M1 Garand

An **M1 Garand** pe **M1 Rifle** hervez e anv ofisiel en US Army, zo ur fuzuilh damaotomatek kambret e .30-06 Springfield. Arm-skoaz standart kalz soudarded stadunanat war-droad e voe da vare an Eil Brezel-bed. 

## Istor

E deroù ar bloavezhioù 1930 e klaske arme Stadoù-Unanet modernizaat o armoù-skoaz o tilezel ar fuzuilhoù-morailh Springfield M1903. An ijinour kanadian-stadunanat John Garand a laboure e arsanailh Springfield a ginnigas ur fuzuilh damaotomatek nevez. Dibabet e voe e 1932 gant an US Army, met lakaet e voe er servij da vat e 1936 hepken. Mont a rae en-dro gant ur sistem amprest gazoù. War an tachennoù-emgann e tiskouezas bezañ fiziapl ha solut. Ar jeneral Patton a zeskrivas ar Garand M1 evel « *ar gwellañ ostilh d'en em gannañ bet ijinet biskoazh* ». 

Fuzuilh diazez al lu stadunanat e-pad an Eil Brezel-bed ha Brezel Korea e voe. Un dra vat e oa evit ar soudarded amerikan a oa gante ur fuzuilh damaotomatek modernoc'h evit ar fuzuilhoù-morailh diazez Arisaka 99 japanat pe Karabiner 98k alaman. Ne voe ket bet implijet kalz e-pad Brezel Vietnam. Darn eus an M1 a oa bet savet evit nerzhioù lu Stadoù-Unanet Amerika ; en desped da-se, kantadoù a vilieroù anezho a voe savet ha roet evel harp brezel da gevredidi ar vro goude an Eil Brezel-bed. Implijet e vez ar Garand c'hoazh hiziv-an-deiz dreist-holl evit an unvezioù-dibunañ pe gourdoniñ. Implijet e vez ivez gant siviled evit ar chase, ar sportoù tennañ pe evel arm dastumadeg. Unan eus ar fuzuilhoù damaotomatek eildorn gwerzhet ar muiañ er Stadoù-Unanet e oa e 2025 c'hoazh. 

#### ''Garand thumb''
Pourvezet e vez an M1 Garand dre ur c'hlip 8 kartouchenn. Ur wech sanket ar c'hlip en arm penn-da-benn e lak golo ar gulasenn d'en em serriñ hec'h-unan buan a-walc'h. Ma ne vez ket dalc'het ar golo-mañ gant loc'henn ar gulasenn e c'hall gloazañ biz-meud an den a implij anezhañ evit bountañ ar c'hlip. Bezañ bloñset e viz-meud gant golo kulasenn an M1 a oa ken boutin e voe anvet *Garand thumb* (*Biz-meud Garand*) ar c'hloazadenn-mañ gant ar soudarded stadunanat da vare an Eil Brezel-bed. Ur skouer eus ar *Garand thumb* a zo taolennet war biz-meud ar sniper Daniel Jackson er film *[[Saving Private Ryan|Saving private Ryan]]* (1998).

## Adstummoù
E-touez an niver uhel a adstummoù savet diwar ar Garand e c'haller menegiñ ar re nesañ ;

* **M1C** hag **M1D** : stummoù fuzuilhoù-resisted, dezhe ul lunedenn M84, hag ur c'huzh-tan e beg ar c'hanol peurliesañ ;
* **M1E14**, adkambret e 7,62 × 51 mm evit an US Navy e deroù ar bloavezhioù 1950.

## Skeudennoù

Restr:A young soldier of the armored forces holds and sights his Garand rifle like an old timer, Fort Knox, Ky.jpg|Ur soudard yaouank eus an droadegiezh hobregonet stadunanat o poziñ gant ur fuzuilh Garand e 1942.
Restr:American soldier near St. Lo, France, July 1944.jpg|Soudard stadunanat e-kichen Saint-Lo e 1944.
Restr:M1 Garand rifgren-shooting line.jpg|M1 Garand gant ur banner-greunadennoù ouzhpenn
Restr:Ethiopian Soldiers Korean War.jpg|Soudarded etiopian e-pad Brezel Korea gante un M1 Garand (a-zehou) warni ur c'huzh-tan, hag ur garabinenn M1 (a-gleiz).
Restr:G425452.jpg|Ur soudard stadunanat gant prizonidi komunour e-pad Brezel Korea
Restr:USMC-120305-M-PG598-002.jpg|Soudarded an USMC o tibunañ gant fuzuilhoù M1 Garand warne baionetezioù


## Daveennoù