open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kaletez

**Galetez** (hervez Geriadur Gregor Rostren pe Geriadur an Here) pe **kaletez** (hervez lavar ar Vro-C'hlazik), a zo ur seurt krampouezh, graet gant ed-du, ha dour e-lec'h laezh, hag a vez aozet e Breizh-Uhel pe e korn-bro Pondi.

Silzig a vez debret alies gante, da neuze e komzer eus kaletez gant silzig, pe "kaletez ha silzig".

## Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger gallek *galette* abaoe an .

## Kaletez ha krampouezh
Tud Breizh-Izel ne garent ket ar meuz-se nemeur, ha graet e vez kaletez gante:
*eus krampouezh graet gant ur meskaj gwinizh-du ha gwinizh-gwenn, hag ivez 
*eus gwastilli kelc'hiek hag a denn un tammig bihan da grampouezh ma karer.

## Pennadoù kar
*blini

## Daveoù
Strelleg pavioù ruz

Ar **strelleg pavioù ruz** a zo un evn hirc'harek, *Tringa totanus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en ekorannved palearktikel.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveennoù
Gioc'h-lann

Ar **gioc'h-lann** a zo un evn hirc'harek, *Gallinago gallinago* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ:
* *Gallinago gallinago gallinago*, en hanternoz ekorannved palearktikel hag an Aleouted,
* *Gallinago galling faeroeensis*, en Island, Faero, Inizi Orc'h ha Shetland.

## Daveennoù
Kefeleg

Ar **c'hefeleged** a zo evned hirc'harek eus ar c'herentiad *Scolopacidae*, asambles gant ar gioc'hed hag ar strelleged.

## Spesadoù
8 spesad kefeleged a zo:
* ar c'hefeleg beg hir (*Numenius americanus*)
* ar c'hefeleg-aod (*Numenius arquata*)
* ar c'hefeleg-sterenn (*Numenius borealis*)
* kefeleg ar reter (*Numenius madagascariensis*)
* ar c'hefeleg korr (*Numenius minutus*)
* ar c'hefeleg-Mae (*Numenius phaeopus*)
* ar c'hefeleg-Alaska (*Numenius tahitiensis*)
* ar c'hefeleg beg moan (*Numenius tenuirostris*)

## Evezhiadenn
En ur genad all (*Scolopax*) emañ ar c'hefeleged-koad.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar c'hefeleged en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.
Bourlagad kirie

Ar **bourlagad kirie** (liester : **bourlagaded kirie**) a zo ur spesad evned hirc'harek, *Burhinus oedicnemus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Charadrius Oedicnemus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha divellkeineged bihan all ; degouezhout a ra dezhañ kemer krignerien, raned ha stlejviled ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Eurazia hag Afrika an Norzh :
* *Burhinus oedicnemus distinctus*, (Bannerman, 1914), e kornôg Inizi Kanariez,
* *B. o. harterti*, eus kornôg Kazakstan da bPakistan ha gwalarn India,
* *B. o. insularum*, e reter Inizi Kanariez,
* *B. o. oedicnemus*, eus kornôg ha kreisteiz Europa d'ar Balkanioù, Ukraina hag ar C'haokaz,
* *B. o. saharae*, eus hanternoz Afrika hag inizi ar Mor Kreizdouar da Irak hag Iran.

## Liammoù diavaez
*  ''Burhinus oedicnemus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Burhinus oedicnemus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skaseg kof gwenn

Ar **skaseg kof gwenn** (liester : **skaseged kof gwenn**) a zo ur spesad evned hirc'harek, *Himantopus himantopus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe Charadrius Himantopus (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annezva

## Liammoù diavaez
*  ''Himantopus himantopus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Himantopus himantopus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Avosetenn vistr

An **avosetenn vistr** (liester : **avoseted mistr**) a zo ur spesad evned hirc'harek, *Recurvirostra avosetta* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra ar spesad en Afrika hag Eurazia.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an avosetenn vistr en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Bas-Warneton

**Bas-Warneton** e galleg, **Neerwaasten** en izelvroeg, a zo ur rann-gumun e proviñs Hainaut e Belgia, war ribl ar stêr Leie. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Comines-Warneton.
## Douaroniezh
Ar stêr Leie a ya d'ober ar vevenn etre **Bas-Warneton** e Belgia ha Warneton-Bas e Frañs.
## An iliz katolik
* Savet eo bet e 1924; an iliz a-gent, bet savet e 1119, a oa bet distrujet razh e-pad ar Brezel bed kentañ.
Nouelig bihan

An **nouelig bihan** a zo un evn, *Charadrius dubius* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous war an aod.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an **nouelig bihan** en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez
Nouelig bras

An **nouelig bras** a zo un evn, *Charadrius hiaticula* an anv skiantel skiantel anezhañ, hag a vev war an aod.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket an nouelig bras en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez
Morlivid-lann

Ar **morlivid-lann** pe **lagaour**, a zo un evn hirc'harek, *Pluvialis apricaria* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevan a ra al labous e gwalarn Eurazia.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morlivid-lann en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Kornigell

Ar **c'hornigelled**, pe **kernigelled**, eo an evned hirc'harek a ya d'ober ar genad *Vanellus*.

## Spesadoù
24 spesad kornigelled zo :
* ar gornigell gupennek (*Vanellus vanellus*)
* ar gornigell penn gwenn (*Vanellus albiceps*)
* (*Vanellus armatus*)
* (*Vanellus cayanus*)
* *[[Vanellus chilensis]]*,
* ar gornigell penn louet (*Vanellus cinereus*)
* ar gornigell gabellek (*Vanellus coronatus*)
* (*Vanellus crassirostris*)
* (*Vanellus duvaucelii*)
* ar gornigell-stepenn (*Vanellus gregarius*)
* kornigell India (*Vanellus indicus*)
* ar gornigell lost gwenn (*Vanellus leucurus*)
* (*Vanellus lugubris*)
* kornigell Java (*Vanellus macropterus*)
* (*Vanellus malarbaricus*)
* kornigell Abisinia (*Vanellus melanocephalus*)
* (*Vanellus melanopterus*)
* (*Vanellus miles*)
* kornigell an Andoù (*Vanellus resplendens*)
* (*Vanellus senegallus*)
* ar gornigell gentrek (*Vanellus spinosus*)
* (*Vanellus superciliosus*)
* ar gornigell penn du (*Vanellus tectus*)
* ar gornigell driliv (*Vanellus tricolor*)

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar c'hornigelled en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.
Gouelan kein du

Ar **Gouelan kein du** (liester: **Gouelini kein du**) a zo un evn-mor, *Larus fuscus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e gwalarn ha norzh Eurazia.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Gouelanig maskl du

Ar **Gouelanig maskl du** (liester: **Gouelaniged meskl du**) a zo un evn-mor, *Chroicocephalus ridibundus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

E-pad an hañv eo rous-du e benn hag e-pad ar goañv eo gwenn gant ur pik du a-drek e skouarn.

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Skravig c'hwiton

Ar **Skravig c'hwiton** (liester : **Skraviged c'hwiton**), pe **C'hwiton** hepmuiken (liester : **C'hwitoned**) a zo ur spesad evned-mor, *Sternula albifrons* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Sterna albifrons* (kentanv) da gentañ-penn (e 1764) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar besked hag a bak o splujañ e-barzh an dour.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Sternula albifrons albifrons*, eus Europa ha hanternoz Afrika da greiz Azia,
* *S. a. guineae*, (Bannerman, 1931), eus Maouritania da c'hGabon,
* *S. a. sinensis*, eus India ha Meurvor Indez, dre reter ha gevred Azia, da Aostralia.

## Liammoù diavaez
*  ''Sternula albifrons'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Sternula albifrons'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skravig Dougall

Ar **skravig Dougall** (liester : **skraviged Dougall**) a zo ur spesad evned-mor, *Sterna dougallii* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv ar mezeg hag an naturour amatour skosat Peter McDougall (1777-1814).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar besked hag a bak o splujañ en dour.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* *Sterna dougallii arideensis*, eus Sechelez da vMadagaskar hag Enez Rodrigez,
* *S. d. bangsi*, eus Inizi Ryūkyū ha reter Sina da c'hGinea Nevez, biz Aostralia hag inizi er mervent d'ar Meurvor Habask,
* *S. d. dougallii*, e reter Norzhamerika, *West Indies*, Azorez, Europa, Afrika,
* *S. d. gracilis*, en Inizi Maluku, kornôg ha hanternoz Aostralia,
* *S. d. korustes*, (Hume, 1874), e Sri Lanka, en Inizi Andaman ha Mergui (mervent Myanmar).

## Liammoù diavaez
*  ''Sterna dougallii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Sterna dougallii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skravig boutin

Ar **Skravig boutin** a zo un evn-mor, *Sterna hirundo* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
E-pad an hañv e vez du-pod beg e bigos hag e bavioù a zo ruz (teñvaloc'h e-pad ar goañv) e gabell du hag e dal gwenn, divaskell hirvoan en deus. Pa vezont o tiskuizhañ ne vez ket hiroc'h o lost forc'hek eget o divaskell. O c'hein a zo glasrous gant bevennoù a-raok an divaskell rousc'hris sklaer.

Dont a reont eus aodoù atlantel Afrika betek Kab ar Spi Mat ha Madagaskar. Degouezhout a reont e-tro miz Ebrel-Mae ha mont a reont kuit e-tro miz Eost-Gwengolo. Hiniennoù a chom da c'hoañviñ e-kichen aodoù Europa.

## Boued
Debriñ a ra pesked bihan dre o zapout en ur splujañ en dour.

## Annez

Ar Skravig boutin a neizh a-hed an aod hag a-wezhioù a-hed ar stêrioù, an aberioù, al loc'hoù (lennoù bihan), al lennoù hag ar paludoù (lec'h ma'z eus lec'hid). Neizhañ a ra a-vandennadoù a-hed dour sioul war traezhegoù pe viliegoù; an neizhioù a vez stok-ha-stok, n'int nemet kiboù leuniet o foñs gant briñsennoù. Enno e vez dozvet 2 pe 3 vi arwer.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skravig boutin er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Skravig an Hanternoz

**Skravig an Hanternoz** a zo un evn-mor, *Sterna paradisaea* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

Bevañ a ra al labous e takadoù lec'hiet a-us da Gelc'h Arktika. En ur zivroañ e ra ar skravig-mañ 36 000 km mont-ha-dont bep bloaz (ar pezh a zo ar muiañ evit un evn) ouzhpenn da se ne wel tost james an noz (dre ma vez hañv pa vez er Pol Norzh ha hañv pa vez er Pol Su).

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket Skravig an Hanternoz er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

*''Sterna paradisaea'' war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Skrav kuchenn

Ar **Skrav kuchenn** (liester: **Skraved kuchenn**) a zo un evn-mor *Thalasseus sandvicensis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Strewet eo al labous a-dreuz ar bed.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Skrav kuchenn er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

Anvet gwechall *Sterna sandvicensis*.

## Liammoù diavaez
 ''Thalasseus sandvicensis'' war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Stêrwennel zu

Ar **Stêrwennel zu** (liester: **Stêrwenneled du**) a zo un evn dour, *Chlidonias niger* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar Stêrwennel zu er c'herentiad *[[Laridae]]* (bremañ, hervez IOC 5.2. (2015)) pe e *[[Sternidae]]*.

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Godez beg plat

Ar **Godez beg plat** (liester: **Godezed beg plat**), pe **God** (liester: **Goded**), a zo un evn-mor, *Alca torda* an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad *Alca*.

## Doareoù pennañ

## Boued
Blotviled, kranked ha pesked tapet gantañ dre splujañ.

## Annez
Bevañ a ra al labous tost aodoù hanternoz ar Meurvor Atlantel.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Poc'han boutin

Ar **Poc'han boutin** (liester: **Poc'haned boutin**) a zo un evn-mor, *Fratercula arctica* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Neizhiañ a reont en Island, en Inizi Faero, e Bro-Skos, e Skandinavia, en Douar-Nevez ha pelloc'h c'hoazh en hanternoz e Meurvor Arktika (Greunland, Svalbard). War douar-bras Europa e ouennont war aodoù hanternoz Breizh, evel en enez Eusa pe er Jentilez da skouer.
Sevel a reont o neizh stok-ha-stok, e krec'h an tornaodoù. Neizhiañ a reont alies e garidennoù toullet ganto en douar pe e douarennoù konikled dilezet. Chom a ra ar par gant an hevelep parez a-hed e vuhez. En neizh e vez dozvet ur vi hepken hag a vez goret gant ar par hag ar barez a bep eil, e-pad pemp sizhunvezh.

## Rummatadur
Isspesadoù a zo (met n'eo ket degemeret kement-se gant an holl evnoniourien):
* *Fratercula arctica arctica* (Poc'han Arktika)
* *Fratercula arctica grabae* (Poc'han bihan, Poc'hanig)
* *Fratercula arctica neumanni* (Poc'han Neumann)

## Pennad kar
* Poc'han

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Erev beg hir

An **Erev beg hir** (liester: **Ereved beg hir**) a zo un evn-mor, *Uria aalge* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra dreist-holl war aodoù gwalarn Eurazia ha hanternoz Meurvor Habask.

## Rummatadur
## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf

**Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf** (*Glantaf Welsh Comprehensive School* e saozneg) zo ur skol eil derez kembraek e Kerdiz, kêr-benn Kembre, an hini vrasañ eus Kembre. 

E Bridge Road emañ, e Llandaff, en hanternoz Kerdiz, war glann ("glan" e kembraeg) ar stêr Taf, eleze an anv "Glantaf". 
Ur skol gembraek all zo: Ysgol Gymraeg Plasmawr. 
1 323 skoliad a oa e 2012, eus 11 da 18 vloaz. An holl a gomz kembraeg, met 68% eus ar skolidi ne reont ket er gêr (sifroù 2005). 32% a rae eta. 

## Istor
Digoret e oa ar skol gant 98 bugel e 1978.

## Ger-stur
Ur ger-stur zo: "Coron Gwlad Ei Mamiaith", da lavarout eo: Kurunenn ur vro eo he (mamm-)yezh.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ar skol
Ysgol Gymraeg Treganna

**Ysgol Gymraeg Treganna** zo ur skol-stad kentañ derez kembraek e Kerdiz, krouet e 1987 evit bugale eus 4 da 11 vloaz. E karter Treganna (*Canton*, e saozneg) emañ. Betek 2013 e oa er memes lec'h gant skol saoznek Radnor Road. Abaoe eo bet adlojet en un ti nevez. Alese ez a ar vugale goude d'ar skol Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr.

E 2012 e teue 59% eus ar vugale eus tiegezhioù ma komzed saozneg dreist-holl, nemet e oa 80% hag a gomze kembraeg un tamm bennak er gêr. E 2006 e teue 70% eus tiegezhioù saoznek.
Pig-spern kein rous

Ar **big-spern kein rous** (liester : **piged-spern kein rous**) a zo ur spesad golvaneged, *Lanius collurio* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bras, glazarded, krignerien, laboused bihan ha raned.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus Europa da gornôg Siberia, kornôg Kazakstan, Turkia ha gwalarn Iran.

## Liammoù diavaez
*  ''Lanius collurio'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Lanius collurio'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Pig-spern c'hris

Ar **big-spern c'hris** (liester : **piged-spern gris**) a zo un evn kigdebrer, *Lanius excubitor* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an daouzek isspesad anezhañ :
* *L. e. excubitor* — Europa ha gwalarn Siberia
* *L. e. homeyeri* — gevred Europa ha mervent Siberia
* *L. e. koenigi* — inizi Kanariez
* *L. e. algeriensis* — aodou Maghreb
* *L. e. elegans* — Afrika an Norzh
* *L. e. leucopygos* — Sahel
* *L. e. aucheri* — biz Afrika ha mervent Azia
* *L. e. theresae* — su Liban hag Israel
* *L. e. buryi* — Yemen
* *L. e. uncinatus* — Sokotra
* *L. e. lahtora* — Azia ar Su
* *L. e. pallidirostris* — Azia ar C'hreiz
Kavan-tour

: *Evit sterioù all ar ger *'kavan**, gwelit ar pennad [[Kavan (disheñvelout)]].''
----








Ar **gavan-tour** (liester : **kavaned-tour*') a zo ur [[spesad]] [[golvaneg]]ed, *Coloeus monedula* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Corvus Monedula* (kentanv) da gentañ-penn (e [[1758]]) gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]), diwar al [[latin]] *moneta*, "moneiz" abalamour ma vezont desachet gant traezoù skedus, dres evel ma vez ar [[pig]]ed.

==Doareoù pennañ==

War-dro 32&nbsp;cm eo ment krenn al labous. Bihanoc'h eget ar [[bran zu|vran zu]] hag ar [[frav du]] eo, ha [[gris]] eo e gilpenn.<br>
Un arliv rous zo da stuc'h ar re vihan.

E miz Ebrel ha miz Mae e sav ar c'houblad laboused o neizh gant bleñchoù en un toull en ur wezenn, ur garreg, un ti, ur siminal, pe c'hoazh e toull ul [[lapin]]. En neizh e lakaont un doublenn savet diwar c'hloan, reun ha foenn. Bras-spontus e c'hall an neizh bezañ, betek 2,40 m a led, 1.20 m a hed hag 1.20 m a sav.<br>
Ul labous strollgar eo, alies e kaver ur c'halz neizhioù tost an eil d'egile.<br>
En neizh e vez dozvet etre 4 ha 6 vi glaswer tarchoù rous, du ha gris warno.


==Boued==
Hollzebrer eo ar spesad : amprevaned, biskoul, buzhug, ed, frouezh, had, melc'hwed, ploged, tousegi, vioù ha ya gantañ.<br>
Evel ar brini all, boas eo da guzhat boued ha traoù bihan all (skedus peurliesañ) a zedenn e selloù.

==Annez hag isspesadoù==
Er maezioù e vev al labous e koadoù bras hag e tevennoù. Er gourliorzhoù en e gaver ivez, koulz hag er c'hêrioù hag er c'hêriadennoù, ma plij dezhañ annezañ ar savadurioù uhel (tourioù-ikiz, befrezoùhag all), alese e anv.

Ar spesad a gaver ar pevar [[isspesad]] anezhañ :
* *Corvus monedula cirtensis*, e hanternoz [[Aljeria]],
* *C. m. monedula*, e [[Skandinavia]],
* *C. m. soemmerringii*, eus reter ha gevred [[Europa]] da [[kreisteiz|greisteiz]]-kreiz [[Siberia]] ha kornôg [[Sina]],
* *C. m. spermologus*, e kornôg ha kreisteiz Europa, gwalarn [[Afrika]].

==Skeudennaoueg==
<gallery mode="packed" heights="160px">
Corvus monedula 2.jpg|Tresadenn gant [[Magnus von Wright|von Wright]]
Birds of Sweden 2016 54.jpg|Yaouank
Coloeus monedula, juvenile, Newcastle upon Tyne, England.jpg|Penn yaouank
Birds of Sweden 2016 53.jpg|En oad
Jackdaw - up close and personal (552502080).jpg|Penn en oad
2013 Fliegende Dohle.JPG|O nijal
</gallery>
==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20160529072949/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22705929  *Corvus monedula* war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22705929/0  *Corvus monedula'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

## Notennoù ha daveennoù
Marc'hvran

Ar **varc'hvran** (liester : **marc'hvrini**), pe **marc'hvran veur** (liester : **marc'hvrini meur**), a zo ur spesad golvaneged bras a seurt gant ar brini, *Corvus corax* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Hollzebrer eo ar spesad.

## Annez hag isspesadoù

## Liammoù diavaez
*  ''Corvus corax'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Corvus corax'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Leger

Al **Leger** a zo ur stêr a red en hanternoz Breizh, a-hed 59.8 km eus hec'h andon betek Lannuon, hag en un aber 8.6 km betek ar mor, ar pezh a ra 68.4 km en holl. Eieniñ a ra e "Penn Leger" etre Boulvriag ha Bulad. En em deurel a ra e Mor Breizh e Belleger. Treuziñ a ra kêrioù Benac'h ha Lannuon. He diazad doureier a ya d'ober 495 km² en holl. 5.08 m³ eo he fonnder etre. 

## Anv
Ouzhpenn an anv boas *Leger*, testeniet-mat, e kaver ivez ar stumm *Gwer* evit envel ar stêr. Ar stumm-se a gaver ivez e galleg, *Guer*

## Adstêrioù
*Ar Gwig (e Benac'h)
*Ar Froud (e Tregrom)
*Gwazh Sant-Eturian, (er ar C'houerc'had)
*Gwazhielgez
*Ar Min-Ran (e Lannuon)
*Stank ar Beo (e Lannuon)
## Kumunioù douret
* Div gumun hepken a zo treuzet gant ar stêr: Benac'h ha Lannuon. 
* Bevenniñ a ra ar c'humunioù amañ dindan:
* Mael-Pestivien / Boulvriag
Bourbriac. Kerborn. Panneau 1.jpg|Panell hent
* Mael-Pestivien / Pont-Melvez
* Bulad / Pont-Melvez
* Plougonveur / Pont-Melvez
* Plougonveur / Gurunuhel

Léguer. Trobodeg-1 (04.02.2018).jpg|Pont Trobodeg 1. 04.02.2018
Léguer. Trobodeg-2 (04.02.2018).jpg|Pont Trobodeg 2. 04.02.2018. Tu krec'h
Léguer. Trobodeg-3 (04.02.2018).jpg|Pont Trobodeg 3. 04.02.2018. Tu traoñ
Léguer. Trobodeg-4 (04.02.2018).jpg|Pont Trobodeg 4. 04.02.2018. War zu Plougonveur ha Kroaz ar Barzhig

* Benac'h / Louergad
* Benac'h : kember gant ar Gwig.

Belle-Isle-en-Terre. Léguer. Pont 1.jpg|Ar pont (hent bras kozh / hent roman ?, hent *roial*) war al Leger
Belle-Isle-en-Terre. Léguer. 3.jpg|Al Leger, war an tu traoñ ar pont
Belle-Isle-en-Terre. Leguer. Kastell Mond. Artisans.jpg|Al Leger, drek ar c'hastell Mond. Deiz gouel an artizaned. 2017

* Benac'h / Plounevez-Moedeg
* Tregrom / Plounevez-Moedeg
* Tregrom / Ar C'houerc'had
Léguer Viaduc.jpg|Pont Bras. Tregrom-Ar C'houerc'had. Tu krec'h
* Plûned / Ar C'houerc'had
* Ploubêr /Tonkedeg

Tonquédec. Pont sur le Léguer. Carte postale Lespinasse.gif|Pont war al Leger. Kartenn bost Lespinasse
Ruines du château de Tonquédec - Tonquédec - France (6).jpg|Al Leger o tremenn dindan kastell Tonkedeg
Léguer - Moulin du Losser.jpg|Milin al Losser, etre Ar C'houerc'had, Ploubêr, ha Tonkedeg

* Ploubêr / Lannuon
Ploubezre. Tekla. Vallon.jpg|Traoñienn Santez Tekla, etre Plouber ha Bulian (bremañ e Lannuon) (en tu all)
* Lannuon 
La rivière Le Léguer à Lannion.JPG|Ar stêr e Lannuon
* Lannuon / Ploulec'h
Lannion. Embouchure du Léguer. 2003.gif|Genoù al Leger, gwelet war zu traon. Ploulec'h / Ar Yeoded war an tu kleiz, Benn-Leger war an tu dehoù. E koulz ur mor tre. 2003
* Lannuon / Plouilio

Ploumilliau. Balise Mad-Dogan 1.gif|Balizenn Mad-Dogan
Ploumilliau. Basise Mad-Dogan 2.gif|Balizenn Mad-Dogan

* Lannuon: aber, etre Trebeurden ha Tredraezh-Lokemo 
Lannion. Phare de Beg-Léguer.gif|Tour-tan Belleger. Skeudenn bet tennet eus beg an Dourven, e Tredraezh-Lokemo, en tu all d'ar stêr (2,5 km)

## Red-dour

## Lennegezh
**Hiboud al Leger* gant Anjela Duval.

## Levrlennadur
*Niverenn 19 "Taboulin" gouestlet d'al Leger, embannet gant TES.

## Notennoù ha daveennoù
Bran (evn)

Graet e vez alies gant ar ger **bran** (liester: **brini**) en un doare diresis evit ober anv eus evned ar genad *[[Corvus]]*, hag a-wechoù evned all du pe zuoc'h eus ar c'herentiad *[[Corvidae]]* evel *[[Pyrrhocorax]]*. Ent-strizh e talvez evit ar vran zu (*Corvus corone*).

## Ar seurtoù brini
E-touez ar brini emañ:
*Ar brini du *(Corvus corone)*
*Ar brini louet *(Corvus cornix)*
*Ar fraved *(Corvus frugilegus*) anvet ivez “brini koad”
*Ar marc'hvrini *(Corvus corax)* anvet ivez “brini bras”
*Ar c'havaned tour *(Corvus monedula*) anvet ivez “brini tour”
*Ar c'havaned beg melen *(Pyrrhocorax graculus)*
*Ar c'havaned beg ruz *(Pyrrhocorax pyrrhocorax)* anvet ivez "brini beg ruz”

## A bep seurt
E galleg e vez graet *corbeau* (= bran) eus un den hag a gas lizheroù flatriñ ha falstamall disin. Dont a ra diwar film Henri-Georges Clouzot, *[[:fr:Le Corbeau (film, 1943)|Le Corbeau]]*, deuet er-maez e 1943.

## Gwelet ivez
*Morvran
Warneton (Belgia)

**Warneton** e galleg, **Waasten** en izelvroeg, *Varnetån* pe *Warneuton* e pikardeg, a zo ur rann-gumun eus Comines-Warneton en Hainaut e Belgia, gant aezamantoù yezhel evit an izelvroegourion. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Comines-Warneton.
Kegin-derv

Ar **gegin-derv** (liester : **kegined-derv**), pe **kegin** (liester : **kegined**), a zo ur spesad golvaneged eus ar c'hoadoù hag ar garzhaouegoù, *Garrulus glandarius* an anv skiantel anezhañ.

Deskrivet e voe ar spesad gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778) e 1758 evit ar wech kentañ, *Corvus glandarius* (kentanv) e anv skiantel d'an ampoent.

## Doareoù pennañ

Garrulus glandarius rufitergum MHNT 232 Weymouth.jpg|Vioù *Garrulus glandarius*.


## Boued
Bevañ a ra diwar voued a bep seurt hag a gav er gwez pe war an douar : divellkeineged (organegoù noazus en o zouez), eskell-kroc'hen, frouezh (mouar da skouer), greun, had, krignerien bihan, laboused yaouank ha vioù. Anavezet eo ar spesad en abeg ma vergn boued, mez (derv) peurgetket, d'e guzhat evit ma vo adkavet gantañ kenkent hag arruet ar goañv.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad ha tregont anezhañ en Eurazia.

## Liammoù diavaez
*  ''Garrulus glandarius'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Garrulus glandarius'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr

**Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr** zo ur skol eil derez kembraek e Kerdiz, kêr-benn Kembre, e karter Tyllgoed. Ouzhpenn 900 skoliad etre 11 ha 18 vloaz zo enni.
 
## Istor
Digoret e oa ar skol e 1998, pa oa leun-tenn Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, digoret 20 vloaz kent.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Plasmawr
Kavan beg ruz

*Evit sterioù all ar ger *'kavan**, gwelit ar pennad [[Kavan (disheñvelout)]].''
<hr noShade />









Ar **c'havan beg ruz** a zo un [[evn]] eus kerentiad ar [[bran (evn)|brini]], ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' an anv skiantel anezhañ.

==Doareoù pennañ==


==Boued==


==Annez==
Bevañ a ra an evn er menezioù ha war an aodoù dreist-holl.

E [[Breizh]] ne vez kavet ken nemet un dornadig koubladoù en inizi ([[Eusa]], [[ar Gerveur]],... ) ha war tornaodoù ar [[Kab Sizhun|C'hab]] ha [[Kraozon]].

E-tro ar bloavezhioù [[1985]] e oa etre 25 ha 35 koublad e Breizh.

==A bep seurt==
Loen arouez [[Kernev-Veur]] eo ar **c'havan beg ruz** ha graet e vez **palores''' anezhañ e kerneveureg.

## Notennoù
Le Bizet

**Le Bizet** a zo ur gêriadenn eus Ploegsteert, ur rann-gumun eus Comines-Warneton en Hainaut e Belgia.
Glazaour

Ar **glazaoured** a zo evned hag a ya d'ober daou c'henad disheñvel :
* ar genad *[[Oriolus]]* ;
* ar genad *[[Icterus]]*.

Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus)- kundoo race- Male at Secunderabad W2 IMG 6715.jpg|Glazaour Europa, *Oriolus oriolus*
Orchard Oriole.jpg|Glazaour ar werje, *Icterus spurius*
Horst Köhler

**Horst Köhler** (ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1943) zo ur politikour alaman ha prezidant republik Alamagn eo bet. Bet eo prezidant ar c'hef espern alaman (Deutscher Sparkassen und Giroverband) (1993-1998), rener an EBRD (bank europat an adsevel hag an diorren) (1998-2000), ha goude-se rener Font Etrebroadel ar Moneiz (IMF) (adalek 2000). Dilennet e oa bet da brezidant Republik Kevreadel Alamagn d'an 23 a viz Mae 2004. Ha kroget en doa gant e bost d'ar 1añ a viz Gouere er bloavezh-se. Addilennet e voe da brezidant d'an 23 a viz Mae 2009. Roet en doa e zilez d'an 31 a viz Mae 2010 goude bezañ distaget komzoù zo bet kavet abeg enno diwar-benn ar brezel en Afghanistan.

Genidik eo e dud eus Roumania, met ganet eo bet-eñ e Polonia. Goude an Eil brezel bed ez eas da Alamagn ar Reter ha goude da Alamagn ar C'hornôg.
Nigel Farage

D'an 3 Ebrel 1964 eo bet ganet **Nigel Paul Farage**. E 1999 e voe e-touez 3 ezel kentañ Strollad evit Dizalc’hted ar Rouantelezh-Unanet (UKIP) da vezañ dilennet e Parlamant Europa. Addilennet e voe e 2004, 2009 ha 2015. D'an 12 Gwengolo 2006 e voe dilennet da vleiniad UKIP e-lec'h Roger Knapman.

## Liammoù diavaez
Pig-spern penn ruz

Ar **big-spern penn ruz** (liester : **piged-spern penn ruz**) a zo un evn kigdebrer, *Lanius senator* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
Brito (Portugal)

**Brito** zo ur barrez en hanternoz Portugal, e kuzul Guimarães.

## Istor
Un anv anavezet eo abaoe an .

## Skeudennoù

Brito2.JPG|Chapel Santa Helena
Brito3.JPG|Kalvar
Brito1.JPG|Iliz Brito
Brito4.JPG|Tachenn
Dourlaouig-spluj

An **dourlaouig-spluj** (liester : **dourlaouiged-spluj**) a zo ur spesad golvaneged, *Cinclus cinclus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Sturnus cinclus* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

Evn broadel Norvegia an hini eo.

## Doareoù pennañ

Deiker Jagdbare Tiere 1093226.jpg|*Cinclus cinclus*, treset gant Deiker e-tro 1875
Cinclus cinclus  MHNT.ZOO.2010.11.185.1.jpg|*Cinclus cinclus*

## Boued
Bevañ a ra diwar divellkeineged bras kement ha diwar vlotviled, chevr ha pesked bihan.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an trizek isspesad anezhañ en Eurazia dreist-holl, ma plij dezhañ bevañ e-kichen ar stêrioù o red fonnus :
* *Cinclus cinclus aquaticus*,
* *C. c. baicalensis*,
* *C. c. cashmeriensis*,
* *C. c. caucasicus*,
* *C. c. cinclus*,
* *C. c. gularis*,
* *C. c. hibernicus*,
* *C. c. leucogaster,
* *C. c. minor*,
* (†) *C. c. olympicus* (aet da get),
* *C. c. persicus*,
* *C. c. przewalskii*,
* *C. c. rufiventris*,
* *C. c. uralensis*.

==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20150503033317/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22708156  *Cinclus cinclus* war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22708156/0  *Cinclus cinclus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

## Notennoù ha daveennoù
Moualc'h

Ar **mouilc'hi** a zo evned krenn o ment, renket er genad *Turdus*, asambles gant driski 'zo. Ar voualc'h zu eo an hini voutinañ e Breizh.

Diouzh an evnoniourien emañ ar mouilc'hi er c'herentiad *Muscicapidae* (gwechall) pe *Turdidae* (bremañ).

## Spesadoù
E-touez ar spesadoù mouilc'hi emañ:
* ar voualc'h zu (*Turdus merula*)
* ar voualc'h-Amerika (*Turdus migratorius*)
* moualc'h an taiga (*Turdus obscurus*)
* ar voualc'h-Sibiria (*Turdus sibiricus*)
* ar voualc'h-venez (*Turdus torquatus*)
...

## Lennegezh
* *Moualc'h Cilgwri* ('Mwyalch Gilgwri' e kembraeg), meneget er Mabinogi, en danevell Culhwch ac Olwen, zo unan eus koshañ loened zo er bed, ha goulennataet eo gant Cei, Gwrhyr Gwalstawd Ieithoedd, Bedwyr hag Eidoel a zo o klask gouzout pelec'h emañ Mabon.
Moualc'h zu

Ar **voualc'h zu**, pe **moualc'h du** (liester : **mouilc'hi du**), a zo un evn krennik, *Turdus merula* an anv skiantel anezhañ. Du eo ar par, dezhañ ur beg melen, ha rous ar barez.

## Doareoù pennañ
War-dro 25 cm eo led ar mouilc'hi du. Disheñvel eo ar pared diouzh ar parezed : du eo ar pared, gant ur pigos melen hag ur gantenn velen en-dro d'o daoulagad ; rous-teñval eo ar parezed hag ar ploged.
Etre miz Meurzh ha miz Gouere e fard ar mouilc'hi un neizh savet gant ar barez gant fank, foenn ha pluñv degaset gant ar par. Dozviñ a ra 4 pe 5 vi.

Turdus_merula.jpg|Ur barez
Amselnest lokilech.jpg|Un neizh gant daou vi
Amselkueken.jpg|Ur plog

## [[Boued]]
Frouezh ha hugennoù, hag ivez ed, had, amprevaned, kevnid ha buzhug eo boued ar mouilc'hi.

## Annez

Brouskoadoù, liorzhoù, strouezh ha girzhier eo annez ar muilc'hi du.
A-hed ar bloaz e vevont en hinoù klouar Europa ar C'hornôg, betek aodoù Sakndinavia, en aodoù ar Maghreb ha tro-dro d'ar Mor Du ; ar pellañ ma kaver al labous er reter eo er takad a zo etre norzh Indi ha kornôg Sina.
En hañv en e gaver ivez e Skandinavia an diabarzh hag e Rusia ; er goañv e tiskenn un tammig pelloc'h er su er Maghreb hag en Iran
Koubladoù zo bet lakaet da vevaén en Aostralia ha Zeland-Nevez.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar voualc'h zu er c'herentiad *Muscicapidae* (gwechall) pe *Turdidae* (bremañ).

## Sellet ivez
* Rummad al laboused renket hervez o anv boutin
* Rummad al laboused renket hervez o anv skiantel

## Notennoù
Brito

**Brito** zo ur ger latin hag a dalv breizhat, hag un anv-lec'h hag anv-tiegezh portugalek.

## E latin
Ur ger latin eo, hag a dalv kement ha brezhon, breizhat : pe eo diwar ar ger latin e teu ar ger *brezhon*, pe eo diwar ar ger *brezhon* e teu ar ger latin *brito*,
*a gaver en anv an oberenn Historia Britonum
* a gaver en anv Radulphus Brito (w.d. 1270-1320), anvet ivez Raoul le Breton, yezhadurour ha prederour
* hag ivez en anv Jean Brito (1455-1484), lesanv roet d'ar Breizhad Jean Brulelou, anavezet ivez evel Jan Brito
** roet eo bet e anv d'ur font ijinet gant ar grafour Fañch an Henaff : sellout brito (font)

## E portugaleg
Un anv portugalek kozh eo, 
*hag a c'hallfe dont eus ul lesanv roet d'ur Breizhad, met dibosubl eo da brouiñ,
*a zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh,
**Brito, ur barrez en hanternoz Portugal, e kuzul Guimarães, anv anavezet abaoe an  kantved, a c'hallfe bezañ diazez an anv-tiegezh, stank e Brazil.

### Tud
Un anv-tiegezh portugalek eo Brito, deut moarvat eus an anv-lec'h e Portugal.
* João de Brito (1647-1693), sant portugalat en India er  kanved
* Hernandogildo Augusto de Brito Capello, ergerzhour portugalat en Afrika, gouarnour Angola.
* Carlos Brito, anv daou bolitikour braziliat
* César Brito, aktour portugalat
* Farias Brito, anv ur prederour braziliat, 
** diwar e anv e voe anvet kumun Farias Brito, e stad Ceará
* Pedro Wenceslau de Brito Aranha, skrivagner
* Carlos Alberto Brito Ferreira do Amaral, lesanvet Brito, tresour gall a orin portugalat
* Sthefany Brito, aktourez vraziliat
* Hércules Brito Ruas‎ (1939-), melldroader braziliat
* Romualdo Brito (1953-), soner ha sonaozer kolombian
* Silvio Brito (1953-), kaner-sonaozour vallenato kolombian
* Renan Brito Soares (1985-), diwaller-pal braziliat

### Lec'hanvadurezh
#### 
*Campo do Brito, ur gêr e stad Sergipe.
*Farias Brito (Ceará), ur gumun e stad Ceará, e Brazil, diwar anv ar prederour.

#### 
*Brito (Guimarães), parrez e Guimarães, 
*São João de Brito, parrez e Lisboa. 

#### 
*Brito, e Kalifornia

## Pennadoù kar
*Breton, Briton, Britton
*anvioù-tiegezh portugalek
Ysgol Gymraeg Llundain

**Ysgol Gymraeg Llundain**, *Skol Gembraek Londrez* e brezhoneg, zo ur skol gembraek savet e 1958 e Londrez da ginnig un deskadurezh kentañ derez divyezhek da vugale a zo gant o zud o chom e Londrez.

Betek 2000 e oa diazezet er *Welsh Chapel*, e Willesden Green. Ret e voe dilojañ.

Hiziv eo ur rann eus ur skol saoznek vras e karter Stonebridge e gwalarn Londrez.

## Levrlennadur
*House of Commons record (Hansard)
*New home for London Welsh school (BBC Wales)
*Move brings brighter future for London Welsh School

## Liamm diavaez
*Ysgol Gymraeg Llundain
Moualc'h-venez

Ar **voualc'h-venez** (liester : **mouilc'hi-menez**) a zo ur spesad golvaneged, *Turdus torquatus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Turdus torquatus amicorum, Artashavan, Armenia 1.jpg|*Turdus torquatus amicorum*, en Artashavan (Armenia)
Turdus torquatus torquatus MHNT.ZOO.2010.11.186.36.jpg|*Turdus torquatus torquatus*

## Boued
Bevañ a ra diwar c'hreun, divellkeineged, frouezh ha had.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
**Turdus torquatus alpestris*, eus hanternoz Spagn ha kreiz Europa da C'hres ha kornôg Turkia,
**T. t. amicorum*, eus kreiz Turkia da dTurkmenistan ha hanternoz Iran,
**T. t. *'torquatus**', e kornôg ha hanternoz Europa,
ma plij an uhelderioù dezhañ.

### E Breizh
Ral-kenañ eo e Breizh ha ne neizh eno nemet en tu-hont da 300 m uhelder, e Menez Are. Betek pemp koublad bep bloaz a oa bet kavet etre 1971 ha 1986 ; hini ebet abaoe, daoust ma weler hiniennoù gwech ha gwech all.

## Liammoù diavaez
*  ''Turdus torquatus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Turdus torquatus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveoù
Drask-lann

An **drask-lann** (liester : **driski-lann**) a zo ur spesad golvaneged, *Turdus iliacus* an anv skiantel anezhañ. Anvioù all a zo dezhañ e brezhoneg, evel **milc'hwid** pe **milfig**.

## Doareoù pennañ

Redwing.jpg|Penn *Turdus iliacus* (Island)
Turdus iliacus coburni MHNT.ZOO.2010.11.186.28.jpg|*Turdus iliacus coburni*


## Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged ; kemer a ra had hag hugennoù ivez kenkent hag arru an diskar-amzer hag ar goañv.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Turdus iliacus coburni*, en Island hag Inizi Faero,
* *T. i. *'iliacus**', eus hanternoz ha reter Europa da greiz Siberia.

## Liammoù diavaez
*  ''Turdus iliacus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Turdus iliacus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Drask louet

An **drask louet** (liester : **driski louet**) a zo ur spesad golvaneged, *Turdus pilaris* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged ha frouezh hag a gav er brousgwez hag er girzhier.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e kornôg Europa dre reter Rusia.

## Skeudennoù

DSC 4126 grive litorne Turdus pilaris (50064320848).jpg
Bird in Thuringia Germany.jpg
Turdus pilaris Fieldfare in Estonia.jpg


## Liammoù diavaez

*  ''Turdus pilaris'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Turdus pilaris'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Drask roueel

An **drask roueel** a zo ur spesad golvaneged, *Turdus viscivorus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged ; kemer a ra had ha frouezh ivez kenkent hag arru an diskar-amzer hag ar goañv.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e kornôg ha kreiz Europa hag e norzh Afrika ivez :
* *Turdus viscivorus bonapartei*, eus kreisteiz-kreiz Azia da dTurkmenistan ha kornôg Nepal,
* *T. v. deichleri*, e gwalarn Afrika, Korsika ha Sardigna,
* *T. v. *'viscivorus**', eus Europa da gornôg Siberia ha hanternoz Iran.

## Liammoù diavaez
*  ''Turdus viscivorus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Turdus viscivorus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Flouper-kelien

Ar **flouper-kelien** pe **flouperig boutin** (liester : **flouperiged boutin**) a zo ur spesad golvaneged, *Muscicapa striata* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Motacilla striata* da gentañ-penn (e 1764) gant al loenoniour ha louzawour alaman Peter Simon Pallas (1741-1811).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag a dap tra m'emañ o nijal : diptered ha himenoptered dreist-holl, met koleoptered ha lepidoptered ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a vev ar seizh isspesad anezhañ — *Muscicapa striata balearica*, *Muscicapa striata inexpectata*, *Muscicapa striata mongola*, *Muscicapa striata neumanni*, *Muscicapa striata sarudnyi*, *Muscicapa striata striata* ha *Muscicapa striata tyrrhenica* — en Eurazia dreist-holl.

## Liammoù diavaez
*  ''Muscicapa striata'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Muscicapa striata'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Flouperig brizh

Ar **flouperig brizh** a zo ur golvaneg amprevanetaer, *Ficedula hypoleuca* (*Motacilla hypoleuca* gwechall) an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
Disheñvel eo ar barez diouzh ar par.

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ 
* el ledenez iberek evit *Ficedula hypoleuca iberiae* (nijal a ra da Afrika ar C'hornôg da c'hoañviñ),
* en un takad hag a ya eus Breizh-Veur, Iwerzhon hag hanternoz Europa da gornôg Siberia evit *Ficedula hypoleuca hypoleuca* (goañviñ a ra en Afrika drovanel),
* e taiga kornôg Siberia evit *Ficedula hypoleuca sibirica* (goañviñ a ra en Afrika ar Reter).

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Ficedula hypoleuca'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Rulosteg bailh

Ar **rulosteg bailh** (pe **eostig bailh**) a zo ur golvaneg bihan, *Phoenicurus phoenicurus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — *Phoenicurus phoenicurus phoenicurus* ha *Phoenicurus phoenicurus samamisicus* — en Europa dreist-holl ha goañvin en Afrika ha mervent ledenez Arabia.

## Lennegezh
* *An eostig bailh*, ur gontadenn gant Klerg.

## Liammoù diavaez
* ''Phoenicurus phoenicurus'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Strakig rous

Ar **strakig rous** (liester : **strakiged rous**) a zo ur spesad golvaneged bihan, *Saxicola rubetra* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Motacilla Rubetra* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl met ivez diwar zivellkeineged all evel kevnid, melc'hwed-krogennek bihan ha preñv. Degouezhout a ra dezhañ debriñ frouezh (mouar da skouer), en diskar-amzer peurgetket.

## Annez
Neizhañ a ra ar spesad en Europa hag Azia ar Mervent ha nijal kuit da Afrika drovanel hag ar Su da c'hoañviñ.

## Liammoù diavaez
*  ''Saxicola rubetra'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Saxicola rubetra'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Strakig-lann

Ar **strakig-lann** (liester : **strakiged-lann**) a zo ur spesad golvaneged, *Saxicola rubicola* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Motacilla torquata* da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag a bak war-nij ; kavout mat a ra an akridi, ar biskoul, ar c'hevnid hag al larvenned ivez.

## Rummatadur
Gwechall e oa ar spesad lod eus *[[Saxicola torquatus]]*, ar pezh a zispleg e c'hell bezañ anvet *Saxicola torquatus rubicola* en oberennoù skiantel 'zo. Lakaet e oa bet da spesad e-unan da-heul labourioù kaset da benn gant U. Wittmann, P. Heidrich, M. Wink & E. Gwinner hag embannet e miz Mezheven 1995.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Saxicola rubicola hibernans*, e Breizh-Veur, Iwerzhon, aodoù kornôg Bro-C'hall hag aodoù kornôg Ledenez iberek.
* *Saxicola rubicola rubicola*, o neizhañ e kornôg ha kreisteiz Europa hag Afrika an Norzh ; o c'hoañviñ er Reter-Kreiz.

## Liammoù diavaez
Bistrak-aod

Ar **bistrak-aod** (liester : **bistraked-aod**) a zo ur spesad evned amprevanetaer eus kerentiad ar Muscicapidae *Oenanthe oenanthe* an anv skiantel anezhañ.
## Rummatadur
A-raok e veze sellet outañ evel un ezel eus kerentiad an Turdidae.  
## Doareoù pennañ
## Boued

## Annez
Bevañ a ra ar spesad en hantervoul norzh. Ur spesad boutin-tre eo en Europa hag e lodennoù eus Azia.
## Liammoù diavaez
*  ''Oenanthe oenanthe'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Oenanthe oenanthe'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Briton

**Briton** zo ur ger saoznek, deuet diwar ar ger latin brito, hag a zo deuet da vout un anv-tiegezh.

## Tud
E saozneg ez eus daou ster d'ar ger :
*ar ster istorel : *The Britons* eo ar Vrezhoned, ar bobl keltiek a oa o chom en Enez Vreizh, a gaver en troiennoù-mañ
***King of the Britons*, Roue ar Vrezhoned
***Arthur of the Britons*, unan eus anvioù ar Roue Arzhur e saozneg
***Pir of the Britons*, anv ur roue brezhon mojennel all.
*ar ster a vremañ: *a Briton* zo pe ur Breizhveurad pe ur c'heodedour eus ar Rouantelezh Unanet, ne vern a be vro e c'hallfe dont, Manav pe Jamaika, Iwerzhon pe Italia.

## Tud
* William Briton, pe *Breton*, (marvet e 1356), doueoniour breizhat a veve e Bro-Saoz.
* Briton Hadden (1898-1929), kenkrouer Time Magazine.

## Istor
**Groans of the Britons*, anv saoznek ar Gemitus Britannorum, galv ar Vrezhoned d'ar Romaned, etre ar bloazioù 446 ha 454, da zont d'o skoazellañ da stourm ouzh argadennoù ar Bikted hag ar Skoted.
* The Britons, un aozadur enepyuzev savet e 1919 hag a zeuas da vout ar *[[Britons Publishing Society]]*.

## Douaroniezh
*Briton Ferry, ur gêr e su Kembre, a zo Llansawel e kembraeg.

## Kazetenn ha kelaouenn
*The North Briton, ur pemdezieg e Londrez en .
*The West Briton, ur sizhunieg e Kerne-Veur ha Devon, diazezet e Truro.

## Pennadoù kar
*Breizh ha Breizh-Veur
*Brezhon ha Brezhoned
* Brit ha Britt
* Breton ha Bretton
Bronnlaz

Ar **vronnlaz** a zo ur spesad golvaneged, *Luscinia svecica* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Motacilla svecica* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ
Luscinia svecica cyanecula MHNT.ZOO.2010.11.193.15.jpg|*Luscinia svecica cyanecula*

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daouzek isspesad anezhañ :
* *Luscinia svecica abbotti*, e kornôg Pakistan ha gwalarn India,
* *Luscinia svecica azuricollis*, en hanternoz Spagn,
* *Luscinia svecica cyanecula*, o neizhañ en Europa ar C'hreiz ha Spagn ; o c'hoañviñ en Afrika an Norzh,
* *Luscinia svecica kobdensis*, e kornôg Sina (Xinjiang),
* *Luscinia svecica luristanica (luristanica)*, o neizhañ eus Armenia da vervent Iran ; o c'hoañviñ en Irak ha Soudan,
* *Luscinia svecica luristanica (magna)*, o neizhañ e Kaokaz, reter Turkia hag Iran ; o c'hoañviñ e Soudan hag Etiopia,
* *Luscinia svecica namnetum*, e kornôg Bro-C'hall,
* *Luscinia svecica pallidogularis*, eus mervent Siberia da dTurkmenistan, menezioù Altay ha red uhel ar Yenisey,
* *Luscinia svecica przevalskii*, eus Mongolia an Diabarzh da gornôg Sina (Qinghai) ha kreisteiz Tibet,
* *Luscinia svecica saturatior*, e menezioù Pamir ha Tian Shan,
* *Luscinia svecica svecica*, o neizhañ eus Skandinavia da gornôg Alaska dre Siberia ; o c'hoañviñ en Afrika an Norzh, Azia ar Su,
* *Luscinia svecica volgae*, eus biz Ukraina da stêr Volga.

## Liammoù diavaez
*  ''Luscinia svecica'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Luscinia svecica'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Dred

An **dred** (liester : **dridi**) zo ur spesad golvaneged, *Sturnus vulgaris* an anv skiantel anezhañ.

## Anv brezhonek ''Sturnus vulgaris''
;Gerdarzh
Eus ar wrizienn geltiek **tro(z)di*, kar d'al latin *turdus*, drask
;Anvioù
Den ne oar ha *dred*, liester *dridi*, pe *tred*, liester *tridi* eo anv brezhonek a-vremañ *Sturnus vulgaris* ; ha stummoù all zo e gwenedeg, hervez ar geriadurioù implijetañ.

*El levrig *[[Evned Breizh]]* embannet gant *[[Hor Yezh]]* e 1995 ez eus anv eus an **dred boutin** (pajennoù 124-125).

### Er yezhoù keltiek all
* kerneveureg : *troes* (ls. *treysi*)
* kembraeg : *drudwy* (ls. drudwyod), *drydwen* (ls. *druydwy*)
* iwerzhoneg : *druid*
* gouezeleg Skos : *druid*
* manaveg : *truitlag*

## Doareoù pennañ

A-strolladoù bras e vev al labous peurvuiañ.

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.

## Isspesadoù
Ar spesad a gaver an trizek isspesad anezhañ.
* *Sturnus vulgaris caucasicus*, eus ar C'haokaz da greisteiz Iran,* *S. v. faroensis*, en inizi Faero
* *S. v. granti*, en inizi Azorez
* *S. v. humii*, e kornôg menezioù Himalaya
* *S. v. minor*, Hume, 1873, e kreiz ha kreisteiz Pakistan
* *S. v. nobilior*, Hume, 1879, e biz Iran, kreisteiz Turkmenistan hag Afghanistan
* *S. v. oppenheimi*, e gevred Turkia ha hanternoz Irak
* *S. v. poltaratskyi*, eus gevred al lodenn europat eus Rusia da gornôg Mongolia
* *S. v. porphyronotus*, eus reter Kazakstan ha gwalarn Sina da Ouzbekistan ha Tadjikistan
* *S. v. purpurascens*, e reter Turkia, Jorjia hag Armenia
* *S. v. tauricus*, e mervent Rusia ha Turkia
* *S. v. vulgaris*, el lodenn vrasañ eus Europa
* *S. v. zetlandicus*, en inizi Shetland

## Annez

## Levrlennadur
*Claude Péridy : *Evned Breizh*, Hor Yezh, 1995 
*E.V. Breeze Jones & Islwyn Williams : *Laboused al Liorzhoù', Al Lanv, 1995 

==Liammoù diavaez==
* [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-starling-sturnus-vulgaris  *Sturnus vulgaris* war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22710886/0  *Sturnus vulgaris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

## Notennoù ha daveennoù
Rulosteg du

Ar **rulosteg du** zo un evn bihan, *Phoenicurus ochruros* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
Phoenicurus ochruros MHNT.ZOO.2010.11.194.20.jpg|*Phoenicurus ochruros*

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en ekorannved palearktikel.

## Rummatadur

## Daveennoù