Teurgn

**Teurgn** (*Tours* e galleg) eo anv pennlec'h departamant gall an Indre-et-Loire, ha kêr-benn proviñs kozh Touren, savet a bep tu d'ar stêr Liger. 136 500 a dud zo o chom eno. Kêr-benn Bro-C'hall e oa en amzer ar roue Loeiz XI a Vro-C'hall. Eno emañ sez arc'heskob "Kornôg" Bro-C'hall, ha Breizh ennañ. 

Kêr-benn un tolead pinvidik a-walc'h eo Teurgn, gant parkadoù legumaj, gwez-frouezh ha gwiniegi brudet. 

Emañ ar gêr en ur c'hroashent kozh-tre, Norzh-Su e roud-avel, evit treuziñ aes al Liger hag ar Cher, e adstêr kazi kenstur er Su. Dre-se e veze liammet tolead Pariz, Chartrez, Poatev ha Bourdel en ur gejañ gant dezougerezh war vag Kornôg-Reter war ar stêr vras.

## Istor
E mare ar C'halianed e oa un treizh hag ur geoded anvet *Civitas Turonorum* gant ar Romaned. Dont a ra an anv eus anv ar meuriad, an *Turones*. Eno, en , e vevas un den illur, sant Martin, ur milour, aet da vanac'h, ha diazezer un abati bras nepell diouzh ar geoded. E penniliz an abati e teue pirc'hirined da geheliñ ur sant a zo bet roet e anv da veur a gêr ha gêriadenn en Europa a-bezh. Ouzhpenn-se emañ kêr Deurgn war hent pirc'hirinded Sant-Jalm a Gompostela etre Norzh Europa ha Spagn. Er  e voe anvet da eskob un den-iliz illur all, Gregor Teurgn, den politikour hag istorour ar Franked (kontañ a ra penaos e renent brezelioù enep ar Vretoned).
Kêr-benn ur gontelezh eo bet Teurgn, hini an Touren, teuziet e diwezh an  en domani roueel ken e kave mat er Grennamzer roueed Bro-C'hall chom alies a-walc'h e kastellioù strewet a-hed al Liger. Unan anezho, Loeiz XI, a vourre chom mizvezhioù-pad e kastell ar Genkiz (kastell ar Montils e La Riche e bannlev kornôg hiziv).

## Monumantoù ha traoù heverk

* *Iliz-Veur Saint-Gatien*, en anv Gatianus, ur sant eus an  pe .

## Douaroniezh
War ribl Su al Liger eo bet staliet ar gêr pa'z eus un uhelgompezenn izel a-walc'h e-lec'h tornaodoù raz kavet en ur sevel gant ar stêr pe war ar riblenn Norzh. Er  eo bet poblet ar ribl-mañ p'eo bet kleuziet ar "Foz" evit lakaat hent Pariz da vont eeunoc'h betek ar pont.

## Emdroadur ar boblañs 1793-2009


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:750 height:340
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor =  gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor =  gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors =  canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 21000
 bar:1800 from:0 till: 20240
 bar:1806 from:0 till: 21703
 bar:1821 from:0 till: 21928
 bar:1831 from:0 till: 23235
 bar:1836 from:0 till: 26669
 bar:1841 from:0 till: 30072
 bar:1846 from:0 till: 30766
 bar:1851 from:0 till: 33530
 bar:1856 from:0 till: 38055
 bar:1861 from:0 till: 41061
 bar:1866 from:0 till: 42450
 bar:1872 from:0 till: 43368
 bar:1876 from:0 till: 48325
 bar:1881 from:0 till: 52209
 bar:1886 from:0 till: 59585
 bar:1891 from:0 till: 60335
 bar:1896 from:0 till: 63267
 bar:1901 from:0 till: 64695
 bar:1906 from:0 till: 67601
 bar:1911 from:0 till: 73398
 bar:1921 from:0 till: 75096
 bar:1926 from:0 till: 77192
 bar:1931 from:0 till: 78585
 bar:1936 from:0 till: 83753
 bar:1946 from:0 till: 80044
 bar:1954 from:0 till: 83618
 bar:1962 from:0 till: 92944
 bar:1968 from:0 till: 128120
 bar:1975 from:0 till: 140686
 bar:1982 from:0 till: 132209
 bar:1990 from:0 till: 129509
 bar:1999 from:0 till: 132677
 bar:2006 from:0 till: 136942
 bar:2009 from:0 till: 135218
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA


## Melestradurezh
## Tud
## Touristerezh

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
## Gevelliñ
Nav c'hêr all zo gevellet gant Teurgn :

*  Mülheim an der Ruhr, Alamagn, 170 000 annezad, abaoe 1962
*  Segovia, Spagn, 56 000 annezad, aboe 1972
*  Parma, Italia, 176 000 annezad, abaoe 1976
*  Luoyang, Sina, 100 000 annezad, abaoe 1982
*  Springfield, SUA, 151 000 annezad, abaoe 1984
*   Trois-Rivières, Kebek, Kanada, 137 000 annezad, abaoe 1987
*  Takamatsu, Japan, 426 000 annezad, abaoe 1988
*  Brasov, Roumania, 329 000 annezad, abaoe 1990
*  Minneapolis, SUA, 373 000 annezad, abaoe 1991

Emglevioù kenlabour zo ivez :
*  Szombathely, Hungaria, 80 000 annezad, abaoe 2003
*  Settat, Maroko, 116 570 annezad, abaoe 2002
*  Marrakech, Maroko, 909 000 annezad, abaoe 2003.

## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù