Kantrevoù Kerne-Veur

**Kantrevoù Kernev-Veur** (kerneveureg : *Keverangow Kernow*) a oa pastelloù-bro, anvet *[[Hundred (pastell-vro)|hundreds]]* e saozneg, hag a yae da sevel tiriad Kernev-Veur adalek war-dro 925 betek 1894, pa voe aozet distrigoù lec'hel.

Lod anvioù kantrevoù a echue gant al lostger *[[Shire (pastell-vro)|-shire]]* evel *Pydarshire*, *East Wivelshire*, *West Wivelshire* ha *Powdershire* hag a zo testeniekaet abaoe ar bloavezhioù 1184–87.
Kenster gant ar saozneg *hundred* hag ar c'hembraeg *cantref* eo ar ger kerneveurek *keverang*. Al liester *keverangow* a gaver en anvioù-lec'hioù evel "Meankeverango" («&nbsp;Maen ar c'hantrevoù&nbsp;») e 1580, "Assa Govranckowe" (1580) ha "Kyver Ankou" (*c.* 1720). An unander a gaver e "Buscaverran", er su da Egloskrewen. Ar c'hantrev anvet *Trigordh* zo meneget er  dindan an anv latin *Pagus Tricurius*, "Bro an Tri Lu" ha *Triconcire* war-dro ar bloaz 881..

## Istor
War a greder e voe rannet Rouantelezh Wessex e kantrevoù etre ar bloavezhioù 924 ha 939, da vare ren ar roue Æthelstan ; e dornskrid ar *Geld Inquest* (1083) ne gaver nemet seizh kantrev e Kernev-Veur, hag an holl anezho anvet diwar manerioù : *An Lysardh, Godhyan, Nanssans, Strasnedh, Tibesteu, Fawton* ha *Rillaton* (a zo *Penwyth, Keryer, [[Pedera]], [[Pow Ereder]], [[Trigordh]], West Wivel* hag *East Wivel*). Da vare an Domesday Book (1086), urzh diabarzh ar manerioù kerneveurat e *Liber Exoniensis* Exeter zo diazezet peurliesañ war ar c'hantrevoù m'emaint, petra bennak ma ne gaver meneg ebet eus anvioù an *hundreds*.

Dugelezh Kernev-Veur a oa perc'hennez war Kantrevoù Kernev-Veur, evel m'emañ hiziv c'hoazh, war-bouez Penwith hag a oa e dalc'h an tiegezh Arundell abaoe kreiz an  ; e 1813 e werzhas ar re Arundell o aotrouniezh d'an tiegezh Hawkins hag he gwerzhas d'o zro d'an tiegezh Paynter e 1832.
Kalz gwirioù a oa stag ouzh aotrouniezh Penwyth, en o zouez ar gwir da varn nostanted, torfedourien ha laeron, da c'hoprañ ur bac'her, da zastum feurmoù digant aotrouien ar manerioù pennañ, ha da azgoulenn ar brientoù roueel stag ouzh ar stêrioù, ar perzhier, ar mengleuzioù aour hag arc'hant, ouzh kement peñse, dishêradur, *deodandum*, teñzor kavet, emzivad, loen kantreer, perc'henadennoù kenkizet dre lezenn ha kement a c'hoarveze e diabarzh ar c'hantrev.

### Orin anvioù ar c'hantrevoù
Luziet eo orin anvioù ar c'hantrevoù kerneveurat.
*"Penwyth" zo Pen an Wlas hep mar ebet, p'en e gaver en *[[Kronik angl-ha-saoz|Anglo-Saxon Chronicle]] e-tal ar bloaz [[997]].
*"Keryer" a vije *Ker hyr* "Kêr hir", ur c'hreñvlec'h anvet [https://web.archive.org/web/20210125211553/https://www.historic-cornwall.org.uk/a2m/iron_age/hillfort/castle_pencaire/castle_pencaire.htm Castle Pencaire] hiziv.
*"[[Lysnowyth]]" zo "Lez nevez" aotrou ar maner.
*"Pow Ereder" a vije "Paou Ereder", anv an aotrou.
*"Pedera" zo diasur ; eus 'peder-* marteze, da lavarout eo an niver 4 benel.
*"Stradneth" a oa ur maner pouezus da vare an *Domesday Book* ; e 880 e oa meneget evel "Strætneat" e testamant Ælfrēd, roue Wessex ; emeur c'hoazh o klask orin an anv.
*"Trigordh" zo bet displeget amañ dija.
*"East Wivelshire" ha "West Wivelshire" zo bet kollet o anvioù kerneveurek ; *Wivel* a c'hellje bezañ anv un aotrou galloudus.

### Kantrevoù 1841
Setu amañ an dek kantrev a oa e 1841, a-raok an adaozadur eta, eus ar Su d'an Norzh : Syllan, Penwyth, Keryer, Pedera, Pow Ereder, Trigorth, Fawy, Lysnowyth, Ryslegh ha Stradneth.

## Levrlennadur
* Waterhill, Craig & Everson, Michael : *A Concise Dictionary of Cornish Place-Names*, Evertype, 2009 
* Padel, O. J. : *Cornish Place-name Elements*, English Place-name Society, 1985 

## Notennoù