Go (lavar programmiñ)

**Go** zo ul lavar programmiñ savet gant ijinourien Google. Simpl eo, gant nebeud a c’herioù miret, ha lakaat a ra aes an implij eus *coroutines*, anvet *goroutines* e Go, isprogrammoù a c’hell labourat e memes tro ma’z eus meur a vikroprosesor, pe un hini liesgalon, en urzhiataer.

## War-dro Go

### Anv

Anv al lavar a zo **Go**. Pa ne c’heller ket ober gant ar ger **go** e vez implijet **golang** en e lec’h.

### Istor

Kroget o deus Robert Griesemer, Rob Pike ha Ken Thompson krouiñ Go e miz Gwengolo 2007, ha deuet eo Ian Taylor ha Russ Cox da labourat ganto e 2008. Roet eo bet da c’houzout d’an holl e miz Du 2009. O fal a oa sevel ul lavar programmiñ nevez, simploc’h evit ar re a oa implijet peurliesañ er mare-se (C, C++, Java…), hag e vije aes ganti ober gant mikroprosesorioù liesgalon.

Degaset e vez div zoare Go pep bloaz, unan e miz C’hwevrer hag unan e miz Eost abaoe Go 1.5. Abaoe Go 1 e rank pep doare bezañ kendere war-grec’h.

### Gopher

Arouez Go eo ur razh-godell (*gopher* e saozneg) treset gant Renée French. Graet e vez implijerien Go *gophers* ivez.

## Al lavar

### Anvioù disklaeriet

Gallout a reer reiñ anvioù da bep tra gant arouezioù Unicode, da lavarout eo, implijout lizherennoù evel **ñ** pe **ù** e anvioù ar variantennoù.

### Memor

Kempennet e vez ar memor gant ur skuber-dilerc’hoù, un isprogram a glask pep tamm memor a zo bet merket evel implijet met n’eo ket ken. Neuze, n’eo ket ar programmer a rank diverkañ an tammoù memor pa n’eus ket ezhomm anezho ken, pezh a gemer kalz amzer d’ar brogrammerien hag a zo kaoz kalz fazioù e programmoù skrivet e lavarioù ha na reont ket gant ur skuber-dilerc'hoù.

### Tiperezh

Strizh eo reolennoù tipañ Go. Rankout a ra pep variantenn bezañ disklêriet gant e zip, ha ne vez ket treuztipet ar variantennoù nemet pa vez goulennet gant ar programmer. Daoust m’eo Go ul lavar programmiñ reteret objed, n’eus klasoù ebet, e kontrol da lavarioù evel C++ pe Java, met gallout a reer stagañ metodoù ouzh pep tip. Gallout a reer krouiñ etrefasioù, met ne zisklêrier ket o implij (n’eus ger miret par da **implements** ebet).

### Dastumadoù ha for range

Tipoù ispicial zo e Go evit ober gant dastumadoù: tailhennoù (*slices*) ha tablennoù asosiativel (*maps*). Un dailhenn eo un daolenn a c’hell kreskiñ hep harz nemet memor an urzhiataer, e kontrol d’an taolennoù e kaver e meur a lavar programmiñ all. Taolennoù normal zo e Go ivez, da vezañ implijet pa ouzer pet roadenn a vo enni.

Gant an daou seurt a dip-mañ e c’heller implijout an tro **for range** evit ober un dra bennak gant pep roadenn.

Da skouer, setu penaos krouiñ an dailhenn, lakaat an niverennoù etre 3 ha 6 enni, ha diskwel pep niverenn (gwelout er poull-traezh).


```go
var niverennoù []int
for niverenn := 3; niverenn < 7; niverenn++ {
	niverennoù = append(niverennoù, niverenn)
}
for i, n := range niverennoù {
	fmt.Printf("%d: %d\n", i, n)
}
```


### Goroutines

*Goroutines* zo isprogrammoù a c’hell labourat e memes tro. Par int da neudelloù gwer, da lavarout eo, prosesusoù skañv krouet gant sikour ar reizhiad korvoiñ ha meret gant levraoueg peurgas Go. Lañset e vez ur goroutine evel ma c’halver ur fonksion, nemet gant ar ger miret **go** en a-raok.

### Kanolioù

Gant *kanolioù* e c’haser roadennoù a c’hell bezañ resevet gant prosesusoù all. Neuze e c’hell meur a c’horoutine treuzkas kannadoù kenetrezo en un doare aesoc’h evit an doareoù kavet el lodenn vrasañ eus al lavarioù programmiñ all.

### Dematañ e Go

Sed amañ ur program a lavar demat d’an holl e Go (gwelout anezhañ er poull-traezh):


```go
package main

import (
	"fmt"
)

func main() {
	fmt.Println("Demat d’an holl!")
}
```


## Binvioù

### Kompiler

Abaoe doare 1.5 eo kompiler ofisiel Go skrivet e Go. Kompilerioù all zo: gccgo, diazezet war GCC; gollmv, diazezet war LLVM; TinyGo, evit ar sistemoù emframmet.

Strizh-kenañ eo kompiler Go. Da skouer, disklêriañ ur variantenn hep implijout anezhi zo ur fazi a lak ar c’hompiler da nac’hañ kompilañ ar program. A-ratozh-kaer eo evit klask lakaat diaesoc’h ober fazioù e programmoù Go.

Gallout a ra ar c’hompiler ofisiel produiñ restroù binarel da beurgas evit meur a reizhiad korvoiñ: Linux, Windows, Darwin (kraoñell Mac OS X), FreeBSD ha reizhiadoù Unix all.

Unan eus palioù kentañ krouerien Go a oa sevel ur c’hompiler buan. Er mare-se e oa savet al lodenn vrasañ eus meziantoù Google e C++, met re hir e pade kompilañ ar mammennoù.

### Lodennoù

Abaoe Go 1.11 e c’heller sevel tammoù kod, anvet *modules* (lodennoù), da vezañ implijet e programmoù all. Disklaeriet e vez doare pep lodenn er restr **go.mod**, a c’hell bezañ produet gant ar c’hompiler. Pa vez kompilet ur program e vez pellkarget al lodennoù diwar ar genrouedad ma ’z eus ezhomm.

### Furmader

Gant **gofmt** e c’heller feurmatañ ur restr Go, da lavarout eo, lakaat anezhi en ur stumm standard hep cheñch ster ar program. A-drugarez d’e reolennoù strizh, e kontrol d’al lodenn vrasañ eus ar lavarioù programmiñ all, n’eus ket da dabutal diwar-benn stumm ar c’hod.

### Testoù unanel

E touesk ar binvioù standard e kaver **go test**, a bourchas pep tra evit ober testoù unanel. Gallout a ra **go tost** peurgas an holl testoù ha diskouez ar feur goloadurezh. Tu zo ivez ober bankoù test evit muzuliañ barregezh an isprogrammoù.

### Teuliadur

Gallout a reer skrivañ notennoù ispisial e kod ar program, da vezañ tretet gant **godoc**. Produiñ a ra godoc pajennoù HTML a c’heller lenn en ur merdeer. Implijet eo, da skouer, evit skrivañ teuliadur levraoueg standard Go hag ar servijer godoc.org.

## Endroioù diorren evit Go

Daoust ma n’eus endro diorren ofisiel ebet, meur a hini a zo implijet gant kalz programmerien. Hervez sontadeg ar skipailh Go e implij al lodenn brasañ anezho **Visual Studio Code**, heuliet gant **Goland** (diazezet war **IntelliJ**), **Vim**, **Emacs**, **Sublime Text**, **Atom** ha **Visual Studio**.

## Meziantoù skrivet e Go

Meur a veziant savet gant tud Google a zo skrivet e Go, da skouer servijer pellkargañ dl.google.com. Kalz meziantoù all a zo skrivet e Go ivez, sed amañ un nebeud skouerioù:
* Docker
* Kubernetes
* Hugo

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
* Poull-traezh Go, e lec’h ma c’heller skrivañ programmoù war eeun en ur merdeer.

## Daveoù