Louis Duchesne

An aotrou chaloni **Louis Marie Oliver Duchesne** (), bet ganet e Sant-Servan d'an 13 a viz Gwengolo 1843 hag aet da Anaon d'an 21 a viz Ebrel 1922 e Roma, a oa un den a Iliz, istorour, istorour an Iliz, arkeologour ha lizheregour. Beziet eo e Sant-Servan.

## E vuhez
E dud e oa Jacques Duchesne hag Anne Marie Gourlay. Kabiten ur vag-vorueta e morioù an Douar-Nevez e oa e dad. Marvet eo e 1849 pa'z was e vag, an *Euphémie*, d'ar strad. 

Skoliataet e voe Louis e Skolaj ar Galon-Sakr e Sant-Maloù, e kloerdi bihan Sant-Meven hag e Skolaj Sant-Charlez Sant-Brieg. Mont a reas da studiañ an deologiezh d'ar Skolaj Roman (pe Skol-veur Gregorian) Roma. Beleget e voe e 1867.

Kelenn a reas e Skolaj Sant-Charlez eus 1867 da 1871. Kuitaat a reas ha mont a reas da Bariz evit studiañ en "École des Carmes" hag en "École Pratique des Hautes Études". Ezel "École archéologique française" Roma e voe eus 1873 da 1876. Degemeret e voe da zoktor war al lizhiri. Goude bezañ nac'het ur post er Skol-veur e kemeras kador istor an Iliz e Skol-uhel Katolik Pariz (Institut Catholique de Paris). Kuitaat a reas e 1883 rak sevel a rae burutelladennoù a-zivout e gelennadurezh. Kelenn a reas neuze istor ha lizheregouriezh en "École Pratique des Hautes Études". E 1895 e voe navet da rener "École archéologique française" Roma. Mirout a reas ar garg-se e-pad 27 vloaz, betek e varv. 

Gwelet e veze evel perzhiad skourr "modernour" an Iliz gant ar Pab Pi X. Lakaet e voe teir levrenn gentañ e *Histoire ancienne de l'Église* war roll an oberoù berzet (*index*) e 1912. Tizhet e voe met sentiñ a reas ouzh diviz ar Pab. Ne voe embannet ar pevare levrenn nemet goude e varv.

## Enorioù
*Doktor *honoris causa* Skol-veur Cambridge e 1896.
*Ezel eus meur a akademiezh en diavaez eus Frañs (Berlin, Göttingen, Torino, Roma). 
*Ezel eus "Académie des Inscriptions et Belles Lettres" e 1888. 
*Degemeret en "Académie française" (an Akademiezh C'hall) d'ar 26 a viz Mae 1910 (kador an aotrou cardinal Mathieu). 
*Komandour Lejion a enor Frañs e 1903 (marc'heg e 1895, ofisour e 1900). 

Roet eo bet e anv d'ur ru e Roazhon ha d'ur blasenn e Sant-Servan (kumun Sant-Maloù bremañ). Traoù a gaver diwar e benn e mirdi Sant-Maloù.

## Skridoù
**Mémoire sur une mission au Mont Athos*, gant Charles Bayet, 1870.
**Le Liber pontificales*, embanndurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
**Étude sur le Liber Pontificalis*, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
**Origine du culte chrétien*, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
* *Les anciens catalogues épiscopaux de la province de Tours*, embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz, 1890.
*"La légende de Ste Marie Madeleine", ur pennad e *Les Annales du Midi*, levenn 5, 1893.
**Les Premiers Temps de l'État pontifical* (754-1073), Albert Fontemoing embanner, 1898.
*"Saint Jacques en Galice", ur pennad e *Les Annales du Midi*, 1900.
*Prezegenn bet distaget e-kerzh al lid-kañv aozet en iliz Campo Santo dei Tedeschi evit ene F. X. Kraus, 1902.
**Origines du culte chrétien : étude sur la liturgie latine avant Charlemagne*, 1889, 1903
**Mémoire sur l'origine des diocèses épiscopaux dans l'ancienne Gaule*, 1890
**Histoire ancienne de l'Église*, 3 vol., 1907-1910
**Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule*, 2 levrenn, 1907-1910. Kavout a reer an destenn en linenn.
**Discours de réception à l'académie Française, suivi de la réponse de Étienne Lamy*, Fontemoing embanner, Pariz, 1911.
**L’Église au Vie siècle*, Boccard, 1925
**Scripta minora : études de topographie romaine et de géographie ecclésiastique*, embannadur adskouerioù skridoù bet embannet e meur a gelaouenn etre 1886 ha 1923, 1973
**Correspondance avec madame Bulteau (1902-1922)*, Collection de l'École Française de Rome no 427, École française de Rome, Roma, Gouere 2010.

## Liammoù diavaez

## Mammennoù
*Mille Bretons *Dictionnaire biographique* gant Jean-Loup Avril, embannet gant Les Portes du Large, 2002 .