Robert d'Arbrissel

**Robert d’Arbrissel** (1045? 1047-1116? 1117?), pe **Roperzh Ervrezhell** hervez ur brezhonekadur, a oa ur manac'h breizhat, ganet en Arbrissel, tost da Gwerc'h-Breizh, e Bro-Roazhon, ha d'an harzoù gant Anjev. Mervel a reas e prioldi Orsan, e Bro-C'hall (Cher).

Gantañ e voe savet Abati Fontevraud ha manati La Roe (e Mayenne hiziv), e 1101. Eno e veze degemeret gwazed ha maouezed e kouentoù disheñvel, ha renet e veze abaoe ar penn-kentañ gant un abadez, hervez reolennoù an diazezour.
Bec'h en doe gant an eskibien abalamour d'e vennozhioù war buhez ar venec'h, lec'h ar merc'hed er gevredigezh kristen, difenn ar beorien.

## E vuhez
Mab e oa d'ur beleg anvet Damalioch. Seblantout a ra an anv bout brezhon, ha moarvat e oant pell a vezañ stank er c'hornad-se eus Breizh.
N'ouzer ket pedavare e voe beleget, met person Arbrissel e vije bet war-lerc'h e dad, ha gwreg en doa eveltañ: n'eo nemet adalek sened-iliz Latran e 1123e voe berzet d'ar veleien dimeziñ pe kaout serc'h.

Perzh a gemeras e dilenn direizh Jelvestr Gwerc'h evel eskob Roazhon en 1076, dieskobet en 1078, ha neuze ez eas kuit da Bariz. Eno e heulias kentelioù doueoniezh, marteze re Anselm Laon. Doktoret e voe, ha mont a reas a-du gant ar c'hempennoù kinniget gant ar pab Gregor VII.

## Arc'hveleg e Bro-Roazhon
Adlakaet e voe Jelvestr Gwerc'h war ar gador-eskob en 1089, ha galvet e voe Robert gantañ d'e skoazellañ da glask gwellaat buhezegezh ar veleien. Anvet e voe da arc'hveleg ha da ofisial. Stourm a reas ouzh ar simoniezh, ar falldimezioù, ar wallvuhezegezh, hag ouzh gwall dechoù all ar veleien e-pad pevar bloaz. 
Met pa varvas an eskob Jelvestr en 1093, e voe cheñchet penn d'ar vazh. Marbod, an eskob nevez, un Anjevad anezhañ, ne oa ket troet kement gant ar c'hempenn, ha droug ouzh Robert a oa er veleien bet kondaonet gantañ. Neuze ez eas kuit Robert da Anje da gelenn an doueoniezh, hag eno e krogas gant e oberoù a bened. Eno ivez e skoulmas darempredoù a vignoniezh gant Jafrez Vendôme, abad Vendôme, hag a brizie e zeskadurezh hag e vennozhioù relijiel.
 
E 1095 e oa penedour e koadeg Craon, er mervent da Laval, gant Bernard, a savas Congregation of Tiron, Vitalis, diazezer abati Savigny hag anvet da sant goude e varv, ha re all. Brud a dapas gant e zeoliezh, e helavarded, hag e bersonelezh, a sachas tud a bep oad hag a bep renk davetañ. Ouzh ar beoreien e komze hag eus e ziskibien e rae *peorien ar C'hrist*: e vennad e oa bezañ en noazh da heuliaén krist en e noazh war ar groaz*. E 1096 e savas evito [[manati La Roé]] ma voe an abad kentañ. Er bloavezh-se en-eeun e voe pedet da Anje gant ar pab [[Urban II]], a oa oc'h ober tro Bro-C'hall da vrudañ ar groaziadeg, hag anvet gantañ da *brezeger (seminiverbius, cf. Acts 17, 18) second only to himself with orders to travel everywhere in the performance of this duty" (*Vita Baldrici*). 
N'eo ket splann ez eas Robert gant Urban da brezeg ar groaziadeg rak betek-hen ne gomze nemet eus dilezel madoù ar bed ha bevañ er baourentez.

## Gisti
Hervez ar vojenn diwar e benn e oa gisti troet ouzh ar relijion gantañ, ha kement a zihelloù zo diwar-benn an afer ma n'haller ket disteurel ar fed-se. 
Baldric of Dol a skrivas e oa meretrices e-touez e ziskibien, ha hennezh zo ur ger latin eus an amzer evit ober anv eus gisti, pe da vihanañ maouezed a vuhez skañv. Kadarnaet eo kement-se gant ur skrid diskoachet e manati Vaux-de-Cernay. Er skrid-se emañ Robert o weladenniñ ur fouzhlec'h e Rouen hag e komz eus pec'hed eno ; hag int d'e heul davet ar c'hoadoù. 
Marteze n'eo ket gwirionez penn-da-benn a zo en danevell, met gallout a reer krediñ e oa gisti e-touez e heulierien. Unan eus an tiez en abati Fontevrault a oa dediet da Mari Madalen.

Robert a gendalc'has gant e veajoù dre Anjev ha tro-war-dro betek fin e vuhez met n'ouzer ket hiroc'h. Kondaonet e voee oberoù avat gant an abad Geoffrey of Vendôme ha gant Marbod, eskob Roazhon, dre ma rae *syneisaktism*, ur binijenn a oa klask kastizañ e gorf dre stoum ouzh an temptadur da gousket gant maouezed. 

## Notennoù ha daveennoù


## Levrlennadur
* Venarde, Bruce L., ed. and trans.(2003) *Robert of Arbrissel: a Medieval Religious Life.* Washington, D. C.: Catholic University of America Press
* Dalarun, Jacques. (2006) *Robert of Arbrissel: Sex, Sin, and Salvation in the Middle Ages.* Translated by B. L. Venarde. Washington, D. C.: Catholic University of America Press