open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mon oncle d'Amérique (film, 1980)

***Mon oncle d'Amérique*** (*Ma eontr eus Amerika* e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Alain Resnais e 1979-1980.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Senario ha divizoù : Jean Gruault, diwar labourioù ar skiantour Henri Laborit,
* Produour : Andrea Films ha TF1 Films Production,
* Skeudenniñ : Sacha Vierny,
* Son : Jean-Pierre Ruh, Georges Prat ha Gérard Loupias
* Sonerezh : Arié Dzierlatka,
* Frammer : Albert Jurgenson,
* Kinkladur : Jacques Saulnier ha Philippe Turlure,
* Gwiskamantoù : Catherine Leterrier,
* Prantad filmañ : bet kroget d'an 28 a viz Gwengolo 1979,
* Lec'hioù filmañ : Aradon, Logodenn Vras, Cholet (Maine-et-Loire), Pariz,
* Deiziad dont er-maez : 21 a viz Mae 1980,
* Padelezh : 125'.

Florence Malraux, Jean Léon ha Guy Pinon a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.

## An danvez
Diazezet eo labourioù Laborit war studi techoù hag emzalc'h al loened en arnodva. Sur a-walc'h ez eus tu d'o c'heñveriañ ouzh oberoù teir zudenn :
* Jean, bourc'hiz sacher d'e du anezhañ,
* Janine, komedianez bet desavet en ur metoù izelek,
* René, mab d'ur c'houer aet da c'hreantour.
Kendeuziñ a ra o flanedenn : kejadennoù, karantez, tec'hadenn, poan.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Gérard Depardieu : René Ragueneau,
* Nicole Garcia : Janine Garnier,
* Roger Pierre : Jean Le Gall,
* Marie Dubois : Thérèse Ragueneau, gwreg René,
* Nelly Borgeaud : Arlette Le Gall, gwreg Jean,
* Pierre Arditi : Zambeaux,
* Gérard Darrieu : Léon Veestrate,
* Philippe Laudenbach : Michel Aubert,
* Alexandre Rignault : tad-kozh Jean,
* Jean Dasté : an aotrou Louis,
* Henri Laborit : e-unan.

## Goproù
Tapet e oa bet ar Priz Méliès gant **Mon oncle d'Amérique** e 1980.
Puñs

Ur **puñs** zo un toull kleuziet en douar da dizhout an dour a zo izeloc'h. Gorren an dour-se a c'heller gant ur c'helorn pe dre ur pomp.
Maria Francisca

**Maria Francisca** zo un anv-bihan kevrennek portugalek ha spagnolek.

## Gerdarzh
Diwar an anvioù Maria ha Francisca

## Yezhoù all
**María Francisca*, e spagnoleg
**[[Marie-Françoise]]*, e galleg

## Tud
*Maria Francisca de Bragança, anv meur a infantez portugalat
**Maria Francisca de Saboia*, anv portugalek ar briñsez c'hall Marie Françoise Élisabeth de Savoie (1646-1683)
*Maria Francisca de Portugal (1800 -1834)
Red Bull

**Red Bull** zo un evaj sukret, dezhañ perzhioù nerzhusaat burzhudus a-hervez, graet gant ur gompagnunezh aostrian, hag a glask tizhout ar grennarded ha gwazed yaouank.
Enez Moçambique

**Enez Moçambique** pe *Ilha de Moçambique* e portugaleg, zo ur gêr en un enezenn hag a zo e províñs Nampula, en hanternoz stad Moçambique en Afrika. Eus anv ar gêr-enez eo e teu anv ar stad, peogwir e voe ar gêr-benn gentañ.

Ur pont 3 km hed, savet er bloavezhioù 1960 zo etre Enez Moçambique hag an douar-bras.

## Skeudennoù


Image:Island of Mozambique - Former Colonial Government Residence.gif|Ospital
Image:Mosque Mozambique Island.jpg|Moskeenn
Image:Mozambique Island - Garden of Memory.jpg|Jardim da Memória
Image:Island of Mozambique - Makuti Town.gif|Cidade de macuti
Image:Mozambique Island - Church.jpg|Iliz Nossa Senhora da Saúde
Image:Island of Mozambique.jpg|Palácio dos Capitães-Generais
Image:Misericórdia Church.jpg|Iliz ar Mesericórdia - Mirdi Arz Sakr
Image:Nossa Senhora de Baluarte - Full View.gif|Chapel Nossa Senhora do Baluarte
Bretanha (Ponta Delgada)

**Bretanha** a oa ur barrez e kumun Ponta Delgada, en Enez Sant Mikael‎ , en Azorez, un enezeg da Bortugal. 13,03 km² a oa dindani, ha 1 334 annezad enni e 2001. 

E miz Mezheven 2002 eo bet rannet etre teir farrez:
*Ajuda da Bretanha;
*Pilar da Bretanha.
*Remédios.
Energiezh an heol

**Energiezh an heol** a zo energiezh degaset gant al lodenn eus ar skinoù heol a zegas energiezh termek ha gouloù betek gorre an douar, goude bezañ bet silet gant atmosferenn an douar.

An doare pennañ da broduiñ tredan gant an heol eo ar panelloù fotovoltaek. Energiezh an heol zo un energiezh nevezadus hag a c'heller implijout dizehan hep saotrañ an Natur tro-dro. An energiezh nevezadus ar muiañ implijet eo : en ur ober bloaz e vez bevezet gant ar blanedenn dek miliard a donennoù kevatal petrol (Tonnes équivalent pétrole (Tep)), da lâret eo 3% eus ar pezh a vez profet deomp gant an heol bemdez. An energiezh-mañ a vo nevezadus ken ma vo an heol o lugerniñ, da lâret eo war-dro 4,5 miliard a vloavezhioù. Un tu mat eus energiezh an heol ivez eo n'eus banne dioksidenn garbon (CO2) ebet dilaosket en aergelc'h. Meur a implij a vez eus an tredan produet gant an heol, da skouer ez eus tu d'en em dommañ, pe c'hoazh lakaat an tredan en ti evit espern arc'hant pe traoù all ivez.
Chouans !

***Chouans !*** (*Chouaned !* pe *Chouanted !* e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Philippe de Broca e 1987.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama, Istorel,
* Skoazellerien-sevener : Laurent Laubier, Christian Merret-Palmair ha Stéphanie Seilhean,
* Senario ha divizoù : Philippe de Broca, Daniel Boulanger ha Jérôme Tonnerre,
* Produourien : Partner's Production (Pariz), Les Films A2 (Pariz), Canal Plus Productions, CNC, Sofica Sofinergie ha Sofica Créations,
* Rener ar skeudenniñ : Bernard Zitzermann,
* Ijinourien ar son : Joël Beldent, Jean-Charles Ruault ha Jacques Thomas-Gérard,
* Aozer ar sonerezh orin : Georges Delerue,
* Klinkour : Jacques Bufnoir,
* Dilhataerez : Yvonne Sassinot de Nesle,
* Frammer : Henri Lanoë,
* Prantad filmañ : adalek an 21 a viz Gouere betek an 3 a viz Du 1987,
* Lec'hioù filman : Roc'h Goueon (Aodoù-an-Arvor), Lokorn (Penn-ar-Bed), Kastell an Argoed en Elven, Ar Gerveur, Baden, kêriadenn Poull-Fetan e Kistinid, Meukon, kreñvlec'h Pentevr e Sant-Pêr-Kiberen, Sarzhav, kastell Plessis-Josso e Teiz (Mor-Bihan), Pariz,
* Deiziad dont er-maez : 23 a viz Meurzh 1988,
* Padelezh : 145'.

## An danvez
Un den madelezhus eo an aotrou kont Savinien a Gerfadeg : e-unan-penn en deus desavet e vab Aurèle ha degemeret Céline ha Tarquin (hag hemañ tec'het kuit eus ar c'hloerdi). Emañ o chom en ur c'hastell e Breizh e-lec'h ma klask sevel nijerezioù, diseblant a-walc'h ouzh darvoudoù an Dispac'h Gall en-dro dezhañ, darvoudoù a gemer perzh an daou amourouz Céline ha Tarquin enne. Goude mont da Amerika en harlu e tistro Aurèle e Breizh d'an ampoent ma tarzh ar brezel diabarzh etre ar republikaned hag ar roueelourien. Aurèle, ha n'eo ket evit gouzañv an darempredoù tost etre Céline ha Tarquin, a gemer penn ar Chouaned. Gwelet a ra Kerfadeg e vugale oc'h en em zebriñ : saveteiñ a ra Aurèle eus ar c'hilhotin ha, gantañ, e tieub Céline a-raok dezhi bezañ kaset d'ar marv goude lazhañ Tarquin. Aberzhiñ e vuhez a ra Kerfadeg evit salvidigezh an daou zen yaouank a dec'h kuit war unan eus nijerezioù ar c'hont.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Philippe Noiret : an aotrou kont Savinien a gKerfadeg,
* Sophie Marceau : Céline,
* Lambert Wilson : Tarquin Larmor,
* Stéphane Freiss : Aurèle a gKerfadeg,
* Jean-Pierre Cassel : an aotrou baron a dTiffauges,
* Charlotte de Turckheim : an itron markizez Olympe a Sant-Weltaz,
* Raoul Billerey : Grospierre,
* Roger Dumas : Bouchard.

## Liammoù diavaez
* '''''Chouans !''''' war Internet Movie Database
* '''''Chouans !''''' war Cinémathèque de Bretagne
Philippe de Broca

**Philippe de Broca**, bet ganet e Pariz d'ar 15 a viz Meurzh 1933 hag aet da Anaon e Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine) d'ar 26 a viz Du 2004, a oa ur filmaozour gall.

A-viskoazh e chomo liammet e anv dezhañ ouzh an aktour gall Jean-Paul Belmondo en devoa kaset da benn c'hwec'h film gantañ : *[[Cartouche (film)|Cartouche]]*, *[[L'Homme de Rio]]*, *[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]*, *[[Le Magnifique]]*, *[[L'Incorrigible]]* hag *[[Amazone]]*.
Roberto Faz

**Roberto Faz Monzón** zo ur soner kuban, ganet e Regla d'an 18 a viz Gwengolo 1914 ha marvet e La Habana d'ar 26 a viz Ebrel 1966.

Paourik e oa e dud, soner e dad, ha seniñ a reas Roberto e lazoù bihan a-raok mont da seniñ e 1930 gant al laz a oa renet gant e dad, an *[[Orquesta Ultramar]]*. Kaner ha tabouliner e oa, ha mont a reas ivez gant al laz *Conjunto Casino* adal 1943, hag e 1956, pa oa brudet dija, tostik kement ha Benny Moré, da sevel al laz *Roberto Faz y su conjunto*. Lesanvet e voe "El Sonero Mayor" ha "Cantante de los Cantantes" 

E La Habana e varvas e 1966. Hervez ur vojenn e voe douaret en e vev. 

## Kanaouennoù
E-touez ar c'hanaouennoù savet gantañ: *Te traigo mi son*, *El pregón de la montaña*, *Nadie baila como yo*, *El retozón*, hag *Aguanile Mai Mai*. Gantañ ivez eo bet brudet, er bloavezhioù 1950, ar guaracha *Pintate los labios, María*, savet gant Ramón Castro Herrera, adkanet abaoe gant Eliades Ochoa.

## Liamm où diavaez
*  : E vuhez
* Roberto Faz en Youtube : o kanañ "Pintate los labios, María ".
* Roberto Faz en Youtube : o kanañ "El retozón ".
* Roberto Faz en Youtube : o kanañ " Buche y pluma ".
* Roberto Faz en Youtube : o kanañ " Si los Rumberos me Llaman ".

## Daveennoù
Seziz Porto

**Seziz Porto** (*Cerco do Porto* e portugaleg) a vez lavaret eus ar seziz a c'hoarvezas e-pad ouzhpenn bloaz etre Gouhere 1832 hag Eost 1833, pa welas soudarded Pedro IV, roue Portugal, edo arme e vreur Miguel Iañ Portugal o c'hronnañ Porto.

## Levrlennadur
* DÓRIA, António Álvaro. *Movimentos Políticos do Porto no Século XIX*
* MARTELO, David (2001). *Cerco do Porto 1832-33 – A Cidade Invicta*. Lisboa
* MARTINS, Oliveira (1881) *Portugal Contemporâneo*. Lisboa
* NAPIER, Almirante Carlos. *Guerra da Sucessão em Portugal*. 2 vols.
* OWEN, Hugh (1915). *O Cerco do Porto contado por uma Testemunha - O Coronel Owen*. Porto.
* SORIANO, Simão José da Luz (1889). *História do Cerco do Porto*. Lisboa
Karlouriezh

Ar **garlouriezh** zo un emsav politikel spagnol en , diazezet war an hengoun, reizhveliour, enepfrankizour hag enepdispac'hour, hag a glaske reiñ kurunenn Spagn da unan eus skourroù an Tiegezh Bourbon ha distreiñ d'ar renad kozh.

Tud ar garlouriezh a gemeras da arouez hini an armeoù spagnol, kroaz Bourgogn banniel Impalaeriezh Spagn.

War-dro kreiz an  en em rannas ar garlouriezh etre daou skourr : unan en tu kleiz hag a oa a-du gant ar sokialouriezh, anvet *Partido Carlista*, hag eben anvet *Comunión Tradicionalista Carlista*.

## Pennadoù kar
* Carlos, Kont Molina
* Kentañ brezel ar garlouriezh
Maria Ana de Bragança (1843-1884)

**Maria Ana de Bragança** (1843-1884) a oa un infantez portugalat hag a zeuas da vout Priñsez Sachsen. 
Merc'h e oa da Ferdinand von Sachsen-Coburg-Gotha ha da Maria II, rouanez Portugal. 

He mamm a varvas en 1853. He breur, ar roue Pedro V, a zimezas d'ar briñsez alaman Stephanie von Hohenzollern e 1858, a varvas bloaz goude. Mat a-walc'h en em glevas an div c'hoar-gaer, petra bennak ma ouzer, dre lizheroù, e rae fae an infantez portugalat war ar Saksonez.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas Maria Ana e 1859 da Georg (1832-1904), priñs Sachsen, ha ne voe roue Sachsen (1902-1904) nemet goude marv e bried Maria Ana.
Eizh bugel o doe:
* Marie Johanna Amalie Ferdinande Antonie Luise Juliane (1860 Dresden - 1861 Dresden)
* Elisabeth Albertine Karoline Sidonie Ferdinande Leopoldine Antonie Auguste Clementine (1862 Dresden - 1863 Dresden)
* Mathilde Marie Auguste Viktorie Leopoldine Karoline Luise Franziska Josepha (1863 Dresden - 1933 Dresden)
* Friedrich August III Johann Ludwig Karl Gustav Gregor Philipp (1865 Dresden - 1932 Sibyllenort), diwezhañ roue Sachsen; 
**dimezet da Luise von Österreich-Toskana;
* Maria Josepha Luise Philippine Elisabeth Pia Angelica Margarethe (1867 Dresden - 1944 Kastell Wildenwart); 
**dimezet da Otto, Arc'hdug Aostria 
* Johann Georg Pius Karl Leopold Maria Januarius Anacletus (1869 Dresden - 1938 Kastell Altshausen), dimezet div wech, hogen divugel:
** d'an dugez Maria Isabella von Württemberg (1871–1904) 
** da Maria Immaculata di Borbone-Sicilia (1874–1906),
* Maximilian Wilhelm August Albert Karl Gregor Odo (1870 Dresden - 1951 Freiburg), dizimez ha divugel; 
* Albert Karl Anton Ludwig Wilhelm Viktor (1875 Dresden - 1900 Wolkau), marvet da 25 bloaz, dizimez ha divugel.

## He marv
Mervel a eure Maria Anna e miz Genver 1884, da 40 vloaz, e Dresden, hag eno e voe beziet.
Nant Gwrtheyrn

Ur saonenn en arvor hanternoz ledenez Llŷn, e Kembre, eo **Nant Gwrtheyrn**, er gwalarn da gêriadenn Llithfaen, e Gwynedd, e-harz ar menez Yr Eifl. 

E kêriadenn gozh Porth y Nant ez eus bet savet ur greizenn deskiñ-yezh, anvet bremañ "Nant Gwrtheyrn".

Kalz a dud a ya di da zeskiñ kembraeg, un nebeudig Bretoned zoken zo bet gwelet eno.

## Skeudenn

NantGwrtheyrnLB06.JPG|Ar gwel eus Nant Gwrtheyrn.
NantGwrtheyrnLB03.JPG| Tier.


## Pennad kar
*Gwrtheyrn

## Liamm diavaez
* Lec’hienn ofisiel
Cincomarzada

Ar **Cincomarzada** a c'hoarvezas e Zaragoza (Spagn) d'ar 5 a viz Meurzh 1838 pa stourmas poblañs kêr a-enep ar garlourien e-pad Kentañ brezel ar garlouriezh‎.

## Istor
Zaragoza a oa ul lec'h a bouez, dalc'het gant soudarded ar gouarnamant ofisiel, re ar Rouanez Isabel. Dre ma kreded e oa pell ac'hano arme ar garlourien e voe kaset kalz eus ar soudarded, e miz C'hwevrer 1838, da greñvaat an arme he devoa da stourm ouzh troiad Basilio Garcia, hag a oa o paouez kuitaat Navarra da vont etrezek ar Maestrazgo (komark er reter), ha d'en em unaniñ gant Cabrera deuet eus La Mancha. Pa glevas Cabrera heard e oa peuzdizifenn kêr Zaragoza e kasas Juan Cabañero y Esponera da gemer kêr gant daou vil eizh kant soudard war droad ha tri c'hant den war varc'h. N'en doa ken c'hoant nemet da breizhata kêr avat ha ne vont ket gouest da virout Zaragoza etre daouarn ar garlourien e-pad pell.

## Kêr
Da noz ar 5 a viz meurzh 1838 e voe kemeret un darn eus kêr gant soudarded Juan Cabañero, dre guzh, met n'halljont ket mont pelloc'h rak enebiñ kalet a reas ar bobl, gant kontilli, filzier, filc'hier, eoul bervet. Pa voe klevet e oa soudarded ar gouarnamant o tistreiñ, hag o welout n'hallent ket kemer kêr en he fezh e tec'has kuit ar garlourien.

Goude an abadenn-se e voe roet da Zaragoza ar moranv a "Siempre Heroica" (harozek dalc'hmat) hag ur straed a voe anvet "Cinco de Marzo".

## Istorig
* Hervez ar vojenn ez eas Cabañero, kenkent hag erru e kêr, d'ur stal-chokolad da c'houlenn un tasad chokolad tomm, met ret e voe dezhañ skarañ kuit hep e dañva. En 1840, goude Convenio de Oñate, a-unan gant Baldomero Espartero, e tegouezhas e kêr Zaragoza gant rannarmeoù all eus kostezenn Isabel II, da en em gannañ ouzh Cabrera. Tud Zaragoza, ouzh e welout o tibunañ en o straed, a huche dezhañ : «*¡Cabañero, que se te ha enfriado el chocolate!*» (Cabañero, yenaet eo da vanne chokolad) .
* E-pad diktatouriezh Francisco Franco, e voe adanvet ar straed, ha lakaet "Requeté Aragonés" ("requeté" e oa anv soudarded ar garlourien). Goude marvet Francisco Franco, en 1975, e voe adkemeret an anv kozh.

## Lennadur
*Gustave D'Alaux. *"Aragón visto por un francés durante la Primera Guerra Carlista*." Zaragoza, 1985 - Troet diwar  *L'Aragon pendant la guerre civile*. Revue des deux mondes, 15 a viz C'hwevrer 1846.
Red Bull (disheñvelout)

**Red Bull** a c'hall bezañ:
*Red Bull, un evaj startijenn
*Red Bull Racing, ur skipailh kirri-tan Formulenn 1 aostrian
*Red Bull Stratos, anv kefridi Felix Baumgartner, graet gantañ ul lamm buanoc'h eget tizh ar son
*FC Red Bull Salzburg, ur skipailh mell-droad en Aostria
*lesanv ar 34th Infantry Division (Stadoù-Unanet)
Juan Cabañero y Esponera

**Juan Cabañero y Esponera**, ganet e 1798 en Urrea de Gaén, e proviñs Teruel (Aragon), ha marvet en 1849) a oa un ofiser aragonat e-pad Kentañ brezel ar garlouriezh. Stourm a reas gant an div gostezenn, a bep eil.

## Zaragoza
E-pad rejañs María Cristina edo kêr Zaragoza e-tu ar gouarnamant a oa etre daouarn ar frankizourien .

D'ar 27 a viz C'hwevrer 1838 e c'hoarvezas un emsavadeg karlourien, a reas tro wenn, met kement-se a servijas da vroudañ Juan Cabañero y Esponera da vont di gant 3.000 soudard war droad ha 300 war varc'h, da gemer kêr, skoazellet gant ar Gall Epinard ha karlourien kêr.

Kemer a reas Belchite ha tostaat ouzh Zaragoza.

D'ar 5 a viz Meurzh 1838 e kemeras kêr hep emgann met goude e kavas gwell mont kuit, o welout enebiezh ar boblañs. En em dennañ a eure da g-Cantavieja.

An darvoud-se eo ar *[[Cincomarzada]]*, a vez lidet bep bloaz abaoe. 

Diwar neuze eo bet anvet Zaragoza "siempre heroica". 

Goude convenio de Vergara e voe anvet da vrigadier ha mont a reas d'en em gannañ gant kostezenn ar frankizourien, ha trec'h e voe en emgannoù ouzh e gamaraded a-gent.

## Levrlennadur
* San Román, marqués de: Guerra civil de 1833-40 en Aragón y Valencia; t. II, Madrid, 1869.
* Delgado Idarreta, J.M. : Los pronunciamientos liberales en Zaragoza durane la regencia de María Cristina; Logroño 1975
* Forcadell, Carlos: Estudios de Historia Contemporánea ; Zaragoza 1978

## Liammoù diavaez
* https://web.archive.org/web/20160906171216/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=2715
* http://club.telepolis.com/tuaragon/z/belchite/historia/historia2.htm
L'Hôtel de la plage

***L'Hôtel de la plage*** (*Leti an draezhenn* e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Michel Lang e 1977.

## Fichenn deknikel
* Doare : Komedienn,
* Senario ha divizoù : Michel Lang,
* Produour : Productions 2000 ha Gaumont,
* Skeudenniñ : Daniel Gaudry,
* Son : Guillaume Sciama,
* Sonerezh : Mort Shuman ; ar c'hanaouennoù orin a zo kanet gant Eddy Mitchell *([[Le père de James Dean]])* ha Sheila *([[Hôtel de la plage]])*.
* Frammañ : Hélène Plemiannikov,
* Kinkladur : Henri Sonois,
* Prantad filmañ : adalek an 2 a viz Eost betek ar 27 a viz Gwengolo 1977,
* Lec'hioù filmañ : Lokireg (Penn-ar-Bed), Pariz hag he zrowardroioù,
* Deiziad dont er-maez : 11 a viz Genver 1978,
* Padelezh : 90'.

## An danvez
Tra ma'z a kuit hec'h annezidi eus Pariz, evel bep 1 a viz Eost, ec'h erru an hañvourien e Leti an draezhenn, en un tu bennak e Breizh. Evel bep bloaz ec'h en em gav touristed a bep oad eno, o liammañ darempredoù kreñv pe greñvoc'h...

## Roll ar gomedianed (hervez al lizherenneg)
* Sophie Barjac : Catherine Guedel,
* Hélène Batteux : an itron Guedel,
* Myriam Boyer : Aline Dandrel,
* Marcelle-Jeanne Bretonnière : Odette Vermaelen,
* Rosine Cadoret : Cécile Saint-Prix,
* Marilyne Canto : Juliette Guedel,
* Daniel Ceccaldi : Euloge Saint-Prix,
* Germaine Delbat : an itron Léonce,
* Anna Gaël : Brenda,
* Michèle Grellier : Marie-Laure Delambre,
* Bruno Guillain : Cyril,
* Francis Lemaire : Lucien Vermaelen,
* Robert Lombard : Guedel,
* Guy Marchand : Hubert Delambre,
* Jean-Paul Muel : Paul Dandrel,
* Anne Parillaud : Estelle Delambre,
* Blanche Ravalec : Yveline,
* Michel Robin : an aotrou Léonce,
* Martine Sarcey : Elisabeth Rouvier,
* Bernard Soufflet : Bertrand.
Firefly

***Firefly*** zo un heuliadenn skinwel skiant-faltazi eus Stadoù-Unanet Amerika, krouet gant Joss Whedon. Pevarzek abadenn zo bet skignet etre an 20 a viz Gwengolo hag an 20 a viz Kerzu 2002, war ar chadenn Fox.

Malcolm Reynolds (« Mal », Nathan Fillon) eo kabiten an egorlestr « Serenity » en un  Koskoriad an Heol nevez. Sikouret eo gant an ofiser kentañ Zoë Alleyne (Gina Torres), ar bleiner Hoban Washburne (« Wash », Alan Tudyk), ar gourtizanez Inara Serra (Morena Baccarin), ar vekanisianerez Kaywinnet Lee Frye (« Kaylee », Jewel Staite), ar soudard gopraer Jayne Cobb (Adam Baldwin) ha tri treizhad :
ar pastor Shepherd Book (Ron Glass), ar medisin Simon Tam (Sean Maher) hag e c'hoar River (Summer Glau).
XXIIvet kantved

| ***' | </div>

<div style="text-align:center;">[[XIXvet kantved|../..]] |  |  | ***' |  |  | ../..


Bloavezhioù 2100 | Bloavezhioù 2110 | Bloavezhioù 2120 | Bloavezhioù 2130 | Bloavezhioù 2140

Bloavezhioù 2150 | Bloavezhioù 2160 | Bloavezhioù 2170 | Bloavezhioù 2180 | Bloavezhioù 2190


----
Kregiñ a ra an **** d'ar  2101 hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 2200.
XXIIIe kantved

| ***' | </div>

<div class="center">[[XXvet kantved|../..]] |  |  | ***' |  |  | ../..


Bloavezhioù 2200 | Bloavezhioù 2210 | Bloavezhioù 2220 | Bloavezhioù 2230 | Bloavezhioù 2240

Bloavezhioù 2250 | Bloavezhioù 2260 | Bloavezhioù 2270 | Bloavezhioù 2280 | Bloavezhioù 2290






Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
----
Kregiñ a ra an **** (*trede kantved warn-ugent*) d'ar  2201 hag echuiñ a ra d'an 31 Kerzu 2300.

## Filmoù
Kalz filmoù Star Trek a c'hoarvez er  kantved.
An Oaled

***An Oaled*** (anvet e galleg *Le Foyer breton*) a oa ur gelaouenn drimiziek e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939.

Renet e oa gant Frañsez Jaffrennou ha dont a reas da gemer lec'h *[[Le Consortium Breton]]* (*« Ar C'hevre Breizek »*) a zeue er-maez araozi. Savet e voe *An Oaled* e dibenn 1928 hag en he fenn e oa Leon ar Berr (Abalor), Yves-Marie Fournis ha Frañsez Jaffrennou. Abalamour da ziaesterioù arc'hant e oa bet paouezet gant ar gelaouenn viziek *Le Consortium Breton* : freuz-stal a oa bet graet gant an den a breste arc'hant evit hec'h embann, Jean de Saisy Kerampuil. *An Oaled* a zeue er-maez bep tri miz hepken. He niverenn gentañ a oa ganti an niverenn "19-21", da zont war-lerc'h an niverenn 18 eus *Le Consortium Breton*. An niverenn diwezhañ (niverennet 70) a zeuas er-maez e diskar-amzer 1939. D'ar mare-se e oa meret gant Jaffrennou, an doktor Célestin Menguy ha Louis Le Bourc'his. En niverenn diwezhañ-se e veze kemennet d'al lennerien e ranke ar gelaouenn paouez da zont er-maez, abalamour d'ar brezel. 

Pennadoù e brezhoneg hag e galleg a veze kavet e-barzh *An Oaled* : pennadoù diwar-benn an armerzh, al labour-douar, an istor, al lennegezh. Reiñ a rae kalz a blas d'an traoù aozet gant Goursez Breizh, rak drouiz-meur ar C'hoursez e oa Taldir (Jaffrennou). Kalz a skrivagnerien eus ar mare-se a genlabouras gant *An Oaled*, ken e brezhoneg, ken e galleg : Francis Gourvil, gant pennadoù diwar-benn "Avanturio ar Citoien Jean Conan a Voengamb" da skouer, Erwan Berthou a embannas enni "En Bro Dreger a-dreuz parkoù". Troidigezhioù diwar skridoù ar skrivagner aostrian Leo Perutz a voe embannet ivez. Kalz pennadoù a veze savet gant Frañsez Jaffrennou. 

Ul linenn bolitikel enebet ouzh an emsav broadelour a oa gant *An Oaled*. Pa voe berzet Strollad Broadel Breizh hag e gelaouenn *[[Breiz Atao]]* gant ar gouarnamant gall, a-raok an Eil Brezel-bed, e savas *An Oaled* a-du gant kement-se, dre an abeg ma oa renerien ar gostezenn vroadelour, Frañsez Debauvais hag Olier Mordrel, a-du gant Alamagn ha gant an Nazied. E niverenn diwezhañ *An Oaled* e c'hoantae Jaffrennou ma vije trec'h ar Re Unanet war Alamagn er brezel.

## Liamm diavaez
*Niverennoù ''An Oaled'', e diellaoueg Penn-ar-Bed
*''An Oaled'' el lec'hienn idbe-bzh.org
Lambert Wilson

**Lambert Wilson**, bet ganet **Lambert Nicolas Willson** e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) d'an 3 a viz Eost 1958, a zo un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) hag ur c'haner gall.

## E vuhez
Mab eo d'an aktour gall Georges Wilson (1921-2010).

## E bezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle. 

## Un nebeud filmoù pouezus a-hed e vicher
* *[[La Femme publique]]* (1984),
* *[[Rendez-vous]]* (1985),
* *[[Chouans !]]* (1987),
* *[[Hiver 54, l'abbé Pierre]]* (1989),
* *[[On connait la chanson]]* (1997),
* *[[Palais Royal !]]* (2005),
* *[[Des hommes et des dieux]]* (2010),
* *[[Alceste à bicyclette]]* (2013).

## Liamm diavaez
* '''Lambert Wilson''' war Internet Movie Database
XXIVe kantved

| ***' | </div>

<div class="center">[[XXIvet kantved|../..]] |  |  | ***' |  |  | ../..


Bloavezhioù 2300 | Bloavezhioù 2310 | Bloavezhioù 2320 | Bloavezhioù 2330 | Bloavezhioù 2340

Bloavezhioù 2350 | Bloavezhioù 2360 | Bloavezhioù 2370 | Bloavezhioù 2380 | Bloavezhioù 2390






Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
----
Kregiñ a ray an **** (*pevare kantved warn-ugent*) d'ar  2301 hag echuiñ a ray d'an 31 Kerzu 2400.
XXVvet kantved

| ***' | </div>

<div class="center">[[XXIIl kantved|../..]] |  |  | ***' |  |  | ../..


Bloavezhioù 2400 | Bloavezhioù 2410 | Bloavezhioù 2420 | Bloavezhioù 2430 | Bloavezhioù 2440

Bloavezhioù 2450 | Bloavezhioù 2460 | Bloavezhioù 2470 | Bloavezhioù 2480 | Bloavezhioù 2490






Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
----
Kregiñ a ray an **** (*pempvet kantved warn-ugent*) d'ar  2401 hag echuiñ a ray d'an 31 Kerzu 2500.
XXVIvet kantved

| ***' | </div>

<div class="center">[[XXIIIe kantved|../..]] |  |  | ***' |  |  | ../..


Bloavezhioù 2500 | Bloavezhioù 2510 | Bloavezhioù 2520 | Bloavezhioù 2530 | Bloavezhioù 2540

Bloavezhioù 2550 | Bloavezhioù 2560 | Bloavezhioù 2570 | Bloavezhioù 2580 | Bloavezhioù 2590






Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
----
Kregiñ a ray an **** (*c'hwec'hvet kantved warn-ugent*) d'ar  2501 hag echuiñ a ray d'an 31 Kerzu 2600.
Kumuniezh kumunioù Breselien

**Kumuniezh kumunioù Breselien** a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Breselien, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1993.

Emañ he sez e Plelann-Veur. He frezidant zo Bernard Ethoré, maer Breal-Moñforzh, abaoe 2014.

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù Breselien ez eus 8 kumun :
* Breal-Moñforzh
* Pempont
* **[[Plelann-Veur]]**
* Mousterfil
* Sant-Pêran
* Sant-Turiav-Porc'hoed
* Skirioù-Masen
* Trevendel

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Franziska

**Franziska** zo un anv-bihan alamanek roet d'ar merc'hed. Furm venel an anv Franz eo.

## Yezhoù all
*Francesca en italianeg, 
*Francisca e portugaleg ha spagnoleg, 
*Françoise e galleg, anv stank en 
*Frañseza e brezhoneg.

## Tud

### XVIIvet kantved
*Franziska Sibylla Augusta von Sachsen-Lauenburg (1675 -1733), markgravez Baden.

### XVIIIvet kantved
*Franziska Lebrun (1756-1791), kanerez alaman
*Franziska von Hohenheim (1748-1811), Dugez Württemberg.
*Maria Franziska Dorothea von Pfalz-Sulzbach (1724-1794), priñsez eus Pfalz-Sulzbach.

### XIXvet kantved
*Franziska Schervier (1819-1876), leanez alaman, gwenvidigez.

### XXvet kantved
**Franziska Knuppe* (ganet e 1974), dougerez-dilhad.

### XXIañ kantved
*Franziska Weisz (ganet e 1980), aktourez aostrian.
Stéphane Freiss

**Stéphane Frédéric Freiss**, bet ganet e Pariz d'an 22 a viz Du 1960, a zo un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel), ur filmaozer ha saver senario gall.

## E bezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## Un nebeud filmoù pouezus a-hed e vicher
* *[[Chouans !]]* (1987),
* *[[Munich (film)|Munich]]* (2005),
* *[[Bienvenue chez les Ch'tis]]* (2008).

## Liamm diavaez
* '''Stéphane Freiss''' war Internet Movie Database
Morgane la sirène (film)

***Morgane la sirène*** (*Morgane ar vorverc'h* e brezhoneg) zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Léonce Perret e 1926-1927.

## Fichenn deknikel
* Doare : Moliac'h,
* Senario : Léonce Perret, diwar ar romant *[[Morgane la sirène]]* (1898) gant ar skrivagner breizhat Charles Le Goffic,
* Produour : Léonce Perret,
* Skeudenniñ : Georges Lucas, Giovanni Ventimiglia ha René Colas,
* Kinkladur : Jacques-Laurent Athalin,
* Prantad filmañ : adalek miz Du 1926,
* Lec'hioù filmañ : trowardroioù Ploumanac'h (Aodoù-an-Arvor), Eusa (Penn-ar-Bed),
* Deiziad dont er-maez : 2 a viz Meurzh 1928,
* Padelezh : 95'.

André Liabel a oa bet dibabet da skoazeller seveniñ er film-mañ.

## An danvez
Un noz e klev Georges a Gerduel, ofiser a vor, n'eo ket distroet e zanvez pried yaouank Annette Le Foulon eus he bageadenn. Ul lizher a gemenn dezhañ eo-hi bet degemeret war Enez Aval gant Morgane, priñsezez a Vangor, war-lerc'h ur peñse. Mont a ra d'an enezenn ha kouezhañ e karantez gant ar briñsezez, neuz ur vorverc'h warni. Koulskoude, pa glask Morgane kontammiñ Annette ne chom ket difiñv Georges hag a ziarbenn anezhi. Faezh-mat, en em deuler a ra Morgane er mor ma sach anezhi ar morverc'hed all d'o heul.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Iván Petrovich : Georges a gKerduel,
* Claire de Lorez : Morgane,
* Rachel Devirys : an itron Le Foulon,
* André Liabel : Yvon,
* Josyane : Annette Le Foulon,
* Gérald Fairbanks : Fanch,
* Flore Deschamps : Jannick,
* Alice Tissot : Gertrude.
Henri-Marie de L'Estang du Rusquec

**Arabat droukveskañ gant [[Henri de L'Estang du Rusquec]] (1822-1906).*

**Henri-Marie de L’Estang du Rusquec**, ganet d’an 31 a viz Mezheven 1855 e Kerezelleg-Trelevenez, er c’hastell bet savet gant e dad, ha marvet d'an 3 a viz Mezheven 1918, a oa un denjentil leonat ha brezhoneger.

Dimeziñ a reas gant un nizez da Deodor Kervarker, embanner ar « Barzhaz Breizh », Sidonie-Hermine a Gervarker. Ur brezhoneger a zoare eo bet, evel e eontr Henri de L'Estang du Rusquec (1822-1906) hag a savas geriadurioù galleg-brezhoneg ha brezhoneg-galleg.
Henri-Marie, eñ, a yeas da chom d'ar Merzher, hag a savas kastell Hirziri. Stourm a reas taer ouzh lezennoù an inventer ha Combes da zifenn he frankiz d’an Iliz. 

Sevel a ra kalzik kantikoù ha kananouennoù, hag e reas konferañsoù e brezhoneg ivez.
Evel merc’h Teodor a Gervarker, an Itron de Boisanger, hag a oa o chom e-kichenik, e Lannurvan e kastell Kerdaoulaz, e reas e seizh gwellañ da sikour an dud da zerc’hel d’ar feiz ha d’ar yezh. Deuet da vezañ dall, e varvas goude un hir a gleñved e dibenn ar brezel bras, d’an 3 a viz Mezheven 1918.

## Oberennoù
**War ar menez, ar bastored*, kantik, adembannet e Kanit 'ta tudoù.

## Pennad kar
* Ruskeg
Kroaz an ti ruz

**Kroaz an ti ruz** zo ur groaz keltiek e greunvaen e Trelevenez. He c'havout a reer 100 metrad a gleiz d'un hent-karr bihan a loc'h a gleiz er bourk, nepell eus an iliz, eus hent Sant-Alar.

## Istor
Unan eus bugale Trelevenez, Adrian Stang ar Ruskeg a zo unan eus ar miliadoù a soudarded vreton a zo bet falc’het e Belgia, e Maissin, gant an Ankou. D’an 22 a viz Eost 1914. Ul lazhadeg euzhus e voe e-pad daou zevezh.
E miz Eost 1932, 18 vloaz war-lerc’h, e teue e vamm, itron ar C’hastell, an Itron Hilarion Stang Ar Ruskeg, bet ganet Herve-ar-Pennc’hoad, betek enno, e Maissin, evit al lidoù bras ha staliadur ur C’halvar a Vreizh er vered.
Eus an Treoù-Leon an hini eo e teue : « Kroaz an Ti ruz » a veze graet eus ar c’halvar-se.
Skrivet eo warnañ, en ur brezhoneg iskis un tammig, komzoù hag a zo da soñjal warno goustadik.
:«Ar prezeger gwella hep mar eo er maro 
:rak e vouez a zo don ! Selaou, den kalonek, 
:Laret a ra bezañ bretoned karantek. 
:Keneil, demp alies da welet ar beziou »
:*Jos-Pêr ar Braz (Dirlem 1889-1915)

Plake burton aite maissin.jpg|Ur blakenn e brezhoneg e bered Maissin gant Jos-Pêr ar Braz ur soudard broadelour breton.
Monument breton à Maissin.jpg|Ur c'halvar bet degaset eus An Treoù-Leon
010 Le Tréhou Plaque commémorative Croas Ty Ru.JPG|Plakenn An Treoù-Leon evit ar c'halvar Croas Ty Ru bet tennet.
Calvaire_de_Croas-ty-ru.jpg


E plas ar c'halvar kozh aet da Velgia ez eus bet staliet ur groaz keltiek e greunvaen : he c'havout a reer 100 metr a-gleiz d'un hent-karr bihan a loc'h a gleiz er bourk, nepell eus an iliz, eus hent Sant-Alar.
Renad Kozh

Ar **Renad Kozh** a vez graet eus ar marevezh eus Istor Bro-C'hall en em astenn adalek an Azginivelezh er  betek an Dispac'h gall (1789, pe 1792 mar dibaber mont betek disklêriadur ar C'hentañ Republik c'hall). 

E Suis e lavarer *renad kozh* eus ar marevezh etre aloubidigezh Kanton Vaud gant Bern en 1536 hag an aloubidigezh c'hall e 1798 pa voe savet ar Republik Helvetek.

## Orin
Un anv anavezet e oa deuet da vezañ, pa voe brudet an droienn c'hallek *Ancien Régime* en arnodskrid *[[L'Ancien Régime et la Révolution]]*, savet gant Alexis de Tocqueville hag embannet e 1856.

Darn eus istorourien an  a lakaas da gregiñ maread ar Renad Kozh gant ren an tiegezh Bourbon e Bro-C'hall ha donedigezh Herri IV da roue e 1589.

Implij ar ger kozh zo bet graet evit lakaat war wel an troc'h degaset gant an Dispac'h gall ha mennozh un doare ren nevez evit ar vro ha ne oa ket hini an unpenniezh hollveliek.

Eus ar « renad politikel » ez eus kaoz en droienn, da lavarout eo eus ar Stad hag eus an ensavadurioù anezhi, eus an doare gouarnamant, eleze eus an unpenniezh amañ.

## Arbennerien
Arbennerien zo bet da gevredigezh an teir urzh evel ma tiskouez komediennoù ha barzhonegoù skrivagnerien a bep seurt evel Jean de La Fontaine, Nicolas Boileau, Jean de la Bruyère ha pezhioù-c'hoari Molière. *[[Le Bourgeois gentilhomme]]* a ra goap eus ar bourc'hiz Jourdain hag a glask mont da-heul an noblañs.


Map France 1477-en.svg|Bro-C'hall e 1477
France 1552 to 1798-fr.svg|Kresk Bro-C'hall eus 1552 da 1798 diwar-goust he amezeien]]


## Levrlennadur
* Alexis de Tocqueville (1866) : ''L’ancien régime et la révolution''
* Jean Bouvier, Henry Germain-Martin : *Finance et financiers de l'ancien régime*, Presses Universitaires de France, 1964
* Arno Mayer : *La persistance de l'ancien régime - L'Europe de 1848 à la Grande Guerre*, Aubier, 2010 

## Notennoù
Cnwch Coch

**Cnwch Coch** zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, e kumuniezh Trawsgoed.
 
Savet eo an anv diwar ar ger *cnwch* a zo kevatal d'ar ger brezhonek "krec'h" (uhelenn). Un elfenn eo hag a gaver stank a-walc'h en anvioù-lec'h hanternoz Ceredigion met ne vez ket kavet kalz e lec'h all e Kembre.

## Notennoù
Yann Quéméneur

**Yann Quéméneur**, bet ganet e Naoned (Liger-Atlantel) e 1969, a zo ul livour breizhat.

E Reudied (Bro-Naoned) emañ o chom hag o labourat. Meur a ziskouezadeg a vez sevenet gantañ bep bloaz. Kelenn a ra al livadur ivez da geñver stajoù aozet gantañ.

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel Yann Quéméneur
Pragmatica Sanctio (1830)

**Pragmatica Sanctio** 1830 zo ur Pragmatica Sanctio aprouet gant ar roue spagnol Fernando VII d'an 29 a viz Meurzh 1830 hag a embannas neuze Pragmatica Sanctio 1789, aprouet gant Cortes ar bloavezh-hont war c'houlenn ar roue Carlos IV, hogen ne c'hallas ket bezañ lakaet neuze da dalvezout dre abegoù a bolitikerezh diavaez.

Gant Pragmatica Sanctio 1789 e oa diskaret Auto an 10 a viz mae 1713 gant Felipe V, a vire ouzh ar merc'hed da gaout kurunenn Spagn, dre berzh al lezenn salek «Ley Sálica», hag adsavet e oa doare kozh an hêrezh hervez Siete Partidas ar roue Alfonso X de Castilla, a roe tu d'ar merc'hed da ren ma n'o doa breur ebet. 

**Pragmatica Sanctio** 1830 ne rae nemet displegañ perak e oa chomet kuzh al lezenn embannet gant Carlos IV, hag embann skrid 1789.
Brezel Hêrezh Spagn

**Brezel Hêrezh Spagn** zo ur brezel etre meur a vro en Europa a c'hoarvezas etre 1701 ha 1714, evit gouzout piv a gemerje kurunenn Spagn goude marv ar roue Carlos II, an diwezhañ roue Habsburg, manet divugel. Brezel bras diwezhañ Loeiz XIV e oa, ha gant hennezh e teuas a-benn da lakaat ur roue gall e Madrid, e vab-bihan Philippe de France, a deuas da vout Felipe V. Hogen ne c'hallas ket goulenn kurunenn Bro-C'hall evitañ nag e ziskennidi. Gantañ e voe degaset al lezenn salek da Vro-Spagn, ha talvezout a raio al lezenn-se betek ar Pragmatica Sanctio, er bloaz 1830.

## Orin
E 1665, da varv e dad, e oa bet anvet Carlos II da roue, hag eñ pemp bloaz. Fall e oa e yec'hed, bec'h a oa da c'hortoz ma n'en doa bugel ebet. Mervel a reas d'ar 1añ a viz Du 1700, divugel. Helebini a voe etre an daou diegezh, Bourbon, tiegezh gall, ha Habsburg, tiegezh aostrian, kar o daou da Garlos II, da c'houzout gant piv ez aje ar gurunenn. 

Dre destamant en doa roet Carlos e gurunenn da Philippe, dug Anjev, 17 vloaz, ur priñs gall. Hag ar priñs gall-se a oa mab-bihan d'ar roue gall Loeiz XIV, peogwir e oa mab da Maria Anna Victoria Bavaria (1660-1690), merc'h da Ferdinand, Dilenner Bavaria, ha da Loeiz Bro-C'hall (1661-1711), an *Daofin Meur*, mab henañ ar roue gall. 

Hag eñ da Spagn da wiskañ e gurunenn nevez.

### Emzalc'h ar broioù all

Fall e oa yec'hed Carlos II , ma klaske broioù all Europa rannañ ar rouantelezh goude e varv, pa felle d'ar roue derc'hel ar vro unvan en he sav. 

* Gwanaet ha paouraet e oa Spagn, ne felle dezhi nemet mirout hec'h impalaeriezh tramor, ha ne glaske ken bezañ ur galloud a-bouez en Europa.
* Habsbourged Aostria, skourr yaouañ Tiegezh Spagn hag a rene war an Impalaeriezh santel hag Arc'hdugelezh Aostria, a gave dezho e ranke kurunenn Spagn gant Karl, mab yaouañ an impalaer Leopold Iañ  an Impalaeriezh santel.
*Loeiz XIV a gave dezhañ en devoa kement a wirioù, pa oa mab ha pried d'un infantez spagnol. 
* Ar broioù galloudek all war vor, Rouantelezh Bro-Saoz hag ar Proviñsoù-Unanet, ne felle ket dezho gwelout na Bro-C'hall na Spagn o kreñvaat, gant impalaeriezh Carlos Iañ Spagn) o sevel en-dro.
Elmer

**Eilmer a vMalmesbury**, a oa ur manac'h beneadat saoz bet ganet war-dro 980. Brudet eo, dreist-holl, evit bezañ klasket kas da benn vat unan eus kentañ nijadennou war-bouez eskell savet gantañ, kement-mañ pa oa yaouank c'hoazh.

E-pad an XIvet kantved abred pa veze Breizh-Veur atav o diwaskañ redadennoù tramor; alies o argadenn e vezent ar Vikinged an ilizoù ha kement hini diabarzh. E-keit-se prederfe Elmer ur faout an digor.

Un deiz oa Elmer awenet eus ar vojenn Dedalus, pe oa serret en he vilendall war roue Minos, ha tac'has Dedalus hepken en ur danzen askellenn eus lêr ha koar eviteñ. Evel-henn danzat Elmer askellenn eus haleg hag onn (ar soublañ ha skanvañ ar goadoù war-dro) ha klaskañ o nijal eus an dour.

Danevelle omp Gwilherm eus Malmesbury dije Elmer dont a-benn ur vargedad eus 200 metroù war-dro... 

## Notennoù ha daveoù
Jean-Pierre Jeunet

**Jean-Pierre Jeunet**, bet ganet e Roanne (Loire) d'an 3 a viz Gwengolo 1953, a zo ur filmaozour ha saver senarioioù gall.

## E oberennoù
### Evel filmaozour
#### Filmoù berr
* 1978 : *[[L'Évasion]]*, kenaozet gant Marc Caro,
* 1980 : *[[Le Manège]]*, kenaozet gant Marc Caro,
* 1981 : *[[Le Bunker de la dernière rafale]]*, kenaozet gant Marc Caro,
* 1984 : *[[Pas de repos pour Billy Brakko]]*,
* 1989 : *[[Foutaises]]*.
#### Filmoù hir
* 1991 : *[[Delicatessen]]*, kenaozet gant Marc Caro,
* 1995 : *[[La Cité des enfants perdus]]*, kenaozet gant Marc Caro,
* 1997 : **,
* 2001 : *[[Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain]]*,
* 2004 : *[[Un long dimanche de fiançailles (film)|Un long dimanche de fiançailles]]*,
* 2009 : *[[Micmacs à tire-larigot]]*,
* 2013 : *[[The Young and Prodigious T.S. Spivet]]*.
### Evel saver senario
* 1981 : *Le Bunker de la dernière rafale*, kenskrivet gant Gilles Adrien ha Marc Caro,
* 1984 : *Pas de repos pour Billy Brakko*,
* 1989 : *Foutaises*, kenskrivet gant Bruno Delbonnel,
* 1991 : *Delicatessen*, kenskrivet gant Gilles Adrien ha Marc Caro,
* 1995 : *La Cité des enfants perdus*, kenskrivet gant Gilles Adrien ha Marc Caro,
* 2001 : *Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain*, kenskrivet gant Guillaume Laurant,
* 2004 : *Un long dimanche de fiançailles*, kenskrivet gant Guillaume Laurant diwar ur romant gant Sébastien Japrisot,
* 2009 : *Micmacs à tire-larigot*, kenskrivet gant Guillaume Laurant,
* 2013 : *The Young and Prodigious T.S. Spivet*.
### Evel aktour
* 1981 : *Le Bunker de la derniere rafale*,
* 1983 : *Pas de repos pour Billy Brakko*.
Tregroes

**Tregroes** zo anv meur a lec'h e Kembre.

## Gerdarzh
Diwar *[[tre]]*, ha *croes* (kroaz).

## Lec'hioù
* Tre-groes, e-tal Pencoed, e Sir Pen-y-bont ar Ogwr, tost da lez ar Stêr Ewenni.
* Tregroes (Ceredigion)
* Tregroes (Sir Benfro)
Une chambre en ville

***Une chambre en ville*** (*Ur gambr e kêr* e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour breizhat Jacques Demy e 1982.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama war gan,
* Senario ha divizoù (kanet en o fezh) : Jacques Demy,
* Produour : Production Générale de Films, TF1 Films Production, Union Générale Cinématographique ha Top n°1,
* Skeudenniñ : Jean Penzer,
* Son : André Hervée,
* Sonerezh : Michel Colombier,
* Frammañ : Sabine Mamou,
* Kinkladur : Bernard Evein,
* Gwiskamantoù : Rosalie Varda,
* Prantad filmañ : adalek an 13 a viz Ebrel betek an 3 a viz Mezheven 1982,
* Lec'hioù filmañ : straedoù 'zo eus Naoned (Liger-Atlantel), studioioù Boulogne-Billancourt,
* Deiziad dont er-maez : 27 a viz Here 1982 (Bro-C'hall), 28 a viz Gwengolo 1991 (Stadoù Unanet),
* Padelezh : 88'.

Patrice Martineau ha Denis Epstein a oa bet dibabet da skoazellerien seveniñ er film-mañ.

## An danvez
1955 : skoet eo Naoned gant argadoù feuls hag harzoù-labour er chanterioù-bigi. Er gêr-mañ e feurm an itron Langlois ur gambr da François Guilbaud, micherour er chanterioù diouzh e vicher. Un noz e kej-eñ gant ur plac'h dianav dezhañ hag int-i da vont d'ul leti ma krog ur garantez hep he far. Édith an hini eo, merc'h e lojerez ha dimezet da Edmond Leroyer : piket he c'halon gant François e tiviz-hi mont diouzh he gwaz a droc'h e c'houzoug dirazi gant an dic'hoanag. Da geñver stourmoù etre ar polis hag an harzlabourerien ez eo ifamet Guilbaud a zo kaset da di vMargot Langlois e-lec'h ma tremen gant e c'hloazadennoù. Aet sot gant ar glac'har ec'h en em lazh Édith war e gorf.

## Roll ar gomedianed
* Dominique Sanda : Édith Leroyer (eilmouezhiet gant Florence Davis e-keñver ar c'han),
* Richard Berry : François Guilbaud (eilmouezhiet gant Jacques Revaux e-keñver ar c'han),
* Danielle Darrieux : Margot Langlois,
* Michel Piccoli : Edmond Leroyer (eilmouezhiet gant Georges Blaness e-keñver ar c'han),
* Fabienne Guyon : Violette Pelletier,
* Jean-François Stévenin : Dambiel (eilmouezhiet gant Aldo Franck e-keñver ar c'han),
* Anna Gaylor : mamm Violette (eilmouezhiet gant Liliane Davis e-keñver ar c'han),
* Jean-Louis Rolland : Ménager,
* Marie-France Roussel : an itron Sforza,
* Georges Blaness : penn ar CRSed.

## Goproù
Tapet e oa bet ar Priz Méliès gant **Une chambre en ville** e 1982.

Evit d'ar film bezañ kenstrivet e nav rummad da-geñver lid ar *Césars* e 1983 n'en devoa tapet gopr ebet.

## Liammoù diavaez
* '''''Une chambre en ville''''' war Internet Movie Database
* '''''Une chambre en ville''''' war Cinémathèque de Bretagne
Le Grand Chemin

***Le Grand Chemin*** (*An Hent Bras* e brezhoneg) zo ur film sevenet gant ar filmaozour breizhat Jean-Loup Hubert e 1986.

*[[Paradise]]*, an doare amerikan anezhañ bet sevenet gant ar filmaozourez stadunanat Mary Agnes Donoghue, a oa deuet er-maez d'ar 4 a viz Here 1991, an aktourien Melanie Griffith, Don Johnson hag Elijah Wood o c'hoari ennañ.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Skoazellerien-sevener : Jean-Charles Beleteau, Martine Durand hag Olivier Horlait,
* Senario ha divizoù : Jean-Loup Hubert, diwar eñvorennoù e yaouankiz en devoa kaset e Rodent (Liger-Atlantel),
* Produourien : Flach Films (Pariz), Selena Audiovisuel ha TF1 Films Production,
* Rener ar skeudenniñ : Claude Lecomte,
* Ijinour ar son : Bernard Aubouy,
* Aozer ar sonerezh orin : Georges Granier,
* Kinklour : Thierry Flamand,
* Gwiskamantoù : ,
* Frammer : Raymonde Guyot,
* Prantad filmañ : adalek ar 16 a viz Gouere betek ar 17 a viz Gwengolo 1986,
* Lec'hioù filmañ : Rodent (Liger-Atlantel),
* Deiziad dont er-maez : 25 a viz Meurzh 1987,
* Padelezh : 104'.

## An danvez
Er bloavezhioù hanter-kant : Louis, ur Parizian bihan oaded a nav bloaz, a ya da dremen an hañvezh war ar maez, e Rodent nepell diouzh Naoned. Dougerez eo Claire, e vamm, ha kent mont da wilioudiñ e fiz he mab e Marcelle, ur vignonez dezhi hag a zo o chom gant he gwaz Pelo er gêriadenn-mañ eus Bro-Raez. Mankout a ra e dad d'ar paotrig na oar ket ez eo aet diouzh e vamm.

N'eo ket gwall blijusoc'h ar jeu etre Marcelle, bet kollet he babig nevez-c'hanet ganti, ha Pelo a glask ankouaat er banneoù muskadig e nac'h e wreg he gwele outañ. A-gevret gant Martine, e vignonez nevez hag a zo ur plac'hig diskuizh, e ra anaouedegezh Louis gant ur bedig dianav dezhañ penn-da-benn.

Goude bezañ klevet ha komprenet n'emañ ket e dad gant e vamm ken, tec'hel kuit a ra ar paotrig ha klask repu war toenn iliz ar barrezig. Saveteet eo gant Pelo a-barzh fin ar gont hag an darvoud-mañ a ra d'ar c'houblad tostaat an eil ouzh egile a-nevez. Da Bariz e tistro Louis hag e vamm, deuet d'e gerc'hat war-lerc'h ganedigezh hec'h eil bugel.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Anémone : Marcelle,
* Richard Bohringer : Pelo,
* Antoine Hubert : Louis,
* Vanessa Guedj : Martine,
* Christine Pascal : Claire, mamm Louis,
* Raoul Billerey : an aotrou person,
* Pascale Roberts : Yvonne,
* Marie Matheron : Solange,
* Daniel Rialet : Simon,
* Jean-François Dérec : bleiner ar c'harr-boutin.

## Goproù
Un nebeud goproù a voe tapet gant ***Le Grand Chemin*** da-geñver lid ar *Césars* e 1988 :
* gwellañ aktour, bet deroet da Richard Bohringer,
* gwellañ aktourez, bet deroet da Anémone.
Barbro Lindgren

**Barbro Lindgren** zo ur skrivagnerez svedek evit ar vugale.

## Oberennoù
* 1965 - *[[Mattias sommar]]*
* 1967 - *[[Hej hej Mattias]]* • *[[Genom ventilerna]]*
* 1966 - *[[Mera om Mattias]]*
* 1968 - *[[I Västan Grind]]*
* 1969 - *[[Loranga, Masarin och Dartanjang]]*
* 1970 - *[[Felipe]]* • *[[Loranga. Loranga]]* • *[[Nu har Kalle fått en lillasyster]]*
* 1971 - *[[Goda' Goda']]* • *[[Nu är vi gorillor låssas vi]]* • *[[Jättehemligt]]*
* 1972 - *[[Världshemligt]]* • *[[Alban(bok)|Alban]]* • *[[Eldvin]]*
* 1973 - *[[Bladen brinner]]*
* 1974 - *[[Gröngölingen är på väg]]*
* 1975 - *[[Molnens bröder]]* • *[[Barbros pjäser för barn och andra]]*
* 1976 - *[[Rapport från marken]]* • *[[Lilla sparvel]]* • *[[Vad tycker du?]]*
* 1977 - *[[Stora sparvel]]*
* 1978 - *[[Garderobsbio]]* • *[[Hemliga lådans hemligheter]]* • *[[Kom ner från trädet]]* • *[[Världens längsta korv]]* • *[[Var är mina byxor]]* • *[[Jag har en tam myra]]*
* 1979 - *[[Bara Sparvel]]* • *[[Det riktiga havet]]* • *[[Sagan om den lilla farbrorn]]* (An aotrou bihan e-unan) 
* 1980 - *[[Nils Pantaloni Penell]]* • *[[Mamman och den vilda bebin]]* (Ar vamm hag ar babig spontus) 
* 1981 - *[[Max (bok)|Max nalle]]* • *[[Max (bok)|Max bil]]* • *[[Max (bok)|Max kaka]]*
* 1982 - *[[Pompe badar i en å]]* • *[[Pompe går i skogen]]* (skeudennaouet gant Eva Eriksson) • *[[En liten cyklist]]* • *[[Max (bok)|Max lampa]]* (Lamp Max) • *[[Max (bok)|Max balja]]* • *[[Max (bok)|Max boll]]* (Bolotenn Max) • *[[Den vilda bebiresan]]*
* 1983 - *[[Pompe tar en promenad]]* • *[[OBS! Viktigt]]*
* 1985 - *[[Sakta, sakta...men ändå framåt]]* • *[[Sagan om Karlknut]]* • *[[Hunden med rocken]]* • *Vilda bebin får en hund*
* 1986 - *[[Vitkind]]* • *[[Max (bok)|Max potta]]* (Pod max) • *[[Max (bok)|Max dockvagn]]*
* 1987 - *[[Vems lilla mössa flyger?]]* • *[[Pellerell]]*
* 1988 - *[[Nu är du mitt barn]]* • *[[Hemligheter]]*
* 1989 - *[[Sunkan flyger]]* (tillsammans med Olof Landström)
* 1990 - *[[Den vilda bebiresan]]* • *[[Korken flyger]]* • *[[Stackars Allan]]*
* 1991 - *[[Max (bok)|Titta Max grav!]]* • *[[Pojken och stjärnan]]* (Tillsammans med Anna-Clara Tidholm)
* 1992 - *[[Bra Börje]]* • *[[Boken om Sparvel]]* • *[[Restaurangen är stängd]]* • *[[Stora syster, Lille bror]]*
* 1993 - *[[Jag säger bara Elitchoklad]]* • *[[Puss puss sant sant]]*
* 1994 - *[[Max (bok)|Max blöja]]* • *[[Max (bok)|Max napp]]* • *[[Här är det lilla huset]]* (An Ti bihan)
* 1995 - *[[Svempa vill ha många nappar]]* • *[[Lilla lokomotivet Rosa]]* • *[[Kungsholmen ros]]*
* 1996 - *[[Rosa flyttar till stan]]*
* 1997 - *[[Rosa på bal]]* • *[[Nu är vi gorillor låssas vi]]*
* 1998 - *[[Per och Pompe]]* • *[[Nämen Benny]]* • *[[Nu är vi jobbarkaniner]]* • *[[Andrejs längtan]]* • *[[Mössan och korken flyger]]*
* 1998 - *[[Nämen Benny]]*
* 1999 - *[[Prinsessan Rosa]]* • *[[Rosa på dagis]]*
* 2000 - *[[Vi leker att du är en humla]]* • *[[Ängeln Gunnar dimper ner]]*
* 2001 - *[[Jamen Benny]]*
* 2004 - *[[Boken om Benny]]*
* 2005 - *[[I min farmors hus]]* 
* 2006 - *[[VLMF]]*
* 2007 - *[[Nöff nöff Benny]]* (Benny en dour)
* 2009 - *[[Om sorgen och den lilla glädjen]]*
Jean-Loup Hubert

**Jean-Loup Hubert**, bet ganet e Naoned (Liger-Atlantel) d'ar 4 a viz Here 1949, a zo ur filmaozour ha saver senarioioù breizhat.

## E oberennoù
### Evel filmaozour ha saver senario
* 1981 : *[[L'année prochaine... si tout va bien]]*,
* 1984 : *[[La Smala]]*,
* 1987 : *[[Le Grand Chemin]]*,
* 1989 : *[[Après la guerre]]*,
* 1991 : *[[La Reine blanche]]*,
* 1991 : *[[Contre l'oubli]]*,
* 1992 : *[[À cause d'elle]]*,
* 1997 : *[[Marthe]]*,
* 1999 : *[[Talents Cannes 1999 : Duel]]*, film berr,
* 1999 : *[[Talents Cannes 1999 : La Cérémonie des César]]*, film berr,
* 1999 : *[[Talents Cannes 1999 : Pulpeuse fiction]]*, film berr,
* 1999 : *[[Talents Cannes 1999 : Une promesse]]*, film berr,
* 1999 : *[[Talents Cannes 1999 : Émotions]]*, film berr,
* 2004 : *[[3 petites filles]]*.

### Evel saver senario
* 1986 : *[[La Gitane]]*, a-gevret gant Philippe de Broca.
Rouergue

**Rouergue** zo un anv lec'h gallek.

## Lec'hanv
*anv gallek ar vro okitanek Roergue

## Ti-embann
*an Éditions du Rouergue
Ebrel 2014 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2013 e Breizh - **2014 e Breizh** - 2015 e Breizh

2014 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù
*Sadorn 19 a viz Ebrel : 10 000 a dud o vanifestiñ e Naoned evit adunvanidigezh velestradurel Breizh.

__NOTOC__