open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christophe Samson

**Christophe Samson** a zo ur rugbier gall ganet e Clermont-Ferrand (Puy-de-Dôme) d'ar 1añ a viz Meurzh 1984. C'hoari a ra en trede renk evit skipailh RC Toulon. E 2006 oa bet kaset d'ar Roc'hell e evit dizoleiñ bed ar rugbi a-vicher e Pro D2 -an eil rummad-. Gant ar Stade Rochelais eo bet betek gourfenn ar c'hampionad: kollet en deus anezhi enep Dacs. Distroet oa e Clermont e 2007 er c'hlub ma oa bet stummet. C'hoariet en deus en un doare amreizh dindan roched ar *Jaunards* daoust dezhañ bezañ war an dachenn evit c'hoari gourfenn an Top 14 e 2008.

## Kluboù
* 2006-2007. Stade Rochelais
* 2007-2010. ASM Clermont Auvergne
* 2010-2011. RC Toulon

## Loreadeg
* gourfennad Pro D2 2007
* gourfennad Kampionad Frañs 2008
Elena Tairova

**Elena Kairatovna Tairova** (e ruseg: Елена Кайратовна Таирова) a zo bet ganet d'an 28 a viz Eost 1991 e Minsk (Belarus) ha marvet d'an 16 a viz Meurzh 2010 e Moskov (Rusia) a oa meurc'hoarierez echedoù belarus ha rusian.

Mestr Meur ar Maouezi abaoe 2005 ha Mestr Meur abaoe 2006, da 14 vloaz.

Kampionez Maouezi dindan 20 vloaz eus Rusia e 2006.

Trec'h e voe er strollad "B" er *[[Yelizaveta Bykova|Bykova]] Memorial* e 2006.

Eilvet e Kampionad ar Maouezi dindan 20 vloaz eus Rusia e 2009.

Trec'h e voe e miz Even 2009 e Kampionad Maouezi Rusia-Kevre Uhelañ e Voronej gant 7,5 poent diwar 9.

2 455 edo he renk Elo diwezhañ (Meurzh 2010).

## Daveennoù
* Chessbase News
* He fartiennoù e Chessgames
* Keloù he marv ouzh lec'hienn Zsuzsa Polgár
* exd5
* Ur pennad gant Aleksandra Kostenyouk
Megascops

***Megascops*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ touded bihan, krouet e 1848 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :

O c'havout a reer en Amerika, un isspesad ha hanter-kant (51) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Dardoup

**Dardoup** a zo anv ur vro hengounel e kreiz Kerne ha Penn-ar-Bed, e Breizh, en-dro da gêr ar C'hastell-Nevez. 

## Anv
N'ouzer ket eus pelec'h e teu an anv just. Hervez kont en defe un dra bennaket da welet gant ar c'hoef a veze douget gant ar merc'hed gwechall hag a zo anavezet evit ur roued brodet ispisial hag he stroñsoù. Ha just a-walc'h e vez graet Dardoupenn, Dardoupez pe c'hoazh Dardoupezenn, eus ur plac'h o chom er vro-se. Ar baotred a vez graet Dardouped anezho. Hervez an etnologour Reun Kreston e veze graet "Bardoupeizant" ivez eus an dilhadoù oa ba' du-se, peadra da soñjal eo disoc'het ar ger Dardoup diwar Bardou marteze, hep na vefed gouest da zisplegañ petra a dalvez hemañ.

Hervez lod-all e vefe mat klask e anv ar vro vihan stok outi er c'hornôg anvet Bidar, tro-dro da Bleiben. Evito e vefe heñvel eil silabenn ar ger Bi**dar** ha silabenn gentañ ar ger **Dar**doup.

Dardoup a zo anv un dañs hengounel eus ar vro-se ivez, Gavotenn pe Dañs-tro Dardoup end-eeun. Bet ez eus bet tud o serriñ kanaouennoù ha kontadennoù digant brezhonegerien a-vihanik dre eno er bloavezhioù 1970 a oa bodet er strollad anvet *Despunerien Bro Dardoup*.

## Tachenn
Ar vro Dardoup a ya da ober anezhi kumunioù Kastell-Nevez-ar-Faou, Plonevez-ar-Faou, Koloreg, Sant-Wazeg, Laz ha tu reter Santoz, daoust ma n'eo ket Dardoup ar peurrest eus ar gumun-se. Ar Stêr Wanez a ra an disparti etre bro ar Vidared hag hini an Dardouped.

## Rimadelloù
*Un dardoup<br>Pa vramm ra proup.* E Skeud Tour Bras Sant Jermen, 1978/228
Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz

** Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz **, pe **Munditibar** hepmui pe **Arbatzegi Gerrikaitz**, (pe *Munitíbar*, *Munditíbar* pe *Arbácegui y Guerricáiz* en spagnoleg), zo ur gumun eus Bizkaia en Euskal Herria. 

## Istor
Krouet e voe ar gumun e 1883 pa voe kendeuzet anteiglesia *Arbatzegi* ha kêr (*Gerrikaitz*): tostik e oant ne oa nemet ur pont war ar stêr Lea etreze. 

## Poblañs
David Owen (Dewi Wyn o Eifion)

**David Owen**, anavezet evel **Dewi Wyn o Eifion** (1784–1841) a oa ul labourer-douar hag ur barzh kembraek eus an XIXvet kantved.

Ganet e oa e Llanystumdwy en Eifionydd. Desket e voe er parrezioù tro-dro hag e Bangor Is Coed. Labourer-douar e oa er Gaerwen, met e-pad 10 vloaz e oa bet o chom e Pwllheli (1827 -1837).
barzhonegañ a zeskas gant Robert ap Gwilym Ddu, eus un atant e-kichen. 

Gounit a reas medalenn Cymdeithas y Gwyneddigion gant ar varzhoneg *Molawd Ynys Brydain* (Meulgan da Enez Vreizh) hag e 1811 e c'hounezas priz eisteddfod Tremadog gant *Awdl i Amaethyddiaeth* (Meulgan d'al labour-douar). E 1819 e kemeras perzh en eisteddfod Dinbych gant *Awdl Elusengarwch*. C'hwitout a reas war ar priz ha ne kenstrivas ket ken.

## Oberennoù
Embannet e voe un dastumad eus e skridoù e *Blodau Arfon* e 1842 hag adembannet e 1906 e-touez Cyfres y Fil .

### Englyn
Sed un englyn gantañ diwar-benn Pont y Borth:
::*Uchelgaer uwch y weilgi - gyr y byd* 
::*Ei cherbydau drosti,* 
::*Chwithau holl longau y lli * 
::*Ewch o dan ei chadwyni . *

*Troidigezh
::Uhel gêr (= kreñvlec'h) uc'h ar mor - ar bed a vlein 
::E girri dreizi;
::Ha c'hwi holl, listri ar mor,
::Kit dre zindan he chadennoù.
David Owen

**David Owen** zo un anv boutin a-walc'h e Kembre, ha hini meur a zen brudet 

*David Owen (Dafydd y Garreg Wen), (1711/12-41) telennour
*David Owen (Dewi Wyn o Eifion), (1784-1841), barzh
*David Owen (Brutus), (1795-1866), embanner ha prezegour
*David Owen (politikour)
Dan

**Dan** zo
*anv un den eus pobl an Daned, e bro Danmark,
*anv ur mab da Jakob, er Bibl,
*ur berranv saoznek, evit Daniel, Sheridan, ha re all
*ar stêr Dan e Normandi, adstêr d'an Orne, 
**hag a zo anv anezhi en anv ar gumun Périers-sur-le-Dan ;
*ur renk e-touez sportourien e-barzh sportoù japanat zo, Dan (renk)
**Ar dân* (« e tan » e kembraeg), ur ganouenn gant Iwan Rheon.
David Davies

**David Davies** zo un anv boutin a-walc'h e Kembre.

*David Davies (beleg) (1742-1819), beleg anglikan
*David Davies (Dai'r Cantwr) (1812-1874), un dispac'her
*David Davies (Dewi Emlyn) (1817-1888), ur barzh
*David Davies (Llandinam) (1818-1890), ur greantour
*David Davies (1añ baron Davies) (1860-1944), politiker kembreat, mab-bihan da David Davies Llandinam
*David Davies (skrivagner) (1849-1926)
*David Davies (livour) (1864–1939), livour aostralian
*David Davies (politikour kembreat), politiker mirour, ganet e 1970
*David Davies (neuier)

Hag ivez
*Horatio David Davies
*Dave Davies, gitarour saoz, soner gant The Kinks
*David James Davies (1893-1956), prederour
*David Ivor Davies (Ivor Novello) (1893-1951), aktour
*David Garfield Davies 

## Gwelet ivez
*David Davis
*Dai Davies
Alan Simon

**Alan Simon** zo ur soner breizhat (bet ganet d'an 3 a viz Gouere 1964 e Naoned) brudet gant daou c'hoarigan, Excalibur hag Anne de Bretagne . Ur skrivagner ez eo ivez. 

### War e anv (gant tud all)
* *Le Petit Arthur*, kontadenn sonet, 1994 
* *Les Enfants du Futur*, kontadenn sonet, 1996 
* *Excalibur I, La Légende des Celtes*, c'hoarigan folk-rock, 1999 
* *Excalibur, Le Concert Mythique*, sonadeg enrollet e Roazhon d'an 12 a viz Here 1999, embannet e 2000,
* *GAIA* 2002
* *Excalibur II, L'Anneau des Celtes*, 2007
* *[[Anne de Bretagne (Alan Simon)| Anne de Bretagne]] *, 2009 (Opéra Folk Rock)
* " DVD Anne de Bretagne live au chateau des ducs" 2010 : 
* "Excalibur III, The Origins", 2012.
* Tristan & Yseult 2014

## Liamm diavaez
Lec'hienn ofisiel Alan Simon
John Davies

**John Davies** zo anv meur a zen:

* John Davies (barzh) (1565?-1618)
* Siôn Dafydd Rhys (John Davies) (1534-war-dro 1619), hendraour
* Dr. John Davies (Mallwyd) (c.1567 - 1644), geriadurour hag embanner ar Bibl e kembraeg e 1620
* John Davies (troour) (1627-1693)
* John Davies (Siôn Dafydd Las) (marvet e 1694), barzh
* John Davies (Brychan) (1784-1864), barzh
* John Davies (Ossian Gwent) (1839-1892), barzh
* Dr John Davies (istorour) (1938-2015), istorour, oberour *Hanes Cymru*
* John Davies (rugbier) (ganet e 1969), bet o c'hoari gant Castell-nedd ha Kembre. 
* John Llewelyn Davies (ganet e 1929), neuier aostralian
* John Davies (atletour) (1938–2003), reder eus Zeland-Nevez
* John Howard Davies (1939–2011), aktour saoz ha produour filmoù
* John Paton Davies (1908–1999), diplomat stadunanat
* John R. T. Davies (1927–2004), soner jazz saoz
Deroù-mat

An **deroù mat**, pe **deroù-mat**, pe **kouignaoua**, pe **kalanna** (pe *eginad*), a veze graet eus lidoù ar 1añ a viz Genver e Breizh-Izel, pa'z ae ar vugale hag ar re baour a di da di da ganañ da gaout tammoù profoù. Ar profoù-se ivez a veze anvet evel-se.

Roet e veze o deroù-mat d'ar vevelien ha mitizhien ivez.

## Lennegezh
**L'Art de ne pas donner d'étrennes*, pezhig-c'hoari gallek gant Eugène Labiche

## Pennadoù kar
*étrennes
*kalanna
Strenua

**Strenua** pe **Strenia** a oa doueez henroman an nerzh. Un doueez sabin e oa a orin, hag un templ dezhi a oa war lez ar *[[Via Sacra]]*.

Hervez lenneion zo e teu ar sorserez italian Befana eus ar c'hehelerezh da Strenua. Eus hec'h anv e teufe ar ger gallek "étrennes", a zo kement ha deroù-mat.
Befana

Ar **Befana** zo ur wrac'h pe sorserez italian brudet, mignonez d'ar vugale fur.

## Orin
Dont a rafe ar sorserez eus ar c'hehelerezh d'an doueez roman Strenua. Hec'h anv avat a deu eus ar ger Epifania, an anv roet en italianeg da Gouel ar Rouaned a vez lidet d'ar 6 a viz Genver. 

## Bugale
D'an noz a-raok ar 6 a viz Genver e teu da lakaat madigoù e berrloeroù ar vugale fur ha glaou e re ar re fall.

## Lennegezh
* E 1549 eo meneget gant Agnolo Firenzuola en e *Rime*
* En XVIIIvet kantved e voe skrivet *L'Istorica notizia delle origini e del significato delle befane* gant Domenico Maria Manni .

## Liammoù diavaez
* Alfredo Cattabiani, *Calendario. Le feste, i miti, le leggende e i riti dell'anno*, Milano, Oscar saggi Mondadori, 2008. *La festa dell'Epifania*, pp. 108-114. ISBN 88-04-58419-X; ISBN 978-88-04-58419-3. ''Stralcio disponibile online («Il 6 gennaio»)''
* Dario Spada, ''La befana, madre primigenia''
* ''Corteo storico folcloristico via della Conciliazione 6 gennaio Roma''
Devezh an Douar

**Devezh an Douar** (** e saozneg) a zo ul lid hag a glot gant daou zarvoud: pe devezh etrevroadel an Douar, d'an 20 pe d'an 21 a viz Meurzh (hervez ar gedez), pe devezh an Douar an 22 a viz Ebrel, bet krouet e 1970 er Stadoù-Unanet. 

Arouez an darvoud-mañ a zo un theta pennlizherenn gantañ al liv gwer war ur foñs gwenn : Θ.

## Gwelet ivez
* Devezh bedel an endro
* Earth Hour

## Liammoù diavaez

*  Earth Day Network — earthday.net
*  Devezh an Douar
Ninox

***Ninox*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kaouenned, krouet e 1837 gant ar skiantour breizhveuriat Brian Houghton Hodgson (1800 pe 1801-1894). 

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Seizh spesad ha tregont a ya d'ober ar genad :
* *[[Ninox affinis]]*,
* *[[Ninox albifacies]]*
** *N. a. *'albifacies*** ha ''rufifacies'',
* ''[[Ninox boobook]]''
** ''N. b. '''boobook***, *cinnamomina*, *halmaturina*, *lurida*, *moae*, *ocellata* ha *pusilla*,
* *[[Ninox burhani]]*,
* *[[Ninox connivens]]*
** *N. c. assimilis*, ***connivens***, *peninsularis*, *remigialis* ha *rufostrigata*,
* *[[Ninox forbesi]]*,
* *[[Ninox fusca]]*,
* *[[Ninox hantu]]*,
* *[[Ninox hypogramma]]*,
* *[[Ninox ios]]*,
* *[[Ninox japonica]]*
** *N. j. florensis*, ***japonica*** ha *totogo*,
* *[[Ninox leucopsis]]*,
* *[[Ninox leventisi]]*,
* *[[Ninox meeki]]*,
* *[[Ninox mindorensis]]*,
* *[[Ninox natalis]]*,
* *[[Ninox novaeseelandiae]]*
** *N. n. albaria* (†), ***novaeseelandiae*** hag *undulata*,
* *[[Ninox obscura]]*,
* *[[Ninox ochracea]]*,
* *[[Ninox odiosa]]*,
* *[[Ninox philippensis]]*
** *N. p. centralis*, ***philippensis*** ha *ticaoensis*,
* *[[Ninox plesseni]]*,
* *[[Ninox punctulata]]*,
* *[[Ninox randi]]*,
* *[[Ninox reyi]]*,
* *[[Ninox rotiensis]]*,
* *[[Ninox rudolfi]]*,
* *[[Ninox rufa]]*
** *N. r. humeralis*, *meesi*, *queenslandica* ha ***rufa***,
* *[[Ninox rumseyi]]*,
* *[[Ninox scutulata]]*
** *N. s. borneensis*, *burmanica*, *hirsuta*, *isolata*, *javanensis*, *lugubris*, *palawanensis*, *rexpimenti* ha ***scutulata***,
* *[[Ninox spilocephala]]*,
* *[[Ninox spilonotus]]*
** *N. s. fisheri* ha ***spilonotus***,
* *[[Ninox squamipila]]*,
* *[[Ninox strenua]]*,
* *[[Ninox sumbaensis]]*,
* *[[Ninox theomacha]]*
** *N. t. goldii*, *rosseliana* ha ***theomacha***,
* *[[Ninox variegata]]*
** *N. v. superior* ha ***variegata***.

Daou isspesad ha daou-ugent (42) bev c'hoazh en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Tri Roue

An **Tri Roue** eo ar rouaned meneget en Aviel Mazhev hag a vije deuet da azeuliñ ar Mabig Jezuz nevez-c'hanet da Vetleem hag a vez lidet da zeiz Gouel ar Rouaned, d'ar 6 a viz Genver.

## An Tri Roue
N'eo ket resisaet anvioù an tri roue en Aviel, met pourvezet int bet dezho gant an hengoun.
*Baltazar, roue an Arabed, a zegas mir da aroueziañ Jezuz evel den ; du eo e groc’hen.
*Gaspar, roue Indez, a zegas aour da aroueziañ Jezuz evel roue; sklaer eo e groc’hen.
*Melkior, roue Persia, a zegas ezañs da aroueziañ Jezuz evel doue; teñval eo e groc’hen.

## Er broioù spagnol

Evel an Tad Nedeleg e vez gwelet an Tri Roue er stalioù bras o kinnig profoù d'ar vugale.

## Lennegezh
* *[[Alanig an Tri Roue]]*, romant gant Roparz Hemon

## Livadurioù
Meur a daolenn zo diwar-benn Azeuladeg an Tri Roue. 

## Pennad kar
*Gouel ar Rouaned
Lila

**Lila** zo un anv-bihan brezhonek, meneget en deiziadurig brezhonek, hag e Geriadur Vallée. 

En deiziadurig brezhonek embannet gant Kuzul ar Brezhoneg bep bloaz e lenner ez eus eus ur *santez Lila*, lidet d'ar 16 a viz Kerzu. N'ouzer netra diwar he fenn avat.
E Geriadur Vallée eo meneget e-kichen an anv Eulalia, anv div santez spagnol.

## Yezhoù all
Anavezet eo ivez e broioù all hag e yezhoù all.
*A-hervez e vije un anv indezat ivez, o talvezout kement ha kened.
**Lilavati a vefe un anv deveret diwarnañ, hag anv un arnodskrid diwar-benn ar jedoniezh, savet en  gant Bhaskara.
*Berranv Delilah e c'hall bezañ, distaget /'Lajla/. met peurvuiañ e vez skrivet Lilah.
*Un adstumm d'an anv semitek Leila, a dalv kement ha *[[noz]]*, e c'hall bezañ ivez.
**Lila* eo anv (spagnolek) al lireuenn.

## Tud

* Lila Downs (ganet e 1968), kanerez vec'hikan
* Lila Karp, skrivagnerez stadunanat, stourmerez evit gwirioù ar merc'hed
* Lila Kedrova, aktorez c'hall
* Lila Lee (1901-1973), aktorez stadunanat
* Lila McCann, kanerez stadunanat
* Lila Morillo (ganet e 1940), aktourez venezuelat.
* Lila Zemborain‎ (ganet e 1955), barzhez arc'hantinat

## Lennegezh
**Lila*, ur pezh-c'hoari alamanek gant Kerstin Specht e 1990
***, eil romant an oberour stadunanat Robert M. Pirsig e 1991
**Die Farbe Lila*, anv alamanek ar romant saoznek *[[The Color Purple]]*, gant ar skrivagnerez stadunanat Alice Walker

## Douaroniezh
*Lila, ur menez-tan en Arc'hantina
*Lila (Bohol) , ur gumun er Filipinez
*anv spagnolek kozh Lille, hiriv e Bro-C'hall

## Pennadoù kar
* Leila
* Leela
* Leelavathi
* Lilas
* Lilah

## Notennoù
Trogon Filipinez

An **trogon Filipinez** a zo un evn, *Harpactes ardens* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a zo brosezat ar pemp isspesad anezhañ e Filipinez :
* *Harpactes ardens ardens* : kreisteiz Filipinez, 
* *Harpactes ardens herberti* : hanternoz Filipinez,
* *Harpactes ardens linae* : kreiz Filipinez,
* *Harpactes ardens luzoniensis* : hanternoz Filipinez,
* *Harpactes ardens minor* : hanternoz Filipinez.

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Harpactes ardens'' war al lec'hienn ''Avibase''.
Trogon Diard

**Trogon Diard** (*Harpactes diardii*) a zo un evn hag a vev e gevred Azia (Thailand, Malaysia, Brunei hag Indonezia).

## Doareoù pennañ

## Boued
Trogon Ward

An **trogon Ward** a zo un evn, *Harpactes wardi* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv an ergerzher hag al louzawour saoz Frank Kingdon-Ward (1885-1958).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e reter Himalaya (eus Boutan da broviñs Yunnan).

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
*  ''Harpactes wardi'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Harpactes wardi'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Trogon Whitehead

An **trogon Whitehead** a zo un evn, *Harpactes whiteheadi* an anv skiantel anezhañ.

Dougen a ra anv an ergerzher ha naturour saoz John Whitehead (1860-1899). 

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Brosezat eo al labous e menezioù hanternoz enez Borneo (Brunei, Indonezia ha Malaysia).

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Harpactes whiteheadi'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Yann Vrezhonek

**Yann Vrezhonek**, pe **Soaz Vrezhonek**, eo an anv a vez graet eus ar vrezhonegerien dre vras, hag a zo troet gant ar brezhoneg hag ar pezh a vez graet en o yezh. 
An anv-se a vez graet eus al lennerien vrezhonek ivez a-wechoù, pe eus ar selaouerien vrezhoneg.

Savet eo an anv gant ar gerioù Yann, pe Soaz, daou anv-bihan brezhonek boutin betek kreiz an XXvet kantved.
Lilah

**Lilah** (/Lajla/) zo ur berranv saoznek, deuet diwar an anv-bihan Delilah, anv saoznek Dalila, pried Samzun er Bibl.

## Lennegezh
*Meneget eo an anv Lilah er varzhoneg *Lilah Alice Hypatia*, en dastumad *The City of Dreadful Night and Other Poems*, skrivet gant ar barzh skosat James Thomson:
:*« Who was Lilah? I am sure / She was young and sweet and pure; / - - - So to Lilah's name above / I will add two names I love »*
**For the love of Lilah*, anv ur romant saoznek gant Nora Roberts e 1991, deuet da vout *L'honneur d'une famille* e galleg (Harlequin, 1993).
Samson (Sillan)

**Enez Samson** (*Enys Samson* e kerneveureg) zo unan eus Inizi Sillan, e Kernev-Veur, e toull-dor Mor Breizh hag ar brasañ eus inizi didud an enezeg. 38 ha zo dezhi, pe 76 devezh-arat.

## Liammoù diavaez
Tresco

**Tresco** zo un anv-lec'h saoznek:

* Tresco, anv saoznek Ynys Skaw en Inizi Sillan, e Kernev-Veur
* Tresco, Victoria, ur gêr en Aostralia
* lesanv ar c'hoarier kriked Marcus Trescothick
Ynys Skaw

**Ynys Skaw** (*Enez Skav* e brezhoneg, *[[Tresco]]* e saozneg ) eo anv an eil brasañ eus an Inizi Sillan, e Kernev-Veur.
Nathalia Dill

**Nathalia Goyannes Dill Orrico** (Rio de Janeiro, 24 a viz Meurzh 1986) zo ur ganerez hag aktourez brazilian.
Jean-Jacques Hénaff

**Jean-Jacques Hénaff**, ganet e Pouldreuzig d'an , a zo ur greantour breizhat. Meret eo bet gantañ betek 2010 an embregerezh Jean Henaff SAS, hag a brodu ar fourmaj-kig Henaff.

## Buhez
Goude e studioù e skol Itron-Varia Benhorz e Pouldreuzig, e Skolaj Sant-Youenn e Kemper, ha goude-se e skolaj Stanislas e Pariz, ez eas gant studioù kenwerzhel en ESSEC e-lec'h ma teu e-maez gant e ziplom e 1960. Kenderc'hel a ra gant e hentad skol-veur er Stadoù-Unanet, e Skol-Veur Oregon ha goude-se en École technique de la conserve e Pariz. Goude bezañ bet rener anezhi eus 1963 betek 1972 ez as da gadoriad pennrener ar bouedvirerezh Jean Hénaff betek 2010. 

Prezidant an *Union interprofessionnelle patronale* evit Penn-ar-Bed eo bet (1987-1990), hag ezel eus ar *Commission Industrie-Commerce* eus ar CNPF adalek 1986 betek 1992 eo bet.  Ezel eo eus ar *[[Club des Trente (Breizh)|Club des Trente]]*, hag unan eus saverien *[[Ensavadur Lokarn]]*.

## Enorioù
* Urzh an Erminig, 1997
* *Ordre national du Mérite*
* *Mérite agricole*
* Marc'heg Lejion a enor Frañs

## Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel an embregerezh Henaff
Ennor

**Enez Ennor** (pe *[[St. Mary's]] * e saozneg ) eo anv ar vrasañ eus Inizi Sillan e Kernev-Veur. Tre Huw ( pe Hugh Town e saozneg) eo ar pennlec'h.
Grand Teton

Ar **Grand Teton** a zo ur menez lec'hiet e Park Broadel Grand Teton e gwalarn ar Wyoming er Stadoù Unanet. Gant an uhelder a 4197 metrad, menez uhelañ ar park broadel eo, met ivez hini an Teton Range. Eil menez uhelañ ar Wyoming eo.

## Orin an anv
Roet e vefe bet dezhañ an anv-se (a dalvez kement ha "bronnoù bras", anat) gant Kanadianed gall izili eus un dizoloadenn evit Kompagnuniezh ar Gwalarn. A-hend-all, Teton a zo eil anv ar meuriad siou Lakota.

## Istor
Un tabut a zo diwar-benn anvioù an europiz kentañ hag o deus krapet war ar menez. Nathaniel P. Langford ha James Stevenson o deus lavaret bezaañ bet pignet war ar menez d'an . Padal klotaat a ra an deskrivadur o deus roet eus ar penn-uhelañ gant ar menez anvez The Enclosure, un is-penn eus ar menez. Anvet e vez e-mod-se en abeg d'ur voger koad bet savet gant an den (moarvat gant Amerindianed) en e uhelañ.

Pa bignas William O. Owen war ar menez reizh, e 1898 (gant sikour de Franklin Spalding, Frank Peterson ha John Shive), ne gavjont tamm roud ebet e vefe deuet tud betek enno araozo. Hiziv an deiz e vez lavaret ez eo bet pignet ar wech kentañ war The Enclosure gant amerindianed hag e vefe bet Owen an hini gentañ da vezañ pignet war ar Grand Teton.

## Notennoù ha daveoù


## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Park Broadel Grand Teton
* Gwelet war-eeun (dre ur Webcam) ar Grand Teton eus tu an Idaho
Saint Mary's River

**St. Marys River**, pe **St. Mary's River**, pe **St. Mary River** a zo un anv-lec'h saoznek.

#### 
*St. Mary River (British Columbia), adstêr d'ar stêr Kootenay 
*St. Mary's River (Nova Scotia)

#### 
*St. Marys River (Maryland), a ya da aberiñ er Chesapeake Bay
*St. Marys River (Florida/Georgia), a ra an harzoù etre Georgia ha Florida
*St. Marys River (Indiana), adstêr d'ar Maumee River

## Etre Kanada ha SUA
*St. Marys River (Michigan-Ontario)
*St. Mary River (Montana-Alberta)

## Pennad kar
* Mary River
Tre Huw

**Tre Huw** pe **Treworenys** (*Hugh Town* e saozneg) eo anv pennlec'h Enez Ennor, a zo brasañ enezenn an Inizi Sillan, e Kernev-Veur. Ur porzhig eo ma tegouezh al listri-treizh eus Pennsans.
Ludovic Radosavljevic

**Ludovic Radosavljevic** a zo ur rugbier gall ganet d'ar 17 a viz Eost 1989. Stummet eo bet gant skipailh Aix-en-Provence -ar PARC- evit c'hoari evel niverenn nav met gouest eo da vezañ dek pe pemzek ivez. Gant ar PARC en deus c'hoariet daouzek krogad e Fédérale 1, an trede rummad. Sinet en deus gant skipailh ASM Clermont Auvergne e 2008.

## Kluboù

* 2007-2008. Pays d'Aix RC
* 2008-2011. ASM Clermont Auvergne
Marcianus

*Marcianus* (hervez an anv latin orin) pe Marcian (hervez ar saozneg) zo bet anv meur a zen e Roma gozh.

*Sant Marcianus Tortona (marvet e 120) 
*Aelius Marcianus, gwiraour eus an IIIde kantved
*Marcian Heraclea, douaroniour eus ar IVvet kantved
* Marcianus (praefectus urbi), *[[praefectus urbi]]* Roma en 409
*Flavius Marcianus, impalaer roman (396-457)
* Marcian (usurper) (Vvet kantved )
*Marcianus (niz Justin II), un niz pe genderv da Justin II 

## Pennadoù kar
*Marcion Sinope, disivouder kristen en IIvet kantved.
Snake River

Ar stêr **Snake** pe **Snake River** (e saozneg) a zo ur stêr eus Stadoù Unanet Amerika, e gwalarn ar vro. Talvezout a ra an anv kement ha "naer" e saozneg ; moarvat e teu eus un arouez gant stumm "S" bet graet gant an Amerindianed Shoshone gant o daouarn evit diskouez doare neuial an eoged. 

1 670 km hed zo dezhi hag an adstêr hirañ d'ar stêr Columbia eo. E Wyoming emañ hec'h eienenn, e Park Broadel Yellowstone, ha redek a ra goude etrezek Park Broadel Grand Teton.Treuziñ a ra stad Idaho ha stummañ a ra ar vevenn gant Oregon. Mont a ra goude-se e-barzh Washington evit kemberiñ gant ar stêr Columbia e Pasco. 

1610 m³/s eo ar fonnder keidennek anezhi. 

## Pennadoù kar
* Snake
St Mary's Island

**St Mary's Island** zo anv meur a enezenn e saozneg:

#### 
Teir enezenn zo:
* St Mary's Island, Medway,
* St Mary's Island, River Thames, 
* St Mary's Island, Tyne and Wear,

#### 
* *St Mary's, Isles of Scilly*, a zo Ennor e kerneveureg

## Broioù all
* St. Mary's Islands, Karnataka, India
* Anv all Enez Banjul e Gambia

## Pennad kar
* Île Sainte-Marie, e Madagaskar, a zo anvet St Mary's Island e saozneg.
Agua Blanca

** Agua Blanca** ("dour gwenn") zo anv meur a lec'h dre ar bed e spagnoleg.

#### 
*Agua Blanca, Ecuador

#### 
*Agua Blanca, Jutiapa

#### 
*Agua Blanca, Coahuila
*Agua Blanca, Hidalgo
*Agua Blanca, Oaxaca
*Agua Blanca, Sonora

#### 
*Agua Blanca, San Martín

#### 
*Agua Blanca, Portuguesa

## Pennadoù kar
*Agua
*Blanca
Davit Zirakashvili

**Davit Zirakashvili** a zo ur rugbier jorjian ganet e Rustavi d'an 20 a viz Gwengolo 1983. Er renk kentañ e c'hoari war an dachenn. Kroget en deus rugbi e 1999 ha goude tri bloaz nemetken eo erruet en Ardecha evit c'hoari gant skipailh Aubenas a oa en trede rummad. Diskouezet en deus buan-tre e oa ur c'hoarier galloudek-tre ha fizikel, perzhioù a vefe merk skol jorjian ar renk kentañ. E 2005 en deus dibabet Clermont da gaout fiziañs e "Dato" evit erlec'hiañ an Arc'hantinad Scelzo a oa gloazet evit fin ar bloaz. Daoust live uheloc'h an Top 14 en deus kemeret plas buan-tre a-zehoù d'ar veskadeg clermontat pelec'h eo brudet evit bezañ start. Gant ASM en deus c'hoariet muioc'h eget 130 krogad, endalc'het gourfenn ar c'hampionad e 2007, 2008 ha 2009.

C'hoariet en deus dek gwech evit skipailh Jorjia abaoe e zibab kentañ e 2004. Er skipailh jorjian evit Kib ar Bed e oa e 2007.

## Kluboù

* 2002-2004. RC Aubenas
* 2004-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg

* European Challenge Cup 2007
* gourfennad Kampionad Frañs 2007, 2008 ha 2009
San Francisco de Campeche

**San Francisco de Campeche** (*Ahk'ìin Pech* e mayaeg a vremañ) eo kêr-benn Stad Campeche, unan eus an 31 Stad kevredet a ya d'ober Republik Mec'hiko, e gevred ar vro, e ledenez Yucatán. 

## Rummad

Campeche001.JPG|Iliz San Francisco de Campeche gwelet eus al liorzh-veur
SanFrancisco.JPG|Straedoù
Campeche7.jpg|Land Gate
Campeche4.jpg|Talbennoù
San Francisco Portales.JPG|Bolzioù gwareg
Campeche3.jpg|Straedoù
SanFrancisquito.jpg|Iliz San Francisquito
Carla Bruni-Sarkozy

**Carla Bruni-Sarkozy** pe **Carla Gilberta Bruni Tedeschi** zo un dougerez-dilhad italian, kanerez c'hallek, ha dimezet da Nicolas Sarkozy.

## He buhez
**Carla Gilberta Bruni Tedeschi** zo ganet d'an 23 a viz Kerzu 1967 e Torino en Italia. Anavezet eo ivez evel Carla Bruni. Goude dimeziñ da Nicolas Sarkozy, prezidant ar Republik c'hall., eo deuet da vout **Carla Bruni-Sarkozy**. Met chom a ra Carla Bruni evel kanerez. Graet e vez Carla Sarkozy anezhi gant lod ivez.

D'he seizh vloaz e oa aet da chom da Vro-C'hall, abalamour, a-hervez, ma vije bet risklus chom en Italia gant ar sponterezh o ren. 
Etre 1987 ha 1997 eo bet dougerez dilhad a-raok treiñ ouzh ar sonerezh.

## Kanerez
En 2000 he deus skrivet meur a ganaouenn en albom Julien Clerc  *Si j'étais elle*.

En 2002 ec'h eo bet embannet hec'h albom kentañ *Quelqu'un m'a dit* .

En 2004 eo bet loreet gant ar *Victoire de la musique de l’Artiste féminine de l’année*. 

En 2007 eo bet embannet hec'h eil albom *No Promises*. 

En 2008 e oa deuet er-maez he zrede albom *Comme si de rien n'était*.

En 2013 e oa deuet er-maez he fevare albom *Little french songs*.

## Notennoù ha daveoù


## Liammoù diavaez
* Fondation Carla Bruni-Sarkozy
** Pennad kaoz gant un troour breizhat e lec'hienn Carla Bruni-Sarkozy
* Lec'hienn ofisiel Carla Bruni
*  Myspace ofisiel Carla Bruni
Sloveneg Prekmurje

Ur yezh indezeuropek eus is-skourr yezhoù slavek ar c'hreisteiz eo **Sloveneg Prekmurje** (sloveneg: *Prekmurje,* sloveneg Prekmurje: *Prekmürje, Prekmörje*), yezh Slovened Prekmurje (sloveneg: *Prekmurci,* sloveneg Prekmurje: *Prekmürci, Prekmörci*) ha Slovened Hungaria (sloveneg *Madžarski Slovenci,* sloveneg Prekmurje *Vogrski Slovenci*). Komzet e vez e rannvro Prekmurje, Hungaria, Aostria, Alamagn, Stadoù-Unanet Amerika gant 80-90 000 bennak a dud. Ur standard da sloveneg Prekmurje e-unan a vez implijet er skritur.

## Gwelet ivez
* Sloveneg Resia
* Sloveneg Karintia
Agua

**Agua** (e spagnoleg), pe **Água** (e portugaleg) zo ur ger hag a gaver e lec'hanvadurezh meur a vro, hag a-wechoù el liester, **[[Aguas]]** (e spagnoleg), pe **[[Águas]]**(e portugaleg). 

## Lec'hioù
###### 
***[[Agua de Dionisio]]**, kompezenn e departamant Belén, e proviñs Catamarca, 
***[[Agua de Oro]]**, kumun e departamant Colón, e proviñs Córdoba.
 
###### 
* Água Azul do Norte (PA)
* *Água Boa*, anv div gumun: 
** Água Boa (MG)
** Água Boa (MT)
* *Água Branca*, anv teir c'humun: 
** Água Branca (AL)
** Água Branca (PB)
** Água Branca (PI)
* Água Clara (MS)
* Água Comprida (MG)
* *Água Doce*
** Água Doce (Santa Catarina) (SC)
** Água Doce do Norte (ES)
** Água Doce do Maranhão (MA)
* Água Fria (BA)
* Água Fria de Goiás (GO)
* Aguaí (SP)
* Água Limpa (GO)
* Aguanil (MG)
* Água Nova (RN)
* Água Preta (PE)
* Água Santa, anv meur a lec'h
** Água Santa (Rio Grande do Sul) (RS)

* *Ha gwelout [[Águas]]*.

###### 
*Agua Buena

###### 
***[[Agua de Dios]]** (Dour Doue) - ur gumun e Cundinamarca 

###### 
***[[Volcán de Agua]]** 

###### 
*Agua Azul
**San José Agua Azúl
*Agua Prieta

**Ha gwelout [[Aguas]].*

###### 
***[[Água de Pau]]**, parrez e Lagoa
***[[Água de Alto]]**, parrez e Vila Franca do Campo
***[[Água de Pena]]**, parrez e Machico

* *Ha gwelout [[Águas]]*.

###### 
**Gwelout* 
**Agua Amarga
**Aguadulce
**Aguas.

## Filmoù
*Agua (film e 2006)

## Kanaouennoù
*"Água de Beber", kanaouenn bortugalek gant Antônio Carlos Jobim ha Vinícius de Moraes.

## Sonerien
*Agua Bella

## Pennadoù kar
*Agua Amarga, anv meur a lec'h
*Aguazul, kumun eus Colombia
*Agua Azul, mirva e Mec'hiko
*Agua Blanca, anv meur a lec'h
*Agua Buena, anv meur a lec'h
*Agua Caliente, anv meur a lec'h
*Agua Fría
*Agua Negra
*Aguasal
*Aguaturbia
*Aguaviva

-hag ivez:
*Aguas, anv meur a lec'h.
Digimon

**Digimon**, pe « Digital Monsters » – *Euzhvil Niverel* e brezhoneg -, a zo un heulienn produ japonat enni mangaioù, tresedennoù-bev, c'hoarioù-video, c'hoarioù kartoù, hag all... 

An *Digimon* a vev en un digi-bed (ez orin *Digital World*), un hollved hag a c'hell bezañ gweladennet eus an Douar dre implij ar rouedad Internet. 
An heulienn a zo bet broudet dreist-holl dre ar manga, kartoù booster, hag ar c'hoari Digimon World diorroet gant Playstation.

## Kemenadennoù diwezhañ abaoe 2010
E 2010 eo sañset bezañ embanet ur c'hoari nevez war DS, Digimon story: Lost evolution, o vezañ ur c'hoari eus an doare RPG. Unan eus ar re kentañ kinniget war DS.
Mod-all e kendalc'h an heulienn **Digimon** gant e lodenn 6 Digimon Digimon Xros Wars.
HADOPI

Ar ger HADOPI (Haute Autorité pour la diffusion des œuvres et la protection des droits sur Internet) a c'hell ober dave da meur a lezenn pe d'un aozadur :

* Haute autorité pour la diffusion des œuvres et la protection des droits sur internet
* Loi Hadopi, anvet ivez « Création et Internet » hag en deus krouet aotroniezh se.
* Loi Hadopi 2, lezenn hag a peurleugn e kontrollerezh Kuzul bonreizhel.
Tan

An tan eo oksidadur diwar dizh un danvez bennak e reaktadenn gimiek ekzotermek an devadur, o tilezel da vont gwrez, gouloù ha produioù liesseurt all. Un dra a gaver en natur eo an tan, gallout a ra bezañ kontrolet gant an dud abaoe ar Ragistor avat.

## Fizik ha kimiezh
Evit kregiñ en deus ezhomm an tan eus tri zra : un helosk (da skouer koad), ur c'heflosk hag a zo ur reaktant oksider (oksigen peurliesañ), hag un energiezh "d'activation" (an tommder). Komz a reer eus "tric'horn an tan". Kregiñ a ra an tan gant ur flamm pe ur fulenn. An energiezh, ar gwrez dreis-holl, a ra digediañ an danvezioù helosk solud (ar piroliz vez graet eus an dra-se), aezhelaat al liñvennoù hag entanañ an aezhennoù.

## An tan en natur
Tan a c'hall kregiñ en un doare naturel. A-wechoù e teu da vezañ bras ha da zeviñ ar gwez tro-dro dezhañ, un tan-gwall eo neuze.

Estreget en Douar ez eus tan : ur vras a voul dan eo an Heol hag ar stered all ivez.

## Ragistor hag istor
Ur cheñchamant bras eo bet doñvadur an tan evit mab-den. Gallet en deus poazhañ e voued, mirout ha mogediñ ar c'hig, kaletaat e venviji, ha kaout gouloù ha tommder e-pad an noz. Ur rol sokial ha sevenadurel a-bouez en deus c'hoariet ivez.

Testeniekaet eo an doñvadur adalek -400 000 bloaz e meur a lec'h er bed, en o zouez e Menez-Dregan e Ploeneg, e Bilzingsleben en Alamagn, e Vértesszőlős en Hungaria, e Qesem en Israel, hag e Zhoukoudian e Sina. Roud boued poazhet 1 milion a vloaz kozh zo bet kavet e Suafrika gant ur spkipailh stadunanat, met n'eus prouenn ebet e veze kontrolet c'hoazh. Bezañ gouest da enaouiñ ha mirout anezhañ zo deuet tamm ha tamm, a-hed ar milvedoù.

Goude en istor eo bet implijet an tan er vetalouriezh, evit ar mekanik dre vurezh hag evit ar c'heflusker dre enleskiñ.

## Gwelet ivez
* Pomper
Mononoke Hime

**Mononoke Hime** (japaneg : もののけ姫, lenn. "priñsez ar speredoù veñjer") a zo un dresadenn-vev japanat aozet gant Hayao Miyazaki, embannet d'an 12 a viz Gouere 1997 gant ar studio Ghibli. Anavezet eo ivez ar film gant an anv *Princess Mononoke* e saozneg.

## Istor

Ashitaka, priñs eus ur meuriad bet diskaret gant an impalaer, a rank mont kuit eus e geriadenn abalamour d'un droukspered en deus miliget anezhañ. Kejañ a raio gant Lady Eboshi, mestrez war ur govel, hag he enebourez, ar priñsez Mononoke, bet desavet gant bleizi. En em gavout a ra neuze ar prins en un emgann didruez etre an industriezh ha doueed an natur, padal eo ret dezhañ, hervez komzoù ar shaman, sellet ouzh ar bed gant ur sell hep kasoni. Klask a raio neuze lakaat ar peoc'h etre ar c'hoadeier hag an dud.
Doser

Ar ger **doser** a c'hell kaout meur a ster :
* un **doser** un hollad dielloù strollet dindan ur pal bennak
* e stlenneg, un **[[teuliad (stlenneg)|doser]]**, a zo ur c'havlec'h
Produet e Breizh

Ar gevredigezh **Produet e Breizh** (an anv ofisiel o vezañ *Produit en Bretagne*), a zo ganet diwar intrudu un nebeud embregerien vreizhat, Jean-Claude Simon (strollad kevelourel laezh Even), Claude Pujol (Leclerc), Jean-Michel Bordais (Leclerc), Jean-Marie Le Gall (Savéol) ha Jean-Yves Chalm (Le Télégramme), en deus c'hoant bezañ ur doare evit un diorroadur padus eus an tiriad. Stourm a ra evit diorroadur an embregerezhioù, evit prenañ youlek hag atebek kement-mañ evit difenn al labour hag ar chemet breizhat e Breizh, e Bro-C'hall hag en enborzh. Kevrediñ a ra un ekonomiezh evit servijout ur Breizh "belle, prospère, solidaire et ouverte sur le monde". 

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Produet e Breizh (e galleg, met gant un tamm brezhoneg)
*Produet e Breizh a sin Ya d'ar brezhoneg
Laouenan (manac'h)

* *Ur pennad [[Laouenan]] zo ivez.*

**Laouenan**, *Lowenanus* e latin, a oa ur manac'h brezhon eus ar , diskibl da sant Paol Aorelian.
Diwar e anv eo savet hini Trelaouenan.
Sue

**Sue** zo ur berranv saozneg evit Susan, hag un anv a gaver e meur a vro.

## Deveradoù
E SUA e vezer boas da implij ar berranv Sue gant anvioù-bihan a bep seurt:
*Sue Ann
*Sue Ellen
*Peggy Sue

## Tud
*Sue Townsend, skrivagnerez saoz

*Eugène Sue, skrivagner gall

## Loened
 
**Sue*, un dinosaor zo bet kavet e relegoù e South Dakota, SUA, ar brasañ Tyrannosaurus rex kavet biskoazh.

## Kanaouenn
** [[A Boy Named Sue]] *, kanet gant Johnny Cash.

## Lec'hanvadurezh
*Sue (Fukuoka), ur gêr e Japan.
*Sue Islet (Queensland), unan eus Inizi Torres Straits en Aostralia
*Sue Lake, lenn er Glacier National Park, Montana, SUA
Suzon

**Suzon** zo 
*ur berranv gallek, diwar an anv Suzanne, 
*ul lec'hanv gallek.

## Tud
*Suzon de Terson, barzhez c'hallek eus ar XVIIvet kantved
*Anv ur vaouez yaouank a zo bet poltredet gant Édouard Manet en e daolenn *[[Un bar aux Folies Bergères]]*.

## Oberennoù
* *La Chambre de Suzon* zo ur gomedienn c'hallek gant Théophile Marion Dumersan.
* *Le Baiser de Suzon* zo ur c'hoarigan gant Herman Bemberg.
* *L'Ambition de Suzon* zo ur berrfilm gant Jacques de Féraudy.
* *Suzon* zo anv-bihan ur plac'h er pezh-c'hoari *[[Huit Femmes]]* gant Robert Thomas .

## Lec'hanvadurezh

* **[[Val-Suzon]]** kumun c'hall e departamant gall Côte-d'Or.

## Stêranvadurezh
Div stêr e Bro-C'hall
* Ar **[[Suzon (Ouche)|Suzon]]** e departamant gall Côte-d'Or, e rannvro Bourgogn, adstêr d'an Ouche;

* Ar **[[Suzon (Varèze)|Suzon]]** zo ur wazh e e departamant gall an Isère, er ranvro Rhone-Alpes, adstêr d'ar Varèze.

## Pennadoù kar
* Suzanne
* Suzie
Suzie Q

**Suzie Q**, pe **Susie Q**, pe **Suzy Q** zo un droienn saoznek eus SUA, anv ur plac'h e meur a ganaouenn.

## Sonerezh
* Suzie Q (kammed), ur c'hammed e-barzh dañsoù zo: Big Apple, Lindy Hop, ha re all;
* "Doin' the Suzie-Q", ur ganaouenn e 1936 gant Lil Hardin Armstrong
* "Susie Q", ur ganaouenn e 1956 gant Dale Hawkins, a zo bet enrolled gant Creedence Clearwater Revival, The Rolling Stones, The Namelosers, Uncle Tupelo ha Gene Summers
* Suzi Quatro, kanerez hag aktourez anavezet evel "Suzi Q"
* "Suzi Q", ur ganaouenn gant Suzi Quatro e 1990 en hec'h albom *[[Suzi Quatro#Albomoù|Oh, Suzi Q]]*
* "Suzy Q", ur ganaouenn gant *Sheep On Drugs* eus o albom *[[Greatest Hits]]* e 1993 
* "Suzie Q Sailaway", ur ganaouenn gant Self en o albom *[[Breakfast with Girls]]* e 1999
Nadejda Kosintseva

**Nadejda Anatolievna Kosintseva** (e ruseg:Надежда 
Анатольевна Косинцеваa) a zo bet ganet 
d'an 14 a viz Genver 1985 en Arc'hangelsk, 
RSKS Rusia (Unaniezh Soviedel).

Meurc'hoarierez echedoù rusian.

Mestr Etrebroadel (FIDE) ha Mestr Meur Etrebroadel “Maouezi” (FIDE) eo.

D'ar 1añ a viz Genver 2010 edo 2 533 he renk Elo (FIDE).

## Disoc’hoù

* Kampionez Echedoù Europa (dindan 10 vloaz) (Verdun, 1995);
* Kampionez Echedoù Europa (dindan 12 vloaz) (Tallinn, 1997);
* Kampionez Echedoù Rusia (Maouezi) e 2008 e Moskov ;

## Liammoù diavaez

*  He fichenn FIDE (e saozneg)
*  He c'hoari e Chess Games (e saozneg)
Van Dyck

**Van Dyck** zo un anv tiegezh nederlandek hag anv meur a zen brudet.
* Floris Claesz van Dijck (1575-1651), livour,
* Antoon Van Dyck (22 a viz Meurzh 1599 en Antwerpen - 9 a viz Kerzu 1641 e Londrez), livour,
* Philippe van Dyck, anavet evel *Petit Van Dyck* (1680-1752), livour izelvroat,
* Walther Franz Anton von Dyck (1856-1934), matematikour alaman.
* Edward Van Dyck (1918-1977), marc'hhouarner,

## Pennadoù kar
* van Dijck 
* Van Dijk
* Van Dyk
* Van Dyke
Suzana

**Suzana** (pe **Suzanna** a-wechoù) zo un anv-bihan brezhonek ha portugalek, roet d'ar plac'hed. E gavout a reer en Testamant Kozh, koulz hag en Testamant Nevez.

## Gerdarzh
Dont a ra ar ger eus an arameeg : eus ar ger " שושנה " /*Shoshannah*, tremenet en hebreeg, hag a dalv kement ha lili.

En hebreeg a vremañ e talv *Shoshana* kement ha rozenn, ur ger a servij evel anv-bihan ivez.

## Istor
Suzanna zo un anv a gaver en Testamant Kozh, e Levr Daniel, koulz hag en Testamant Nevez, en Aviel Sant-Lukaz. Implijet e veze e deroù ar gristeniezh ha goude ez eas diwar c'hiz betek ar  kantved pa oa implijet a-nevez gant ar Brotestanted ha puritaned Bro-Saoz abalamour ma oa diouzh ar c'hiz an anvioù kavet er Bibl en o zouez. Abaoe eo deuet da vout un anv klasel.

## Yezhoù all
* *[[Susan]]* e saozneg, met meur a stumm saoznek all zo.
** berraet e *[[Suzy]], [[Suzie]],* pe *[[Sue]]*
* *[[Susana]]* e spagnoleg
* *[[Susanna]]* e finneg, italianeg, saozneg ha svedeg
* *[[Susannah]]* e saozneg
* *[[Susanne]]* en alamaneg, daneg , norvegeg
* *Susano* en esperanteg
* *[[Suzanna]]* e saozneg
* *[[Suzanne]]* e galleg
** berradurioù : *[[Suzette]]*, *[[Suzon]]*, *[[Suzy]]*, *[[Susie]]*, *Suzel*, *Suzelle*
* *Zuzana* e slovakeg ha tchekeg
* *Zuzanna* e poloneg
* *Zsuzsanna* e hungareg
* *Chochana, Shoshana* en hebreeg
* Жужана e serbeg

## Suzana ar Bibl
*En Testamant Kozh en e gaver e Levr Daniel. Gwelout ar pennad Suzana (Bibl).
*En Testamant Nevez en e gaver en Aviel Lukaz. Suzana zo anv unan eus ar maouezed a vez da-heul Jezuz en e valeadennoù hag en sikour gant he madoù.

## Tud

**Suzana*, kanerez portugalat
*Suzana Abranches, aktorez vrazilian
*Suzana Alves, aktorez vrazilian
*Suzzanna, aktourez indonezat
*Zsuzsa Polgár, mestrc'hoarierez echedoù hungarat

## Gouel
Lidet e vez Santez Suzana d'an 11 a viz Eost.

## Oberennoù
Kalzik a oberennoù zo bet awenet gant Suzanna an Testamant Kozh.
**Gwelout : [[Suzana hag ar gozhidi]].*

Met maouezed all heñvelanvet o deus awenet oberennoù all.

### Kanaouennoù
*Gwelout : Susanna, Susannah, Suzanne.

## Kelaouennoù
*La semaine de Suzette

## Lec'hanvadurezh
*Suzanápolis, e Brazil
*Gwelout Suzanna.

## Pennadoù kar
*Susan, Susanne, Suzanne
*Susana, Susanah, Susannah, 
*Suzanah, 
*Suzanna, Suzannah
*Susie, Suzie, Suzy
*Sue
Kateryna Lahno

left|thumb|Kateryna Lahno, 2013

**Kateryna Lahno** (en ukraineg:Катерина Олександрівна Лагно́) a zo bet ganet 
d'ar 27 a viz kerzu 1989 en Lviv, 
Ukraina (Unaniezh Soviedel).

Meurc'hoarierez echedoù ukrainat.

Mestr Meur Etrebroadel “Maouezi” (FIDE) eo abaoe 2002 ha Mestr Meur 
(FIDE) abaoe 2007.

D'ar 1añ a viz Genver 2010 edo 2 518 he renk Elo (FIDE).

## Disoc’hoù

* Trec'h e Tournamant Kramatorsk e 2003;
* Kampionez Echedoù Europa (Maouezi) (Chisinau, 2005);
* Kampionez Echedoù Europa (Maouezi) e 2008 e Plovdiv.

## Liammoù diavaez
* He fichenn FIDE (e saozneg)
* He c'hoari e Chess Games (e saozneg)
Suzie

**Suzie**, pe **Susie**, pe ivez **[[Suzy]]**, zo berranvioù, gallek ha saoznek, diwar an anvioù-bihan Suzanne pe Susan, pe *[[Susanne]], [[Susannah]], [[Susanna]], [[Susana]]*.

## Tud

*Suzie McNeil, kanerez kanadian
*Suzie Villeneuve, kanerez kebekat

## Kanaouenn
*"Susie", gant John Lee Hooker en e albom *Mr. Lucky*.
*"Susie Q", ur ganaouenn e 1956 gant Dale Hawkins, enrollet gant Creedence Clearwater Revival, The Rolling Stones, ha tud all c'hoazh.

## Lennegezh
**Suzie Wong*, e-barzh ar romant *The World of Suzie Wong* gant Richard Mason e 1957. Ur pezh-c'hoari hag ur film zo bet savet diwar al levr, hag ur varrez zoken.

## Pennadoù kar
*Suzie Q
*Sue
*Suzy
Peggy Sue

**Peggy Sue** zo un anv-bihan kevrennek saoznek, roet d'ar merc'hed.

## Sonerezh
*ur ganaouenn gant ar c'haner stadunanat Buddy Holly
*ur ganerez stadunanat, Peggy Sue (kanerez)
*ul laz saoz, Peggy Sue (laz-seniñ), eus Brighton, bet anavezet evel Peggy Sue and the Pirates pe Peggy Sue and the Pictures 

## Film
*ur plac'h er film Peggy Sue Got Married, gant Francis Ford Coppola e 1986.

## Lennegezh
* **Peggy Sue** er Futurs Mystères de Paris gant Roland C. Wagner, a ra anv eus kanaouenn Buddy Holly,
* *[[Peggy Sue et les Fantômes]]*, gant Serge Brussolo.

## Pennadoù kar
*Peggy
*Sue
Suzy

**Suzy** zo ur berranv saoznek ha gallek evit Suzanne pe Susan, damheñvel ouzh Suzie.

## Tud
*SuZy, ur ganerez turk
*Suzy Bogguss, kanerez stadunanat
*Suzy Solidor

## Film
*ur film saoznek ''Suzy'', e 1936, gant Jean Harlow, Franchot Tone ha Cary Grant

## Lec'hanvadurezh
*Suzy, Aisne, ur gumun c'hall

## Pennad kar
*Suzie
*Susie
Iron Man 2

**Iron Man 2** a zo ur film skiant-faltazi amerikan sevenet gant Jon Favreau, diwar ur senario gant Justin Theroux, diazezet war an tudennoù comics bet krouet gant Stan Lee, Don Heck, Larry Lieber ha Jack Kirby. Produet eo bet ar film gant Marvel Studios ha Paramount Pictures.
Ennañ e c'hoari Robert Downey Jr. (Tony Stark/Iron Man), Gwyneth Paltrow (Pepper Potts), Scarlett Johansson (Black Widow), Mickey Rourke (Whiplash), Sam Rockwell (Justin Hammer) ha Samuel L. Jackson (Nick Fury). Filmet eo bet ar film e miz Ebrel 2009

## An istor
Er bed e oar an holl ez eo Tony Stark hag Iron Man un den nemetken. Daoust da c'houlennoù ar gouarnamant, ar gelaouennerien hag an dud dre vras e nac'h Tony Stark rannañ e ouiziegezhioù gant an arme amerikan, peogwir en deus aon e vefe laeret e vennozhioù gant torfedourien. Asambles gant Pepper Potts ha James « Rhodey » Rhodes e krou un emglev nevez.

## Tro-dro d'ar film
* D'ar 26 a viz Meurzh 2010 en deus lavaret Robert Downey Jr. e vefe filmet Iron Man 3 e 2011 : *[[Iron Man 3]]*.

## Notennoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Lec'hienn ofisiel ar c'hoari video
CoroCoro Comic

**CoroCoro Comic** (japaneg : コロコロコミック) a zo ur magazin manga kodomo (evit paotred 6-15 vloaz) embannet bet miz gant Shōgakukan. Krouet eo bet d'ar 15 a viz Ebrel 1977. A5 eo e vent, 440 yen e koust an niverenn hag alies e vez ennañ ouzhpenn 800 pajennad. Mangaoù bet embannet ennañ evel Doraemon ha Pokémon a zo deuet da vezañ brudet-tre e Japan.
Daou vagazin damheñvel anvet *Bessatsu CoroCoro* ha *CoroCoro Ichiban!* a zo ivez, embannet e vezont bep daou viz. 

## Istor
Krouet eo bet e 1977 evit embann Doraemon, hag a zo unan eus mangaoù brudetañ Japan. Lidet eo bet 30vet deiz-ha-bloaz ar magazin gant aozañ un diskouezadeg e Mirdi Etrevroadel ar Manga e Kyoto.
E *CoroCoro* e vez graet alies bruderezh evit c'hoarioù ha c'hoarioù video diazezet war mangaoù embannet ennañ. Ar c'hoari Game Boy anvet ''Pocket Monsters: Blue'' a voe gwerzhet dre ar magazin nemetken er penn-kentañ, ar pezh a lakaas ar gwerzhañ da greskiñ. E-touez ar c'hoarioù bet brudet er magazin emañ ivez Radio controlled car, Mini 4wd (gant Tamiya), Family Computer (Nintendo Entertainment System), Super Famicom (Super NES), Game Boy (gant Nintendo), Beyblade, B-Daman (gant Takara) ha Bikkuriman (gant Lotte).

## Mangaoù bet embannet e-barzh CoroCoro Comic
### Bloavezhioù 1980
* Bikkuriman
* Oyaji-chan
* Dash! Yonkuro
* Dodge Danpei
* Ganbare, Kickers

### Bloavezhioù 1990
* Ape Escape
* Crash Bandicoot
* Donkey Kong
* Duel Masters
* Kirby
* Bakusō Kyōdai Let's & Go!!
* Ore wa Otoko da! Kunio-kun 
* Pocket Monsters (Pokémon)
* Super B-Daman
* Speed Racer
* Super Mario-kun
* Tamagotchi
* Wataru
* Zoids

### Bloavezhioù 2000
* Battle B-Daman
* Beyblade
* Bomberman Jetters
* Crash B-Daman
* Croket!
* Denjyarasu Jiisan
* Inazuma Eleven
* Jak x Daxter ~Itachi de Waruika!!~
* Ji-san
* Keshikasu-kun
* Kiyohara-kun
* Mushiking
* Rockman EXE
* Pokémon Diamond & Pearl
* Ratchet & Clank - Gagaga! Ginga no Gakeppuchi Densetsu
* Ryusei no Rockman
* Sonic! Dash & Spin
* I'm Galileo!
* Kirby of the Stars
* Pokémon Platinum
* Pokémon HeartGold and SoulSilver
* Pocket Monster
* Sap-kun
* Tamagotchi
* 
* Pokemon Black and White

## Notennoù


## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Liesozhac'hiezh

Al **liesozhac'hiezh** (/ˌliezozaɣˈi:es/) eo stad a vuhez ur vaouez a vev gant meur a ozhac'h, pe a bried. Komz a reer ivez eus liespriediezh pe liespriedelezh.

## Testenioù
*"Hervez Julius Caesar e oa kustum ar Vrezhoned, breudeur a-wechoù, tad ha mab a-wechoù all, da gaout gwragez boutin . 
*"Al liesozhac'hiezh a oa un dra ordinal e-touez maouezi Lacedaemonia hervez Polybius." "(Polybius vii.7.732, following Timæus)"
*"Gwragez Roma a emdolpas en engrouezioù da vont d'ar Sened da c'houlenn en ur ouelañ ma vije dimezet ur vaouez da zaou waz".

## Notennoù
Liespriediezh

Al **liespriediezh** pe **liespriedelezh** eo stad a vuhez un den en deus meur a bried. Pa vez kaoz eus ur gwaz e lavarer e vev el lieswregiezh, pa vez kaoz eus ur vaouez e lavarer e vev el liesozhac'hiezh.
Monthly Shōnen Sunday

**Monthly Shōnen Sunday** (japaneg : 月刊少年サンデー), anavezet ivez gant an titl **Get the Sun** (ゲッサン) a zo ur magazin manga shōnen miziek embannet e Japan gant Shōgakukan abaoe an 12 a viz Mae 2009. Ur magazion evit krennarded ha tud tro-dro 20 vloaz eo (evel lennerien *[[Monthly Shonen Jump]]*). Krouidigezh ar magazin a oa bet embannet e miz C'hwevrer 2009. Hayashi Masato, hag a zo e penn *[[Weekly Shōnen Sunday]]*, a zo ivez e penn Monthly Shōnen Sunday.

E-touez ar vangakaed a grogas da lakaat embann o labour er magazin emañ Yellow Tanabe, Mitsuru Adachi ha Kiyohiko Azuma.

### Mangaoù bet embannet e-barzh Monthly Shōnen Sunday

## Notennoù ha daveennoù
Jodie

**Jodi** pe **Jodie** pe **Jody**, zo berranvioù saoznek a vez graet eus paotred koulz ha merc'hed. 
Kemer a ra lec'h an anvioù-bihan gwirion Joseph, Joel, Jude, Judith, Joan, hag ivez Jo.
N'eo ket anavezet evel anv-tiegezh. 

## Eilstummoù
* Cody, Codey, 
* Jodi, Jody ha Jodey. 

## Tud

### Jodi
*Jodi Lyn O’Keefe, aktourez stadunanat.
*Jodi Picoult, skrivagnerez stadunanat.
*Mary Jodi Rell, politikourez stadunanat, gouarnerez Connecticut.
### Jodie
*Alicia Christian Foster, anavezetoc'h evel Jodie Foster, aktourez stadunanat
*Jodie Marsh, aktourez saoz
*Jodie Moore, emziwiskerez aostralian
*Jodie Sweetin, aktourez stadunanat.

### Jody
* *Jody*, anv ar c'hrennard er romant saoznek The Red Pony, gant John Steinbeck .
* Jody Bleyle, kanerez stadunanat
* Jody Reynolds (1932-2008), kaner stadunanat
*Jody Scheckter (g. e 1950), blenier kirri suafrikan
Albrecht Altdorfer

**Albrecht Altdorfer**, ganet e 1488 en Altdorf ha marvet d'an 12 a viz C'hwevrer 1538 e Regensburg, a oa ul livour alaman, mouller ha tisavour eus mare an Azginivelezh, war-dro amzer Albrecht Dürer. Unan eus pennañ arzourien Skol an Danav e oa.


Albrecht Altdorfer 038.jpg|*Suzana o kibellat*(Munud eus *Suzana hag ar Gozhidi*)
Albrecht Altdorfer 016.jpg|*Kroazstagidigezh [[Jezuz]]* (*c.* 1526)
Battle of Issus by Altdorfer 1529 Pinakothek-Mus Munich.jpg|*[[Emgann Alesant]]* (1528)