open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jeanne Fusier-Gir

**Jeanne Fusier-Gir**, bet ganet **Jeanne Fusier** d'ar 27 a viz Ebrel 1885 e Pariz (Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 24 a viz Ebrel 1973 e Maisons-Laffitte (Yvelines a-vremañ, Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.

Merc'h d'an arzour gall Léon Fusier (1851-1901) e timezas-hi (e 1911) d'al livour gall Charles Gir (1883-1941), ur mab — ar filmaozer François Gir (1920-2003) — ganet dezhe.

## He filmoù er sinema
* 1909 : *[[La Peau de chagrin]]* film mut sevenet gant Michel Carré,
* [...],
* 1943 : *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1959 : *[[Marie-Octobre (film, 1959)|Marie-Octobre]]* gant Julien Duvivier,
* [...],
* 1966 : *[[Le Jardinier d'Argenteuil]]* gant Jean-Paul Le Chanois.

## Liamm diavaez
* '''Jeanne Fusier-Gir''' war Internet Movie Database
Arondisamant Rochefort

**Arondisamant Rochefort** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Rochefort e 13 kanton (betek 2014) hag e 79 kumun :
* kanton Aigrefeuille-d'Aunis ;
* kanton Le Château-d'Oléron ;
* kanton Marennes ;
* kanton Rochefort-Kreiz ;
* kanton Rochefort-Norzh ;
* kanton Rochefort-Su ;
* kanton Royan-Reter ;
* kanton Royan-Kornôg ;
* kanton Saint-Agnant ;
* kanton Saint-Pierre-d'Oléron ;
* kanton Surgères ;
* kanton Tonnay-Charente ;
* kanton La Tremblade.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 80 kumun zo en arondisamant Rochefort bremañ.

## Daveoù
Arondisamant ar Roc'hell

**Arondisamant ar Roc'hell** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant ar Roc'hell e 15 kanton (betek 2014) hag e 57 kumun :
* kanton Ars-en-Ré ;
* kanton Aytré ;
* kanton Courçon ;
* kanton La Jarrie ;
* kanton Marans ;
* kanton ar Roc'hell-1 ;
* kanton ar Roc'hell-2 ;
* kanton ar Roc'hell-3 ;
* kanton ar Roc'hell-4 ;
* kanton ar Roc'hell-5 ;
* kanton ar Roc'hell-6 ;
* kanton ar Roc'hell-7 ;
* kanton ar Roc'hell-8 ;
* kanton ar Roc'hell-9 ;
* kanton Saint-Martin-de-Ré.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 58 kumun zo en arondisamant ar Roc'hell bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Saintes

**Arondisamant Saintes** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saintes e 9 c'hanton (betek 2014) hag e 107 kumun :
* kanton Burie ;
* kanton Cozes ;
* kanton Gémozac ;
* kanton Pons ;
* kanton Saint-Porchaire ;
* kanton Saintes-Reter ;
* kanton Saintes-Norzh ;
* kanton Saintes-Kornôg ;
* kanton Saujon.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 88 kumun zo en arondisamant Saintes bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Jonzac

**Arondisamant Jonzac** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Jonzac (betek 2014) e 7 kanton hag e 114 kumun :
* kanton Archiac ;
* kanton Jonzac ;
* kanton Mirambeau ;
* kanton Montendre ;
* kanton Montguyon ;
* kanton Montlieu-la-Garde ;
* kanton Saint-Genis-de-Saintonge.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 129 c'humun zo en arondisamant Jonzac bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Saint-Jean-d'Angély

**Arondisamant Saint-Jean-d'Angély** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Charente-Maritime hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Saint-Jean-d'Angély e 7 kanton (betek 2014) hag e 115 kumun :
* kanton Aulnay ;
* kanton Loulay ;
* kanton Matha ;
* kanton Saint-Hilaire-de-Villefranche ;
* kanton Saint-Jean-d'Angély ;
* kanton Saint-Savinien ;
* kanton Tonnay-Boutonne.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Charente-Maritime d'ar 1 a viz Genver 2017. 111 kumun zo en arondisamant Saint-Jean-d'Angély bremañ.

## Daveoù
Dan Castellaneta

**Daniel Louis Castellaneta** (anavezetoc'h evel **Dan Castellaneta**), bet ganet en Oak Park, Illinois (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 29 a viz Here 1957, a zo un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Isidore Odorico

Un aozer marelladurioù brudet hag ur c'hoarier mell-droad oa **Isidore Odorico**. Ganet eo bet e Roazhon d'an 29 a viz Here 1893. Aet eo da Anaon e Roazhon d'ar 27 a viz C'hwevrer 1945. 

Mab un artizan aozer marelladurioù oa. Deuet oa e dad eus ar Frioul en Italia da labourat evit Opera Pariz ha aet d'ober e annez e Roazhon e 1882. 

Ur wech bet e vachelouriezh ez eas Isidore da Skol an Arzoù Kaer e Roazhon etre 1909 ha 1913. 

E 1918, ur wech distro eus ar brezel, e krouas un embregerezh marelladurioù toaz gwer gant e vreur. Rener arzel an embregerezh e voe. Priziet e oa gant an tisavourien Jusserand ha Laloy. Kinklet en deus meur a savadur e Roazhon (Poull-dour Sant-Jorj, Iliz Santez-Tereza...), e Sant-Brieg (Chapel ar C'hloerdi Bras...) hag e kornôg Bro-C'hall (an "ti glas" en Angers bet savet e 1927-28).

Ur c'hoarier mell-droad barrek e voe Isidore, lezanvet "Dodor", e Stad Roazhon (Stade Rennais Football Club). Dont a reas da vezañ unan eus ar renerien e 1925. Stourm a reas evit diwan ur vell-droad a vicher. Krouet e voe ur c'hampionad a vicher evit ar c'houlzad 1932-1933. Ar c'hentañ krogad etre skipailhoù a vicher e Breizh a voe dalc'het d'ar Sul 18 a viz Gwengolo 1932 e *[[Stad Hent an Oriant]]* e Roazhon. 

Douaret eo bet e Bered an Norzh Roazhon.

Ur pont Odorico a zo bet savet war ar Gwilen e Roazhon etre straed Hippolyte Lucas ha straed Alain Gerbaud.

#### Mammenn
*Mille Bretons *Dictionnaire biographique* gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large e 2002; ISBN 2-914612-07-9.

## Liamm diavaez
* Odorico e dastumadoù Mirdi Breizh
Mike Myers

**Michael John Myers** (anavezetoc'h evel **Mike Myers**), bet ganet e Scarborough, Ontario (Kanada) d'ar 25 a viz Mae 1963, a zo un aktour hag ur fentigellour kanadian.
Castellana

**Castellana** zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh italianek, hag ivez  un anv spagnolek, met ne vez ket distaget heñvel en div yezh.  

## Gerdarzh
Diwar ar ger italianek *[[castello]]*, kastell.
E spagnoleg e teu eus ar ger *Castilla*, Kastilha.

## Lec'hanvioù
###### 
***[[Castellana Grotte]]** - e proviñs Bari
***[[Castellana Sicula]]** - e proviñs Palermo, e Sikilia
*Civita Castellana, e proviñs Viterbo

###### 
***[[La Castellana]]** - e proviñs Negros Occidental

###### 
*Castellana (Pinell de Solsonès), e Pinell de Solsonès

## Tud
*Georges Castellana (1898-1964), beleg katolik a studias yezh Nisa.

## Pennad kar
* Castellania
Jonzac

**Jonzac** zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Charente-Maritime, er rannvro Akitania-Nevez. Emañ war lez ar stêr Seugne. Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Jonzacais* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Chateau Jonzac.jpg|Ar c'hastell.
Jonzac 17 Entrée Marché 2013.jpg|Ar marc'had.
Cloitre des carmes jonzac.jpg|Ar c'hloastr.


## Kêrioù gevellet
* 

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù
Thérèse de Moëllien

Kenitervez da Armand Tuffin de La Rouërie oa **Thérèse de Moëllien**. Sikouret he deus anezhañ en e stourm evit difenn gwirioù Breizh. Ganet eo bet d'ar 14 a viz Gouere 1759 e Roazhon. Dibennet eo bet d'an 18 a viz Mezheven 1793 e Pariz.

Savet eo bet e Felger gant he zad-kozh, kont a vBélinaye. Pa grogas Markiz ar Roueri da sevel e irienn, e skoazellas anezhañ gant gred diouzhtu. Pa voe aet he c'henderv da Anaon e La Guyomarais d'an 30 a viz Genver 1973 e tevas listennad nemeti izili an irienn a oa en he c'herz. Savetaet he dije kalzik buhezioù oc'h ober kement-se. Harzet e voe e Felger d'ar 25 a viz Meurzh 1793. Kaset e voe da Roazhon ha da Bariz goude. E-kerzh ar prosez ne nac'has ket he liammoù gant an irienn. Kondaonet e voe da vezañ dibennet.

## Levrlennadur
* Mille Bretons *Dictionnaire biographique* gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large e 2002 ; ISBN 2-914612-07-9.

## Liamm diavaez
*Thérèse de Moëlien, dite "l'amazone de la chouannerie", Société d'Histoire et d'Archéologie du Pays de Fougères
Arondisamant Bourges

**Arondisamant Bourges** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Bourges e 16 kanton hag e 131 kumun :
* kanton Les Aix-d'Angillon ;
* kanton Baugy ;
* kanton Bourges-1 ;
* kanton Bourges-2 ;
* kanton Bourges-3 ;
* kanton Bourges-4 ;
* kanton Bourges-5 ;
* kanton Chârost ;
* kanton Henrichemont ;
* kanton Léré ;
* kanton Levet ;
* kanton Saint-Doulchard ;
* kanton Saint-Martin-d'Auxigny ;
* kanton Sancergues ;
* kanton Sancerre ;
* kanton Vailly-sur-Sauldre.
Arondisamant Saint-Amand-Montrond

**Arondisamant Saint-Amand-Montrond** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Saint-Amand-Montrond e 11 kanton hag e 116 kumun :
* kanton Charenton-du-Cher ;
* kanton Châteaumeillant ;
* kanton Châteauneuf-sur-Cher ;
* kanton Le Châtelet ;
* kanton Dun-sur-Auron ;
* kanton La Guerche-sur-l'Aubois ;
* kanton Lignières ;
* kanton Nérondes ;
* kanton Saint-Amand-Montrond ;
* kanton Sancoins ;
* kanton Saulzais-le-Potier.
Hippolyte Lucas

:*Arabat kemmeskañ gant [[Pierre-Hippolyte Lucas]]*


**Hippolyte Lucas** (*Hippolyte Julien Joseph Lucas* hervez marilh ar boblañs), bet ganet e Roazhon d'an 20 a viz Kerzu 1807, hag aet eo da Anaon e Pariz d'ar 14 a viz Du 1878, a oa ur skrivagner gallek.

Heuliet en doa studioù war ar gwir ha krog e oa gant ar vicher breutaer e Pariz p'he dilezas evit al lennegezh. Skridvarner eo bet e-pad un 40 vloaz bennak evit meur a gelaouenn. E-touez krouerien *[[La Revue de Bretagne]]* ha *La Société des Gens de Lettres* e voe. Levraoueger eo bet e Levraoueg an Arsanailh (Bibliothèque de l'Arsenal) e Pariz. Azasaet en deus pezhioù-c'hoari spagnolek ha gresianek. 

Kensrivañ a reas gant Aogust Brizeug, Lamartine, Sainte-Beuve, Dumas, Théophile Gautier, Vigny, Nerval ha Hugo. 

Roet eo bet e anv d'ur ru e Roazhon.

## Oberennoù
**Histoire philosophique et littéraire du théâtre français* (1843).
**Curiosités dramatiques et littéraires* (1855).
**Histoire des guerres civiles en France depuis les temps mérovingiens jusqu'à nos jours* (1847).
**Portraits et souvenirs littéraires*.

## Mammenn
* Mille Bretons *Dictionnaire biographique* gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large e 2002 .

## Notennoù ha daveennoù
Arondisamant Vierzon

**Arondisamant Vierzon** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Cher hag e rannvro Centre-Val de Loire.

Krouet e oa bet arondisamant Vierzon eus arondisamant Bourges e 1984.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Vierzon e 8 kanton hag e 43 c'humun :
* kanton Argent-sur-Sauldre ;
* kanton Aubigny-sur-Nère ;
* kanton La Chapelle-d'Angillon ;
* kanton Graçay ;
* kanton Lury-sur-Arnon ;
* kanton Mehun-sur-Yèvre ;
* kanton Vierzon-1 ;
* kanton Vierzon-2.

## Daveoù ha notennoù
Louis Seigner

**Louis Seigner**, bet ganet d'an 23 a viz Mezheven 1903 e Saint-Chef (Isère, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 20 a viz Genver 1991 e Pariz (Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.

Dimezet gant Marie Cazeaux e oa tad ar gomedianez Françoise Seigner ha tad-kozh Emmanuelle Seigner, Mathilde Seigner ha Marie-Amélie Seigner.

## E filmoù er sinema
* 1931 : *[[Une histoire entre mille]]* sevenet gant Max de Rieux,
* [...],
* 1943 : *[[Le Corbeau]]* gant Henri-Georges Clouzot,
* [...],
* 1982 : *[[Les Misérables (film, 1982)|Les Misérables]]* gant Robert Hossein.

## Liamm diavaez
* '''Louis Seigner''' war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù
Saint-Amand-Montrond

**Saint-Amand-Montrond** zo ur gumun en departamant Cher, e-kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Saint-Amand-Montrond eo.

## Monumantoù ha traoù heverk

Église Saint-Amand à Saint-Amand-Montrond.jpg|Iliz Saint-Amand
Ruines de Montrond, Sud (Saint-Amand-Montrond, Cher).JPG|Ar c'hastell kozh
Musée Saint-Vic Saint-Amand-Montrond.JPG|Mirdi Saint-Vic


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Arondisamant Briva

**Arondisamant Briva** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Briva e 15 kanton (betek 2014) hag e 99 kumun :
* kanton Ayen ;
* kanton Beaulieu-sur-Dordogne ;
* kanton Beynat ;
* kanton Briva-Kreiz ;
* kanton Briva-Biz ;
* kanton Briva-Gwalarn ;
* kanton Briva-Gevred ;
* kanton Briva-Mervent ;
* kanton Donzenac ;
* kanton Juillac ;
* kanton Larche ;
* kanton Lubersac ;
* kanton Malemort-sur-Corrèze ;
* kanton Meyssac ;
* kanton Vigeois.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 97 kumun zo en arondisamant Briva bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Tula

**Arondisamant Tula** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Tula e 14 kanton (betek 2014) hag e 118 kumun :
* kanton Argentat ;
* kanton Corrèze ;
* kanton Égletons ;
* kanton Lapleau ;
* kanton Mercœur ;
* kanton La Roche-Canillac ;
* kanton Saint-Privat ;
* kanton Seilhac ;
* kanton Treignac ;
* kanton Tula-Maez-Norzh ;
* kanton Tula-Maez-Su ;
* kanton Tula-Kêr-Norzh ;
* kanton Tula-Kêr-Su ;
* kanton Uzerche.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 106 kumun zo en arondisamant Tula bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Ussèl

**Arondisamant Ussèl** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Corrèze hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Ussèl e 8 kanton (betek 2014) hag e 69 c'humun :
* kanton Bort-les-Orgues ;
* kanton Bugeat ;
* kanton Eygurande ;
* kanton Meymac ;
* kanton Neuvic ;
* kanton Sornac ;
* kanton Ussèl-Reter ;
* kanton Ussèl-Kornôg.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Corrèze d'ar 1 a viz Genver 2017. 80 kumun zo en arondisamant Ussèl bremañ.

## Daveoù
Sac'h-gouriz

Ur **sac'h-gouriz**, pe **sac'h-god**, pe **sac'h-kof**, dre fent, a zo ur sac'hig, pe sac'higell, en un danvez blot, stag ouzh ur gouriz, hag a vez douget ouzh an dargreiz, evit tapout aes ar pezh a lakaer ennañ.

Meur a c'hodell a vez enne alies, ha serret e vezont gant ur serr-prim. 

Douget e vezont pe ouzh al lez, pe ouzh an divgroazell, pe ouzh ar c'hof kenkoulz all. 

Diouzh ar c'hiz eo bet ar sac'h-gouriz er bloavezhioù 1990, e-touez an hañvourien hag an douristed, hiriv eo deuet da vout danvez da c'hoap rak ne vez ket brav atav da welout.

Implijet e vez ar sac'h-gouriz da lakaat arc'hant, paperioù, alc'hwezioù. Darn a implij anezho da lakaat armoù, re all da lakaat dour. 

## Skeudennoù

Red_Fanny_Pack.jpg | N'eo ket arouez ar gened hervez ar bruderezh eo ar sac'h-kof.
Leather Fanny Pack.JPG| Seier-gouriz zo a vez bras a-walc'h.
Republik Poblek Hungaria

**Republik Poblek Hungaria** pe **Republik Poblek Hungariat** pe c'hoazh **Republik Demokratel Hungariat** (Hungareg: Magyar Népköztársaság) a zo bet ur ren hollveliour sokialour ha komunour e-penn Hungaria etre an 20 a viz Eost 1949 hag an 23 a viz Here 1989. Strollad Sokialour al Labourerien a oa mestr war ar vro, tuet gant ar Bloc'h Soviedel.

Ar ren a zo aet da get er boavezh 1989 dirak un talbenn stank a enebiezh a lakaas dre ret at Stad hungariat da zilezel ar gomunouriezh. Ren hollveliour ar *Republik Poblek Hungariat* a lakae war-wel e hêrezh gant Republik Soviedel Hungaria hag a oa bet savet e 1919, an eil hini goude Republik Sovietoù Rusia.

## Republik Poblek Hungaria hiziv-an-deiz
Ur mirdi a zo bet digoret e 1993 e kêr Budapest evit reiñ da c'houzout spouron an hollveliegezh komunour, anvet eo ar Memento Park pe Szobor Park.
## Pennadoù kar
* Dispac'h Hungaria 1956
Real Academia Galega

Ar **Real Academia Galega** zo un aozadur skiantel, krouet en 1906, evit studiañ ar galizeg, da gentañ-penn, ha sevenadur Galiza. Gant an akademiezh-se e vez krouet ar reolennoù yezh dre vras (yezhadur ha doare-skrivañ) ha hi an hini zo karget d'he difenn ha d'he c'has war-raok.

Dibab a ra ivez piv e vo an hini a vo lidet en Día de las Letras Gallegas. 
Enni e kaver an dud a bouez e bed ar yezh hag ar sevenadur. Ar prezidant eo Xesús Alonso Montero abaoe Ebrel 2013.
Gérard

**Gérard** zo un anv-bihan gallek deuet diwar an anv alamanek *[[Gerhard]]*, eus ar germaneg *gēr* ("goaf") ha *harti* ("kalet").

**Gerard**, hep tired lemm, zo ar stumm e katalaneg, nederlandeg, poloneg ha saozneg. Implijet e voe an anv Gerard e saoznek adalek aloubadeg Bro-Saoz gant Gwilherm II (dug Normandi) e 1066.

## Stummoù all
* *Gerhardt* en alamaneg
* *[[Gerhard]]* en alamaneg ha svedeg
** eilstummoù alamanek : *Gerke, Gert*
* *Gerald* e saozneg ha *Gérald* e galleg
* *Gerardo* en italianeg ha spagnoleg
* *Geróid* en iwerzhoneg

Berrstummoù saoznek : Gerry, Jerry. Berrstummoù nederlandek : Geert, Gert, Gerrit.

## Tud
### Anv-bihan
Rouenez ha pibien :
* Gerard († 841), kont Aovergn,
*Gérard de Bourgogne († 1061), anv kentañ ar pab Nikolaz II.

========
* Gérard Bouguyon (1935-2016), rugbier
* Gérard Cornillet (g. e 1947), brezhonegour, alamanegour, troer, kelaouenner
* Gérard Jaffrès (g. e 1956), kaner

========
*Gérard Blanchard, kaner
*Gérard Darmon, aktour ha kaner
*Gérard de Nerval, skrivagner ha barzh gallek
*Gérard Depardieu, aktour gall, aljerian ha rusian
*Gérard Janvion, melldroadour etrebroadel,
*Gérard Jugnot, aktour ha sevener,
*Gérard Majax, hudour,
*Gérard Manset, oberour-sonaozour-kaner, livour, luc'hskeudenner ha skrivagner gallek,
*Gérard Oury, sevener ha leurennour,
*Gérard Philipe, aktour
*Gérard Pullicino, filmaozour, produour ha sonaozer,
*Gérard Rinaldi, aktour ha kaner (gant ar strollad Les Charlots)
*Gérard Schivardi (g. e 1950), politikour

========
* Gerry Rafferty (1947-2011), kaner-sonaozer
* Gerard Butler (g. e 1969), aktour sinema

#### 
* Gerry Adams (g. e 1948), politikour 

========
* Gerard David (c. 1455-1523), livour
* Gerard van Honthorst (1592-1656), livour
* Gerard ter Borch (1617-1681), livour

### Anv-tiegezh
Stummoù all zo : Girard, Guérard...
* Michel Gérard (1737-1815), lesanvet « le père Gérard », kannad breizhat, hendad da Charles Tillon.
* Danyel Gérard, kaner gall,
* Charles Gérard, aktour, filmaozer ha saver senario gall

## Tud a faltazi
*Brigadier Gerard*, un dudenn en ur stirad 21 istor ijinet gant Arthur Conan Doyle evit personekaat ar chaovinegezh c'hall.
## Lec'hanvadurezh
* Gérard, ur gêriadenn eus kumun Mousterel-ar-Veineg e Breizh (Bro-Roazhon),
* Saint-Gérard, ur gêriadenn eus kumun  Mettet, e Belgia (proviñs Namur),
* Saint-Gérard, ur gêr kendeuzet gant Weedon, e Kebek.

## Notennoù
Pierre Germain Marie Le Damany

Ur c'helenner mezekniezh oa **Pierre Germain Marie Le Damany**. Ganet eo bet e Lannuon d'ar 27 a viz Mae 1870 en ur familh labourerien douar. Aet eo da Anaon e Roazhon d'an 20 a viz Ebrel 1963.
Goude bezañ bet kentañ e kenstrivadeg medisined Ospital Roazhon e voe degemeret e hini Ospitalioù Pariz e 1894. Deuet eo en-dro da Skol vezekniezh Roazhon hag anvet e voe kelenner e 1901. 
Anvet e voe penn servij en *Hôtel Dieu* Roazhon e 1914 a-raok mont d'ar brezel. Miret en deus ar garg-se betek e leve e 1940. 

Labouret en deus kalz war diempradur an divlez, an doareoù d'e bareañ ha d'e verzout an abretañ posupl war ar babiged. Skrivet en deus daou levr a-bouez war an danvez : *Luxation congénitale de la hanche* (1912) ha *L'enfant, aperçus d'anthropogénie, la luxation congénitale, comment l'éviter* (1950).

#### Enorioù
Graet eo bet marc'heg Lejion a enor Frañs d'an 30 a viz Meurzh 1949, ofisour d'ar 6 a viz Eost 1959.

Resevet en deus an titl a ofisour an deskadurezh stad (officier de l'instruction publique) d'an 13 a viz Gouere 1908.

Resevet en deus Medalenn ar c'hleñvedoù-red. 

E anv a zo bet roet da Ospital Lannuon. 
 
### Mammennoù
*Mille Bretons *Dictionnaire biographique* gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large e 2002 ; ISBN 2-914612-07-9.
Ives Roqueta

**Ives Roqueta** (*Yves Rouquette* e marilh an ti-kêr), ganet d'an 29 a viz C'hwevrer 1936 e Seta ha marvet d'ar 4 a viz Genver 2015 e Lo Pont de Camarés, a zo ur skrivagner okitanek hag un emsaver politikel ha sevenadurel okitan. E-pad meur a vloaz e oa bet prezidant an Institut d'Estudis Occitans. Gantañ e oa bet savet an ti-pladennoù *[[Ventadorn (ti-embann)|Ventadorn]]*, a embannas kanaouennoù okitanek giz nevez adalek 1969, ha kemeret en doa perzh en emsav *Volèm viure al país* (bevañ er vro a fell dimp) e dibenn ar bloavezhioù 1970, ha kaset ar stourm war-raok a-enep ar raktres kamp soudarded el Larzac. Savet en doa ivez unan eus ar c'hentañ skolioù *[[Calandreta]]*.

Breur e oa da Joan Larzac. Ne oa ket kar d'ar skrivagner Max Roqueta avat.
Ussèl

**Ussèl** zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Corrèze, er rannvro Akitania-Nevez. Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Ussellois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Ussel eglise.jpg|Iliz Saint-Martin.
Ussel maison ventadour.jpg|Ti Ventadour.
Ussel gare.JPG|An ti-gar.


## Kêrioù gevellet
* 

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù
Arondisamant Aiacciu

**Arondisamant Aiacciu** (galleg: arrondissement d'Ajaccio; korseg: circundariu d'Aiacciu) a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-ar-Su hag e rannvro Korsika.

## Kumunioù
Rannet eo arondisamant Aiacciu dree 80 kumun :
Arondisamant Sartè

**Arondisamant Sartè** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-ar-Su hag e rannvro Korsika.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Sartè e 8 kanton hag e 44 c'humun :
* kanton Bonifacio ;
* kanton Figari ;
* kanton Levie ;
* kanton Olmeto ;
* kanton Petreto-Bicchisano ;
* kanton Porto-Vecchio ;
* kanton Sartè ;
* kanton Tallano-Scopamène.
Arondisamant Bastia

**Arondisamant Bastia** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-Uhel hag e rannvro Korsika.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Bastia e 10 kanton hag e 27 kumun :
* kanton Bastia-1 ;
* kanton Bastia-2 ;
* kanton Bastia-3 ;
* kanton Bastia-4 ;
* kanton Bastia-5 ;
* kanton Bastia-6 ;
* kanton Borgo ;
* kanton Capobianco ;
* kanton Sagro-di-Santa-Giulia ;
* kanton San-Martino-di-Lota.
Sylvie

**Sylvie** zo un anv-bihan gallek.

## Gerdarzh
Eus an anv latin Silvia, deuet eus Silvius, savet diwar *silva*: « koad, forest ».

## Adstummoù
* *[[Silvia]], Silvie, Sylvette, [[Sylvia]]* 
* Hag ivez *Sylviane, Sylvianne, Sylvienne, Silviane, Silvianne, Silviana, Sylviana*, ha *Sylvaine*.

## Yezhoù all
*Silvia, en italianeg
*Sylvia, e saozneg

## Tud
*Sylvie, aktourez
*Sylvie Vartan (ganet e 1944), kanerez c'hall a orin bulgar
*Sylvie Kinigi (ganet e 1952), prezidantez Burundi
*Sylvie Goulard (ganet e 1964 e Marseille), politikourez c'hall
*Sylvie Testud (ganet e 1971), aktourez c'hall.

## Lennegezh
*Sylvie (danevell), danevell c'hallek gant Gérard de Nerval, e 1853.

## Kanaouennoù
*
Arondisamant Calvi

**Arondisamant Calvi** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-Uhel hag e rannvro Korsika.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Calvi e 6 kanton hag e 51 kumun :
* kanton Belgodère ;
* kanton Calenzana ;
* kanton Calvi ;
* kanton la Conca-d'Oro ;
* kanton Nebbio-Uhel ;
* kanton Lìsula.
Arondisamant Corti

**Arondisamant Corti** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Korsika-Uhel hag e rannvro Korsika.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Corti e 14 kanton hag e 158 kumun :
* kanton Alto-di-Casaconi ;
* kanton Bustanico ;
* kanton Campoloro-di-Moriani ;
* kanton Castifao-Morosaglia ;
* kanton Corti ;
* kanton Fiumalto-d'Ampugnani ;
* kanton Ghisoni ;
* kanton Moïta-Verde ;
* kanton Niolu-Omessa ;
* kanton Orezza-Alesani ;
* kanton Prunelli-di-Fiumorbo ;
* kanton Venaco ;
* kanton Vescovato ;
* kanton Vezzani.
Tiegezh Plantagenet

An **Tiegezh Plantagenêt** zo un tiegezh uhel a orin eus Anjev hag a renas e Bro-Saoz e-pad tremen tri c'hantved, adalek Henry II (ren 1154-1189) betek marv Richard III e 1485.
 
An anv Plantagenêt (en dihelloù saoz e skriver *Plantagenet, Plantaganet, Plantagenett, Plantagenette, Plantaginet, Plantagynett*, etc.), da gentañ, a oa lesanv Jafrez V (1128-1151), kont Anjev ha Maine. N'ouzer ket eus pelec'h e teu, dizemglev zo etre an istorourien. Krediñ a reer e lakae balan ouzh e dog. Kentañ meneg eus an anv zo dindan pluenn Wace en e *[[Roman de Rou]]* : « *Gisfrei son frere Que l'on clamout Plante Genest* ».

## Tud vrudetañ
* Herri II Plantagenêt, roue Bro-Saoz a zimezas da Eleanora Akitania,
* o mibien:
** Jafrez II, dug Breizh, 
*** e vab Arzhur Iañ, dug Breizh, 
** Richarzh Kalon Leon, roue Bro-Saoz,
** Yann Dizouar, roue Bro-Saoz.

## Notennoù
Ferenc Kölcsey

**En hungareg e reer gant *'Kölcsey Ferenc** met dalc'het e vezo da stumm kornôgel urzhiadur an anvioù tud amañ.''
----


**Ferenc Kölcsey*' ([[Sződemeter]],[[8 a viz Eost]] [[1790]] – [[Szatmárcseke]], [[24 a viz Eost]] [[1838]]= a oa ur [[barzh]], ur skridvarnour, ur prezeger hag ur  [[politiker]] [[hungaria]]t anavezet evit bezañ harpet al luskad politikel frankizour en impalaeriezh an [[Tiegezh Habsburg]].

Anavezet ez eo dreist-holl evel skrivagner pozioù kan broadel Hungaria, *Himnusz* ("Kan broadel""), skrivet er bloaz [[1823]] ha sonaozet gant [[Ferenc Erkel]] e [[1844]].

== Buhez==
*Ferenc Kölcsey'' zo bet ganet e Sződemeter (Săuca e Roumania hiziv). Emzivad e voe pa oa yaouank-flamm, ampechet e oa gant ul lagad dall dre vezañ tapet kleñved ar vrec'h.

Da 15 vloaz e kejas ouzh ar skrivagner hungariat Ferenc Kazinczy, ha setu-eñ o vont eveltañ etrezek implij ur skrivañ adreizhet eus an hungareg, o krouiñ gerioù nevez hag oc'h adimplij lod all disoñjet evit ma chomfe bev-buhezek an hungareg war holl dachennoù ar vuhez.

Er bloaz 1809 edo Ferenc Kölcsey o vevañ e Pest diwar e labour noter er C'huzul roueel. Ne oa ket laouen gant e garg, neuze ec'h eas da Szatmár, ma implijas holl e amzer o studiañ ar genedoniezh, ar varzhoniezh, ar skridvarn hag o tifenn damkan F. Kazinczy.
Emgann El Álamo

**Emgann El Álamo** zo un emgann c'hoarvezet en El Álamo (Texas), e 1836 e-pad Dispac'h Texas. C'hoarvezout a reas e-pad 13 deiz, e-kichen San Antonio de Béjar (hiriv San Antonio e Texas), etre soudarded arme Mec'hiko, kaset gant ar jeneral Antonio López de Santa Anna, ha trevadennerien stadunanat, hogen dezho ar vroadelezh vec'hikan evit ar pep brasañ, en proviñs Coahuila y Texas, deuet da vout stad Texas, e SUA. Lazhet e voe an holl drevadennerien, emsaverien mennet da sevel Republik Texas, nemet daou. Krizded ar jeneral mec'hikan a vroudas kalz a Stadunaniz da gemer perzh e Dispac'h Texas, ma voe trec'het an arme vec'hikan ganto en emgann San Jacinto d'an 21 a viz Ebrel 1836 ha peurechuet an Dispac'h.
Lure

**Lure** zo ur gumun c'hall en departamant Haute-Saône, e rannvro Bourgogne-Franche-Comté, ha pennlec'h arondisamant Lure.

An trede kêr vrasañ eus an departamant eo Lure, a-fet poblañs, bihanoc'h eget Vesoul hag Héricourt, met brasoc'h eget Luxeuil-les-Bains ha Gray.

## Notennoù
Gruppo di famiglia in un interno

***Gruppo di famiglia in un interno*** ("Strollad familh e diabarzh un ti"), anvet *Violence et Passion* e galleg, e zo ur film italian renet gant Luchino Visconti, deuet er-maez en 1974. C'hoariet eo gant Burt Lancaster, Silvana Mangano, ha Helmut Berger. 

E Roma e c'hoarvez an istor, goude 1968. Ur c'helenner eus ar Stadoù-Unanet (Burt Lancaster), un tri-ugent vloaz dezhañ, zo o chom war e leve e-touez e levrioù hag e oberennoù arzel, en un ti kozh, e kêr Roma, ur palez kozh e gwirionez, deuet dezhañ a-berzh e vamm italian (Dominique Sanda). Un deiz eo torret peoc'h an ti gant ar varkizez Bianca Brumonti (c'hoariet gant Silvana Mangano), deuet da c'houlenn ar ranndi goullo zo a-us da hini ar c'helenner evit he serc'heg yaouank Konrad (c'hoariet gant Helmut Berger). A-benn ar fin, ar varkizez, he merc'h Lietta hag he c'hompagnun, Stefano, ha Konrad, a ya d'ober ur seurt tiegezh, hag en desped dezhañ e rank ar c'helenner kozh dont da vezañ ezel anezhañ ivez. A-benn ar fin e kompren eo bet tennet gante eus e vuhez manac'h (pinvidik) da zistreiñ d'ar vuhez ha d'an darempredoù denel. 

,
Claude Cahun

**Claude Cahun** pe **Lucy Schwob** eus hec'h anv gwir, bet ganet d'ar 25 a viz Here 1894 e Naoned, marvet d'an 8 a viz Kerzu 1954 e Sant-Heler (Jerzenez), a oa ul luc'hskeudennerez hag ur skrivagnerez naonedat. Kemeret he deus perzh er Rezistañs e Jerzenez, asambles gant he mignonez Marcel Moore.
Sartè

**Sartè** zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Korsika-ar-Su, er rannvro Korsika. Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Sartinesi* anezho e korseg (*Sartenais* e galleg).

Sartè eo ar gumun vrasañ e Korsika. Hervez Prosper Mérimée, Sartè eo « an hini gorsatañ eus Kêrioù Korsika ».

## Monumantoù ha traoù heverk

Sartène Paoli JPG1.jpg|An ti-kêr hag an iliz Itron Varia.
Tour de Roccapina.jpg|Tour Roccapina.
Dolmen de Funtanaccia (4).jpg|Taol-vaen Funtanaccia.
Cauria - I Stantari.jpg|Steudad meurvein *I Stantari*


## Liamm diavaez

## Daveoù ha notennoù
Calvi (Korsika)

**Calvi** zo ur gêr e rannvro Balagna, e gwalarn Korsika. Ur gumun eo hag un isprefeti en departamant Korsika-Uhel eo. Er bloavezh 2020 e oa 5766 a annezidi.

## Lec'hanvadurezh
An anv korsek Calvi a zeu eus al latin *calvus* hag a dalv kement a moalded, rak an aod, aet kuit e wiskadoù gorre maen-greun, a laka da soñjal en dra-se.

## Yezh
* Calvesi* a vez graet eus an doare korseg komzet eno, deuet eus al latin, rannyezhoù italianek * tuscanu* ha *genuvese* ha re Balagna.

## Istor
Annezet e oa al lec'h ken abred hag an neolitik.

En IIvet kantved goude JK e voe anvet Calvi « porzh brudetañ an enezenn » gant an douaroniour aleksandriat Klaudios Ptolemaios (90-168).

Er Grennamzer e voe feal ar gêr da Republik Genova.

E 1794 e voe sezizet ar gêr e-pad daou viz. Klask a reas Pasquale Paoli, kevredet gant ar Saozon, adkemer ar gêr diouzh ar C'hallaoued. E-pad an noz etre an 13 hag ar 14 a vie Gouere e voe kemeret kreñvlec'h Mozzelo gant an amiral Nelson. Kollet e voe ul lagad gantañ e-pad sez gwiskadell ar gêr.

E-pad an Eil Brezel-bed e voe Calvi ul lec'h pouezus eus ar rezistañs. 

## Monumantoù ha traoù heverk

Calvi la citadelle 01-01-2014.jpg|Ar wikadell.
Calvi Tour de sel 27-01-2011.jpg|Tour an Holen.
Calvi cathédrale.jpg|Iliz-veur Sant Yann-Vadezour.
Corse-04827-Calvi-port.jpg|Ar porzh.


## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar gêr : https://ville-calvi.corsica/

## Daveoù ha notennoù
Corti

**Corti** (e korseg), pe **Corte** (en italianeg ha galleg), zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Korsika-Uhel, er rannvro hag enez Korsika. Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Curtinesi* anezho e korseg (*Cortenais* e galleg).

Dibabet e oa ar gêr evel kêr-benn Korsika dieub gant Pasquale Paoli etre 1755 ha 1769.

Emañ sez skol-veur Korsika Pasquale Paoli e Corti.

## Monumantoù ha traoù heverk

Citadelle de Corte, Corte, Corsica, France.jpg|Ar wikadell.
Corte chœur de l'église de l'Annonciation.jpg|Chantele iliz Kemenn da Varia.
CortePaoliDenkmal.jpg|Delwenn Pasquale Paoli.
Corte gare juillet 2009.jpg|An ti-gar.


## Kêrioù gevellet
* 

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun

## Daveoù ha notennoù
Berenguela Iañ Kastilha

**Berenguela Kastilha**, pe **Berangaria** (1179 pe 1180 – 8 a viz Du 1246), a voe rouanez kenseurt León (etre 1197 ha 1204), ha rouanez Kastilha e 1217.

Ganet e oa, e 1179 pe 1180, e Burgos.
Merc'h e oa da Alfonso VIII Kastilha (1156-1214) ha d'e bried saoz Leonor Plantagenet. Div vatezh a reas war-dro an infantez a voe roet madoù dezho: Estefanía, a voe roet douar dezhi gant ar rouaned, pan eas war he leve, e Mae 1181, hag Elvira he devoe kemend-all e 1189 war c'houlenn Berengaria. 

Evel merc'h henañ, ha pennhêrez kurunenn Kastilha, e oa klask warni. Ouzhpenn-se e oa marvet breudeur yaouankoc'h dezhi. Da gentañ e voe prometet, e 1187, da eizh vloaz, da Gonrad, Dug Rothenburg ha pempvet mab an Impalaer santel Friedrich Iañ Barbarossa. Bloaz goude e voe anvet konrad da varc'heg gant danvez e dad-kaer. Ne voe eured ebet etrezo. E 1191 e nac'has eurediñ dezhañ, marteze peogwir he devoa klevet kaoz eus brud fall ar marc'heg, a voe muntret e Durlach en 1196, hervez a voe kontet, gant un ozhac'h, pa oa an dug o wallañ e wreg. 

E 1198, d'he c'henderv Alfonso IX León, evit skoulmañ ar peoc'h etre he zad hag eñ. Pemp bugel o doe, met torret e voe an eured gant ar pab Inosant III.
Pa varvas he zad-hi e voe lakaet da rejantez Kastilha evit he breur yaouank Enrique Iañ Kastilha. Mervel a reas Enrique en 1217, ha setu hi rouanez. Ha hi neuze da reiñ he rouantelezh d'he mab Fernando III, dre ma kave dezhi ne c'hallje ket ur vaouez ren Kastilha gant nerzh a-walc'h. Daoust da se e chomas da guzulierez en e gichen.

## He bugale
Pemp bugel he doe: 
* Leonor de León (m. 1202), marvet en bugelig;
* Constanza (m. 1242),leanez e Manati Santa María la Real de Las Huelgas en Burgos;
* Fernando (1201-1252), a voe roue Kastilha ha roue León evel Fernando III;
* Alfonso (1202-1272), aotrou Molina ha Mesa dre e eured kentañ da Mafalda González de Lara. Addimeziñ a reas da Teresa González de Lara, ha goude da Mayor Alfonso de Meneses, a c'hanas María de Molina, a voe pried da Sancho IV Kastilha;
* Berenguela (m. 1235), dimezet da Juan de Brienne, roue-rejant Jeruzalem.
Berenguela Kastilha

**Berenguela Kastilha**, pe **Berenguela de Castilla** e spagnoleg, zo anv meur a rouanez pe infantez:

* Berenguela Iañ Kastilha (1179 pe 1180 - 1246), rouanez Kastilha
* **[[Berenguela de Castilla (1253-1300)|Berenguela]]** (1253 - 1300), infantez Kastilha, merc'h da Alfonso X.
* **[[Berenguela de Castilla (1228-1279)|Berenguela]]** (1228 - 1279), infantez Kastilha, merc'h da Fernando III.

## Pennad kar
* Berenguela
Berenguela

**Berenguela** zo un anv-bihan spagnolek

## Yezhoù all
*Bérengère, e galleg
** [[Berenguera]] * , en katalaneg
** [[Berengaria]] *, en italianeg, euskareg ha portugaleg.

## Tud
* Berenguela Kastilha, anv meur a infantez
* Berenguela Navarra, infantez navarrat, rouanez Bro-Saoz dre hec'h eured da Richarzh Iañ, roue Bro-Saoz, 
* Berenguela Barcelona (1116 - 1149), merc'h da Ramon Berenguer III, kont Barcelona, ha d'e bried Dulce Provañs; c'hoar da Ramon Berenguer IV, kont Barcelona war-lerc'h o zad; rouanez León, dre he dimeziñ da Alfonso VII el Emperador, roue León, impalaerez Spagn; mamm da Fernando II León ha da Sancho III Kastilha, roue Kastilha.
Bernat de Ventadorn

**Bernat de Ventadorn** ganet e Ventadorn (Bro-Lemojez) e-tro ar bloaz 1125, ha marvet e-tro ar bloaz 1200 en abati Dalon, en manac'h, eo an hini brudetañ eus an droubadoured okitanek.

## Liammoù diavaez

*Oberenn glok (eus ar pezh a zo degouezhet betek ennomp)
Ventadorn

**Ventadorn** zo un anv-lec'h okitanek, skrivet Ventadour e galleg, ha hini meur a zen.

## Lec'hioù
###### 
* Beskontelezh Ventadorn, ma voe beskonted, hag ivez konted ha duged;
* Kestell Ventadorn
** Kastell Ventadorn (Ardèche) e Mairàs en Bas Vivarés (Ardèche).
** Kastell Ventadorn (Lemosin) e Mostier de Ventadorn en Lemosin ( Corrèze,

###### 
* Lac Ventadour, La Tuque, Mauricie,
* Lenn Ventadour, Lac-au-Brochet, La Haute-Côte-Nord, e rannvro Côte-Nord,
* Lenn Ventadour, Baie-James, Jamésie, e rannvro Nord-du-Québec,
* Kanton Ventadour, Baie-James, Jamésie, e rannvro Nord-du-Québec,
* Stêr Ventadour, Baie-James, Jamésie, e rannvro Nord-du-Québec.

## Tud
* Bernat de Ventadorn, trobador eus an XIIvet kantved.
* Marie de Ventadorn, trobairitz e fin an XIIvet kantved.
* dug Ventadorn (1596-1651).
* Eble II de Ventadorn

## Ti-emmbann
*Ventadorn (ti-embann), ti-embann pladennoù okitanek.
Alfonso VIII Kastilha

**Alfonso VIII Kastilha** (1155-1214) a voe roue Kastilha war-lerc'h e dad Sancho III Kastilha (1134-1158) ; a-hed e ren e vrezelas ouzh e genderv Alfonso IX León (mab da Fernando II León) hag ouzh an Almohaded ; trec'h e voe war ar re-se en emgann Las Navas de Tolosa e 1212, skoaz-ouzh-skoaz gant [Pedro II Aragon|Pedro II *el Católico*]], roue Aragon, ha Sancho VII el Fuerte, roue Navarra.

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas da Leonor Plantagenêt, merc'h da Herri II Bro-Saoz ha d'e bried Eleanora Akitania. Dek bugel o doe da vihanañ, muioc'hik moarvat.
* Berenguela, (Segovia 1179- Manati las Huelgas, 1246), Rouanez Kastilha ha pried da Alfonso IX León; 
* Sancho (1181-1181), marvet da dri miz
* Sancha (1182-1184), n'eus roud ebet anezhi goude 1184. Beziet eo e panteon an tiegezh, e Manati las Huelgas. 
* Urraca (1186–1220), dimezet en 1211 da Afonso II, Roue Portugal;
* Blanca (Palencia, 1188–Melun, 1252). Dimezet en 1200 da Loeiz VIII (Bro-C'hall), mamm da Loeiz IX (Bro-C'hall);
* Fernando (Cuenca, 1189–Madrid, 1211), pennhêr, marvet a-raok e dad, ne renas ket; 
* Mafalda Kastilha (Plasencia, 1191-Salamanca 1204);
* Leonor (war-dro 1190–1244), rouanez Aragon goude he dimeziñ en 1221 da Jaime Iañ Aragón;
* Constanza Kastilha (m. 2 de enero de 1243), abadez manati Santa María la Real de Las Huelgas en Burgos;
* Enrique ( 1204–Palencia, 1217), roue Kastilha war-lerc'h e dad Alfonso VIII, evel **Enrique Iañ**; marvet da drizek vloaz.

## E varv
Pa varvas Alfonso VIII e 1214 e voe beziet e Manati las Huelgas de Burgos, bet diazezet gantañ. E vab Enrique (1204–1217) a voe anvet da roue Kastilha war e lerc'h : dek vloaz hepken ne oa, ha mervel a reas tri bloaz goude. E c'hoar Berenguela Iañ Kastilha a renas neuze a-raok lezel ar gurunenn gant he mab Fernando III Kastilha.
Alfonso Froilaz

**Alfonso Froilaz** (war-dro 911 – 933), a oa roue León adalek 925 ha goude roue Galiza hepken eus 925 da 926.

E 925, pa varvas e dad, e renas war e lerc'h e Leon ; un nebeud sizhunioù goude en em unanas e gendirvi, mibien da Ordoño II León, da lavarout eo Sancho Ordóñez hag Alfonso Ordóñez, hag a oa oc'h en em gannañ etreze a-raok, ha mont a rejont da ober brezel dezhañ dre m'o devoa gwirioù brasoc'h egetañ, hag e oant bet laeret gant o eontr, tad Alfonso, Fruela II. Alfonso Ordóñez a zeuas da vout roue León, hag Alfonso IV eta, ha berr e voe ren Alfonso Froilaz.

## Goude e varv
Beziet e voe Alfonso Froilaz e manati San Julián y Santa Ruiforco, ma oa bet beziet e zaou lezvreur, Ordoño ha Ramiro Froilaz, e genderv Alfonso IV León hag e bried, Oneca de Pamplona.

Goude-se, ar roue Alfonso V León a roas urzh ma vije treuzkaset korfoù-marv holl izili an tiegezh roueel a oa beziet e manati Ruiforco de Torío da benniliz San Isidoro de León, ma voent lakaet en ur foz voutin e korn ur chapel gant eskern rouaned all Leon. Ar roue Alfonso V a c'hourc'hemennas sevel war ar foz un aoter dediet da San Martín, eskob ha kofesour.​

## Pennad kar
*Alfonso
Arondisamant Beaune

**Arondisamant Beaune** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Côte-d'Or hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Beaune e 10 kanton (betek 2014) hag e 194 kumun :
* kanton Arnay-le-Duc ;
* kanton Beaune-Norzh ;
* kanton Beaune-Su ;
* kanton Bligny-sur-Ouche ;
* kanton Liernais ;
* kanton Nolay ;
* kanton Nuits-Saint-Georges ;
* kanton Pouilly-en-Auxois ;
* kanton Saint-Jean-de-Losne ;
* kanton Seurre.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Côte-d'Or d'ar 1 a viz Genver 2017. 223 c'humun zo en arondisamant Beaune bremañ.

## Daveoù
Jimena

**Jimena**, *Jimina*, **Ximena**, *Ximina*, *Gimina*, zo un anv-bihan spagnolek roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh
Dont a ra eus an anv Ximeno pe Jimeno.
Meur a zispleg zo da orin an anv.
*Hervez unan e teu eus Simón, deuet eus an anv hebreek *Simeón*, hag a dalv kement hag "an hini a selaou". Da neuze en defe adstummoù : Simone ha Simona. 
*Hervez un displeg all e teufe eus an anv euskarek *seme*, "mab".
*Eus an anv-se e teu an *Dinastía Jimena*, tierniezh rouaned Pamplona, deuet da vout rouaned Navarra, hag a renas adal 905 betek 1234.

## Tud

### Jimena
*Jimena Asturiez, pried Alfonso III Asturiez
*Jimena Díaz, pried Rodrigo Díaz de Vivar, *el Cid*
*Jimena Fernández, mamm da Sancho Garcés III Navarra
*Jimena Muñoz, serc'h da Alfonso VI León
*Jimena Alfonso, merc'h da Alfonso V León ha da Urraca Garcés

### Ximena
*Ximena Abarca, kanerez chileat
*Ximena Capristo, aktourez arc'hantinat
*Ximena Herrera, aktourez ha kanerez volivian
*Ximena Jimenez, kanerez arc'hantinat el laz Romantica Milonguera
*Ximena Navarrete, Miss Universe 2010
*Ximena Ossandón, politikourez chileat
*Ximena Rincón, politikourez chileat
*Ximena Rivas, aktourez chileat
*Ximena Sariñana, kanerez vec'hikan

### Gimena
*Gimena Accardi, aktourez arc'hantinat

## Lec'hioù
Kumunioù e Spagn :
* Jimena, e proviñs Jaén
* Jimena de la Frontera, e proviñs Cádiz
* Jimera de Líbar, e proviñs Málaga en Andalouzia

## Pennad kar
*Jiménez
Montbard

**Montbard** zo ur gumun c'hall hag un isprefeti en departamant Côte-d'Or, er rannvro Bourgogne-Franche-Comté. Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Montbardois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

France, Montbard (3), Hotel de Ville.jpg|An ti-kêr.
Montbard-Musée Buffon (1).jpg|Mirdi Buffon.
La Brenne à Montbard (Côte-d'Or) (4).jpg|Stêr Brenne e Montbard.


## Kêrioù gevellet
* 
* 

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun.

## Daveoù ha notennoù
Jimena Asturiez

**Jimena Garcés**, pe **Jimena Asturiez** (marvet e Mezheven 912) a oa pried da Alfonso III *el Magno*, roue Asturiez war-lerc'h e dad Ordoño Iañ Asturiez. Mamm e oa d'ar rouaned García Iañ León, Ordoño II León ha Fruela II León. 

## Dimeziñ ha bugale
Eizh bugel he doe gant Alfonso III :
* García Iañ León (870-914). Roue León. Beziet e Panteón de reyes de la Catedral de Oviedo.
* Ordoño II (871-924). Roue Galiza, ha roue León goude marv e vreur henañ, García Iañ. Beziet e voe en iliz-veur León.
* Gonzalo (¿?-¿920?). 
* Fruela II (875-925). Roue Asturiez da gentañ, ha goude roue León. Beziet e Panteón de reyes de la Catedral de Oviedo.
* Ramiro (¿?-929). Roue Asturiez marteze, pa oa e vreur Fruela II war dron León, goude marv Ordoño II. Beziet en iliz-veur Oviedo.
* Sancha.
* Div verc'h ha n'ouzer ket pe anv e oant.

## Pennadoù kar
*Rouaned Asturiez
Alfonso III

Meur a roue pe briñs zo en anv **Alfonso III**:

* **[[Alfonso III Asturiez]]** (c. 848-910), *el Magno*;
* **[[Afonso III]]** (1210-1279), *el Reformador*, Roue Portugal ;
* **[[Alfonso III Aragon]]** (1265-1291), *el Liberal*;
* **[[Alfonso III Katalonia]]**, pe **[[Alfonso III Barcelona]]** (1299-1336), kont Barcelona, anavezetoc'h evel **[[Alfonso IV Aragon]]**;
* **[[Alfonso III Valencia]]** (1396-1458), anavezetoc'h evel **[[Alfonso V Aragon]]**;
* **[[Alfonso III d'Este]]**, Dug Ferrara Modena ha Reggio entre 1628 ha 1629.
*'''Alfonso III Salamanca, eskob Salamanca en 1408.

## Pennadoù kar
*Alfonso II
*Alfonso IV
John Lithgow

**John Arthur Lithgow**, ganet d'an 19 a viz Here 1945) zo un aktour stadunanat. Studiet en deus bet e Skol-veur Harvard hag el London Academy of Music and Dramatic Art a-raok bezañ brudet evit e rolloù lies er skramm pe ouzh al leurennoù c'haoriva. Enoret eo bet gant alies gant c'hwec'h Primetime Emmy Awards, daou Golden Globe Awards, ul Laurence Olivier Award, ha daou Tony Awards, ha lakaet e anv war ar renk evit daou Academy Awards, ur British Academy Film Award, pevar Grammy Awards, ha pevar Screen Actors Guild Awards. 
## Liamm diavaez
* '''John Lithgow''' war Internet Movie Database
Alfonso IV

Meur a roue pe briñs zo en anv **Alfonso IV**:

* Alfonso IV Leon (924–931)
* Alfonso IV Portugal (1291–1357)
* Alfonso IV Aragon (1327–1336)
* Alfonso IV d'Este (1634–1662), Dug Modena ha Reggio

## Pennadoù kar
*Alfonso V
*Alfonso VI
Arondisamant Dijon

**Arondisamant Dijon** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Côte-d'Or hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
### Betek 2016
Rannet e oa arondisamant Dijon e 21 kanton (betek 2014) hag e 259 kumun :
* kanton Auxonne ;
* kanton Chenôve ;
* kanton Dijon-1 ;
* kanton Dijon-2 ;
* kanton Dijon-3 ;
* kanton Dijon-4 ;
* kanton Dijon-5 ;
* kanton Dijon-6 ;
* kanton Dijon-7 ;
* kanton Dijon-8 ;
* kanton Fontaine-Française ;
* kanton Fontaine-lès-Dijon ;
* kanton Genlis ;
* kanton Gevrey-Chambertin ;
* kanton Grancey-le-Château-Neuvelle ;
* kanton Is-sur-Tille ;
* kanton Mirebeau-sur-Bèze ;
* kanton Pontailler-sur-Saône ;
* kanton Saint-Seine-l'Abbaye ;
* kanton Selongey ;
* kanton Sombernon.

### Abaoe 2017
Adrannet e voe arondisamantoù Côte-d'Or d'ar 1 a viz Genver 2017. 228 kumun zo en arondisamant Dijon bremañ.

## Daveoù
Arondisamant Montbard

**Arondisamant Montbard** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Côte-d'Or hag e rannvro Bourgogne-Franche-Comté.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montbard e 12 kanton (betek 2014) hag e 253 c'humun :
* kanton Aignay-le-Duc ;
* kanton Baigneux-les-Juifs ;
* kanton Châtillon-sur-Seine ;
* kanton Laignes ;
* kanton Montbard ;
* kanton Montigny-sur-Aube ;
* kanton Précy-sous-Thil ;
* kanton Recey-sur-Ource ;
* kanton Saulieu ;
* kanton Semur-en-Auxois ;
* kanton Venarey-les-Laumes ;
* kanton Vitteaux.
Ranuccio

**Ranuccio** zo un anv-bihan italianek.

## Gerdarzh

## Yezhoù all
**Ranuce*, e galleg

## Tud
* Ranuccio Farnese, anv meur a briñs italian,
* *Ranucccio Tomassoni*, lazhet gant al livour Michelangelo Merisi da Caravaggio, e 1606, 
* Ranuccio Bianchi Bandinelli (1900 – 1975), politikour italian.

## Lennegezh
*Ar priñs *Ranuce-Ernest IV de Parme*, er romant La Chartreuse de Parme, gant ar romantour gall Stendhal.
Priñselezh Capua

**Priñselezh Capua** (*principato di Capua* en italianeg) zo bet ur stad emren e kreisteiz Italia en . Dre vras edo war zouar an Terra di Lavoro.

## Istor
Goude kouezhet Impalaeriezh Roman ar C'hornôg e voe gwastet Capua gant Goted ha Vandaled, ma teuas da vout ur gontelezh e-barzh Dugelezh Benevento. Bec'h a savas en Dugelezh da gemer ar galloud, hag e 841 e voe lakaet Capua en arigrap gant Sarrazined, gopret gant Radelchis Iañ Benevento ha renet gant ar Berber Khalfun, Emir Bari. Distrujet e voe kêr, ma rankas an dud tec'hel. 

## Pennad kar
* Stadoù kozh Italia‎
Kastell Machikoul

**Kastell Machikoul**, pe **Kastell Jili Raez**, zo ur c'hastell savet e Machikoul, e Bro-Naoned, e gevred Breizh.

Savet e voe ar c'hastell kentañ en , ha kemmoù a voe degaset dezhañ meur a wech a-hed ar c'hantvedoù. Pa oa en e bezh e oa ur c'hastell-kreñv, gant c'hwec'h tour kranellek, un tour-meur ha touflezoù en-dro dezhañ.

Distrujet e voe goude an Dispac'h Gall ha Brezelioù Vande hag implijet e voe ar mein anezhañ evit sevel tiez ha pavezañ hentoù e Machikoul. Hiziv ne chom nemet tammoù mogerioù anezhañ.

## Istor
Savet e voe ar c’hastell en , e-lec’h unan koshoc’h, eus an , war ribl ar stêr Falleron, gant aotrounez Rae. Tri maread labourioù a voe : e deroù an  kantved, e-tro 1500 hag e dibenn ar .

Unan eus kestell Marzioù Breizh e oa, war harzoù Poatev, evel kastell Klison pe hini Tiffauges. Ur c’hastell pouezus eo evit istor Breizh eta. Ouzhpenn se e voe unan eus lec’hioù annez aotrouien Raez. Eno e oa bet Jili Raez (1405-1440) o vevañ, moarvat, ha dre se e reer *"kastell Jili Raez"* anezhañ. Hervez a lenner en aktaoù e brosez e oa bet lazhet meur a blac’h yaouank gantañ er c'hastell-se. Dirak dor ar c'hastell ivez e oa bet Jili Raez o’n em zaskor da zileuriad an dug Yann V, a-raok bezañ kaset da Naoned da vezañ barnet d’ar 15 a viz Gwengolo 1440.

E-pad an Dispac'h Gall e oa bet c'hwezhet an tan er c'hastell, e 1792. Eno ivez e voe prizoniet republikaned e 1793. E 1804 e voe diberc’hennet aotrou diwezhañ Raez, Alexandre de Brie-Serrant (1748-1814), ha prenet e voe ar c'hastell gant kumun Machikoul. Lezet e voe war an dispalu ha troet e voe en ur vengleuz e deroù an XIXvet kantved. Talvezout a rae ar mein anezhañ da veinañ hentoù ar vro ha da sevel tiez.
Maen-badeziant iliz Machikoul hiziv a zeu eus chapel ar c'hastell.

Hiziv ne chom nemet aspadennoù eus ar c’hastell : mogerioù diavaez an tour-meur hag un tamm moger diabarzh. Lakaet e voe ar rivinoù-se war roll ar monumantoù istorel e 2004.

## Pennadoù kar
* Jili Raez
* Marzioù dispartiañ Breizh ha Poatev
* Marz Breizh

## Liammoù diavaez
* Diaz Mérimée, Ministrerezh gall ar Sevenadur
*  Charles Mourain de Sourdeval, « Les sires de Retz et le château de Machecoul », e ''Mémoires de la Société archéologique de Touraine'', levrenn II, 1843-1844

## Notennoù