open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toxa

**Toxa** pe **A Toxa** zo un anv-lec'h galizek.

*Ar río Toxa, adtêr d'ar río Deza
*Ar fervenza do Toxa, en Silleda
*An Enez Toxa, e kumun O Grove.
*An Enez Toxa Pequena (*Toxa vihan*), tostik dezhi.
* Toxa, e parrez Pontecesures (Pontecesures)
* Toxa, e parrez Bazar (Santa Comba)
* Toxa, e parrez Silleda (Silleda)
* Toxa, e parrez San Fiz de Quión (Touro)
* Toxa, e parrez Vimianzo (Vimianzo)
* Toxa, e parrez Muíño (Zas)
* Toxa, e parrez Zas (Zas)
Sant-Andrev

**Sant-Andrev** zo un anv-lec'h brezhonek.

## Gerdarzh
Diwar anv an abostol Andrev. 

## Lec'hioù
###### 
*Sant-Andrev-an-Dour, e Bro Sant-Maloù
*Sant-Andrev-an-Doureier, kumun eus ar Briver e Bro-Naoned
*Roz-Sant-Andrev, kumun gozh e Bro-Gwened, bremañ e Traoñ-an-Oud

###### 
*Sant-Andrev-Trizek-Hent, war Marzhioù Breizh

## Traoù all
* kroaz sant Andrev, ur groaz e doare un X

## Pennadoù kar
*Saint-André
*San Andrés
*St Andrews
Fontenay

**Fontenay** zo un anv-lec'h gallek hag un anv-tiegezh.

#### 
* Fontenay, en Eure 
* Fontenay, en Indre 
* Fontenay, e Manche ;
* Fontenay, e Saône-et-Loire ;
* Fontenay, e Seine-Maritime ; 
* Fontenay, e Vosges;
* Fontenai-les-Louvets, en Orne;
* Fontenai-sur-Orne, en Orne;
* Fontenay-aux-Roses, en Hauts-de-Seine ;
* Fontenay-de-Bossery, en Aube ;
* Fontenay-en-Parisis, e Val-d'Oise ;
* Fontenay-le-Comte, e Vendée ;
* Fontenay-le-Fleury, en Yvelines ;
* Fontenay-le-Marmion, e Calvados ;
* Fontenay-le-Pesnel, e Calvados;
* Fontenay-lès-Briis, en Essonne
* Fontenay-le-Vicomte, en Essonne
* Fontenay-Mauvoisin, en Yvelines;
* Fontenay-près-Chablis, en Yonne ;
* Fontenay-près-Vézelay, en Yonne ;
* Fontenay-Saint-Père, en Yvelines;
* Fontenay-sous-Bois, e Val-de-Marne;
* Fontenay-sous-Fouronnes, en Yonne ;
* Fontenay-sur-Conie, en Eure-et-Loir ;
* Fontenay-sur-Eure, en Eure-et-Loir ;
* Fontenay-sur-Loing, e Loiret;;
* Fontenay-sur-Mer, e Manche;
* Fontenay-sur-Vègre, e Sarthe;
* Fontenay-Torcy, en Oise;
* Fontenay-Trésigny, e Seine-et-Marne;
* Géfosse-Fontenay, e Calvados;
* Saint-Martin-de-Fontenay, e Calvados;
* Fontenay-le-Tesson, aotrouniezh kozh rannet etre Saint-Martin-de-Fontenay ha Saint-André-sur-Orne.
John Gerrard Keulemans

**John Gerrard Keulemans**, bet ganet **Johannes Gerardus Keulemans** d'an 8 a viz Mezheven 1842 e Rotterdam (Rouantelezh an Izelvroioù) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Meurzh 1912 en Ilford (Bro-Saoz), a oa ul livour hag ur skeudennaouer izelvroat.

Brudet-mat eo en abeg d'e vaendresadurioù war al laboused.

## Liamm diavaez
*  [Lec'hienn e saozneg o tiskouez e vuhezskrid hag e skeudennadurioù.](https://web.archive.org/web/20090719133701/http://mmslouis.googlepages.com/johngerrardkeulemans(1842--1912):illustr)
Diwar-benn Efedoù Noazus ar Butun

**Diwar-benn Efedoù Noazus ar Butun** (О вреде табака, 1886) zo ur pezhig-c'hoari en un arvest gant Anton Tchec'hov (1860-1904). Kempennet e voe gant an oberour e 1902, daou vloaz a-raok e varv. 

## An istor
Nioukhin, un hanter-kant vloaz dezhañ, a rank ober ur brezegenn, war c'houlenn e wreg, diwar-benn gwallefedoù ar butun. 

Eus butun ne gomz ket nemeur, eus e vuhez dindan lasoù e wreg e ra muioc'h. Abaoe tri bloaz ha tregont e rank plegañ dezhi, ha bremañ p'en deus un tamm frankiz e klemm diwar he fenn. Pan he gwel o tont e ra van d'echuiñ gant e gaoz hag e kuita ar sal. 

## Tud
* Ivan Ivanovitch Nioukhin, paotr an arc'hant en ur skol-lojañ, evit merc'hed, renet gant e wreg.

## Liamm diavaez
*Ar skrid saoznek : http://method.vtheatre.net/doc/tobacco.html
Kanton an Oriant-2

**Kanton an Oriant-2** a zo ur bastell-vro votiñ e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
### 
* Krouet eo bet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014.
## Kumunioù kanton an Oriant-2
* **[[An Oriant]]** (lodenn) ;
* Groe.
## Daveoù
Kanton Mourieg

**Kanton Mourieg** a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ bet krouet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
### 
* Krouet eo bet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014
## Kumunioù kanton Mourieg
* **[[Mourieg]]** ;
* Begnen ;
* Bilioù ;
* Bohal ;
* Buelion ;
* Gwezhennoù ;
* Karozh ;
* Lizioù ;
* Malastred ;
* Megerieg ;
* Plegadeg ;
* Pluveleg ;
* Rufieg ;
* Sant-Abran ;
* Sant-Aleustr ;
* Sant-Gwioñvarc'h ;
* Sant-Kongar ;
* Sant-Laorañs-Graeneg ;
* Sant-Marc'hell ;
* Sant-Nikolaz-ar-Roz ;
* Sant-Yann-Brevele ;
* Serent ;
* Traoñ-an-Oud (lodenn).
## Daveoù
Kanton Gwidel

**Kanton Gwidel** a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ, e departamant ar Mor-Bihan hag e rannvro Breizh. Ur bastell-vro votiñ hepmuiken eo deut da vout pa voe adkrouet e 2015.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar c'hanton e 1790. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn e distrig Henbont e departamant ar Mor-Bihan e oa. Teir c'humun a oa ennañ: Gwidel (pennlec'h), Kewenn ha Plañvour. . Dilamet e voe e 1801 ha lakaet kumunioù Gwidel ha Kewenn e kanton Pont-Skorf, kumun Plañvour a voe lakaet e kanton an Oriant-2.
### 
* Adkrouet eo bet gant dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014.
## Kumunioù kanton Gwidel
* **[[Gwidel]]** ;
* Bubri ;
* An Ignel ;
* Kalann ;
* Kistinid ;
* Kleger ;
* Lanvodan ;
* Ploue ;
* Pont-Skorf ;
* Yestael ;
* Zinzag-Lokrist.
## Daveoù
Ramiro Iañ Aragon

**Ramiro Iañ Aragon** (c. 1006/1007-1063), kont Jaca ha kentañ roue Aragon.

dimezet div wech:
*da Gilberga (Hermesenda) Roger de Bigorra (m. 1049)
*da Inés Akitania
Dugelezh Mantova

**Dugelezh Mantova** (*Ducato di Mantova*) a oa ur stad e Lombardia, en Italia, ha kêr Mantova e oa he c'hêr-benn.

E 1530 e oa bet krouet, gant an impalaer santel Karl V, evit markiz Mantova, Federico II Gonzaga ; betek 1797 e padas. 

E 1531 e voe prenet markizelezh Monferrato gant an tiegezh Gonzaga.

D'an 2 a viz Ebrel 1707 e voe kemeret gant an Aostrianed, ma tremenas eus daouarn an tiegezh Gonzaga da re an Tiegezh Habsburg, a zalc'he dija dugelezh Milano, stok outi.

## Duged Mantova
Dug Mantova a oa ivez markiz Monferrato (1536-1574) ha goude dug Monferrato (1574-1708).

### [[Tiegezh Gonzaga]]

### [[Gonzaga-Nevers]]

1708: gouarnamant an Habsbourged

1745: staget ouzh Dugelezh Milano
Kanton Gwened-2

**Kanton Gwened-2** ur bastell-vro votiñ eus Frañs.
## Istror
### 
* Krouet gant eo bet dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
## Kumunioù kanton Gwened-2
* **[[Gwened]]** (lodenn).
* Aradon ;
* An Arvor-Baden ;
* An Arzh ;
* Baden ;
* Ar Bonoù ;
* Enizenac'h ;
* Pleskob ;
* Plougouvelen ;
* Ploveren.
## Dilennidi

## Liamm diavaez
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan, 2007
## Daveoù
Dugelezh Sabbioneta

**Dugelezh Sabbioneta** a oa un dugelezh vihan en hanternoz Italia. Klotañ a ra gant kumun Sabbioneta hiriv ; krouet e voe e 1577 ha gouarnet neuze gant Vespasiano Gonzaga. 

Stok outi e oa :
*dugelezh Milano er c'hornôg, renet gant ar Spagnoled abaoe 1535 ; 
*dugelezh Parma e Piacenza er c'hreisteiz, en tu all d'ar Po, gouarnet gant an tiegezh Farnese ; 
*dugelezh Mantova er biz, renet gant an tiegezh Gonzaga.

## Istor
Pa varvas trede markiz Mantova, Ludovico III Gonzaga, e 1478, ez eas douar Sabbioneta gant e vab Gianfrancesco. E vab Ludovico a veras Sabbioneta betek e varv e 1540, ha hennezh en laoskas gant e niz Vespasiano, pa oa bet marvet e vab Luigi "Rodomonte" kent-se.

## Duged Sabbioneta (1577-1689)
Kanton Gwened-3

**Kanton Gwened-3** a zo anezhañ ur bastell-vro votiñ, e departamant ar Mor-Bihan e Breizh.
## Istor
### 
* Krouet gant eo bet dekred an 21 a viz C'hwevrer 2014.
## Kumunioù kanton Gwened-3
* **[[Gwened]]** (lodenn).
* Meukon ;
* Sant-Nolf ;
* Sant-Teve ;
* Sterwenn ;
* Trevlean .
## Dilennidi

## Liamm diavaez
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù ar Mor-Bihan, 2007
## Daveoù
Les Visiteurs du soir

***Les Visiteurs du soir*** (*Gweladennerien an abardaevezh* e brezhoneg) zo ur film gallek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Marcel Carné e 1942.

## Fichenn deknikel
* Doare : Moliac'h ha krennamzerel,
* Skoazellerien-sevener : Michelangelo Antonioni, Pierre Sabas ha Bruno Tireux,
* Senario ha divizoù : Pierre Laroche ha Jacques Prévert,
* Kevredadoù produiñ : Productions André Paulvé ha Scalera Film (Roma),
* Produour : André Paulvé,
* Renerien broduiñ : Émile Darbon, Georges Lampin ha Gabriel Lhomme,
* Kevredad dasparzhañ : DisCina,
* Rener ar skeudenniñ : Roger Hubert,
* Ijinour ar son : Jacques Lebreton,
* Aozerien ar sonerezh orin : Joseph Kosma ha Maurice Thiriet,
* Aozer ar c'hanaouennoù orin : Jacques Prévert,
* Kinklourien : Alexandre Trauner ha Georges Wakevitch,
* Dilhataer : Alexandre Trauner,
* Farderez : Paule Déan,
* Frammer : Henri Rust,
* Luc'hskeudenner leurenn : Léo Mirkine,
* Prantad filmañ : adalek ar 27 a viz Ebrel betek miz Gwengolo 1942,
* Lec'hioù filmañ : Franstudio (Saint-Maurice (Val-de-Marne)), Studios de la Victorine (Nisa, Alpoù-an-Arvor),
* Deiziad dont e-maez : 5 a viz Kerzu 1942 (),
* Padelezh : 120'.

## An danvez
E 1485, en ur vro faltazius. Euredet e vo Anne, merc'h an aotrou baron Hugues, da Renaud. E-pad ar banvez dalc'het er c'hastell da lidañ an darvoud da-zont e tegouezh Dominique ha Gilles, daou varzh-kaner, brav-kenañ o neuz, kaset di gant Paolig. Lorbet eo Anne gant Gilles ha c'hoarvezout a ra kemend-all gant Renaud digant Dominique. Piket kalon Hugues gant Dominique e lazh ar baron e zanvez mab-kaer o troc'hañ an akuilhetenn gantañ. Toullbac'het eo Gilles hag, evit e saveteiñ, e kinnig an diaoul da Anne dont da vezañ e vestrez. Louzet eo Paolig koulskoude ha treiñ a ra-eñ an daou amourouz e delwennoù maen d'en em zialañ. Ar pezh na viro ket ouzh ho kalonoù a dalmañ a-gevret ha da viken...

## Roll ar gomedianed
* Arletty : Dominique,
* Marie Déa : Anne,
* Jules Berry : an diaoul,
* Fernand Ledoux : an aotrou baron Hugues,
* Alain Cuny : Gilles,
* Marcel Herrand : an aotrou baron Renaud,
* Roger Blin : an diskouezer euzhviled,
* Jean d'Yd : ar furlukin,
* Gabriel Gabrio : ar bourev,
* Pierre Labry : an aotrou,
* Piéral : unan eus ar gorred,
* François Chaumette : ar floc'h,
* Janine Berry, Jean Carmet, Claudye Carter, Arsenio Freignac, Guy Henry, Robert Hébert, Robert Le Béal, Jean-Pierre Mocky, Marie-Thérèse Moissel, Marcel Mouloudji, Alain Resnais, Madeleine Rousset, Georges Sellier, Simone Signoret.

## Liammoù diavaez
* '''''Les Visiteurs du soir''''' war Internet Movie Database
* Tañvadenn orin ar film

## Notennoù ha daveennoù
Fernando Cerchio

**Fernando Francesco Cerchio**, bet ganet e Luserna San Giovanni (Piemonte, Rouantelezh Italia d'ar mare-se) d'ar 7 a viz Eost 1914 hag aet da Anaon e Mentana (Lazio, Italia) d'an 19 a viz Eost 1974, a oa ur filmaozer, frammer ha saver senario italian.
Savet e voe ur film gantañ — *[[La morte sull'alta collina]]* — dindan anv **Fred Ringold** ivez.

## E vuhez
Tad e oa da rener ar skeudenniñ Carlo Cerchio.

## E filmoù
### Evel filmaozer
#### [[1940]]-[[1949]]
* 1940 : *[[Ritorno al vittoriale]]* (teulfilm berr), *[[Carbonia]]*, *[[Comacchio]]* (teulfilmoù).
* 1941 : *[[La fontana di Trevi]]* (teulfilm berr).
* 1945 : *[[La buona fortuna]]*, *[[Aldo dice 26x1]]* (a-gevret gant Carlo Borghesio), *[[Porte chiuse]]* (a-gevret gant Carlo Borghesio).
* 1947 : *[[Ave Maria (film, 1947)|Ave Maria]]* (teulfilm).
* 1949 : *[[Cenerentola (film, 1949)|Cenerentola]]*, *[[La città di Stendhal]]* (teulfilm), *[[Concerto nel parco]]* (teulfilm).
#### [[1950]]-[[1959]]
* 1950 : *[[Gente così]]*.
* 1951 : *[[Il bivio (film, 1951)|Il bivio]]*.
* 1952 : *[[Il figlio di Lagardere]]*, *[[Il bandolero stanco]]*.
* 1953 : *[[Lulù (film, 1953)|Lulù]]*.
* 1954 : *[[Il Visconte di Bragelonne]]*, *[[Addio, mia bella signora!]]*.
* 1955 : *[[I quattro del getto tonante]]*.
* 1957 : *[[I misteri di Parigi]]*, *[[Los amantes del desierto]]* (a-gevret gant G. Alessandrini, L. Klimovsky ha G. Vernuccio), *[[La Venere di Cheronea]]* (a-gevret gant Viktor Tourjansky).
* 1959 : *[[Giuditta e Oloferne (film, 1959)|Giuditta e Oloferne]]*.

#### [[1960]]-[[1969]]
* 1960 : *[[Il sepolcro dei re]]*.
* 1961 : *[[Nefertite, regina del Nilo]]*.
* 1962 : *[[Totò contro Maciste]]*, *[[Col ferro e col fuoco]]*, *[[Lo sceicco rosso]]*.
* 1963 : *[[Totò e Cleopatra]]*.
* 1964 : *[[Totò contro il pirata nero]]*.
* 1966 : *[[Per un dollaro di gloria]]*.
* 1967 : *[[Segretissimo]]*.
* 1968 : *[[Il marchio di Kriminal]]* (a-gevret gant Nando Cicero).
* 1969 : *La morte sull'alta collina* (evel Fred Ringold).

#### [[1970]]-[[1979]]
* 1972 : *[[Giovanni Michelucci]]* (film berr).

### Evel frammer
#### 1940-1949
* 1943 : *[[Quelli della montagna]]*, sevenet gant Aldo Vergano.
* 1945 : *La buona fortuna*, *Aldo dice 26x1*.
#### 1960-1969
* 1960 : *[[Il rossetto]]*, sevenet gant Damiano Damiani.
#### 1970-1979
* 1971 : *[[A cuore freddo]]*, sevenet gant Riccardo Ghione.
### Evel skoazeller-sevener
* 1959 : *[[Erode il grande]]*, sevenet gant Arnaldo Genoino.

## Liamm diavaez
* '''Fernando Cerchio''' war Internet Movie Database
Montferrat

**Montferrat** zo un anv-lec'h gallek.

## Gerdarzh
Diwar al latin *Mons Ferax*, "menez gouez".

## 
* Montferrat (Isère), kumun en Isère e Rhône-Alpes.
* Montferrat (Var), kumun e Var e Provence-Alpes-Côte d'Azur.
* *Montferrat*, e Saint-Angel e Puy-de-Dôme en Auvergne.

## 
* *Montferrat* anv gallek Monferrato, e Piemonte

## Notennoù
Karl IV

**Karl IV** zo anv meur a impalaer pe roue pe dug.

* Karl IV an Impalaeriezh Santel, impalaer santel ha roue Bohemia (ren : 1355–1378).
* Karl IV (Loren), dug Loren (ren : 1661–1669).
* Karl Theodor Bavaria (1724-1799), priñs dilenner Pfalz evel Karl IV, ha priñs dilenner Bavaria (ren : 1742-1777) evel Karl II.
* Karl IV Hungaria, impalaer Aostria (ren : 1916-1918).

## Pennadoù kar
*Karl III
*Karl V
Kelenn brezhoneg er Stadoù-Unanet

Brezhoneg a vefe studiet e korn pe gorn eus SUA.

E kêr New York en diskar-amzer 2013.

Kaoz zo bet ivez eus kelenn brezhoneg e skol-veur Harvard.

Dedennet ez eo a-wechoù strolladoù kleweled ar Stadoù-Unanet Amerika gant Breizh hag ar Brezhoneg evel ma reas ar chadenn kelaouiñ CNN d'ar 5 a viz Genver 2011

## Notennoù
Démons et Merveilles (kanaouenn)

***Démons et Merveilles*** (*Drougaeled ha Marzhoù* e brezhoneg) zo unan eus an teir c'hanaouenn orin a glever er film *[[Les Visiteurs du soir]]* sevenet gant Marcel Carné e 1942.

Tennet e oa bet ar gerioù anezhi eus ur varzhoneg gant Jacques Prévert tra ma oa bet savet an ton gant ar sonaozer gall Maurice Thiriet.

Ne oa ket bet kanet gant Alain Cuny — ar barzh-kaner *[[Gilles]]* e dudenn er film — dre ma voe advouezhiet an aktour gant ar c'haner gall Jacques Jansen en degouezh-se.

Enrollet e oa bet ***Démons et Merveilles*** gant Jacques Douai hag embannet gant BAM e 1958.

## Liammoù diavaez
*  '''''Démons et Merveilles''''' er film ''Les Visiteurs du soir''.
*  '''''Démons et Merveilles''''' kanet gant Cora Vaucaire

## Notennoù ha daveennoù
Marie Déa

**Marie Déa**, bet ganet **Odette Alice Marie Deupès** d'ar 17 a viz Mae 1912 e Nanterre (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Meurzh 1992 e Pariz (Bro-C'hall), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.

## He buhez
Dimezet e voe gant an aktour gall Lucien Nat.

## He fezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle. 

## He filmoù er sinema
### [[1930]]-[[1939]] : tri film
* 1938 : *[[La Vierge folle (film, 1938)|La Vierge folle]]*, sevenet gant Henri Diamant-Berger.
* 1939 : *[[Nord-Atlantique (film)|Nord-Atlantique]]* gant Maurice Cloche, *[[Pièges (film)|Pièges]]* gant Robert Siodmak.
### [[1940]]-[[1949]] : pevarzek film (c'hwezek en holl)
* 1941 : *[[Premier Bal]]*, sevenet gant Christian-Jaque, *[[Histoire de rire (film)|Histoire de rire]]* gant Marcel L'Herbier.
* 1942 : *[[Le journal tombe à cinq heures]]* gant Georges Lacombe, *[[Les Visiteurs du soir]]* gant Marcel Carné.
* 1943 : *[[Secrets (film, 1943)|Secrets]]* gant Pierre Blanchar, *[[Finance noire]]* gant Jacques Vitry.
* 1945 : *[[Documents secrets]]* gant Léo Joannon.
* 1946 : *[[Impasse (film, 1946)|Impasse]]* gant Pierre Dard.
* 1947 : *[[Les Atouts de Monsieur Wens (film)|Les Atouts de Monsieur Wens]]* gant E.G. de Meyst, *[[Rouletabille joue et gagne]]* gant Christian Chamborant.
* 1948 : *[[Rouletabille contre la dame de pique]]* gant Christian Chamborant (eil film a-gevret).
* 1949 : *[[56, rue Pigalle]]* gant Willy Rozier, *[[La Maternelle (film, 1949)|La Maternelle]]* gant Henri Diamant-Berger (eil film a-gevret), *[[Aventuras de Juan Lucas]]* gant Rafael Gil.
### [[1950]]-[[1959]] : pemp film (unan warn-ugent en holl)
* 1950 : *[[Orphée (film, 1950)|Orphée]]*, sevenet gant Jean Cocteau.
* 1951 : *[[Caroline chérie (1951)|Caroline chérie]]* gant Richard Pottier.
* 1952 : *[[Ouvert contre X]]* gant Richard Pottier (eil film a-gevret).
* 1957 : *[[OSS 117 n'est pas mort]]* gant Jean Sacha.
* 1959 : *[[La Jument verte (film)|La Jument verte]]* gant Claude Autant-Lara.
### [[1960]]-[[1969]] : c'hwec'h film (seizh warn-ugent en holl)
* 1960 : *[[Tendre et Violente Élisabeth]]*, sevenet gant Henri Decoin.
* 1962 : *[[L'assassin est dans l'annuaire]]* pe *Cet imbécile de Rimoldi* gant Léo Joannon (eil film a-gevret).
* 1963 : *[[Le Glaive et la Balance]]* gant André Cayatte.
* 1964 : *[[Vacaciones para Ivette]]* gant José María Forqué.
* 1966 : *[[Les Ruses du diable]]* gant Paul Vecchiali.
* 1967 : *[[Le Cinéma du diable]]*, teulfilm sevenet gant Marcel L'Herbier (eil film a-gevret).
### [[1970]]-[[1979]] : c'hwec'h film (tri ha tregont en holl)
* 1974 : *[[Mariage (film)|Mariage]]*, sevenet gant Claude Lelouch.
* 1976 : *[[Le Bon et les Méchants (film)|Le Bon et les Méchants]]* gant Claude Lelouch (eil film a-gevret).
* 1977 : *[[Armaguedon]]* gant Alain Jessua, *[[L'Homme pressé (film)|L'Homme pressé]]* gant Édouard Molinaro.
* 1978 : *[[Les Petits Câlins]]* gant Jean-Marie Poiré.
* 1979 : *[[Subversion (film, 1979)|Subversion]]* gant Stanislav Stanojevic.

## Liamm diavaez
* '''Marie Déa''' war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù
Brahmagupta

**Brahmagupta** (sañskriteg : ब्रह्मगुप्त), ganet e 598 a-hervez hag aet da anaon e 668 pe 670, e Multān, en Indez (e stad Pakistan hiziv-an-deiz), pe en Ujjain (unan eus 7 kêr sakr India), a oa ur matematikour hag ur steredoniour.

Mab Jisnugupta e oa.

Brahmagupta a zo unan eus pouezusañ matematikourien India ha pouezusañ matematikourien e vare, hag implijet en deus bet e varregezh war ar matematik war dachenn ar steredoniezh.

Div oberenn veur a zo bet savet gantañ : ar Brāhmasphuṭasiddhānta (sañskriteg : ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त, brezhoneg : Ouzhpennadur d'an tennad Brahma) e 628 hag ar c'hKhandakhādyaka e 665. An hini gentañ a zo un oberenn gant teoriennoù, an eil o vezañ danvezioù pleustrek enni.

## Teoriennoù Brahmagupta
#### Matematik
Brahmagupta a zo bet an hini kentañ o reiñ ar reolennoù evit gellout jediñ gant ar sifr "Zero".
#### Steredoniezh
Brahmagupta eo ar matematikour kentañ a zo bet oc'h implij an aljebr e bed ar steredoniezh. Gant ar sell-se e klaskas termeniñ pad ar bloavezh. Kinnig a rae : 365 devezh, 6 eurvezh, 5 munutenn ha 19 segondenn. En e eil oberenn ar c'hKhandakhādyaka, skrivet e 665, e voe kinniget 365 devezh, 6 eurvezh, 12 munutenn ha 36 segondenn gantañ.

Ar pad resis a zo 365 devezh ha 6 eurvezh.

## Douaroniezh
Brahmagupta en deus jedet e oa ar voull-douar ur sferenn, gant un dro-gelc'h a 36000 km.

An hed gwir a zo 40075 km.

## Oberennoù Brahmagupta
Doare skrivañ oberennoù Brahmagupta a zo implij pennadoù pe gwerzioù dre verrdro ar pezh a oa boas gant matematikourien Indez d'ar mare-se. Taolet e vez ur blaz barzhoniezhel war an oberennoù en doare-se.

## Liammoù diavaez
*  John J. O’Connor et Edmund F. Robertson, « Brahmagupta », en MacTutor History of Mathematics archive, Skol-veur St Andrews 

## Notennoù ha daveennoù
Illa de San Antón

**Illa de San Antón**, pe *Enez Sant Anton*, zo un anv-lec'h galizek, ha hini div enezenn e Galiza. 

* Illa de San Antón (A Coruña)
* Illa de San Antón (Redondela)
Jennifer Sullivan

**Jenny Sullivan** pe **Jennifer Sullivan**, ganet e 1945 e Kerdiz (Kembre) zo ur skrivagnerez kembreat hag a skriv e saozneg evit ar yaouankiz.

Div wech he deus bet ar Gwobr Tir na n-Og gant ul levr saoznek.

## Oberennoù
**The Magic Apostrophe 'Trilogy**'

#*The Magic Apostrophe*
#*The Island of Summer*
#*Dragonson*
#*Who, Me?*
#*Me and My Big Mouth*
#*Dragons - and Decisions*
#*Nobody Asked Me!*
#*What Part of 'No' Don't You Understand?* (dindan ar wask)
#*Tree of Light* (dindan ar wask)

**The Gwydion 'Trilogy**' (A c'hoarvez a-raok *The Magic Apostrophe*, kent da Gwydion en em gavout gant Tan'ith)
#*Gwydion and the Flying Wand*
#*Magic Maldwyn*
#*Betsan the Brave*
#*Gwydion's Quest* (dindan ar wask)

**The Back End of Nowhere Series**
#*The Back End of Nowhere*
#*Nowhere Again*

**E-maez a heuliad**
**Following Blue Water*
**Tiron's Secret Journal*, Gwobr Tir na n-Og e 2006. 
**Troublesome Thomas*
**A Guardian What?*
**C'mon, Cymru!*
**A Little Bit of Mischief*
**Full Moon*, Gwobr Tir na n-Og e 2012
Enez Santo Antón (Redondela)

**Illa de San Antón**, pe **Enez Sant Anton**, zo un enezenn e Galiza, e Redondela, e proviñs Pontevedra. 
Stag eo ouzh Enez San Simón gant ur pont.

An hini vihanañ eus div enezenn enezeg San Simón eo. Unanet int gant ur pont. En holl d'an holl e vuzuliont 250 metr hed ha 84 led.
Piéral

**Piéral**, bet ganet **Pierre Germain Bernard Aleyrangues** d'an 22 a viz Du 1923 e Levallois-Perret (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Eost 2003 e Pariz XIII (Bro-C'hall), a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.
Unan eus brudetañ aktourien bihan o ment e oa.

## E vuhez

## E bezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle. 

## E filmoù er sinema
### [[1940]]-[[1949]] : c'hwec'h film
* 1942 : *[[Les Visiteurs du soir]]*, sevenet gant Marcel Carné.
* 1943 : *[[L'Éternel Retour]]* gant Jean Delannoy.
* 1945 : *[[Blondine (film)|Blondine]]* gant Henri Mahé.
* 1946 : *[[Les Gueux au paradis]]* gant René Le Hénaff.
* 1947 : *[[Voyage surprise]]* gant Pierre Prévert, *[[Danger de mort (film, 1947)|Danger de mort]]* gant Gilles Grangier.
### [[1950]]-[[1959]] : c'hwec'h film (daouzek en holl)
* 1951 : *[[La corona negra]]*, sevenet gant Luis Saslavsky.
* 1953 : *[[Lucrèce Borgia (film, 1953)|Lucrèce Borgia]]* gant Christian-Jaque.
* 1955 : *[[Lola Montès (film, 1955)|Lola Montès]]* gant Max Ophuls.
* 1956 : *[[Notre-Dame de Paris (film, 1956)|Notre-Dame de Paris]]* gant Jean Delannoy (eil film a-gevret).
* 1958 : *[[Le Joueur (film, 1958)|Le Joueur]]* gant Claude Autant-Lara.
* 1959 : *[[Bobosse (film)|Bobosse]]* gant Étienne Périer.
### [[1960]]-[[1969]] : tri film (pemzek en holl)
* 1960 : *[[Le Capitan (film, 1960)|Le Capitan]]*, sevenet gant André Hunebelle.
* 1961 : *[[La Princesse de Clèves (film, 1961)|La Princesse de Clèves]]* gant Jean Delannoy (tri film a-gevret), *[[Vive Henri IV... Vive l'amour]]*, gant Claude Autant-Lara (eil film a-gevret).
### [[1970]]-[[1979]] : c'hwec'h film (unan warn-ugent en holl)
* 1975 : *[[Les Onze Mille Verges (film)|Les Onze Mille Verges]]*, sevenet gant Éric Lipmann.
* 1976 : *[[Spermula]]* pe *Amour est un fleuve en Russie* gant Charles Matton.
* 1977 : *[[Cet obscur objet du désir]]* gant Luis Bunuel.
* 1979 : *[[La isla de las cabezas]]* gant Nicola Lazemberg, *[[Zoo zéro]]* gant Alain Fleischer, *[[La passion d'une femme sans cœur]]*, film berr gant Moïse Maatouk.
### [[1980]]-[[1989]] : daou film (tri warn-ugent en holl)
* 1982 : *[[Le Crime d'amour]], sevenet gant [[Guy Gilles]].
* [[1987]] : *Nuit docile* gant Guy Gilles (eil film a-gevret).
===[[1990]]-[[1999]]===
* film ebet
===[[2000]]-[[2009]] : daou film (pemp warn-ugent en holl)===
* 2000 : *Les éléphants de la planète Mars*, film berr sevenet gant [[Philippe Barassat]].
* [[2001]] : *Folle de Rachid en transit sur Mars* (er rann *Les éléphants de la planète Mars*) gant Philippe Barassat.

==Liamm diavaez==
*[http://www.imdb.com/name/nm0682605/?ref_=fn_al_nm_1  *'Piéral** war Internet Movie Database]
*[http://www.lesgensducinema.com/affiche_acteur.php?mots=Pi%E9ral&nom_acteur=PIERAL&ident=40978&debut=0&record=1&from=ok Poltred **Piéral''' war Les GENS du CINEMA]

## Notennoù ha daveennoù
Enez Santo Antón (A Coruña)

**Illa de Santo Antón**, pe **Enez Sant Anton**, zo un enezenn e Galiza, e porzh kozh kêr A Coruña, e proviñs A Coruña. N'eus nemet daou zevezh-arat dindani ha gronnet eo gant mogerioù kreñv. Ur pont zo bet savet e 1940 d'he stagañ ouzh an douar-bras.

## Istor
War-dro dibenn ar grennamzer
Warda al-Jazairia

**Warda Ftouki,** anavezet evel **Warda** (وردة, *rozenn*), lesanvet ** Warda al-Jazairia** (وردة الجزائرية, « ar rozenn aljeriat »), ganet e 1939 e Pariz, ha marvet e 2012 e Kaero, zo ur ganerez eus Aljeria.

## Liamm diavaez
*Sonadeg ganti : https://www.youtube.com/watch?v=h2uAvIhZBW0
Enez Ons

**Enez Ons**, pe ** Illa de Ons** e galizeg, eo enezenn vrasañ Enezeg Ons, e ría Pontevedra e kornôg Galiza. 

## Skeudennoù

Skeudenn:Illa_de_Ons_e_de_Onza._Galicia_(Spain).jpg |Inizi Ons hag Onza.
Skeudenn:Isla de Ons ensenada de Caniveliñas.JPG|Pleg-mor Caniveliñas.
Skeudenn:Flores na Illa de Ons.jpg|Bleunioù en Ons.
Skeudenn:Onza.PNG|Enez Onza gwelet eus Ons.
Skeudenn:Horreo, Illa de Ons, Galicia.jpg|Hórreo en Ons.
Skeudenn:Pobo, Illa de Ons, Galicia, Spain.jpg|Vila en Ons.
Skeudenn:Horreo pedra, Illa de Ons, Galicia.jpg|Hórreo en Ons.
Skeudenn:Plano, Illa de Ons, Galicia, España.jpg|Panell gant kartenn an enez.
Ons

**Ons** zo un anv-lec'h eus Galiza.

### Illas
*An **[[Illas Ons]]**, inizi e genoù ría Pontevedra.
*An **[[Illa de Ons]]**, an enezenn vrasañ.

### Parrezioù
* **[[Ons, Brión|Ons]]** e kumun Brión e komark Barcala.
* **[[A Illa de Ons, Bueu|Illa de Ons]]** e Bueu e komark Morrazo.

### Lec'hioù
***[[Ons, Ons, Brión|Ons]]** e parrez Ons e kumun Brión.
***[[Ons, A Illa de Ons, Bueu|Ons]]** e parrez Illa de Ons e kumun Bueu.
***[[Fonte de Ons, Noalla, Sanxenxo|Fonte de Ons]]** e parrez Noalla e kumun Sanxenxo.
Indez ar Sav-heol Spagnol

**Indez ar Sav-heol Spagnol** (*Indias orientales españolas* e spagnoleg) eo an tiriadoù e dalc'h Spagn en Azia hag Okeania etre 1565 ha 1898.

Enno e oa:
*Filipinez
*Guam
*Inizi Mariana
*Inizi Caroline
*ha darnoù eus Formoza ha Maluku.

E Cebu e oa sez ar gouarnamant a-raok bout kaset da gêr Manila. Etre 1565 ha 1821 e oant gouarnet eus Kêr Mec'hiko.
Enezeg Ons

**Enezeg Ons**, pe **Illas Ons** e galizeg, zo inizi e kornôg Galiza, dirak genoù ría Pontevedra.

## An inizi
Enezeg Ons zo anezhi div enezenn vras ha re all bihanoc'h:
* Enez Ons
* Enez Onza, bihan, roc'hellek, diaes mont warni, 
****A Freitosa***, an hini vrasañ eus an enezennoùigoù, hag e c'hevellez ***A Freitosa de Terra***, 
****O Centolo***, en hanternoz
****O Cairo***, dezhi stumm dant ur c'hi (*cairo* en galizeg).
****A Laxe do Abade***, .
****A Pedra do Fedorento***, .
****A Illa do Xuvenco***, .
****O Con dos Galos***, ha re all disteroc'h
Màrius Serra i Roig

**Màrius Serra i Roig**, ganet e Barcelona d'ar 1añ a viz Mae 1963, zo ur skrivagner katalanek.

## Oberennoù
### Roman
* 1987 *Línia*
* 1988 *Amnèsia*
* 1990 *L'home del sac*
* 1991 *Tres és massa*
* 1993 *Contagi*
* 1996 *Mon oncle*
* 1998 *La vida normal*
* 1999 *AblanatanalbA*
* 2003 *Monocle*
* 2006 *Farsa*
* 2008 *Quiet*

### Skridoù-arnod
* 2004 : *De com s'escriu una novel·la*
* 2007 : *Enviar i rebre*

### C'hoarioù
* 1991 *Manual d'enigmístique*
* 2000 *Verbàlia*
* 2002 *Verbàlia.com*
* 2010 *Dicciomàrius*
* 2010 *Verbàlia 2.0*

## Prizioù
* 1999 : Premi de la Ciutat de Barcelona (Katalonia)
* 1999 : Premi Octavi Pellissa (Katalonia)
* 2001 : Premi Lletra d'Or (Katalonia)
* 2001 : Premi Crítica Serra d'Or de Literatura i Assaig (Katalonia)
* 2006 : Premi Ramon Llull (Katalonia)
* 2009 : Premi Aspid (Katalonia)
* 2012 : Premi Sant Jordi de novel·la (Katalonia)

## Notennoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Màrius Serra i Roig
* Màrius Serra i Roig war *Gran Enciclopèdia Catalana*
Enez Tambo

**Enez Tambo** zo un enezenn eus Galiza, e penn ría Pontevedra, stag ouzh kumun Poio. 1,5 km² zo dindani, 80 m uhelder dezhi d'an uhelañ, 4 km hed d'hec'h aodoù.
Enez Ansarón

**Enez Ansarón** pe **Illa do Ansarón** e galizeg, zo un enezenn eus Galiza, e kumun Xove, e proviñs Lugo.
Enez Area

**Enez Area** (**Illa de Area**, pe *Illa da Insua da Area*) zo un enezennig eus Galiza, e ría Viveiro, e kumun Viveiro, e proviñs Lugo. Didud eo abaoe deroù an .
Ría Pontevedra

**Ría Pontevedra**, pe **Ría de Pontevedra** e galizeg, zo un aber e kornôg Galiza, e proviñs Pontevedra. 

Bezañ ec'h eo unan eus teir brasañ ría ar Rías Baixas hag eus Galiza, gant ur gorread a 145 km².

Enni emañ enez Tambo, hag er genoù anezhi emañ Inizi Ons.

## Skeudennoù

Pontevedra city Seafront promenade.jpg|Pontevedra, Ría Pontevedra
Ría de Pontevedra.jpg|Ría Pontevedra
Ria de pontevedra.JPG|Adal Lagoa de Castiñeiras
Ence.jpg|
Marin Praia Aguete.JPG|Traezheg Aguete,Marín
Kleub ar 27

**Kleub ar 27** a vez graet eus un toullad arzourien, brudet-mat e metoù ar Rock 'n' roll hag ar blues, hag a oa aet da Anaon en o seizh vloaz warn-ugent ha, gwall alies, en degouezhioù mantrus.

Sur a-walc'h e oa diwanet ar meizad-mañ en abeg d'an niver dreistordinal a dud vrudet, eus an hevelep metoù 'zo kaeroc'h, a oa tremenet e-pad ur prantad berr : adalek an 3 a viz Gouere 1969 (Brian Jones) betek an 3 a viz Gouere 1971 (Jim Morrison). Padal, daoust d'ar fromus ma voe an holl zarvoudoù-se n'eo ket gwall souezhus e vijent c'hoarvezet en ur c'houlz hag a veze renet gant *Sex & Drugs & Rock & Roll*...

## An arzourien vrudetañ

## Arzourien all

## Notennoù ha daveennoù
Enez Onza

**Enez Onza**, ***Illa de Onza*** pe ***Onceta*** e galizeg, zo un enezenn e kornôg Galiza, dirak genoù ría Pontevedra e proviñs Pontevedra, 600 m er c'hreisteiz da Enez Ons.

Pevar devezh-arat ha tri-ugent (32 ha) zo dindani.

Div draezhenn zo : *[[Praia das Moscas]]* ("Traezheg ar C'helien") en hanternoz, ha *[[Porto do Sol]]* ("Dor an Heol") er c'hreisteiz.

## Skeudennoù

Skeudenn:Illa de Onza.jpg|Onza
Skeudenn:Illa de Ons e de Onza. Galicia (Spain).jpg|Inizi Ons hag Onza
Skeudenn:Punta Faxilda, Sanxenxo. Ó fondo Ons, Bueu.jpg|*Punta Faxilda*,gant Ons er pelloù



## Notennoù

## Liamm diavaez
Sifern

**Sifern** pe **Friad** (e medisinerezh: **Sifern foran**) a vez graet eus ur c'hleñved stank, dre-vras izel, hag a dap korzennoù analiñ uhel Mab-den ( gourlañchenn, fri) gant ur viruz.

Dreist-holl e vezo ar re viruz Picornaviridae (ar re Rhinoviruz en o touez), ar re Adenoviridae hag ar re Coronaviruz hag a vezo mammenn d'ar sifern.

Arouezioù ar c'hleñved sifern: poanioù penn, terzhienn, fri o tourañ, skuizhder betek koll naon.

Bilimadur ar reizhiad analiñ liesañ d'ar vugale yaouank flamm ez eo.

## Orin ar ger
Er yezh Latin gozh: rheuma o talvezout red mor, awenet gant ar ger rheuma e Gresianeg o talvezout dour o redek. Deuet eo ar ger etrezek bed ar medisininerezh, da zigentañ gant ur ster ledanoc'h o welet drezhañ an holl kolloù dour korf.

## Orin ar c'hleñved
Bilimadur korzennoù analiñ izel o grevusted a vez dre ur Rhinoviruz peurliesañ (40%). Ar re all o vezañ dre viruzoù Adenoviridae, pe Coronaviruz.

## Grevusted
Dre vras e vezo izel grevusted ar c'hleñved sifern met evit an dud gwan (Bugale, tud war an oad, butunerien) pe ar re en arvar (tud gwan o korzennoù analiñ)e c'hell mont etrezek ur stad fall.
Ouzhpenn d'ar bilimadur o tegas ar sifern e c'hell genel bilimadurioù all ha dre-se e vezo risklus evit buhez ar re klañv.

## Levrlennadur
* Ronald Eccles, Olaf Weber (2009). Common cold, embannadur Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-9894-1 

## Notennoù ha daveennoù
Spered

**Spered** en deus meur a dalvoudegezh, an darn anezho o vezañ liammet ouzh ur sustañs nann danvezel lakaet e-tal ar c'horf den hag ar materi. 
* Implijet e vez alies e bed ar relijion evel er gristeniezh gant ar Spered Santel.
* E bed ar Psikologiezh e vez implijet ar ger spered evit an doare da soñjal a vez gant Mab-Den.
* Spered a c'hell bezañ implijet gant ar stumm spes pe tasmant (speretaerezh) pe c'hoazh ael (relijion).
* E yezh ar pemdez e vez implijet ar ger spered evit diskrivañ ar fed da soñjal met ivez, evit diskrivañ donezhonoù prederiañ dreist-holl reoù fonnus, fentus pe reoù lemm

## Istor ar ger
Spered o tont eus ar ger latin spiritus (spiritus o vezañ awenet gant ar ger spirare; Brezhoneg: C'hwezhañ). Spered pe spiritus a zo ivez troidigezh ar ger gresianeg pneuma (gresianeg:πνεῦμα) hag ar ger hebraeg ruach deuet adal ruach ha-kodesh (Hebraeg: רוח הקודש; Brezhoneg: Spered Santel) a-wechoù skrivet ruaḥ ha-qodesh skrivet en Tanakh (Hebraeg: תנ״ך) Testamant Kozh pe Bibl ar yuzevien.

## Skouerioù implij ar ger
#### Kristeniezh
* "En anv an Tad hag ar Mab hag ar **Spered** Santel (Glan) :
 
Evel-se bezet graet ! (Amen)"

#### Lennegezh vrezhon
* Hervez lezennou ar vro, ar roue koz, pa ne veze ket a baotred, a veze red d'ezan ober tri goulenn ouz e zanvez mab-kaer, ha gwelet dre eno hag a-walc'h a furnez, a nerz kalon, a **spered**, a ijin a c'helle kaout an den yaouank a dlee beza fiziet etre e zaouarn eur verc'h garet ha stur pounner ar gouarnamant. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, pajenn 10. 

* Poan e ra d'am **spered** kleved kaozeal anezañ ha soñjal ennañ. — (Jules Gros, Le Trésor du Breton parlé levrenn 2, 1970, pajenn 422.)

## Pennadoù kar
* Spered Santel
* Speredelezh
* Ene

## Notennoù ha daveennoù
Le Voyage à Paimpol (film)

***Le Voyage à Paimpol*** (*Ar Veaj da Bempoull* e brezhoneg) zo ur film gallek, sevenet gant ar filmaozour stadunanat John Berry e 1985.

## Fichenn deknikel
* Doare : Komedienn dramaek,
* Skoazellerien-sevener : Bernard Granger ha Sylvaine Landon,
* Senario : John Berry ha Josiane Lévêque, azasaet diwar ar romant *[[Le Voyage à Paimpol (romant)|Le Voyage à Paimpol]]* (1980) gant Dorothée Letessier,
* Divizoù : Josiane Lévêque,
* Kevredadoù produiñ : Alliance Film et Communication, Centre National de la Cinématographie (Pariz), FR3 Cinéma, Jomy Productions,
* Produourien : Myriam Boyer ha Dominique Laurent,
* Rener produiñ : Michèle Plaa,
* Kevredad dasparzhañ : Visa Films,
* Rener ar skeudenniñ : Bernard Zitzermann,
* Ijinour ar son : Henri Roux,
* Aozer ar sonerezh orin : Serge Franklin,
* Kinklour : Olivier Paultre,
* Dilhataerez : Anne Schotte,
* Farderez : Christiane Sauvage,
* Perukenner : Michel Demonteix,
* Frammer : Jean-Bernard Bonis,
* Prantad filmañ : adalek ar 4 a viz C'hwevrer betek an 23 a viz Meurzh 1985,
* Lec'hioù filmañ : Pempoull (Aodoù-an-Arvor),
* Deiziad dont e-maez : 27 a viz Du 1985 (),
* Padelezh : 88'.

## An danvez
Kejet o devoa Joël ha Maryvonne an eil gant egile e Sant-Brieg, el labouradeg m'edont o labourat. P'en em gavas dougerez e plegas Maryvonne da youl Joël hag eurediñ a rejont. Ober a rejont o annez er c'horn-bro ha paket e voe ar c'houblad gant troenn ar vuhez voutin : o faotrig Tito, an ti, ar stourmoù el labouradeg. Ne oa ket ar vuhez he devoa soñjet Maryvonne kaout. Diviet. Ma ra he mennozh mont da-gaout Jean-François, ar c'hazetenner a oa deuet da sevel pennadoù evit Ouest-France diwar-benn an harz-labour en he labouradeg. Piket he c'halon gant Jean-François e tap-hi ur c'harr-boutin hag a gas anezhi da Bempoull...

## Roll ar gomedianed
* Myriam Boyer : Maryvonne,
* Michel Boujenah : Joël,
* Jean-François Garreaud : Jean-François,
* Dora Doll : mamm Maryvonne,
* Michèle Brousse : Béatrice,
* Catherine d'At : Irène,
* Arny Berry : Tito, mab Joël ha Maryvonne,
* Francis Lemaire : Chapeau,
* Josiane Lévêque : Arlette,
* Jean-Paul Muel : Chouchou, ar mestr-micherour,
* Chantal Neuwirth : Lili,
* André Rouyer : tad Maryvonne,
* Hélène Batteux, Penny Fairclough, François Gamard, Christine Gour, Guinguin, Evane Hanska, Vincent Hervé, Marion Hingant, Arnaud Labbé, Robert Mazet, Dominique Micaleff, Isabelle Pirot, Bertrand Rosselli, Valérie Traverse ha Gérard Zimmermann.

## Liamm diavaez
* '''''Le Voyage à Paimpol''''' war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù
Dewi Morris Jones

**Dewi Morris Jones** (Hendy-gwyn ar Daf, 1950 - Bronant, 15 a viz Ebrel 2015) zo ur c'helenner, levraoueger hag embanner kembreat. Unan eus renerien Cyngor Llyfrau Cymru (Saozneg: Welsh Books Council; Brezhoneg: Kuzul Kembre al levrioù) e oa, an aozadur a ra war-dro an embann levrioù e Kembre. 

Nav bloaz e oa bet e Brest o kelenn kembraeg ha saozneg. 

E-touez krouerien ar Scrabble kembraek ("Scrabble yn Gymraeg") e oa, hag ezel eus Plaid Cymru e oa.

Kanañ a rae gant *Côr Meibion Caron*, laz-kanañ paotred Tregaron. 

E 2008 e oa bet anvet da zrouiz e Gorsedd Kembre evit e vuhez gouestlet da Gembre, ha roet dezhañ ur sae wer.

## Oberennoù
**Du a Gwyn - Gwenn ha du*, barzhonegoù brezhonek troet e kembraeg gant Mikael Madeg ha Dewi Morris Jones. Y Lolfa, Even 1982 (128 p.)

## Embanner
**A Little Book of Welsh Proverbs (Little Welsh bookshelf)*, gant W. A. Rose, tresadennoù gant Brian Fitzgerald, embanner Dewi Morris-Jones, embannadur Irish Books & Media, 27 a viz Even 1996 (60 pajenn)
**Charlie A'r Ffatri Siocled* gant Roald Dahl, tresadennoù gant Quentin Blake, troet gant Elin Meek, embanner Dewi Morris Jones, embannadur Rily Publications Ltd, 19 a viz Gouere 2012 (192 pajenn)

## Liammoù diavaez
* Pennad skrid anaon Dewi Morris Jones war golwg360.com
* blog.cymru-llydaw skrid anaon dewi-morris-jones
* Keleier brezhonek France Bleu Breizh Izel, d'ar 17 a viz Ebrel 2015 

## Notennoù ha daveennoù
Moustik

Ar **moustiked** zo amprevaned eus kerentiad ar **Culicidae**.

Bez o deus kerniel hir ha fin, eskell gant skantennoù, ar barezed o deus korzennoù-beg hir ha reut doare flemmañ-sunañ. Hiziv-an-deiz 3543 spesad moustiked a zo, renket e 111 rann hag a vez kavet dre ar bed holl. Kalz nebeutoc'h anezho a flemm Mab-Den.

Ar moustiked o deus ur gefridi da geñver an ekoreizhiadoù mes dreist-holl da geñver treuzkas ar c'hleñvedoù-red etrezek Mab-den pe al loened. Kement-mañ ouzhpenn d'ar flemmadennoù kasaus, bez ez int ar strollad treuzkaserien gwasañ kleñvedoù etrezek Mab-den, evel kleñved ar paludoù

Kavet e vezont dre an holl douaroù diveuz (met ket en Antarktika), kement er c'hoadeier, er c'hêrioù pe er savanenn. A-bep ma vez ur gorread dour dous pe dour hal (gorread bihan pe berrbad). 65 spesad disheñvel a zo bet daveet er Frañs kevandirel.

## Treuzkaserien kleñvedoù
Sturierien int da 3 strollad kontammerien kleñvedus evit Mab-Den: plasmodium, dre orjalennoù hag arbovirus lies anezho.

Treuzkas a reont dreist-holl ar c'hleñvedoù:
* chikungunya
* dengue
* Terzhienn an Nil kôrnogel
* an derzhienn velen
* kleñved ar paludoù pe malaria

Dre ar riskloù degaset gant ar re moustik e vez savet kartennoù evit kelaouiñ an dud e pelec'h e vezont kavet. Evit tachenn an unvaniezh europat e vezo kavet war lec'hienn an *[[European Centre for Disease Prevention and Control]]*

## Ergerzhadegoù enep moustik
En ur welet ar riskloù kleñvedoù-red o tont war wel ha war wasaat dre hanterenn ar bedeladur, e vez savet aliesoc'h-aliesañ ergerzhadegoù a-enep ar moustik evit klask izelaat an niver anezho.

Evit talañ ouzh ar moustik e vez 2 doare d'ober:

* Distrujañ al lec'hioù bevañ (gorreadoù dour-hal...)
* Kelaouiñ ar brasañ niver war an doare d'en em wareziñ outo dre oberiadurioù propaganda yec'hed.

## Levrlennadur
* Neveu-Lemaire M. (1923). L’évolution de la classification des Culicidae. Annales de Parasitologie. Levrenn 1 (1). (18 pajenn)
* Brunhes, J.; Rhaim, A.; Geoffroy, B.; Angel, G.; Hervy, J. P. Les Moustiques de l'Afrique mediterranéenne Galleg/Saozneg. Renkadur niverennel ar moustiked e Norzh-Afrika gant un displegadur niverennel war korfadurezh, ekoreizhiadoù, kleñvedoù, kleñvedoù-red. Mac/PC skeudennoù a vil verne IRD/IPT [12640] 2000 CD-ROM. ISBN 2-7099-1446-8
* Davidson, Elizabeth W. (1981). Pathogenesis of invertebrate microbial diseases. Montclair, N. J.: Allanheld, Osmun. ISBN 0-86598-014-4.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn Yec'hed ar Stad C'hall 
## Notennoù ha davennoù
John Berry (1917-1999)

**John Berry**, bet ganet **Jak Szold** e New York (Stadoù-Unanet Amerika) d'an 9 a viz Mezheven 1917 hag aet da Anaon e Pariz (Bro-C'hall) d'an 29 a viz Du 1999, a oa un aktour, ur filmaozer, produour ha saver senario stadunanat.

## E vuhez
Dimezet e oa d'an aktourez c'hall Myriam Boyer (1948-).

## E filmoù
### Evel aktour
#### [[1930]]-[[1939]]
* 1938 : *[[Too Much Johnson]]*, film berr mut sevenet gant Orson Welles.
* 1939 : *[[The Green Goddess (film, 1939)|The Green Goddess]]*, film berr gant Orson Welles (eil film a-gevret).
#### [[1940]]-[[1949]]
* 1943 : *[[Seeds of Freedom]]* gant Hans Burger ha Sergei Eisenstein.
* 1944 : *[[Double Indemnity]]* gant Billy Wilder.
#### [[1950]]-[[1959]]
* 1955 : *[[Ça va barder]]*, sevenet gantañ e-unan.
* 1956 : *[[Mi tío Jacinto]]* gant Ladislao Vajda.
#### [[1960]]-[[1969]]
* film ebet
#### [[1970]]-[[1979]]
* 1976 : *[[F comme Fairbanks]]* gant Maurice Dugowson.
#### [[1980]]-[[1989]]
* 1984 : *[[Cinématon]]*, teulfilm gant Gérard Courant.
* 1986 : *[[Golden Eighties]]* gant Chantal Akerman, *[[Around Midnight]]* gant Bertrand Tavernier, *[[Portrait de groupe n° 24 : Voyage à Laon]]* gant Gérard Courant (eil film a-gevret).
* 1987 : *[[Un homme amoureux]]* gant Diane Kurys.
* 1989 : *[[Blancs cassés]]* gant Philippe Venault.
#### [[1990]]-[[1999]]
* 1995 : *[[La Poudre aux yeux (film)|La Poudre aux yeux]]* gant Maurice Dugowson (eil film a-gevret).
* 1987 : *[[Hantises (film)|Hantises]]* gant Michel Ferry.
#### [[2000]]-[[2009]]
* 2000 : *[[Elle et lui au 14ème étage]]* gant Sophie Blondy.
### Evel filmaozer
#### 1940-1949
* 1945 : *[[Tuesday in November]]* (film berr).
* 1946 : *[[Miss Susie Slagle's (film)|Miss Susie Slagle's]]*, *[[From This Day Forward]]*, Cross My Heart*.
* [[1948]] : *Casbah*.
* 1949 : *Tension*.

====1950-1959====
* 1950 : *The Hollywood Ten* (teulfilm berr).
* [[1951]] : *He Ran All the Way*, *Atoll K* (kensevenet gant [[Léo Joannon]]).
* [[1952]] : *C'est arrivé à Paris*.
* [[1955]] : *Ça va barder*, *Je suis un sentimental*.
* [[1956]] : *Don Juan*.
* [[1958]] : *Tamango*.
* 1959 : *Oh ! Qué mambo*.

====1960-1969====
* [[1966]] : *Maya*.
* [[1968]] : *À tout casser*.

====1970-1979====
* [[1974]] : *Claudine*.
* [[1977]] : *Thieves* (kensevenet gant [[Alfred Viola]]).
* [[1978]] : *The Bad News Bears Go to Japan*.

====1980-1989====
* [[1985]] : *Le Voyage à Paimpol*.
* [[1988]] : *Il y a maldonne*.
====1990-1999====
* 1990 : *A Captive in the Land*.
====2000-2009====
* 2000 : *Boesman and Lena*.

==Liamm diavaez==
*[http://www.imdb.com/name/nm0077587/?ref_=fn_al_nm_1  *'John Berry** war Internet Movie Database]
*[http://www.lesgensducinema.com/affiche_acteur.php?mots=John+Berry&nom_acteur=BERRY%20John&ident=5109&debut=0&record=0&from=ok  Poltred **John Berry''' war Les GENS du CINEMA]

## Notennoù ha daveennoù
David Hilbert

**David Hilbert**, ganet d'an 23 a viz Genver 1862 e Königsberg (Proviñs Prusia, Rouantelezh Prusia d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'ar 14 a viz C'hwevrer 1943 e Göttingen (Trede Reich d'ar mare-se), a oa ur matematikour alaman.

Bet en doa graet e holl studioù en e gêr c'henidik ha bet e oa bet kelenner e Skol-veur Königsberg (adal 1886) a-raok mont da Zürich (adal 1892) ha goude-se da München (adal 1893). Adal 1895 e voe kelenner e Göttingen betek koulz e leve e 1930.

Hiziv-an-deiz e vez sellet outañ evel unan eus brasañ matematikourien an XXvet kantved. Savet en deus bet meur a deorienn e tachenn ar matematik met ivez e hini ar fizik oc'h implij arguzennoù tachenn ar brederouriezh.

Deuet eo a-benn da stummañ studierien e-leiz, ul lod anezho o vezañ brudet mat evit bezañ bet enklaskerien pe dizoloerien e tachenn ar matematik evel : Otto Blumenthal, Felix Bernstein, Hermann Weyl, Richard Courant, Erich Hecke, Hugo Steinhaus ha Wilhelm Ackermann da skouer.

"Ma, n'en doa ket faltazi a-walc'h da vont da vatematikour", a voe respont Hilbert o klevet edo unan eus e studierien o paouez studiañ ar matematik hag o vont gant hent studiañ ar varzhoniezh.

Ouzh David Hilbert e vezo liammet da vat ar frazenn : *"Wir müssen wissen, wir werden wissen"* (e brezhoneg : "Ret eo deomp gouzout, gouzout a rimp") enskrivet ez eo bet war e vez e Göttingen.

## Labourioù
Chomet eo brudet David Hilbert evit e listennad 23 skoulm, lod anezho a zo chomet hep bezañ diskoulmet betek-en. Al listenn-se a oa bet embannet gantañ er bloavezh 1900 e-pad Bodad Etrevroadel ar matematikourien e Pariz. Listenn 23 skoulm Hilbert, pe listenn skoulmoù Hilbert, en deus bet levezonet hag e kendalc'h hiziv c'hoazh bed ar matematikoù. 
Evit lod ez eo al listenn glokañ a skoulmoù a vije bet embannet gant ur matematikour hepken.

## Liammoù diavaez
* David Hilbert war Bibm@th.net
* history.mcs.st-and.ac.uk buhez David Hilbert 

## Notennoù ha daveennoù
Vlad III

**Vlad III** **Basarab**, lesanvet **Țepeș** e roumaneg (ar *berier* a oa ur voivod rouman, marvet e Kerzu 1476 e Bucarest, a oa priñs Valakia en 1448, hag adal 1456 betek 1462, hag en 1476. Gantañ e voe awenet ar skrivagner iwerzhonat Bram Stoker pa savas e romant Dracula.

## E anv
*Vladislaus* e oa e anv, berraet en Vlad. Drakula peogwir e oa mab d'an dragon, d'an aerouant.

## Istor
E deroù ar XVvet kantved e weler an Impalaeriezh santel roman german ha broioù kristen Retereuropa, ha dreist-holl rouantelezhioù aostria, Hungaria ha pologn, o stourm ouzh lanv armeoù an Impalaeriezh otoman, o deus aloubet ar Balkanoù ha gronnet Kergustentin (en Andrinopolis edo kêr-benn an otomaned betek 1453)

## E vuhez
Vlad Țepeș a vije bet ganet entre 1430-1431 ha 1436, e Sighișoara, a greder, ha honnezh zo ur gêr eus Transilvania ma oa harluet e dad etre 1431 ha 1435, ha diskouezet e vez e di eno c'hoazh. Ma oa ganet e dibenn 1436, e c'hall bezañ e Târgoviște, kêr-benn ha lez Valakia; a-raok 1430 n'eouzer ket pelec'h e oa e dad o chom.

E dad, Vlad II a oa ezel eus Urzh an Dragon, savet da skignañ ar gristeniezh en Retereuropa.

## Levrlennadur
*Pennad e Le Point : http://www.lepoint.fr/c-est-arrive-aujourd-hui/17-avril-1457-empalement-mode-d-emploi-le-prince-vlad-dracul-adore-les-brochettes-humaines-17-04-2012-1452220_494.php#xtor=CS1-31
Shotton

**Shotton** zo un anv-lec'h saoznek ha hini meur a lec'h.

###### 
;e Northumberland
* Shotton, Northumberland, 
;e kontelezh Durham
* Shotton, Peterlee, 
* Shotton, Sedgefield,
* Shotton Colliery.

###### 
* Shotton (Kembre) e Sir y Fflint

## Anv-tiegezh
* Shotton (tud)
Kiwi (frouezh)

**Kiwi** pe **Aval Kiwi** a vez graet eus frouezh meur a droellblantennoù doare Actinidia, eus familh an Actinidiaceae. Orin ar c'hiwi a zo Sina, dreist-holl proviñs Shaanxi. 

E vouedenn (glas an aliesañ) a zo sukret ha trenk, gronnet gant ur groc'hen gell-du gant stoubennoù. Ur 100 bennak a greun vunut (bihan ha du) a vezo kavet e-barzh un aval Kiwi hag a c'hell bezañ debret.

Ar c'hiwi a zo ur vammenn d'ar vitamin CH, d'ar vitamin A ha d'an hini E. Ouzhpenn da-se an aval Kiwi a zegas kalsiom, houarn hag ar vitamin B9.

40 spesad gwez kiwi a zo.

**Yang Tao** a vez graet e sinaeg eus ar c'hiwi, hag er yezh pemdez e c'heller ober ivez gant **Grozonell Sina**
## Liammoù diavaez
#### Keginañ aval Kiwi
* Lec'hienn Marmiton
* Lec'hienn Ptitchef
#### Liorzhañ gwez Kiwi
* Lec'hienn Rustica (filmig)
* Lec'hienn Au Jardin
* Lec'hienn plantes-et-jardins

## Levrlennadur
* Guide complet de la culture du Kiwi, gant Monica Rafols, embannadur De Vecchi (111 pajenn), dastumadenn Vie quotidienne, 6 a viz Meurzh 2000 (ISBN 2732814679)
* La culture du kiwi, gant Monica Rafols ha Janine Trotereau, embannadur De Vecchi (110 pajenn), dastumadenn Vie quotidienne, 2 a viz Even 2005 (ISBN 2732813680)
## Notennoù ha daveennoù
Neola

An **neola** zo ur benveg-seniñ ijinet er bloavezhioù 1970 e Kembre.

## Istor an neola
D'an 29 a viz Even 1970 ez eo bet enrollet an anv Neola evit ar beñveg sonerezh nevez.

D'ar 16 a viz Eost 1972 ez eo bet enrollet ar beñveg sonerezh nevez gant ur breved breizhveuriat

## Notennoù ha daveennoù