open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mabig Jezuz Praha

**Mabig Jezuz Praha** zo un delwenn goar d'ar Mabig Jezuz a weler e Malá Strana, e Praha e Tchekia. 

## Mojenn
Graet e vije bet gant ur manac'h war c'houlenn Jezuz. Piaouet e vije bet gant Santez Tereza Avila (*Tereza de Jesus* hec'h anv leanez), ha roet ganti d'ur vignonez dezhi, Maria Maximiliena Manrique de Lara y Mendoza. 
He merc'h Polixena an hini he dije kaset an delwenn da Braha. Gant Polyxène de Pernstein, priñsez Lobkowicz, eo e voe kinniget an delwennig da gouent leanez Menez Karmel Praha en 1628, er bloavezh ma varvas he fried, Zdeněk Adalbert Lobkowicz, pennjeneral armeoù an impalaer ha trec'hour en emgann ar Menez Gwenn. 

## Notennoù


## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Aberfan

**Aberfan** zo ur gêriadenn e Kembre, lec'hiet 6,5 km eus kêr Merthyr Tudful. Brudet eo abalamour d'ar gwallzarvoud degouezhet e 1966.

## Ruilh-douar
D'an 21 a viz Here 1966, da 9 e 15 diouzh ar beure, e kouezhas ur bern kaoc'h-glaou diwar ar menez. Distrujet e voe un 20 ti, un atant hag ur skol, ar *Pantglas Junior School*, ma voe lazhet 144 den, ha 116 bugel en o zouez.

## Gwelet ivez
*Gwallreuz Aberfan.
Earraid

**Eilean Earraid** (*Erraid* e saozneg) zo un enezennig er c'huzh-heol da Enez Muile, en Inizi Gall, ha stag outi pa vez izelvor, hag e-kichen Ì Chaluim Chille (*Iona* e saozneg). 

## Liamm
*Lec'hienn: http://www.erraid.com/
Sluis

**Sluis** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/248_Sluis.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Zeeland en Izelvroioù. 307,01 km² eo gorread kumun Sluis (douar : 280,20 km², dour : 26,81 km² ). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 24 102 annezad enni. Krouet eo bet ar gumun d'ar 1 a viz Genver 2007 pa voe kendeuzet Oostburg ha Sluis-Aardenburg. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Sluis : Aardenburg, Breskens, Cadzand, Draaibrug, Eede, Groede, Heille, Hoofdplaat, IJzendijke, Nieuwvliet, Oostburg, Retranchement, Schoondijke, Sint Anna ter Muiden, Sint Kruis, Terhofstede, Waterlandkerkje, Zuidzande ha Zwindorp. Ul lestr-treizh a zo da vont eus Breskens daVlissingen. Abaoe m'eo bet digoret riboul Westerschelde e-kichen Terneuzen e 2003 n'eus nemet troadeien ha marc'hhouarnerien a c'hall tapout al lestr-treizh.

## Kêr Sluis

Gwirioù-kêr a voe roet da Sluis e 1290. E 1340 e c'hoarvezas Emgann Sluis nepell.
2 324 annezad a oa e kêr Sluis d'ar 1 a viz Genver 2009. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Sluis ez eus 19 dileuriad : 
*PvdA : 4 dileuriad
*Nieuw West : 4 dileuriad
*Dorpsbelangen & Toerisme : 4 dileuriad
*CDA : 3 dileuriad
*VVD : 2 zileuriad
*Gemeentebelangen : 2 zileuriad

## Tud vrudet
* Jacob van Loo, livour
* Johan Hendrik van Dale, geriadurour

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
Veere

**Veere** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1c/251_Veere.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Zeeland en Izelvroioù. War 207,09 km² en em astenn kumun Veere (douar : 133,08 km², dour : 74,01 km²). Da 22071 adu e save ar boblañs d'an 31 a viz Genver [2023]. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Veere : [Aagtekerke, Biggekerke, Domburg, Gapinge, Grijpskerke, Koudekerke, Meliskerke, Oostkapelle, Serooskerke, Veere, Vrouwenpolder, Westkapelle, Zoutelande ha Kamperland.

Tost da Veerse Meer emañ kêr Veere. Roet e voe gwirioù-kêr da Veere e 1355. Etre 1541 ha 1799 e voe implijet Veere da borzh ezporzhiañ hag enporzhiañ gant Rouantelezh Skos. Ur gêr binvidik e voe er  hag en  kantved a-drugarez d'ar c'henwerzh. D'ar mare-se e oa war-dro 750 ti-annez enni, padal ez eus war-dro 300 anezho hiziv an deiz. D'ar 1añ a viz Genver 2009 e oa 1661 annezad enni.


LocatieVeere.png|Lec'hiadur Veere
Coat of arms of Veere.svg|Ardamezioù


Veere molen De Koe.jpg|Meilh *De Koe*
Jan van der Heyden - The Church at Veere.jpg|*Iliz Veere* gant Jan van der Heyden (1637–1712)

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
* Istor kêr Veere
* Kartenn
* Luc'hskeudennoù
Tholen (kumun)

**Tholen** (distagañ : http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/32/250_Tholen.ogg) a zo ur gumun e proviñs Zeeland en Izelvroioù. Dont a ra hec'h anv eus hini kêr Tholen, hag a zo kêr bobletañ ar gumun. Div ledenez (bet inizi) a ya d'ober ar gumun : Tholen, an hini vrasañ, er su, ha Sint Philipsland en norzh. Etrezo emañ bae Krabbenkreek (ur strizh-mor eo bet). 254,41&nbsp;km² eo gorread kumun Tholen (douar : 147,24&nbsp;km², dour : 107,17&nbsp;km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 25 332 annezad enni.

## Dasparzh ar boblañs
War enezenn Sint Philipsland ez eus teir c'hêriadenn :
*Sint Philipsland
*Anna Jacobapolder
*De Sluis
War enezenn Tholen ez eus seizh kêriadenn:
*Oud-Vossemeer
*Poortvliet
*Scherpenisse
*Sint Annaland
*Sint Maartensdijk
*Stavenisse
*Tholen

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Tholen ez eus 19 dileuriad :

*PvdA : 6 dileuriad
*SGP : 4 dileuriad
*Algemeen Belang Tholen (ABT) : 2 zileuriad
*VVD : 2 zileuriad
*CDA : 2 zileuriad
*ChristenUnie : 2 zileuriad
*Reformatorische Fractie Tholen : 1 dileuriad

## Liamm diavaez

*Lec'hienn ofisiel
Catherine Ashton

**Catherine Margaret Ashton**, baronez *Ashton of Upholland* (ganet d'an 20 a viz Meurzh 1956), a zo ur bolitikourez a Vro-Saoz, ezel eus Kengor Europa abaoe Here 2008. Ezel eo ivez eus Kambr al Lorded, evit strollad al Labour. Kadoriadez (*leader*) Kambr al Lorded eo bet ha Lord prezidant ar C'huzul.

D'ar 6 a viz Here 2008 he doa kemeret lec'h Peter Mandelson evel komiser evit ar c'henwerzh e Kengor Europa.

Anvet eo bet da Uhelgannadez Unaniezh Europa evit an aferioù diavaez hag ar politikerezh surentez e miz Du 2009, karg boulc'het ganti adalek ar c'hentañ a viz Kerzu 2009, betek an 30 a viz Eost 2014. Kemeret eo bet he lerc'h gant Federica Mogherini.
Borsele

**Borsele** (distagañ : http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/240_Borsele.ogg) a zo ur gumun e proviñs Zeeland en Izelvroioù. Bez ez eus enni ur gêriadenn anvet Borssele, gant daou s. 194,42 km² eo gorread Borsele (douar : 142,03 km², dour : 52,39 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 22 649 annezad enni. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Borsele : Baarland, Borssele, Driewegen, Ellewoutsdijk, 's-Gravenpolder, 's-Heer Abtskerke, 's-Heerenhoek, Heinkenszand, Hoedekenskerke, Kwadendamme, Lewedorp, Nieuwdorp, Nisse, Oudelande hag Ovezande.
Krouet eo bet ar gumun e 1970 pa voe kendeuzet Baarland, Borssele, Driewegen, Ellewoutsdijk, 's-Gravenpolder, 's-Heer Abtskerke, 's-Heerenhoek, Heinkenszand, Hoedekenskerke, Nisse, Oudelande hag Ovezande.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Borsele ez eus 19 dileuriad : 
* CDA 6 dileuriad
* PvdA 6 dileuriad
* SGP/ChristenUnie 4 dileuriad
* Lokale Partij Borsele 2 zileuriad
* VVD 1 dileuriad

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
Noord-Beveland

**Noord-Beveland** distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/66/245_Noord-Beveland.ogg) a zo ur gumun e proviñs Zeeland en Izelvroioù. 120,29 km² eo gorread Noord-Beveland (douar : 86,07 km², dour : 34,22 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 7 370 annezad enni. Un enezenn eo bet Noord-Beveland. Ul lodenn eus ledenez Walcheren-Zuid-Beveland-Noord-Beveland eo hiziv an deiz. 
Etre aber Oosterschelde (en norzh) ha Veerse Meer ha Zandkreek (er su) emañ Noord-Beveland. Stankelloù a zo da liammañ Noord-Beveland ouzh Walcheren hag ouzh Zuid-Beveland. Krouet eo bet kumun Noord-Beveland d'ar 1 a viz Genver 1995 pa voe kendeuzet Kortgene ha Wissenkerke. Ar c'hêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Noord-Beveland : Colijnsplaat, Geersdijk, Kamperland, Kats, Kortgene ha Wissenkerke.

## Ganuenta
Da vare ar Romaned e oa kêr Ganuenta e norzh da Colijnsplaat. Dindan an Oosterschelde emañ hiziv an deiz. Da vare ar Romaned e oa ur gêr a-bouez a-fet kenwerzh, hag enni e oa un templ d'an doueez Nehalennia. E miz Eost 2005 e voe digoret ez-ofisiel un templ heñvel e Colijnsplaat. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Noord-Beveland ez eus 13 dileuriad : 
*PvdA : 3 dileuriad
*CDA : 3 dileuriad
*Noord-Bevelands Belang : 3 dileuriad
*VVD : 2 zileuriad
*SGP : 2 zileuriad

## Notenn
 

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel
*Kartenn
Ben More

**Ben More**, pe **Beinn Mòr** pe *Beinn Mhòr* (*Menez Meur*) a zo anv meur a venez e Bro-Skos. 

*Beinn Mhòr (Muile), en Enez Muile
*Beinn Mhòr, South Uist
*Beinn Mhòr, North Uist

*Ben More (Crianlarich)
*Ben More Assynt
*Ben More Coigach
Beinn Mhòr (Muile)

**Beinn Mhòr** (Ben More e saozneg) eo menez uhelañ Enez Muile, 966 metr dezhañ, en inizi Gall, e Skos.
Bun Easain

**Bun Easain** (pe *Bunessan* hervez ar saozneg) zo ur gêriadenn vihan war aod ar Ross of Mull er c'hreisteiz da Enez Muile, en Inizi Gall Bro-Skos. 200 a dud a oa o chom eno e 2001.
Innis Choinnich

**Innis Choinnich**, a zo *Inch Kenneth* e saozneg, zo un enezenn vihan er c'huzh-heol da Enez Muile, en Inizi Gall Bro-Skos, er c'hreisteiz da Enez Ulbha. 

## Istor
Anvet eo an enezenn war-lerc'h sant Coinneach (*Kenneth* e saozneg), a oa diskibl da sant Koulm, en devije savet ur manati en enezenn. 

E 1773 e teuas ar skrivagnerien saoz Samuel Johnson ha James Boswell betek enni e-kerzh o zroiad en Inizi Gall, ha degemeret e voent gant Sir Allan MacLean, penn ar c'hlan Maclean. Koulz Johnson evel Boswell a gontas o donedigezh da Innis Choinnich.

Er bloavezhioù 1930 e oa perc'hennet an enez gant Sir Harold Boulton, a skrivas komzoù ar ganaouenn *[[Skye Boat Song]]*, a zo deuet da vezañ Luskell va bag e brezhoneg. Gantañ e voe brasaet an ti nemetañ a oa en enez d'ober an ti-annez. 

Goude e voe etre daouarn an tiegezh Mitford. An itron Unity Mitford a oa troet a-du gant an nazied a echuas he buhez en enezenn.

Goude marv o mamm, Lady Redesdale, e 1963, e tegouezhas d'ar c'hoarezed Mitford. Diana, Nancy, Deborah ha Pamela a werzhas o rann d'o c'hoar all Jessica. Jessica, bet komunourez, a lavaras ober ur porzh listri-spluj sovietek. 

E dibenn ar bloavezhioù 1960 e voe gwerzhet gant Jessica, hag ur perc'henn prevez all zo.

## Notennoù
Terneuzen

**Terneuzen** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/87/249_Terneuzen.ogg) a zo ur gêr hag ur gumun e proviñs Zeeland en Izelvroioù. 317,78&nbsp;km² eo gorread kumun Terneuzen (douar : 251,40&nbsp;km², dour : 66,38&nbsp;km² ). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 55 142 annezad enni : kêr bobletañ Zeeland eo. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Terneuzen : Terneuzen, Axel, Sas van Gent, Zaamslag, Hoek, Koewacht, Sluiskil, Philippine, Westdorpe, Biervliet, Zuiddorpe, Zandstraat, Spui hag Overslag.

## Kêr Terneuzen
E tu su aber Westerschelde emañ Terneuzen. Mont a reer da dTerneuzen dre riboul Westerschelde, bet digoret e miz Meurzh 2003.

Meneget e voe Terneuzen evit ar wech kentañ e 1325. War an hentoù-mor a gas da Gent e oa. Un hent-mor a-bouez eo c'hoazh Kanol Gent-Terneuzen hiziv an deiz. https://web.archive.org/web/20070926232605/http://www.binnenvaart.be/en_html/iedereen/index.asp?../klanten/waterwegen.asp Trede porzh an Izelvroioù (goude hini Rotterdam ha hini Amsterdam) eo porzh Terneuzen. Gwirioù-kêr a vore roet da dTerneuzen e 1584. Betek 1877 e veze anvet Neuzen alies.
Hervez ar vojenn e vefe Terneuzen kêr c'henidik Van der Decken, bet kabiten ar vag anvet an Hollandad-nij.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Terneuzen ez eus 31 dileuriad : 
*PvdA : 10 dileuriad
*CDA : 7 dileuriad
*TOP/Gemeentebelangen : 5 dileuriad
*VVD : 3 dileuriad
*SGP : 2 zileuriad
*ChristenUnie : 2 zileuriad
*GroenLinks : 1 dileuriad
*Lijst Cees Freeke : 1 dileuriad

## Liammoù diavaez

* Porzh Terneuzen
* Lec'hienn ofisiel
Maseru

**Maseru** eo kêr-benn Lesotho ha distrig Maseru. Emañ war ribloù ar stêr Mohokare a verk an harz gant Suafrika. Maseru eo ar gêr vras nemeti er vro, annezet gant 227 880 a dud (2006). Ur c'hamp-polis e oa ar gêr en deroù ha kêr-benn ar vro e teuas da vezañ pa'z eas Basutoland (anv kozh Lesotho) d'ur vro dindan warez eus Breizh-Veur e 1869. Hec'h anv a dalvez *Lec'h ar c'hragoù ruz* e sothoeg.

## Daveoù
Lennoù Meur Amerika

**Lennoù Meur Amerika**, pe **Lennoù Meur Norzhamerika** pe al **Lennoù Meur** hepmuiken (*Great Lakes* e saozneg, *Grands Lacs* e galleg), zo un hollad lennoù en em astenn war an harzoù etre Kanada ha Stadoù Unanet Amerika.
Mont a reont d'ober ar brasañ hollad ledennadoù dour dous zo er bed. En holl en em astennont war ur gorread a 243.459&nbsp;km2, ha tremen 500 000&nbsp;km2 eo gorread o diazad doureier. Emaint etre proviñsoù Ontario ha Kebek e Kanada, ha stadoù Illinois, Indiana, Michigan, Minnesota, New York, Ohio, Pennsylvania, ha Wisconsin, er Stadoù Unanet. Ouzhpenn 33 milion a dud zo o chom war o ribloù.

## Liammoù diavaez
* Al Lennoù Meur: _Factsheet_ #1
* Great Lakes Informatio Network
* Great Lakes Commission
* Great Lakes - US Environmental Protection Agency
Snaaskerke

**Snaaskerke** en izelvroeg, **Snoaskerke** e flandrezeg kornôgel, zo ur gêriadenn vihan e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez, war lez ar ganol Plassendale-Nieuwpoort . Abaoe 1977 ez eo ur rann eus kumun Gistel.
## Douaroniezh
*Gorread : 8,70 km²
*Poblañs : 1 289 den (01/01/2020)
*Stankter ar boblañs : 148 den/km²
## Monumantoù ha traoù heverk
Snaaskerke - Sint-Corneliuskerk 2.jpg|An iliz katolik *Sint-Cornelius*
Grau

**Grau** zo ur ger katalanek, okitanek, hag asturianek ivez, deuet eus al latin *gradus*.

Disheñvel eo ar ster avat el lec'hanvadurezhioù katalanek hag okitanek. 
## Lec'hanvadurezh
###### 
E pleg-mor València e vez graet an anv-se eus ul lec'h ma c'haller lestrañ ha dilestrañ, traezhenn pe nann, a zo bet porzhioù bihan gwechall. 
*Grau de Borriana
*Grau de València
*Grau de Gandia
*Grau Vell de Sagunt 
*Grau de Moncofa, 
*Grau de Castelló. 

### 
E Lenguadoc e vez graet an anv-se eus ur ganol etre lenn ha mor:
* Le Grau-du-Roi, kumun en departamant Gard, etre Aigues-Mortes hag ar mor ;
* Le Grau d'Agde, karter e kumun Agde en departamant Hérault), etre Agde hag ar mor.
### Broioù all
* Grau (Asturias), anv kenofisiel ur gumun asturiat anvet Grado e spagnoleg.
* Proviñs Grau, e departamant Apurímac, e Perou
* Grau (Frioul), ur gêr e proviñs Gorizia, e Frioul, anvet Grado en italianeg.

## Tud
Un anv-tiegezh katalanek a orin eo Grau, ha skignet eo bet e Kreisteizamerika. 
* **[[Miguel Grau Seminario]]**, admiral, haroz broadel Perou; 
** diwar e anv ez eus bet anvet meur a straed e kêrioù ar vro, hag ar broviñs meneget uheloc'h;
**[[Jürke Grau]]*', louzawour alaman;
* **[[Roberto Grau]]**, echedour arc'hantinat;
*Romà Perpinyà Grau, armerzhour katalan

## A bep seurt

* ar GRAU, ur skourr eus Ministrerezh an Difenn rusian, hag ar meneger GRAU implijet gantañ.
Bataved

Ar **Vataved** (*Batavi* e latin) a oa ur bobl c'herman a veve en Henamzer e delta ar Roen. An anv Bataved a voe roet dezho gant ar Romaned, a rae *insula Batavorum* pe *Batavia* eus ar vro ma oant o vevañ. Dont a ra an anv Betuwe, ur rannvro eus an Izelvroioù hiziv, eus ar gerioù-se ivez moarvat. 

War ribloù aber ar Roen e oant o vevañ kent an aloubadeg roman. Meneget e voe ar Vataved gant Julius Caesar en e skridoù *Commentarii de Bello Gallico*, evel ur bobl a oa o vevañ war un enezenn etre div vrec'h eus ar stêr Roen, ar Waal hag ar Roen Izelañ/Roen Kozh. Ar roudoù zo bet kavet da-heul furchadegoù henoniourien a ziskouez e vezent o chom e keriadennoù bihan, enno etre 6 ha 12 ti, hag e vevent diwar al labour-douar hag ar sevel chatal, war douaroù strujus-mat. Eskern kezeg zo bet kavet e bezioù ha diwar-se e soñjer e oant tud troet-kenañ gant ar marc'hegezh. War ribl kleiz ar stêr Waal (el lec'h m'emañ Nijmegen bremañ) e oa bet savet ur gêr gant ar Romaned, anvet *Oppidum Batavorum*. E-pad ur pennad e voent o'n em gannañ en armeoù Roma, evel marc'heien dreist-holl. Er bloavezh 69 en em savjont a-enep yev an Impalaeriezh, renet gant Gaius Julius Civilis, lesanvet Claudius Civilis, met flastret e voent goude-se dindan ren an impalaer Vespasian. Taget e voent ivez diwezhatoc'h gant ar Franked, war-dro ar bloavezh 300, hag en em veskañ a rejont ganto. 

Kavet ez eus bet tablezennoù koad gant skridoù engravet warno, a ziskouez e ouie lod anezho skrivañ latin. 

## Roudoù eus o anv
Er , dre ma soñjed e oa anezho diaraogerien annezidi an Izelvroioù, e voe kroget d'ober gant ar ger *Batav* da envel Izelvroiz. Pa voe diskaret ar stadthouder (rener-stad) Gwilherm V Orange-Nassau, e 1795, e voe embannet ar Republik Batav gant Gallaoued hag o skoazellerien, Izelvroiz a-du gant an Dispac'h gall, e-lec'h ar Proviñsoù Unanet.

Pa voe trevadennet inizi Indonezia gant an Izelvroioù, e oa *Batavia* anv kêr-benn an enezeg (Jakarta bremañ).

## Notennoù


## Gwelit ivez
* Batavia
* Republik Batav
Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne

An **Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne** zo un oberenn e teir levrenn, renet gant Jean Balcou hag Yves Le Gallo, eus Skol-veur Breizh-Izel ha Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK), hag a zo bet embannet e 1987 gant Champion-Slatkine e Geneva (Suis), kent bezañ adembannet gant Coop Breizh e 1997.

## An teir levrenn
### Al levrenn gentañ
Gant Léon Fleuriot hag Auguste-Pierre Ségalen eo bet renet al levrenn gentañ. Kalz eus ar pennadoù zo bet savet gant Fleuriot e-unan, dreist-holl ar re diwar-benn ar yezh. Pennadoù zo ivez diwar-benn ar gwir brezhon kozh, al latin er gevredigezh, ar mojennoù, danvez Breizh.

### An eil levrenn

### An trede levrenn
Kumuniezh Madrid

**Kumuniezh Madrid** (e spagnoleg "*Comunidad de Madrid*") zo unan eus 17 Kumuniezh emren Spagn bet krouet e 1983 evit abegoù o tennañ da "vad ar Stad", lec’hiet e kreiz Spagn. En-dro dezhi emañ proviñsoù kumuniezh  Castilla-La Mancha, er su hag er reter, ha re kumuniezh Kastilha ha León en norzh hag er c'hornôg. 

N'eus nemet ur broviñs e Kumuniezh Madrid, *Proviñs Madrid*, hag a oa gwechall e Castilla-La Mancha.
Lorisidae

***Lorisidae*** (pe ***Loridae***) a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ potoed, lorised hag angwantiboed. Bevañ a reont en Afrika pe Azia.

## Genadoù
* *[[Arctocebus]]*
* *[[Loris]]*
* *[[Nycticebus]]*
* *[[Perodicticus]]*
* *[[Pseudopotto]]*
Arctocebus

***Arctocebus*** a zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad primated anvet potoed pe angwantiboed. Bevañ a reont en Afrika.

## Spesadoù
* poto aour, *Arctocebus aureus*;
* poto Calabar, *Arctocebus calabarensis*.
Kantabria

**Kantabria** (e spagnoleg *Cantabria*) zo unan eus ar 17 Kumuniezh emren bet krouet e Spagn e 1982. N'eus nemet ur broviñs e Kantabria avat, ha Santander eo ar gêr-benn.

E hanternoz Spagn emañ, war aod Mor Kantabria, e Pleg-mor Gwaskogn. A-stok emañ ouzh Euskadi er reter, ouzh Kastilha ha León er su, hag ouzh Asturiez er c'hornôg.

Anavezet eo evel kumuniezh istorel, adalek amzer Kantabria rakroman, ha goude dugelezh Kantabria,  Asturiez Santillana, Breuriezh ar Peder c'hêr, ha  proviñs an Nav  Saonenn.
Vancouver

: *Diwar-benn kêr Vancouver eo ar pennad-mañ. Evit an enezenn, sellit ouzh [[Enez Vancouver]]*

**Vancouver** zo ur gêr vras e kornôg Kanada, war aod ar Meurvor Habask.

Kêr vrasañ proviñs Kolombia Breizh-Veur eo, war aod kornôk Kanada, nepell diouzh an harzoù gant SUA. War an douar-bras emañ ha n'emañ ket war Enez Vancouver e-tal dezhi. Savet e voe ur gêr vihan anvet "Gastown" eno e 1862, gant trevadennerien. Adanvet e voe "Vancouver" e 1886 diwar anv ar moraer George Vancouver (1757-1798).

Bremañ ez eus ouzhpenn 630 000 a dud o chom e kêr ha war-dro 2 vilion hanter en tolpad-kêrioù (Vancouver Vras). Emañ an hanter eus annezidi Kolombia Breizh-Veur o vevañ eno, abalamour m'en em astenn ar Menezioù Roc'hellek, didud a-walc'h, war an darn vrasañ eus ar broviñs. Ar gêr kanadian gant ar brasañ stankter poblañs eo. Anavezet eo Vancouver evit kalite ar vuhez. An hanter eus an annezidi n'o deus ket ar saozneg pe ar galleg evel yezh-vamm. 

Brasañ porzh ar vro e porzh "Metro Vancouver", hag ar  en Amerika a-bezh. Foresterezh ha touristelezh eo an daou obererezh ekonomikel pennañ. Eno e oa bet dalc'het ar C'hoarioù Olimpek ha paralimpek goañv e 2010.

## Gevelliñ
Gevellet eo Vancouver gant :
* Odesa () e 1944
* Yokohama () e 1965
* Dinedin () e 1978
* Guangzhou () e 1985
* Los Angeles () e 1986

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel Vancouver
Asturiez

**Priñselezh Asturiez** pe **Bro-Astur** (e spagnoleg ez-ofisiel *Principado de Asturias* hag en asturianeg *Principáu d'Asturies*) zo unan eus 17 Kumuniezh emren Spagn diazezet war hen Rouantelezh Asturiez lec’hiet e hanternoz Spagn, war aod Mor Kantabria, e Pleg-mor Gwaskogn. A-stok emañ ouzh Kantabria er reter, ouzh Kastilha ha León er su hag ouzh Galiza er c'hornôg. 10 000 km2 zo dindani.

Asturiez n'eus nemet ur broviñs enni.

Deuet eo da vezañ ur briñselezh pa oa bet roet an titl a *[[priñs Asturiez| briñs Asturiez]]* da bennhêr kurunenn Bro-Spagn. Oviedo eo kêr-benn Bro-Asturiez. 
Un tammig muioc'h eget ur milion a annezidi zo er vro, hogen war-zigresk e ya ar boblañs. Spagnoleg eo ar yezh ofisiel, met an asturianeg, anvet ivez «bable», a vez komzet ivez, goude ma n'en deus statud ofisiel ebet, hag a vez kelennet er skolioù; divyezhek eo lod eus ar panelloù-lec'h. Gwarezet eo ar yezh gant statud ar Gumuniezh Emren. El lodenn greiz ar briñselezh e vev an darn vrasañ eus poblañs Asturiez, eus an aod betek an diabarzh. 


El angliru desde el Monsacro.jpg| *L'Angliru* gwelet eus ar*Monsacro*
Isla de deva.jpg|Enez Deva
ErcinaLakeHorse.jpg|Lenn Ercina
Naranjo de Bulnes.JPG|Naranjo de Bulnes
RibadedevaStrand2.jpg|Ribadedeva


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
*      ''Turismo Asturias''
## Notenn
Rannvro Murcia

**Rannvro Murcia** (*Región Murcia* e spagnoleg) zo unan eus 17 kumuniezh emren Spagn bet krouet e 1982, e gevred Spagn, war aod ar Mor Kreizdouarel. N'eus anezhi nemet ur broviñs. Murcia eo ar gêr-benn.

## Amezeien
Er biz dezhi emañ Kumuniezh Valencia; er mervent emañ Andalouzia ; er gwalarn emañ Castilla-La Mancha.
La Rioja (Spagn)

*Marteze emaoc'h o klask ar pennadoù [[Rioja]] pe [[La Rioja]].*


**La Rioja**, pe ar *Rioja* e brezhoneg, zo unan eus ar 17 kumuniezh emren bet krouet e Spagn e 1982. E norzh Spagn emañ, er su da Vro-Vask. N'eus nemet ur broviñs enni.
Logroño eo ar gêr-benn.

## Kumuniezhioù amezek
* Euskadi ha Nafarroa en hanternoz hag er sav-heol,
* Kastilha ha León er c'hreisteiz hag er c'huzh-heol. 

## Pennadoù kar
* La Rioja
* Rioja
Extremadura

**Ur pennad [[Extremadura (disheñvelout)]] zo ivez*.
**Arabat droukveskañ gant an anv [[Estremadura]], proviñs istorel e Portugal*. 

**Extremadura** hervez ar spagnoleg (yezh ofisiel nemeti), pe "*Estremaura*" en estremadureg pe *[[fala]]*, zo unan eus ar 17 kumuniezh emren bet krouet e Spagn, e mervent ar vro. 

## Douaroniezh
Bevennet eo gant Portugal er c'hornôg, gant Kastilha ha León en norzh, Andalouzia er su hag Kastilha-La Mancha er reter.

Div stêr vras ar vro eo an Tajo hag ar Guadiana.

## Proviñsoù
N'eus nemet div broviñs en Estremadura: hini Cáceres ha hini Badajoz.

## Notennoù
Kastilha-La Mancha

**Kastilha-La Mancha** ("*Castilla-La Mancha*" e spagnoleg) zo unan eus ar 17 kumuniezh emren bet krouet e Spagn. E kreiz-reter Spagn emañ. 

A-stok emañ ouzh Kastilha ha León, Kumuniezh Madrid, Aragon, Valencia, Murcia, Andalouzia hag Estremadura.

Pemp proviñs he deus Kastilha-La Mancha: proviñsoù Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajara ha Toledo.
Aa en Hunze

**Aa en Hunze** (distagañ : https://web.archive.org/web/20130114110054/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/027_Aa_en_Hunze.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. 	278,86 km² eo gorread Aa en Hunze (douar : 276,74 km², dour : 2,12 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 25.583 annezad enni.
An anvioù Aa (resisoc'h : Drentsche Aa) ha Hunze a zo anvioù div stêr a dreuz ar gumun. 

## Kêrioù ha kêriadennoù
Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Aa en Hunze : 
Achter 't Hout, Amen (Drenthe), Anderen, Anloo, Annen,Annerveenschekanaal, Balloërveld, Balloo, Bareveld,Bonnen, Bonnerveen, Bosje, Bovenstreek, De Hilte, Deurze, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Ekehaar,
Eldersloo, Eleveld, Gasselte, Gasselterboerveen, Gasselterboerveenschemond, Gasselternijveen, Gasselternijveenschemond 1e Dwarsdiep, Gasselternijveenschemond 2e Dwarsdiep, Gasteren, Geelbroek, Gieten, Gieterveen, Gieterzandvoort, Grolloo, Kostvlies, Marwijksoord, Nieuw-Annerveen, Nieuwediep, Nijlande, Nooitgedacht, Oud-Annerveen, Papenvoort, Rolde, Schipborg, Schoonlo, Schreierswijk, Spijkerboor, Streek, Torenveen, Veenhof ha Vredenheim. 

An anv-lec'h hirañ (ur ger nemetken) a gaver en Izelvroioù eo **Gasselterboerveenschemond**.

## Transportoù
N'eus ti-gar ebet er gumun. Ti-gar Assen eo an ti-gar tostañ. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Aa en Hunze ez eus 21 dileuriad (dasparzh : miz Meurzh 2007)

## Gevellerezh
* Żerków (Polonia)
* Opočno (Republik Tchek)
Zevekote

**Zevekote** en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a zo ur gêriadenn vihan eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez . Abaoe 1977 eo ur rann eus kumun Gistel.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

Zevekote - Onze-Lieve-Vrouwekerk.jpg|Iliz katolik *Onze-Lieve-Vrouwe*.

## Emdroadur ar boblañs
## Tud dibar
## Liammoù diavaez
## Notennoù
Daougleureged

An **daougleureged** eo ar blotviled a ya d'ober ar gevrennad *Bivalvia*. Perzh boutin an holl loened-se eo o c'hrogenn rannet e div lodenn stag an eil ouzh eben hag a c'hell serriñ ha digeriñ.

Bevañ a reont holl en dour (dous pe sall).

## Rummatadur
N'emañ ket an holl loenoniourien a-du diwar-benn rummatadur an daougleureged. E-touez an urzhiadoù, spesadoù bev enno hiziv an deiz, emañ:
* *[[Nuculoida]]*
* *[[Solemyoida]]*
* *[[Arcoida]]*
* *[[Mytiloida]]* (an darn vrasañ eus ar meskl)
* *[[Ostreoida]]* (skouer : an istr)
* *[[Pterioida]]*
* *[[Unionoida]]*
* *[[Myoida]]*
* *[[Veneroida]]* (skouer : kontelleged)
* *[[Pholadomyoida]]*
Borger-Odoorn

**Borger-Odoorn** (distagañ : https://web.archive.org/web/20130114110101/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c4/029_Borger-Odoorn.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. 277,92 km² eo gorread Borger-Odoorn (douar : 275,19 km² , dour : 2,73 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 26 171 annezad enni.

## Poblañs
Dasparzh ar boblañs er c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Borger-Odoorn :

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Borger-Odoorn ez eus 21 dileuriad (dasparzh miz Meurzh 2007) :

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Andalucía

**Andalucía** eo anv spagnolek Andalouzia, hag a gaver e meur a anv-lec'h.

; e proviñs Sevilla
* Fuentes de Andalucía
* La Roda de Andalucía

## Oberennoù
*Ar *Suite Andalucía*, pezh sonerezh  gant ar sonaozour kuban Ernesto Lecuona e 1933.
Andalouzia

**Andalouzia** (*Andalucía* e spagnoleg, diwar an arabeg الأندلس *[[Al-Andalus]]*, "bro ar Vandaled") zo unan eus ar 17 kumuniezh emren bet krouet e Spagn e 1981, adwelet he Statud Emrenerezh e 2002 hag adarre e 2007. E su Spagn emañ. Sevilla eo ar gêr-benn.

## Proviñsoù
Eizh proviñs a zo en Andalouzia: 
* Almería,
* Cádiz, 
* Córdoba, 
* Granada,
* Huelva, 
* Jaén, 
* Málaga, 
* ha Sevilla.

A-stok emañ Andalouzia ouzh Estremadura ha Kastilha-La Mancha en hanternoz, ouzh Murcia er reter, hag ouzh Portugal er c'hornôg.
Westerveld (kumun)

**Westerveld** (distagañ https://web.archive.org/web/20130709160639/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6c/037_Westerveld.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. 	282,75 km² eo gorread Westerveld (douar : 278,75, dour : 4 km²). D'an 31 a viz Mae 2009 e oa 19 342 annezad enni.
Savet e voe kumun Westerveld e 1998 pa voe kendeuzet Diever, Dwingeloo ha Havelte en Vledder. Dre Westerveld e tremen ar ganol Drentsche Hoofdvaart. Daou bark broadel a zo ivez war dachenn ar gumun : park Drents-Friese Wold ha park Dwingelerveld.

## Poblañs
Dasparzh ar boblañs er c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Westerveld (sifroù 2009) :

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Westerveld ez eus 17 dileuriad : 
* PvdA : 5 dileuriad
* Gemeentebelangen : 3 dileuriad
* VVD : 3 dileuriad
* CDA : 3 dileuriad
* Progressief Westerveld : 3 dileuriad

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Balearez

An **Inizi Balearez**, pe **Inizi Balear**, (anv katalanek ofisiel nemetañ: *Illes Balears*) zo unan eus ar 17 kumuniezh emren bet krouet e Spagn e 1983, hag ur Broviñs hepken enni. Palma de Mallorca eo ar gêr-benn.

## Kornôg ha reter
Un enezeg e kornôg ar Mor Kreizdouar eo an Inizi Balearez, dezhi div rann disheñvel: 
* Ar Gimnesias: 
**Menorca, Mallorca ha Cabrera
** inizi bihan, tost dezho, hag en o zouez: Dragonera, Illa dels Conills hag Illa de l'Aire.
* Ar Pitiüses: 
**Eivissa ha Formentera, 
**inizi bihan all tro-war-dro.
Hoogeveen

**Hoogeveen** (distagañ https://web.archive.org/web/20120821222938/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/032_Hoogeveen.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Drenthe en Izelvroioù.

## Kumun Hoogeveen
Dasparzh ar boblañs er c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Hoogeveen (sifroù 2009)

## Istor

Vincent van Gogh a voe e Hoogeveen en diskar-amzer 1883.

E-pad eil lodenn ar bloavezhioù 1960 e oa Hoogeveen a gêr a greske ar buanañ en Izelvroioù ha d'ar mare-se neuze voe stanket lod brasañ ar c'hanolioù a dremene drezi.

Mont a reer da Hoogeveen gant ar gourhent A28 (Utrecht - Groningen) hag an hent N/A37 (Hoogeveen - Alamagn), hag ivez ma taper an tren e Groningen. Un ti-gar hag un aerborzh a zo e Hoogeveen. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Hoogeveen ez eus 31 dileuriad :
* PvdA : 10 dileuriad
* CDA : 8 dileuriad
* VVD : 5 dileuriad
* ChristenUnie : 4 dileuriad
* Gemeentebelangen : 3 dileuriad
* GroenLinks : 1 dileuriad

### Gevellerezh
*  Martin, Slovakia

## Notenn

## Daveoù
*Dijk, Wout J., & van der Sluis, Meent W.: *De Drentse tijd van Vincent van Gogh*, Boon uitgeverij, Groningen 2001 ISBN 90-75913-18-4
De Wolden

**De Wolden** (distagañ : https://web.archive.org/web/20151130081015/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/78/038_De_Wolden.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù.

Seitek kêriadenn a ya d'ober kumun De Wolden :

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr De Wolden ez eus 19 dileuriad :
* Gemeentebelangen : 5 dileuriad
*PvdA : 4 dileuriad 
* VVD : 4 dileuriad
* CDA : 4 dileuriad
* GroenLinks: 4 dileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
Río Turbio

**Río Turbio** zo anv spagnolek meur a stêr e Kreisteizamerika ha broioù all.

## Stêrioù hag all

### 
* Ar **[[Río Turbio (Arc'hantina)]]** , en Arc'hantina, e gevred proviñs Santa Cruz;
****[[Río Turbio (Santa Cruz)]]**, ur gêr a vev diwar ar glaou, e proviñs Santa Cruz, e-harz an Andoù; 
* Ar **[[Río Turbio (Chubut)]]** , e proviñs Chubut;

### 
* Ar **[[río Turbio (Chile)]]** e Chile, er Rannvro Coquimbo.
* **[[río Turbio (Grande)]]**, adstêr d'ar río Grande e stêrdachenn ar río Limarí e rannvro Atacama;
* **[[río Turbio (Jorquera)]]**, adstêr d'ar río Jorquera e rannvro Atacama;

* **[[río Turbio (Elqui)]]**, adstêr d'ar río Elqui e Rannvro Coquimbo.
* **[[río Turbio (Pucón)]]**, adstêr d'ar río Pucon e stêrdachenn ar río Toltén e rannvro Araucanía, 
* **[[río Turbio (Verde)]]**, adstêr d'ar Lago Verde e stêrdachenn ar río Palena, e rannvro Aysén.

### 
* Ar **[[río Turbio (Quintana Roo)]]** e stad ha Quintana Roo.

### 
* **[[río Turbio (Cantabria)]]**, e Cantabria .

### 
* Ar **[[río Turbio (Venezuela)]]** e kornôg ar vro
** Ar **[[Valle del Río Turbio]]**, traonienn ar stêr-se en-eeun
Rio Grande (Norzhamerika)

:  *Evit sterioù all ar ger *'Río Grande**, gwelit [[Río Grande|ar bajenn disheñvelout]].''

Ar **Rio Grande**, anavezet evel **Río Bravo del Norte** pe **Río Bravo*' e [[Mec'hiko]] (dreist-holl evit al lodenn en ardraoñ d'ar c'hember gant ar [[Río Conchos]]), *Tooh Baʼáadii* e [[navac'hoeg]], *Kótsoi* en [[c'hikarilheg|apacheg jicarilla]], zo ur stêr hir ha bras, 3 037 km hed dezhi, hag emañ hec'h andon e [[Colorado]] e [[SUA]]. War he 2 018 km diwezhañ, adalek [[El Paso (Texas)|El Paso]], [[Texas]], e talvez da harzoù naturel etre ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] ha Mec'hiko. Aberiñ a ra e [[pleg-mor Mec'hiko]].

== Stadoù ==
Eieniñ a ra e Colorado, treuziñ [[New Mexico]], redek etre [[Texas]] en hanternoz dezhi ha [[Chihuahua (stad)|Chihuahua]], [[Coahuila]], [[Nuevo León]], ha [[Tamaulipas]] er c'hreisteiz.

== Douaroniezh ==
Eieniñ a ra ar Rio Grande e menezioù San Juan, e Colorado ha diskenn a ra dre traoñienn San Luis war-zu ar c'hreisteiz en ur dremen dre [[Albuquerque]] ha [[Las Cruces]] betek El Paso. 607 965 km² zo d'an diazad doureier, kement ha broioù evel [[Botswana]] pe [[Ukraina]].

== Adstêrioù pennañ ==
;E [[SUA]]
* [[Rio Pecos]], 
;E Mec'hiko
* [[Río Conchos]], 
* [[Río Sabinas]].

<gallery mode="packed" heights="250px" caption="Ar Rio Grande e [[Park Broadel Big Bend]]">
Riogrande.jpg
Bigbend1.jpg
</gallery>

== Pennadoù kar ==
* [[Chamizal]]

== Liammoù diavaez ==

*  [https://www.tshaonline.org/handbook/entries/rio-grande *Handbook of Texas / Rio Grande]
Kumuniezh València

**Kumuniezh València** (*Comunitat Valenciana* e katalaneg Valencia, stumm ofisiel nemetañ *Comunidad Valenciana* e spagnoleg) zo unan eus 17 Kumuniezh Emren Spagn, diazezet war hen Rouantelezh València e 1982, hag adwelet he Statud Emrenerezh e 2006. Lec’hiet emañ e reter Spagn war ribl ar Mor Kreizdouar. València eo kêr-benn ar Gumuniezh.

## Proviñsoù
Teir froviñs a zo e Kumuniezh Valencia: Alacant, València ha Castelló.

A-stok emañ ouzh Katalonia hag Aragon en norzh, ouzh Kastilha-La Mancha hag Aragon er c'hornôg ha Murcia er su.
Emmen (Izelvroioù)

**Emmen** (distagañ : https://web.archive.org/web/20130216122919/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1f/031_Emmen.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Eil kêr bobletañ Drenthe eo Emmen, hag una eus re vrasañ an Izelvroioù a-fet ment. War-bouez Emmercompascuum, Klazienaveen, Nieuw-Amsterdam ha Schoonebeek ez eo bihan a-walc'h ar c'hêriadennoù all a ya d'ober kumun Emmen.

## Istor
Kreskiñ a reas Emmen goude an Eil Brezel-bed. Bannlevioù a voe aozet tro-dro da greizkêr Emmen : Emmermeer en norzh, ha goude-se Angelslo (ur gêriadenn gozh gant ar memes anv a voe distrujet), Emmerhout, Bargeres, Rietlanden ha Parc Sandur. N'eus ket pell zo eo bet savet ar bannlev diwezhañ anvet Delftlanden.

## Armerzh
Abaoe ar bloavezhioù 1980 ez eo zoo Emmen (Dierenpark Emmen) embregerzh pouezusañ Emmen. Savet e voe er bloavezhioù 1930 ha nevesaet er bloavezhioù 1970. Ouzhpenn 1 milion 5 a dud a zeu d'e weladenniñ bep bloaz.
Embregerezhioù all a zo ivez evel Teijin Aramid, DSM Engineering Plastics, Wellman Diolen Industrial Fibers. Kalz tiez-gwer a zo ivez e Klazienaveen-Erica. Rann topografiezh an Izelvroioù a zo staliet en Emmen. 

## Dasparzh ar boblañs er gumun
Sifroù miz Genver 2007:

Ar c'hêriadenn da-heul a ya ivez d'ober kumun Emmen :
Amsterdamscheveld, Angelslo, Barger-Erfscheidenveen, Bargeres, Bargermeer, Barger-Oosterveen, Barger-Oosterveld, Delftlanden, De Peel, Emmer-Erfscheidenveen, Emmerhout, Emmermeer, Emmerschans, Ermerveen, Foxel, Klazienaveen-Noord, Koelveen, Middendorp, Munsterscheveld, Noordbarge, Oostersebos, Oranjedorp, Parc Sandur, Rietlanden, Schutwijk, Weerdinge, Westenesch, Westersebos, Wilhelmsoord, Zandpol ha Zuidbarge.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Emmen ez eus 39 dileuriad :
* PvdA : 18 dileuriad
* CDA : 8 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* Burgerbelangen : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 2 zileuriad
* SP : 1 dileuriad
* GroenLinks : 1 dileuriad
* Drentse Ouderen Partij : 18 dileuriad

## Transportoù
Daou di-gar (Emmen hag Emmen Bargeres) a zo da vont da Zwolle ha bagoù da vont da Coevorden dre Nieuw-Amsterdam, Hoogeveen hag Almelo.
Midden-Drenthe

**Midden-Drenthe** (distagañ https://web.archive.org/web/20130709160142/http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/034_Midden-Drenthe.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Savet e voe e 1998 pa voe kendeuzet teir c'humun all : Beilen, Smilde ha Westerbork. Etre 1998 ha 2000 e veze anvet **Middenveld**.

## Ar gumun
29 c'hêriadenn ha kêr a ya d'ober kumun Midden-Drenthe (annezidi : sifroù miz Genver 2004). E Beilen emañ an ti-kêr.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Midden-Drenthe ez eus 23 dileuriad :
*PvdA : 9 dileuriad
* CDA : 5 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad
* SP : 1 dileuriad
* Gemeentebelangen Midden-Drenthe : 1 dileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
*GroenLinks : 1 dileuriad
* Gemeentebelangen Smilde-Beilen-Westerbork : 1 dileuriad
Noordenveld

}
|- align="center"
|- valign="top" align="center"
|width="150px" | 
|width="150px" | 
|- align="center"
|colspan="2" | Lec’hiadur e proviñs Drenthe hag en Izelvroioù
|-
|Proviñs 
|
|-
|Kod post
|9300-9349, 9749
|-
| Maer 
|Hans van der Laan (PvdA)
|-
| Gorread
| 205,36 km²
|-
|douar 
|201,16 km²
|-
|dour 
|4,2 km²
|-
| Hed
| 53° 8' .." Reter
|-
| Led
| 6° 25' .." Norzh
|-
| Uhelder
| .. m
|-
| Poblañs 
|30 824  (31.05.2009)
|-
| Piramidenn hervez an oad
|  (01.2009)
|-
| Stankter
|154 ann./km²
|-
| Lec'hienn ar gumun
|www.gemeentenoordenveld.nl/
|}

**Noordenveld** (distagañ https://web.archive.org/web/20151130091003/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/80/035_Noordenveld.ogg) a zo ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù.

## Kresk ar boblañs
(bep bloaz, d'ar 1añ a viz Genver)

## Ar gumun
26 kêr ha kêriadenn a ya d'ober ar gumun, hag e Roden emañ an ti-kêr.

Niver a annezidi (sifroù : 1añ a viz Genver 2008):

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Noordenveld ez eus 23 dileuriad :
* Gemeentebelangen : 8 dileuriad
* PvdA : 7 dileuriad
* VVD : 3 dileuriad
* GroenLinks : 2 zileuriad
* CDA : 2 zileuriad
* ChristenUnie : 1 dileuriad
Murcia

**Murcia** a c'hell bezañ:
* Rannvro Murcia, anv ur Gumuniezh emren e Spagn
* Murcia, anv ur gêr e Spagn, kêr-benn Rannvro Murcia
* Murcia, anv ur gêr e Filipinez
* Murcia, anv ur gêr e Rannvro Cartago e Costa Rica
* Murcia, anv ur gêr e Departamant Pando e Bolivia
Tynaarlo

**Tynaarlo** (distagañ :http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/94/Nl-Tynaarlo.ogg) a zo ur gêr hag ur gumun e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Savet e voe e 1998 pa voe kendeuzet teir c'humun: Zuidlaren, Eelde ha Vries.
Er penn-kentañ e oa anvet "Zuidlaren", met klemmoù a savas e Vries hag en Eelde, neuze e voe dibabet anv Tynaarlo hag a zo ur gêriadenn bihanoc'h evit Zuidlaren, Eelde ha Vries. Digoret e voe an ti-kêr nevez d'ar 7 a viz Mae 2004 e Vries.

## Ar gumun
Sed ar c'hêrioù ha kêriadennoù a ya d'ober kumun Tynaarlo (niver a annezidi d'ar 1añ a viz Genver 2006) :

***** Enni Schuilingsoord, Westlaren ha Zuides.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Tynaarlo ez eus 23 dileuriad :
*PvdA : 6 dileuriad
*VVD : 4 dileuriad
*Gemeentebelangen : 3 dileuriad
*Leefbaar Tynaarlo : 3 dileuriad
*GroenLinks : 3 dileuriad
*CDA : 2 zileuriad
*D66 : 1 dileuriad
*ChristenUnie : 1 dileuriad
Sinagogenn

Ar **sinagogenn** (eus ar ger gresianek kozh συναγωγή *synagogē*, a dalveze "emvod" pe "bodadeg") eo al lec'h m'en em vod ar Yuzevien da bleustriñ o relijion. En hebraeg e lavarer בית כנסת *beyt knesset*, "ti ar vodadeg", pe בית התפילה *beyt t'fila*, "ti bediñ". 

Soñjal a reer e teu ar boaz d’en em vodañ e sinagogennoù gant ar Yuzevien eus ar mare ma voent harluet da Vabilon, ha ma ne c’hallent ket pediñ e Templ Jeruzalem ken. Gallout a ra ar sinagogennoù bezañ kinklet en un doare arzel, met peurvuiañ ne vez ket enno delwennoù pe skeudennoù eus tud, rak berzet eo ar seurt skeudennoù gant an darn vrasañ eus ar ranngredennoù yuzev. E hini ebet anezho a-hend-all ne gaver skeudennoù eus Doue, rak berzet eo groñs hervez unan eus Dek Gourc'hemenn an Ermaeziadeg.

Dre ma’z eus bet savet sinagogennoù en ur bern broioù disheñvel ha da vareoù diseurt, n’eo ket unvan o savouriezh. E diabarzh pep sinagogenn e kaver peurliesañ ur sal vras evit pediñ ha salioù all miret evit ar studi (בית מדרש *Beyt midrash*, ti ar studi). Pediñ a-gevret a vez graet gant ar Yuzevien er sinagogennoù : teir gwech bemdez e ranker pediñ er relijion-se. 
En un armel anvet *[[Arc'h santel]]* e vez lakaet an *[[Torah]]*, levr santel ar Yuzevien. En e sav dirak un daol anvet « bimah » e vez ar rabin (ar beleg) o lenn an Torah d’ar feizidi bodet er sinagogenn.

En Europa e voe distrujet kalz sinagogennoù en  gant an Nazied, er broioù dalc’het ganto er bloavezhioù 1930 ha 1940. Ar sinagogenn goshañ a gaver er bed zo en enez Delos e Gres : savet e voe etre 150 ha 128 a-raok J.K. E Kochi, en India, e kaver an hini goshañ bet savet gant an Diaspora yuzev, savet ma voe e 1568.
Ettelgem

**Ettelgem** en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a zo ur gêriadenn vihan eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez . Ur rann eus kumun Oudenburg eo abaoe 1977. 
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs
 
## Tud dibar

## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Serbeg

Ar **serbeg** zo ur yezh slavek a gomzer e Serbia ha lod eus ar broioù nes. Ur yezh ofisiel eo e Serbia, kenkoulz hag Montenegro ha Bosnia ha Herzegovina ma kaver kalzik a serbegerien ivez. Ur yezh rannvroel anavezet gant al lezenn eo ivez e Makedonia an Norzh, Roumania ha Kroatia. Komzet e vez gant war-dro 12 milion a dud en holl.

Ur yezh slavek eus skourr yezhoù slavek ar su eo ar serbeg, evel ar c'hroateg hag ar bosneg. Ur mare zo bet ma veze sellet ouzh ar "serbeg-ha-kroateg" evel ur yezh hepken, hag ar serbeg ur rannyezh anezhi. Un toullad yezhoniourien a gendalc'h da welet an traoù evel-se.

Graet e vez gant div lizherenneg dishañval evit skrivañ ar serbeg : gant al lizherenneg kirillek, an hini implijet ar muiañ hag an hini da vezañ graet ganti gant ar velestradurezh, ha gant al lizherenneg latin.
Testudinidae

***Testudinidae*** zo ur c'herentiad e rummatadur ar stlejviled, ennañ baoted.

## Baot -Testudinidae - Santa Cruz (Galápagos)


File:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|Enez Santa Cruz - Baot, Santa Cruz (Galápagos)
File:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|Enez Santa Cruz - Baot
File:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|Enez Santa Cruz - Baot
File:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|Enez Santa Cruz - Baot - Chelonoidis nigra
File:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|Enez Santa Cruz - Baot, Chelonoidis nigra
File:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|Enez Santa Cruz - Baot, Chelonoidis nigra

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve Galápagos tortoise.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. a.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. b.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. c.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. d.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. e.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. f.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. g.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. h.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. i.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. j.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. k.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. l.JPG
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. m.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. q.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. r.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. s.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. t.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. u.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. v.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. w.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. x.JPG|

File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. y.JPG|
File:(Chelonoidis nigra) El Chato Reserve, Santa Cruz Galapagos )pic. z.JPG|



## Genadoù
N'emañ ket an holl loenoniourien a-du gant ar genadoù renket ennañ.
* *[[Astrochelys]]*
* *[[Chersina]]*
* *[[Cylindraspis]]*, aet da get
* *[[Dipsochelys]]*
* *[[Geochelone]]*
* *[[Gopherus]]*
* *[[Homopus]]*
* *[[Indotestudo]]*
* *[[Kinixys]]*
* *[[Malacochersus]]*
* *[[Manouria]]*
* *[[Psammobates]]*
* *[[Pyxis]]*
* *[[Testudo]]*
Dictionnaire classique français-breton

**Dictionnaire classique français-breton** eo anv ar geriadur gallek-brezhonek, savet gant Reun ar Glev, hag embannet gant Al Liamm e 10 levrenn etre 1983 ha 1994.

Perzh bras ar geriadur-mañ eo ar skouerioù niverus a gaver ennañ. Darn anezho avat n'eo ket merket splann a belec'h e teuont.

## An dek levrenn
* Levrenn I, A - B, eus *A* da *BUVEUR*, miz Gwengolo 1983,
* Levrenn II, C - Debla, eus *ÇA* da *DÉBLAYER*, miz Du 1984,
* Levrenn III, Deblo - Embeg, eus *DÉBLOQUER* da *EMBÉGUINÉ*, miz C'hwevrer 1986,
* Levrenn IV, Embel - Fileri, eus *EMBELLIE* da *FILERIE*, miz Meurzh 1987,
* Levrenn V, Filet - Impuni, eus *FILET* da *IMPUNIE*, miz Mezheven 1988,
* Levrenn VI, Impunité - Marche, eus *IMPUNITÉ* da *MARCHE*, miz Du 1989,
* Levrenn VII, Marche - Passant, eus *MARCHE* da *PASSANT*, miz Kerzu 1990,
* Levrenn VIII, Passe - Racontar, eus *PASSE* da *RACONTAR*, miz Meurzh 1992,
* Levrenn IX, Raconter - Sitôt, eus *RACONTER* da *SITÔT QUE*, miz Genver 1993
* Levrenn X, Situation - Zygoma, eus *SITUATION* da *ZYGOMA*, miz C'hwevrer 1994.
Slèite

**Slèite**, pe **Sléibhte** (*Sleat* e saozneg) zo ul ledenez en Enez An t-Eilean Sgitheanach (*Skye* e saozneg), en Inizi Gall Bro-Skos, e rannvro (*council area*) an Uheldirioù. Lesanvet eo "the garden of Skye" (*jardin Skye).  *

## Gerdarzh

## Klan
Enni emañ gwrizioù ar c'hlan "MacDonald of Sleat".

## Yezh

## Notennoù
Pistyll Rhaeadr

**Pistyll Rhaeadr** zo ul lamm-dour e Kembre, tost da Llanrhaeadr-ym-Mochnant e Powys, 9 km er c'hornôg da Oswestry, a zo e Bro-Saoz.

## Liammoù diavaez
* www.pistyllrhaeadr.co.uk
* BBC
* Fotoioù
San Salvador

**San Salvador** zo un anv-lec'h spagnolek, a orin relijiel, savet diwar ar ger san (eus ar ger santo, *[[sant]]* e brezhoneg) ha Salvador, a gaver ivez el lec'hanvadurezh.

## Lec'hanvadurezh

###### 
*Kêr San Salvador de Jujuy, kêr-benn proviñs Jujuy
*Kêr San Salvador, e proviñs Entre Ríos
*Departamant San Salvador, e proviñs Entre Ríos

###### 
*Enez San Salvador, anvet ivez Watling. Roet e voe an anv-se e 1925 abalamour ma kreded neuze e oa en enezenn-se e oa dilestret Kristol Goulm d'an 12 a viz Here 1492, anvet Guanahani gant broidi an amzer. Hiriv e ouzer n'eo ket en enezenn-se, met en unan all moarvat.

###### 
*Ar stêr anvet San Salvador

###### 
*Enez *San Salvador*, anvet ivez Enez Santiago, en Inizi Galápagos

### 
*Kêr San Salvador, kêr-benn ar vro
*Departamant San Salvador.
*Distrig San Salvador, en departamant en-eeun.
*Kumun San Salvador.

#### 
Teir c'humun eus stad Puebla: 
*San Salvador el Seco
*San Salvador el Verde
*San Salvador Huixcolotla

#### 
*Karter San Salvador, e kumun Caguas

#### 
*San Salvador, e Valladolid;
*San Salvador, e kumun Medio Cudeyo, e Cantabria;
*Karter San Salvador, e Tarragona;
*Karter San Salvador en El Vendrell, e proviñs Tarragona.

#### 
*Ar stêr San Salvador, a dreuz departamant Soriano

## Ilizoù
*Iliz San Salvador: anv meur a iliz er broioù portugalek ha spagnolek.

## Pennad kar
*Sant Salvador
Pennant

**Pennant** zo 
*un anv-lec'h kembraek, diwar pen ha nant.
*ur ger saoznek, a vez graet eus ur banniel bihanik a vez lakaet ouzh al listri alies.

## Lec'hioù

### 
* Pennant (Ceredigion)
* Pennant (Conwy), 
* Pennant (Powys).
* Cwm Pennant (Gwynedd)
* Llanfihangel-y-pennant, anv div gêriadenn
* Pennant Melangell

### 
* Pennant, Saskatchewan, 
* Pennant Point, Nova Scotia, 

## Tud
* Huw Pennant, anv daou varzh
* Thomas Pennant (1726-1798), naturour ha skrivagner kembreat.