosário - e Mafra

## Pennadoù kar
*Vilafranca 
*Villafranca 
*Villefranche
*Villefranque
Motörhead

Ur strollad sonerezh brudet-kenañ eo **Motörhead**. Heavy metal a zo kaset gant ar strollad saoz-mañ ha kement-se abaoe 1975. Gant ar soner gitar-boud Lemmy Kilmister eo bet savet.

### Izili ar strollad
* Lemmy Kilmister – kan (1975- )
* Phil Campbell – gitar (1984- )
* Mikkey Dee – taboulinoù (1992- )

### Bet izili
* Larry Wallis - gitar (1975 - 1976)
* Lucas Fox - taboulinoù (1975 - 1976)
* Phil "Philty Animal" Taylor - taboulinoù (1976 - 1984 1987 - 1992)
* "Fast" Eddie Clarke - gitar (1976 - 1982)
* Würzel - gitar (1984 - 1995)
* Brian "Robbo" Robertson - gitar (1982 - 1983)
* Pete Gill - taboulinoù (1984 - 1987)
* Tommy Aldridge - taboulinoù (1992)

## Enrolladennoù
### Pladennoù studio
* 1977: *[[Motörhead (pladenn)|Motörhead]]*
* 1979: *[[Overkil]]*
* 1979: *[[Bomber]]*
* 1979: *[[On Parole]]* (Enrollet e 1975)
* 1980: *[[Ace of Spades]]*
* 1982: *[[Iron Fist]]*
* 1983: *[[Another Perfect Day]]*
* 1986: *[[Orgasmatron (pladenn)|Orgasmatron]]*
* 1987: *[[Rock 'n' Roll (pladenn Motörhead)|Rock 'n' Roll]]*
* 1991: *[[1916 (pladenn)|1916]]*
* 1992: *[[March ör Die]]*
* 1993: *[[Bastards]]*
* 1995: *[[Sacrifice]]*
* 1996: *[[Overnight Sensation]]*
* 1998: *[[Snake Bite Love]]*
* 2000: *[[We Are Motörhead]]*
* 2002: *[[Hammered]]*
* 2004: *[[Inferno]]*
* 2006: *[[Kiss of Death (pladenn Motörhead)|Kiss of Death]]*
* 2008: *[[Motörizer]]*
* 2010: *[[The Wörld Is Yours]]*
* 2010: *[[Aftershock]]*
* 2015: *[[Bad Magic]]*

### Pladennoù ''live''
* 1981: *No Sleep 'til Hammersmith*
* 1988: *Nö Sleep at All*
* 1999: *Everything Louder Than Everyone Else* 
* 2003: *Live at Brixton Academy* (Enrollet e 2000)
* 2005: *BBC Live & In-Session*
* 2007: *Better Motörhead Than Dead - Live at Hammersmith* (Enrollet e 2005)
* 2011: *The Wörld is Ours - Vol 1 Everywhere Further Than Everyplace Else*
* 2012: *The Wörld is Ours - Vol 2 Anyplace Crazy As Anywhere Else*
* 2016: *Clean Your Clock*

### Pladennoù EP
* 1980 : Beer Drinkers and Hell Raisers
* 1980 : The Golden Years - Live
* 1982 : St Valentine's Day Massacre (EP gant ar strollad Girlschool)
* 1982 : Stand By Your Man (EP gant Wendy O. Williams eus ar Plasmatics)
* 1992 : '92 Tour (EP)

## Liammoù diavaez

* Official Homepage
Pernice Brothers

**Pernice Brothers** a zo ur strollad sonerien eus Dorchester, Massachusetts, SUA. Rock indie a vez graet ganto. Krouet eo bet ar strollad gant Joe Pernice e 1996 goude divodañ e strollad kent anvet Scud Mountain Boys. E Pernice Brothers e son ivez e vreur anvet Bob Pernice (sed orin anv ar strollad). Pladenn gentañ ar strollad, *[[Overcome by Happiness]]* he zitl, a voe embannet gant Sub Pop e 1998. Goude un ehna abadas tri bloaz (ma'z enrollas Joe Pernice ur bladenn e-unan hag unan all gant an anv Chappaquiddick Skyline) e voe embannet *[[The World Won't End]]* gant Pernice Brothers e 2001. Embannet e voe gant Ashmont Records, haga zo ti-embann Pernice ha Joyce Linehan. E 2003 e teuas er-maez *[[Yours, Mine and Ours]]*. Goude un droiad e 2004 e voe embannet pladenn live kentañ ar strollad, *[[Nobody's Watching/Nobody's Listening]]* he zitl, e penn-kentañ 2005. E miz Even 2005 e teuas er-maez pevare pladenn studio ar strollad, *[[Discover a Lovelier You]]* he zitl. E miz Here 2006 e voe embannet pempvet pladenn studio ar strollad, titlet *[[Live a Little]]*. *[[Goodbye, Killer]]* a voe embannet e miz Even 2010.
E miz Mae 2007 e voe lakaet ar ganaouenn "Chicken Wire" (pladenn *[[Overcome by Happiness]]*), 
da ganaouenn drist finañ ar bed a-bezh (saozneg: *#1 Most Exquisitely Sad Song in the Whole World*) gant AOL Music.

## Oberenn
### Pladennoù bras
**[[Overcome by Happiness]]* (Sub Pop; CD; 1998)
**[[The World Won't End]]* (Ashmont Records; CD; 2001)
**[[Yours, Mine and Ours]]* (Ashmont Records; CD; 2003)
**[[Nobody's Watching/Nobody's Listening]]*; Ashmont Records; live; CD/DVD; 2005)
**[[Discover a Lovelier You]]* (Ashmont Records; CD; 2005)
**[[Live a Little]]* (Ashmont Records; CD; 2006)
**[[Goodbye, Killer]]* (Ashmont Records; CD; 2010)

### EP
**[[Australia Tour EP 2002]]* (Ashmont Records; live, 2002)

## Notenn

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
*Lec'hienn ofisiel  Ashmont Records
*Atersadenn e lec'hienn Being There Magazine (miz Here 2006)
Freiburg

**Freiburg** pe *Freyburg*, zo un anv-lec'h alamanek diwar *frei* « dieub» ha *Burg* « kastell». Gallekaet eo bet an anv e Fribourg. 

#### 
*Freiburg im Breisgau e Baden-Württemberg
*Freiburg an der Elbe e Niedersachsen
*Freyburg (Unstrut) e Sachsen-Anhalt

#### 
*Nova Friburgo e stad Rio de Janeiro

#### 
*Fribourg, kumun e departamant Moselle

#### 
**Freiburg in Schlesien*, anv alamanek Świebodzice en Silezia-Izel

#### 
*Kanton Freiburg, kanton suis
*Freiburg im Üechtland, pennkanton.

## Pennadoù kar
* Freyburg
* Fribourg
* Freiberg
* Nova Friburgo
* Vryburg
* Vila Franca
* Vilafranca
* Villafranca
* Villefranche
* Villefranque
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1904

Eil **[[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]** a voe redet e 1904, eus an 2 a viz Gouere d'ar 24. 

Gounezet e voe ar redadeg gant Henri Cornet (en ur ober 96e 05' 55", 25,265 km/e e dizh keitat), goude ma oa erruet teir eurvezh war-lerc'h Maurice Garin, anezhañ ar gonideg yaouankañ betek-hen (20 vloaz).

Truchet en divije Garin hag e skipailh, evel e 1903, met koll a reas e renk en taol-mañ, evel an tri all war e lerc'h, da lâret eo Lucien Pothier, César Garin ha Hippolyte Aucouturier. Kollet e oa bet o renk gant 29 reder en holl, an holl c'hounideien tennad-hent en o zouez.

Kemeret en devoa perzh Henri Paret en Dro-mañ, anezhañ ar reder koshañ biskoazh gwelet (50 vloaz).

E degouezh Sportva ar Briñsed e oa bet degemeret nemet 15 reder diwar an 88 o devoa lakaet o anv.
## Tennadoù-hent e Breizh
* 20 a viz Gouere : 5 hag 2 tennad-hent etre Bourdel (Gironde) ha Naoned ; trec'h eo Hippolyte Aucouturier  (divarrekaet d'an 30 a viz Du).
* 23 a viz Gouere : loc'het ar 6 ha diwezhañ tennad-hent eus Naoned war-du Pariz.

## Renkadurioù ([[2 a viz Kerzu]]) goude an divarrekaat

## Pennad kar
* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
Gwilhoù

**Gwilhoù**, **Gwilh** a-wechoù, zo un anv-den brezhonek, skrivet *(Le) Guillou*, pe *Guilloux* alies e galleg. *Le Guillouzer* zo ur stumm all.

Ur berrstumm eo d'an anv-bihan brezhonek Gwilherm. Deuet eo da vout un anv-tiegezh brezhonek (evel Gwilherm).

## Anv-tud

### Anv-bihan
* Yann-Wilhoù Herri (1803, Mellag - 1880, Kemperle), beleg ha yezhour brezhonek
* Gwilh ar C'hoad (1845-1914), pastor protestant ha troer brezhonek
* Gwilhoù Sezneg (1878-1954), penndudenn an afer Sezneg
* Gwilhou Kergourlez (1926-2014), saver pezhioù-c'hoari

### Gwilhoù evel anv-tiegezh
*Jakez Mari Gwilhoù (1851-1904), beleg eus Gwimilio, skrivagner brezhonek
*Yann-Vari Gwilhoù (1830-1887), beleg eus Kleder, skrivagner brezhonek
*Yann-Vari Gwilhoù (Ar Mignon) (1861-1931), beleg eus Duaod, skrivagner brezhonek
*Paol Wilhoù (1891-1965), beleg eus Gwitevede, skrivagner brezhonek
*Gabriel Loeiz Gwilhoù (1903-1989), ganet e Mêlrant, geriadurour brezhonek
*Pier Mari Gwilhoù (1882-?), ganet e Mêlann, jezuist.

### Guillou

* Alfred Guillou (1844-1926), livour
* Pierre Guillou (1908-1943), rezistant, unan en doa sterniet oberiadenn Source K
* Bertrand Guillou (ganet e 1968), tresour
* Eugénie Guillou (1861- goude 1913), houlierez
* Fernand Guillou (1926-2009), c'hoarier basket-ball
* Bernard Guillou (1933- ), filmaozer ha senariour
* Florian Guillou (ganet e 1982), marc'hhouarner
* Jan Guillou (ganet e 1944), skrivagner ha kazetenner svedat ha breizhat
* Jean Guillou (1930–2019), organour, pianoour, sonaozour ha primoazer
* Jean-Marc Guillou (ganet e 1945), c'hoarier mell-droad ha gourdoner
* Laurence Guillou (ganet e 1969), neñverez
* Marion Guillou (ganet e 1954), prezidantez pennrenerez Ensavadur broadel klaskerezh agronomek (EBKA)
* Patrick Guillou (ganet e 1970), c'hoarier mell-droad
* Yannick Guillou, embanner ha dastumer 
* Yves Guillou (1880-1963), politikour

### Le Guillou
* Corantin Maria Le Guillou‎
* Marie-Joseph Le Guillou (1920-1990), dominigad
* Louis Le Guillou (1929-2009), skolveuriad eus Brest arbennigour war Félicité de Lamennais, breur an hini kent
* Philippe Le Guillou (ganet e 1959), skrivagner

### Guilloux

* Alexis Guilloux, arc'heskob e Haiti eus 1870 betek 1885
* Alphonse Guilloux (1852-1939) kizeller
* Gabriel-Louis Guilloux yezhour, bet skrivet gantañ ur geriadur brezhoneg-galleg eus rannyezh Bro-Wened
* Louis Guilloux (1899-1980) skrivagner
* Pierre Guilloux (1901-1937) atletour ha c'hoarier basket-ball

### Le Guilloux
* Maurice Le Guilloux (1950) marc'hhouarner

## Kriptografiezh
* Guillou-Quisquater : komenad kehentiñ dilesa niverel ijinet gant Louis Guillou ha Jean-Jacques Quisquater

## Anv-loen
Al lesanv roet d'ar bleiz eo.

## Lennegezh
**Gwilhou an Truilhou* er gontadenn *Yann an Aod*, el levr * [[Eur Zac'had Marvailhou]] * gant Ivon Krog. 
**Troioù-kaer ar gwilhoù bras*, gant Yann Bijer
Guillén

**Guillén** (), zo un anv-bihan aragonek, kar d'an anv brezhonek Gwilherm, kar-tost d'an anv okitanek Guilhem. Un anv-tiegezh eo ivez.

## Yezhoù all
*Guillermo, e kastilhaneg.

## Tud
*Guillén de Castro, skrivagner spagnolek er Grennamzer, 
*Jorge Guillén (1893-1984), barzh spagnolek
*Nicolás Guillén, barzh spagnolek, eus Kuba, 
*Néstor Guillén Olmos (La Paz, 1890 - 1966) politikour bolivian ha prezidant Bolivia un toullad mizioù e 1946.
Aragoneg

An aragoneg a zo ur yezh komzet en Aragon, kar-tost ha d'ar c'hatalaneg, ha d'ar c'hastilhaneg .

## Niver a yezherien
Hiziv ne chomfe ken nemet 10 000 yezher, en hanternoz ar vro (Sobrarbe, ha tro-war-dro). 

## Yezhoù all
Estroc'h evit aragoneg a vez komzet en Aragon:
* kastilhaneg, pe spagnoleg,
* katalaneg, e reter ar vro, a-hed an harzoù gant Katalonia.

## Rannyezhoù
Meur a rannyezh zo.
Ar benaskeg, pe *benasqués*, a vez lavaret *patués* anezhañ gant ar yezherien, eo yezh komzet ar Val de Benás ; an *altorribagorzano* eo an hini komzet en Alta Ribagorza, dezhi arvezioù etre an aragoneg hag ar c'hatalaneg.

## Skritur
Daou zoare-skrivañ zo, hag un tamm bec'h etre an div gostezenn. 

## Liammoù diavaez
* Chuntos por l'Aragonés
* Charrando
* Sociedat de Linguistica Aragonesa
* Consello d'a Fabla Aragonesa
* Asoziazión Nogará
* Fablans de l'Aragonés
* Academia de l'Aragonés
Stateira

**Stateira** (pe **Statira** evel en italianeg) zo anv teir friñsez pers en Henamzer: 

* Stateira, pried da Artaxerxes II, marvet war-dro 400 kent JK
* Stateira, pe **Stateira Iañ**, pried Darius III, marvet war-dro 332 kent JK
* O merc'h Stateira, pe **Stateira II**, eil pried Alesant Veur, lazhet e 323 gant ar pried kentañ, Roxana. 

## C'hoariganoù
* *[[Statira principessa di Persia]]* (1655), gant Francesco Cavalli.
* *[[La Statira]]* (1726), gant Tomaso Albioni.
Stateira (pried Alesant Veur)

**Ur pennad [[Stateira]] zo ivez.*

**Stateira**, pe **Stateira II**, anavezet marteze evel **Barsine** ivez, marvet e 323, a oa ur briñsez pers, merc'h henañ ar roue Darius III hag e bried Stateira. Brudet e oa he mamm da vezañ bravañ plac'h ar bed.

## Hec'h anv
Kaoz vras zo bet diwar-benn hec'h anv. En e zanevell eus Euredoù Susa ez eus meneg gant Arrian (war-dro 86 &ndash; goude 146), eus Barsine.

## He buhez
### Prizoniet
Pa voet faezhet he zad en Emgann Issus, e voe tapet Stateira hag he c'hoarezed gant arme Alesant Veur. Brav a voe graet dezhe koulskoude gant an trec'hour.
En daou vloaz goude e veze Stateira hag he ziegezh o vont da-heul arme Alesant Veur. Mervel a reas he mamm etre 333 ha 331, ha ne chomas nemet he mamm-gozh Sisygambis da ober war he zro.
Meur a wech e klaskas Darius paeañ evit dieubiñ e diegezh met nac'h a reas Alesant daskor ar maouezed. 
Darius a ginnigas neuze dorn e verc'h da Alesant, ha lezel gantañ an darn vrasañ eus an douaroù aloubet, evit echuiñ ar brezel hag ober ar peoc'h. Nac'h a reas roue Makedonia, peogwir e oa gantañ ar verc'h hag an douar, ha ma kare dimeziñ dezhi n'en doa ket ezhomm ken a aotre he zad. 

### Eured
Dimeziñ a reas Alesant Veur dezhi e-pad euredoù Susa e 324. En deiz-se ivez e timezas Alesant d'he c'heniterv Parysatis, a oa merc'h d'ar roue kent, ... . 
Pa varvas Alesant er bloaz goude, e 323, e voe lazhet Stateira gant e bried kentañ, Roxana: marteze e ouie Roxana, pe e krede, pe e oa bet roet dezhi da grediñ, e oa Stateira o vont da gaout ur bugel dalif evelti, hag e c'hallje hennezh kemer lec'h he mab evel pennhêr.

### He marv
Goude marv Alesant e voe pedet Stateira hag he c'hoar gant Roxana da zont d'he zi. Eno e voent lazhet gant Roxana, skoazellet gant ar jeneral Pérdicas.

## Poltredet

Stateira a c'hallfe bout poltredet en ur murlivadur kavet e Pompeii. gwelout a reer ur brezelour en e noazh gant urgwisk ruz, e doare Makedonia, Alexander an hini e vije. A-gleiz dezhañ e weler ur vaouez kurunennet o terc'hel ur vazh-roue. Kaoz zo bet gant an istorourien da c'houzout piv e oa, pe Roxana pe Stateira.

## Film
Er film *[[Alexander (film)|Alexander]]* gant Oliver Stone e 2004, e weler Stateira c'hoariet gant ar C'hallez Annelise Hesme.

## Notennoù


## Levrlennadur
*Carney, Elizabeth Donnelly (2000), *Women and Monarchy in Macedonia*, Norman, OK: University of Oklahoma Press, ISBN 0-8061-3212-4 
*O'Brien, John Maxwell (2001), *Alexander the Great: The Invisible Enemy - A Biography*, New York: Routledge, ISBN 0-415-10617-6 
*Stewart, Andrew F. (1993), *Faces of Power: Alexander's image and Hellenistic politics*, Berkely, CA: University of California Press, ISBN 0-520-06851-3 
*Tarn, W.W. (2002), Alexander the Great: Volume II Sources and Studies, Cambridge University Press, ISBN 0-521-22585-X, embannadur kentañ e 1948 gant Cambridge University Press.
Malezia

* **Malezia** eo an anv a roer da Ledenez Malaysia pe Malaysia ar c'hornaoueg, da lavaret eo ar rann eus Malaysia ha n'emañ ket e Borneo.
* Gantañ e reer ivez evit ober anv eus Malezia Breizh-Veur (*British Malaya*) da vare an trevadennerezh.
Stateira (pried Darius III)

**Ur bajpenn disheñvelout [[Stateira]] zo.*

**Stateira**, pe **Stateira Iañ **, marvet war-dro 332 kent JK, a oa pried da roue Pers, Darius III, ha marteze e oa c'hoar pe hanterc'hoar dezhañ, evel a sil Justin. 
Brudet e oa da vezañ kaerañ maouez a oa war an douar.
Div verc'h o doe ar roue hag ar rouanez: Stateira (anvet evel he mamm) ha Drypteis.
Mont a rae ar rouanez, hervez giz rouanezed he bro, da-heul he fried pan ae da vrezeliñ . Setu perak e voe prizoniet gant Alesant Veur, roue Makedonia, goude emgann Issus e 333 kent JK.

Tec'hel kuit a reas Darius ha leuskel e diegezh e kêr Issus, e vamm Sisygambis, e wreg Stateira, hag o merc'hed. A-hervez e voe graet brav dezho gant Alesant a roas tu dezho da zerc'hel o renk roueel.

## He marv
E 332, pe seik, e varvas Stateira ha n'ouzer ket perak. 
Er gwentloù, hervez Ploutarc'hos ha Justin,. Lavaret ez eus bet e oa Alesant an hini e oa an tad, ha n'eo ket Darius. Mamm Darius a lavare *ma mab nemetañ* eus Alesant, goude bout dilezet gant Darius ha prizoniet gant roue Makedonia: da neuze e ranker krediñ e reas war o zro hag e kemeras lec'h ar roue e-kichen ar rouanez Stateira, evel en doa gwir d'ober. 
Koulskoude e varvas marteze eus ur c'hleñved ha netra ken.
Hervez Ploutarc'hos ne oa bet gwelet Stateira gant Alesant nemet ur wech: ne felle ket d'ar roue bezañ temptet gant he c'hened, hag a-du gantañ eo Quintus Curtius Rufus ha Justin, pa skrivont n'en dije Alesant gwelet anezhi nemet ur wech, pa voe prizoniet tiegezh ar roue, ha netra ken.
N'eo ket asur eta e oa marvet er gwentloù.

## He merc'h
Eizh vloaz goude, e 324, e timezas he div verc'h en Euredoù Susa : Stateira II da Alesant Veur, goude ma oa dimezet da Roxana dija, hag he merc'h all Drypteis d'un ofiser eus e arme. Drypteis an hini a vije bet mamm da Pharnabaze Iañ, roue Karthlie.

Bloaz goude, e 323, e varvas Alesant ha douget e voe kañv dezhañ gant an div c'hoar, ha kement-se a c'hallfe diskouez ouzhpenn darempredoù diplomatek etreze. 
Roxana avat, a oa pried kentañ ar roue, a lazhas an div c'hoar, en sell da lakaat he mab da ren, hag en em lazhañ a reas o mamm-gozh neuze.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Pothos.org - Stateira, mamm ha merc'h
*Livius.org - Barsine/Statira
Freyburg

**Freyburg** zo un anv-lec'h alamanek, skrivet ivez Freiburg. 

## 
*Freyburg (Unstrut), e Sachsen-Anhalt, 

## 
* Freyburg, en Ohio
* Freyburg, en Texas

## Pennadoù kar
* Freiberg
* Freiburg
* Freyberg
* Friberg
* Fribourg