open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ahel ar Rezistañs

**Ahel ar Rezistañs** a zo un emglev milourel etre Iran, un nebeud luskadoù armet e Palestina (Hamas ha Djihad Islamek), an Hezbollah e Liban, ar milisoù chiit en Irak, hag an Houthied e Yemen. Siria Bashar al-Assad a oa ivez un ezel eus an Ahel a-raok ma vefe echu gant renad al-Asad e 2024. 

Pal an Ahel eo aozañ ur rezistañs a-enep d'ar Stadoù-Unanet ha da Israel er Reter-Kreiz. Enebiñ a reas ivez ouzh Stadoù Arab ar Pleg-mor, kevredidi ar Stadoù-Unanet, hag ivez ouzh an aozadur Stad Islamek. An enebiezh-se a zo aet war washaat kenañ abaoe penn-kentañ enkadenn ar bloavezhioù 2020 er Reter-Kreiz (Brezel ha gouennlazh Gaza abaoe 2023, Brezel etre Israel hag an Hezbollah e 2024, diskar Bashar el-Asad, Brezel an Daouzek Devezh, Brezel 2026 etre Iran hag ar Stadoù-Unanet). An darvoudoù-se o deus gwanaet an Ahel, evit poent (Meurzh 2026). 

## Istor
Kerkent ha dispac'h islamek 1979 e krogas Iran da harpañ luskadoù dispac'hel chiit er Reter-Kreiz, dreist-holl an Hezbollah goude aloubadeg Israel e Liban e 1982 ha milisoù irakian enebet ouzh renad Saddam Husain e-pad ar brezel etre Iran hag Irak. 

Ne grogas Ahel ar Rezistañs da frammañ en-dro nemet goude aloubadeg Irak gant ar Stadoù-Unanet e 2003 hag ar gourdrouzoù stadunanat a vrezel a-enep Iran, kinniget evel ur mailh eus «Ahel an Droug». Evit Tehran ez a Ahel ar Rezistañs d'ober un emglev disujus evit mirout ouzh un dagadenn stadunanat pe israelat a-enep ar vro, ar pezh a zo c'hwitet.
## Notennoù
Houthied

An **Houthied**, pe **Ansar Allah**, zo ul luskad politikel hag armet islamour. Krouet e voe e Saada, e norzh Yemen, er bloavezhioù 1990. Un nerzh chiit dreist-holl eo al luskad houthi. 

Dindan renerezh Hussein Badreddin al-Houthi e savas ar strollad a-enep ar prezidant yemenat kozh Ali Abdullah Saleh ha kemer a reas perzh en dispac'h yemenat, en ur vezañ kevredet gant strolladoù islamour all evel an Hamas hag an Hezbollah. Armet e voe ar strolladoù-se gant renad islamek iranat Ali C'hamenei. 

Evel ezel eus Ahel ar Rezistañs ez eo enebet an Houthied ouzh Israel, SUA, hag ouzh an darn vrasañ eus ar broioù europat. Alies e tagont listri perc'hennet gant ar broioù-se er Mor Ruz, dre fuc'h alies met a-wechoù en ur dizhout anezho war-eeun. E respont d'ar brezel e Gaza abaoe 2023 o deus taget an Houthied muioc'h-mui a vagoù kornôgat er Mor Ruz, ar pezh en deus kaset da oberiadennoù amerikan, israelat, breizhveuriat ha gall a-enep dezho e 2024 ha 2025.
Argentré

**Argentré** a zo ur gumun e departamant gall Mayenne.

## Douaroniezh
* Tremen a ra ar riñvier Jouanne drezi.

## Gevellerezh
* 

## Daveennoù
L'Huisserie

**L'Huisserie** a zo ur gumun e departamant gall Mayenne.  annezad a oa e 2023.

## Istor
Poulloù-glaou a voe korvoet er gumun etre 1823 ha 1923.

## Gevellerezh
* 

## Daveennoù
Changé (Mayenne)

**Changé** a zo ur gumun e departamant gall Mayenne.  annezad a oa e 2023. Ar riñvier Mayenne a dremen drezi.

Un dachenn golf zo er gumun.

## Gevellerezh
* 

## Daveennoù
Human Rights Watch

**Human Rights Watch** (berraet en **HRW**) zo un aozadur kazetennerezh eveshaat diazezet e kêr New York.

An aozadur a oa bet krouet e 1978 evel Helsinki Watch, hag ar pal a oa evezhiañ ha doujet e oa da Feurioù-emglev Helsinki (1975) gant an Unvaniezh soviedel. An holl skourroù dre ar bed a oa bet kendeuzet en Human Rights Watch e 1988.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Adriana Nikolova

**Adriana Kostadinova Nikolova** (bulgareg: **Адриана Костадинова Николоваe**) a zo bet ganet d'an 9 a viz Du 1988 e Stara Zagora (Bulgaria) Ur c'hoarierez echedoù bulgar eo.
C'hoari a ra  er c'hleub Lokomotiv 2000 e Plovdiv.
Mestrez Veur (WGM) eo abaoe 2011, Mestrez etrebroadel (WIM) e oa abaoe miz Du 2008, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2007.
Miz Meurzh 2026:  edo he renk Elo *Standard*,  he renk Elo *Fonnapl* ha  he renk Elo *Luc'hedenn* e miz C'hwevrer 2026.
 eo he renk Elo *Standard* uhelañ, bet tizhet e miz Du 2009.
## Kevezadegoù
### Kevezadegoù hiniennel
#### [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar maouezi]]
Trec'h e voe, 9/11, e 2011 e Bankya.
#### Kampionad bedel Web ''Luc'hedenn'' (Maouezi)

### Kevezadegoù dre skipailh
#### Kampionad bulgar ar maouezi (Kleuboù)
Teir gwezh e voe trec'h gant skipailh "Lokomotiv 2000" Plovdiv.

### Kib Kleuboù europat (Maouezi)
C'hoari a reas ur wezh e skipailh "Lokomotiva 2000" (Plovdiv):

### Kampionad europat dre skipailh  (Maouezi)
C'hoari a reas div  wezh e skipailh Bulgaria:

### [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù echedoù (Maouezi)]]
C'hoari a reas peder  gwezh e skipailh Bulgaria:

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE
* He c'hoari e Chess Games
* He c'hoari e 365 Chess
Nohra

**Nohra** zo ur gêriadenn, bet ur gumun, eus Landkreis Weimarer Land, un distrig e Thüringen, en Alamagn. D'ar 1añ a viz Kerzu 2007, kumun Utzberg a oa bet kendeuzet en hini Nohra. Goude-se, e miz Kerzu 2019, e oa deuet Nohra da vezañ ul lodenn eus kumun Grammetal. 370 annezad a oa er gêriadenne 2022.

E Nohra e oa bet savet ar c'hentañ kamp -bac'h nazi. Anvet e oa kamp-bac'h Nohra, ha savet e oa bet d'an 3 a viz Meurzh 1933. Ar brizonidi a oa toullbac'het en ur savadur skol.. Ne oa gwele ebet evito, hag an holl anezho a oa komunourien. Hiziv an deiz ne chom roud ebet eus ar c'hamp bet distrujet er bloavezhioù 1950. N'eus ket memes ur blakenn o verkañ al lec'h.

Bazenn al Luftwaffe e Nohra a oa bet adimplijet gant an tirlu soviedel evit oberiadurioù biñsaskell eus 1945 betek 1992. An aerborzh a oa simpl, gant un hent-nij, un hangar hag ur stign radio. Ur wech echuet gant implij al lec'h e oa bet distrujet un darn eus ar savadurioù, met chom a ra un nebeud roudoù hag a zo bet dalc'het evel lec'hioù istorel, en o zouez un delwenn ramzel eus Lenin hag a zo bet kempennet.
## Notennoù ha daveennoù
Treuzfurmer

Un **treuzfurmer** zo ur mekanik tredan hag a ro an tu da gemmañ an tredanvarr efedus roet gant ur vammenn energiezh tredanek, dre un treuzfurmadur graet gantañ gant un askorad dispar. 

Disheñvel eo an treufurmerioù difiñv hag an amdroerezed. En treuzfurmerioù difiñv e vez treuzkaset an energiezh eus ar c'hentañ d'an eil dre hanterouriezh ur rouedad vagnetek graet gant korf an treuzfurmer. An div rouedad-se a-benn neuze a vez koublet en un doare magnetek. Kement-mañ a ro an tu da seveniñ un difuiñ galvanek etre an div rouedad. En ur c'hemmusker e vez treuzkaset an energiezh en un doare mekanikel etre ur ganer tredan hag ur c'heflusker tredan.

## Notennoù
James Talarico

**James Dell Talarico** (/ˌtæləˈriːkoʊ/), ganet d'ar 17 a viz Mae 1989, zo ur politikour stadunanat ha bet kelenner skol bublik. E Ti dileuridi Texas emañ abaoe 2018. Ezel eo eus ar Strollad Demokratel, ha gwelet eo evel ur steredenn-bign eus Strollad Demokratel Texas. 

Ganet e Round Rock, e Texas, Talarico a zo diplomet e Skol-veur Texas en Austin, e-lec'h m'en deus tapet un aotreegezh war ar skiantoù politikel. Kelennet en deus neuze ar saozneg er c'hwec'hvet klas e-barzh an aozadur Teach For America e San Antonio.

Kristen protestant eo, enebiñ a ra ouzh ar gristenien vroadelour a c'hounez muioc'h-mui a sach eus tu ar Republikaned. E miz Gwengolo 2025 ec'h embannas an aotrou Talarico e oa war ar renk evit Sened ar Stadoù-Unanet e dilennadeg 2026 e Texa..

## Notennoù
JD Vance

**James David Vance**, bet ganet **James Donald Bowman** d’an 2 a viz Eost 1984 e Middletown (Ohio), zo ur politiker ha skrivagner stadunanat, a zo bremañ 50vet besprezidant ar Stadoù-Unanet. Deuet eo eus ur metoù dister merket gant ar vreskted hag an diaesterioù familh, ha kresket eo en ur familh eus renkad ar vicherourien en Appalachoù, ur rannvro en un enkadenn ekonomikel. 

Goude studioù eil derez ez eas e-barzh korf ar Marines e 2003, ma servijas evel kazetenner milourel betek 2007, en Irak peurgetket. A-drugarez d’ar G.I. Bill e tapas un diplom bachelour war ar skiantoù politikel ha prederouriezh e skol-veur Stad Ohio, ha goude-se un doktorelezh war ar gwir e Yale. E hentad akademiek ha micherel a gasas anezhañ da-c'houde war-zu ur vicher e gwir an aferioù hag ar c'hevala-riskl, dreist-holl e-barzh ar gompagnunezh Mithril Capital, savet gant Peter Thiel. 

Brudet e oa bet Vance e 2016 pa oa bet embannet e eñvorennoù, *Hillbilly Elegy*, a zeskriv daeoù sokio-ekonomikel e yaouankiz hag a zo deuet da vezañ ur best-seller. Er penn-kentañ e oa bet burutelletenebet ouzh Donald Trump. Emdreiñ a reas war-zu ur skoazell a-feson en e geñver, ar pezh a aesaas dezhañ mont e-barzh ar politikerezh. E 2022 e oa bet dilennet da senedour Ohio dindan an dikedenn republikan, gant skoazell Trump. Merket e oa bet e respet er Sened, eus 2023 da 2025, gant savboentoù mirour war an enbroañ, an diforc’hidigezh, an dimeziñ heñvelreizh ha kontrollerezh an armoù, hag ivez gant un enebiezh ouzh ar skoazell vilourel stadunanat da Ukraina. 

E 2024 e oa bet dibabet JD Vance da vont war ar renk asambles gant Donald Trump evit dilennadeg ar prezidant, ha deuet e oa da vezañ besprezidant ar Stadoù-Unanet e miz Genver 2025.
Saint-Berthevin (Mayenne)

**Saint-Berthevin** a zo ur gumun e departamant gall Mayenne, er c'hornôg da Laval.  annezad a oa e 2023.

## Gevellerezh
* 
* 
* 
* 
* 

## Daveennoù
Drake (soner)

**Drake** (**Aubrey Drake Graham** e anv gwir) zo ur raper, kaner, aktour hag embreger kanadian-stadunanat ganet d’ar 24 a viz Here 1986 e Toronto (Kanada). Deuet eo eus ur familh mesket: e dad, Dennis Graham, zo ur soner afroamerikan eus Memphis, hag e vamm, Sandi Graham, ur gelennerez yuzev kanadian ; kresket eo e Toronto dreist-holl. Adalek e grennardiezh e teuas da vezañ anavezet evel aktor er stirad skinwel *Degrassi: The Next Generation*, e-lec’h ma oa tudenn Jimmy Brooks etre 2001 ha 2008. Gant ar roll-se e c’hallas dont war-wel, en ur ziorren e entan evit ar sonerezh, levezonet gant e hêrezh familh hag e endro sevenadurel liesseurt. 

E-kreiz ar bloavezhioù 2000 e krogas Drake gant e vicher soner en ur embann meur a vikstap a-raok ober berzh gant *So Far Gone* e 2009. Gant ar raktres diwezhañ-se e voe sachet evezh Lil Wayne, a gemeras anezhañ war e label Young Money Entertainment. E gentañ albom studio, *[[Thank Me Later]]* (2010) a ra berzh abegus ha kenwerzhel, ha da-heul oberennoù meur evel *[[Take Care]]* (2011), *[[Nothing Was the Same]]* (2013), *[[Views]]* (2016), *[[Scorpion (pladenn Drake)|Scorpion]]* (2018), ha *[[Certified Lover Boy]]* (2021). Drake en em ziskouez dre e varregezh da gendeuziñ rap hag R&B, ha dre skridoù ensellus oc'h ergerzhout e zarempredoù personel, e verzh hag e zouetañs. Kalz a rekordoù en deus, dreist-holl a-fet gwerzhioù ha renkadurioù, hag anavezet eo evel unan eus arzourien levezonusañ ar XXI<sup>añ</sup> kantved.

## Notennoù
Lazhadeg Pawłokoma

**Lazhadeg Pawłokoma** (ukraineg :Трагедія села Павлокоми, poloneg : Zbrodnie w Pawłokomie) a oa bet ul lazhadeg Ukrainiz gant Poloniz e kêriadenn Pawłokoma, d'an 3 a viz Meurzh 1945, war-hed 40 kilometr er c'hornôg da Przemyśl. An unvez eus Lu diabarzh Polonia (Armia Krajowa, AK) a oa renet gant al letanant Józef Biss hag harpet gant paotred trevour polonat o tont eus kêriadennoù tro-war-dro. Al lazhadennoù a oa bet graet evit kaout un digoll eus al lazhadegoù a-yoc'h a oa bet sevenet gant an Arme Emsavet Ukrainat war kêriadennoù annezet gant Poloniz. Etre 150 ha 500 den a oa bet lazhet.
## Barnadenn
D'ar 17 a viz Eost 1953, e lez-varn distrig rannvroel Rzeszów, daou ezel eus an unvez, Czesław Sputa ha Roman Tworzydlo, a voe kondaonet da 15 vloaz toull-bac'h  evit bezañ kemeret perzh el lazhadeg. Marian Sputa a voe kondaonet da 8 vloaz hag Antoni Gerula da 4 bloaz ha 6 miz. Józef Biss a voe didamallet eus torfedoù Pawłokoma.

D'an 30 a viz Eost 1956, al lez-varn uhel he doa torret an tamalloù justis ha miz war-lerc'h e oa bet dieubet an holl. 
## Notennoù ha daveennoù
Ostaleri

Un **ostaleri** zo ul lec’h ma c’haller kousket, evañ ha debriñ.

## Istor
Krouet e oa bet an ostalerioù kentañ e Bro-C'hall e-pad eil hanterenn ar XVI kantved. War word an hentoù e vezent kavet, rak an arvalien a oa beajourien. Ostalerioù zo a oa graet evit an dud a veaje war droad, re all, evit ar re a oa gant kezeg, o doa marchosioù. Al lodenn vrasañ eus an ostalerioù a oa bihan, gant 3-8 kambr, ha marc’had-mat. Alies e vezent lous ha trouzus. E letioù e kouske ar re binvidikoc’h peurliesañ neuze.

## Daveoù
IRIS Dena

An **IRIS ''Dena*** (75) ([[perseg]]: ناوشکن دنا) a oa ur [[fourgadenn]] eus ar [[rummad Moudj]] eus flodad su [[Morlu Republik islamek Iran]], hag anvet en enor d'ar menez [[Dena]]. D'ar 4 a viz Meurzh 2026, e-kerzh an [[Brezel Iran (2026)|obererezh milourel SUA a-enep Iran]], e oa bet kaset d'ar strad gant ul [[lestr-spluj]] eus ar [[United States Navy|Morlu stadunanat]] en [[dourioù etrebroadel]] nepell diouzh arvor su [[Sri Lanka]]. An *Dena'' eo ar c'hentañ lestr kaset d'ar strad gant ul lestr-spluj stadunanat en un obererezh brezel abaoe an Eil Brezel-bed.
## Notennoù ha daveennoù

## Pennadoù kar
* INS Khukri (F149)
Ann Godoff

**Ann Leslie Godoff**, ganet d'an 22 a viz Gouhere 1949 hag aet da Anaon d'ar 24 a viz C'hwevrer 2026, a oa un embannerez stadunanat. Prezidantez Random House ha krouerez Penguin Press e oa-hi.

## Yaouankiz ha studioù
Godoff a oa bet ganet en New York d'an 22 a viz Gouhere 1949, ha dilojet e oa gant he familh da Los Angeles e 1957. Studiet he devoa e Skol-veur Beverly Hills hag eno e oa bet o studiañ gant Rob Reiner ha Richard Dreyfuss. Godoff a oa bet o studiañ ivez e Bennington College e Vermont, ha goude-se e Skol-veur New York hag eno e oa bet diplomet war arz ar filmoù e 1972.
## Notennoù ha daveennoù
PTRS-41

Ar **PTRS-41** (e rusianeg, en ur mod ofisiel : **П**ротиво**т**анковое самозарядное **р**ужьё образца 1941 года системы **С**имонова, *Arm eneptank damaotomatek stumm 1941, sistem Simonov*) zo ur fuzuilh damaotomatek eneptank soviedat savet e 1941 gant Sergey Simonov.

## Istor hag implij
E miz Even 1941 e voe souezhet an Arme Ruz gant deroù an oberiadur Barbarossa. Izel e oa ar c'hementad fuzuilhoù eneptank etre daouarn he soudarded. En o zouez e oa ar PTR-39, re luziet da implijout war an dachenn. Stalin a roas urzh e miz Gouere da sevel armoù enepdafar nevez. Daou armeurer brudet, Vasiliy Degtyaryov ha Sergey Simonov, a voe karget d'en ober, en ur implijout ar munision 14,5 × 114 mm bet krouet e 1939.

Dindan 22 zevezh, Degtyaryov a ginnigas ur fuzuilh tennata dre zorn, hag a voe dibabet gant armeoù URSS dindan an anv PTRD-41. Simonov a adimplijas ur c'hentpatrom fuzuilh damaotomatek ijinet gantañ e dibenn ar bloavezhioù 1930. Brasaat a reas anezhi evit ma c'hallje anduriñ redioù ar munision 14,5 × 114 mm, hag ouzhpennañ a reas dezhi ur sistem kargañ dre glipoù pemp kartouchenn awenet gant hini ar Garand stadunanat. An draen a oa kenempret dre an traoñ, un dra divoutin evit un arm-tan. Un dornell a oa stag ouzh boest he c'hulasenn evit dougen anezhi aesoc'h. E-pad an amprouennoù kaset gant an arme e tennas ouzhpenn  kartouchenn hep chom boud. Dibabet e voe evit ar servij dindan an anv PTRS-41 er memes deiziad hag ar PTRD-41, d'an 29 a viz Eost 1941.

Produerezh ar PTRS-41, luzietoc'h evit hini ar PTRD, a voe fiziet e arsanailh Toula. Paouez a reas abalamour da araokadennoù an arme alaman a-raok adkregiñ en un uzin nevez e Saratov. Diouzhtu adalek an diskar-amzer 1941 e tiskouezas ar PTRS-41 e oa efedus betek 400 metr war an tachennoù-emgann. War-hed 100 metr e c'halle toullañ 40 cm dir zoken, peadra da dreuziñ hobregon touribell forzh peseurt tank alaman d'ar mare-se. Daou zen a ranke ober war he zro abalamour d'he fouez ha d'he hirder (21 kg hag un tamm ouzhpenn daou vetr). 77 skouerenn eus ar PTRS a voe produet e 1941, ha  e 1942. Kalz anezhe a voe implijet e emgann Stalingrad.

E 1943 e oa bet rannet dre zaou an amzer ret evit ober ur fuzuilh. Adalek ar bloavezh-se e voe pourveziet pep rejimant eus an Arme ruz gant 54 fuzuilh eneptank, ar pezh a gorde gant he doktrin. Met diamzeriet e teuas an armoù-mañ da vezañ tamm-ha-tamm abalamour da hobregon tevoc'h-tevañ an tankoù alaman. Goude an Eil Brezel-bed e voent implijet gant arme Norzhkorea e-pad Brezel Korea, ha gant Arme Dieubidigezh Pobl Sina.

Fuzuilhoù PTRS-41 zo bet gwelet e deroù brezel Ukraina etre daouarn disrannerien an Donbas.

## Er sevenadur
Gwelet e vez an arm en un nebeud filmoù, soviedel pe rusian evit ar braz anezhe. Implijout anezhañ a c'haller e kalzig c'hoarioù video, evel e reoù eus ar rummad *[[Call of Duty]]*, e *[[Enlisted (c'hoari video)|Enlisted]]* hag e *[[Hell Let Loose]]*. Divontañ ar PTRS a c'haller ober e *[[World of Guns: Gun Disassembly]]*.

## Levrlennadur
*  David Naumovich Bolotin, *Soviet small-arms and ammunition*, Finnish Arms Museum Foundation, 1995, ISBN 978-9519718415

## Daveennoù
Luis Bronstein

**Luis Marcos Bronstein** (Córdoba, 2 a viz Even 1946 - Buenos Aires, 8 a viz Genver 2014) a oa ur c'hoarier echedoù arc'hantinat.
Mestr Etrebroadel (IM) e oa.
## Kevezadegoù
### Kevezadegoù hiniennel
#### [[Kampionad arc'hantinat an echedoù]]
##### Kampionad ar Re Yaouank

##### Kampionad hollek

#### Kevezadegoù hiniennel all

### Kevezadegoù dre skipailh
#### [[Olimpiadoù echedoù]]
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Arc'hantina 

## Notennoù ha daveennoù

## Liamm diavaez
* 92 partienn e Chess Games
Air Force One

**Air Force One** eo anv-kod an evezhiañ tremenerezh dre nij evit kement karr-nij eus an aerlu stadunanat pa vez prezidant Stadoù-Unanet Amerika en e vourzh. An anv-kod-se a vez implijet evit ober anv eus kirri-nij an US Air Force hag a zo kemmet hag implijet evit dezougen ar prezidant, hag a zo deuet da vezañ ul  ledanvad implijet evit karr-nij ar prezidant stadunanat, Boeing VC-25, memes ma vez implijet e gwirionez evit kement karr-nij o tezougen ar prezidant.
## Notennoù ha daveennoù

## Pennadoù kar
* HMX-1
* Marine One
* Navy One
* Army One
Call of Duty

***Call of Duty*** (berraet en ***CoD***) zo un heuliad c'hoarioù video doare tenn kentañ sell milourel ha frañchiz media embannet gant Activision, ha kroget e 2003. Ar c'hoarioù video a oa bet diorroet da gentañ gant Infinity Ward, goude-se gant Treyarch ha Sledgehammer Games. Meur a ouzhpennadur doare spin-off pe c'hoarioù video hezoug a zo bet savet gant studioioù all. An hini diwezhañ en heuliad eo *[[Call of Duty: Black Ops 7]]*, embannet d'ar 14 a viz Du 2025.

An heuliad diazez a c'hoarvez e kenarroud an Eil Brezel-bed, gant Infinity Ward o tiorren *[[Call of Duty (c'hoari video)|Call of Duty]]* (2003) ha *[[Call of Duty 2]]* (2005) ha Treyarch o tiorren *[[Call of Duty 3]]* (2006). Gant Infinity Ward ha *[[Call of Duty 4: Modern Warfare]]* (2007) e oa bet degaset ur c'henarroud a-vremañ ha berzh bras en doa graet  ar c'hoari. Dre-se e oa bet krouet an is-heuliad *Modern Warfare*; ur stumm modernaet eus ''Modern Warfare'' a oa bet embannet e 2016. Daou c'hoari all, *[[Call of Duty: Modern Warfare 2|Modern Warfare 2]]* (2009) ha *[[Call of Duty: Modern Warfare 3|Modern Warfare 3]]* (2011), a oa bet ouzhpennet. An is-heuliadoù a oa bet azasaet gant *[[Call of Duty: Modern Warfare (c'hoari video, 2019)|Modern Warfare]]* e 2019, *[[Call of Duty: Modern Warfare II (c'hoari video, 2022)|Modern Warfare II]]* e 2022, ha *[[Call of Duty: Modern Warfare III (c'hoari video, 2023)|Modern Warfare III]]* e 2023. Infinity Ward a oa bet ivez o krouiñ daou c'hoari video er-maez eus an is-heuliadoù *Modern Warfare*, *[[Call of Duty: Ghosts|Ghosts]]* (2013) hag *[[Call of Duty: Infinite Warfare|Infinite Warfare]]* (2016).
### No Russian

*Modern Warfare 2* a zo bet kavet abeg ennañ dre ma vez kavet ul live da c'hoari anvet "No Russian", lec'h ma c'hell ar c'hoarier kemer perzh e lazhadeg trevourien dizarmet en un aerborzh rusian.
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
.22-250 Remington

An **.22-250 Remington** zo ur munision armoù-skoaz, savet e 1937 er Stadoù-Unanet gant an ijinourien ha tennerien Grosvenor Wotkyns, J.E. Gebby ha J. Bushnell Smith, dindan an anv .22-250 Varminter da gentañ. Sañset e oa ar gartouchenn da vezañ produet gant Winchester, met an Eil Brezel-bed a lakaas harz war ar raktres, hag ur gartouchenn *[[Kartouchenn Wildcat|Wildcat]]* e chomas e-pad tost ugent vloaz. E 1963, an embregerezh Browning a werzhas ur stumm eus e fuzuilh High Power kambret e .22-250 Varminter, hep na vije produet ar munision en ur mod industriel c'hoazh, ar pezh a zo ral e bed an armoù-tan. Daou vloaz war-lerc'h e krogas produerezh an .22-250 gant Remington, a ouzhpennas e anv da hini ar munision. An embregerezh a ginnigas e garabinenn Remington 700 kambret evit an .22-250 er memes bloaz.

Gwelet e vez gant tennerien evel ar gartouchenn skoet en he c'hreiz wellañ er c'halibr .22, abalamour d'he galloud uhel koulz ha d'he resisted. Savet eo bet evel ur munision *[[varmint]]* da gentañ, met implijet eo bet kalz e kenstrivadegoù benchrest ivez.

## Liammoù diavaez
* **** Taolenn ar munision war lec'hienn ar CIP

## Daveennoù
Bonreizh c'hall ar 4 a viz Here 1958

**Bonreizh Bro-C'hall**, anvet ivez eus "bonreizh ar Pempvet Republik", ar renad hag a zo e Bro-C'hall hiziv-an-deiz, a voe degemeret d'ar 4 a viz Here 1958. Reolenn uhelañ ar vro eo, daoust da bemp adreizhadenn warn-ugent ; chom a ra unan eus ar bonreizhoù stabilañ en istor Bro-C'hall. Skrivet e oa bet e-kerzh brezel Aljeria hag ar pal e oa reiñ lamm d'an distabilded gouarnamantel ha d'ar riskl taol-stad milourel; ouzhpenn adlakaat ur galloud errounit kreñv. Daou zen a oa bet pouezus evit sevel ar vonreizh : Michel Debré, awenet gant ar vonreizh vreizhveuriat gant ur c'hentañ ministr galloudus, hag ar jeneral de Gaulle, hag an daou o doa c'hoant da gaout ur prezidant ar republik evel gwarezer an ensavadurioù, hervez an talvoudegezhioù embannet e-kerzh prezegennoù de Gaulle e Bayeux hag Épinal e 1946.
Prezegennoù Bayeux

**Prezegennoù Bayeux** eo an anv a vez roet da ziv brezegenn a oa bet distaget gant ar jeneral de Gaulle da vare an Dieubidigezh, goude Dilestradeg Normandi d'ar 14 a viz Even 1944 ha dres goude fin an Eil Brezel-bed e miz Even 1946. Ober a reer « visite à Bayeux » eus prezegenn ar 14 a viz Even 1944 tra ma reer « discours de Bayeux » eus prezegenn ar 16 a viz Even 1946.

An div brezegenn zo bet dalc'het war ar blasenn vras dres e-kichen an isprefeti e Bayeux (bet plasenn ar c'hastell, hag anvet *plasenn de Gaulle* abaoe 1946).

Restr:General de Gaulle addressing the citizens of Bayeux, 14 June 1944. A24136.jpg |Prezegenn ar jeneral de Gaulle d'ar 14 a viz Even 1944 e Bayeux.
Restr:General De Gaulle in France B5481.jpg |Ar jeneral de Gaulle o vale e straedoù Bayeux d'ar 14 a viz Even 1944.
Restr:Monument Charles Gaulle Place Charles Gaulle - Bayeux (FR14) - 2021-11-11 - 1.jpg |Monumant da enoriñ gweladenn ar jeneral de Gaulle e Bayeux d'ar 14 a viz Even 1944.

## Notennoù ha daveennoù
Polis broadel (Bro-C'hall)

Ar **Polis broadel** (galleg: Police nationale), anvet a-raok Sûreté nationale, zo unan eus an daou nerzh polis broadel e Bro-C'hall, an hini all o vezañ an Archeriezh vroadel. Ar polis broadel eo an nerzh surentez trevourel brasañ er vro. An takadoù a vez gwarezet gant an nerzh-se zo dreist-holl er c'hêrioù bras pe bras a-walc'h. A-hend-all, an Archeriezh vroadel a evezh dreist-holl ar c'hêrioù bihan hag an takadoù war ar maez hag an harzoù. Ar polis broadel zo suj da Vinistr an Diabarzh ha 145 200 implijad a oa en aozadur e 2015. 

Kefridioù ar Polis broadel eo gwareziñ ar madoù, an dud hag an ensavadurioù, talañ ouzh an torfederezh aozet, an torfederezh pemdeziek hag an trafik drammoù, gwareziñ an urzh foran, stourm a-enep an enbroañ e-maez lezenn hag al labour kuzh, ha titouriñ an aotrouniezhoù war an riskloù sponterezh.
## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Luciano Cámara

**Luciano Wilfrido Cámara** (Rosario, 7 a viz Genver 1916 – Buenos Aires, 9 a viz Meurzh 2004) a oa ur c'hoarier ha tredeog echedoù hag ur skrivagner  arc'hantinat.
Ar FIDE a fizias ar garg a dredeog ennañ en 19 Olimpiadenn e Siegen (Republik Kevreadel Alamagn) e 1970.
Kazetennour e oa e La Prensa betek 1980 pa grogas da labourat e La Nación evel arbennigour war an echedoù, mont a reas war e leve e 1984. 
## Oberennoù skrivet (e [[spagnoleg]])
* *El ajedrez como expresión artística*, 1954.
* *ABC del ajedrez*, ?.
* *Aprenda ajedrez*, Librería Sopena 1974.
* *El arte del ajedrez*, Fundamentos 1995.
## Notennoù ha daveennoù

## Liamm diavaez
Sklaverezh er galifiezh Abbasid

Ar sklaverezh a oa pouezus-mat e kevredigezh, sevenadurezh hag ekonomiezh ar galifiezh Abbasid (750–1258) e-kerzh Oadvezh aour an Islam, ha en amzer-se an darn vrasañ eus ar Reter-Kreiz. Ar sklaverezh a oa pouezus dija en amzer Kalifiezh an Omeiaded (661–750), met da vare ar galifiezh Abbasid e voe an trafikerezh sklaved er bed islamek o tizhout ur vent vras gant ur c'henwerzh sklaved a-hed hentoù ha gant doareoù d'ober hag a badas kantvedoù goude-se.

Ar galifiezh e oa al lec'h ma veze gwerzhet ar sklaved o tont eus kalz lec'hioù disheñvel. Al lezennoù islamek a nac'he ar gwir da gaout sklaved vuzulman, ret e oa a-benn neuze kavout sklaved na oant ket muzulmaned (kafir) hag ar re-se a veze degaset diouzh tiriadoù nann-muzulman (Dar al-harb) tro-dro d'ar bed muzulman (Dar al-islam). An tiriadoù-se a oa dreist-holl an Afrika bagan er su; kristenien ha paganed eus Europa en norzh; ha paganed eus Kreiz Azia ha reter India. 

Ar sklaved a zeue eus an norzh a-hed hent sklaverezh ar Balkanioù hag hent kenwerzh ar Volga; eus ar reter dre hent sklaverezh Boukhara; eus ar c'hornôg dre hent sklaverezh Andalouzia hag an hent sklaved a-dreuz ar Sahara ha hent sklaverezh ar Mor Ruz; eus ar su dre an hent sklaverezh e Meurvor Indez. An trafikerezh sklaved hag o implij a gendalc'has er broioù-se goude fin ar galifiezh Abbasid, evel ar sklaverezh e sultanad mamlouk (1258–1517) hag ar sklaverezh en Impalaeriezh Otoman (1517–1922). Padet e oa betek fin ar sklaverezh en , pa oa bet ar stadoù nevez-savet goude freuzadenn an Impalaeriezh Otoman o paouez gant ar sklaverezh, betek difenn ar sklaverezh en Arabia Saoudat, ar sklaverezh e Yemen hag ar sklaverezh en Oman etre 1962 ha 1970.
Nantillais

An **Nantillais** a zo ur merk sirosoù eus Naoned implijet evit ober kokteloù. Ijinet e voe  gant ur pretiour eus Naoned, Michel Mocquillon, en e breti war ar c'hae Baco.

Graet eo gant yod frouezh, sukr korz gwenn, jinjebr, plusk orañjez dous, suraval melen, kastrilhez pe bleuñv hibiskuz. Servijet e vez alies gant muskadig evit an digor-kalon. Gallout a ra bezañ mesket gant gros-plant a vro-Naoned pe c'hoazh dour gazek ivez. Kalz rekipeoù kokteloù a vez graet gantañ, hep pe gant alkool. 

Ur ger-malizenn eo e anv, savet diwar *Nantes* hag *Antilles*, oc'h ober dave d'an amzer ma oa porzh Naoned oc'h ober kenwerzh gant an Antilhez en XVI kantved.

E-pad pell e oa staliet an embregerezh "Le Nantillais" e Kersoren, e Gwinieg Naoned, ha renet gant Sophie Quéré etre 2014 ha 2024. Prenet e voe gant ar winieg Drouard e dibenn 2024, ha dilojet eo bet an atalier produiñ e 2025 da Gastell-Tepaod. "Le Nantillais" a zeu da vezañ "Le Nantillais du vignoble". Etre 12 ha 15 000 boutailhad a veze produet bep bloaz, daougementiñ ar produadur eo ar pal embannet gant an domani Drouard. Ur c'hopradez eo deuet Sophie Quéré, ar renerez kozh, da vezañ.

Daou goktel nevez a zo kinniget : 
* Le Pivert : Nantillais Suraval glas, vodka, chug suraval glas, 14,4°
* Le Canari : Nantillais Agrumoù, rom, muskadig, chug orañjez, 13,5° 

## Daveoù
Sauvignon

Ar **sauvignon B** (pe *sauvignon blanc*) a zo ur ouennad gwini hag a zeu eus Traoñienn al Liger moarvat. Marteze eo un hibrid eus ar savagnin. Gounezet e vez kalz e gwiniegi Bourdel ha gwiniegoù traoñienn al Liger, e Bro-C'hall dre-vras, e Roumania, e Bulgaria, hag e broioù ar Bed Nevez : er Stadoù-Unanet, e Kalifornia dreist-holl, e Zeland-Nevez, en Aostralia, e Suafrika,  en Arc'hantina hag e Chile. Ur **sauvignon gris G** a zo ivez, damheñvel, met gant hugennoù roz, ha gallout a ra produiñ gwinoù c'hwek pe likorek un tamm aesoc'h eget ar sauvignon B.

Dezverkus eo blaz ar gwinoù sec'h produet gantañ, disheñvel-tre diouzh hini ar gouennadoù all. Gallout a ra ar blaz mont eus ar glaz d'an trovanel, hervez hin al lec'h produiñ.

Pa vez fresk e klot mat ar sauvignon gant pesked ha keuz, keuz-gavr peurgetket. Unan eus an nebeud gwinoù a glot gant sushi eo ivez. Evet e vez yaouank peurliesañ.

Brudet kenañ eo ar ouennad zu cabernet sauvignon, hag a zo un hiron etre ar cabernet franc hag ar sauvignon.

## Levrlennadur
* Pierre Galet, *Dictionnaire encyclopédique des cépages*, Hachette Livre, 2000 .

## Daveoù
Oberiadur Flavius

An **Oberiadur Flavius** (saozneg: *Operation Flavius*), brudet ivez evel **Lazhadegoù Jibraltar** (saozneg: *Gibraltar killings*) a oa un oberiadur milourel ma voe lazhet tri ezel eus ar Provisional Irish Republican Army (IRA) gant soudarded saoz eus ar Special Air Service (SAS) e Jibraltar d'ar 6 a viz Meurzh 1988. An triad a oa suspedet da vezañ o prientiñ un dagadenn karr bombezenn war soudarded saoz e Jibraltar. Tennet e oa bet warno pa oant o kuitaat an tiriad, goude bezañ laosket ur c'harr-tan parket. An tri ne oant ket armet ha n'eus ket bet kavet roud ebet eus ur vombezennn en oto. Kement-se a oa bet kaoz da damalloù e oa bet ar gouarnamant saoz o lazhañ anezho diabeg hag a-ratozh. Un enklask e Jibraltar gant ar pennadurezhioù a oa bet oc'h embann e oa bet graet an traoù en un doare lezennel met Lez europat gwirioù mab-den a oa bet oc'h embann, memes ma ne oa ket bet rakwelet al lazhadenn, an doare ma oa bet kaset an oberiadur da benn a oa ken fall ma oa bet tost ur redi implij un nerzh marvus a-benn ar fin. Ar marvioù-se e oa bet ar re gentañ en un heuliad darvoudoù feuls a oa padet pevarzek devezh. D'ar 16 a viz Meurzh, obidoù an tri ezel eus an IRA, e Béal Feirste, a oa bet taget, ha tri arvester a oa bet lazhet. E-kerzh obidoù unan anezho e oa bet, lazhet daou soudard saoz goude ma vijent bet o vleniañ dre fazi en dibunadeg.
## Notennoù ha daveennoù
Sauer & Sohn M1913

Ar **Sauer & Sohn M1913**, anvet ivez **Selbstlade-Pistole Modell 1913** ("*pistolenn adkarget en ur mod aotomatek*"), zo ur bistolenn damaotomatek bihan bet ijinet gant Heinz Zehner ha produet gant an embregerezh alaman Sauer & Sohn eus 1913 betek 1930 pe 1931.

Ur sistem tennata dre argil zo dezhi. Pourveziet eo gant ur c'harger 7 kartouchenn 7,65 mm Browning. Savet e oa bet evit ar marc'had sivil, met un  skouerenn bennak a voe graet evit an Deutsches Heer e-pad ar Brezel-bed Kentañ. Implijet e voe gant ofiserien en arme alaman betek dibenn an Eil Brezel-bed. Tri stumm disheñvel eus an arm, dezhe kemmoù dister, a zo ; tro  anezhe a voe produet en holl. Ar pistolennoù Sauer & Sohn Modell 1926, Modell 1929 ha Modell 1930 zo deveret anezhi.

## Levrlennadur
*  CATE Jim, VAN GIJN Nico, *Automatic Pistols of J.P. Sauer & Sohn: A Historical Study*, Walsworth Publishing Company, 1996, 406 p.

## Daveennoù
Saúl Canessa

**Saúl Andrés Canessa** (Necochea, Proviñs Buenos Aires (Arc'hantina), 11 a viz C'hwevrer 1969 - Mar del Plata, Proviñs Buenos Aires (Arc'hantina), 23 a viz Even 1992) a oa  ur c'hoarier echedoù arc'hantinat.
Drouklazhet e voe gant ar polis.
Krouet e voe ur gevezadeg echedoù e koun anezhañ 
## Notennoù ha daveennoù
Nerzhioù lu italian

An **nerzhioù lu italian** (italianeg: *Forze armate italiane*) eo hollad armeoù bro Italia savet gant Tirlu Italia, Morlu Italia hag Aerlu Italia. Ur pevare skourr eus an nerzhioù douar a zo,  anvet Carabinieri, hag a zo ur nerzh polis milourel hag a gemer perzh ivez e kefridioù hag oberiadurioù en estrenvro evel nerzh stourm. Daoust ma'z eo dizalc'h diouzh an arme, ar Guardia di Finanza zo aozet evel un nerzh lu.
## Notennoù ha daveennoù
Godinette

Ar **godinette** a zo ur c'hoktel krouet e 1977 gant Simone Morand evit ar gouel La Gallésie en fête e Mousterfil. Anvet e voe diwar La Godinette, ur strollad sonerezh eus Breizh-Uhel. 

Graet e vez gant sivi, a-wechoù flamboez ivez, sukr, lambig, gros-plant a vro-Naoned pe muskadig, ha likor kastrilhez-du. Evit aozañ godinette eo ret lakaat ar frouezh da c'hlec'hiañ er gwin gwenn sec'h hag el lambig. Er rekipe "hengounel" e vez graet gant sivi Plougastell. Ezhomm zo daou zevezh da brientiñ pep tra. 

Mat eo ar godinette pa vez kalz kouvidi, rak n'eo ket ur c'hoktel hinienel ha prientet e vez en ur saladennouer bras pe ur jarl. Evel ar punch hag ar sangria e c'hall bezañ servijet gant tammoù frouezh.

## Liammoù diavaez
* gallaoueg : La Godinette, ene recepe de la Gallésie en Fête, ar godinette kinniget e gallaoueg war lec'hienn ar gouel La Gallésie en fête.
*  Godinette : recette bretonne du cocktail aux fruits rouges, pep tra diwar-benn ar godinette war al lec'hienn lazybrunch.fr.
*  Recette godinette bretonne facile : réussissez en 3 jours, rekipe ar godinette war al lec'hienn c'hall www.vignobles-teillet.fr
*  La godinette, une recette qui fait mouche !, Gouel ar godinette e La Varenne, ur gumun war an harzoù etre departamantoù Maine-ha-Liger ha Liger-Atlantel, 

## Daveoù
Sauer 38H

Ar **Sauer & Sohn Modell 1938**, anvet **Sauer 38H** peurliesañ, pe **Sauer H**, zo ur bistolenn damaotomatek daou-ober bet ijinet gant Heinz Zehner ha produet gant Sauer & Sohn eus 1938 betek 1945. Klask a rae an embregerezh alaman keveziñ ouzh pistolennoù all evel ar Walther PP.

Mont a ra en-dro gant ur sistem tennata dre argil. 8 kartouchenn a c'haller lakaat en he c'harger. Kambret e oa ar braz eus ar skouerennoù e .32 ACP, met reoù e .22 Long Rifle, .380 ACP hag e .25 ACP a gaver ivez. He morzhol zo kuzhet. Savet e oa an arm gant ul loc'henn dizarmiñ, ar pezh a oa nevez er bloavezhioù 1930. Ar sistem-mañ a vez kavet war kalz pistolennoù a-vremañ.

Tro  zo bet produet en holl. En o zouez, un  bennak e .32 ACP a voe graet evit ofiserien ar Wehrmacht. Ar rummad kentañ anezhe a oa ul loc'henn surded warne, hag ur mil bennak a voe produet hepken. Tennet e voe al loc'henn-se war diwar skouerennoù an eil rummad. E 1942 e voe goulennet ouzh Sauer & Sohn kreskiñ talm produiñ an arm : izelaat a reas o c'halite tamm-ha-tamm. Ar skouerennoù diwezhañ, bet graet e 1945 just a-raok donedigezh ar gevredidi e Suhl, zo peuraozet fall ha mesket o niveroù-serienn. Un nebeud kantadoù a voe savet goude ar brezel, dindan beli Soviediz, diwar pezhioù bet graet a-raok miz Ebrel 1945 dija.

## Implijerien
E-mesk an implijerien vrudetañ eus ar Sauer 38H emañ an torfedour brezel Sepp Dietrich, bet e penn ar 1 rannarme SS Leibstandarte.

## Levrlennadur
*  CATE Jim, VAN GIJN Nico, *Automatic Pistols of J.P. Sauer & Sohn: A Historical Study*, Walsworth Publishing Company, 1996, 406 p.

## Daveennoù
Salidou

Ar **Salidou** (pe **dienn salidou**) a zo  toaz karamel gant amann sall da ledañ, krouet e gourenez Kiberen.

Implijet e vez evit gwarnisañ ar c'hrampouezh, pe evit bezañ debret gant dienn-skorn.

Prenañ a c'haller ar produ-se e kalz gourmarc'hadoù e Breizh. Produet e vez er Mor-Bihan gant embregerezhioù krouet, evit al lodenn vrasañ anezho, e-kreiz ar bloavezhioù 1950, pa voe ijinet ar salidou gant pastezerien eus Kiberen.

## Daveoù

## Levrlennadur
* Isabelle Guerre, *Caramel au beurre salé Le Salidou. Les 30 recettes cultes*, Marabout, 2013, 64 p.
Beretta AR70/90

Ar **Beretta AR70/90** zo ur fuzuilh-arsailh oberataet dre gaz ha kambret gant kartouchennoù 5,56 × 45 mm NATO, ha bez eo ar fuzuilh standart en nerzhioù lu italian. An arm a zo bet savet evit ma vije tu da ouzhpennañ ur banner greunadennoù fuzuilh, hag ur bizerez greunadenn. An heuliad AR a gaver meur a adstumm anezhañ evel an AR70/90, gant ul lamm-fuzuilh hebleg doare neud metalek, da vezañ dafaret d'an harzlammerien.
## Istor
### Beretta AR70

E 1963, SIG ha Beretta o doa kroget ur c'henlabour evit diorroiñ ar SIG SG 530. E 1968, Beretta en doa paouezet gant ar c'henlabour gant SIG, memes ma oa kendalc'het al labour gant an embregerezh suis war an SG 530. Beretta a oa kendalc'het eus e du da labourat war ur stumm dezhañ eus an SG 530, en ur implijout an titouroù ha taolioù-arnod a oa bet war steuñv an SG 530. An disoc'h e oa bet ar Beretta AR70, hag en doa tres an SG 530 eus an diavaez, met a oa disheñvel er mekanikerezh tennañ ha bizañ.

An AR-70 a oa kroget da vezañ implijet e 1972. Goude arnodoù evit gwelet spletoù ar fuzuilh e oa bet degemeret er servij gant meur a skourr eus nerzhioù polis ha lu Italia. E-touez ar re-se e oa ar COMSUBIN, ar batailhon San Marco eus Morlu Italia, an NOCS eus ar polis Stad, ha bez e oa bet dafaret ivez d'an nerzhioù aerlu italian, da soudarded ar VAM (Vigilanza Aeronautica Militare). Ezporzhiet e oa bet an arm da luioù estren evel re Jordania, Malaysia ha re all.

Da gentañ e oa anv-kod ar fuzuilh **AR-70**, met goude-se e oa bet kemmet en **AR-70/223** evit ma vije anat an diforc'h gant ar stumm nevez krouet AR70/90. An AR-70/223 a oa bet savet gant tri stumm : an AR-70/223 fuzuilh-arsailh standart, ar garabinenn SC-70 hag a oa an 223 gant kemmoù war al lamm-fuzuilh, hag ur stumm fuzuilh ispisial anvet SCS-70/223 gant ul lamm-fuzuilh hag a c'helle bezañ pleget ha tennet hag ur beg fuzuilh bihanoc'h. Ur stumm arm skañv harpañ a oa bet savet hag anvet 70/223, gant ur c'harger boest hag ur stumm kemmañ buan ar c'hanol. Ne oa ket bet degemeret mat-tre nag implijet kalz ar stumm-se.
## Implijerien

* – 5000 fuzuilh profet da nerzhioù lu Albania gant Italia.
*: Implijet gant ar polis
*: implijet gant an nerzhioù polis
*: Prenet 1000 fuzuilh e 2006. Implijet gant polis Honduras.
*: Tirlu dafaret gant 105 000 AR70/90 ha SC70/90, gant 15 000 SCP70 er servij ivez, an armoù a zo ivez er servij gant ar morlu, aerlu, Carabinieri, Guardia di Finanza ha Polizia di Stato. Ar fuzuilhoù a vo tennet eus ar servij evit lakaat reoù ARX-160 en o lec'h.
* : SC70/223 eo karabinenn standart an nerzhioù ispisial abaoe ar bloavezhioù 1980.
*
*
*
*: un nebeud fuzuilhoù zo bet dafaret da Ukraina met n'eo ket ofisiel . 
*
*
*
*

## Notennoù ha daveennoù
Squad automatic weapon

**Squad automatic weapon** (berraet en **SAW**, brezhoneg: arm emgefreek ur bagad), brudet ivez evel **section automatic weapon** pe **light support weapon** (berraet en **LSW**), a vez graet eus un arm aotomatek hezoug evit un den hag a zo ezel eus un unvez troadegiezh. Ar pal a zo kaout un harp-tan eeun prim. An armoù gant ar roll-se a c'hall bezañ ur vindrailherez skañv, pe fuzuilhoù kemmet o diuzer tennañ ha gant ur c'hanol, trebez ha bandennoù pe kargerioù.

Ar Squad automatic weapons a implij ar memes kartouchennoù  hag ar fuzuilhoù-arsailh pe fuzuilhoù-emgann hag a vez douget gant izili all an unvez stourm (daoust ma'z eus ivez stummoù gant bolodoù ponneroc'h).
## Notennoù ha daveennoù
RPK-74

An **RPK-74** (rusianeg: РПК-74) zo ur stumm kemmet eus ar vindrailherez skañv soviedel RPK met a zo kambret gant kartouchennoù 5,45 × 39 mm M74.

## Notennoù ha daveennoù
Pablo Zarnicki

**Pablo Zarnicki** a zo bet ganet d'an 12 a viz Du 1972 e Buenos Aires (Arc'hantina).
Ur c'hoarier echedoù arc'hantinat eo.
Mestr Meur (GM) eo abaoe 1994, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1990.
Meurzh 2026: 2 508 eo e renk Elo *Standard*, 2 443 e renk Elo *Fonnapl* ha 2 447 e renk Elo *Luc'hedenn*,2 634 eo e renk Elo *Standard* uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2018.
## Kevezadegoù
### Kevezadegoù dre skipailh
### [[Olimpiadoù echedoù]]
C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Arc'hantina.

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
* E fichenn FIDE
* 177 partienn e Chess Games
Krakilin

Ar **c'hrakilin** zo kouignoù aozet dre skaotadur. Un meuz hengounel eus Sant-Maloù ha traoñienn ar Renk eo, hag a sav d'ar Grennamzer. N'eus na holen na sukr e-barzh, gant ar rekipe hengounel bepred. Ur stumm dibar zo dezho, stumm ur skudell. An anv a zeufe eus an nederlandeg « crakelinc » hag a ra dave d'ur wispidenn sec'h hag a strak dindan an dent.

Degaset e veze ar c'hrakilin e-bourzh o bag gant pesketaerien an Douar-Nevez gwechall peogwir e oant aes da virout pell e strad ar vag, e lienennoù lin.

Eeun eo an aozennoù : dour, bleud ha vioù. Ouzhpennañ a c'haller gwezherioù goellañ, holen, amann pe sukr. Splujet e vez an toaz en dour berv a-raok bezañ poazhet er forn.

Ar skaotañ a laka tarzhañ ar greun ampez a zo er gluten, ar pezh a lak ar c'hrakilin da goazhañ aesoc'h.

Gallout a ra ar c'hrakilin bezañ debret da lein, d'an digor-kalon pe da verenn-vihan.

Emañ ar c'hrakilin e-barzh Renabl broadel ar glad sevenadurel dizanvezel e Frañs abaoe mie Even 2024, diwar atiz ar pemp produer a zo c'hoazh e Bro-Sant-Maloù.


Craquelin de Saint-Malo.jpg
Bretonakrakeno.jpg


## Pennadoù nes
* ar bretzel, ur gouign alaman, unan all eus familh ar c'houignoù skaotet
* keginerezh Breizh

## Daveoù
Kir

Ar **c'hir** a zo ur c'hoktel ofisiel eus an IBA (*International Bartenders Association* pe Kevredigezh Etrebroadel an Davarnerien) hag un digor-kalon eus Bourgogn ijinet e deroù an XX kantved. Graet e vez ent-klasel gant likor kastrilhez-du ha gwin gwenn "Bourgogne aligoté". Anvet e voe diwar anv ar chaloni Félix Kir (kannad-maer Dijon etre 1945 ha 1968). Astennet eo bet ster ar ger er bed da galz digoroù-kalon graet gant gwin pe diedoù alkoolek all ha likor kastrilhez-du pe likoroù ha sirosoù all.

Krouet e vefe bet ar c'hir gant ur servijer eus ur c'hafedi eus Dijon e 1904, met ne voe anvet "kir" nemet e 1951, en enor d'ar maer.

Doareoù all da aozañ ur banne kir a zo bet ijinet. E Bourgogn eo anavezet ar "communard", kir gant gwin ruz e-lec'h gwin gwenn.

Brudet eo ar c'hir real graet gant champagn, anvet « Téméraire » e Dijon ha « kir Grand Ducal » e Dugelezh Veur Luksembourg.

An "double K" a zo ur c'hoktel ijinet e 1960 da-geñver an emgav etre ar chaloni Kir ha Nikita Khrouchtchev (ha ne c'hoarvezas ket a-benn ar fin) : likor kastrilhez-du (2 cl), bourgogn aligoté (4 cl) ha vodka (4 cl).

E Breizh eo bet ijinet "kir Breizh" (gant chistr), kir Gwaled (gant muskadig) e Gwinieg Naoned, hag ar c'hir keltiek (gant muskadig ha chouchenn).

Meur a zoare all zo, hervez al likor frouezh : 
* kir mouar : gwin gwenn gant likor mouar gouez
* kir pechez
* kir kerez
* kir sivi
* kir flamboez
* kir lus
* kir Loren : gant likor mirabel...

## Pennadoù kar
* gwinieg Bourgogn
* keginerezh Bro-C'hall
Timbroù Bouchir

Bouchir (pe Bushehr)  zo ur gêr eus mervent Iran, porzh pennañ ha kêr-benn Proviñs Bushehr.

Ur vazenn eus morlu Breizh-Veur e voe Bushehr e dibenn an , ha dont a reas da vezañ ur porzh kenwerzh a bouez en . Aloubet e oa bet ur wech kentañ gant ar Rouantelezh-Unanet e 1856 pa oa bet kroget ur brezel etre ar vro-se ha Persia (1856-1857). 

Aloubet e voe c’hoazh e deroù ar Brezel-bed kentañ (e miz Eost 1915) da-heul an emsavadeg enep-saoz kaset da benn gant Rais-Ali Delvari.
Padout a reas an aloubadeg eus an 8 a viz Eost betek ar 16 a viz Here 1915, ma echuas gant un emglev gant gouarnamant Persia. Embannet e voe gant ar Saozon daou rummad timbroù persian dreistmoullet gant an enskrivadur **BUSHIRE Under British Occupation**. 

Rouez kenañ eo an timbroù-mañ, lod a vez marc’hataet miliadoù a zollaroù.

## Pennad kar
*Timbroù Iran
Parlementin Roazhon

Ar **parlementin** a zo ur gouign krouet e Roazhon e 1999 ha graet gant alamandez, avaloù ha chistr.

## Istor
Krouet e voe ar parlementin gant un nebeud pastezerien eus Roazhon bodet e kevread departamantel pastezerien an Il-ha-Gwilen. Rekipe Laurent Le Daniel a voe miret. Divizet e voe gant o c'hrouerien envel anezhañ Parlementin abalamour d'e stumm kensturdalek hag a gas soñj eus hini Parlamant Breizh, hag evit gas soñj eus an tailh savet war ar "podoù chistr" evit arc'hantaouiñ savidigezh ar Parlamant en XVIII kantved.

Soutenet e oa bet ar grouidigezh-se gant kêr Roazhon ha Kambr Yaouank an Ekonomiezh e Roazhon. "Badezet" e voe ar parlementin e saloñsoù an ti-kêr gant Edmond Hervé d'an 29 a viz Genver 2000.

## Rekipe

Graet eo ar gouign gant ur wispidenn vouedek dre alamandez, ur c'hoñfizadur avaloù eus ar ouenn Renetez Arvorig dre chistr, tommet e-pad meur a eurvezh evit bezañ koazhet, ha koefet gant un deolenn nougadin war ar gorre.

## Daveoù
Bazardüzü

**Menez Bazardüzü** (azeri: *Bazardüzü Dağı*; rusianeg: Базардюзю, *Bazardiouziou*) a zo ur menez eus ar C'haokaz Bras etre Rusia (Dagestan) hag Azerbaidjan. 4 466 m uhelder zo dezhañ ha beg uhelañ Azerbaidjan eo. E-kichen emañ ivez poent kreisteisañ Rusia.

## Anv
Bazardüzü a dalvez kement ha «takad marc'had» en azeri, rak e-pad an Henamzer hag ar Grennamzer e veze bep bloaz e traoñienn Chahnabad, lec'hiet er reter d'ar pikern-se, foarioù bras a vode kenwerzhourien ha prenerien eus pobloù ar C'haokaz, hag ivez Jorjiz, Armenianed, Azeriz, Arabed, Yuzevien, Persed hag Indianed. 

## Pignidigezh
G. P. Baker ha G. Yeld e voe ar re gentañ o pignat gant ar menez e 1890, pa voe tapet ar c'hentañ pignadenn. Sellet a reer ouzh an hañv evel ar prantad gwellañ evit pignat gant ar gern. Daou hent zo da vont betek ar menez : an eil dre ar biz hag egile dre ar mervent. Er biz e c'hall ar pignadenn kregiñ adalek kêriadennoù Khynalyg ha Laza. Mont a reer dre ar mervent eus kêr-benn rannvro Gabala. Plaenenn ar stêr Yatukhdere eo lec'h loc'hañ ar bignadenn war-du al lein, 2 800 metr uhelder dezhañ. 

## Notennoù
Maeziennoù Flegrean

Ar **maezioù Flegrean** (italianeg : *Campi Flegrei*) a zo un takad volkanek lec'hiet e Pleg-mor Pozzuoli, e proviñs Napoli (Italia). Unan eus ar rannvroioù gant an menezioù-tan oberiantañ er bed eo.

## Anv
Dont a ra anv an takad-se eus an henc'hresianeg Φλεγραῖα πεδία *Flegraía pedía*, diwar φλεγραῖος *flegraíos*, « loskus »‚ ha talvezout a ra kement ha « maezioù loskus ».

Anv latin ar rannvro e oa *Phlegraei campi*. D'ar mare-se ne zeue ket an anv eus ar menezioù-tan met kentoc'h eus ar mammennoù tomm a veze implijet gant ar Romaned.

## Douaroniezh
Emañ an takad-se e gwalarn bae Napoli, e Campania. Emañ 9 c'hilometr hepken er c'hornôg da gêr.  a dud zo o vevañ er rannved volkanek-se, hag 1,5 milion zo tost o vevañ.

Ur galdeira eo, stummet e-kerzh div zidarzhadenn veur,  bloaz ha  bloaz zo. Dibar eo an takad-se dre ma'z eus kalz kornoù ha krateriou menezioù-tan, ha dre ma'z eus anadennoù termek, evel ar mammennoù tomm. 

## Douarouriezh
Diwar stummadur ar galdeira-se e voe tostaet ar plakennoù tektonikell europat hag afrikan. 

 bloaz zo, didarzhadenn ur menez-tan en takad-se a zegasas ur goañv tanveneziek en Europa ar Reter hag en Azia ar Mervent, ar pezh a c'hallas lakaat den Neanderthal da vont da get.

An didarzhadenn volkanek diwezhañ e 1538 a lazhas 24 den.

Unan eus rannvroioù seismekañ Europa eo ivez.
Timbrawouriezh

An **dimbrawouriezh** (pe an dimbrouriezh) eo studi an timbroù-post hag istor ar postoù. Un dudi eo a gas ivez an dud da zastum ha da briziañ an timbroù, da renkañ anezho e-barzh albomoù a-ratozh.

Un dastumad timbroù a c’hell bezañ diazezet war timbroù bet embannet gant ur vro pe ur rannvro eus ar bed hepken, ur prantad-amzer, met timbrawourien zo a gav mat ivez dibab un tem (al loened, an istor, ar savadurioù, ar c’hirri-nij, an egor…) ha derc’hel gante skeudennoù a denn d’an danvez-se hepken.

Diskouezadegoù, mirdioù, ha kevredigezhioù dastumerien a zo er bed a-bezh gouestlet d'ar filateliezh.

Ar ger **filateliezh** a gaver ivez, tost d'ar galleg “Philatelie” bet ijinet e 1864 gant ar Gall George Herpin, da lavaret eo un nebeud bloavezhioù goude ganedigezh an timbroù-post. Ken displijet e oa gant ar gerioù *Timbromania* ha *Timbrologie* a veze graet gante d’ar c’houlz-se ma kavas gwelloc’h sevel ur ger nevez diwar ar gregaj φιλ(ο)- phil(o)-, a dalvez kement ha "dedenn pe karantez ouzh un dra bennak", ha ἀτέλεια (ateleia), a dalvez "frank a wirioù".
 
Berzh a reas an nevezc’her : philately e saozneg, Philatelie en alamaneg, filatelie en izelvroeg, filatelia en italianeg, e spagnoleg, e portugaleg hag en euskareg, filatèlia e katalaneg…