Plijidi

**Plijidi** zo ur gumun eus Breizh, e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.
## Douaroniezh
* Lec'hiet eo ur pemzek kilometr bennak er c'hreisteiz da Wengamp, ur seizh kilometr bennak eus Boulvriag hag a zo er c’hornôg. Ar parrezioù all e-kichen a zo Sant-Rien, Sant-Pever, Senven-Lehard, Sant-Konan ha Magor. Emañ Plijidi war harzoù Bro-Gerne er su ha Bro-Oueloù er reter.
* Lec'hiet eo Plijidi evel Gwengamp war bladenn Pentevr. He gorread a zo 2 579 ha. Treuzet eo gant an Trev, ur stêr a rae an disparti etre Plijidi-Treger, ar Plijidi a-vremañ, ha Plijidi-Goueloù, deuet da vezañ Senven. 250 m uhelder eo an dosenn uhelañ, hag ar bourk a zo en 207 m uhelder. 638 annezad a oa enni e 2006, 120 den ouzhpenn ma veze kontet tud Skolaj Diwan Bro-Dreger.
## Anv
## Ardamezioù
* Régis de Saint-Jouan ː **Plesidy en Goëllo**, pe **Plesidy Léhart** evit ul lodenn, **Plesidy en Treguer** pe **Plesidy-Kerpezre** evit al lodenn all
## Istor
### [[Ragistor]]
* Tud a zo o chom e Plijidi abaoe meur a vilved. 
* Peulvinier kozh-tre zo, en o zouez hini Kaelouan ha hini an Toull Du.
### [[Henamzer]]
* Romaned zo bet amañ rak kavet ez eus bet restajoù ur c'hamp roman war dachenn ar gumun.
### 
* Er  ez eo bet diazezet ar barrouz gant Sedi, ur manac'h breizhat dianavezet moarvat, hag en deus roet e anv d'ar vro. Plijidi a dalvez kement ha "ploue" pe parrouz an aotrou "Sedi" . Un anv eo hag a oa douget e Kembre gwechall-gozh ivez.
### 
* E 1371, e oa anvet Plijidi, Ploesedi. Bet eo anvet Plijidi-Treger goude se ivez.
### [[Dispac'h gall]]
* Aloubet e oa bet ar vro d’an 20 a viz C'hwevrer 1796 gant ar Chouanted.
### XIXvet kantved
* 30 Mae 1886 ː maen diazez iliz Sant-Pêr.
* 2 Here 1887 ː lidet eo iliz Sant-Pêr.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 90 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,27 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Gant an arme alaman e voe aloubet ar gumun e-pad an Eil brezel-bed. Er savadur a zo ur skolaj bremañ e oa bet graet un ti-lojañ soudarded. E-pad ar brezel-se e oa kalz a dud eus ar vro o stourm a-enep dezhi, hag un emgann bras a zo bet nepell alese e Koad Malaouen.
* Makiz Plijidi a zo bet savet d'ar Iñ a viz Genver 1944 (kabiten ː Branchoux). Taget eo bet gant an Alamaned d'ar 27 a viz Gouere 1944.
* Kemeret e voe 12 002 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 4 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* Mervel a reas 21 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an 23 a viz Gwengolo 1947 en Hoa Binh Thanh en Annam er Viêtnam.
## Monumantoù ha traoù heverk

* Chapel ha kalvar *Sant Erwan*.
* Maen-hir Kaelouan, bet enrollet e 1887;
* Monumant ar re varv.
* Kalvar Feunteun ar C'hlan
* Maner Toull ar Golled, bet enrollet an 28 Mae1927;
* Chapel Sant Alor
* Chapel an Drinded (1779 evit ul lodenn), hag e groaz
* Chapel Sant-Alor (fin XVIIIvet)
* Chapel Sant-Erwan, gwechall Sant-Jakez (dismantroù), bet enrollet an 31 Meurzh 1926;
* Kastell Medig (XVIIIvet), diskaret goude un tan-gwall eus 1960. Roet en devoa e anv d'ar familh Cormier du Médic.
* Feunteun Sant-Pêr, e-kichen ar bourg;
* Feunteun Santez-Anna e Kerhenry; o vont da get.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant ar Rezistanted bet lazhet gant an Alamaned e miz Gouhere 1944, luc’hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs
**Emdroadur poblañs Plijidi abaoe 1793**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1800
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:150 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830 
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850 
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870 
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890 
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930 
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950 
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970 
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990 
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
  bar:2011
  bar:2012
  bar:2013 text:2013
  bar:2014
  bar:2015
  bar:2016
  bar:2017
  bar:2018
  bar:2019
  bar:2020 text:2020
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 1520 
 bar:1800 from:0 till: 1298 
 bar:1806 from:0 till: 1317 
 bar:1821 from:0 till: 1362 
 bar:1831 from:0 till: 1452 
 bar:1836 from:0 till: 1509 
 bar:1841 from:0 till: 1520 
 bar:1846 from:0 till: 1506 
 bar:1851 from:0 till: 1717 
 bar:1856 from:0 till: 1638 
 bar:1861 from:0 till: 1602 
 bar:1866 from:0 till: 1639 
 bar:1872 from:0 till: 1562 
 bar:1876 from:0 till: 1585 
 bar:1881 from:0 till: 1587 
 bar:1886 from:0 till: 1599 
 bar:1891 from:0 till: 1577 
 bar:1896 from:0 till: 1579 
 bar:1901 from:0 till: 1658 
 bar:1906 from:0 till: 1658 
 bar:1911 from:0 till: 1709 
 bar:1921 from:0 till: 1520 
 bar:1926 from:0 till: 1549 
 bar:1931 from:0 till: 1506 
 bar:1936 from:0 till: 1390 
 bar:1946 from:0 till: 1115 
 bar:1954 from:0 till: 1051 
 bar:1962 from:0 till: 956 
 bar:1968 from:0 till: 870 
 bar:1975 from:0 till: 737 
 bar:1982 from:0 till: 709 
 bar:1990 from:0 till: 636 
 bar:1999 from:0 till: 635
 bar:2006 from:0 till: 668
 bar:2012 from:0 till: 625
 bar:2013 from:0 till: 621
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:mammenn Cassini hag EBSSA


## Buhez ar gumun
Div skol hag ur skolaj a zo e Plijidi: ur skol bublik gant tro-dro da 55 bugel enni, ur skol brevez (Sant-Jozef) gant war-dro 30 bugel ha Skolaj Diwan Plijidi gant 139 skolajiad (2008-2009) ha 202 e 2011-2012. E ti-kêr Plijidi ez eus pemp den o labourat.
## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
### Skolaj Diwan
* Ur skolaj Diwan a zo eno abaoe 1995. Ar skolaj nemetañ eo er gumun.
* E distro-skol 2022 e oa enskrivet 207 skolajiad e skolaj Diwan Plijidi.
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
## Liammoù diavaez

* Plijidi war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù