open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bécassine !

***Bécassine !*** zo ur film gall, gant Bruno Podalydès, e 2018, savet diwar-benn an dudenn Bécassine, krouet e 1905. Produet eo gant ar gompagnunezh c'hall Why Not Productions, eus Pariz, ha filmet eo bet an istor e Normandi, e Perche-en-Nocé, en departamant Orne, ha roet gwenneien gant ar rannvro eno.

## Ar film
Disheñvelik eo an dudenn diouzh hini al levrioù savet e deroù an XXvet kantved. Degemeret madik eo bet ar film gant ar re o deus gwelet anezhañ, petra bennak ma n'eus bet den o kontañ e oa ur bennoberenn. En ABP e voe lennet e oa ur film dizrouk graet evit familhoù e-kerzh un devezh glav.

## Aktourien
* Émeline Bayart : Bécassine
* Karin Viard : la Marquise de Grand-Air
* Maya Compagnie : Loulotte
* Denis Podalydès : Adelbert Proey-Minans
* Bruno Podalydès : Rastaquoueros 
* Michel Vuillermoz : Oncle Corentin 
* Josiane Balasko : Mademoiselle Châtaigne
* Isabelle Candelier : Madeleine
* Jean-Noël Brouté : Hilarion
* Philippe Uchan : Cyprien 
* Vimala Pons : Marie Quillouch 
* Claude Perron : Mademoiselle Bongenre
* Florence Muller : mamm Bécassine
* Blutch : tad Bécassine
* Dominique Parent : Quillouch
* Betty Pois : ar gemenerez
* Rose Daugenet : Bécassine da 6 vloaz
* Eowyn Ptak : Bécassine da 12 vloaz
* Ethel Glasson : Marie Quillouch da 12 vloaz

## Trouz en-dro d'ar film
### E Breizh
Skignet e voe ar film e Frañs d'an 20 a viz Mezheven 2018 ent-ofisiel ; koulskoude, un tammig trouz a oa bet diwar e benn e Breizh, a-raok ar rakvannadenn aozet e Kemper d'an 31 a viz Mae. Hervez ar filmaozer e teu an dudenn eus *ur bed ijinet*, pa ouzer e teu eus matezh vreizhat Jacqueline Rivière.
* Ur strolladig anvet Dispac'h en doa goulennet boikotiñ.
* Un diviz a oa bet e Radio Breizh-Izel ha goulenn a raed ouzh ar vrezhonegerien : «&nbsp;Ha spontet oc'h c'hoazh gant skeudenn Bécassine ?&nbsp;»
* Prezidant rannvro Breizh-4, Loïc Chesnais-Girard, en deus embannet neuze ne voikotfe ket nemet n'afe ket da welout.
* Ar chadenn skinwel France 3 Bretagne he deus embannet e skigno ar film *[[Nous n'étions pas des Bécassines]]*, savet gant Thierry Compain
* Le Télégramme a c'houlennas ali ar filmaozer diwar-benn ar boikot.
* Ar senedour Ronan Dantec en deus roet e ali e Ouest-France: https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/becassine-est-plus-rurale-que-bretonne-5789895
* Un tamm manifestadeg zo bet e Brest d'ar Yaou 1 a viz Mezheven 2018.
*Pennad e 20 minutes .

### E Bro-C'hall
*Gwivanoù zo a reas anv eus ar boikot
*Kelaouennoù zo a embannas e vez *taget* ar film *Bécassine!* e Breizh pe gant rannvroelourien pe gant dizalc'hourien.
**[[Le Figaro]]* a embannas d'an 30/05/2018 : *Bruno Podalydès : «&nbsp;*Bécassine!* n'est pas un documentaire historique sur la Bretagne&nbsp;»*.

## Pennadoù kar
* Bécassine
* Bécassine (film)

## Notennoù
Empidonax

***Empidonax*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1855 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Empidonax affinis]]*
** *E. a. *'affinis***, ''bairdi'', ''pulverius'', ''trepidus'' ha ''vigensis'',
* ''[[Empidonax albigularis]]''
** ''E. a. '''albigularis***, *australis* ha *timidus*,
* kelienaer ar wern (*Empidonax alnorum*),
* *[[Empidonax atriceps]]*,
* *[[Empidonax difficilis]]*
** *E. d. cineritius*, ***difficilis*** hag *insulicola*,
* *[[Empidonax flavescens]]*
** *E. f. *'flavescens***, ''imperturbatus'' ha ''salvini'',
* ar [[kelienaer kof melen|c'helienaer kof melen]] (''Empidonax flaviventris''),
* ''[[Empidonax fulvifrons]]''
** ''E. f. brodkorbi'', ***fulvifrons***, ''fusciceps'', ''inexpectatus'', ''pygmaeus'' ha ''rubicundus'',
* ''[[Empidonax hammondii]]'',
* ar [[kelienaer bihan|c'helienaer bihan]] (''Empidonax minimus''),
* ''[[Empidonax oberholseri]]'',
* ''[[Empidonax occidentalis]]''
** ''E. o. hellmayri'' hag ***occidentalis***,
* ''[[Empidonax traillii]]''
** ''E. t. adastus'', ''brewsteri'', ''extimus'' ha ***traillii**',
* kelienaer ar faou (*Empidonax virescens*),
* *[[Empidonax wrightii]]*.

O c'havout a reer e Norzhamerika, Kreizamerika ha Mec'hiko, c'hwec'h isspesad warn-ugent (26) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Veria

**Veria** (*Βέροια* e gresianeg) zo ur gêr eus bro C'hres, e kreiz Makedonia. Enni ez eus 35000 annezidi. Kêr-benn distrig Imathia eo. 

## Istor
Ur gêr veur eus hanternoz Bro C'hres eo, brudet dija en Henamzer.

Eno e oa bet, d'an 31 a viz Eost 384, emglev etre Theodosius, impalaer roman ar Reter, ha Magnus Clemens Maximus, impalaer ar C'hornôg, goude bet lazhet Gratianus d'ar 25 a viz Eost 383.
Chantal Broquet

**Chantal Broquet** zo un aktourez gall. C'hoar Alice Arno eo.
## Buhez
Chantal Broquet he deus troet e filmoù exploitation nemetken, alies meskaj etre spont hag erotek. Troet he deus gant Pierre Chevalier, Claude Pierson pe Jess Franco. Ch'oariet he deus gant Sandra Julien, Gilda Arancio ha Lina Romay ha dek gwech eo bet o c'hoari gant he c'hoar Alice Arno. N'he deus roet nemet rolloù a-eil pe dost. Paouezet eo gant ar sinema e 1975 pa z'eo deuet war-wel ar filmoù ponrografek « hardcore ».
## Filmoù
* 1968 : *[[Nathalie, l'amour s'éveille]]* gant Pierre Chevalier:
* 1969 : *[[Trafic de filles]]* (pe *La Punition*) gant Jean Maley :
* 1971 : *[[Femme mariée cherche jeune homme]]* (pe *[[Femme mariée cherche jeune homme|Señora casada necesita joven bien dotado]]*) gant Juan Xiol.
* 1972 : *[[Lâchez les chiennes]]* gant Bernard Launois.
* 1972 : *[[Justine de Sade]]* gant Claude Pierson.
* 1973 : *[[Maciste contre la reine des Amazones]]* gant Jesús Franco.
* 1973 : *[[Les gloutonnes]]* (pe *[[Les gloutonnes|Les Exploits érotiques de Maciste dans l'Atlantide]]*) gant Jesús Franco : Purpure.
* 1973 : *[[Le Miroir obscène]]* (*Al otro lado del espejo*) gant Jesús Franco : Angela (menneg ebet)
* 1973 : *[[Pigalle carrefour des illusions]]* gant Pierre Chevalier : (non crédité).
* 1973 : *[[Les gourmandines]]* gant Guy Pérol.
* 1974 : *[[Hommes de joie pour femmes vicieuses ]]* gant Pierre Chevalier :
* 1975 : *[[La dévoreuse]]* gant André Teisseire : menneg eebt
* 1975 : *[[Les orgies du Golden Saloon]]* (pe *[[Les orgies du Golden Saloon|Les filles du Golden Saloon]]*) gant Gilbert Roussel.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* Chantal Boquet war IMDb
* Chantal Boquet war European Girls Adult Film Database
Le Vagabond (Maupassant)

***Le Vagabond*** zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1887.

## Istor
*Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn *[[La Nouvelle Revue]]* d'ar 1añ a viz Genver 1887. 
*Adembannet e voe pevar miz goude, en Mae 1887, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]*.

## An danevell
Ur reder-bro dastumet gant an archerien.

## Embannadurioù
* 1887 - *Le Vagabond*, e *[[La Nouvelle Revue]]*. 
* 1887 - *Le Vagabond*, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]* embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 - *Le Vagabond*, e *Maupassant, Contes et Nouvelles*, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant

## Liammoù diavaez
* Le Vagabond, en dastumad *Le Horla*, hervez embannadur 1895 e ti Ollendorf.

## Notennoù
Valentinian II

*Flavius Valentinianus Iunior Augustus* (371-392) a voe impalaer roman ar C'hornog dindan an anv **Valentinian II** eus 375 betek e varv 392.

Mab e oa da Valentinian Iañ ha da Justina, e eil gwreg.

## Buhez
E 375, e vreur an impalaer Flavius Gratianus a voe ezvezant pa varvas o zad, neuze e voe disklêriet Flavius Valentinianus Iunior Augustus evel impalaer, hag eñ pevar bloaz hepken, d'an 22 a viz Du 375.

Asantiñ a reas Flavius Gratianus rannañ an impalaeriezh dre reiñ Illyria d'e vreur ; eno e voe sikouret an impalaer yaouank gant ar prefed Sextus Claudius Petronius Probus (358-390) ha ar *magister equitum* Flavius Merobaudes.

Pa varvas Flavius Gratianus e 383 e oa tri impalaer : Magnus Clemens Maximus en Augusta Treverorum, Valentinian II dindan gward e vamm Justina, ha Theodosius Iañ e Kergustentin.

Harpañ an arianegezh a reas Justina, ha skoazellañ ar baganiz evel Vettius Agorius Praetextatus (*c.* 310 - 384) ha Quintus Aurelius Memmius Symmachus (*c.* 340 - *c.* 394).

E 387 e voe skarzhet Valentinian gant Magnus Clemens Maximus hag a gemeras Roma kent aloubiñ Italia; en entremar e chomas Theodosius Iañ, met dre ma oa intañv hag ad-dimezet gant Galla, anezhi c'hoar Valentinian II, e savas enep an alouber : p'edo Valentinian o tilestrañ e genoù ar stêr Diber e voe trec'het Magnus Clemens Maximus gant Theodosius en Aquileia.

Distreiñ da Vienna Allobrogum, e gêr-benn, a reas Valentinian II; eno e voe drouklazhet d'ar 15 a viz Mae 392 gant ur jeneral frank anvet Arbogast (*c.* 310 - 384), anezhañ ar *magister militium* karget gant Theodosius da wareziñ an impalaer yaouank.

Gant Arbogast end-eeun e voe anvet ar pagan Flavius Eugenius Augustus da impalaer a-enep Theodosius Iañ.

## Pennadoù kar
* Roll an impalaerien roman

## Notennoù
Myiarchus

***Myiarchus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1844 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* *[[Myiarchus antillarum]]*,
* *[[Myiarchus apicalis]]*,
* *[[Myiarchus barbirostris]]*,
* *[[Myiarchus cephalotes]]*
** *M. c. caribbaeus* ha ***cephalotes***,
* *[[Myiarchus cinerascens]]*
** *M. c. *'cinerascens*** ha ''pertinax'',
* ''[[Myiarchus crinitus]]'',
* ''[[Myiarchus ferox]]''
** ''M. f. australis'', ''brunnescens'' ha ***ferox***,
* ''[[Myiarchus magnirostris]]'',
* ''[[Myiarchus nugator]]'',
* ''[[Myiarchus nuttingi]]''
** ''M. n. flavidior'', ''inquietus'' ha ***nuttingi***,
* ''[[Myiarchus oberi]]''
** ''M. o. berlepschii'', ***oberi***, ''sanctaeluciae'' ha ''sclateri'',
* ''[[Myiarchus panamensis]]''
** ''M. p. actiosus'' ha ***panamensis***,
* ''[[Myiarchus phaeocephalus]]''
** ''M. p. interior'' ha ***phaeocephalus***,
* ''[[Myiarchus sagrae]]''
** ''M. s. lucaysiensis'' ha ***sagrae***,
* ''[[Myiarchus semirufus]]'',
* ''[[Myiarchus stolidus]]''
** ''M. s. dominicensis'' ha ***stolidus***,
* ''[[Myiarchus swainsoni]]''
** ''M. s. ferocior'', ''pelzelni'', ''phaeonotus'' ha ***swainsoni***,
* ''[[Myiarchus tuberculifer]]''
** ''M. t. atriceps'', ''brunneiceps'', ''connectens'', ''lawrenceii'', ''littoralis'', ''manens'', ''nigricapillus'', ''nigriceps'', ''olivascens'', ''pallidus'', ''platyrhynchus'', ''querulus'' ha ***tuberculifer***,
* ''[[Myiarchus tyrannulus]]''
** ''M. t. bahiae'', ''brachyurus'', ''cooperi'', ''cozumelae'', ''insularum'', ''magister'' ha ***tyrannulus***,
* ''[[Myiarchus validus]]'',
* ''[[Myiarchus venezuelensis]]'',
* ''[[Myiarchus yucatanensis]]''
** ''M. y. lanyoni'', ''navai'' ha ***yucatanensis**'.

O c'havout a reer en Amerika, nav isspesad ha daou-ugent (49) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Le Signe

***Le Signe*** zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant ; kentañ ma voe embannet a voe er pemdezieg *[[Gil Blas]]* d'ar 27 a viz Ebrel 1886.

## An danevell
C'hoarvezout a ra e Pariz. Adarre e kaver ar varkizez yaouank de Rennedon hag he mignonez ken yaouank all, ar varonez de Grangerie, kavet kent en danevelloù all e 1885 : *[[La Confidence (Maupassant)|La Confidence]]* ha *[[Sauvée]]*.
Kontañ a ra ar varonez doareoù ur c'hastig yaouank hag a bed gwazed d'he zi gant ur mousc'hoarzh hag un hej-penn... Ha hi da glask ober kemend-all. Ha brasoc'h berzh eget ar c'hast a ra ar varonez. Dont a ra ur gwaz d'he ranndi. Dizesperet e klask ober dezhañ mont kuit a-raok na vo distro he gwaz. Nac'h a ra an den ha soñjal a ra dezhi n'eus diskoulm all ebet nemet seveniñ e c'hoantoù...

## Embannadurioù
* 1886 : *Le Signe*, e *[[Gil Blas]]*. 
* 1887 : *Le Signe*, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]* embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 : *Le Signe*, e *Maupassant, Contes et Nouvelles*, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, Bibliothèque de la Pléiade, Éditions Gallimard .

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant

## Liammoù diavaez
* [''Le Signe''](https://fr.wikisource.org/wiki/Le_Horla_(recueil,_Ollendorff_1895)/Le_Signe), en dastumad *Le Horla*, hervez adembannadur 1895 e ti Ollendorf.

## Notennoù ha daveennoù
Vydūnas

**Vilius Storostas-Vydūnas** (Jonaičiai, 22 a viz Meurzh 1868 - Detmold, 20 a viz C'hwevrer 1953), anavezetoc'h evel **Vydūnas**, a oa ur skrivagner ha prederour lituanat hag unan eus pennoù an emsav broadel lituanat e Lituania Vihan (e Prusia ar Reter). 
 
Ganet e voe Vydūnas e kêriadenn Jonaičiai, e-kichen Šilutė, e Rouantelezh Prusia. Kaieret e oa bet gant an anv alamanek *Wilhelm Storost*, met *Vilimas* pe *Vilius Storostas* e oa e anv e lituaneg, yezh e familh. «Vydūnas» a gemeras evel anv-pluenn pa oa war-dro 40 vloaz. Mervel a reas e Detmold, en Alamagn, ma oa bet o chom goude an Eil Brezel-bed.
Banania

**Banania** zo anv ur boued poultr d'ober evaj chokolad a vez gwerzhet e Bro-C'hall dreist-holl. Graet e vez diwar kakao, bananez, edeier, mel ha sukr. Daou zoare a gaver er stalioù : an hini "hengounel", da boazhañ gant laezh e-pad 10 munut, hag an hini "diouzhtu" a vez fardet evel Nesquick.

## Ya bon
War boestadoù kentañ e veze tresadenn ur vaouez eus an Antilhez. Goude-se e voe degemeret un dresadenn all, hini un tennataer senegalat, da lavaret eo ur soudard eus trevadennoù gall Afrika, adalek dibenn 1915. Gant Giacomo de Andreis e voe treset ar soudard-se,a zeuas da vezañ arouez ar merk. Adalek 1971 e voe skrivet *"Y a bon"* e-kichen an dresadenn, diwar lesanv ar soudarded-se en arme c'hall.

## Liammoù diavaez
* http://www.jeuneafrique.com/522151/societe/le-symptome-ya-bon-banania/
* Prosez ouzh Banania: https://www.lexpress.fr/styles/saveurs/y-a-bon-banania-disparaitra-bel-et-bien_994798.html
Le Diable

***Le Diable*** ("An Diaoul") zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1886.

## Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn *[[Le Gaulois]]* d'ar 5 a viz Eost 1886. 
Adembannet e voe war-dro bloaz goude, en Mae 1887, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]*, gant an embanner parizian Paul Ollendorff.

## An danevell

## Embannadurioù
* 1886 : *Le Diable*, e *Le Gaulois*. 
* 1887 : *Le Diable*, en dastumad *Le Horla* embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 : *Le Diable*, e *Maupassant, Contes et Nouvelles*, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant

## Liammoù diavaez
* [''Le Diable''](https://fr.wikisource.org/wiki/Le_Horla_(recueil,_Ollendorff_1895)/Le_Diable), en dastumad *Le Horla*, hervez embannadur Ollendorf e 1895.

## Notennoù
Bruno Podalydès

**Bruno** Eric **Podalydès**-Miquel zo ur filmaozer, saver senario hag un aktour gall, ganet d'an 11 a viz Meurzh 1961 e Boulogne-Billancourt (Hauts-de-Seine, Frañs). Breur eo d'an aktour Denis Podalydès (1963-).

## Berzh e filmoù hir

## 2018
E 2018 en deus embannet ar film *[[Bécassine !]]*, a reas un tamm trouz e Breizh, pa voe manifestet gant ur strolladig politikel anvet Dispac'h : Le Télégramme a c'houlennas ali ar filmaozer diwar-benn ar boikot.

## Liammoù diavaez
* '''Bruno Podalydès''' war Internet Movie Database.
* '''Bruno Podalydès''' war Les GENS du CINEMA.

## Notennoù ha daveennoù
Corythopis

***Corythopis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Corythopis delalandi]]*,
* *[[Corythopis torquatus]]*
** *C. t. anthoides*, *sarayacuensis* ha ***torquatus***.

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Punisher (tudenn)

Ar **Punisher** (**Francis "Frank" Castle**, ganet **Castiglione**) zo un dudenn ijinet evit ar c'homics stadunanat embannet gant Marvel Comics. An dudenn a oa bet krouet gant ar skrivagner Gerry Conway hag an arzourien John Romita Sr. ha Ross Andru. An anv a zo bet krouet gant an embanner Stan Lee. *The Punisher* a oa bet gwelet evit ar wech kentañ er c'homics The Amazing Spider-Man #129 (embannet e miz C'hwevrer 1974).

An dudenn a zo a orin italian-stadunanat doare vigilante a implij ar muntr, ar skrapañ tud, feulster garv, laerezh arc'hant ha jahinerezh evit dont a-benn da drec'hiñ e enebourien. Lazhet eo bet e familh gant gangsterien dre ma oant bet test eus ur muntr e Central Park New York. Ar *Punisher* a zo kroget neuze gant ur brezel e-unan a-enep ar gangoù hag an dorfedourien. E vrezel a zo unan garv, ar pal a zo lazhadegañ an dud fallakr. Ar re gentañ o vezañ lazhet a oa bet muntrerien e familh. Dre ma oa bet ur soudard hag ur mailh-tenner en United States Marine Corps, Castle a zo gourdonet mat war ar stourm dorn-ha-dorn, ar brezel guerrilla hag an tennañ a-bell.

Doareoù feuls ar Punisher ha ken aes eo dezhañ lazhañ tud ma vez graet anezhañ un enep-haroz. E fin ar bloavezhioù 1980, ar *Punisher* a oa un dudenn eus ar wagenn enep-harozed gant kudennoù psikologel lies ha don. Pa oa en e varr, an dudenn a oa tu da welet e pevar embannadur viziek:

# *The Punisher* 
# *The Punisher War Journal* 
# *The Punisher War Zone* 
# *The Punisher Armory* 

En desped da vezañ feuls ha du, ar Punisher a oa bet adkemeret war ar skinwel, adkavet e oa bet evel tudenn a-eil e Spider-Man: The Animated Series, ha The Super Hero Squad Show. E doareoù feuls taer a oa bet izelaet dre ma oa abadennoù evit familhoù. Filmoù a zo bet savet gant Dolph Lundgren o c'hoari ar Punisher e 1989, Thomas Jane e 2004, Ray Stevenson e 2008. Jon Bernthal a c'hoari an dudenn en eil koulzad ar stirad skinwel gant Marvel Daredevil. Bernthal en deus adkemeret roll ar Punisher, en ur stirad skinwel gant ar memes anv "The Punisher".
## Krouidigezh
Ar *Punisher* zo bet krouet gant skrivagner *The Amazing Spider-Man* er mare-se, Gerry Conway. Awenet e oa bet an dudenn nevez gant The Executioner, un heuliad romantoù gant berzh bras krouet gant Don Pendleton. Er romantoù-se, un ez soudard eus Brezel Vietnam, Mack Bolan, a dro d'ur serial killer a-enep an dorfedourien goude ma vefe bet lazhet e familh gant tud eus ar Mafia. 

Conway en devoa displeget e awen en un atersadenn eus 1987: "I was fascinated by the Don Pendleton Executioner character, which was fairly popular at the time, and I wanted to do something that was inspired by that, although not to my mind a copy of it. And while I was doing the Jackal storyline, the opportunity came for a character who would be used by the Jackal to make Spider-Man’s life miserable. The Punisher seemed to fit."
## Notennoù ha daveennoù
M. Jocaste

***M. Jocaste*** zo ur gontadenn embannet e *[[Gil Blas]]* an 23 a viz Genver 1883, sinet Maufrigneuse.

## Istor
Embannet e 1883, ne voe ket adembannet a-raok 1912 en dastumad dalif Misti. 

## An danevell

## Embannadurioù
* *M. Jocaste*, e-barzh **Misti**, dastumad ugent danevell diwar zorn Maupassant, Éditions Albin Michel, Le Livre de poche n° 2156, e 1967.
* *M. Jocaste*, Maupassant, contes et nouvelles, texte établi et annoté par Louis Forestier, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, e 1974.
Moresby (Cumbria)

**Moresby** zo ur gêriadenn hag ur barrez keodedel eus Cumbria, e Bro-Saoz. Emañ e kornaoueg ar gontelezh, war an aod.

## Istor
Krediñ a reer e oa eno ar c'hreñvlec'h roman anvet *Gabrosentum* pe *Gabrocentio*, meneget er skridoù latin :
*Dizanv Ravenna 1073 : *Gabrocentio*.
* Notitia Dignitatum XL50 : Tribunus cohortis secundae Thracum, *Gabrocenti* (/ *Gubrocenti*)

An anv *Gabrocentum* a zeufe eus ar gerioù brezhonek kozh *gabr* ("gavr") ha *sent* ("hent"). Neuze e talvezfe kement ha "hent ar givri" 

Restr:Moresby. CB.jpg|Pelec'h emañ Moresby

## Anv
Talvezout a ra an anv *Moresby* kement ha "kêriadenn Maoris". Ennañ e kaver ar ger *bȳ*, ur ger hensaoznek, a dalvez kement ha "kêr", "kêriadenn", hag an anv-den gallek "Maoris".

## Notennoù
Humble drame

**Humble drame** (*Tamm gwallreuz*) zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1883.

## Istor
Embannet e *[[Gil Blas]] * an 2 a viz Here 1883, ha sinet Maufrigneuse.
Adembannet e voe e 1912, en dastumad Misti. 
Adembannet e voe an dastumad e 1967 gant Le Livre de poche.
Adembannet e voe ar gontadenn e 1974 en embannadur klok La Pléïade.

## An danevell
Damheñvel eo an istor ouzh an danevell Rencontre, embannet en 1882 : amañ e c'hoarvez en Aovergn e-lec'h ar c'h-Côte d'Azur, ha disheñvel eo tudennoù an div zanevell.

## Embannadurioù
* *Humble drame*, e-barzh **Misti**, dastumad ugent danevell diwar zorn Maupassant, Éditions Albin Michel, Le Livre de poche n° 2156, 1967.
* *Humble drame*, Maupassant, contes et nouvelles, texte établi et annoté par Louis Forestier, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974.
Leroy Jethro Gibbs

**Leroy Jethro Gibbs** zo un dudenn ijinet er stirad skinwel NCIS gant CBS . C'hoariet eo gant Mark Harmon.Gibbs a zo bet mailh-tenner en U.S Marine Corps a-raok dont da vezañ ur poliser en NCIS pe Naval Criminal Investigative Service. Gibbs a zo arbennikaet war an tennañ a-dost pe a-bell, eus ar skipailh ez eo an hini gant ar muiañ a skiant-prenet a-fed feulster. Izili all e skipailh a zo arbennikaet muioc'h war al lodennoù teknikel eus an aferioù fiziet.

Pasianted en deus nemet a-fed melestradurezh, penn ar skipailh eo ha reiñ a ra an urzhioù d'an holl anezho e-penn kentañ pep afer.

Skipailh an NCIS a zo bet kemmet gant an amzer, hag ar c'houlzadoù, o tremen. Er skipailh ez eus Timothy McGee, Ellie Bishop, Nick Torres ha Jacqueline Sloane.

Bez e oa bet ivez Caitlin Todd (lazhet gant ur sponter), Anthony DiNozzo (kuitaet ar skipailh ur wech gouiet en devoa ur verc'h), Ziva David (lazhet goude bezañ kuitaet an NCIS), Alexandra Quinn (kuitaet ar skipailh evit war-dro he mamm) ha Clayton Reeves (lazhet o gwareziñ Abbie Scuito). Leroy Jethro Gibbs a zo bet ganet a-raok 1959 evel ma z'eo bet kadarnaet gant al lodenn eus ar stirad a ro tro da welet amzer dremenet an dudenn gant selloù en a-dreñv goude ma voe lazhet Joan Matteson hag ez eo ar skipailh o klask war al letanant Flores en Afganistan.
## Krouidigezh
Ar produer stiradoù skinwel Donald P. Bellisario n'en devoa ket soñjet e Mark Harmon evit c'hoari an dudenn. Evitañ ne oa ket memes doare den, "[a] flinty type with a strong sense of honor and respect for the military", met cheñchet en deus e soñj ur wech gwelet an aktour dre ur gasedig o c'hoari ur spier e The West Wing.

Bes-produer ar stirad Charles Floyd Johnson a ro e eñvorennoù, "We all looked at that work. And everybody said, 'He's Gibbs.'" Harmon a dremenas ur c'hasting e 2003, ha Bellisario a zisklêrie: "I said, 'Oh, my God, he's Gibbs.' He had matured. He's good-looking in a totally different way than he was as a young guy." Ur wech kroget ar stirad e ouzhpenne "I am so lucky to have Mark Harmon as the lead. You have no idea. This cast is gold. Mark Harmon is a Middle American guy, even if he was raised in Southern California. His values are exactly the same as mine."
Bok van Blerk

**Bok van Blerk** eo anv-micher **Louis Andreas Pepler**, ganet e 1978 e Pretoria, a zo ur c'haner suafrikan hag a gan en afrikaneg.

### Berzh gant ''De La Rey''
En 2006 en doa savet ur ganaouenn d'ar jeneral Koos de la Rey (1847-1914), an haroz boer, mennet da vezañ ur c'han d'al lorc'h afrikaner, a-enep ar vezh hag ar gablusted abalamour d'an apartheid.

## Liamm diavaez
* Bok Van Blerk - Afrikanerhart el lec'hienn YouTube

## Notennoù
Semper fidelis

**Semper fidelis**, zo un droienn latin a dalvez kement ha "leal da viken". Brudet eo evit bezañ ger-stur an United States Marine Corps. Alies ez eo berraet e **Semper Fi**. Implijet eo bet abaoe pell gant kêrioù (evel Sant-Maloù), familhoù, skolioù, hag unvezioù milourel.

Enrollet eo bet evit ar wech kentañ implij an droienn semper fidelis evel ger-stur e kêr Abbeville abaoe 1369. Implijet eo bet ivez gant kêrioù all : Sant-Maloù, Lviv, Exeter ha Calvi (Korsika). Implijet eo ivez gant familhoù dre Europa a-bezh abaoe ar , evit lod e vefe abaoe an  pe a-raok. E Bro-Saoz, Bro-C'hall hag Iwerzhon e adkaver implij ar ger-stur familh-se, da skouer ar familh Lynch, unan eus 14 Meuriad Galway, familhoù marc'hadourien c'halloudus eus Galway.
## Ger-stur ar Marines
*Semper Fidelis* eo ger-stur pennañ an USMC, evel m'emañ displeget en disklêriadur :
&nbsp;*We make Marines. We win our nation's battles. We develop quality citizens. These are the promises the Marine Corps makes to our nation and to our Marines. They are the reason for our demanding recruit training process. They form our reputation as America's force in readiness and are honored through the reciprocal commitment, between the Marine and Marine Corps, expressed in our motto: SEMPER FIDELIS*.
&nbsp;"Sevel Marines a reomp. Gounez emgannoù hor bro a reomp. Diorren keodedourien a-zoare a reomp. Setu ar promesaoù a ra ar Marine Corps d'hor broad ha d'hor Marines. An abeg int da rankusted hor gourdoniñ enluidi nevez. Sevel a reont hor brud evel nerzh Amerika prest bepred ha sevenet int dre ar c'henemouestl etre ar Marine hag ar Marine Corps, a zo eztaolet en hor ger-stur : *SEMPER FIDELIS*."

## Skeudennoù

Canadian troops in armoured train South Africa Jan 1902 LAC 3407086.jpg|Soudarded kanadian e 1902 e Suafrika
Blason Saint-Malo.png|Skoed-ardamez Sant-Maloù
MBW logo.jpg|Implij gant an United States Marine Corps
POL Lwów COA.svg|Skoed ardamez kêr Lviv
Jerzy Janicki nagrobek.jpg|Bez Jerzy Janicki

## Liammoù diavez
* http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k13113349/f2.media
## Notennoù
Ambleside

**Ambleside** zo ur gêr eus Cumbria, e gwalarn Bro-Saoz. Gwechall e oa e kontelezh kozh Westmorland. War lez lenn Windermere emañ, e park natur Lake District.

## Istor
Er c'hreisteiz da Ambleside emañ dismantroù ar c'hreñvlec'h roman kozh anvet Galava.

## Notennoù
O sevel ar Banniel en Iwo Jima

**Raising the Flag on Iwo Jima** zo ur poltred brudet bet tennet gant Joe Rosenthal d'an 23 a viz C'hwevrer 1945. Warnañ e c'heller gwelet c'hwec'h *[[United States Marine Corps|Marines]]* amerikan o plantañ banniel Stadoù-Unanet Amerika war ar Menez Suribachi, e-pad Emgann Iwo Jima, war talbenn Brezel ar Meurvor Habask.

Ar poltred a zo bet embannet evit ar wech kentañ e kazetennoù d'ar sul 25 a viz C'hwevrer 1945. Deuet e oa buan da vezañ brudet, ha kopiet e voe e kantadoù a embannadurioù all. Goude-se e voe ar poltred nemetañ a c'hounezas ur priz Pulitzer evit ar poltredoù er memes bloavezh ha ma oa bet embannet. Deuet eo da vezañ ar skeudenn vrudetañ o taolenniñ an Eil Brezel-bed er Stadoù-Unanet.

Tri Marines eus ar poltred, ar serjant Michael Strank, ar c'haporal Harlon Block (soñjal a raed e oa ar serjant Hank Hansen betek miz Genver 1947), hag ar soudard kentañ klas Franklin Sousley a voe lazhet e-pad ar stourm un nebeud devezhioù goude ma voe tennet ar poltred. Ar soudarded all a chomas bev a oa ar gaporaled (ha goude-se Private First Class) Rene Gagnon, Ira Hayes, hag Harold Schultz (soñjal a raed e oa un ezel eus korf an hospitalioù, John Bradley, betek miz Even 2016).

An daou zen a oa bet meneget dre fazi evel saverien ar banniel o devoa sikouret da sevel ur banniel bihanoc'h e-tro 90 munutenn a-raok. War ar menez e oant c'hoazh pa oa savet an eil banniel. N'emaint ket eta war ar poltred brudet. An holl soudarded a oa dindan urzhioù ar brigader-jeneral Harry B. Liversedge.

Adimplijet eo bet ar skeudenn gant Felix de Weldon da gizellañ delwenn ar Lec'h-koun brezel ar C'horfad fuzuilherien-vor, a voe diskouezet evit ar wech kentañ e 1954. Ar maen-koun-se, en enor d'an holl *Marines* marvet evit difenn ar vro, a zo savet en *[[Arlington Ridge Park]]*, nepell diouzh an nor *Ord-Weitzel* hag an *Netherlands Carillon*, e bered vroadel Arlington.
Caius Marius

**Caius Marius** (-153 / -86) a oa ur ur jeneral hag un den a Stad roman bet ganet e *Cereatae*, e-kichen *Arpinium*, e -157 hag aet da anaon d'an 13 a viz Genver 86 a-raok J.-K.
Trec'h war ar Gimbred hag e brezelioù Jugurtha, derc'hel a reas an ofis a gonsul seizh gwezh e-pad e esped, ar pezh ne oa ket bet gwelet biskoazh. Adreizhadennoù a-bouez en deus graet en armeoù roman. Sevel a reas un arme a vicher a gemeras lec'h ar galvadegoù keodediz a veze implijet betek kreiz ar Republik roman. Gwellat a reas ivez ar pilum, un dared, hag e reas cheñchamañtoù bras e framm lojistig an arme roman. 

## Buhez
- Anv zo anezhañ e-kerzh seiziz Numancia (-134)

- tribun (-119)

- pretor (-116)

- aet gant Metellus da Afrika a-enep Jugurtha

- koñsul e -107, da heul Lucius Cassius

- trec'h war Jugurtha (-106)

- koñsul pemp bloaz : -104, da heul Caius Flavius; -103, da heul Lucius Aurelius; -102, da heul Quintus Lutatius; -101, da heul Marcus Aquillius; -100, da heul Lucius Valerius 

- trec'h war an Deutoned, e-kichen Aix, (-101)

- trec'h war ar Gimbred, e Verceil

- trec'h war an Italianed kevreded (-90 / -88)

- koñsul evit ar seizhvet gwech, e -86, da heul Lucius Cornelius

- aet da Anaon e Roma, e -86, hervez ar pezh e vez lavaret, goude bezhañ lonket gantañ re a win (hervez re all : evit en em zistruj).

## Skridoù diwar-benn Marius

* Plutarchus : 
* Arnault : *Marius e Minturnes*, trajedienn

## Levrioù talvoudus

* André Blanc ː *L'Homme emprisonne le Temps. Les calendriers.* Les Belles Lettres. Paris 1986
*M.N Bouillet : *Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie*. Librairie L. Hachette et Cie. Paris. 1863.
Xenornis setifrons

***Xenornis setifrons*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.Ar spesad nemetañ er genad *Xenornis* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt hag artropoded all.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e Kreiz (e reter Panamá) ha Suamerika (gwalarn Kolombia).

## Liammoù diavaez
*  ''Xenornis setifrons'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Xenornis setifrons'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Berjelenn

Ur **verjelenn** zo ur seurt kador-vrec'h don, skouarnek peurvuiañ, a veze graet e Pariz adal ar .

## Berjelennoù

File:No0248 bergère "Chipier" à dome de style Louis XV.jpg|Berjelenn doare Loeiz XV.
File:N°0331 bergère "Montretout" de style Louis XV.jpg|Berjelenn doare Loeiz XV.
File:N°333 bergère "Delannois" de style Transition.jpg|Berjelenn doare * Transition*
File:N°195 bergère "Lerouge" de style Louis XVI.jpg|Berjelenn doare Loeiz XVI
Flavius Victor

Impalaer roman ar C'hornog, 387 / 388

Mab **Magnus Clemens Maximus Augustus** (ur Spagnol) impalaer roman eus 384 da 388, ha da **Elen a Gaernarvon**. (ur Vretonez)

Bet ganet e (*Seguntium* / Caernarvon) war dro 380 - 381.

Savet *aogust* = impalaer, e Trier, gant e dad, e 387.

Lakaet dindan gwarez ar jeneraled Quintinus ha Nannienus, e Trier, e-kerzh ma oa Maksim o vrezeliñ en Italia.

Bet lazhet gant Arbogast, feal da dTheodoz, e fin 388, e oa bugel c'hoazh (7 vloaz) : *Cujus filius Victor eodem anno ab Arbogast comite interfectus est in Gallia* = Lazhet eo bet e vab Victor e Galia ar memes bloaz gant ar c'hont Arbogast.
## Daveoù
Stéphane Foucart

**Stéphane Foucart** zo ur c'hazetenner gall hag a skriv e Le Monde. 

## Oberennoù
* *Le Populisme climatique : Claude Allègre et Cie, enquête sur les ennemis de la science*, éditions Denoël, collection « Impacts », octobre 2010
* *La Fabrique du mensonge. Comment les industriels manipulent la science et nous mettent en danger*, éditions Denoël, collection « Impacts », mars 2013. 
* *La [[guerre de Troie]] a-t-elle eu lieu ? Enquête sur un mythe*, La Librairie Vuibert, collection La Librairie Vu, 2014.
* *Des marchés et des dieux. Quand l'économie devient religion*, Grasset, collection Documents Français, 2018.

## Notennoù
Dastumad pladennoù Denez Prigent

## Albomoù
#### Albomoù (''studio'')

### Albomoù e sonadeg

### Kenlabour

## Kanaouennoù (''singles'')

## Notennoù
Batara cinerea

***Batara cinerea*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Tamnophilus* [sic] *cinereus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).Ar spesad nemetañ er genad *Batara* an hini eo. Un anagramm eo da anv ur genad all eus ar c'herentiad : *[[Taraba (genad)|Taraba]]*. Hervez an Helm Dictionary of Scientific Birds Names e teu an anv-se eus ar ger gwaraniek *batará* a dalv da envel laboused bihan a bep seurt.

## Doareoù pennañ

Brasañ laboused eus ar c'herentiad Thamnophilidae an hini eo.

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bras hag artropoded all koulz ha melc'hwed ha melc'hwed-krogennek ; kemer a ra mellkeineged bihan ivez (raned da skouer).

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Amazonia (Suamerika) :
* *Batara cinerea argentina*, e reter Bolivia, kornôg Paraguay ha gwalarn Arc'hantina,
* *B. c. *'cinerea**', e gevred Brazil ha biz Arc'hantina,
* *B. c. excubitor*, e kreiz Bolivia.

## Liammoù diavaez
*  ''Batara cinerea'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Batara cinerea'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Epiacum

**Epiacum** a oa ur c'hreñvlec'h roman e hanternoz Enez Vreizh. Dismantroù anezhañ a weler c'hoazh e Whitley Castle, e-kichen Alston (Cumbria).
Savet e voe ar c'hreñvlec'h e deroù an , distrujet hag adsavet e voe un tamm war-dro ar bloavezh 200.


|
|Pelec'h emañ Whitley Castle, er c'hreisteiz da Voger Hadrian
Restr:Lumps and bumps of Whitley Castle - geograph.org.uk - 1812846.jpg|Fozioù difenn Epiacum


## An anv
Meneg zo eus ar c'hreñvlec'h roman e :
* Ptol. II, 3, 10 : *Epiacum*, unan eus kêrioù ar Vriganted ; *Epeiacum*

Gallout a rafe an anv-se dont eus an anv den **Eppius / *Aeppius / *Aeppia*; pe eus ar ger **epos* (= marc'h).

## Notennoù
Braich-y-Pwll

**Braich y Pwll** zo ur beg-douar, e kornaoueg ledenez Llŷn, e gwalarn Kembre.

## Istor
Meneget e voe ar beg-douar, gant un anv latin, e *Douaroniezh* Klaudios Ptolemaios, II, 3, 2 : *Ganganorium Promontarium / Caeanvanorum / Ianganorum / Canganorum*

## Liamm diavaez
*Braich y Pwll - Mapcarta

## Notennoù
Lanuvium

Ur gêr gozh en Italia, e Latium e oa **Lanuvuim**, a zo Lanuvio.
Lec'hiet e oa 24 km diouzh kreisteiz Roma, war ar *Via Appia*.

An doueez Juno a veze lidet eno. An impalaer Antoninus Pius a voe ganet e Lanuvium d'an 19 a viz Gwengolo 86.


The portico of the Sanctuary of Juno Sospita at Lanuvium, Lanuvio, Italy (14738061411).jpg|Neved Juno Sospita
Sphinx of Lanuvium 1.jpg|Sfins


## Liammoù diavez
*  Louis de Jaucourt, *L'encyclopédie*, 1751 • ''Wikisource''
Tsundere

**Tsundere** (ツンデレ, distaget [tsɯndeɾe]) zo ur ger japanek evit ober anv eus un dudenn gwelet evel reut ha yen (raloc'h evel un enebour) met a zeuio goustadik, gant an amzer o redek, da vezañ un dudenn hegarat hag a-wechoù ur gamalad. Ar ger a zo bet savet a-ziwar ar gerioù *tsun tsun* (ツンツン), o talvezout mont kuit gant heug, ha *dere dere* (デレデレ) o talvezout 'lovey dovey' (dous, hegarat).

Da gentañ e oa bet adkavet ar ger tsundere er c'hoarioù japanat doare bishōjo. Goude-se ez eo bet implijet ar ger gant al luskad otaku Moe. Bremañ e vez implijet ar ger-se e doareoù lies evel er maid cafés, tresadennoù-bev anime, manga, novels, ha memes er mediaoù bras. Sikouret eo bet brud an droienn dre ar visual novel Kimi ga Nozomu Eien.
## Orin an tsundere
An aozour mangaioù Ken Akamatsu a laka an tsundere evel unan eus doareoù ar moe: "The person feeling it must be stronger: The object of 'moe' is weak and dependent (like a child) on the person, or is in a situation where she cannot oppose (like a maid)... (*Tsundere only: There will be times where the stronger and weaker role is reversed)."

Mennad an tsundere a zo deuet war-wel e Japan dre ur maid cafe anvet Nagomi en Akihabara pa oa kroget al lec'h da gaout darvoudoù anvet "tsundere" e 2006.
## Skouerioù tudennoù
* Eri Sawachika e School Rumble 'zo un dudenn tsundere. Pinvidik, sellet a ra ar re all gant dismegañs bras, dreist-holl a-enep Kenji Harima. Lesanvet eo gantañ, Ojo (お嬢 Ojō) kement a "priñsez". A-benn ar fin tostaat a ra hi eus an den a live sokial uhel betek bezañ e karantez gantañ.
Hypoedaleus guttatus

***Hypoedaleus guttatus*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Thamnophilus guttatus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1816) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).Ar spesad nemetañ er genad *Hypoedaleus* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e takadoù 'zo eus Suamerika : reter, gevred Brazil, Paraguay ha biz Arc'hantina.

## Liammoù diavaez
*  ''Hypoedaleus guttatus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Hypoedaleus guttatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Meganekko

**Meganekko** (メガネっ娘,« plac'h gant lunedoù ») zo ur ger japanek evit ober eus merc'hed gant lunedoù er mangaoù pe tresadennoù-bev japanat. Pa vez implijet ar ger-se e talvez ez eo elfenn pouezusañ personelezh ha kened un dudenn.

Alies ez eo un dudenn a zesach ar selloù, aotrouniek ha doujus d'al lezennoù. Bammet eo an tudennoù sirius ganti met ar re fall a zo kounnaret ganti. 

Implijet e vez alies evel patrom evit ar c'hannaded klas er mangaoù pe pennoù embregerezh, alvokadoù.

Ral eo gwelet un implij eus ar ger-se evit tudennoù paotr. Graet e vez muioc'h gant an droienn otamegane (オタメガネ, otaku gant lunedoù), berraet en otamega (オタメガ?), evit ober eus paotred otaku anezho o tougen lunedoù. Raloc'h e vez graet gant Megane evit ur paotr met evit ar mangaoù Yaoi (heñvelreizh) nemetken.
Yandere

**Yandere** (ヤンデレ) zo ur ger japanek evit ober anv eus personelezh un dudenn hag a zo da gentañ unan garantezus ha hegarat met a dro da sot pe da feuls ha taer.
Liammet eo dre ret ar c'hemm personelezh gant ar garantez en ur c'houblad o vont da get, pe ur garantez eus ar plac'h nemetken met ket eus ar paotr.

*Yandere* zo bet savet a-ziwar ar ger 病んでる? *yanderu ?* "Ha klañv out ?", ha デレデレ *deredere* , o talvezout kement hag "amourous" pe "gwanaet". *Yanderekko* eo an anv-gwan, implijet e vez evit komz eus ur plac'h gant ur bersonelezh *yandere*. Heñvel eo evit ar ger meganekko evit ar merc'hed gant lunedoù (眼鏡 *megane*).

## Yangire
Evit chom gant termenadur strizh ar ger orin ez eus bet krouet ur ger all evit ober eus merc'hed gant lod elfennoù *yandere* met hep bezañ ken kreñv. Ar ger *'yangire*, a vez implijet evit ober eus merc'hed digudenn hag a dro da feuls prim met dre ma'z int bet skoet gant ur gwallreuz pa oant yaouankoc'h. N'eo ket liammet sklaer awen feulster ar *yangire* gant ar garantez.

*Yangire* zo bet savet a-ziwar 病んでる *yanderu* "klañv on"  ha 切れ *kire* "troc'hañ". Evel ma'z eo bet savet *yanderekko* diwar *yandere*, *yangire* en deus roet *yangirekko*.

## Liammoù diavaez
*  Termenadurezh ar mangaioù
Hải Phòng

**Hải Phòng**, pe **Hai Phong**, pe **Haiphong**, (distaget [] e vietnameg) zo ur gêr vras e Vietnam, an deirvet kêr vrasañ er vro. Ur porzh bras eo hag ur greizenn a bouez evit an ekonomiezh, ar sevenadur, an deskadurezh, an deknologiezh, ar c'henwerzh.

E 1887 e voe adsavet kêr gant an drevadennerien c'hall, goude ur gorventenn. En amzer an impalaeriezh trevadennel c'hall koulz hag e Republik Norzh Vietnam e oa Hải Phòng ur gêr vras hag ur porzh a bouez.

Emañ Hải Phòng en ur gompezenn, en aber ar stêr Cấm, e goueled Pleg-mor Tonkin, e biz ar vro. Emañ Hanoi war-hed ur 100 km bennak er gwalarn.
Burgh Castle

Kreñvlec'h **GARIANNUM**, war ar stêr Yare (Suffolk)

## Douaroniezh

## Anv
Rivet & Smith, p. 366 :

* N.D XXVIII7 (tresadenn) : **GARRIANO**
* N.D XXVIII17 (testenn) : Praepositus eqitum stablesianorum Gariannonsensium ( / Gariannonens, Garianonensis), GARIANNONOR ( GARIANONOR, GARRIANONOR)

Talvoudegezh : diwar anv ar ster *Gariennus* (= Yare)

## Levrioù
Thamnistes anabatinus

***Thamnistes anabatinus*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.Ar spesad nemetañ er genad *Thamnistes* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus gevred Mec'hiko da greiz Bolivia :
* *Thamnistes anabatinus aequatorialis*, eus kreiz Kolombia da hanternoz Perou,
* *T. a. *'anabatinus**', eus gevred Mec'hiko da Honduras,
* *T. a. coronatus*, e reter ha kreiz Panamá ha gwalarn Kolombia,
* *T. a. gularis*, e biz Kolombia ha gwalarn Venezuela,
* *T. a. intermedius*, e kornôg Kolombia ha kornôg Ecuador,
* *T. a. rufescens*, eus reter Perou da gornôg Bolivia,
* *T. a. saturatus*, eus Nicaragua da gornôg Panamá.

## Liammoù diavaez
*  ''Thamnistes anabatinus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Thamnistes anabatinus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Elaenia

***Elaenia*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Ur spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* *[[Elaenia albiceps]]*
** *E. a. *'albiceps***, ''diversa'', ''griseigularis'', ''modesta'' hag ''urubambae'',
* ''[[Elaenia brachyptera]]'',
* ''[[Elaenia chilensis]]'',
* ''[[Elaenia chiriquensis]]''
** ''E. c. albivertex'' ha ***chiriquensis***,
* ''[[Elaenia cristata]]''
** ''E. c. alticola'' ha ***cristata***,
* ''[[Elaenia dayi]]''
** ''E. d. auyantepui'', ***dayi*** ha ''tyleri'',
* ''[[Elaenia fallax]]''
** ''E. f. cherriei'' ha ***fallax***,
* ''[[Elaenia flavogaster]]''
** ''E. f. '''flavogaster***, *pallididorsalis*, *semipagana* ha *subpagana*,
* *[[Elaenia frantzii]]*
** *E. f. browni*, ***frantzii***, *pudica* hag *ultima*,
* *[[Elaenia gigas]]*,
* *[[Elaenia martinica]]*
** *E. m. barbadensis*, *caymanensis*, *chinchorrensis*, *cinerescens*, ***martinica***, *remota* ha *riisii*,
* *[[Elaenia mesoleuca]]*,
* *[[Elaenia obscura]]*
**  *E. o. *'obscura*** ha ''sordida'',
* ''[[Elaenia olivina]]''
** ''E. o. davidwillardi'' hag ***olivina***,
* ''[[Elaenia pallatangae]]''
** ''E. p. exsul'', ''intensa'' ha ***pallatangae**',
* *[[Elaenia parvirostris]]*,
* *[[Elaenia pelzelni]]*,
* *[[Elaenia ridleyana]]*,
* *[[Elaenia ruficeps]]*,
* *[[Elaenia spectabilis]]*,
* *[[Elaenia strepera]]*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h isspesad ha tregont (36) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Dastumad pladennoù Matmatah

## Albomoù

### Albomoù (''studio'')

### Albomoù e sonadeg

### Albomoù all pe ''EP (Extented Plays)''

## Kanaouennoù (''singles'')

## Daveoù
Yare

Ar **Yare** zo ur stêr eus Bro-Saoz, e Norfolk. 

Eieniñ a ra er c'hreisteiz da Dereham e Norfolk. Redek a ra war-zu ar reter, tremen er c'hreisteiz da gêr Norwich, ma kej gant ar stêr Tiffey, ha redek pelloc'h war-zu Mor an Hanternoz. Pelloc'h e resev dourioù ar stêrioù Wensum, Chet, Bure ha Waveney. En em deurel a ra e Mor an Hanternoz e Gorleston-on-Sea e-kichen Great Yarmouth. 

Bigi bihan a c'hall mont war ar Yare, eus ar mor betek Norwich. Gwechall e veze implijet kalz an hent-dour-se da gas marc'hadourezh eus Mor an Hanternoz betek Norwich. 

## Anv
En amzer ar Romaned e oa anvet *Gariennus, hervez a lenner e Ptol II,3,4 : GARIENNO FLUVII OSTIA

## Notennoù
Wesley E. Lanyon

**Wesley Edwin "Bud" Lanyon**, bet ganet d'an 10 a viz Mezheven 1926 e Norwalk (Connecticut) (Stadoù-Unanet Amerika (SUA)) hag aet da Anaon d'ar 7 a viz Mezheven 2017 e Chatham (Massachusetts) (SUA), a oa un evnoniour stadunanat.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **G** : *[[Griseotyrannus aurantioatrocristatus|Griseotyrannus]]*,
* **H** : *[[Heteroxolmis dominicana|Heteroxolmis]]*,
* **L** : *[[Lathrotriccus]]*,
* **P** : *[[Phelpsia inornata|Phelpsia]]*, *[[Philohydor lictor|Philohydor]]*, *[[Polioxolmis rufipennis|Polioxolmis]]*, *[[Pseudelaenia leucospodia|Pseudelaenia]]*,
* **S** : *[[Silvicultrix]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Dead Tube

**Dead Tube** (デッドチューブ) zo un heuliad mangaoù doare seinen. Skrivet eo gant Mikoto Yamaguchi (Scumbag loser) ha treset gant Touta Kitakawa un tresererez mangaoù hentai (Sex Lover). Embannet eo bet da gentañ er gazetenn Champion Red e miz Ebrel 2014. Embannet eo bet e stumm ur manga e bro Japan gant Akita Shoten. Embannet eo bet e stumm manga levr e Bro-C'hall gant Delcourt-Tonkam.

Feuls eo, gant lodennoù reizhel pezh a laka anezhañ da vezañ difennet dindan 16 vloaz. Evit ul lod tud ez eo un isrann eus ar Seinen doare torture porn.
## Tudennoù
### Machiya Tomohiro
Tudenn bennañ paotr, gant lunedoù, ezel eus ur c'hlub liseidi war ar sinema. Mailh eo war filmañ. Den sioul-re, gant ur bersonelezh dister, a-feur ma ya ar manga war-raok e teu war-wel evel un den desachet gant ar gwad hag ar reizh. Filmañ a ra digudenn an darvoudoù spontus a dremeno dirak e c'hamera (reizh, muntroù...) ha muioc'h-mui e vez dedennet gant en ober.
### Mashiro Mai
Tudenn bennañ maouez. Yaouank eo hag ezel eus ar c'hlub lieseidi neuierien. War e seblant ez eo o kemer perzh er c'hoari Dead Tube abaoe pell. N'eo ekt feuket tamm ebet na gant ar feulster, na gant gwelet reizh. Laouen eo o welet tudennoù all o vont gant hent ar c'hudennoù. A-feur ma vez an heuliad o vont war-raok e seblant bezañ amourous doare yandere. Prest eo da lazhañ an holl maouezed a dostafe eus Machiya .

## Liammoù diavaez
* Filmig tañva Dead Tube
## Notennoù ha daveennoù
Naval Criminal Investigative Service

An **United States Naval Criminal Investigative Service**, berraet en **NCIS**, zo skourr diazez an nerzhioù polis eus an United States Department of the Navy. Roll diazez an NCIS a zo seveniñ enklaskoù a-fed torfederezh gant izili eus an United States Navy hag an United States Marine Corps. Ouzhpenn-se e vez tu d'ar skourr over war-dro ar Surentez vroadel, an enep-spierezh, enep-sponterezh, torfederezh niverennel, ha gwareziñ ar bazennoù morlu stadunanat dre ar bed holl. 

An NCIS en doa kemeret plas an **Naval Investigative Service** (**NIS**), a oa bet savet gant an Office of Naval Intelligence goude an Eil Brezel-bed.

Darn izili an NCIS a zo trevourien, e-tro an hanter anezho a zo special agents gourdonet evit dont a-benn da seveniñ ar c'hefridioù lies roet d'an NCIS. Izili an NCIS a zo enklaskerien armet al lezenn kevredadel stadunanat, labourat a reont alies gant ajañsoù all ar gouarnamant stadunanat. Adkavet e vezont ledet war 40 vro. Adkavet e vezont ivez war bigi an US Navy. 

Ouzhpenn d'an enklaskerien e vez tud arbennikaet war tachennoù resis, medisinerezh, spierezh, enep-spierez, enklask niverennel, surentez korfel...
## Pennadoù kar
* NCIS ar stiradoù skinwel
National Security Act of 1947

An ***National Security Act of 1947*** a voe un adaozadur veur eus nerzhioù lu ha spiañ Stadoù-Unanet Amerika goude an Eil Brezel-bed. Darn eus aktaoù al lezenn a voe lakaet da dalvezout adalek an 18 a viz Gwengolo 1947, un devezh goude ma voe lakaet e post James Forrestal evel kentañ ministr an Difenn gant Sened ar vro.

An akta a gendeuzas Departamant ar Brezel (adanvet *Department of the Army*) ha Departamant ar Morlu en National Military Establishment (NME), renet gant ministr an Difenn.

Krouet e oa ivez Departamant an Aerlu hag an United States Air Force. Rannet e oa neuze nerzhioù nij an Army Air Forces diouzh re an aerlu. Gwarezet e voe Korfad an US Marine Corps evel ur skourr emren met suj da Zepartamant ar Morlu.

Ouzhpenn da adaozadur an nerzhioù milourel, an *National Security Act of 1947* a grouas an United States National Security Council hag ar Central Intelligence Agency (CIA), ar c'hentañ ajañs spiañ stadunanat nann milourel ha krouet en ur mare a peoc'h. 
## Titl al lezenn
Stumm berraet titl al lezenn eo *National Security Act of 1947*, evit *An Act to promote the national security by providing for a Secretary of Defense; for a National Military Establishment; for a Department of the Army, a Department of the Navy, a Department of the Air Force; and for the coordination of the activities of the National Military Establishment with other departments and agencies of the Government concerned with the national security*.


Truman_signing_National_Security_Act_Amendment_of_1949.jpg|Ar Prezidant Truman o sinañ ur emmadenn d'an *National Security Act* e 1949 en *[[Oval Office]]*
Seal of the United States National Military Establishment (1947–1949).png|Siell an National Military Establishment (1947–1949), hag a voe adanvet Department of Defense diwezhatoc'h 
Sacred Cow airplane.jpg|Ar Prezidant Truman en devoa sinet an *National Security Act of 1947* er c'harr-nij VC-54C dezougen prezidantel, ar c'hentañ karr-nij da vezañ implijet evel Air Force One.

## Liammoù diavaez
* Testenn al lezenn war an ''United States Senate Select Committee on Intelligence''