open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harold II (Bro-Saoz)

**Harold II** pe **Harold Godwinson** (war-dro 1022 – 14 a viz Here 1066) a oa diwezhañ roue sakson Bro-Saoz, lazhet en emgann Hastings. Ren a reas adalek ar 5 a viz Genver betek ar 14 a viz Here 1066.

## Pennadoù kar
* Harold II
* Harold
Hänsel ha Gretel

**Hänsel und Gretel**, pe **Hänsel ha Gretel** (pe *Yannig ha Godig*) zo ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm embannet e 1812.

## Brezhoneg
Un doare brezhonek d'ar gontadenn, *An ti bara-mel*, zo bet embannet e 1963, en dastumad Levrioù ar vugale, e ti Al Liamm, savet ar skrid gant Per Denez.
Harald II

**Harald II** zo anv meur a roue:

* Harald II Norge, pe Harald Gråfell (marvet e 976)
* Harald II Danmark (war-dro 980–1018)
* Harold II (Bro-Saoz) (c. 1022–1066), anvet ivez Harold Godwinson
* Harald Maddadsson, Kont Orkney and Mormaer of Caithness (1139–1206)
* Harald II of Mann (r. 1249–1250), a.k.a. Aralt mac Gofraid
Harald Gråfell

**Harald Gråfell** (*Haraldr gráfeldr* e norseg, da lavarout eo "louet e vantell"), pe **Harald II** (930-970) , a oa roue Norge etre 961 ha 970. 
 
## Pennad kar
*Harald
Harald III Norge

**Harald Hardrada**, pe **Harald Sigurdsson** (*Haraldr Sigurðarson* e norseg, da lavarout eo "luc'hedenn an hanternoz"), pe **Harald III**, ganet e 1015 ha marvet en Emgann Stamford Bridge e Bro-Saoz e 1066, a oa roue Norge.
Harald Iañ Norge

**Harald Iañ Hårfagre** (norseg : *Haraldr I hárfagri* "ar melegan")(850 – 932), a voe ur roue norvegiat. Hervez an hengounioù skrivet e renas etre 872 ha 930 evel roue kentañ Norvegia. Daou eus e vibien, Eric Blóðøx ha Haakon Góði, o deus herezhet rouantelezh o zad.

Ul lodenn vras eus e vuhezskrid a zo dispis. Dre e varzh Þorbjörn Hornklofi e c'heller kaout un nebeud a ditouroù kempred diwar e benn. Mes ar pezh vrasañ a anaver eus e vuhez a zeu eus sagaioù skrivet tri c'hantved goude e varv. Mennegoù Harald er Sagaioù ar Rouaned n'int ket kenstagus atav hogen eo splann eo azaouezet Harald evel unvaniour Norvegia en ur rouantelezh hepken.

A-c'houde an XIX kantved, pa veze Norvegia dindan beli Sveden, e teuas Harald da vout un arouez broadel eus Norvegia hag eus he dizalc'houriezh. Betek hiziv e chom Harald da vout gwelet evel tad bro Norvegia. Abaoe ar XXIvet kantved e vez lakaet e douetañs gwirvoud an dudenn gant un nebeud istorourien.
Harald Iañ

**Harald Iañ ** zo anv meur a roue :
* Harald Iañ Norge (~852-932), 
* Harald Iañ Danmark (~910-987), pe Harald Gormsson, lesanvet *Harald e Zant Glas*,
* Harald Iañ Manav (?-1248), pe Harald Olafsson.

## Pennadoù kar
* Harold Iañ (Bro-Saoz) (1016-1040), pe Harold Harefoot
* Harald II
Kanton Mézidon-Canon

**Kanton Mézidon-Canon** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 56 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
## Istor
## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Mézidon-Canon a yae 19 kumun d'ober anezhañ:

### Abaoe 2015
Kanton Mézidon-Canon a ya 56 kumun d'ober anezhañ:
* **[[Mézidon-Canon]]**
* Les Authieux-Papion
* Auvillars
* Beaufour-Druval
* Beuvron-en-Auge
* Biéville-Quétiéville
* Bissières
* La Boissière
* Bonnebosq
* Cambremer
* Castillon-en-Auge
* Condé-sur-Ifs
* Corbon
* Coupesarte
* Crèvecœur-en-Auge
* Croissanville
* Drubec
* Formentin
* Le Fournet
* Gerrots
* Grandchamp-le-Château
* Hotot-en-Auge
* La Houblonnière
* Léaupartie
* Lécaude
* Lessard-et-le-Chêne
* Magny-la-Campagne
* Magny-le-Freule
* Manerbe
* Méry-Corbon
* Le Mesnil-Eudes
* Le Mesnil-Mauger
* Le Mesnil-Simon
* Les Monceaux
* Monteille
* Montreuil-en-Auge
* Notre-Dame-d'Estrées
* Notre-Dame-de-Livaye
* Percy-en-Auge
* Le Pré-d'Auge
* Prêtreville
* Repentigny
* La Roque-Baignard
* Rumesnil
* Saint-Désir
* Saint-Germain-de-Livet
* Saint-Jean-de-Livet
* Saint-Julien-le-Faucon
* Saint-Laurent-du-Mont
* Saint-Loup-de-Fribois
* Saint-Martin-de-Mailloc
* Saint-Ouen-le-Pin
* Saint-Pierre-des-Ifs
* Valsemé
* Victot-Pontfol
* Vieux-Fumé
## Dave ha notennoù
Kanton Livarot

**Kanton Livarot** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 53 c'humun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
## Istor
## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Livarot a yae 22 gumun d'ober anezhañ:

### Abaoe 2015
Kanton Livarot a ya 53 c'humun d'ober anezhañ:
* **[[Livarot]]**
* Auquainville
* Les Autels-Saint-Bazile
* Bellou
* Boissey
* Bretteville-sur-Dives
* La Brévière
* Cernay
* Cerqueux
* La Chapelle-Haute-Grue
* La Chapelle-Yvon
* Cheffreville-Tonnencourt
* La Croupte
* Familly
* Fervaques
* La Folletière-Abenon
* Friardel
* Heurtevent
* Hiéville
* Lisores
* Le Mesnil-Bacley
* Le Mesnil-Durand
* Le Mesnil-Germain
* Meulles
* Mittois
* Montviette
* Les Moutiers-Hubert
* Notre-Dame-de-Courson
* Orbec
* L'Oudon
* Ouville-la-Bien-Tournée
* Préaux-Saint-Sébastien
* Saint-Cyr-du-Ronceray
* Saint-Denis-de-Mailloc
* Saint-Georges-en-Auge
* Saint-Germain-de-Montgommery
* Saint-Julien-de-Mailloc
* Saint-Martin-de-Bienfaite-la-Cressonnière
* Saint-Martin-du-Mesnil-Oury
* Saint-Michel-de-Livet
* Saint-Ouen-le-Houx
* Saint-Pierre-de-Mailloc
* Saint-Pierre-sur-Dives
* Sainte-Foy-de-Montgommery
* Sainte-Marguerite-de-Viette
* Sainte-Marguerite-des-Loges
* Thiéville
* Tordouet
* Tortisambert
* Vaudeloges
* Vendeuvre
* La Vespière
* Vieux-Pont-en-Auge

## Dave ha notennoù
Geoffroy Drouet

**Geoffroy Drouet**, Aotrou Langle hag ar Portic, a oa bet dilennet da vaer kêr Naoned d'an 28 a viz Du 1564 .
E verc'h-vihan Renée Drouet a zimezas gant Michel Loriot, ha hennezh a voe maer Naoned ivez.

## Levrlennadur
*Alexandre Perthuis ha Stéphane de La Nicollière-Teijeiro, *Le Livre doré de l’hôtel-de-ville de Nantes*, levrenn I, Imprimerie Grinsard, 1873, pajennoù 129-130.
**Bulletin de la Société archéologique de Nantes et de la Loire-Inférieure*, 1866/6 (pennad diwar-benn an tiegezh Drouet)
**Généalogie des Langlais*, gant Gaëtan de Langlais, levrenn 1 p. 340
Michel Loriot (mab)

**Michel Loriot** a zo bet maer an Naoned, evel e dad Michel Loriot, hag evel tad-kozh e vamm, Renée Drouet, Geoffroy Drouet e anv, kentañ maer ar gêr-se.

## Gwelet ivez
*Listenn maered Naoned

## Mammenn
* *Généalogie des Langlais*, gant Gaëtan de Langlais, levrenn 1 p. 340 (embannadur prevez, 2010)
Michel Loriot

**Michel Loriot** zo bet maer an Naoned etre 1577 ha 1578. E vab Michel Loriot (mab) a voe maer ivez ha dimezet e oa gant merc'h-vihan maer kentañ an Naoned, Geoffroy Drouet.

## Mammenn
* *Généalogie des Langlais*, gant Gaëtan de Langlais, levrenn 1 p. 340 (embannadur prevez, 2010).
Arianegezh

An **arianegezh** zo ur gelennadurezh eus deroù ar gristeniezh, a zeu eus Arius (256-336), un doueoniour ha gresianeger eus Aleksandria, ezel eus Skol doueoniezh Antioc'hae. Setu perak e oa an arianegezh relijion gentañ en Aleksandria e deroù ar [IVvet kantved}}. Kraf pennañ ar gelennadurezh eo naoutur an [Dreinded kristen ha lec'h meizadoù « Doue an Tad hag e vab Jezuz ». Difenn a ra an arianegezh ez eo brasoc'h doueelezh Doue an Tad evit hini e vab graet den.

Ur c'henemglev zo hiziv da viret ar ger arianegezh evit Arius e-unan hag ar re a oa a-du gantañ, ha da gomz eus « homeismegezh » pa vez anv eus ar gelennadurezh he doe ul levezon vras e diwezh an Henamzer hag e deroù ar Grennamzer. An arianegezh a yeas diwar wel en 9vet kantved.

## Liammoù diavaez
* gwelet gant Voltaire
*  Arianism e Catholic encyclopedia

## Levrlennadur
* Richard E. Rubenstein, *Le jour où Jésus devint Dieu*, Bayard, 2000

## Notennoù
Harald Blåtand

**Harald Gormsson** ( *Haraldr blátǫnn Gormsson* e norseg, *Harald Blåtand Gormsen* e daneg), pe **Harald Iañ**, roue Danmark, a oa ganet war-dro 935. Mab e oa d'ar roue Gorm ha da Thyra Dannebod, ha ren a reas war-lerc'h e dad. Lakaat a reas ar gristeniezh da relijion ofisiel. Mervel a reas en 985 pe 986 goude bet roue Danmark adalek 958, pe war-dro), ha roue Norge ivez e-pad un toullad bloavezhioù war-dro 970. Marteze e voe distroadet gant e vab Sweyn .

## Kristenekaat
Daou skrid zo diwar-benn penaos e troas Harald da gristen.

## Savadurioù
### Mein Jelling
Harald a savas mein Jelling , peulvanoù savet en enor d'e dud, ha warne an enskrivadurioù runek brudetañ e Danmark, hervez an Encyclopædia Britannica. War ar peulvanoù-se eo dastumet buhez Harald en un enskrivadur runek :
: Ar roue Harald en deus lakaet sevel ar monumantoù-se d'e da Gorm ha d'e vamm Thyra. An Harald a c'hounezas Danmark ha Norge en o fezh hag a droas an Daned e kristenien.

### Pont
Gantañ e voe savet koshañ pont kreisteiz Lec'hlenn, e Ravninge, 5 metrad led, 760 hed dezhañ.

## Bluetooth
Adkemeret eo bet e anv **Blåtand**, saoznekaet e Bluetooth avat, da reiñ d'un aozerezh-kemenn dre bellgomz.

## Notennoù

## Pennad kar
*Harald Iañ
Bilhed-bank

Ur **bilhed-bank ** zo arc'hant-paper embannet gant ur Bank kreiz peurliesañ. Lavaret e vez eo moneiz fiziek rak eo a-bouezh ar fiziañs a ro e zouger d'an aozadur a embann anezhañ.

Lizher-anzav a voe embannet e Sina e - 118 e-pad an tierniezh Han ; e lêr e oant. Gant bilhedoù e voe graet e Sina, e Kartada hag en Europa eus an Henamzer betek an amzer vodern met en em skuilañ a reas da vat adalek an . 

Stourmañ a ra an stadoù a-enep an dambreziñ, da lavaret eo aozañ bilhedoù-bank faos.
Vittoria Colonna Henriquez-Cabrera

**Vittoria Colonna Henriquez-Cabrera**, (Marino, 1558 – Medina de Rioseco (Spagn), 1633) a oa Dugez Medinaceli, Kontez Modica, ha diazezourez kêr Vittoria (Italia). Merc'h e oa da Marcantonio Colonna (1535–1584), besroue Sikilia er XVIvet kantved. He zad-kozh Ascanio Colonna a oa breur d'ar varzhez Vittoria Colonna (1490 - 1547).

## Buhez
Daou vloaz goude marv he zad (e 1584), d'an 31 a viz Kerzu 1586, e timezas, dre hanterouriezh, ha gant aotre he breur Ascanio, da Ludovico III Henriquez de Cabrera, Amiral Kastilha, dug Medina de Rioseco (e Spagn). 
He fried, deuet da vout kont Modica e 1596, a varvas e 1600. Setu neuze Vittoria deuet da vout Kontez Modica en anv he mab Juan Alfonso Henriquez de Cabrera. Berr e oa an arc'hant ganti avat: ur bern dle en devoa graet he fried Ludovico III da-geñver eured Fulup III, roue Spagn, gant Marc'harid Aostria, arc'hdugez Aostria, e 1599 e Valencia.

Vittoria Colonna a reas he soñj goulenn digant roue Spagn an aotre da adsevel kêr Camarina, e Sikilia (hiriv e proviñs Ragusa) ha roet e voe dezhi gant Filippo III d'an 31 a viz Kerzu 1606. Vittoria e voe anvet ar gêr nevez, en enor dezhi e 1607. 

En em dennañ a reas Vittoria Colonna en Spagn, hag eno e varvas e 1633, ha beziet e voe en iliz San Francisco e Medina de Rioseco e proviñs Valladolid.

E 1863 e voe digoret c'hoariva kêr Vittoria, hag anvet Vittoria Colonna en enor dezhi.

## Pennad kar
*Vittoria Colonna
Harold Harefoot

**Harold Iañ** (Danmark 1016–1040 Oxford), pe **Harold Harefoot** ( *troad gad*) a oa roue Bro-Saoz adalek 1035 . 

Mab e oa d'ar roue Knut Veur, roue Danmark ha roue Bro-Saoz war un dro, ha d'e serc'h Ælfgifu Northampton. E lesanv en doa tapet dre ma rede buan hag e oa chaseour ampart. 

Un hantervreur en doa, Knud, mab da bried ar roue, Emma Normandi, hag abalamour da se e oa hêr e dad hag en doa da gaout an div gurunenn, hini Danmark ha hini Bro-Saoz. Met Harold a gemerasar galloud e Bro-Saoz, hag anavezet e voe evel rejant gant Knut en 1036 pa eas e hantervreur da Vro-Danmark.
Kanton Lisieux-1

**Kanton Lisieux-1** a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
## Istor
## Kumunioù
**Kanton Lisieux-1** a yae 17 gumun d'ober anezhañ:

## Dave ha notennoù
Wege zu Kraft und Schönheit

***Wege zu Kraft und Schönheit*** (alamaneg a dalvez **Hentoù an nerzh hag ar vraventez**) a zo un teulfilm digomz e gwenn ha du a voe sevenet en Alamagn gant Nicholas Kaufmann ha Wilhelm Prager, da vare Republik Weimar. E 1925 e teuas er-maez.

## Sujet
Er film e tiskouezer lec'h ar c'horf er gevredigezh vodern, ma ne ra ket an dud (paotred koulz ha merc'hed) war-dro o braventez hag o yec'hed. D'ar mare-se e rae berzh ar *[[Naturegezh|Körper Kultur]]* en Alamagn. Ar sevenadur-se a voe implijet goude-se gant an Nazied.

## Ar film
Pemp lodenn a ya d'ober ar film :
: 1. Gresianed an Henamzer hag ar mare bremañ 
: 2. An embregerezh korf hag ar yec'hed
: 3. Lodenn 3
: 4. An dañs
: 5. Ar sport
* Er film e weler dañsourien ha dañsourezed skol-dañs *[[Mary Wigman|Mary-Wigman]]-Schule*, en o zouez emañ Leni Riefenstahl. Ar wech kentañ e oa dezhi c'hoari en ur film. 

## Liammoù diavaez
* Skritell ar film
* Displegadennoù diwar-benn ''Wege zu Kraft und Schönheit''
* Ar film en Imdb
Magdalena Sibylla

**Magdalena Sibylla** zo anv meur a vaouez vrudet. 

;Magdalena Sibylla
* Magdalena Sibylla von Hessen-Darmstadt (1652–1712), Dugez Württemberg
* Magdalena Sibylla von Neitschütz (1675–1694), Itron Rochlitz, serc'h d'ar priñs-dilenner Johann Georg IV, 
* Magdalena Sibylla von Sachsen-Weißenfels
* Magdalena Sibylla von Schleswig-Holstein-Gottorf (1631–1719), Dugez Mecklenburg-Güstrow
;Magdalena Sibylle
* Magdalena Sibylle von Preußen (1586–1659), priñsez Sachsen, eil pried Johann Georgs I. von Sachsen
* Magdalena Sibylle von Brandenburg-Bayreuth (1612–1687), priñsez Sachsen, pried da Johann Georgs II. von Sachsen
* Magdalena Sibylle von Sachsen (1617–1668), dugez Sachsen-Altenburg, pried da Friedrich Wilhelms II von Sachsen-Altenburg. 

## Pennadoù kar
*Magdalena
*Sybilla
Tomografiezh jedet

Gant ur skanner **tomografiezh jedet** (e saozneg : *CT Scan, Computed Tomography*) e vez studiet an empenn, an eskern, kest ar brusk pe an tor. Klask a ra ar skanner direizhderioù n'int ket gwelus war radiografiezhioù boutin pe gant ekografiezhioù. Gantañ e c'haller : 

* lakaat bilimadurioù, flusoù gwad, gwerblennoù, krangennoù, nozel, yuzh war-wel.
* lec'hiañ resis benvegennoù-korf.
* spisaat treug ur wazhenn.

## Ar skanner Tomografiezh Jedet
Implijet e vez ar skinoù X gant ar skanner tomografiezh jedet. Savet e vez skeudennoù eus korf ar c'hlañvourion e darnoù tanav, gant ur gorzenn skinoù X hag a boltred ar c'hlañvour. N'eo ket a-varv ar gorzenn skinoù X met treiñ a ra en-dro d'ar c'hlañvour, e-barzh kelc'h ar mekanik-skann. A-drugarez d'un urzhiataer galloudus-tre e vez jedet ha graet skeudennoù eus diabarzh korf ar c'hlañvour. Da c'houde e vez moullet ar skeudennoù-se war ur film a-benn bezañ studiet. Peurliesañ e vez strinkellet un dourel iodet er c'hlañvour a-benn gwellaat doare ar skeudennoù. Ar produ iodet a c'hall bezañ strinkellet dre ar wazh, lonket pe lakaet dre ar fraezh.
 
Ar mekanik a zo lodennet gant ur c'helc'h ennañ ar gorzhenn skinoù X, hag ur gouskedenn a vo gourvezet warni ar c'hlañvour, hag a vo lakaet e kreiz ar c'helc'h.
Sybilla

**Sybilla** zo un anv-bihan alamanek. D'an 9 a viz Here emañ ar Gouel.

## Orin
Dont a ra an anv eus ar sibilla, anv henc'hresianek ur velegez hag un diouganerez en Henamzer. Meur a hini zo bet brudet.

## Stummoù all
**[[Sybille]], Sybilla,* ha *[[Sibille]], [[Sibilla]], [[Sibylla]]*, *Sybel, Sybill*, en alamaneg.

## Yezhoù all
*Sybil e saozneg
**Sibila*, e portugaleg ha spagnoleg.
**[[Sibilla]]*, en italianeg ha katalaneg.
*Sibyl e saozneg
*Sibylle e galleg

## Tud
### Sybilla
*Sybilla Normandi (1092 – 1122) rouanez kenseurtez Bro-Skos, pried da Alesant Iañ. 

### Sibila, Sibilla
*Sibila de Fortiá, kontez katalan
*Sibilla Bourgogn, pried da Ruggero II Sikilia
*Sibilla Aleramo, anv-pluenn Rina Faccio (1876 – 1960), barzhez italianek.
*Sibilla Sormella, serc'h da roue Sikilia en XIII kantved
*Sibilla di Medania, pe Sibilla di Acerra (Acerra, 1153 – 1205), rouanez kenseurtez Sikilia adal 1189 betek 1194 gant ar roue Tancredi, ha rejanteze 1194 en anv he mab Guglielmo.
*Sibillina Biscossi, leanez italian, gwenvidigez

## Pennad kar
* Magdalena Sibylla
Casablanca

**Casablanca** (arabeg: **الدار البيضاء** "ad-Dār al-Bayḍāʼ", anv orin berberek: **Anfa / ⴰⵏⴼⴰ**) eo brasañ kêr ha porzh Maroko, ha kêr-benn ekonomikel ar vro. Emañ ur 80 km bennak diouzh Rabat, ar gêr-benn bolitikel. Gant niveridigezh 2004 e weler e oa 2 949 805 a dud o chom e prefeti Casablanca ha 3 631 061 e "Casablanca Vras". Brasañ kêr ar Maghreb eo ivez. Er bed eo anavezet dre vras dre hec'h anv spagnolek *Casablanca* (*casa*, ti, *blanca* gwenn), berraet alies e *Casa* /kaza/ er vro.
Brandenburg an der Havel

**Brandenburg an der Havel** zo ur gêr dizalc'h (*kreisfreie Stadt*) eus Brandenburg en Alamagn. Emañ war ribl ar stêr Havel, war-dro 70 km er c'hornôg da Verlin, etre Potsdam ha Magdeburg.

E 2010 e oa annezet gant 71 778 a dud. Ur gêr vihan eo bremañ met bras eo bet he fouez en istor pa voe, gwechall, kreizenn eskopti Brandenburg, marz pe margraviezh Brandenburg, Brandenburg-Prusia ha rouantelezh Prusia war-lerc'h. Roet he deus hec'h anv da Land Brandenburg.
Francesco Cossiga

**Francesco Cossiga** (Sassari, 26 a viz Gouere 1928 – Roma, 17 a viz Eost 2010) a oa ur politikour italian, gwiraour ha kelenner. Eizhvet prezidant Republik Italia e voe, etre 1985 ha 1992. Senedour e voe goude-se. 

Eus ar gostezenn Democrazia Cristiana e oa, met tomm e oa ivez ouzh emsav broadel Sardigna.

## Notennoù


## Liammoù diavaez

* Pajenn diwar-benn F. Cossiga e lec'hienn Sened Italia
Alesant Iañ (Bro-Skos)

**Alesant Iañ**, pe **Alaxandair mac Maíl Coluim** (*Alasdair mac Mhaol Chaluim* e gouezeleg a vremañ) (wd 1078 – 1124), a oa Roue Skosiz adalek 1107. 

## E vuhez
Pevare mab Malcolm III hag e bried Margaret of Wessex e oa., 

## Pennad kar
*Alesant Bro-Skos
Marc'harid Aostria (1584-1611)

**Ur bajenn disheñvelout [[Marc'harid Aostria]] zo ivez.* 

**Marc'harid Aostria**, pe **Marc'harid Aostria-Stiria** (1584-1611), a oa ur briñsez aostrian hag a deuas da vour rouanez Spagn. Merc'h e oa da Karl II Aostria, dug Aostria-Izel, ha da Maria Anna Bavaria ha dre-se arc'hdugez Aostria, priñsez Stiria.

## Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe d'an 18 a viz Ebrel 1599 e Valencia da Fulup III, hag 8 bugel o doe.

* Anna Aostria ( 1601-1666), rouanez Bro-C'hall dre he dimeziñ d'ar roue Loeiz XIII (Bro-C'hall).
* *Maria* (1603 - 1603), marvet da ur miz. 
* Fulup IV ( 1605 - 1665), roue Spagn. 
* María Ana Spagn (1606-1646), impalaerez santel, dimezet da Ferdinand III, impalaer santel .
* Carlos de Austria (1607- 1632).
* Fernando de Austria (16 de mayo de 1609 ó 24 de mayo de 1610; † 9 de noviembre de 1641), anavezet evel ar C'hardinal-Infant.
* *Margarita* (1610-1616), marvet da 6 vloaz. 
* *Alfonso* (ganet ha marvet d'an 22 a viz Gwengolo 1611).
Kanton Vire

**Kanton Vire** a zo ur c'hanton eus Bro-C'hall, e departamant Calvados, e Normandi (a-raok adunvanidigezh Normandi e 2015 e oa e rannvro Normandi). Kresket e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014 betek lakaet 26 kumun ennañ.

## Kumunioù
### A-raok 2015
Kanton Vire a yae 8 kumun d'ober anezhañ:

### Adalek  2015
Kanton Vire a ya 26 kumun d'ober anezhañ:
* **[[Vire (kêr)|Vire]]**
* Beaumesnil
* Campagnolles
* Champ-du-Boult
* Coulonces
* Courson
* Fontenermont
* Le Gast
* Landelles-et-Coupigny
* Maisoncelles-la-Jourdan
* Le Mesnil-Benoist
* Le Mesnil-Caussois
* Mesnil-Clinchamps
* Le Mesnil-Robert
* Pont-Bellanger
* Pont-Farcy
* Roullours
* Saint-Aubin-des-Bois
* Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont
* Saint-Manvieu-Bocage
* Saint-Sever-Calvados
* Sainte-Marie-Outre-l'Eau
* Sept-Frères
* Truttemer-le-Grand
* Truttemer-le-Petit
* Vaudry

## Dave ha notennoù
Kanton Aunay-sur-Odon

**Kanton Aunay-sur-Odon** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 49 c'humun gant dekred an 17 a viz C'hwevrer 2014.
## Istor
## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Aunay-sur-Odon a yae 17 kumun d'ober anezhañ:

### Abaoe 2015
Kanton Aunay-sur-Odon a ya 49 c'humun d'ober anezhañ:
* **[[Aunay-sur-Odon]]**
* Amayé-sur-Seulles
* Anctoville
* Banneville-sur-Ajon
* Bauquay
* La Bigne
* Bonnemaison
* Brémoy
* Cahagnes
* Campandré-Valcongrain
* Caumont-l'Éventé
* Coulvain
* Courvaudon
* Dampierre
* Danvou-la-Ferrière
* Épinay-sur-Odon
* Hottot-les-Bagues
* Jurques
* La Lande-sur-Drôme
* Landes-sur-Ajon
* Lingèvres
* Livry
* Le Locheur
* Les Loges
* Longraye
* Longvillers
* Maisoncelles-Pelvey
* Maisoncelles-sur-Ajon
* Le Mesnil-au-Grain
* Le Mesnil-Auzouf
* Missy
* Monts-en-Bessin
* Noyers-Bocage
* Ondefontaine
* Parfouru-sur-Odon
* Roucamps
* Saint-Agnan-le-Malherbe
* Saint-Georges-d'Aunay
* Saint-Germain-d'Ectot
* Saint-Jean-des-Essartiers
* Saint-Louet-sur-Seulles
* Saint-Pierre-du-Fresne
* Sept-Vents
* Torteval-Quesnay
* Tournay-sur-Odon
* Tracy-Bocage
* La Vacquerie
* Villers-Bocage
* Villy-Bocage

## Dave ha notennoù
Kanton Condé-sur-Noireau

**Kanton Condé-sur-Noireau** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Brasaet e oa bet da 48 kumun gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
## Istor
## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Condé-sur-Noireau a yae 11 kumun d'ober anezhañ:

### Abaoe 2015
Kanton Condé-sur-Noireau a ya 48 kumun d'ober anezhañ:
* **[[Condé-sur-Noireau]]**
* Beaulieu
* Le Bény-Bocage
* Bernières-le-Patry
* Burcy
* Bures-les-Monts
* Campeaux
* Carville
* La Chapelle-Engerbold
* Chênedollé
* Le Désert
* Estry
* Étouvy
* La Ferrière-Harang
* La Graverie
* Lassy
* Lénault
* Malloué
* Mont-Bertrand
* Montamy
* Montchamp
* Montchauvet
* Périgny
* Pierres
* Le Plessis-Grimoult
* Pontécoulant
* Presles
* Proussy
* Le Reculey
* La Rocque
* Rully
* Saint-Charles-de-Percy
* Saint-Denis-de-Méré
* Saint-Denis-Maisoncelles
* Saint-Germain-du-Crioult
* Saint-Jean-le-Blanc
* Saint-Martin-des-Besaces
* Saint-Martin-Don
* Saint-Ouen-des-Besaces
* Saint-Pierre-la-Vieille
* Saint-Pierre-Tarentaine
* Saint-Vigor-des-Mézerets
* Sainte-Marie-Laumont
* Le Theil-Bocage
* Le Tourneur
* Vassy
* Viessoix
* La Villette

## Dave ha notennoù
Der Sieg des Glaubens

**Der Sieg des Glaubens** (alamaneg a dalvez **Trec'h ar feiz**) a zo ur film propaganda nazi ha kentañ teulfilm Leni Riefenstahl. Sevenet eo bet e 1933. Dibabet e voe Riefenstahl da sevenerez daoust ma ne savas ket a-du pennoù nazi zo peogwir ne felle ket dezho e vefe savet ar film gant ur vaouez. Er film e tiskouez pempvet kendalc'h ar strollad nazi hag a voe aozet e Nürnberg etre an 30 a viz Eost hag an 3 a viz Gwengolo 1933.

## Senario
Evel en he filmoù propaganda nazi all evel *[[Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht]]* ha *[[Triumph des Willens]]* e tiskouez Riefenstalh darvoudoù ar c'hendalc'h en urzh ma c'hoarvezjont. N'eus tamm mouezh off ebet, na skridoù da zisplegañ an traoù. E-touez ar pezh a ziskouez e kaver degemer kannaded estren, politikourien ha pennoù-bras nazi e ti-gar Nürnberg, Adolf Hitler oc'h en em gavout en aerborzh hag e emvod gant pennoù-bras nazi, dibunadegoù izili SA ha prezegenn Hitler da lidañ dekvet deiz-ha-bloaz krouidigezh NSDAP.

## Preservation status
Er film e weler Ernst Röhm, hag eñ e penn Sturmabteilung. D'ar mare-se e oa an eil den galloudusañ er strollad nazi. Met e miz Even 1934 e voe aozet Nozvezh ar c'hontili hir, ma voe lazhet Röhm ha pennoù SA all diwar urzh Hitler. Divizet e voe neuze ma vefe diverket an holl roudoù anezhañ a oa bet, holl skouerennoù ar film en o zouez. Se zo kaoz e voe savet *Triumph des Willens* da gemer e lec'h. Anat pa seller ouzh an daou film rak perzhioù boutin a zo dezho, evel skeudennoù kêr Nürnberg. Dre vras e kaver ar meems doare da filmañ en daou film ivez. Ha Herbert Windt a adimplijas e "Triumph des Willens" ul lodenn vras eus ar sonerezh en doa krouet evit Der Sieg des Glaubens. 

E miz Ebrel 1934 edo Riefenstahl er Rouantelezh-Unanet, ma tisplegas he doare da aozañ teulfilmoù e meur a skol-veur. D'ar mare-se e voe savet ur skouerenn eus ar film, ha marteze re all ivez. Adkavet e voe ouzhpenn 60 vloaz goude, ha soñjal a reer ez eo ar skouerenn neemti eus ar film a zo. 

## Notennoù

## Liamm diavaez
*Der Sieg des Glaubens da bellgargañ en Internet Archive
Gjorge Ivanov

**Gjorge Ivanov** (makedoneg: Ѓорге Иванов) zo ur politikour eus Makedonia an Norzh, bet anvet da brezidant ar vro e 2009. Ganet eo d'an 2 a viz Mae 1960 e Valandovo.
Kanton Le Bény-Bocage

**Kanton Le Bény-Bocage** a oa ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi-Izel.
## Istor
## Kumunioù
**Kanton Le Bény-Bocage** a yae 20 kumun d'ober anezhañ:

## Dave ha notennoù
Hent-houarn Kiberen An Alre

Ul linenn hent-houarn zo etre Kiberen hag An Alre, niverennet 473000 en anvadur *Réseau ferré de France* (RFF).

Boutin eo treuz (1,435 metr) he forzh nemetañ, a zo ur skourr eus la linenn Landerne – Savenneg.

Meret e vez gant ar rouedad THR Breizh ; abaoe 1972 ne vez implijet al linenn nemet e-pad an hañv, alese he lesanv « An Distouver » (*Le Tire-Bouchon*) rak mirout a ra ouzh an dud a vezañ stanket war an hent D768. Dre girri-boutin e vez liammet Kiberenn ouzh An Alre adalek deroù miz Gwengolo betek dibenn miz Mezheven.

## Bloaziadoù
* 15 a viz Gouere 1879 :  disklêriadur a laz foran.
* 24 a viz Gouere 1882 : digoradur
* 28 a viz Mezheven 1883 : fiziet eo al linenn gant ar Stad c'hall d'an embregerezh *Compagnie du chemin de fer de Paris à Orléans*.
* 6 a viz Meurzh 1972 : klozet eo al linnenn ouzh ar veajourien.
* 1añ a viz Gouere 1985 : digoradur an « Distouver » e miz Gouere ha miz Eost

## Tres
***PK** = *Poent Kilometrek*, an hed adalek porzh-houarn An Alre.
*Etre krommelloù : PK war al linenn bennañ.



TigarKiberen.jpg|Ti-gar Kiberen
HenthouarnAnAlreKibereneSPK.jpg|E Sant-Pêr Kiberen, e-tal kreñvlec'h Pentevr
2009-08-12 450D 1711 R tire bouchon.jpg|Un tren o tremen hebiou ar c'hreñvlec'h
TigarAnAlre.jpg|Ti-gar An Alre


## Levrlennadur
* Nennig, Jean-Pierre. *Le chemin de fer de Bretagne Sud*. Pornizhan : JPN Éditions, 2010 .
## Notennoù
Skramm-nijerez

Ur **skramm-nijerez** pe **aerlestr dre efed leur** a zo un aerlestr a implij ar "skramm" aer krouet dre "efed leur". E rusianeg **экранопла́н** lakaet da dalvezout **ekranoplan** a oa skramm-nijerezioù a voe aozet e-pad ar Brezel Yen en Unvaniezh Soviedel. Al labourva  a oa staliet e Nijniy Novgorod hag amprouet e oa ar skramm-nijerezioù war aodoù ar Mor Kaspia.

## Evit gouzout hiroc'h
*  ''Project 903''
*  ''History of Wing-In-Ground craft''
*  ''Les Ékranoplanes''
*  Displegadurioù teknikel
*  ''Ekranoplan''
*  ''In search of the Caspian Sea Monster''

## Daveennoù
Pilar

**Pilar** zo un anv boutin portugalek ha spagnolek hag a zo deuet da vout anv-bihan, roet d'ar merc'hed.

## Orin
Dont a ra an anv-bihan eus unan eus anvioù ar Werc'hez, *[[Nuestra Señora del Pilar]]*, evel un toullad anvioù-bihan all: Amparo, Mercedes, Dolores, Guadalupe, Mar, Nuria, Lurdes, Rosário, ... *Nuestra Señora del Pilar* eo ivez anv an iliz-veur e Zaragoza, en Aragon.

## Tud

* *Pilar Alonso i Moll*, pe Pilar Alonso ( 1897 - 1980), kanerez katalanek
* Pilar Lorengar (1928-1996), c'hoariganerez spagnol
* Maria Pilar Riba Font (1944-), politikourez, eus Andorra, 
* Pilar del Castillo, politikourez spagnol,
* Pilar Rahola (1958-), politikourez katalan,
* Pilar Homem de Melo (1963-), kanerez portugalat, 
* Pilar López de Ayala (Madrid 1978-), aktourez spagnol, 
* *Pilar Giménez García*, anv gwir ar ganerez katalan Ailyn (1982-) 

### Tud all
*Adolf Pilar von Pilchau, politikour estoniat e deroù an XXvet kanved
*Gladys del Pilar, kanerez svedat a orin ekwadorat.
*an tiegezh polonat Pilars de Pilar

## Lec'hioù
###### 
* Barrio El Pilar, kumun e Río Negro 
* Pilar (proviñs Buenos Aires)
* Pilar Partido, ur partido en hanternoz da gêr Buenos Aires, e Proviñs Buenos Aires 
* Pilar (proviñs Cordoba)

### 
* Pilar da Bretanha, parrez e kumun Ponta Delgada, en Enez São Miguel

###### 
*Cala Pilar, e Menorca

###### 
* Pilar, Alagoas
* Pilar, Paraíba
* Pilar de Goiás, e Goiás
* Pilar do Sul, e São Paulo
* Morro do Pilar, e Minas Gerais

###### 
* Pilar, Abra
* Pilar, Bataan
* Pilar, Bohol
* Pilar, Capiz
* Pilar, Cebu
* Pilar, Surigao del Norte
* Pilar, Sorsogon

###### 
**Pillar of Eliseg*, anv saoznek Croes Eliseg

###### 
* Pilar, Goa

###### 
* Pilar (Paraguay)

###### 
* Pilar de la Horadada, e proviñs Alicante, 

###### 
* Pilar (Mec'hiko-Nevez)
* Pilar (Atlanta), Georgia

## Pennadoù kar
* Pilars
* Pillar
* Pila
*Piler an Naoted
Marc'harid Bro-C'hall (1492-1549)

**Pajennoù disheñvelout [[Marc'harid Bro-C'hall]] ha [[Marc'harid Navarra]] zo ivez.*

**Marguerite d'Angoulême**, pe **Marguerite de France**, pe ** Marguerite de Navarre**, pe **Marguerite d'Alençon** (e galleg), pe **Marc'harid Bro-C'hall** pe **Marc'harid Navarra** (e brezhoneg), ganet e 1492 ha marvet e 1549, a oa rouanez Navarra. C'hoar henañ ar roue gall Frañsez I e oa. Skrivagnerez c'hallek e oa ivez. El lez c'hall hag e hini Navarra e roas ton d'an arzourien. 

Ganet e oa d'an 11 a viz Ebrel 1492 en Angoulême 

## Dimezioù
Div wech e timezas.
*E 1509, da 17 vloaz, e timezas da Charlez IV, dug Alençon. Ne gare ket anezhañ. Perzh a gemeras en emgann Pavia e 1525, ha mervel prestik goude gant ar vezh. Ne ouelas ket an intañvez. 

*En 1527 ec'h addimezas da Herri II Albret, roue Navarra. E 1528 e c'hanas ur verc'h, Janed Albret, a vo diwezhañ rouanez Navarra ha mamm Herri IV, roue Bro-C'hall .

## He marv
Mervel a reas d'an 21 a viz Kerzu 1549 en Odos-en-Bigorre.

## Oberennoù
Brudet eo da vezañ, gant Christine de Pisan ha Marie de France, unan eus ar c'hentañ skrivagnerezed gallek, ha lesanvet e oa bet an *dekvet muzenn*, hag ivez *La [[Marguerite]] des Marguerite* (*perlezenn* eo ster latin an anv). Brudet eo he levr L'Heptaméron, 72 danevell skrivet diwar skouer Il Decameron ar skrivagner italianek Boccaccio.

## Liamoù diavaez
*https://web.archive.org/web/20120712070712/http://www.pensees-ecrites.net/auteurs-et-biographies/marguerite-d-angouleme,248/
Marc'harid Navarra

**Marc'harid Navarra** a vez lavaret eus meur a rouanez.

* *Marc'harid Navarra* pe Marc'harid Sikilia (1128–1183), rouanez Sikilia (1166-1171);
* Marc'harid Bourbon (1211-1256), rouanez Navarra goude he dimeziñ da Tepot Iañ Navarra;
* Marc'harid Bro-C'hall (1492-1549)‎, rouanez Navarra dre zimeziñ da Herri II Navarra, skrivagnerez c'hallek;
* Marc'harid Valois (1553–1615), rouanez Navarra ha rouanez Bro-C'hall: dimezet eoa da Herri III Navarra, a deuas da vout Herri IV, roue Bro-C'hall; lesanvet e oa *ar Rouanez Margot*.

## Pennadoù kar
*Marc'harid Bro-C'hall
Marc'harid Valois

**Marguerite de Valois**, pe **Marc'harid Valois**, zo un anv a vez roet da veur a briñsez c'hall eus meur a skourr eus Tiegezh Capet. 

* Marguerite de Valois (1295-1342), merc'h da Charles de France (1270-1325), Kont Valois ha da Marguerite d'Anjou (1273-1299), dimezet en 1310 da Guy Ier de Blois-Châtillon, Kont Bleaz, ha mamm da Louis Ier de Blois-Châtillon, Kont Bleaz ha Dunois, ha da Charlez Bleaz, Dug Breizh
* Marguerite de Valois (1407-1458), merc'h vastard ar roue gall Charlez VI hag Odinette de Champdivers, dimezet en 1428 da Jean III ''Harpedanne'', seigneur de Belleville et Montaigu .

* Marc'harid Bro-C'hall (1492-1549), rouanez Navarra, c'hoar da Frañsez Iañ (Bro-C'hall), ha skrivagnerez c'hallek
* Marguerite de France pe * Marguerite de Valois* (1523-1574), merc'h da Frañsez Iañ (Bro-C'hall) ha Klaoda Bro-C'hall (1499-1524), dimezet en 1559 da Emmanuel-Philibert Savoia (1528-1580)
* Marc'harid Bro-C'hall (1553-1615), lesanvet *« la reine Margot »* (ar Rouanez Margod), merc'h da Herri II, c'hoar da Herri III, pried da Herri IV.
Wilhelmshaven

**Wilhelmshaven** zo ur gêr dizalc'h (*kreisfreie Stadt*) eus Saks-Izel en Alamagn. E 2010 e oa annezet gant 81 000 a dud.

Gwechall e oa ar c'hornad-se e Stad Oldenburg. Etre 1853 ha 1937 e oa e Prusia (Rouantelezh Prusia ha Stad dieub Prusia goude). E-kreiz an  e felle da vorlu Prusia sevel ur porzh brezel war aod Mor an Hanternoz : prenañ a reas douaroù, digant Oldenburg, war ribl ar bae anvet Jadebusen, e 1853, hag e 1869 e voe echuet al labourioù da sevel ar porzh nevez. Anvet e voe diwar ar roue prusian Gwilherm I.

Er chanterioù sevel-listri e voe graet e-leizh a listri brezel. E-pad an Eil Brezel-bed e oa Wilhelmshaven unan eus porzhioù al listri-spluj alaman. E dibenn ar brezel e oa bet distrujet 60% eus kêr.

Hiziv ez eo Wilhelmshaven unan eus porzhioù pouezus Alamagn, rak lec'hiet-mat eo, war ribl ur bae don an dour ennañ hag a c'hall reiñ bod da listri bras. Ur porzh brezel eo c'hoazh, hag ur porzh kenwerzh ivez, dreist-holl evit enporzhiañ tireoul ha gaz.
Trede

**Trede**, evel *trivet* ha *teirvet*, eo an anv-gwan a glot gant an niver tri.

* An trede kantved
* An trede milved
* An trede brezel punek
* An Trede Emsav
* An Trede Republik
** An Trede Republik c'hall
* An Trede Reich
* An Trede Bed
**An Trede Den*, brezhonekadur The Third Man, ur film saoznek gant Carol Reed hag ur romant da c'houde skrivet gant ar Saoz Graham Greene.
Sophie von der Pfalz

[thumb|Poltred ''Sophie von der Pfalz'', gant [Peter Lely]]

**Sophie von der Pfalz**, pe **von Hannover** (14 a viz Here 1630 e den Haag- 8 a viz Even 1714 e Herrenhausen), a oa ur briñsez alaman eus Pfalz.

Merc'h e oa da Friedrich V von der Pfalz, ha da Elisabeth Stuart. 

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e 1658 da Ernst August, a voe dilenner Hannover adalek 1698. 

Seizh bugel o doe:

* Georg Ludwig (1660–1727), a voe roue Breizh-Veur, evel George Iañ;
* Friedrich August (1661- 1690), marvet e Brezel Bras an Durked 
* Maximilian Wilhelm (1666–1726), 
* Sophie Charlotte (1668–1705), dimezet e 1684 gant ar priñs-dilenner Friedrich III Brandenburg, rouanez Prusia azalek 1701 – anvet eo Charlottenburger Schloss (Berlin) diwar hec'h anv dezhi
* Karl Philipp (1669 -1690), marvet e Brezel Bras an Durked e Priština
* Christian Heinrich (1671 - 1703), jeneral bet beuzet en Danav e-kichen Ulm e-kerzh un emgann a-enep ar C'hallaoued e-pad Brezel hêrezh Spagn 
* Ernst August (1674–1728), dug York hag Albany.

## Levrlennadur
* *Madame Palatine, princesse européenne*, Dirk Van der Cruysse, Fayard 1988. ISBN 2-213-02200-3 
* *Mémoires et lettres de voyage* de Sophie de Hanovre. Édités, présentés et annotés par Dirk Van der Cruysse, Fayard 1990. ISBN 2-213-02583-5

## Liammoù diavaez
* Rolf Schneider: ''„So denke ich mehr ans Himmelreich als an das von England“'' (pennad e *Neue Osnabrücker Zeitung|Neuen Osnabrücker Zeitung*, 30 a viz Even 2001)
* Sophie von der Pfalz e lec'hienn fembio
*  He foltred e lec'hienn Tripota – Trierer Porträtdatenbank
Saint-Pierre-du-Fresne

**Saint-Pierre-du-Fresne** zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Seulles.
## Istor
### 
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieSaintPierreDuFresneEglise.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Pêr*, luc'hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Saint-Jean-des-Essartiers

**Saint-Jean-des-Essartiers** a oa ur gumun e Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.
Bodet e voe d'ar 1 a viz Genver 2017 gant teir c'humun all d'ober ur gumun nevez: Val-de-Drôme.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Drôme emañ Saint-Jean.
## Istor
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Emgann Normandi, 1944: mervel a reas dek den nann soudard e Saint-Jean abalamour d'ar brezel e mizioù Even hag Eost e-pad Emgann Normandi, eizh anezhe a voe lazhet gant ar bombezadegoù hag unan all gant tennoù kanol.
## Monumantoù ha traoù heverk

Monument aux morts de Saint-Jean-des-Essartiers.jpg|Ar monumant.

* Iliz katolik *Sant Yann*, luc'hskeudennoù.
* Monumant ar re varv.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2018

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Cadwaladr ap Gruffudd

**Cadwaladr ap Gruffudd** (wd 1096 - 1172) e oa trede mab Gruffudd ap Cynan, roue Gwynedd hag e bried Angharad ferch Owain. Breur e oa da Owain Gwynedd.

Meneg zo anezhañ er skridoù kozh adalek 1136, pan edo gant e vreur Owain o vrezeliñ ouzh Ceredigion, goude marv pennbrezelour Normaned Ceredigion, Richard Fitz Gilbert de Clare. Pemp kastell a voe kemeret gante en hanternoz Ceredigion. Ur pennad goude, er bloaz-se end-eeun ivez, e voe trec'het an Normaned gante en emgann Crug Mawr, e-tal Aberteifi. E 1137 e voe kemeret Caerfyrddin gante.

## E vugale
Teir gwech e timezas Cadwaladr, unan eus e briedoù e oa Alice de Clare, merc'h da Richard Fitz Gilbert de Clare. Seizh mab en doe: 
*gant e bried kentañ:
** Cadfan ap Cadwaladr ap Gruffudd 
*gant e eil pried:
** Cunedda ap Cadwaladr ap Gruffudd 
** Rhicert ap Cadwaladr ap Gruffudd 
** Ralph ap Cadwaladr ap Gruffudd 
*gant e e drede pried:
** Cadwgan ap Cadwaladr ap Gruffudd 
** Maredudd ap Cadwaladr ap Gruffudd 
** Cadwallon ap Cadwaladr ap Gruffudd 

## Levrlennadur
John Edward Lloyd (1911) *The history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest* (Longmans, Green & Co.)
Saks (disheñvelout)

**Saks**, pe **Sachsen** (en alamaneg), zo un anv a dalvez da envel meur a dra zisheñvel, hervez an amzerioù, pe da vare an Impalaeriezh santel roman, pe an Impalaeriezh alaman, pe en Alamagn a vremañ.

*ur rouantelezh, rouantelezh Saks ;
*meur a stad alaman a hiziv :
** hini Saks, a glot gant rouantelezh Saks gwechall ;
** hini Saks-Anhalt, a glot gant Proviñs Saks, e Prusia, ha dugelezh Anhalt gwechall ;
** hini Saks-Izel, pe Niedersachsen, hag enni ar stadoù kozh-mañ: rouantelezh Hannover, dugelezh-veur Oldenburg, dugelezh Braunschweig ha priñselezh Schaumburg-Lippe ;

## Istor
Meur a stad zo bet en istor 

* Saks istorel
* Dugelezh Saks (war-dro 804-1296)
** Sachsen-Lauenburg
** Sachsen-Wittemberg
* Priñselezh Saks (1356-1806)
* Rouantelezh Saks (1806-1918)
* Stad dieub Saks (1920-1952)

* An Dugelezhioù sakson, savet diwar rannañ douar etre breudeur: 
** Dugelezh Sachsen-Altenburg (1603-1672, ha 1826-1918)
** Dugelezh Sachsen-Coburg (1596-1633, ha 1680-1735)
** Dugelezh Sachsen-Coburg-Saalfeld (1735-1825)
** Dugelezh Sachsen-Coburg-Gotha (1826-1918)
** Dugelezh Sachsen-Eisenach (1596-1638, ha 1640-1644, ha 1662-1809)
** Dugelezh Sachsen-Gotha (1640-1680)
** Dugelezh Sachsen-Gotha-Altenburg (1672-1825)
** Dugelezh Sachsen-Hildburghausen (1680-1825)
** Dugelezh Sachsen-Jena (1672-1690)
** Dugelezh Sachsen-Meiningen (1680-1918)
** Dugelezh Sachsen-Merseburg (1656-1738)
** Dugelezh Sachsen-Römhild (1680-1710)
** Dugelezh Sachsen-Saalfeld (1680-1735)
** Dugelezh Sachsen-Weimar (1572-1809)
** Dugelezh-veur Sachsen-Weimar-Eisenach (1809-1918)
** Dugelezh Sachsen-Weissenfels (1656-1746)
** Dugelezh Sachsen-Zeitz (1656-1718)
* Rannidigezhioù all :
** Comté palatin de Saxe
** Saks prusian (1816-1945)

* Rieien :
** Rieien Saks
Hent-houarn Pondi An Alre

Ul linenn hent-houarn zo etre Pondivi hag An Alre, niverennet 474000 en anvadur *Réseau ferré de France* (RFF).

Digoret eo bet d'an 19 a viz Kerzu 1864 ha prientet e voe diouzhtu an dachenn endalc'het evit 2 forzh. Koulskoude n'eo implijet al linenn hiziv nemet evit an tremenerezh marc'hadourezh daoust ma vez raktresoù evit kinnig al linenn e-touez ar rouedad THR Breizh.

## Istor
Al linenn a voe fiziet e miz Even 1855 d'an embregerezh *Compagnie du chemin de fer de Paros à Orléans* (CCFPO). Adalek 1934 e vo meret gant ar Stad c'hall.

D'an 2 a viz Here 1949 e voe divizet klozañ al linenn d'ar veajourien ha mirout tremenrezh ar fred hepken, ar pezh na voe lakaet e pleustr nemet e 1951 ; betek kreiz ar bloavezhioù 1960 e voe trenioù dibar miret evit beajourien.

## Tres
***PK** = *Poent Kilometrek* adalek porzh-houarn An Alre.

## Levrlennadur
* Nennig,Jean-Pierre. *Le chemin de fer de Bretagne Sud*. Pornizhan : JPN Éditions, 2010 .
* Rigouard, Jean-Pierre. *Gares et tortillards de Bretagne*. Le Coudray-Macouard : Cheminements Éditions, 2007 
* *Trafic à l'usine de nutrition animale "La gare de Baud"*In : Loco Revue n° 653, Kerzu 2001.

## Liammoù diavaez
* Site rail-bretagne.com Auray - Loudéac

## Notennoù
Rouantelezh Saks

**Rouantelezh Saks** pe **Sachsen** (a zo *Königreich Sachsen* en alamaneg) zo unan eus stadoù istorel Alamagn, a badas eus 1806 betek 1919.

A-raok-se e oa ur briñselezh, Priñselezh Saks (a zo *Kurfürstentum Sachsen* en alamaneg). Goude e teuas da vezañ Stad dieub Saks (a zo *Freistaat Sachsen*).

## Istor
Perzh a gemeras e Kengevread ar Roen, eus 1808 da 1813, er [C'hengevread alaman](1815-1866), e [Kengevread Hanternoz Alamagn (1867-1871) hag en Impalaeriezh alaman (1871-1918).

Ouzhpenn e kemeras perzh er *[[Mitteldeutscher Handelsverein]]*, pe unvaniezh kenwerzhel Kreizalamagn (1828-1834), ha goude er *[[Zollverein|Deutscher Zollverein]]*, pe unvaniezh maltouterezhel alaman (1834-1919).

Dresden e oa ar gêr-benn, ha gouarnet e voe gant ar skourr alberzhat eus an Tiegezh Wettin.

Da get ez eas en 1918 pa deuas Alamagn da vout ur republik.

## Rouaned Sachsen
* 1806–1827 Friedrich August Iañ *der Gerechte* (1750 - 1827), Dilenner Sachsen (1763-1806) evel *Friedrich August III*, kentañ Roue Sachsen (1806-1827) ha Dug Varsovia (1807–1815) evel *Friedrich August Iañ*.
* 1827–1836 Anton *der Gütige* (1755 - 1836), breur dezhañ
* 1836–1854 Friedrich August II (1797 - 1854), niz dezho;
* 1854–1873 Johann Iañ (1801 - 1873), breur dezhañ
* 1873–1902 Albert Iañ (1828 - 1902), mab dezhañ
* 1902–1904 Georg Iañ von Sachsen (1832 - 1904), breur dezhañ
* 1904–1918 Friedrich August III (1865 - 1932), mab dezhañ; diskaret e 1918.

## Notennoù
Das blaue Licht

**Das blaue Licht** (alamaneg a dalvez **Ar gouloù glas**) a zo ur film romantel alaman sevenet ha skrivet ar senario anezhañ gant Leni Riefenstahl, Béla Balázs ha Carl Mayer. E 1932 e teuas er-maez.

## Awen
Diazezet eo senario ar film war meur a istor : ur vojenn alaman kozh, ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm hag an danevell *Bergkristall* skrivet gant Gustav Renker e 1930. Ne voe ket meneg an danevell-se gant sevenerien ar film avat. 

## Senario
Junta (Leni Riefenstahl) a vev asambles gant Vigo (mêsaer, c'hoariet e berzh gant Mathias Wieman) pell diouzh ar gêriadenn dostañ. Hi eo an den nemetañ a c'hall krapañ gant ar memezioù tost d'ar gêriadenn ha tizhout ur vougev er Menez Cristallo, ma luc'h ur gouloù glas souezhus da vare loargann. Kas o deus annezidi ar gêriadenn outi, rak soñjal a ra dezho ez eo ur sorserez. Maouezed ar gêriadenn eo o deus ar muiañ a gas outi, peogwir ez eus marvet paotred yaouank pa glaskjont krapañ gant ar menez. Degouezhout a ra ul livour anvet Tonio (Beni Führer), hag eñ dedennet gant Junta koulz ha gant ar gouloù glas. 

## Filmañ
Filmet e voe ar film e Sarentino (alamaneg Sarntal) en Italia hag e Tisino e Suis.

## Doareoù all
* E 1937 e teuas ar film er-maez en-dro. Tennet e voe anvioù Carl Mayer, Béla Balázs ha Harry R. Sokal rak Yuzevien e oant.
* En miz Du 1951 e voe savet ar film en-dro : kemmet ar sonerezh anezhañ ha kinniget e voe e Roma. Berraet e voe ivez gant Leni Riefenstahl : 73 munutenn e-lec'h 86 munutenn. Tennañ a reas ar senenn ziwezhañ ha skignet e voe ar film gant an titl *Ur vojenn eus ar menezioù gant Leni Riefenstahl*. En Alamagn hag en Aostria e voe skignet gant an titl *Die Hexe von Santa Maria*, (*Sorserez Santa Maria*).

## Priz
* 1932 : Medalenn argant e Festival filmoù  Venezia

## Liammoù diavaez

* Das blaue Licht. Skeudennoù gant Walter Riml 
* Pennad diwar-benn ''Das blaue Licht''
Proviñs Saks

**Proviñs Saks** (*Provinz Sachsen* en alamaneg) a oa ur broviñs e Prusia gwechall, e Rouantelezh Prusia da gentañ, e Stad dieub Prusia goude. 

Magdeburg e oa ar gêr-benn, hag en 1946 e oa Halle.

## Istor
Krouet e voe **Proviñs Saks** e Prusia e 1815 gant douaroù kemeret gant Prusia digant Rouantelezh Saks. 

Ouzh ar broviñs-se e voe staget Anhalt, en 1947, d'ober land Saks-Anhalt en takad dindan an armeoù soviedek. Dilamet e voe ar rannidigezh-se e 1952, hag adlakaet en Alamagn adunvanet.
Anhalt

**Anhalt** a oa ur gontelezh dizalc'h, hag un dugelezh adal 1806, en hanternoz an impalaeriezh alaman hag a zo bremañ e Saks-Anhalt.

Dont a ra an anv eus kastell kozh Anhalt, e koad Harz, kouezhet en e boull. E-kreiz Prusia edo, en hanternoz e oa Brandenburg, er c'hornog edo Proviñs Saks (e Prusia) ha Braunschweig, er c'hreisteiz edo Rouantelezh Saks.

Dessau e oa ar gêr-benn.

Div lodenn a oa : Anhalt ar reter hag Anhalt ar c'hornog, ha pemp enklozadur e Proviñs Saks : Alsleben, Muhlingen, Dornburg, Goednitz ha Tilkerode-Abberode.

## Rannidigezh
E 1603 e voe rannet Anhalt etre pemp mab Joachim Ernest : Anhalt-Dessau, Anhalt-Bernburg, Anhalt-Köthen, Anhalt-Zerbst hag Anhalt-Plötzkau.
Saint-Georges-d'Aunay

**Saint-Georges-d'Aunay** a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant Coulvain d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Seulline.

## Istor
### kantved
* D'an 22 a viz Eost 1886 e voe digoret al linenn hent-houarn Caen- **Aunay-Saint Georges**.
### kantved
* Eil brezel-bed, 1944-1945: mervel a reas eizh den nann-soudard e Saint-Georges abalamour d'ar brezel, daou anezhe a voe lazhet gant bombezadegoù, unan all a voe fuzuilhet gant an Alamaned, unan all a voe lazhet gant ur vinenn.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Jord*, gant ul lodenn bet savet en  kantved.
* Kastell,  ha  kantved.

## Douaroniezh
* War lez ar stêr Odon emañ **Saint-Georges-d'Aunay**.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Le Plessis-Grimoult

**Le Plessis-Grimoult** a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant c'hwec'h kumun all d'ar 1 a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Les Monts-d'Aunay.

## Istor
### kantved
**[[Eil brezel-bed]]**, 1944-1945: mervel a reas 25 den nann soudard e Le Plessis abalamour d'ar brezel, pemzek anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg d'an 30 a viz Even 1944 e-pad Emgann Normandi.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Steven*.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1800-2006
## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Proviñs Brandenburg

**Proviñs Brandenburg** (a zo *Provinz Brandenburg* en alamaneg) zo ur broviñs kozh e Rouantelezh Prusia (*Königreich Preußen* en alamaneg), ha goude e-barzh Stad dieub Prusia (* Freistaat Preußen* en alamaneg).

## Kêrbennoù
Potsdam e oa ar gêr-benn anezhi, a-raok ma voe lakaet e kêr Berlin en 1827. En 1843 e voe adlakaet e Potsdam, hag en 1918 e Charlottenburg (a zo enteuzet e Berlin abaoe 1920).
Rouantelezh Prusia

**Rouantelezh Prusia** (*Königreich Preußen* en alamaneg), a oa ur rouantelezh en Alamagn, savet e 1701, hag a badas betek 1918. 

Ur stad european a-bouez e teuas da vout dindan Friedrich II (1742-1786)

E 1871 e teuas da vout unan eus ar stadoù, an hini bouezusañ, eus an Impalaeriezh alaman. 

E 1918 ez eas ar rouantelezh-se da get hag e teuas da vout Stad dieub Prusia (*Freistaat Preußen* en alamaneg) e Republik Weimar.
Pylos

**Pylos** (henc'hresianeg : Πύλος, Pylos), anavezet ivez en istor dindan hec'h anv italianek **Navarino**, zo ur gêr hag un nemos kozh e Messenia, e Peloponnesos, e Bro-C'hres. Abaoe adreizhadenn ar gouarnamant lec'hel 2011 emañ e pastell-vro Pylos-Nestoras, war un dro ar pennlec'h hag ur rann velestradurel anezhi. Kêr-benn eus proviñs Pylia e oa gwezhall. En he c'hichen emañ kêriadennoù Gialova, Elaiofyto, Sc'hinolakka, ha Palaionero. E kêr Pylos ez eus 2 561 annezad, hag er rann velestradurel ez eus 5 402 (2001).
 
Pylos kozh ha Pylos nevez zo daou lec'h annez ha daou gastell disheñvel, meur a gilometr an eil diouzh egile. Emañ Pylos kozh *(Navarino Vecchio)* e gwalarn ar bae, e-skoaz Pylos nevez zo e gevred ar bae.
 
E bae Pylos ez eus bet daou emgann war vor :
* Emgann Pylos, e 425 kent J.-K. e-pad brezel Peloponnesos
* Emgann Navarino, e 1827 e-pad brezel dieubidigezh Bro-C'hres.

## Levrlennadur
* John Bennet, Jack L. Davis, Fariba Zarinebaf-Shahr, "Pylos Regional Archaeological Project, Part III: Sir William Gell's Itinerary in the Pylia and Regional Landscapes in the Morea in the Second Ottoman Period", *Hesperia* **69**:3:343-380 (July-September, 2000) at JSTOR
* Fariba Zarinebaf, John Bennet, and Jack L. Davis, *A Historical and Economic Geography of Ottoman Greece: The Southwestern Morea in the 18th century*, *Hesperia Supplement* **34**, Princeton, 2005. ISBN 0-87661-534-5.
* Diana Gilliland Wright, *book review* of Zarinebaf *et al.*, *Electronic Journal of Oriental Studies* **8**:10:1-16 (2005). A very complete summary of Zarinebaf. PDF.
* Jack L. Davis (ed.), *Sandy Pylos. An Archaeological History from Nestor to Navarino*. Second edition. Princeton, NJ: ASCSA Publications, 2008. Pp. lix, 342; figs. 135.

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel Pylos (e gresianeg)
*Raktres arkeologiezh rannvroel Pylos (PRAP)
*Perseus e Pylos
*The Pylos Project - Skol-veur Minnesota