Sax Rohmer

**Arthur Henry Sarsfield Ward** (15 a viz C'hwevrer 1883 e Birmingham – 1añ a viz Even 1959 e White Plains, New York), anavezetoc'h gant en anv-pluenn **Sax Rohmer**, a oa ur skrivagner saoz. Brudet eo evit bezañ ijinet an torfedour anvet Dr. Fu Manchu.

## Buhez hag oberenn
Ganet e voe Arthur Henry Sarsfield Ward e Birmingham, en ur familh micherourien.
Rohmer a voe ezel eus Urzh Kloz Tarzh-an-deiz Alaouret (saozneg : *Hermetic Order of the Golden Dawn*) evel Algernon Blackwood hag Arthur Machen.:

E 1903 e voe embannet e skrid kentañ e Pearson's Weekly, un danevell anvet *The Mysterious Mummy* . Skrivañ a reas ivez sketchoù, danevelloù ha romantoù-kazetennoù evit bevañ. E 1909 e timezas gant Rose Knox. E 1910 e lakaas embann e romant kentañ *Pause!* en un doare dianv. Istor kentañ Fu Manchu, *The Mystery of Dr. Fu Manchu* e ditl, a voe embannet e romant-kazetenn e 1912-13 ha berzh a reas diouzhtu. Gant istorioù Fu Manchu ha re Gaston Max pe Morris Klaw e voe Rohmer unan eus ar skrivagnerien a reas ar muiañ a verzh hag a c'hounezas kalz argant er bloavezhioù 1920 ha 1930. Goude an Eil Brezel-bed ez eas da chom da New York.

E 1959 e varvas Rohmer abalamour d'ar grip H2N2 ("grip Azia").
Goude e varv e voe adimplijet tudenn Fu Manchu gant Cay Van Ash, hag a oa mignon da Rohmer. Ur romant anvet *[[The Terror of Fu Manchu]]* skrivet gant William Patrick Maynard a voe embannet e miz Ebrel 2009.

## Dr. Fu Manchu
Alies e voe lavaret en doa Ward krouet un dudenn diazezet war *vartezeadennoù gouennelour*. Respont a rae ar skrivagner en doa savet un dudenn a oa *onest penn-da-benn* rak hervezañ *e oa kalz torfedourien e-touez ar Sinaiz*, dreist-holl e Limehouse.

### Filmoù
Kalz filmoù a zo bet savet diwar oberennoù Sax Rohmer.
Warner Oland a c'hoarias e tri film : *[[The Mysterious Dr. Fu Manchu]]* (1929), *[[The Return of Dr. Fu Manchu]]* (1930) ha *[[Daughter of the Dragon]]* (1931). Boris Karloff a c'hoarias e-barzh *[[The Mask of Fu Manchu]]* (1932). *[[Drums of Fu Manchu]]* a zeuas er-maez e 1940 hag ur stirad anvet *[[The Adventures of Fu Manchu]]* e 1956. Goude marv Sax Rohmer e voe savet meur a film enno Christopher Lee: *[[The Face of Fu Manchu]]* (1965), *[[The Brides of Fu Manchu]]* (1966), *[[The Vengeance of Fu Manchu]]* (1967), *[[The Blood of Fu Manchu]]* (1968) ha *[[The Castle of Fu Manchu]]* (1969). Daou film diazezet war dudenn *Sumuru* a voe savet er bloavezhioù 1960 gant Harry Alan Towers.
Peter Sellers a c'hoarias er film dreveziñ *[[The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu]]* e 1980.

## Er sevenadur pobl
Ton kentañ an albom *[[Heretic Pride]]* gant the Mountain Goats a zo anvet "Sax Rohmer #1" hag er ganaouenn-se ez eus anv eus "spies from imperial China".
Tudennoù istorioù Fu Manchu a gaver ivez e *[[Master of Kung-Fu]]*, embannet gant Marvel Comics.

## Levrlennadur (un dibab)

*Elaine H. Kim, Asian American Literature, an introduction to the writings and their social context, Philadelphia: Temple University Press, 1982
**Pause!*, 1910
**Little Tich (emvuhezskrid) (skrivet gant an anv Ward)* 191?
**The Sins of Severac Bablon*, 1914
**[[The Insidious Dr Fu Manchu|The Mystery of Dr. Fu Manchu]]*, pe The Insidious Dr. Fu Manchu er Stadoù-Unanet, 1913
**[[The Yellow Claw]]*, 1915
**The Exploits of Captain O'Hagan*, 1916
**The Devil Doctor*, pe The Return of Dr. Fu Manchu er Stadoù-Unanet, 1916
**The Si-Fan Mysteries*, pe The Hand of Fu Manchu er Stadoù-Unanet, 1917
**[[Brood of the Witch Queen]]*, 1918
**Tales of Secret Egypt*, 1918
**The Orchard of Tears*, 1918 
**Dope*, 1919
**The Golden Scorpion*, 1919
**Quest of the Sacred Slipper*, 1919
**The Dream Detective*, 1920
**The Green Eyes of Bast*, 1920
**The Haunting of Low Fennel*, 1920
**[[Bat Wing]]*, 1921
**Tales of Chinatown*, 1922
**Fire Tongue*, 1921
**Grey Face*, 1924
**Yellow Shadows*, 1925
**Moon of Madness*, 1927
**She Who Sleeps*, 1928
**The Book of Fu Manchu*, (dastumad an tri levr kentañ), 1929
** The Emperor of America*, 1929
**The Day the World Ended*, 1930
**The Daughter of Fu Manchu*, 1931
**Yu'an Hee See Laughs*, 1932
**The Mask of Fu Manchu*, 1932
**Tales of East and West* (embannadur breizhveuriat), 1932
**Tales of East and West*(embannadur amerikan), 1933
**Fu Manchu's Bride*, 1933 pe The Bride of Fu Manchu er Rouantelezh Unanet
**The Trail of Fu Manchu* 1934
**The Bat Flies Low*, 1935
**President Fu Manchu*, 1936
**White Velvet*, 1936
**Salute to Bazarada and other stories* 1939
**The Drums of Fu Manchu*, 1939
**The Island of Fu Manchu*, 1941
**Seven Sins* 1943
**Egyptian Nights(Bimbashi Barak of Egypt) 1944
**The Shadow of Fu Manchu*, 1948
**Hanover House*, 1949
**The Sins of Sumuru*, pe Nude in Mink er Stadoù-Unanet, 1950
**Wulfheim*(skrivet gant an anv Michael Furey), embannet goude gant an anv Sax Rohmer, 1950
**The Slaves of Sumuru*, pe Sumuru er Stadoù-Unanet, 1951
**Virgin in Flames*, pe Fire Goddess er Stadoù-Unanet 1953
**Sand and Satin*, pe Return of Sumuru er Stadoù-Unanet, 1954
** The Moon is Red*, 1954
**Sinister Madonna*, 1956
**Re-enter Fu Manchu*, 1957 pe Re-Enter Dr. Fu Manchu er Rouantelezh Unanet
**Emperor Fu Manchu*, 1959
**The Secret of Holm Peel and other Strange Stories* 1970
**The Wrath of Fu Manchu*, 1973 (embannet goude e varv)
**The Voice of Kali*, 2009 [Crippen and Landru]

Gwelout ivez:

**Master of Villainy* – e vuhez skrivet gant Cay Van Ash ha Elizabeth Sax Rohmer
**Ten Years Beyond Baker Street: Sherlock Holmes Matches Wits With the Diabolical Dr. Fu Manchu* gant Cay Van Ash 1984 ISBN 978-0060151713
**The Fires of Fu Manchu* gant Cay Van Ash 1987
**The Terror of Fu Manchu* gant William Patrick Maynard 2009
**The Romance of Sorcery'' - Rohmer's only non-fiction book, on magic and sorcery.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
* 
* Levrioù da selaou Oberennoù Sax Rohmer e Librivox
* Sax Rohmer - The Name https://web.archive.org/web/20081010155110/http://www.njedge.net/~knapp/The_Name.htm