Tourc'h (kumun)

Ur gumun eus Kernev (Bro-Gerne) e kanton Konk-Kerne eo **Tourc'h.** En departamant Penn-ar-Bed emañ e mervent Breizh. [tɔʁx] e vez distaget hec'h anv gant tud ar c'horn-bro ha neuze [tuʁx] gant ar re all a belloc'h. Annezidi Tourc'h a vez graet tud Tourc'h anezho pe raloc'h a-galz Tourc'hiz, maouezed ha gwazed anezho. Paotr Tourc'h ha plac'h Tourc'h a-hent-all a vez graet eus unan ac'hane.

## Douaroniezh
Ur gumun war ar maez eo Tourc'h er su da Penn-ar-Bed. War-hed 21.3&nbsp;km war-nij emañ bourc'h Tourc'h diouzh Kemper, en tu reter dezhi ha neuze 63,8 diouzh Brest er mervent. Strizh eo tachenn ar gumun eus an norzh d'ar su. 8,3&nbsp;km eo en he hirañ pa ne dap ket 3&nbsp;km en he ledanañ.

Ar c'humunioù en-dro dezhi a vez graet anezho : Eliant, Rosporden, Skaer, Leuc'han ha Kore. Meur a stêr zo oc'h ober harz d'ar gumun: Stêr-Aven (er c'hornôg diouzh tu Kore hag er reter diouzh tu Skaer ha Rosporden), ar wazh-dour (e) Pont Ar C'hleudig (er reter diouzh tu Skaer), Stêr-Jet (er c'hornôg diouzh tu Kore) ha neuze ar wazh-dour (e) Pont Ar Bastad (er su diouzh tu Rosporden).

## Anv

* Erwan Vallerie ː **Turch**, XIvet; **Tourc**, 1182; **Turch**, XIIIvet; **Tourh**, 1516; **Tourch**, 1536; **Tourh**, 1731

----E galleg ofisiel e vez skrivet Tourch hag e brezhoneg eo Tourc'h gant C'H. Merkañ a ra ar skriv-se ar soniad [X] en anv. War panelloù kêr ne weler nemet TOURC'H.

**Orin an anv**

Pa zeuas Brezhoned Enez-Vreizh da Arvorig da annezañ hag int o tec'hel kuit dirak an Angled hag ar Saozon etre ar pevare kantved hag ar seizhvet kantved e rajont en o bro nevez gant anvioù rouantelezhioù pe anvioù lec'hioù eus o enezenn c'henidik. E-giz-se emañ *Llanelian, Llangollen* da skouer hag ur stêr hec'h anv *Afon Twrch* e kontelezh Denbighshire e Bro-Gembre. Dereout a ra an anvioù kembraek-se ouzh Eliant, Langolen ha Tourc'h. En *Afon Twrch* emañ ar ger "afon" zo heñvel ouzh "aven" koulz lâret stêr ha neuze "twrc'h" zo mil heñvel ouzh "tourc'h" a dalv kement ha pemoc'h gouez.

## Ardamezioù
*En argant e c'houzhoc'h tremenant en sabel, lagadek ha stilhonnek en argant, e vevenn en glazur; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel.*

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Guéguen, person.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 59 gwaz ag ar gumun, eleze 4,82% ag he foblañs e 1911,abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

Tourc'h (29) Église 01.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Korneli*.

Chapel Lokundu su.JPG|Chapel Lokundu. Talbenn en aer-vat.
Chapel Lokundu norzh.JPG|Chapel Lokundu. Talbenn en aer-eneb.
Kloc'hdi Lokundu.JPG|Kloc'hdi Lokundu.

* Chapel Lokundu.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

*        Lec'hienn an ti-kêr

## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù