Françoise Morvan

**Françoise Morvan** zo ur skrivagnerez c’hallek ganet e Rostrenenn e 1958.
Kuitaet e oa bet Breizh gant he zud hag ober a reas he studi e Colombes, hag er Sorbonne, en ur heuliañ kentelioù brezhoneg. Skolveuriekaet e voe war al lizhiri d’he 22 vloaz. Goude-se e reas un doktorelezh war al lennegezh c’hallek diwar-benn Armand Robin, ur barzh a orin eus Rostrenenn, ha diwezhatoc’h un dezenn doktorelezh war François-Marie Luzel.

## Hec'h oberennoù
Anavezet eo he skridoù graet e-barzh c’hwec’h tachenn dreist-holl :
*1. Skridoù lennegel e-barzh kelaouennoù gallek evel la Nouvelle Revue Française, Obsidiane, Le Nouveau Commerce, ha niverenn ispisial ar gelaouenn Europe diwar-benn Breizh e 2005.
*2. Labour evit ar c’hoariva, gant troidigezhioù eus pezhioù gant Eugene O'Neill, John Millington Synge ha Sean O'Casey, ha diwezhatoc’h ar skrivagner rus Anton Tchec'hov , gant ar ruseger André Markowicz, dreist-holl.
*3. Labour-studi hag embann diwar un nebeud skrivagnerien, Luzel hag Armand Robin dreist-holl. 
Ul labour a-bouez he deus graet oc'h embann pe adembann oberennoù Luzel. Diaes eo bezañ a-du ganti en he barnadennoù avat. Skrivet eo bet ganti mennozhioù diwar-benn labour Luzel er vuhezskrid savet ganti hag el levr *Contes Bretons*.

*4. Levrioù evit ar vugale
*5. Labour diwar-benn ar ‘’folklor’’ , ar boudiged hag al lutuned. Darn zo bet embannet gant ti-embann Ouest-France.
*6. Al labour diwar-benn an emsav, pe enep dezhañ (hag a gaver roud anezhañ en he skridoù all a-wechoù ivez) an hini en deus roet ar muiañ a vrud dezhi. Al labour-se zo bet graet, pe a vez graet c’hoazh dreist-holl :
** gant al levr Le Monde comme si.
**e pennadoù-skrid e-barzh kazetennoù ha kelaouennoù gallek a bep seurt, evel l’Humanité, pe Bretagne-Ile de France, dalc’het gant ar PCF
**e pennadoù-kaoz diwar-benn sevenadur ha politikerezh Breizh (pe a-enep dezho) e-barzh ur bern kelaouennoù parizian (L’Express, Nouvel Observateur, Libération, Charlie Hebdo) ;
**e pennadoù embannet e pajennoù lec’hienn « L’Observatoire du Communautarisme», un aozadur a glask stourm ouzh kement tra a denn d’ar « gumuniezhouriezh » 
**e pajennoù al lec’hienn « dizalc’h » savet ganti hag anvet Groupe information Bretagne (GRIB)

## Le Monde comme si
Al levr, kinniget evel ur buhezskrid, a zo ivez ur flemmskrid a-enep d'an emsav dre vras, kaoz ennañ eus "Barzhaz Breizh", eus an dizemglev etre Kervarker ha Fañch an Uhel, eus an emsav sevenadurel hag an emsav politikel e Breizh, eus emzalc'h an emsav e-pad ar brezel, eus krouidigezh ar peurunvan, eus Per Denez dreist-holl hag e-leizh a dud all, eus Skol-Uhel ar Vro, eus Diwan, eus Ofis ar Brezhoneg, eus an arc'hant roet d'an embann brezhoneg, eus ar Gwenn-ha-Du, hag un toullad traoù all c'hoazh.
## Miliciens contre maquisards
E 2010, Françoise Morvan he doa embannet *Miliciens contre maquisards : enquête sur un épisode de la Résistance en Centre-Bretagne* hag a zispleg hag a zegas preder war skrapadeg an 11 a viz Gouhere 1944 e parrouz Sant-Nikolaz-ar-Pelem hag he zrowardroioù diwar testenni Guillaume Le Bris embannet a-raok gant an titl *Échos d'outre-tombe*. Al levr a zo bet rannet etre teir lodenn : un dezrevell eus destenni Guillaume Le Bris a-ziwar daou stumm, un enklask en dielloù ha dokumantoù. Rebechet eo bet dezhi ober kemmesk etre dezrevell poblek fedoù istorel hag al labour istorour neptu .
### Kenlabourerien
Kenlabouret he deus ivez
*gant ar Réseau Voltaire, ha tud evel Renaud Marhic, met paouezet e oa bet gant ar c'henlabour foran pa oa bet krog ar rener Thierry Meyssan da embann ne oa ket bet kouezhet karr-nij ebet war ar Pentagon e Washington e 2001;
*gant L'Observatoire du Communautarisme en doa aozet, gant ar "Grand Orient de France", un diviz e Sened Bro-C'hall d'ar 24 a viz Du 2006 , e-lec'h m'he devoa distaget ur brezegenn a-enep ar Garta europat evit ar yezhoù bihanniver, hag a-enep difennerien ar yezhoù evel Diwan: 
*gant kevrenn Roazhon al "Ligue des Droits de l'Homme".
*gant La Libre Pensée, an aozadur a oa bet o kas en-dro an abadenn evit divadeziñ skolaj Roparz Hemon
*ar strollad politikel *[[Parti des Travailleurs]]*
*ar gelaouenn Bretagne Ile-de-France, kazetenn an USBIF, dalc'het gant rummad kozh ar PCF
*ar "Grand Orient de France" hag ar senedour Jean-Luc Mélenchon un ezel oberiant ennañ, hag en deus komzet a-enep Diwan meur a wech.

### A-enep tamall ar simbol
En e levr *Le Monde comme si* e ro he savboent diwar-benn ar simbol, ha difenn komz brezhoneg er skol:
*“ … et cette manière de faire croire que le breton était interdit parce que la langue de l’école était le français… ” Le Monde comme si, p 328. ( … hag an doare-se da reiñ da grediñ e oa berzet ar brezhoneg peogwir e oa ar galleg a oa yezh ar skol)
*“ Aurait-il fallu que l’école soit faite en deux langues ? On se dit que oui. Seulement ça ne s’est pas fait". (Ha ret e vije bet ober ar skol en div yezh? Soñjal a reer e vije bet ret. met n'eo ket bet graet). 

### A-enep [[Diwan]]

### A-enep ar [[Breizh Touch]]
*E 2007 e Libération :

### A-enep ur gwarez bonreizhel d'ar yezhoù
*E 2008, a-enep lakaat ar brezhoneg hag ar yezhoù all er Vonreizh c'hall:.

### A-enep ar [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Garta europat evit ar yezhoù rannvroel pe bihanniver]]
Abaoe 2006 da vihanañ eo krog da vrezeliñ a-enep ar garta, da lavarout eo abaoe an diviz e Sened Bro-C'hall d'ar 24 a viz Du 2006 , aozet gant L'Observatoire du Communautarisme hag ar "Grand Orient de France", e-lec'h m'he devoa distaget ur brezegenn a-enep ar Garta Europat-se, hag a-enep difennerien ar yezhoù evel Diwan: 

*E 2013, er blog * Les invités de Mediapart*, e miz Ebrel hag e miz Gouhere.
*D'ar 14 a viz Eost 2013, e L'Humanité,.
*D'an 10 a viz Mae 2014,

### A-enep [[Bonedoù Ruz 2013]]
*Ur pennad e Le Monde d'an 13 a viz Du 2013 : *Bonnets rouges : des dérives autonomistes derrière les revendications sociales*.
*Pennad er blog * Les invités de Mediapart*, d'ar 7 a viz Meurzh 2014.
### A-enep [[Bro gozh ma zadoù]]
*Le « Bro Goz » - GRIB

## Da lenn
*Skridoù Fañch an Uhel, un 18 levr, embannet gant ar PUR (Presse Universitaire Rennaise); en o zouez, ar pezh-c'hoari Sainte Tryphine et le Roi Arthur 
* Luzel, Françoise Morvan, Terre de Brume. Buhez ar skrivagner tregeriat.

## Notennoù


## Liammoù
*Anciennes complaintes de Bretagne
* Groupe Information Bretagne
* https://web.archive.org/web/20060212092400/http://delairagauche.net/article.php3?id_article=112
*Lec'hienn bersonel ar skrivagnerez (2012): http://francoisemorvan.com/
**db wikipedia : francoisemorvan.com
**db "ar vroadelourieon ha ne garont ket ar werz" : http://francoisemorvan.com/les-nationalistes-bretons-naiment-pas-la-gwerz/
* http://www.franceinter.fr/emission-la-bas-si-jy-suis-de-quelle-couleur-le-bonnet-rouge
* Pennad e Libération ma lenner ali Françoise Morvan hag André Markowicz db lec'h ar brezhoneg e Roazhon: http://www.liberation.fr/villes/2005/03/19/le-culte-du-legume-par-andre-markowicz-et-francoise-morvan_513558