Geriaoueg an armoù-tan

## A

### Adkargañ
An **[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]** eo ar fed d'ober munisionoù er gêr diwar douilhezioù bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo :

* naetaat hag adstummañ an douilhez ;
* ouzhpennañ un emors en douilhez ;
* lakaat ur gargad poultr en douilhez ;
* sternañ ur boled nevez war an douilhez.

### Annev
An **annev** zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an emors pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn.

### Aremennañ
An **aremennañ**, pe **duañ**, zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ.

### Argil
An **[[argil]]**, pe **kiladenn**, eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn poultr ar gartouchenn. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez kalibr ar munision ha pouez an arm.

### Arm-dorn
Un **[[arm-dorn]]** a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar revolverioù pe ar pistolennoù.

### Arm-skoaz
Un **[[arm-skoaz]]** zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor (**daoubez** pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar fuzuilhoù hag ar c'harabinennoù a zo armoù-skoaz.

### Arm-tan hiniennel
An **armoù-tan hiniennel** a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh Sniper Alligator implijet gant arme Ukraina). Er rummad-mañ e kaver an **[[Arm-dorn|armoù-dorn]]** hag an **[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]**.

### Armeurer
Un **armeurer(ez)** pe **armdiour(ez)** zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un embregerezh armoù-tan, evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un **armeuri** pe un **armdi**. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an **[[armerezh]]**.

### Aotomatek
Un **arm aotomatek** a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an draen. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er rummad A hervez lezenn (difennet d'ar siviled).

## B
### Bannadell
Ur **vannadell** eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur boled.

### Banniel-test
Ur **banniel-test** a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er standoù tennañ eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar sibloù.

### Beg ar c'hanol
Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur **vannadell** er-maez.
### Boled
Ar **[[boled]]** eo an tamm eus ar munision a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm.

### Bourled
Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un douilhez. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e **kambr** an arm. Er munisionoù skoet war o zro, an emors a zo er bourled.

### Bourrell
**Bourrell** a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar **[[Poultr-tarzh|poultr]]** hag ar **bannadelloù**. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù.

### Buker poent ruz
Ur buker poent ruz, anvet ivez *red dot* e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war **reilhoù** un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig.

## C
### ''Choke''
Ur ***choke***, pe ***choke-bore***, a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar fuzuilhoù chase da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (*full*), 3/4, 1/2 pe 1/4.

### ''Cook off''
Ar ***[[cook off]]***, ***cooking off*** pe **tarzhadenn degaset gant an dommder** a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur gulasenn serr. Tarzhañ a ra emors ar munision abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud.

## D

### ''DA''
***Double Action*** (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro **[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]** un arm-dorn.

### Damaotomatek
Un arm **damaotomatek** a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e zraen. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur munision nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar c'harger. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er rummad C hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 c'hartouchenn d'ar muiañ (rummad B a-hend-all).

### ''DAO''
***Double Action Only*** (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro **[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]** un arm-dorn.

### Daoubez
Un **[[daoubez]]** a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur **reilh** pe en ur **ruilhenn**. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn Steyr Scout.

### Darvoud-tennañ
Un **darvoud-tennañ** a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e zraen. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : munision stanket er gambr, kudenn gant ar '''c'harger''', kartouchenn siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur **[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].**

### Dazlamm
Un **dazlamm** a c'hoarvez pa vez diheñchet ur **vannadell** pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all.

### ''Decock''
An ***decock*** pe ***decocking*** (eus ar saozneg *cock* a dalvez **ki un arm**) a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision.

### Distegn
**Distegn** a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet.

### Distrinker
An **distrinker** a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar fuzuilh-chase goude an tenn.
### Douilhez
**[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]** ur munision eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar **vannadell**. En douilhez e kaver ar **[[Poultr-tarzh|poultr]]** hag an **[[Emors (munisionoù)|emors]]**. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez.

### Douilhez distroñsañ
Un **[[douilhez distroñsañ]]** a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep munision ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar c'hartouchennoù skoet war o zro.

### Draen
An **[[Draen (armoù)|draen]]** eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe **pouez-loc'hañ** an draen.

### Dreistlakaet
**Kanolioù dreislakaet** a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er fuzuilhoù-chase daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX kantved nemetken.

### Driv
An **driv** a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar **[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]**, eus al **[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]**, eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer).

### Duañ
An **duañ**, pe **aremennañ**, a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an **duañ yen** pe an **duañ tomm**, keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar fuzuilhoù-chase a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer.

## E

### Emors
An **[[Emors (munisionoù)|emors]]** a servij da flammañ ar poultr a gaso ar **vannadell** er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet **[[poultr du]]** da emorsiñ an tenn. Etre deroù an  ha kreiz an  ez eus bet implijet fulminat merkur, a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat plom, azotur plom (PbN6) pe nitrat bariom. 
* Kartouchennoù skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an douilhez adkarget d'ober ur munision nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se.
* Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an .22 LR, ar .17 HMR hag an .22 WMR.

### Emzalc'h
Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an emzalc'h izoskelel hag ar *[[Weaver stance]]*. An emzalc'h kostez a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h.
## F

### ''Flyer''
Er sportoù tennañ e raer ***flyer*** eus ur boled nijet pell eus ar **stroll**, abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar munision.

### Fuzuilh
Ur **[[fuzuilh]]** zo un arm-skoaz evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini.

### Fuzuilh-arsailh
Ur **[[fuzuilh-arsailh]]** zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar Sturmgewehr 44 alaman pe an AK-47 soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ.

### Fuzuilh-pomp
Ur **[[fuzuilh-pomp]]** zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur c'harger korzennek dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm.

### Fuzuilh-vindrailher
Ur **[[fuzuilh-vindrailher]]** zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant kargerioù fiñv. Skañvoc'h eo evit ur vindrailherez ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù kartouchennoù. Un daoubez a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an droaderien dre dennadegoù berr.

## G

### Galloud-herzel
**Galloud-herzel** ur munision, e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù .22 LR pe .25 ACP n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar .45 ACP pe an 9 mm Parabellum da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze.

### Garenn-dornikez
Ur **c'harenn-dornikez** a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar Colt M1911 pe ar Vis wz. 35. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo.
### Greunadenn
Greunadenn a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur fuzuilh (greunadenn fuzuilh) pe ur banner-greunadennoù. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn.

### Greunenn
Ar c'hreunenn (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar Rouantelezh-Unanet hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur boled pe ar c'hementad poultr en ur gartouchenn.

### Gwallzarvoud-tennañ
Ur **gwallzarvoud-tennañ** a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un **[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]**.

### Gwenn
Ar **[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]**, pe **sibl**, eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an ISSF a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.

### Gwinterez
Ar **winterez** eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ kartouchennoù enne.

## H

### Hed-tenn
An **[[hed-tenn]]** eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur **vannadell** pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo :

* an **hed-tenn d'ar muiañ**, pe **hed-tenn teorikel**, da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur boled en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn.
* an **hed-tenn pleustrek** : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al lunedenn pe ar c'houch, liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an **hed-tenn efedus** d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer).

### ''Holster''
Un ***holster*** zo ur skloser a lakaer ennañ ur bistolenn pe ur revolver. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er standoù tennañ e Frañs a-wechoù.

### Horzh-fuzuilh
Un **[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]**, pe **lamm-fuzuilh**, zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.

## K
### Kalibr
'''Kalibr''' ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an .22 Long Rifle hag ar 5,56 × 45 mm da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez **trogleuziñ** ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h.

### Kambr
Ar **gambr** eo al lec'h ma kaver ur munision just a-raok ma vefe tennet anezhañ.

### Kanol
* En un arm-tan ez eo ar **c'hanol** an duellenn a heñch ar bannelloù.
* Ur **[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]** a zo ivez anv ur pezh kanolierezh.
:;Kanol flour
::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar fuzuilhoù-chase modern a zo kanolioù flour dezho.
:;Kanol rizennet
::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn.

### Karabinenn
**[[Karabinenn]]** a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur fuzuilh pe ur mousked. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur **garabinenn** zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir dre aer gwasket pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er sportoù tennañ pe an dudi.

### Karger
Ar **[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]** a lakaer ennañ ar munisionoù evit pourveziañ **kambr** an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar gulasenn peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. **Pourvezer** e c'hall bezañ anvet ivez.

### Kartouchenn
Ur **[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]** a zo ur munision evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur c'halibr 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet **obuz** anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver :

* un **[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]**, ennañ ar poultr a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ;
* an **[[Emors (munisionoù)|emors]]**, e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ;
* ur **vannadell** (boled), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ;
* **bourrell** etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase.

### Ki
Ar **c'hi** zo ur pezh eus ar **[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]** a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra **skoer** an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet **morzhol** anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh.

### Kipplauf
Ur c'h-**kipplauf** zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek.

### Korn-poultr
Ur **[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]** zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX kantved evit gwareziñ o foultr diouzh ar glebor.
### Kraban
Ar **graban** a zo he rol kregiñ en **[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]** goullo pa ya ar **[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]** war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an **toull-distrinkañ**.

### Koch-bizañ
Ar **c'hoch-bizañ** zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar **[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]** eo.

### Kordit
Ar **[[Kordit|c'hordit]]** a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar **[[Poultr-tarzh|poultr]]** e munision broioù ar C'hommonwealth dreist-holl betek an Eil Brezel-bed. Aes eo da anvezout er munisionoù abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù *spaghetti*.

### Kouch
Daou dra a ya d'ober **[[Kouch (arm-tan)|kouch]]** un arm peurliesañ : ar **viz** a zo e beg ar c'hanol, hag ar **vizerez** a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur **c'hoch-bizañ**, ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ **uhelder** ha **driv** an tenn. War armoù zo, e ya ul **lagadenn** d'ober ar viz pe ar vizerez.

### Kreuzenn
Ur **greuzenn** a gaver tro-dro strad ar munisionoù modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul **lusk-tennañ** uhel.

### Kulasenn
Ar **gulasenn** eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur **[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]** a c'hall bezañ **serr** pe **digor**, **blodet** pe **frank** hervez an armoù.

### Kuzh-tan
Ur **c'huzh-tan** zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar fuzuilhoù-arsailh pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil.

## L

### Lamm-fuzuilh
Ul **[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]**, pe **horzh-fuzuilh**, zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.

### Laonenn-gargañ
Ul **laonenn-gargañ** a zo ur pezh hir a siler ennañ ar c'hartouchennoù evit lakaat anezho aesoc'h e karger an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet.

### Loc'henn-dizarmiñ
Gwelet decock.

### Loc'henn-grogenn
Al **loc'henn-grogenn** zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an armeurer italian Cesar Rosaglio. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek.

### Lunedenn
Ul **[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]** a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e **sibl** a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn *3-9×40* a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn :

* nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ;
* nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ;
* a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ.

### Lunedoù-gwarez
Implijet e vez **lunedoù-gwarez** er sportoù tennañ da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar munision pe war ar gulasenn, memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern.

### Lusk-tennañ
**[[Lusk-tennañ]]** un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas **darvoudoù-tennañ** pe dalc'h ar c'hargerioù (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar mindrailherezioù. Ar vindrailherez alaman MG42 a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir.

## M

### Merker kargañ
Ur **merker kargañ** zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo.

### Mindrailherez
Ur vindrailherez a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet **[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]**.

### Mindrailherezig
**Mitrailhetenn** pe **mindrailherezig** zo al lesanvioù roet d'ar **[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]**, a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij munisionoù savet evit ar pistolennoù evel an 9 × 19 mm Parabellum da skouer.

### Morailh-pontig
Ur **morailh-pontig** a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an **[[Draen (armoù)|draen]]** da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig.

### Munision
Ur **[[munision]]** eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur **[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]** evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un **obuz** evit an armoù-tan brasoc'h implijet er c'hanolierezh.

## O

### Oleeunad
An **oleeunad** a c'haller reoliñ war lunedennoù armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar sibl memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e *yards* war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA.

### ''Optic ready''
***Optic ready*** zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur buker poent ruz warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he c'hulasenn, gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet.
## P

### Pistolenn
Ur **[[Pistolenn|bistolenn]]** a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur **revolver**).

### Pistolenn-vindrailher
Ur **[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]** pe **pistoled-mindrailher** zo un arm-tan hiniennel hir a implij munisionoù savet evit ar pistolennoù evel an 9 × 19 mm Parabellum da skouer. **Mitrailhetenn** pe **mindrailherezig** a vez graet anezhi ivez.

### Platinenn
**[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]** un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur munision da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV hag an XIX kantved ez eus bet implijet en Europa **platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr** ha **platinennoù-skeiñ**, betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ :

* **SA** (e saozneg *Single Action*, un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ;
* **DA** (e saozneg *Double Action*, daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ;
* **SA / DA** (*Single Action / Double Action*) : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ;
* **DAO** (*Double Action Only*, daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar **morzhol** (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn.

### Plinking
Ar ***[[plinking]]*** zo un doare da dennañ gant armoù-tan pe armoù-plom war sibloù ha n'int ket standard er sportoù tennañ, evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger *plink* a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal.

### '''Pluenn'''
Ar **bluenn** zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar **skoer** (a sko ouzh ar munision) hag an **[[Draen (armoù)|draen]]** (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ).

### Pontig
Ar **pontig** eo ar pezh a gaver tro-dro d'an **draen** war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus.

### Pouez-loc'hañ
**Pouez-loc'hañ** un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an draen evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet.

* **Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :** ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù SIG Sauer SP2022 polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis New-York da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask.
* **Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :** er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un **taol-biz** pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an *F.F. Tir* e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn *Pistolenn 10 metr* pe 1000g evit hini an amprouenn *Pistolenn 25 metr*, da skouer.

### Poultr

* Ar **[[poultr du]]** zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX kantved. 
* Ar **[[poultr divoged]]** a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall Paul Vieille, ha gwellaet meur a wech en XX kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du.

## R
### Reduer-son
Ur **[[reduer-son]]** a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant **[[Munision|munisionoù]]** subsonek (dindan 340 m/s).

### Reilh
**Reilhoù** a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : **[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]**, lamp, **[[buker poent ruz]]**, buker laser, **[[daoubez]]**... Tri seurt reilhoù a gaver :

* reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ;
* reilhoù **Picatinny**, dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ;
* reilhoù **Weaver**, heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm).

### Revolver
Ur **[[revolver]]**, pe **pistolenn-dro**, zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un daboulin en deus ivez, enni kartouchennoù, hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI kantved met an hini modern kentañ, ar Colt Paterson, a voe ijinet e 1836 gant Samuel Colt hag Anton Chase.

### Rizenn
**Rizennoù** a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h.

### Ruilhenn
**Ruilhennoù** a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un **daoubez** da skouer.

### Rummadoù armoù
Hervez lezenn Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer :

* **rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.** Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ.
* **rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.** Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket.
* **rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.** Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs sportoù tennañ pe un aotre da chase.
* **rummad D :** **armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.** Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe.

## S

### ''SA''
***Single Action*** (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro **[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]** un arm-dorn.

### ''SA / DA''
***Single Action / Double Action*** (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro **[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]** un arm-dorn.

### Sac'h-tennañ
**Seier-tennañ** a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er sportoù tennañ. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al lamm.

### Sibl
Ar **sibl**, pe **[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]**, eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an ISSF a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.

### Skoer
Ar pezh-mañ a sko ouzh **[[Emors (munisionoù)|emors]]** ar **[[munision]]** da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar **[[Poultr-tarzh|poultr]]**.

### Sniper
Ur **[[sniper]]** a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger **[[tenner-resisted]]**. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger **sniper** ne vez ket implijet e bed ar sportoù tennañ.

### ''Spitzer''
*Spitzer* a raer eus an holl vunisionoù begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman 8×57is evit ar wech kentañ.

### Stand tennañ
Ur **[[stand tennañ]]** zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar sportoù tennañ, e armeurioù zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour.

### Stanker-karger
Ar **stanker-karger** zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ karger fiñv un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar Ruger Standard da skouer).

### Stanker-kulasenn
Ar **[[stanker-kulasenn]]** eo ar pezh fiñv a stank e-unan kulasenn un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e c'harger a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez.

### Starderez-veg
Ur **starderez-veg** a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed **[[argil]]** an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn.

### Strad
Ar **strad** a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar c'hartouchennoù e c'hall bezañ ur **bourled** pe ur **greuzenn** tro-dro d'ar strad.

### Stegn
**Stegn** a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar munision.

### Stroll
Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober **strolloù** war ar sibloù, da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.
### Subsonek
**Subsonek** a reer eus ur boled a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar munisionoù evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur **[[reduer-son]]**.

### Surded ha surentez

* **surded** un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an draen pe ar skoer da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv.

* **surentez** un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer.

Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur gartouchenn, ur bouton *decocking* da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel...

#### Reolennoù surentez da vare implij un arm
Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad Jeff Cooper :

* chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ
* gwelet e arm evel karget bepred
* chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl
* bezañ evezhiek eus e endro pa denner

Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo.

## T
### Taboulin
An **[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]** eo ar pezh ront, enni munisionoù, a gaver war ar **[[Revolver|revolverioù]]**. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver.

### Taol-biz
E bed ar sportoù tennañ e roer un **taol-biz** pa bouezer re greñv pe re vuan war **[[Draen (armoù)|draen]]** e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ.

### '''''Tap-rack'''''
An ***tap-rack*** a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ **darvoudoù tennañ** war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an **dornikez** (*tap*) ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar **[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]** a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (*rack*). Kement-mañ a c'hall distankañ ur gartouchenn stanket er gambr pe er gulasenn.

### Tennata
An **tennata** eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn.

* **Tennata dre zorn** (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur munision en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ;
* **Tennata damaotomatek** : trawalc'h pouezañ war an draen etre pep tenn evit tennañ a-nevez ;
* **Tennata aotomatek** : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù.

### Tenner-resisted
E bed ar sportoù tennañ, un **[[tenner-resisted]]** (pe **tennerez-resisted**) zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann.

### Tokarn-gwarez-divskouarn
Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. **Tokarnioù-gwarez** a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).

### Toull-distrinkañ
Dre an **toull-distrinkañ** ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an douilhez tomm ouzh penn an tenner.

### Trebez
Un **[[trebez]]** a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e sportoù tennañ evel ar benchrest.

### Trogleuziñ
Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez **trogleuziñ** ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr.

## V

### ''Varmint''
***[[Varmint]]*** ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe munisionoù savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e Norzhamerika, evel ar c'hoioted, al lern pe al lapined. Ar munisionoù zo reoù bihan o c'halibr ha skoet war o zro peurliesañ (.22 LR pe .17 HMR da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar c'harabinennoù *varmint* a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata.

## W

### ''Wadcutter''
***Wadcutter*** a vez graet eus ur gartouchenn zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar sportoù tennañ dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er sibloù. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er revolverioù, pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar Smith & Wesson Model 52.

### ''Weaver stance''
Ar *[[Weaver stance]]* zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn.

### ''Wonder Nine''
***[[Wonder Nine]]*** zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e 9 mm Parabellum ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.

## Levrlennadur

* ***' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0
* ***' LAMOTHE Arnaud, *Guide pratique des armes à feu*, 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5
* TermBret, *Ar stokadoù armet - Les conflits armés*, Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7