Roma

**Roma** (italianeg *Roma*), pe **Rom**, eo kêr-benn rannvro Lazio hag hini Italia. Emañ war ar stêr Tiber, nebeutoc'h evit 22 km diouzh ar Mor Kreizdouar. Lesanvet eo *Ar Gêr war ar [[Seizh torgenn Roma|seizh torgenn]]* (Aventino, Celio, Capitolio, Esquilino, Palatino, Quirinale ha Viminale) pe *ar Gêr beurbadus*. Eno emañ ar Sez Santel (Sez sant Pêr), unan eus kêrioù-penn ar gristeniezh. Kêr-benn div stad eo eta. Sez Aozadur ar Boued hag ar Gounezerezh (ABG) eo ivez.
Hervez ar vitologiezh roman e teufe anv ar gêr diwar hini he diazezer, Romulus. Bloaz an diazezadur a vefe bet -753 hervez ar vojenn, deroù an deiziadur roman resisaet dre an dro-lavar latin *ab Urbe condita*, « adal diazez ar Gêr ». A-drugarez d'an arkeologiezh ez eus bet diozolet e vije bet unvanet tamm-ha-tamm un nebeud kêriadennoù savet war an torgennoù er mare-se hag a vefe deuet da vezañ Keoded Roma. Henroma zo anavet da gentañ evel ur geoded vihan dindan levezon an Etrusked ha renet gant unan anezhe. Goude dibenn ar rouantelezh e Roma e kresk ar Republik roman betek mestrañ ar pep brasañ eus ar broioù en-dro d'ar Mor Kreizdouar. Dont a ra Roma da vezañ penn an Impalaeriezh roman diwezhatoc'h ha goude-se eus Impalaeriezh roman ar C'hornôg betek 476. Roma a zalc'has goude-se ur roll a-bouez en Istor Europa dre ma oa sez galloud ar babed. 

## [[Keoded ar Vatikan]] (ar Sez santel)
Abaoe 1922 ez eus ur *[[Keoded ar Vatikan|Stad eus Keoded ar Vatikan]]* (anv ofisiel) e lec'h ma kaver ar melestradur Stad hag ar *Sez santel* (italianeg : *la Santa Sede*), hemañ sez melestradur an Iliz katolik. Un enklozadur eztiriadel eo. Aze emañ ar pab, penn Stad ha  penn speredel an Iliz katolik roman ha e velestradurezh kreiz. E tiriad Keoded ar Vatikan e kaver Iliz-rouanez Sant-Pêr Roma hag un niver bras a savadurioù gant ur voger en-dro dezho, ha plasenn sant-Pêr, er-maez ar voger. Un nebeud savadurioù all e Roma a zo staget ouzh ar Vatikan (ar seizh iliz-rouanez pennañ, da skouer). N'eo ket iliz-rouanez Sant-Pêr-ar-Vatikan iliz-veur Roma. Iliz-rouanez Sant-Yann-al-Lateran an hini eo.
Ar pirc'hirinaj da Roma a zo unan eus ar re bouezusañ evit ar gatoliked gant hini Jeruzalem hag hini Santiago de Compostela. Priziet eo ober *Tro ar seizh iliz*, da lavaret eo Sant-Pêr ar Vatikan, Sant-Yann-al-Lateran, Santez Maria-ar-Vrasañ, Sant-Paol-er-maez-ar-mogerioù hag an teir iliz-rouanez vihanañ.

## Monumantoù roman

E Roma e c'heller gwelet meur a vonumant (ilizoù e-leizh), meur a virdi ha meur a lec'h heverk. Gevellet eo gant Pariz, ar gêr ar muiañ gweladennet er bed ha goude e teu Roma gant 10 milion a weladennerien bep bloaz. 
Amañ dindan e vez renablet ar monumantoù hag ar mirdioù pennañ. 



### [[Henroma]]
* Bolz-enor Kustentin
* Bolz-enor Titus
* Kolize
* Forom roman ha Foromoù impalaerioù
* Capitolio ha mirdioù ar C'hapitol
* Kibelldioù : kibelldioù Caracalla, kibelldioù Diokletian
* Panteon
* Ara Pacis Augustæ (Aotel ar Peoc'h savet gant Aogust)
* kevioù-beziañ
* Circus Maximus
* monumantoù ha lec'hioù hengristen

## Poblañsouriezh
Da 2 759 242 a dud a save ar boblañs d'an 31 a viz Gouere 2022.

## Tud dibar
* Sant Almachus, merzheriet dindan ar prefed Alipius
* Serafino Dubois, mestrc'hoarier ha skrivagnour echedoù italian, a zo bet ganet e Roma
* Santez Martina, gwerc'hez, merzheriet dindan an impalaer Aleksandr
* Milena Miconi, aktourez
* Hugh O'Flaherty, beleg iwerzhonat ha stourmer a-enep an Nazied e Roma.
* Antonio Sacconi, mestrc'hoarier echedoù italian, a zo bet ganet e Roma
* Stefano Tatai, mestrc'hoarier echedoù italian, a zo bet ganet e Roma
* Gaia Zucchi aktourez
* An Tregont merzher war Via Appia, dindan an impalaer Dioklesian
* Giorgia Meloni (g. e 1977 e Roma), politikourez, prezidantez Kuzul ar Vinistred.

## Liammoù diavaez
* ItalyGuides.it: Rome Italy Interacitve Google map, free audio guides (mp3/iPod), 360° panoramas and pictures of Rome (ita/ing)

## Notennoù ha daveennoù