Emgann ar C'hentroù Aour

**Emgann ar C’hentroù Aour** (*Guldensporenslag* e nederlandeg) pe **Emgann Kortrijk** zo un emgann a oa bet e-kichen Kortrijk d’an 11 a viz Gouere 1302 etre armeoù kontelezh Flandrez ha rouantelezh Bro-C'hall.

## An abegoù
Fellout a rae d’ar roue gall Fulup IV brasaat domani e rouantelezh, abaoe ma oa erruet war an tron. Fellout a rae dezhañ aloubiñ Flandrez, e-touez douaroù all, ur vro a oa pinvidik, gant labour he gwiaderien.
Sinañ a reas kont Flandrez un emglev gant roue Bro-Saoz, Edouarzh Iañ, rak disfiz en doa diouzh roue Bro-C’hall. Kerkent e voe aloubet kêrioù Lille, Kortrijk, Béthune ha Kassel. E 1300 e voe anvet Jacques de Châtillon da c’houarnour Flandrez gant Fulup IV ha harzet e voe kont Flandrez, Guy, ha kemeret da zen-gouestl. Kerkent e savas dispac’h e-touez annezidi kêrioù Flandrez.

Annezidi Brugge, a oa bet skarzhet diouzh o ziez gant soudarded c’hall, a zistroas d’ar gêr hag a lazhas kement soudard gall a voe kavet ganto d’an 18 a viz Mae 1302, e-kerzh ar pezh a anver *Brugse Metten* (Matinezoù Brugge). Hervez ar richenn e lakaent an dud, evit anavezout ar C’hallaoued diouzh tud ar vro, da zistagañ ar gerioù "*schild en vriend*" ("skoed ha mignon"), gerioù diaes da zistagañ evit gallegerien. Hervez un istor all ez eo ar gerioù "*des gilden vriend*" ("mignon d’ar breuriezhioù") a lakaent an dud da zistagañ. War-dro 2 000 den a vije bet lazhet neuze. N’eus nemet un dornadig a C’hallaoued, hag ar gouarnour Jacques de Châtillon en o zouez, a c’hallas tec’hout kuit.

Roue Bro-C’hall a gasas neuze un arme vras davet Flandrez, renet gant ar c’hont Robert II d'Artois. E tu ar C’hallaoued e oa 2 500 marc’heg ha ganto 1 000 gwareger, 1 000 goafer ha war-dro 3 500 soudard all war droad : en holl e oa war-dro 8 000 den. E tu Flandreziz e oa tud eus bezenoù ar c’hêrioù deuet eus Brugge hag an trowardroioù : 3000 den renet gant Willem van Gulik, mab-bihan da gont Flandrez, ha Pieter de Coninck, en un tu, ha 2500 den all renet gant Gui de Namur, en tu all. Ouzhpenn se e oa deuet ivez un 2500 den bennak eus ar reter (Gent), renet gant Jan Borluut ha 1000 den all, deuet eus Ieper ha renet gant Jan van Renesse. Armet e oant gant gouzifiadoù ha goafoù met aozet-mat ha gourdonet-mat e oant. En holl e oa 9000 den eus tu Flandrez, 400 den nobl en o zouez, ha troadeien tost an holl anezho.

## An emgann
Klask a reas Flandreziz kemer kêr Kortrijk d’an 9 ha d’an 10 a viz Gouere, met en aner. D’an 11 en em gavas an div arme tal-ouzh-tal e-kichen kêr.

Gant ar c’hleuzioù hag ar gwazhioù-dour a oa stank er maezioù e oa diaes d’ar varc’heien c’hall fardiñ war an armead Flandreziz. Ar varc’heien, strobet gant o zroadeien, a voe preizhoù aes evit Flandreziz a zeue d’o zagañ a-dost gant o gouzifiadoù. Gronnet e voe Robert II d’Artois ha lazhet e voe. Pa veizas ar C’hallaoued e oant koll e tec’hjont kuit ha redek a reas Flandreziz war o lerc’h a-hed 10 km.

Trec’h e oa bet Flandreziz. Mil marc’heg gall a voe lazhet da nebeutañ ha marteze muioc’h. Un niver bras a gentroù aour a voe dastumet war an dachenn emgann, war-lerc’h ar varc’heien c’hall. Lakaet e voent a-istribilh en iliz Itron Varia e Kortrijk, e koun an trec’h. Alese e teu anv « Emgann ar C’hentroù Aour ». Bras e voe brud an emgann-se dre Europa, pa oa bet trec’het marc’heien nobl gant un armead tud vunut. 

## Abaoe
Gant ar skrivagner Hendrik Conscience eo bet kontet an emgann-se el levr *De leeuw van Vlaanderen* (« Leon Flandrez »), embannet e 1838. Kalz en deus graet al levr-se da zihuniñ an emskiant vroadel e Flandrez. 

Abaoe an XIXvet kantved eo bet dibabet an 11 a viz Gouere da zeiz gouel broadel gant brogarourien Flandrez. Lakaet eo bet an devezh-se da zeiz gouel ofisiel gant gouarnamant Flandrez, abaoe 1973.

## Notennoù


## Liammoù diavaez

*bartiste - La bataille de Courtrai (11 Juillet 1302) (e galleg)
*trabel.com - Kortrijk : Battle of the Golden Spurs (e saozneg)
*De Liebaart - The Battle of Courtrai or the Battle of the Golden Spurs (e saozneg)
*deremilitari.org - The Battle of the Golden Spurs, 1302 (e saozneg)