Los Kjarkas

**Los Kjarkas** zo ur strollad sonerezh pobl a orin eus Capinota, Cochabamba, e Bolivia . Savet e oa bet gant ar vreudeur Wilson Hermosa,  Gonzalo Hermosa, Castel Hermosa  hag Edgar Villaroel. Dont a rejont da vezañ brudet dre ar vro ha dre ar bed. Sonaozourien ar strollad e oa Ulises Hermosa, Elmer Hermosa, Edgar Villaroel, Edwin Castellanos, Fernando Torrico, Gastón Guardia ha Guillermo Ponce.

## Orin anv ar strollad
Dont a ra **an anv "Kjarkas"** eus ar ger kechua "Hegarat", setu e vefe ster an anv Los Kjarkas : "Ar re galonek" pe "ar re gadarn".

## Istor
Da gentañ e teuas Los Kjarkas war wel diwar ezhomm ekonomikel e izili, setu ma veaje ar strollad eus kêr da gêr, o seniñ zambaoù arc'hantinat dreist-holl, dre ma ne oa ket bet anavezet a-walc'h sonerezh orin Bolivia c'hoazh. Koulskoude, tamm-ha-tamm, e krogas "peñas" (lec'hioù sonerezh pobl) liesseurt da zegemer luskoù stankoc'h er vro, evel ar cueca, an huayño, hag ar bailecito, gant sonaozourien evel Simeón Roncal, Gilberto Rojas ha Teófilo Vargas. E-kerzh ar bloavezhioù-se e voe krouet gant Los Kjarkas, a-drugarez d'o startijenn ha d'o stignadoù treuzfurmiñ, o diazezoù sonerezhel a zegasas dezho o berzh kentañ diwezhatoc'h.

Goude an deizioù kentañ-se e kuitaas an holl izili nemet unan, ha Gonzalo Hermosa a adkempennas anezhañ gant sonerien nevez : Elmer Hermosa, Eddy Carpio, Antonio Canelas, hag Alcides Mejía. E-pad ouzhpenn 10 vloaz, Los Kjarkas o deus kreñvaet o barregezhioù war sevel ha seniñ sonerezh an Andoù. Seniñ a rejont e La Paz evit ar wech kentañ e 1975 goude bezañ sonet e festoù prevez dreist-holl. Er memes bloaz e kinnigjont o bro e gouel sonerezh pobl Brazil.

Dre José “Danger” Salamanca e kejas Alcides Mejia gant ar vreudeur Hermosa : Elmer, Ulises ha Gonzalo. Ar vreudeur henañ, Wilson, Castel, Gonzalo hag Edgar, a oa perzh eus ar strollad Kjarkas orin. Pa zistrojont eus o beaj da Chile e tivizjont kuitaat ar strollad, a voe diskaret e-pad pell. Alcides a gemeras perzh en adreizh kentañ Kjarkas e 1974, asambles gant Ulises hag Elmer.

E-pad meur a vloaz e oa bet gouestlet Los Kjarkas da berfetaat o doare sonerezh o-unan, o azasaat luskoù henvroat ouzh framm sonerezh al luskoù kreolek, o lakaat ar binvioù-avel hag ar ronroco da gentañ, gant aozadurioù koroll. Evel-se, e 1975 e sonjont e La Paz hag e krogjont da enrollañ o fladenn gentañ ar bloaz war-lerc'h.

Izili : Ulises Hermosa, Elmer Hermosa, Alcides Mejia, José Antonio Canelas, hag Edgar Villarroel. Goude ma voe echuet an enrolladenn e kuitaas Alcides Mejia ar strollad abalamour d'un dizemglev gant Ulises hag Elmer diwar-benn o c'hoant da genderc'hel gant o studioù.

E 1976 e voe embannet o fladenn gentañ, "Bolivia", e Mec'hiko gant an ti-embann pladennoù Heriba. Nav c'hanaouenn zo ennañ, kazi an holl anezho savet gant Gonzalo Hermosa, en o zouez an ton titl, "Bolivia", a voe brudet-tre.

Gant ar berzh tizhet dija eo pinvidikaet ar strollad gant daou vreur Hermosa all : Ulises hag Élmer, Toño Canelas, Gastón Guardia, Guillermo Ponce hag Édgar Villarroel (anv ar c'hrouer).

E 1977 hag e 1978 e voe embannet div bladenn gant an anv Fortaleza (abalamour da strishadurioù ar c'hontradoù), gant kanaouennoù gant gwrizioù folk. Adkempennet e voent diwezhatoc'h e 1995 war ur bladenn hepken anvet "Sueño milenario de los Andes" (Huñvre Milved an Andoù). Heñvel, e 1979, e teuas er-maez ar bladenn "Kutimuy", gant ar ganaouenn titl, ar pezh a verkas penn-kentañ ur rummad nevez hag adsavidigezh Los Kjarkas dindan renerezh Élmer Hermosa, Julio Lavayen, Ulises Hermosa, ha Gastón Guardia. Kreskiñ a reas brud ar strollad, ar pezh a gasas troiadoù e Bolivia hepken met ivez dre Suamerika, Europa, ar Stadoù-Unanet ha Japan.

E 1980 e voe embannet “Cóndor Mallku” ganto. Er bladenn e kaver kanaouennoù karantez, ar pezh a verk un diforc'h diouzh ar folklor hengounel.

E 1981, gant ar bladenn "Canto a la mujer de mi pueblo" (Kanaouenn d'ar vaouez eus ma c'hêr), e embannas ar strollad e ganaouennoù brudetañ, evel "Wayayay" ha " Llorando se fue " (Aet eo kuit en ur ouelañ), gant Gonzalo Hermosa o c'hoari charango abalamour da zistro Julio Lavayen. Diwezhatoc'h e teuas Julio Lavayen en-dro d'ar strollad war ar charango, asambles gant Ramiro de la Zerda war ar gitar ha Raúl Muriel war ar binvioù-seniñ, evit ar bladenn "Desde el alma de mi pueblo" (Eus ene va fobl), o kemer perzh er ganaouenn "Sunchu t'ikitay".

E 1984 e voe pedet Los Kjarkas da 10vet Gouel ar c'hanaouennoù Yamaha, ma oa ouzhpenn 1 800 kanaouenn eus ar bed a-bezh o kemer perzh er genstrivadeg evit ar priz uhelañ. Mont a reas an dekvet plas gant ar ganaouenn "Florcita azul" gant Ulises Hermosa. An darvoud-se a zigoras Los Kjarkas war marc'had Japan.

E dibenn ar bloavezhioù 1980, un darvoud a zegasas muioc'h a vrud hag a anaoudegezh etrebroadel da Los Kjarkas. Ar strollad Kaoma a embannas ar ganaouenn " Chorando se foi ", pe " Lambada ", a oa bet dañset war un ton karib. Ar ganaouenn a zeuas da vezañ ur plagiad eus "Llorando se fue", ur ganaouenn gant Ulises Hermosa, embannet e 1984 war ritm saya caporal . Enrollet e oa bet ar ganaouenn-mañ en Alamagn, ha dre-se e oa ret da Kaoma digoll Los Kjarkas gant ur sammad arc'hant dizoloet.

Ar sonerien Edwin Castellanos ha Fernando Torrico a oa perzh eus ar strollad, met kuitaat a rejont diwezhatoc'h evit sevel an daouad Tupay .

E 1990 e teuas er-maez o fladenn nemeti ma ne ganent ket warni, anvet "Ch'uwa yacu". E 1992 e voe taget-bras ar strollad gant kleñved ar sonaozour Ulises Hermosa. Goude bezañ beajet er Stadoù-Unanet e varvas gant ar c'hrign-bev e Houston. A-raok e varv ec'h echuas e ganaouenn "El árbol de mi destino" (Gwezenn va zonkad). Ar bloaz war-lerc'h e teuas er-maez ar bladenn "Hermanos" (Breudeur), ennañ ur ganaouenn gant  Ulises "Tarajchi", met gant komzoù ouzhpennet gant e vreur Gonzalo, o teskrivañ istor ha santimantoù an tiegezh Hermosa.

Er bloavezhioù 1990 e teuas Ronaldo Malpartida, Eduardo Yáñez, Alcídes Mejía, Miguel Mengoa ha José Luis Morales d'ar strollad. Kenderc'hel a rejont d'ober berzh gant kanaouennoù evel "Señora su hija", "Mi pecado", "Ave de cristal", "A los 500 años", "La pícara" hag "El leader de los humildes".

E 1997 e voe embannet gant Los Kjarkas o video kentañ “Por siempre...” a skignas kinnig ar bladenn en Hotel Presidente.

Ar milved nevez a zegasas cheñchamantoù bras e Los Kjarkas, dre ma oa ar strollad o vont war-raok gant arzourien nevez ha yaouank : Gonzalo Hermosa Jr., Lin Angulo, hag ar soner japanat Makoto Shishido. Gant-se e voe roet ur sell nevez da ganaouennoù evel "Lección de vida" (Kenteliad ar vuhez), "Saya sensual" (Skirt Sensual), ha "Kamanchaca". E 2006 e embannas Los Kjarkas o fladenn ziwezhañ betek-henn, "35 años" (35 bloaz), evit lidañ deiz-ha-bloaz ar strollad. E 2016 e voe embannet "La Leyenda Viva" (Ar vojenn vev) gant Los Kjarkas, da lidañ 45 bloaz e bed ar sonerezh.

E 1995 e voe galvet Alcides da gemer perzh en eil adreizhadenn Kjarkas. Ar raktres "Pacha" en doa kemeret amzer Elmer, Gastón, Edwin ha Fernando, o lezel Kjarkas war un ehan a-hed ur bloavezh (ur strategiezh implijet gant Gonzalo Hermosa evit tennañ Fernando Torrico hag Edwin Castellanos eus ar strollad). Goude ma oa bet echuet ar raktres "Pacha", ne oa nemet Gastón hag Elmer a oa deuet en-dro er strollad. Ur bloavezh a oa bet evit prientiñ an dachenn evit adlañsañ hag adreizhañ Kjarkas, hag ivez sevel ar roll-kanaouennoù evit ar sonadeg hag ar bladenn evit o 25vet deiz-ha-bloaz : "Kjarkas por Siempre" (Kjarjkas da viken), a oa bet dalc'het e La Paz, e Bolivia. Izili : Rolando Malpartida, Elmer Hermosa, Alcides Mejia, Gastón Guardia, Eduardo Yáñez ha Gonzalo Hermosa “Kjarkas por Siempre” Pladenn enrollet e Discolandia Studios evit an ti-embann RCA e La Paz, e Bolivia, e 1996. Teknikour : Fredy Roca. Goude ouzhpenn 2 vloaz a droiadoù, pleustradegoù, beajoù, enrolladennoù, filmañ hag atersadennoù.

## Friperezh ha tabutoù tro-dro d'ar ganaouenn "Llorando se fue"
Ar ganaouenn anvet "Llorando se fu " (Aet eo kuit en ur ouelañ), gant gerioù gant Ramiro de La Zerda, zo unan eus sonaozennoù Kjarkas implijet ar muiañ gant arzourien all e stummoù liesseurt ; e lod degouezhioù eo bet degaset skandaloù ha prosezoù lezennel evit fripañ.

Unan eus an aferioù brudetañ e oa hini ar strollad brazilian-gall Kaoma e 1989, a embannas ar ganaouenn *Chorando se foi* (anavezet hepken evel "La Lambada"). Gounezet e voe an afer gant Los Kjarkas, a brouas e oa bet savet ar ganaouenn ganto ha fripet gant Kaoma, o resev un digoll.

Diwezhatoc'h, e 2006, e oa bet implijet ul lodenn eus ar ganaouenn gant an daouad reggaeton Wisin & Yandel en o c'hanaouenn *[[Pam Pam]]*. Pevar bloaz goude, e 2010, e implijas Don Omar ar ganaouenn ivez, en ur lakaat lod eus he c'homzoù spagnolek, en e ganaouenn "Taboo ." E penn-kentañ 2011, Jennifer Lopez ha Pitbull a sonas " On the Floor ", ennañ ul lodenn eus ton ar ganaouenn. E "Taboo" hag e "On the Floor" e vez kinniget gant an arzourien Ulises ha Gonzalo Hermosa evel sonaozourien, gant gerioù gant Ramiro de la Zerda.

A-hed an amzer e voe gant ar ganaouenn *Llorando se fue* kalz muioc'h a eilstummoù ha n'int ket bet klevet marteze abalamour da vrud ar strolladoù hag an arzourien o doa kopiet anezho. Koulskoude ez eus c'hoazh stummoù all gant sonaozourien sonerezh elektronek evel Bob Sinclar.

## Izili

Los Kjarkas a oa bet savet da gentañ gant ar vreudeur Hermosa : Wilson Hermosa González, Castel Hermosa González, ha Gonzalo Hermosa González, asambles gant Edgar Villarroel. A-hed ar bloavezhioù ez eus bet izili all o kemer perzh, en o zouez Elmer Hermosa González, Gastón Guardia, Edwin Castellanos, Fernando Torrico, Juan Carlos Rodríguez, Rolando Malpartida, Eduardo Yáñez Loayza, Miguel Mengoa, Yuri Ortuño (a oa an hini nemetañ en doa erlec'hiet Elmer Hermosa en istor Los Kjarkas e 1981, e-pad ma oa Elmer o vont war droad gant Raúl Muriel ha Julio Lavayén en Europa), José Luis Morales, Gonzalo Hermosa Jr., Lin Angulo, Makoto Shishido, Francisco Hurtado ha Braulio Sánchez, evit menegiñ un nebeud anezho. Un ezel pouezus all eus ar strollad eo Iván Barrientos, soner gitar-boud ha ijinour son, en deus labouret gant Los Kjarkas e-pad ouzhpenn 20 vloaz.

### Marv Ulises Hermosa
E 1992 e voe taget-bras ar strollad gant kleñved Ulises Hermosa, a varvas gant ar c'hrign-bev e Houston. A-raok e varv e echuas gant ar ganaouenn *El árbol de mi destino* (Gwezenn va zonkad), a voe embannet goude e varv gant ar strollad. Er bloaz war-lerc'h e voe embannet gant Los Kjarkas ar bladenn *Hermanos* ("Breudeur"), hag an ton titl e oa kanaouenn orin Ulises *Tarajchi*, gant komzoù ouzhpennet gant e vreur Gonzalo, o teskrivañ istor ha santimantoù an tiegezh Hermosa.

Emañ bez Ulises Hermosa e bered veur Cochabamba, e Bolivia.

Ar milved nevez a zegasas kemmoù bras e Los Kjarkas, gant enkorfadur arzourien nevez ha yaouankoc'h pa zivizas Gonzalo Hermosa adlañsañ ar strollad er bloavezhioù 2000. Degas a reas Edgar Villarroel, anv ar c'hrouer, war ar c'han hag ar ronroco ; Eddy Carpio war charango; Antonio Canelas war ar gitar ; hag Alcides Mejía war ar binvioù-seniñ (quena ha zampoña), a zeuas da vezañ ezel eus *Savia Andina*, ur strollad dileuriet all eus mojennoù Bolivia, e-pad meur a vloaz. Gonzalo en em lakaas da vezañ rener ar strollad.

Diwezhatoc'h e voe Gonzalo Hermosa Jr., Lin Angulo hag ar Japanad Makoto Shishido.

## Milved nevez
En XXIvet kantved e voe anavezet Los Kjarkas e Perou evit o micher, ouzhpenn ober troiadoù broadel. E 2010 e enrollas Los Kjarkas ur ganaouenn gant ar strollad Prisma anvet *No te puedo olvidar* a vodañ binvioù hengounel ar strollad kentañ gant ar binvioù elektronek hag an akordeoñs a oa perzh eus an eil.

E 2008 e krouas lod eus bugale izili Los Kjarkas ar strollad sonerezh *Chila Jatun Jatun* ("Chila Jatun" = re vihan bras; "Jatun" = bras. "Eus bihan da vras"). E izili eo Gonzalo Hermosa Camacho Jr. (rener sonerezh, First Winds), Jonathan Hermosa Andresen (kaner pennañ, Roncoco), Huascar Hermosa Castro (gitar pennañ), Ulises Hermosa Fernández (gitar ritmek), Luis Medrano Hermosa (Charango), Branly Yázquez Maricotic D Orellana Olivares (Eil Avel), ha Luis Hinojosa Heredia (Bas tredan).

## Kjarkas ha Perou
Troiad etrebroadel gentañ Los Kjarkas a voe e 1978, dre Vro-Berou a-bezh. Tremen a rejont ur miz e kêr Cusco, o seniñ e peñas (lec'hioù sonerezh hengounel). Pouezañ a ra Gastón Guardia war ar fed m'eo aet o sonerezh betek broioù all a-drugarez da Berou ha graet o deus an darempredoù evit seniñ en Europa . *"Evel-se eo kroget micher etrebroadel Los Kjarkas"* emezo. Hervez Gonzalo Hermosa, al lec'hioù ma resevent ar muiañ a skoazell digant ar bobl berouat e oa ar rannvroioù kreiz ha su : Traoñienn Mantaro, Huancavelica, Ayacucho, Arequipa, Puno, Cusco, ha Tacna . *"Setu hon poentoù darempred kentañ, evit an abeg simpl m'omp holl an hevelep tra"* emezo c'hoazh.

Evit Los Kjarkas eo ijinet an harzoù, rak ur vouezh hepken zo en Amerika Latin. *"Al lenn Titicaca a zesk deomp eo artifisiel an divizoù, melestradurel."* Er bloavezhioù 1980, pa errujont e Lima, kêr-benn Perou, e krogas Los Kjarkas da seniñ stummoù valsoù evel "La flor de la canela" ha "Mal paso".

Div ganaouenn a bouez a gomz eus darempred Los Kjarkas ha Perou. An hini gentañ eo ar huaylarsh *Señora, su hija* (Itron, ho merc'h), hag an eil, *Perdóname* (Pardonit din), an taquirari kanet evel daouad gant Elmer Hermosa hag Eva Ayllón. Er bladenn *40 Años de los Kjarkas 2012* (40 Years of Los Kjarkas 2012) e oa an huayno "El obrero" (Al Labourer), gouestlet da Huancayo ha kanet gant Gonzalo Hermosa e-unan. Evit daou gantved Perou e embannjont div ganaouenn : ar marinera *Perú grande* (Perou Bras) hag an tunantada *Na ouel ket, karedig* (Don't Cry, My Love). *"Un tunantada eo kalz en hor stil"* a note ar soner, *"rak a-wechoù eo diaes tapout ster ur bobl evel an Huancayo."* 

## Diskografiezh

* 1977 Fortaleza Vol. 1
* 1978 Fortaleza Vol. 2
* 1979 Kutimuy
* 1980 Cóndor mallku
* 1981 Canto a la mujer de mi pueblo
* 1981 Desde el alma de mi pueblo
* 1982 En vivo desde Europa
* 1983 Sol de los Andes
* 1984 Pueblos perdidos
* 1985 Los Kjarkas desde Japón
* 1987 El amor y la libertad
* 1988 Chuquiago marka
* 1989 Génesis aimara
* 1990 Sin palabras (Ch'uwa Yacu)
* 1990 Los Andes descubrió su rostro milenario
* 1991 Tecno Kjarkas (recopilatorio en estilo tecno)
* 1992 El árbol de mi destino
* 1993 Hermanos
* 1994 A los 500 años
* 1995 Quiquin... Pacha (Por un mundo nuevo)
* 1995 Sueño Milenario de los Andes (recopilatorio de los dos álbumes publicados bajo el nombre de Fortaleza)
* 1996 Sentimiento Andino

**Albomoù studio**

* 1997 : Por siempre (Da viken)
* 1998 : El líder de los humildes (Penn ar re uvel)
* 2000 : Navidad en los Andes. Villancicos (Nedeleg en Andoù. Kan Nedeleg)
* 2001 : Lección de vida (Kentel buhez)
* 2006 : 35 años (35 bloaz) 
* 2012 : 40 años después (40 vloaz goude) 
* 2016 : 45 Años La Leyenda viva (45 Bloaz Ar mojenn vev) 

**Albomoù dastum**

* 2001 : 30 años solo se vive una vez (30 vloaz ne vevez nemet ur wech) 
* 2001 : Le Cantan al Amor. Romántico (Kanañ a reont d'ar garantez. Romantel)
* 2001 : Fiesta Boliviana. Caporales y más danzas (Gouel Bolivia. Kaporalez ha dañsoù all)

**Albomoù Karnaval** 

* 1998 : Al Carnaval ... Que No Muera La Tradición Vol. 1 (Da C'harnaval... Ra ne varvo ket an hengoun Vol. 1)
* 2000 : Al Carnaval ... Que No Muera Las Costumbres Vol. 2 (Da C'harnaval... Ra ne varvo ket an hengounioù Vol. 2)
* 2000 : Kaluyos Y Pasacalles ... Que No Muera La Tradición Vol. 3 (Kaluyos and Street Parades ... Ra ne varvo ket an hengoun Vol. 3)
* 2002 : Cuecas y Bailecitos ... Que No Muera La Tradición Vol. 4 (Cuecas and Bailecitos ... Let the Tradition Not Die Vol. 4) 
* 2002 : Coplas de Carnaval ... Que No Muera La Tradición Vol. 5 (Kanaouennoù Karnaval ... Ra ne varvo ket an hengoun Vol. 5) 

**Albomoù bev pe sonadegoù**

* 1999 : El concierto del siglo (Sonadeg ar c'hantved)
* 2001 : 30 años en vivo desde Cochabamba (30 vloaz war-eeun eus Cochabamba)
* 2004 : Más allá (Pelloc'h) 
* 2012 : En vivo en Chile (Abadenn war-eeun 'ba bro Chile) 
* 2017 : 46 Años La Leyenda viva  (46 bloaz : Ar mojenn vev) 
* 2019 : Disco dorado - Rumbo al medio siglo (Pladenn aour - O vont war-zu un hanter c'hantved)
* 2019 : 50 Años en Lima Perú (50 vloaz e Lima, Perou)

**Albomoù etrevroadel** 

* 1992 : Ave de Cristal (Peru) 
* 1999 : Quenas Concierto (En Arc'hantina)
* 2004 : El disco de Oro (Arc'hantina)
* 2004 : Grandes Éxitos (Arc'hantina) 

## Daveennoù

## Liammoù diavaez

* Página oficial de Los Kjarkas
* Los Kjarkas, en Boliviaweb.