Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel

**Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel** (ruseg : Союз Советских Социалистических Республик *Soyouz Sovetskic'h Sotsialistitcheskic'h Respublik*), ent-berr an **Unaniezh Soviedel**, anavezet ivez gant an teskanv **URSS** (СССР *SSSR* e ruseg), krouet e 1922, a oa ur riez hag a zo aet da get e 1991. En em astenn a rae eus ar Mor Baltel d'ar Mor Du ha betek ar Meurvor Habask. Lodenn Norzh Eurazia e oa he ziriad, hini Impalaeriezh Rusia, war-bouez Polonia ha Finland, da lavaret eo tost da 15 % eus douaroù ar bed. Riez vrasañ ar bed e oa dre he gorread, hag a-bell.

En amzer ma oa staliet an URSS e oa bet enteuziet pe zispartiet diouti un nebeud riezoù ha tiriadoù. Koulskoude, ma oa 15 republik enni en diwezh, e oa Republik Sokialour Kevreadour Soviedel Rusia an hini vrasañ, divent he gorread hag he foblañs. E-keñver an darempredoù diplomatel ez eo Stad Rusia warlerc'hiadez an URSS.

## Istor

Lenin.gif|Ur brezegenn gant Lenin.
Old Russia - Yakov Sverdlov 1918 & Lenin & Avanesov.jpg|Lenin, Sverdlov hag Avanesov e 1918.
Russia_Famine_Saratov_1921.jpg|An naonegezh a lazhas tremen ur milion a dud e 1921-1922.

Disoc'h pennañ an Dispac'h rusian, c'hoarvezet e 1917 pa voe skarzhet an Tsar Nikolaz II diwar e dron, e voe krouidigezh an URSS.

Goude trec'h an Dispac'h ec'h embannas Lenin, penn ar strollad bolchevik, e vefe renet ar vro gant pennaennoù ar gomunouriezh ha bev e chomas ar bennaenn-se betek an diwezh.

Un aozadur politikel hepken a voe aotreet adalek 1923, Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel (SKUS) ha daou urzhaz a rene ar riez : hini ar SKUS ha hini ar pennoù politikel dilennet, met lec'hiet dindan kazel-gê *ar Strollad*.
#### [[Eil Brezel-bed]]

RIAN_archive_4406_An_attack_near_Moscow..jpg|Soudarded alaman o vont d'en em rentañ d'ar Soviediz e miz Kerzu 1941 e-pad Emgann Moskov.
RIAN_archive_602161_Center_of_Stalingrad_after_liberation.jpg|Soudarded soviedat e-kerzh Emgann Stalingrad d'an 2 a viz C'hwevrer 1943 pa voent trec'h war ar Wehrmacht.
RIAN_archive_324_In_besieged_Leningrad.jpg|Leningradiz e-kerzh ar Seziz.
Kursk_Soviet_machineguns.JPG|Mindraouilhourion soviedat e-doug Emgann Koursk.
Raising a flag over the Reichstag 2.jpg|*Banniel an Trec'h* skourret ouzh ar Reichstag gant soudarded soviedat d'an 2 a viz Mae 1945.

#### Goude an Eil Brezel-bed

Vostok-1-musee-du-Bourget-P.jpg|An egorlestr *Vostok*.

### Diskar an Unaniezh Soviedel
Er bloavezhioù 1980 e oa krog an Unaniezh Soviedel da vont war e gement all. Klask a reas sekretour meur diwezhañ an URSS, Mic'hail Gorbatchev, terriñ an diskar-mañ dre bolitikerezh ar *[[Perestroika]]* (Перестройка, « Adsavadur », « Adframmadur ») hag ar *[[Glasnost]]* (Гласность, « Foranded » ar breudoù) adalek 1985. A-benn ar fin e voe diflosket an unvaniezh soviedel e 1991, ha roet he flas da Kenglad ar Stadoù Dizalc'h.

War div dachenn e c'haller kavout abegoù freuzadur an URSS :
* tachenn an armerzh, a yae gwashoc'h-gwashañ pa greske an dispignoù milourel dindan kevezerezh Stadoù-Unanet Amerika ;
* tachenn ar politikerezh, pa boueze an nerzhioù demokratel ha pa c'houlenne ar republikoù trobarzhel muioc'h-muiañ a emrenerezh.

Dre ma oa kreizennour ha burevourel, ne oa ket gouest ar renad da herzel ouzh kement a rendaeloù e pep lec'h.

## Ar Republikoù soviedel

## Pennadoù kar
*Arme Ruz
*Brezel yen
*Dispac'h miz Here
*Karl Marx
*NKVD
*Sokialouriezh
*Stalin