Laorañseg

Al **laorañseg** pe **irokeg Sant-Laorañs** a oa ur yezh irokek komzet betek dibenn an  gant an Irokiz a oa o chom a-hed ribloù ar stêr Sant-Laorañs, en Ontario ha Kebek a-vremañ, e Kanada. Irokiz Sant-Laorañs e oa ar re a gomze ar yezh-se, ur bobl aet da get abalamour d'o brezel a-enep ar Mohawk, ur bobl irokat all galloudusoc'h egeto eus ar c'hengevread irokat, hag a oa staliet muioc'h er Su, e Stad New-York a-vremañ.

Un nebeud degadoù a c'herioù a zo deuet betek ennomp a-drugarez d'an ergerzher Jakez Karter.

## Istor
*Gwelet ar pennad [[Irokiz Sant-Laorañs]] ivez.*
Merket e voe un daouzek kêriadenn bennak gant an ergerzher Jakez Karter e 1535 ha 1536, en draoñienn etre Stadacona ha Hochelega, lec'hiennoù kêrioù a-vremañ Kebek ha Montreal. An arkeologourien o deus dizoloet roudoù kêriadennoù all muioc'h er c'hornôg, e-kichen penn reter lenn Ontario.

Koulskoude e oa aet da get an Irokiz gweladennet gant Jakez Karter pa erruas Samuel de Champlain eno e 1608, 75 vloaz war-lerc'h. Meur a varteazadenn a zo bet savet evit displegañ kement-se : ar brezel gant meuriadoù all (ar Mohawk eus ar su), ur c'hleñved-red, un divroadenn da rannvro al Lennoù Meur. Merkoù arkeologel a ziskouezfe e oa bet brezelioù gwastus gant meuriadoù irokat amezek, an Huroned ha broadoù ar C'hengevread irokat, ar Mohawk-ed dreist-holl.

## Al laorañseg
Meur a rannyezh, pe yezh zoken, a vije bet komzet gant Irokiz ar Sant-Laorañs er XVI kantved. Ar gerioù notet gant Jakez Karter ne lakont ket ac'hanomp da welout gwall sklaer diwar-war kement-se avat.

Ur ger laorañsek a vez implijet c'hoazh gant an holl : "kanada" hag a dalv, hervez Jakez Karter, kement ha « kêriadenn ». Ar ger-se a voe implijet gantañ evit envel ar rannvro tro-do da Stadaconé, hag ar stêr : « stêr Kanada » (*la rivière de Canada* e galleg).

### Geriaoueg
Embannet e voe levr e veajoù gant Jakez Karter e 1545, ennañ ur roll gerioù laorañsek kentañ. Un eil roll berroc'h a voe ouzhpennet kalz diwezatoc'h en embannadur italianek, ha war-lerc'h er re saoznek ha gallek.

Setu roll ar geriou-se, evel ma voent skrivet gant Jakez Karter :

## Gwelet ivez
### Levlennadur
*Jakez Karter. (1545). *[http://www.gutenberg.org/files/12356/12356-h/12356-h.htm Relation originale de Jacques Cartier]*. Pariz: Tross (ademb. 1863). (roll gerioù er pajennoù 46 da 48)
*Serge Bouchard et al., Peuples autochtones de l'Amérique du Nord. De la réduction à la coexistence, Kebek, Télé-université, 1989, pages 93-95. (La disparition des Iroquoiens laurentiens)
*Floyd G. Lounsbury. (1978). "Iroquoian Languages," *Handbook of North American Indians*. Volume 15. Pajennoù 334-343.
*Juan Francisco Maura. (2009). "Nuevas aportaciones al estudio de la toponimia ibérica en la América Septentrional en el siglo XVI". *Bulletin of Spanish Studies* 86. 5 (2009): 577-603.
*Marianne Mithun. (1979). "Iroquoian," in Lyle Campbell and Marianne Mithun, *The Languages of Native America*. Austin: University of Texas Press. Pajennoù 140-141. ("Laurentian")
*Marianne Mithun. (1981). The Mystery of the Vanished Laurentians, in Papers from the 5th International Congress on Historical Linguistics (Anders Ahlquist, ed.). Amsterdam: John Benjamins. Pajennoù 230-242.
*Marianne Mithun. (1999). *The languages of Native North America*. Cambridge: Cambridge University Press.  (hbk); .
*James F. Pendergast. (1998). "The Confusing Identities Attributed to Stadacona and Hochelaga", *Journal of Canadian Studies*. Volume 32. Pajennoù 149-167.
*Bruce G. Trigger and James F. Pendergast. (1978). "Saint Lawrence Iroquoians", *Handbook of North American Indians*. Volume 15. Pajennoù 357-361.
*Bruce G. Trigger. (1976). *The Children of Aataentsic: a History of the Huron People to 1660*. Montreal: McGill-Queen's Press. pp.&nbsp;214–228. ("The Disappearance of the St. Lawrence Iroquoians")

### Liammoù diavaez
*  Listenn al lec'hiennoù internet diwar-benn al laorañseg (*Native Languages of the Americas Online Resources*)
*  Mirdi galloudel Kanada, Les Iroquoiens du Saint-Laurent — kinnig enlinenn Irokiz ar Sant-Laorañs
* Gerioù e laorañseg
## Daveoù