open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emgann Pariz (1814)

**Emgann Pariz** a grogas d'an 30 a viz Meurzh 1814, da 5 eur beure, etre arme c'hall Napoleone Buonaparte hag an armeoù european, unanet a-enep dezhañ, Prusianed ha Rused dreist-holl, renet gant Blücher, Schwarzenberg, hag an tsar Aleksandr I, hag a echuas d'an 31, war-dro 2 eur veure. Breur henañ an impalaer, Giuseppe Buonaparte, an hini a oa karget da zifenn ar gêr-benn c'hall, gant 20 000 soudard dirak 40 000 soudard armead e enebourien.

Kodianañ a reas an arme c'hall.

## Heuliadoù
*Prizoniet e voe Napoleone ha kaset da Enez Elba.
*Tec'hel a reas e vreur henañ Giuseppe Buonaparte, gant un darn eus ar gouarnamant da gêr Blois. Diwezhatoc'h e kavas repu e Suis.
*Mont a reas Marie-Louise, pried an impalaer gall, da repuiñ da Aostria, da di he zad.
*Dont a reas ar roue Loeiz XVIII da gemer ar galloud.
Emgann Pariz

**Emgann Pariz** pe **Seziz Pariz** zo anv meur a emgann pe a seziz a-hed an Istor.

## Istor
### Emgannoù Lutecia
* Emgann Lutecia en 52 kent JK kaset gant  Labienus ;
* Emgann Lutecia en 383 entre Magnus Maximus kevezer an impalaer Gratianus ;
* seziz 451, lakaet gant Attila ;

### Emgannoù Pariz
*  seziz 465, lakaet gant Childerig Iañ ;
*  seziz 494, lakaet gant C'hlodvig Iañ ;

* da vare  aloubadegoù ar Vikinged e Bro-C'hall :
** seziz 845 ;
** seziz 856-857 ;
** seziz 861 ;

** seziz adal 885 betek 887, ma stourmas ar c'hont comte Odo (roue ar Franked) ;
* seziz 978, kaset gant an impalaer Otton II ha dizarbennet gant Hugues Capet ;
* da vare ar brezel Kant Vloaz
** seziz 1358, kaset gant an Daofin Charlez (a renas evel Charlez V) a glaskas kemer kêr digant Étienne Marcel ha Charlez II Navarra (anavezet e galleg evel « Charles le Mauvais ») ;
** seziz 1360, lakaet gant roue Bro-Saoz  Edouarzh III da vare e Varc'hekadeg e 1359-1360 ;
** seziz 1370,  gant ar c'habiten saoz Robert Knolles e-kerzh e Varc'hekadeg-eñ;
** seziz Pariz en 1418  pa voe kemeret kêr gant arme Bourgogn  ; 
**  Eil  kemeridigezh Pariz en 1420, gant armeoù kevreet Bro-Saoz ha Bourgogn ;
** seziz 1427, gant Charlez VII (Bro-C'hall) , a c'hwitas war e daol  ;
** seziz1429, gant Janed Ark a c'hwitas war he zaol;
** seziz 1435, gant Ambroise de Loré, marichal ar roue Charlez VII
* Emgann Pariz (1814)‎ 
* seziz 1870
Kampionad marokan an echedoù

**Kampionad marokan an echedoù**  eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù e Maroko. Aozet e vez bep bloaz abaoe 1965 gant Kevre Roueel marokan an Echedoù, bet krouet e 1963. Aozet e vez kampionad ar maouezi abaoe 1983.
## Kampioned
:

## Kampionezed
:

## Notennoù

## Liamm diavaez
* Kampionad 2006:emarrakech.info
Julie Clary

**Julie Clary**, merc'h ur marc'hadour pinvidik-mor, eus Marseille, a voe rouanez Spagn evel pried Giuseppe Buonaparte.

## He bugale
* Julia Josefina Bonaparte, ganet e 1796 hag a varvas prestik goude,
*Zenaïde (1801-1854)
*Charlotte Napoleon (1802-1839).

He c'hoar Désirée Clary a zimezas da Jean-Baptiste Bernadotte, ofiser gall jakobin, deuet da vout jeneral, marichal ha ministr, ha goude roue Sveden, ma voe rouanez Sveden Désirée, evel ma oa bet Julie rouanez Spagn.
Canales de la Sierra

**Canales de la Sierra** zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn. 84 km  zo ac'hano da gêr Logroño.  En 2020 e oa 86 a dud enni o chom.
Vallecillo

**Vallecillo** zo anv spagnolek meur a lec'h. 

### 
;kumunioù
* Vallecillo, en proviñs León
* El Vallecillo, en proviñs Teruel, Aragón

### 
* Vallecillo, en departamant Francisco Morazán

### 
*Vallecillo
Villahermosa

**Villahermosa** zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.

#### 
*Villahermosa, kumun
#### 
*Villahermosa, kêr-benn stad Tabasco
#### 
*Río Villahermosa, ur stêr anvet Río Linares en he deroù hag a red en Aragon hag e kumuniezh València
*Villahermosa, kumun e proviñs Ciudad Real
*Villahermosa del Campo, kumun e  proviñs Teruel
*Villahermosa del Río, kumun e proviñs Castelló

## Pennad kar
*Villa
Villafranca de los Barros

**Villafranca  de los Barros** zo ur gumun e Spagn, e proviñs Badajoz, en Extremadura. 

Gevellet eo **Villafranca  de los Barros** gant Beloen, e Breizh.
Villagarcía

**Villagarcía**  zo anv meur a lec'h e Spagn. 
Savet eo an anv diwar an anv boutin villa hag an anv-den García.

## Kumunioù
* *Villagarcía de Arosa*, anv spagnolek Vilagarcía de Arousa e proviñs Pontevedra.
* Villagarcía de Campos, e proviñs Valladolid
* Villagarcía del Llano, e proviñs Cuenca
* Villagarcía de la Torre, e proviñs Badajoz

## Pennadoù kar
*Villa
*García.
Vilaboa

**Vilaboa** zo un anv-lec'h stank e Galiza. 
Daoust da se n'eus nemet ur gumun en anv-se, ar re all zo parrezioù ha kêriadennoù. 

## Kumun
*Vilaboa (Pontevedra)

## Ranngumunioù

## Pennad kar
*Vila Boa
Malakoff (Hauts-de-Seine)

**Malakoff** zo ur gumun e su da Bariz e rannvro Enez-Frañs e departamant Hauts-de-Seine hag en arondisamant Antony.

## Daveoù ha notennoù
Vilaboa (Pontevedra)

**Vilaboa** zo ur gumun eus Galiza, e proviñs Pontevedra.

## Parrezioù
Sede parrezioù ar gumun:

## Poblañs
Augustine Variot

**Augustine Variot**, ganet **Augustine Mory** d'ar 14 a viz Meurzh 1866 e Vic-des-Prés (Côte-d'Or) hag aet d'an Anaon d'ar 14 a viz C'hwevrer 1959 e Montrouge (Seine, Hauts-de-Seine), a oa un emsaverez komunour c'hall.

Adalek ar Brezel-bed kentañ e voe ezel en SFIO hag e bodad-erounit Strollad ar maouezed sokialour (*[[Groupe des femmes socialistes]]*) ha kemer a reas perzh el luskad a-enep ar brezel.

E 1925 e voe dilennet e kuzul-kêr Malakoff (Seine) daoust ma ne c'halle ket ar maouezed bezañ dilennet.

## Koun
E 2003 e voe roet hec'h anv d'ur straed e kreiz-kêr Malakoff diwar atiz ar vaerez Catherine Margaté.

## Pennadoù kar

* Joséphine Pencalet
* Marguerite Chapon
* Marie Chaix
* Marthe Tesson

## Liammoù diavaez
* VARIOT Augustine war lec'hienn La Maitron
Breudeur vuzulman

**Kevarzhe ar Vreudeur vuzulman** (en arabeg: جماعة الإخوان المسلمين Jamāʿat al-Ikhwān al-Muslimīn), anavezet ivez dindan anv ar **Vreudeuriezh vuzulman** (الإخوان المسلمون al-Ikhwān al-Muslimūn), zo un aozadur islamek sunnit treuzbroadel diazezet en Egipt gant ar skolaer ha helenneg Hasan al-Banna e 1928 en Ismailia, e Biz ar vro. Hemañ en deus skignet e gellenadurezh pell-bras diouzh Egipt, ha levezonet luskadoù islamek a-vremañ a bep seurt, eus kevredigezhioù dengar betek strolladoù politikel.

Er penn kentañ, evel luskad hollislamek, relijiel ha sokial, e prezege ar Vreudeur vuzulman an Islam en Ejipt, kelenn a raent d'an isleeien ha sevel a raent ospitalioù hag embregerezhioù kenwerzhel. Diwezhatoc'h ez ejont war an dachenn bolitikel, o fal herzel reoladur Breizh-Veur war ar vro ha staliañ ur Stad reoliet gant ar Charia. "An diskoulm eo an Islam" zo unan eus o luganoù brudetañ.

Daoust da vezañ miret en Egipt unan eus o brasañ aozadurioù o deus skignet e broioù muzulman all. Levezonañ a rejont politikerezh ar broioù-se pa voe trec'het ar vroadelouriezh arab lik gant Israel er Brezel C'hwec'h Devezh e 1967, ha kemeret he flas gant an islamouriezh. Harpet e oa al luskad gant Arabia Saoudat ivez, rak enebourien voutin o doa evel ar gommunouriezh.

Muioc'h a c'halloud a voe sachet ganto da gentañ e-pad an Nevez-amzer arab, met cheñchet e voe penn d'ar vazh adalek 2013. Degemer et e voe ar Vreudeuriezh vuzulman Hervé lezenn en Ejipt e 2011 ha trec'h a voe e meur a vouezhiadeg, en o zouez hini ar prezidant e 2012 pa voe dilennet Mohamed Morsi da brezidant. Bloaz goude avat, war-lerc'h manifestadegoù bras ha freuz e voe distroadet gant an arme ha lakaet en "annez-evezhiet". Difennet e voe ar strollad ha disklêriet e voe e oa un aozadur spontour. A-du e voe monarkiezhioù Pleg-mor Persia Arabia Saoudat hag an Emirelezhioù Arab Unanet peogwir e sellent ouzh ar Vreudeuriezh evel ur gourdrouz evit o aotrouniezh. Habask ha demokratel en em ginnig ar Vreudeuriezh avat, hag kondaonet e vez ar feulster gant he fenn, ar pezh n'eo ket bet gwir atav. Bremañ eo kentoc'h un emsav dizunvan ha liesfurm eget ur framm kerndalek.

Hiziv an deiz eo skoazellet ar Vreudeuriezh vuzulman gant Qatar ha Turkia renet gant AKP. Sellet eo evel un aozadur spontour gant gouarnamantoù Bahrain, Ejipt, Rusia, Siria, Arabia Saoudat, an Emirelezhioù Arab Unanet hag all.
Arousa

**Arousa** zo un anv-lec'h galizek. 

* Ar ría de Arousa, unan eus ar rías Baixas; diwar hec'h anv e teu anv teir c'humun a zo war he lez kleiz:
*A Illa de Arousa, pe Enez Arousa ;
**A Illa de Arousa, parrez er gumun;
***Arousa, kêriadenn er barrez;
***A Arousa, enez anezhi an darn vrasañ eus kumun Illa de Arousa
*Vilanova de Arousa, kumun;
**Vilanova de Arousa, parrez er gumun;;
***Vilanova de Arousa, kêriadenn er barrez;
*Vilagarcía de Arousa,kumun;

* República Federal da Illa de Arousa, stad dizalc'h entre ar 7 hag an 8 a viz Here 1934.
Kampionad Ouzbekistan an echedoù

**Kampionad Ouzbekistan  an echedoù**   eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù en Ouzbekistan. 
Aozet e vez   abaoe 1930. Aozet e vez kampionad ar maouezi abaoe 2001.

## Kampioned

:

## Women

:

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*RUSBASE, part V, 1919–1937 and 1991–1994
*RUSBASE, part IV, 1938–1960
*RUSBASE, part III, 1961–1969 and 1985–1990
*RUSBASE, part II, 1970–1984
*2006
*2007
Kampionad ukrainat an echedoù

**Kampionad ukrainat  an echedoù**   eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù en Ukraina. 
Aozet e vez  abaoe 1924. Aozet e vez kampionad ar maouezi abaoe 1935.
Setu roll  kampioned Ukraina. An drec’hourion nann-ukrainat a vez meneget o anv etre krommelloù, roet e vez an titl d’ar c’hentañ Ukrainad.

## Roll ar c’hampionoù

:

## Lieskampioned

## Kampionezed

:

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994
*RUSBASE (part IV) 1938-1960
*RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990
*RUSBASE (part II) 1970-1984
*
*2007 edition
*ChessBase report on the 2007 edition
*ChessBase report on the 2008 edition
Kampionad uruguayat an echedoù

**Kampionad uruguayat an echedoù** eo kampionad hiniennel broadel an echedoù en Uruguay. Abaoe 1927 e vez aozet.
## Roll ar gampioned
{|
|- valign="top"
|

|

## Liammoù diavaez
* Roll ar gampioned
* ''The Week in Chess 446: Uruguayan Championships''
* ''The Week in Chess 500: Uruguayan Championships''
* ''The Week in Chess 709: Uruguayan Championships''

## Notennoù
Smet

**Smet** zo un anv-tud nederlandek hag a ra dave da vicher ar gov.

## Anvioù par e yezhoù all
* Smith e saozneg,
* Schmidt e alamanek,
* ar Gov e brezhoneg.
* Ferrero en italianeg
* Ferrer e katalaneg
* Fabre ha Faure en okitaneg

## Tud
* Gustave De Smet (1877–1943), arzour belgiat
* Laura Smet (1983–), aktourez ha kanerez c'hall 
* Pierre-Jean De Smet (1801–1873), beleg belgiat
Aspromonte

An **Aspromonte** (*Asprumunti* pe * Spremunti* en tolead) zo ur venezieg hag ur rann eus an Apenninoù e kreisteiz Calabria, e meurgêr Reggio Calabria, etre ar Mor Ionian er reter, ha Mor Tirrenia , e-kichen Strizh-mor Messina, er c'hreisteiz d'ar stêr Betrace.
Aspromonte (disheñvelout)

**[[Aspromonte]]** zo anv ur venezieg e Calabria, en Italia.

## Kumunioù
;
*Sant'Alessio in Aspromonte
*Sant'Eufemia d'Aspromonte
*Santa Cristina d'Aspromonte
*Santo Stefano in Aspromonte
;
**Aspromonte*, a zo Aspremont e stumm gallekaet

## Filmoù
*2012 : *Aspromonte*, sevenet gant Hedy Krissane
*2019 : *Aspromonte – La terra degli ultimi*, sevenet gant Mimmo Calopresti
Aspremont

**Aspremont** zo anv gallek div gumun c'hall:
**Aspremont*, pe Aspromonte (Bro-C'hall) en Alpes-Maritimes;
*Aspremont (Hautes-Alpes).

## Pennadoù kar
*Aspromonte (disheñvelout)
*Aspromonte
Koad Pontkalleg

**Koad Pontkalleg** zo ur goadeg-domani e kumun Berne dreist-holl, e Bro-Gwened hag er Mor-Bihan. En em astenn a ra war 900 hektar.

## Daveoù ha notennoù
Koadeg-domani

E Bro-Frañs, ur **goadeg-domani**, pe ur **forest-domani** (*forêt domaniale* e galleg), zo ur goadeg perc'hennet gant ar stad c'hall. Meret e vez gant Ofis Broadel ar C'hoadeier (*Office National des Forêts* e galleg).

## Koadegi-domani brasañ
Setu listenn koadegi-domani Frañs dreist da 2000 hektar a c'horread:

## Daveoù ha notennoù
Kalanna

**Kalanna**, pe **deroù-mat**, pe **kouignaoua**, zo anvioù graet eus ar prof roet da dud zo (kerent, labourerien) d'ar c'hentañ a viz Genver.
Bova (Italia)

** Bova ** (Χώρα του Βούα e gresianeg, Chòra tu Vùa e  gresianeg  Calabria, Vùa e  kalabrezeg), zo ur gumun italian  e Meurgêr Reggio Calabria e Calabria, anvet ivez  **Bova Superiore** abalamour da Bova Marina, ur gumun a-stok.  400 a dud zo enni o chom. 

Emañ war roll I borghi più belli d'Italia (*kaerañ bourc'hadennoù Italia*).

Lakaet eo an tolead da gêr-benn sevenadurel * Bovesia*, da lavarout tachennoù gresianek Calabria, enno un  13 000 a dud e meur a gumun.
Sant'Ilario d'Enza

**Sant&#39;Ilario d&#39;Enza** zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna. 

## Notennoù
Quattro Castella

**Quattro Castella** zo ur gumun en Italia, e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna. 

## Notennoù
Rieti

**Rieti** zo ur gumun en Italia, e proviñs Rieti ha rannvro Lazio. 

Kêr-benn proviñs Rieti eo a gêr.

## Notennoù
Malakoff (Naoned)

**Malakoff** zo anv ur c'harter e kêr Naoned, hemañ a ya d'ober un darn eus ar c'harter Malakoff - Sant-Donasian, unan eus 11 karter melestradurel Naoned. 3 486 den a oa o chom ennañ e 2018.

## Lec'hiadur
Etre an hentoù-houarn hag ar porzh-houarn en Norzh hag al Liger er Su emañ karter Malakoff ; kember ar stêr Erzh gant al Liger zo er C'hornôg, ha boulouard  Doulon eo e vevenn er Reter, e-tal penn reterel Enez Naoned.

## Daveoù ha notennoù
Río Villahermosa

Ar **Río Villahermosa**, pe  **Riu de Vilafermosa** e katalaneg, zo  ur stêr anvet Río Linares en he deroù, hag a red en Aragon hag e kumuniezh València.

Eieniñ a ra er  sierra de Gúdar, war dachennoù skiañ Aramón Valdelinares, e kumun Valdelinares, e   proviñs Teruel, ha kemberiñ er río Mijares, en proviñs Castelló. 

Tremen a ra dre Villahermosa del Río, Argelita ha Linares de Mora. 

Kenberiñ ennañ a ra ar río Carbo.
Río Mijares

Ar **Río Mijares**, pe **Millars** en katalaneg zo ur stêr hag a red dre reter Spagn. 
C'hoarvezout a ra er Sierra de Gúdar en El Castellar, e proviñs Teruel, diwar kember meur a stêr, en un uhelder a  1600 m hag aberiñ entre kumunioù Almazora ha  Burriana, e proviñs Castelló, goude ur red a 159 km.
Villarreal

**Villarreal** zo anv spagnolek meur a lec'h, diwar an anv Villar.

*Villarreal de Álava, pe Legutio, en Araba
*Villarreal de Urrechua, pe Urretxu, en Gipuzkoa

* Villarreal (Castelló), pe Vila-real, en proviñs Castelló
*Villarreal de Huerva,  en proviñs Zaragoza

;ranngumunioù
*Villarreal (Badajoz), en Olivenza, en proviñs Badajoz.
*Villarreal de la Canal, kêriadenn en proviñs Huesca
*Villarreal de San Carlos, kêriadenn en proviñs Cáceres
Kampionad turk an echedoù

**Kampionad tur  an echedoù** eo kampionad hiniennel broadel an echedoù e Turkia.Aozet e vez abaoe 1962 gant *Türkiye Satranç Federasyonu* (Kevre turkat an echedoù). Abaoe 1971 e vez aozet kampionad ar maouezi.

Zehra Topel.jpg|Zehra Topel, kampionez ar Maouezi e 2007
Kubra_Ozturk_2008_(1).jpg|Kübra Öztürk, kampionez ar maouezi e 2012

## Roll

## Kampioned echedoù dre lizher
# Murat Akdag (2007-2009)  
# Nejdet Esen (2008-2011)  
# Nejdet Esen (2010-2012)  
# Aziz Serhat Kural (2014-2016)  
# Tolgay Pekin (2020-2022)  
## Liamm diavaez
* Roll ar gampioned - Kevre turk an echedoù

## Notennoù
Schiarazula marazula

**Schiarazula marazula** zo un dañs eus Frioul, en Italia, anavezet abaoe ar bloavezhioù 1500 d'an diwezhatañ. En ul lizher flatrañ d'an ofis santel e 1624 e weler e beze dañset gant ar maouezed da c'hervel ar glav e  Blancjade, frazione eus Palazzolo dello Stella.

Un ton, hag a vije bet savet gant Giorgio Mainerio (1535-1582),  zo brudet abaoe ma'z eo bet  sonet gant Angelo Branduardi  en e oberenn Ballo in Fa diesis minore en e albom La pulce d'acqua.

## Pladennoù
* 1973 Ulsamer Collegium en *[[NON-STOP DANCING 1600]]* anvet  *[[Schiarazula Marazula]]* - Deutsche Grammophone
* 1977 Angelo Branduardi en *[[La pulce d'acqua]]* anvet *[[Ballo in fa diesis minore]]* - Polydor Music
* 1999 Angelo Branduardi er*Futuro Antico II, sulle orme dei Patriarchi* - EMI music
* 2002 *La Sedon Salvadie* en *Musiche tradizionâl furlane* - Folkest Dischi
* 2003 Blackmore's Night en *Ghost of a Rose* - en ton *All for One*
* 2004 Glauco Venier en *Dal Libro de Balli di Giorgio Mainerio* - Enaip
* 2004 *Branâ Keternâ in Joᵭ* , anvet  *Sciarazzula*
* 2008 La Rossignol *Balli suavi et amorosi*-Arie e danze nelle corti del Rinascimento italiano - Ed. La Rossignol DoB
* 2011 *MaterDea in Satyricon* con il titolo di Benandantes, Malandantes - Midsummer's Eve
* 2013 Dj Tubet gant Navid Freedom - Future Generations
* 2014 Faitissa en *Terra aviatica* anvet  *Waiting for the rain* - FAIT001
Giorgio Mainerio

**Giorgio Mainerio** (Parma, 1535 – Aquileia, 4 Mae 1582) a oa ur soner ha sonaozour italian eus ar XVIvet kantved,  a orin skosat, hag a vevas en Udine . 

Gantañ e vije bet savet  ton ar Schiarazula marazula, a zo bet sonet gant Angelo Branduardi en e oberenn Ballo in Fa diesis minore en e albom La pulce d'acqua.
Arroyo

**Arroyo** (*gwazh* e brezhoneg) zo anv meur a wazh hag a lec'h e Spagn.

## Lec'hioù
###### 
* **[[Arroyo (Puerto Rico)|Arroyo]]**, kumun e Puerto Rico.
** **[[Arroyo (Arroyo)|Arroyo]]**, karter er gumun.

###### 
;kumunioù
*Arroyo de la Encomienda
* **[[Arroyo de la Luz]]**, e proviñs Cáceres, en Extremadura
* Arroyo de las Fraguas, e  proviñs Guadalajara
* Arroyo del Ojanco
* Arroyo de San Serván  e  proviñs Badajoz, en Extremadura
* Canalejas del Arroyo
* Palomar de Arroyos

; ranngumunioù:
* **[[Arroyo (Santillana del Mar)|Arroyo]]**, e Santillana del Mar, en Cantabria
* **[[Arroyo (Las Rozas de Valdearroyo)|Arroyo]]**, e Las Rozas de Valdearroyo, en Cantabria 
* **[[Arroyo (Palencia)|Arroyo]]**, e Población de Arroyo, en proviñs Palencia 
* **[[Arroyo de la Miel]]**, e  proviñs Málaga

## Pennad kar
*Arroyos

## Tud
* **[[Ángel Arroyo]]** (n. 1956), marc'hhouarner spagnol.
* **[[Eduardo Arroyo]]** (1937–2018), livour
* **[[Joe Arroyo]]** (1955-2011), kaner kolombian.

## Pennadoù kar
*Arroyos
*Arroyomolinos
Yunquera

**Yunquera** zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun eus Spagn

* Yunquera (Málaga)
* Yunquera de Henares

## Pennad kar
* La Junquera
Cuevas

**Cuevas** ("mougevioù") zo un anv-lec'h spagnolek ha hini meur a gumun.
;Proviñs Almería
*Cuevas del Almanzora

;Proviñs Ávila
*Cuevas del Valle

;Proviñs Burgos
*Cuevas de San Clemente

;Proviñs Granada
*Cuevas del Campo

;Proviñs Málaga
*Cuevas Bajas
*Cuevas de San Marcos
*Cuevas del Becerro

;Proviñs Segovia
* Cuevas de Provanco
* Navares de las Cuevas

;Proviñs Soria
* Cueva de Ágreda

;Proviñs Teruel
*Castañares de las Cuevas
* Cuevas de Almudén
* Cuevas Labradas
San Polo

**San Polo** zo anv meur a gumun en Italia : 
*San Polo dei Cavalieri e meurgêr Roma Capitale
*San Polo Matese e proviñs Campobasso, e rannvro Molise
*San Polo d'Enza e proviñs Reggio Emilia ha rannvro Emilia-Romagna
*San Polo di Piave e proviñs Treviso e Veneto

## Pennad kar
*San Paolo
Aldehuela

**Aldehuela** zo anv spagnolek meur a gumun.
*Aldehuela de Yeltes  e proviñs Salamanca
*Aldehuela de Jerte e proviñs Cáceres 
*Aldehuela de la Bóveda
*Aldehuela de Liestos, e proviñs Zaragoza
*Aldehuela de Periáñez, e Proviñs Soria.
*Aldehuela del Codonal, e proviñs Segovia
*Aldehuela de la Bóveda, e proviñs Salamanca.

*La Aldehuela, e Proviñs Ávila
*Las Aldehuelas, e Proviñs Soria.

## Kastell
* Kastell Aldehuela, etre Jaén ha Torredelcampo.
Torralba de los Frailes

**Torralba de los Frailes**  zo ur gumun eus Proviñs Zaragoza en Aragon. 87 a dud a oa eno o chom e 2016.
Camerata

**Camerata** zo un anv lec'h italianek :
* Camerata Cornello, e proviñs Bergamo
* Camerata Nuova, e meurgêr Roma Capitale
* Camerata Picena, e proviñs Ancona
Anguillara

**Anguillara** zo un anv lec'h italianek :
* Anguillara Sabazia, e meurgêr Roma Capitale
* Anguillara Veneta, e proviñs Padova
Castel San Pietro Romano

**Castel San Pietro Romano** zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio. 

## Notennoù
Kampionad Trinidad ha Tobago an echedoù

**Kampionad Trinidad ha Tobago  an echedoù** eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù e Trinidad ha Tobago. E 1938, 1940, 1941, 1943, 1960, 1962 ha 1963 ne voe ket a dournamant. Abaoe 1982 e vez aozet kampionad ar maouezi.
## Lieskampioned
Trizek gwezh ez eas ar maout gant Christo Cave, eizh gwezh gant 
Ryan Harper, c’hwec’h gwezh gant **George E. C. Stanford**, pemp gwezh gant **Frederick Edward Brassington**, peder gant **Fred Sabga** ha teir gant **Carl Brown** ha **Shawn Tavares** .
Kampionad ar maouezi a voe gounezet nav gwezh gant Aditi Soondarsingh. 

## Kampionad ar maouezi

## Notennoù

## Liammoù diavaez (e [[saozneg]])
*Trinidad and Tobago Newsday Newspaper Report on Trinidad and Tobago Chess Championship
* Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Association
* Trinidad & Tobago at the Chess Olympics
*  Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players
*Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players
*FIDE on  Cecil Lee
*Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Foundation
Sant'Angelo Romano

**Sant&#39;Angelo Romano** zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio. 

## Notennoù
Vado Ligure

**Vado Ligure** zo   ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria. Un 8081 a dud a oa enni o chom e 2022. 

## Henamzer

*Vada Sabatia* e oa an anv  en Henamzer.
 
## Notennoù
Ariano

**Ariano** zo un anv-lec'h italianek.

## Kumunioù
* Ariano Irpino
* Ariano nel Polesine

## Pennadoù kar
*Ariana
*Ariadne
Taglio

**Taglio** zo anv meur a gumun en italia. 

* Tagliolo Monferrato, e proviñs Alessandria (Piemonte),
* Taglio di Po, e proviñs Rovigo (Veneto).
El muerto vivo

**El muerto vivo** zo ur ganaouenn spagnolek e 1965. Brudet e voe gant Rolando Laserie ha Perret e Barcelona. 

Ne voe ket anavezet e Bro-C'hall beuzet dindan ar sonerezh saoz hag amerikan.
Osasco

**Osasco** zo anv meur a lec'h :

* Osasco, kumun italian e rannvro Piemonte,
* Osasco, kêr brazilian e stad São Paulo.
Portopalo di Capo Passero

**Portopalo di Capo Passero** zo ur gumun italian, e proviñs Siracusa ha rannvro emren Sikilia. 

## Notennoù
Vita

**Vita** zo anv meur a lec'h.
* Vita (India), e stad Maharashtra en  India
* Vita, kumun italian e rannvro emren Sikilia
* Vita, kumun spagnat e Kastilha ha León
Castellammare del Golfo

**Castellammare del Golfo** zo ur gumun italian, e proviñs Trapani ha rannvro emren Sikilia. 

## Notennoù
Pantelleria

**Pantelleria** zo ur gumun italian, e proviñs Trapani ha rannvro emren Sikilia. Un enezenn eo, lec'hiet war-hed 85 km er mervent da Sikilia ha war-hed 70 km er biz da Dunizia. E dibenn 2023 e oa 7 352 a dud o vevañ e Pantelleria, war ur gorread 84,53 km².

## Notennoù
Lady

**Lady** zo un titl saoznek roet da vaouezed zo, kevatal gant itron. Sterioù disheñvel a c'hall kaout hervez ar mareoù hag ar broioù.

E Breizh-Veur e vez roet an titl-se da vaouezed a renk uhel, ha "Lord" eo he c'hevatal evit ar baotred. Gallout a ra bezañ ur vaouez a noblañs, pe gwreg ur paotr a noblañs pe e verc'h. E broioù afrikan zo izili eus Kenglad ar Broadoù e vez implijet ivez evit maouezed a renk uhel.

E saozneg a-vremañ eo ivez un titl roet da forzh peseurt maouez evit bezañ seven, evel itron e brezhoneg, ha "gentleman" eo he c'hontrol. Implijet e vez e troioù-lavar saoznek evel ** ("Itronezed hag Aotrouien"). Ur skouer all : *"Ladies"* ha *"Gentlemen"* a vez skrivet war dorioù ar privezioù foran er broioù saoznek. Er relijion e vez graet gant *"Our Lady"* (hon Itron) evit treiñ al latin *Domina Nostra*, da lavaret eo Itron Varia. Er Stadoù-Unanet e vez roet ent-ofisiel an titl a *"[[First Lady of the United States|First Lady]]"* (Itron gentañ) da wreg prezidant ar vro.

## Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger saoznek kozh *hlǣfdige*. Al lodenn gentañ zo ur stumm kemmet eus *hlāf*, saozneg evit « loaf » (torzh), a adkaver e-barzh *hlāford* ma zeu « lord » (aotroù) anezhañ. An eil lodenn a zeufe, a-hervez, eus ar wrizienn *dig-*, « merat », neuze ar « vererez ». Ober a ra ar gerdarzh-mañ dave d'an donezon boued hag a veze unan eus dleadoù an noblañs er c'hevredigezhoù europat kozh. Mager e sujidi eo skeudenn hengounel an Aotroù.

## Gwelout ivez
### En istor
* Lady Jane, anv meur a vaouez
* Lady Jersey, anv meur a vaouez
* Lady Rich (1563-1610), kontez saoz, muzenn meur a varzh
* Lady Jane Douglas (1698-1753), Skosadez a ouenn uhel
* Lady Randolph (1854-1921), kanerez stadunanat, mamm d'ar politikour saoz Winston Churchill
* Lady Mond, Breizhadez paour aet da binvidik
* Lady Di, lesanv Diana Spencer (1961-1997), priñsez saoz

### En arzoù
* *[[The Lady of Shalott]]*, ur varzhoneg vrudet
* Lady Makbez, un dudenn eus Makbez
* Lady Guest (1812-1895), un droerez saoz
* Lady Gregory (1852-1932), ur skrivagnerez iwerzhonat
* Lady Day, lesanv ar ganerez stadunanat Billie Holiday (1915-1959)
* Lady, anv ar giez e tresadenn-vev Disney *[[Lady and the Tramp]]*
* *[[Lady D'Arbanville]]*, ur ganaouenn gant Cat Stevens 
* Lady Gaga, ur ganerez stadunanat

## Pennadoù kar
* Itron
* Milady
* Lord
* Dame
* Sir
Châtillon

**Châtillon** zo un anv-lec'h gallek.

## Lec'hioù
### 
* *Châtillon-en-Vendelais*, anv gallek Kastellan-Gwennel, en Il-ha-Gwilen
### 

### 
* Châtillon (Italia), e Traoñienn Aosta
### 
* Châtillon (stêr), ur stêr e Kebek
### 
* Châtillon (Fribourg), e kanton Fribourg
* Châtillon (Jura, Suis), e kanton Jura
Koad Chevré

**Koad Chevré** zo ur c'hoad er reter da Roazhon hag en em astenn war 1 913 hektar e kumunioù Beuzid-ar-C'hoadoù, Kastell-Bourc'h, Egineg, Marbereg, Sant-Yann-ar-Gwilen ha Servon.

## Istor

Anvet e voe ar c'hoad diwar kêriadenn Chevré, ur voudenn-gastell gozh ha pouezus gwezhall e Beuzid-ar-C'hoadoù, er biz d'ar goadeg.

Da-geñver e bolitikerezh gwarez an takadoù naturel e prenas kuzul-meur Il-ha-Gwilen e 2002 al lodenn reter eus koad Chevré. Koad La Corbière a vez graet eus ar c'hoadig-se hag en em astenn war 627 hektar.

## Liested ar vuhez
Stank La Pagerie a zo renablet evel un TNLELP a live 1.

## Daveoù ha notennoù
Kampionad svedat an echedoù

**Kampionad svedat an echedoù**  eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù e Sveden. Graet e vez bep bloaz gant *Sveriges Schackförbund*, kevre svedat an echedoù. 
Etre 1919 ha 1930 e veze roet an titl a gampion d’an hini a veze trec’h er c’hrogad etre ar c’hampion a-gent hag un eneber.
Betek 1938 e veze aozet un tournamant diofisiel ivez. 
Adalek 1939 e teuas an tournamant diofisiel da vout ar c’hampionad ofisiel. E 1940 hag e 2020, ne voe ket a gampionad.
## Roll ar gampioned, [[1917]]-[[1931]]
:

## Tournamant diofisiel
:

## Tournamant ofisiel
:

## Kampioned echedoù dre lizher

# Bertil Sundberg (1938-1939)
# Hilding Brynhammar (1940-1941)
# Folke Ekstrom (1941-1942)
# Harald Malmgren (1942-1943)
# Bertil Sundberg (1943-1944)
# Hilding Brynhammar (1944-1945)
# Ake Lundqvist (1945-1946)
# Bertil Sundberg (1947-1948)
# Stig lundholm (1948-1949)
# Martin Johansson (1949-1950)
# Olle Smith (1950-1951)
# Gunnar Eidenfeldt (1951-1952)
# Egon Arvidsson (1952-1953)
# Manne Joffe (1954-1955)
# Willy Pettersson (1955-1956)
# Olle Smith (1956-1957)
# Bertil Wikström (1957-1958)
# Bertil Andersson (1958-1959)
# Harry Ahman (1959-1960)
# Thore Nättorp (1960-1961)
# Harry Ahman (1961-1962)
# Martin Johansson (1962-1963)
# John Ljungdahl (1963-1964)
# Folke Ekström (1964-1965)
# Artur Hellgren (1965-1966)
# Eric Nordström (1966-1967)
# Hans Ek (1967-1968)
# Bertil Wikström (1968-1969)
# Harry Runström (1969-1970)
# Bertil Wikström (1970-1971)
# Folke Ekström (1971-1972)
# Arne Bryntse (1972-1973)
# Rune Averby (1973-1974)
# Bo Hernod (1974-1975)
# Eric Nordström (1975-1976)
# Bengt Hammar (1976-1977)
# Ulf Svensson (1977-1978)
# Ingemar Schütz (1978-1979)
# Taisto Varjomaa (1979-1980)
# Hasse Mineur (1980-1981)
# bertil Wikström (1981-1982)
# Thomas Welin (1982-1983)
# Pavel Lacko (1983-1984)
# Hakan Rothen (1984-1985)
# Lars Enterfeld (1985-1986)
# Matts Andersson (1986-1987)
# Lennart Rydholm (1987-1988)
# Jhonny Becker (1988-1990)
# Stefan Winge (1989-1991)
# Runne Holmberg (1990-1992)
# Mats Lindgren (1991-1993)
# Robert Callergard (1992-1994)
# Franko Lukez (1993-1995)
# Arne Bjuhr (1994-1996)
# Daniel Ronneland (1995-1997)
# Niclas Hielm (1996-1998)
# Rune Degerhammar (1997-2000)
# Conny Persson (1999-2001)
# Dan Olofson (2001-2003)
# Sebastian Nilsson (2003-2005)
# Bo Lindström (2005-2008)  
# Eric Bagger (2007-2010)  
# Björn Fagerström (2009-2011)  
# Ludvig Sandström (2011-2013)  
# Leif Rosen (2013-2015)  
# Sonny Colin (2015-2017)  

## Notennoù
Kampionad arc'hantinat an echedoù

**Kampionad arc'hantinat an echedoù** eo kampionad  hiniennel broadel an echedoù en Arc'hantina. Aozet e vez bep bloaz gant Federación Argentina de Ajedrez, kevre arc'hantinat an echedoù. Abaoe 1921 e vez aozet ar c’hampionad hollek hag, abaoe 1938, kampionad ar maouezi. Graet e vez ivez ur c'hampionad evit ar re yaouank hag unan evit ar merc'hed yaouank, ur c'hampionad dre skipailhoù hag ur c'hampionad dre lizher.

## Kampionad hollek

## Kampionad ar maouezi

## Kampionad ar re yaouank

## Kampionad ar re yaouank dindan 16 vloaz

## Kampionad ar re yaouank dindan 14 vloaz

## Kampionad dre skipailhoù

## Kampioned echedoù dre lizher

# Jorge Pelikan (1955-1957)
# Eduardo Secchi (1953-1955)
# Bartolome Marcussi (1963-1966)
# Miguel Rivas (1968-1970)
# Alejandro Arregui (1972-1974)
# Enrique Arguiñariz (1976-1978)
# Manuel Pereyra (1978-1980)
# Anselmo Badenes (1980-1982)
# Carlos Rinaldi (1982-1984)
# Carlos Rinaldi (1984-1986)
# Pedro Lopepe (1987-1989)
# Carlos Sella (1988-1990)
# Alberto Maltz (1991-1996)
# Raul Grosso (1994-1998) 
# Ruben Berdichesky (1997-2000)
# Guillermo Etchechoury (2000-2002)
# Carlos Rinaldi (2003-2005)
# Sergio Diaz (2005-2007)  
# Roberto Jacquin (2006-2008)  
# Eduardo Saglione (2007-2009)  
# Sergio Diaz (2008-2010)  
# Eduardo Saglione (2009-2011)  
# Juan Tossutti (2010-2012)  
# Ricardo Macayo (2011-2013)  
# Juan Tossutti (2012-2014)  
# Juan Enricci (2013-2015)  
# Alfredo Civitillo (2014-2016)  
# Eduardo Saglione (2015-2017)  
# Eduardo Saglione (2016-2018)  
# Victor Barria (2017-2019)  
# Jorge Deforel (2018-2020)  
# Carlos Vieites (2019-2021)  
# Valentin Costa Trillo (2020-2022)  
# Alfredo Civitillo (2021-2023)  
# Carlos Vieites (2022-2024)  


## Notennoù

## Liamm diavaez
* Kampioned echedoù Arc’hantina
Malac'hov

**Malac'hov** pe **Malakhov** (e kirilleg: Малахов) zo un anv-tiegezh slavek.

Treuzskrivet e vez e **Malakov** pe **Malakoff** e yezhoù zo evel ar galleg hag ar saozneg.

## Anv-tiegezh
### Malac'hov
* Aimable Pélissier, dug Malakoff (1794-1864), marichal a Frañs ;
* Boris Malac'hov (1923-1988), soudard soviedel ha Haroz an Unvaniezh soviedel ;
* Jorj Malac'hov (1928-1979), arzour ukrainat ;
* Mic'hail Malac'hov (1923-1988), soudard soviedel ha Marc'heg Urzh ar Gloar ;
* Mic'hail Malac'hov, ergerzhour rusian an Arktika ;
* Vladimir Malac'hov (1980-), mestr meur etrebroadel an echedoù rusian ;
* Vladimir Malac'hov (1968-), dañsour rusian ;
* Vladimir Malac'hov (1968-), hokeier rusian.

### Malakhova
* Elizaveta Malac'hova (1993-), c'hoarierez echedoù ukrainat.

## Lec'hioù
### 
* Malakoff, karter Naoned
* Malakoff, anv-lec'h e Pleneventer
### 
* Malakoff, kumun en Hauts-de-Seine
* Malakoff, anv-lec'h e Berry

### 
* Sheen-Esher-Aberdeen-et-Malakoff, kumun gozh e Kebek, anvet Sheenboro hiziv-an-deiz
* Malakoff, kumun en Ontario

### 
* Malakoff, pennkêr en Enez Maoris

### 
* Malakoff, Teksas
* Park Stad Istorel Malakoff Diggins, park e Kalifornia

### 
* Tour Malac'hov a oa ur c'hreñvlec'h eus Seziz Sevastopol (1854-1855) e-pad brezel Krimea hag Emgann Malac'hov.
Sinéad O'Connor

**Shuhada' Sadaqat**, bet ganet **Sinéad Marie Bernadette O'Connor** (Dulenn,  – Londrez, ), a oa ur ganerez, ur stourmerez hag ur sonaozourez iwerzhonat.  Ar c'hentañ bladenn studio, The Lion and the Cobra, a oa bet embannet e 1987 ha degemeret en charts dre ar bed. He eil pladenn studio, I Do Not Want What I Haven't Got (1990), a oa bet he gwellañ berzh. Gwerzhet e oa bet ouzhpenn 7 milion kopienn anezhi dre ar bed. Ar single penn tennet diouzh ar bladenn, "Nothing Compares 2 U", e oa bet ar single brudetañ eus ar bloavezh 1990 hervez ar Billboard Music Awards.

E-kerzh he buhez arzel, ne oa ket bet chalet oc'h embann he soñjoù war he hent relijiel, selloù sokial ha politikel, kement hag he c'hudennoù en amzer dremenet hag he c'hudennoù spered. E 2017, O'Connor he devoa kemmet anv evit **Magda Davitt**. Ur wech troet d'an Islam e 2018, he doa bet kemmet  hec'h anv adarre da vezañ Shuhada' Sadaqat. Kendalc'het he doa memestra da ganañ ha da eembann gant he anv-bihan.

## Yaouankiz
Ganet e oa Sinéad Marie Bernadette O'Connor e Dulenn. Anvet e voe diwar anv pried prezidant Iwerzhon (Éamon de Valera anezhañ neuze), a oa Sinéad de Valera, hag ar santez c'hall *Bernadette de Lourdes*. Trede bugel he zud e oa, diwar pemp. He breur henañ Joseph, a oa romantour; ar re all a oa  Eimear, John hag  Eoin. He zad, Jack O'Connor, a oa ijinour,  met dilezel e vicher a reas da vont da alvokad. He mamm a chome er gêr. Dispartiañ a reas he zud pa oa-hi eizh vloaz.

## Albomoù
* *The Lion and the Cobra* (1987)
* *I Do Not Want What I Haven't Got* (1990)
* *Am I Not Your Girl?* (1992)
* *Universal Mother* (1994)
* *Faith and Courage* (2000)
* *Sean-Nós Nua* (2002)
* *Throw Down Your Arms* (2005)
* *Theology* (2007)
* *How About I Be Me (and You Be You)?* (2012)
* *I'm Not Bossy, I'm the Boss* (2014)

## Daveoù
Jouy-en-Josas

**Jouy-en-Josas** zo ur gumun en departamant Yvelines hag er rannvro Enez-Frañs. Pennlec'h kanton Versailles eo. E 4 c'hilometr e gevred Versailhez emañ, ha 19 km e mervent Pariz.

## Monumantoù ha traoù heverk

Jouy-en-Josas Mairie.jpg
HEC Paris entrée.JPG


## Gevelliñ ha kenober etrebroadel
* ,
* ,
*  (kenlabour),
* .

## Ekonomiezh
E Jouy-en-Josas emañ kreizennoù enklask ha stummañ brudet evel HEC Paris, Ensavadur broadel klaskerezh agronomek (EBKA, pe INRA e galleg), kampus Thales hag all.

## Tud
* Ar marichal Canrobert, jeneral ha eil-a-gamp Louis-Napoléon Bonaparte, a savas kastel an Églantine, a zo mirdi al lien Jouy bremañ.
* E 1834 e voe feurmet un ti bihan gant Victor Hugo, e "Les Metz", a-benn karout Juliette Drouet.
* Mont a reas Léon Blum hag e wreg Jeanne da chom er gumun, karter "Les Metz", e 1945. Douaret e voent eno.
* Tremen a reas Patrick Modiano, ganet e 1945, e vugaleaj e Jouy.
* Ar politkour Louis Joxe (1901-1991) en deus bevet e Les Metz. Douaret eo bet e Jouy.
* Al lusker skinwel Vincent Lagaf'  a zo o chom e Jouy.

## Notennoù ha daveoù

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Kampionad azerbaidjanat an echedoù

**Kampionad azerbaidjanat an echedoù** eo an tournamant echedoù evit dibab ar c’hampion broadel, E Bakou e vez c’hoariet. E 1934 e voe graet evit ar wech kentañ. Graet e vez kampionad ar maouezi ivez.

## Roll ar gampioned

## Roll ar c'hampionezed

## Liammoù diavaez
*  

## Notennoù
Kampionad surinamat an echedoù

**Kampionad surinamat an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Surinam. E 1945 e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe 1955 e vez aozet gant **De Surinaamse Schaakbond** (Kevre surinamat an echedoù), bet krouet er memes bloavezh.  Abaoe  1989 e vez aozet kampionad ar maouezi.

## Roll ar gampioned

## Women's championship winners

## Notennoù
Comano (Suis)

**Comano** zo ur gumun e Suis, e distrig Lugano ha kanton Ticino. Niver an annezidi a sav da .

## Notennoù
Comano

**Comano** zo anv meur a gumun.

## 
* Comano, e proviñs Massa-Carrara (Toskana),
* Comano Terme, e proviñs Trento (Trentino-Alto Adige).

## 
* Comano, e distrig Lugano (kanton Ticino),
Cembra Lisignago

**Cembra Lisignago** zo ur gumun en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige. 

## Notennoù
Livo

**Livo** zo un anv-lec'h italianek.
* Livo (Lombardia), kumun e Lombardia
* Livo (Trentino), kumun e Trentino-Alto Adige
Malé (disheñvelout)

* Malé, kêr-benn Maldivez,
* Malé (Italia), kumun italian e Trentino-Alto Adige,
* Malé (Republik Kreizafrikan), kumun greiz-afrikan e prefedelezh Ombella-M'Poko,
* Malé (Komorez), kumun war enez Ngazidja.
Ton (Italia)

**Ton** zo ur gumun *sparso* ("a-strew", da lavaret eo n'eus kreiz-kêr resis dezhi) en Italia, e proviñs Trento ha rannvro emren Trentino-Alto Adige. E Vigo di Ton emañ an ti-kêr.  E 2021 e oa 1 316 a dud enni.

## Notennoù
Geneviève de Fontenay

**Geneviève Suzanne Marie-Thérèse Mulmann**, ganet d'an 30 a viz Eost 1932 e Longwy hag aet da Anaon d'ar 1añ a viz Eost 2023 e Saint-Cloud, brudet evel **Geneviève de Fontenay** (he anv micher), a oa ur vaouez a aferioù bet prezidantez Poellgor Miss France adalek 1981 betek 2007. Ur wech aet kuit diouzh Miss France he devoa krouet ar Genstrivadeg Miss Prestige National e 2010, ha chomet e oa e penn betek he leve.
Jean Tulard

**Jean Tulard**, ganet d'an 22 a viz Kerzu 1933 e Pariz, zo un istorour, skrivagner ha kelenner skol-veur gall. Gwelet e vez evel unan eus gwellañ arbennigourien Napoleon hag ar marevezhioù napoleonat (Directoire, Ren ar Gonsuled hag Impalaeriezh C'hall Kentañ). Lesanvet eo « mestr ar studioù napoleonat ».

Dedennet bras eo gant Istor ar sinema. Bet eo bet kelenner er Sorbonne hag e Sciences Po. Ezel eo eus Institut de France.
Kampionad Sant-Visant hag ar Grenadinez an echedoù

**Kampionad Sant Visant hag an Inizi Granadinas an echedoù** eo kampionad broadel an echedoù e Sant-Visant hag ar Grenadinez. 

D’ar 17 a viz Kerzu 2021 e teuas Chinedu Benjamin Enemchukwu da vout ar c’hampion kentañ.  

## Kampionad hollek 2021
# Chinedu Benjamin Enemchukwu

## Open 2022
# Raymond Osakwe
# Chinedu Enemchukwu
# Uchechukwu Kennedy Ojiogu

## Kampionad ar maouezi 2022
# Arianna Balcombe
# Ronnia Durham-Balcombe
# Janiya Bruce

## Kampionad ar re yaouank 2022
# Vedant Shetty
# Arianna Balcombe
# Carlos Veira

## Notennoù
Kampionad srilankat an echedoù

thumb|Harshana Thilakarathne, kampion hollek,  ha Sayuni Gihansa Jayaweera, kampionez ar maouezi
thumb|Isuru Alahakoon, kampion hollek e 2012–2014 hag e 2018

thumb|Rajeendra Kalugampitiya, kampion hollek e 2016
**Kampionad srilankat an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Sri Lanka. E 1972 e voe graet evit ar wech kentañ. Aozet e vez kampionad ar maouezi abaoe 1979.

## Kampionad hollek
:

## Kampionad ar maouezi
[thumb|[Vineetha Wijesuriya, kampionez unnek gwezh]]

:

## Notennoù
Grenoble École de management

**Grenoble École de management** (GEM) zo ur skol genwerzh gall anavezet gant ar Stad, krouet e 1984 e Grenoble, e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

Stummadurioù a bep seurt a vez kinniget er skol war ar merañ hag an embregerezh : master (bachelouriezh+5), masterioù arbennikaet anavezet gant ar Stad.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Kampionad spagnol an echedoù

**Kampionad spagnol an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Spagn. E 1902 e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe 1928 e vez aozet gant ar **Federación Española de Ajedrez**  (FEDA - Kevre spagnol an echedoù).  Abaoe  1950 e vez aozet kampionad ar maouezi .

## Kampioned
:

## Kampioned echedoù dre lizher

# Santiago Martinez Mocete, (1948-1951)
# Miguel Albareda Creus, (1956-1958)
# Esteban Barrababe Menal, (1963-1965)
# Jordi Werner Serrat, (1964-1966)
# Melchor Soria Prat, (1965-1967)
# Esteban Barrababe Menal, (1966-1968)
# Jordi Werner Serrat, (1967-1969)
# Esteban Barrababe Menal - Felipe Moreno Ramos, (1968-1970)
# Francisco Ballbe Anglada, (1971-1973)
# Ernesto Palacios de la Prida, (1972-1974)
# Rosendo Planas Ferret, (1973-1976)
# Rosendo Planas Ferret, (1975-1977)
# Felipe Moreno Ramos, (1973-1975)
# Enrique Pascual Gras, (1976-1978)
# Josep Garriga NUalart, (1978-1981)
# Santiago Bonay Toscas, (1980-1982)
# Josep Garriga Nualart, (1983-1986)
# Josep Pons Ribot, (1986-1992)
# Ricardo Montecatine Rios, (1991-1994)
# Ramon Garcia Ordenes, (1995-1999)
# Pedro Drake Diez de Rivera, (2000-2003)
# Jose Mercadal Benejam (2003-2006)  
# Francisco Muñoz Moreno (2003-2005)  
# Ignacio Santos Crespo (2005-2007)  
# Javier Asturiano Molina (2007-2009)  
# Javier Asturiano Molina (2009-2011)  
# Francisco Velilla Velasco (2011-2013)  
# Eduardo Miras Garcia (2013-2015) 
# Francisco Tarrio Ocaña (2015-2017)  
# Juan Aguilar Garcia (2017-2019)  
# Alberto Perez Lopez (2019-2021)  
# Francisco Burgos Garzon (2021-2023)  

## Kampionad spagnol an echedoù dre skipailhoù

## Notennoù
Kampionad salvadorian an echedoù

**Kampionad salvadorian an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Salvador. E 1946 e voe graet evit ar wech kentañ. Aozet e vez gant ar **Federación Salvadoreña de Ajedrez**  (Kevre salvadorian an echedoù).  Abaoe  1993 e vez aozet kampionad ar maouezi .

## Kampionad hollek

## Kampionad ar maouezi

## Notennoù
Kampionad su korean an echedoù

**Kampionad su korean an echedoù** (koreaneg: 전국 체스 선수권 대회) a vez aozet gant Kevre su korean an echedoù, bet krouet e 2008 ma voe bodet tri aozadur echedoù ennañ diwar levezon ar FIDE. Aozet e vez ar c’hampionad hollek bep bloaz abaoe 2009.
## Kampioned

:

## Notennoù
Kampionad slovenat an echedoù

**Kampionad slovenat an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Slovenia. E 1936 e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe 1948 e vez aozet kampionad ar maouezi. E 1992 e tarzhas Yougoslavia, krouet e voe Stadoù nevez ha ne voe ket aozet ar c’hampionad ken. Savet e voe kampionadoù broadel er stadoù nevez :  Bosnia ha Herzegovina, Kroatia, Makedonia, Slovenia, Republik Kevreadel Yougoslavia, hag en diwezh e voe savet ar Stad montenegrat, dispartiet diouzh Serbia.
## Kampioned
### Rouantelezh Yougoslavia
:
### Republik  Sokialour Slovenia
:
### Republik  Slovenia
:

## Kampioned Slovenia echedoù dre lizherennoù

# Francek Brglez (1992-1994)
# Joze Vetrih (1993-1995)
# Matej Kersic (1994-1996)
# Peter Kanz (1996-1998)
# Roadenn ebet.
# Roadenn ebet.
# Roadenn ebet.
# Leon Krjanc (2005-2006) 
# Aleš Malnar (2006-2008) 
# Jernej Sivic (2006-2008)  
# Bojan Fajs (2007-2009)  
# Gregor Vohl (2008-2011)  
# Milan Horvat (2009-2012)  
# Klemen Sorčnik (2010-2012)  
# Oscar Janežič (2011-2013)  
# Darko Babič (2012-2014)  
# Marijan Seško (2013-2015)  
# Igor Kos (2014-2016)  
# Frank Zajšek (2015-2017)   
# Niko Praznik (2016-2018)  
# Borut Komarika (2017-2020)  
# Borut Komarika (2018-2020)  
# Borut Komarika, Ciril Peterc (2019-2020)  
# Janko Potrata (2020-2021)  
# Andrej Kavic (2021-2023)  
# Madrjan Veček (2022-2024)  


## Pennadoù kar
* Kampionad bosniat an echedoù
* Kampionad kroatiat an echedoù
* Kampionad makedonian an echedoù
* Kampionad serb an echedoù
* Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù
* Kampionad yougoslaviat an echedoù

## Liammoù diavaez
* The Week in Chess
* FIDE : 2012 women, 2013, 2013 women, 2014 women, 2015 women
## Notennoù
Kampionad suafrikan an echedoù

**Kampionad suafrikan an echedoù** eo  kampionad broadel an echedoù e Suafrika. E 1892 e voe graet evit ar wech kentañ, aozet e voe gant Kleub echedoù ar C'hab .  Abaoe 1992 e vez aozet e vez gant  **Chess South Africa**  (CHESSA – Echedoù Suafrika).  Abaoe  2000 e vez aozet kampionad ar maouezi .

## Roll ar gampioned
:

## Roll ar gampioned adalek 1986
:

## Notennoù

## Mammennoù
* *A History of Chess in Southern Africa*, by Leonard Reitstein (2003), . This covers the period from 1892 until 1945.
* *South African Chessplayer*, edited by Leonard Reitstein, published from 1953 to 1986.
* *Guinness Chess: The Records*, by Ken Whyld (1986), page 114. This list covers the period from 1892 until 1986.
* *Chess In The RSA*, edited by Charles van der Westhuizen and others, published from 1987 to 1990.
* *Chess in Southern Africa*, edited by Mark Levitt and others, published from 1991 to 1995.
* *The Week In Chess* (TWIC) by Mark Crowther. Refer to TWIC187 for 1998, TWIC286 for 2000, TWIC451 for 2003, TWIC548 for 2005, TWIC685 for 2007, TWIC791 for 2009, TWIC892 for 2011.  
* A-zivout kampionad 1924: https://web.archive.org/web/20201128070549/http://mysite.mweb.co.za/residents/keithru/mccord.html
Roger Ducos

**Pierre-Roger Ducos**, ganet d'ar 25 a viz Gouhere 1747 en Dax el Landes, hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Meurzh 1816 en Ulm, a oa ur politikour gall. E penn kentañ Ren ar Gonsuled, eo an trede hini gant Napoléon Bonaparte hag Emmanuel-Joseph Sieyès. Goude-se eo deuet da vezañ Kont an impaleriezh.
Barrio

**Barrio** (*karter*, ranngêr), **Barrios** el liester, zo anv spagnolek meur a lec'h hag a gumun;

#### 
;E proviñs Burgos: 
*Barrios de Colina
*Barrio de Muñó
* Los Barrios de Bureba

;E  proviñs Cádiz
* Los Barrios

;E  proviñs Guadalajara
*Barriopedro
Baños de Valdearados

**Baños de Valdearados** zo ur gumun e Spagn, e proviñs Burgos. 16 km zo ac'hano da Aranda de Duero ha 80 km da gêr Burgos. E 2008 e oa  407 a dud o chom enni, ha 332 e 2022.
Bañuelos

**Bañuelos** (*kouronklec'hioù bihan*) zo anv spagnolek meur a gumun e Spagn:

* Bañuelos (Guadalajara), e proviñs Guadalajara 
* Bañuelos de Bureba, e proviñs Burgos 
** Bañuelos del Rudrón, kêriadenn e proviñs Burgos 

## Stêrioù
* Río Bañuelos, anv div stêr

## Tud
*Antonia Bañuelos (1856-1926), livourez spagnol.

## Pennad kar
*Baños
Baños

**Baños** (*kouronklec'h*) zo anv spagnolek meur a lec'h hag a gumun.

#### 
* *Baños de Ebro*, a zo Mañueta en euskareg, en  Araba.

#### 
*Baños de Molgas, e proviñs Ourense. 

#### 
; kumunioù

*Baños de Montemayor, e Proviñs Cáceres, 
*Baños de Tajo, e proviñs Guadalajara, 
*Baños de Valdearados, e proviñs Burgos,
***[[Baños de la Encina]]**,e proviñs Jaén (Spagn),
***[[Segura de los Baños]]**, e proviñs Teruel.

E  La Rioja (Spagn):
*Baños de Rioja,
*Baños de Río Tobía.

Meur a ranngumun zo anvet **Baños** ivez.

## Pennad kar
*Bañuelos
Villaluenga del Rosario

** Villaluenga del Rosario  **  zo ur gumun eus Proviñs Cádiz en Andalouzia.
E 2018 e oa  438 a dud o chom enni. 

War un uhel eo savet ar bourk, 858 m a-us da c'horre ar mor. Gant se eo , war un dro, an uhelañ hag an nebeutañ tudet eus ar broviñs. 128 km zo ac'hano da gêr Cádiz .
Algar de Palancia

**Algar de Palància** (anv katalanek ofisiel), pe *Algar de Palancia* (en spagnoleg) zo ur gumun eus proviñs Valencia, e Kumuniezh Valencia, e Spagn.  E komark Campo de Morvedre emañ. E 2022 e oa  498 a dud enni.
Algarrobo

**Algarrobo** zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.

**Algarrobo*, anv kozh Juan Cousté (Buenos Aires), en Arc'hantina, e proviñs Buenos Aires;
***Estación Algarrobo*, anv an ti-hent-houarn e Juan Cousté.

*Algarrobo (Chile),  e Rannvro Valparaíso;

*Algarrobo (Magdalena)  e departamant Magdalena.

*Algarrobo (Perou) e departamant Lambayeque.

*Algarrobo (Málaga), e Spagn, e Proviñs Málaga;  
**ar Río Algarrobo a deu da aberiñ er gumun.
La Viñuela (Málaga)

** La Viñuela**  zo ur gumun  eus Spagn,  e proviñs Málaga, en Andalouzia, en komark Axarquía.  48 km zo ac'hano da gêr Málaga ha  505 km da gêr Madrid. 

En 2005 e oa 1622 a dud eno o chom; en 2000 e oa 1200.
Viñuela

**Viñuela** zo un anv-lec'h spagnolek, ha hini div gumun e Spagn.

## Kumunioù
*Viñuelas (Guadalajara), e proviñs Guadalajara.
*La Viñuela, e proviñs Málaga.

## Ranngumunioù
*Viñuelas (Cáceres), e kumun Galisteo, e proviñs Cáceres
*Viñuela (Ciudad Real), e kumun Almodóvar del Campo, e proviñs  Ciudad Real
*La Viñuela (Granada), e kumun Montefrío,e proviñs Granada
*Soto de Viñuelas, e kumun Tres Cantos, e Kumuniezh Madrid
*Viñuelas (Valencia), e kumun Cortes de Pallás, e proviñs Valencia
*Viñuela de Sayago, e kumun Alfaraz de Sayago, e proviñs Zamora

## Pennad kar
* Viña
Vélez

**Vélez** zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh spagnolek.

## Lec'hioù

### 
* Proviñs Vélez (1851-1857), e  Republik Nueva Granada;
* proviñs Vélez, e departamant Santander (Kolombia).
** Vélez, kêr-benn ar broviñs heñvelanvet .

### 
* Badis , pe  Vélez, er Gomara.

### 
*Vélez de Benaudalla, e proviñs Granada;
*Hoya de Vélez, ha Vélez-Málaga, e proviñs Málaga;
*Vélez (Santander)
* Vélez-Blanco ha Vélez-Rubio, e proviñs Almería;
* ar Río Vélez, e proviñs Málaga.

* Parque natural de Sierra María-Los Vélez, provincia de Almería;
* Peñón de Vélez de la Gomera, posesión en el norte de África;

## Tud
* Luis Vélez de Guevara, skrivagner spagnolek er XVIvet kantved]]. 
* Juan Vélez de Guevara, skrivagner spagnolek er XVIIvet kantved]].
* Dalmacio Vélez Sarsfield, politikour arc'hantinat; 
* Lupe Vélez, aktourez vec'hikan
Les Champs-Élysées

**Les Champs-Élysées** zo ur ganaouenn c'hallek e 1969, savet diwar ar ganaouenn saoznek anvet Waterloo Road (kan), embannet  e 1968.  E saozneg e oa kaoz eus ur straed e kêr Londrez,  Waterloo Road; e galleg eus ur vali e Pariz, an Avenue des Champs-Élysées .

## Istor
"Waterloo Road" a oa bet savet ar skrid anezhi gant  Michael Anthony Deighan, hag an ton gant  Michael Wilshaw, hag aet d'ober pedervet pladenn al laz Jason Crest e 1968.  Komzoù gallek a voe savet gant Pierre Delanoë.

## Brezhoneg
Daou stumm brezhonek zo bet savet ivez: 
* *E kêr [[Montroulez]]*
* *E kêr [[Landerne]]*