open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cribrarula

**Cribrarula** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**.

## Taksonomiezh
Ar genad *Cribrarula* a zo bet diskrivet gant Strand e 1929 . 

## Spesadoù
Daouzek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :

* Spesad *[[Cribrarula angelae]]* Moretzsohn & Beals, 2009
* Spesad *[[Cribrarula catholicorum]]* (Schilder & Schilder, 1938) 
* Spesad *[[Cribrarula cribraria]]* (Linnaeus, 1758) 
* Spesad *[[Cribrarula cumingii]]* (G. B. Sowerby I, 1832)
* Spesad *[[Cribrarula esontropia]]* (Duclos, 1833) 
* Spesad *[[Cribrarula exmouthensis]]* (Melvill, 1888) 
* Spesad *[[Cribrarula fallax]]* (E. A. Smith, 1881)
* Spesad *[[Cribrarula garciai]]* Lorenz & Raines, 2001 
* Spesad *[[Cribrarula gaskoini]]* (Reeve, 1846) 
* Spesad *[[Cribrarula gravida]]* Moretzsohn, 2002
* Spesad *[[Cribrarula pellisserpentis]]* Lorenz, 1999 
* Spesad *[[Cribrarula taitae]]* (Burgess, 1993)

Meur a grogenn a zo bet renket evel spesadoù er genad-mañ a-raok bezañ diblaset evel isspesadoù :

* Spesad *Cribrarula cribellum* (Gaskoin, 1849) = *[[Cribrarula esontropia]] cribellum* (Gaskoin, 1849)
* Spesad *Cribrarula toliaraensis* Bozzetti, 2007 = *[[Cribrarula cribraria]] comma (Perry, 1811)

== Skeudennoù ==

<gallery>
File:Cypraeidae - Cribrarula cribraria.JPG|*Cribrarula cribraria*
File:CYPRAEA GASKOINII.JPG|*Cribrarula gaskoini''


## Notennoù ha daveennoù
Cypraeovula

**Cypraeovula** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**.
Ne vez kavet ar genad-man nemet e Suafrika.

## Taksonomiezh
Ar genad *Cypraeovula* a zo bet diskrivet gant J.E. Gray e 1824 .

## Spesadoù
Seitek spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :

* Spesad *[[Cypraeovula alfredensis]]* (Schilder & Schilder, 1929)
* Spesad *[[Cypraeovula algoensis]]* (Gray, 1825)
* Spesad *[[Cypraeovula amphithales]]* (Melvill, 1888)
* Spesad *[[Cypraeovula capensis]]* (Gray, 1828)
* Spesad *[[Cypraeovula castanea]]* (Higgins, 1868)
* Spesad *[[Cypraeovula colligata]]* Lorenz, 2002
* Spesad *[[Cypraeovula connelli]]* (Liltved, 1983)
* Spesad *[[Cypraeovula coronata]]* (Schilder, 1930)
* Spesad *[[Cypraeovula cruickshanki]]* (Kilburn, 1972)
* Spesad *[[Cypraeovula edentula]]* (Gray, 1825)
* Spesad *[[Cypraeovula fuscodentata]]* (J.E. Gray, 1825)
* Spesad *[[Cypraeovula fuscorubra]]* (Shaw, 1909) 
* Spesad *[[Cypraeovula immelmani]]* Liltved, 2002
* Spesad *[[Cypraeovula iutsui]]* Shikama, 1974
* Spesad *[[Cypraeovula kesslerorum]]* Lorenz, 2006
* Spesad *[[Cypraeovula mikeharti]]* Lorenz, 1985
* Spesad *[[Cypraeovula volvens]]* Fazzini & Bergonzoni, 2004

## Skeudennoù


File:Cypraeovula fuscodentata 600x600.jpg|Kostez *[[Cypraeovula fuscodentata]]*
File:Cypraeovula fuscorubra 600x600.jpg|Kostez *[[Cypraeovula fuscorubra]]*
File:Cypraeovula alfredensis 600x600.jpg|Kostez *[[Cypraeovula alfredensis]]*
File:Cypraeovula mikeharti 600x600.jpg|Kostez *[[Cypraeovula mikeharti]]*
File:Cypraeovula coronata 600x600.jpg|Kostez *[[Cypraeovula coronata]]*
File:Cypraeovula edentula Typ2 300x300.jpg|Kostez *[[Cypraeovula edentula]]*


## Notennoù ha daveennoù
Seizh sant diazezer Breizh

**Seizh sant diazezer Breizh** a reer eus seizh sant kristen hag o doa bevet war dro ar , dre ma'z eo ganto e voe savet seizh eskopti kentañ Breizh.
E-kerzh ren Nevenoe e voe ouzhpennet Eskopti Roazhon ha hini Naoned, a-raok sevel penneskopti Dol d'ober un arc'heskopti eus Breizh.

Pep a gêr eskobel a vije bet savet gant ar seizh sant :

Saint Brieuc.jpg|Sant Brieg, e Sant-Brieg, eskopti Sant-Brieg
Saint Corentin.jpg|Sant Kaourintin, e Kemper, eskopti Kerne
Saint Malo.jpg|Sant Maloù, e Sant-Maloù, eskopti Sant-Maloù
Saint Patern.jpg|Sant Padern, e Gwened, eskopti Gwened
Saint Pol Aurelien.jpg|Sant Paol Aorelian, e Kastell-Paol, eskopti Leon
Saint Samson.jpg|Sant Samzun, e Dol, eskopti Dol
Saint Tugdual.jpg|Sant Tudwal, e Landreger, eskopti Treger


## Azeul a-stroll
Bez' ez eus en Ardeven (Bro-Wened) ur chapel hag a zo gouestlet d'ar seizh sant. War-dro ar bloaz 1980 e voe adsavet, hag abaoe e vez pardon bep bloaz.

Bez' ez eus ivez e Bulad-Pestivien ur feunteun dediet d'ar seizh sant, savet e 1683.

A-hed an amzer ez eo bet liammet ar seizh sant gant meur a vurzhud. Evit o enoriñ o deus savet ar Vretoned ur birc'hirinded anvet Tro Breizh.


Bulat-Pestivien Fontaine des Sept Saints 02.jpg|Feunteun Bulad-Pestivien
Saint-Pol 22 ND Kreisker Les sept saints du Tro Breiz.JPG|Seizh sant Tro Breizh e Kastell-Paol


## Pennadoù kar
* Sent Breizh 
* Traoñienn ar Sent
*Seizh Sant
Eclogavena

**Eclogavena** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**.

## Taksonomiezh
Ar genad *Eclogavena* a zo bet diskrivet gant Iredale e 1930. 

## Spesadoù
Pemp spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :

* Spesad *[[Eclogavena coxeni]]* (Cox, 1873)
* Spesad *[[Eclogavena dani]]* (Beals, 2002)
* Spesad *[[Eclogavena dayritiana]]* (Cate, 1963)
* Spesad *[[Eclogavena luchuana]]* (Kuroda, 1960)
* Spesad *[[Eclogavena quadrimaculata]]* (J.E. Gray, 1824)
 
## Skeudennoù


File:Eclogavena quadrimaculata thielei 001.jpg|*Eclogavena quadrimaculata*
File:|


## Notennoù ha daveennoù
Erronea

**Erronea** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WoRMS**.

## Taksonomiezh
Ar genad *Erronea* a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863 .

## Spesadoù
Pemzek spesad a zo bet renket er genad-mañ :

* Spesad *[[Erronea adusta]]* (Lamarck, 1810)
* Spesad *[[Erronea angioyorum]]* Biraghi, 1978
* Spesad *[[Erronea caurica]]* (Linnaeus, 1758)
* Spesad *[[Erronea cylindrica]]* (Born, 1778)
* Spesad *[[Erronea errones]]* (Linnaeus, 1758)
* Spesad *[[Erronea fernandoi]]* Cate, 1969
* Spesad *[[Erronea nymphae]]* (Jay, 1850)
* Spesad *[[Erronea onyx]]* (Linnaeus, 1758)
* Spesad *[[Erronea ovum]]* (Gmelin, 1791)
* Spesad *[[Erronea pallida]]* (J.E. Gray, 1824)
* Spesad *[[Erronea pyriformis]]* (Gray, 1824)
* Spesad *[[Erronea rabaulensis]]* Schilder, 1964
* Spesad *[[Erronea subviridis]]* (Reeve, 1835)
* Spesad *[[Erronea vredenburgi]]* Schilder, 1927
* Spesad *[[Erronea xanthodon]]* (J.E. Gray in G. B. Sowerby I, 1832)

Meur a spesad a zo bet renket e-pad ur mare ergenad-mañ a-raok bezañ bdiblaset en ur genad pe spesad all :

* Spesad *Erronea (Gratiadusta) katsuae* Kuroda, 1960 = *[[Palmulacypraea katsuae]]* (Kuroda, 1960)
* Spesad *Erronea angustata * (Gmelin, 1791) = *[[Notocypraea angustata]]* (Gmelin, 1791)
* Spesad *Erronea barclayi* (Reeve, 1857) = *[[Ficadusta barclayi]]* (Reeve, 1857)
* Spesad *Erronea bregeriana* (Crosse, 1868) = *[[Contradusta bregeriana]]* (Crosse, 1868)
* Spesad *Erronea chinensis* (Gmelin, 1791) = *[[Ovatipsa chinensis]]*(Gmelin, 1791) 
* Spesad *Erronea coloba* (Melvill, 1888) = *[[Ovatipsa coloba]]* (Melvill, 1888)
* Spesad *Erronea donghaiensis* Ma, 1997 = *[[Notadusta hungerfordi]]* (G. B.Sowerby III, 1888)
* Spesad *Erronea hungerfordi (G. B. Sowerby III, 1888)* = *[[Notadusta hungerfordi]]* (G. B.Sowerby III, 1888)
* Spesad *Erronea japonica* Schilder, 1931 = *[[Purpuradusta gracilis]]*notata (Gill, 1858)
* Spesad *Erronea listeri* (Gray, 1824) = *[[Melicerona listeri]]* (Gray, 1824)
* Spesad *Erronea pulchella* (Swainson, 1823) = *[[Ficadusta pulchella]]* (Swainson, 1823)
* Spesad *Erronea succincta * (Linnaeus, 1758) = *[[Erronea onyx]]* (Linnaeus, 1758)
* Spesad *Erronea teramachii* Kuroda, 1938 = *[[Nesiocypraea teramachii]]* (Kuroda, 1938)
* Spesad *Erronea walkeri* (G. B. Sowerby I, 1832) = *[[Contradusta walkeri]]* (G. B. Sowerby I, 1832)

## Skeudennoù


File:Cypraeidae - Erronea errones-1.JPG|*[[Erronea errones]]*
File:Cypraeidae - Erronea caurica.JPG|*[[Erronea caurica]]*
File:Cypraeidae - Erronea ovum - Solomon Islands-2.JPG|*[[Erronea ovum]]*
File:Cypraeidae - Erronea pyriformis - Philippines-1.JPG|*[[Erronea pyriformis]]*
File:|*Erronea*
File:|*Erronea*
File:|*Erronea*
File:|*Erronea*
File:|*Erronea*


## Notennoù ha daveennoù
Club Atlético River Plate

**Club Atlético River Plate** (pell anavezetoc'h evel **River Plate**) zo ur c'hleub mell-droad arc'hantinat bet krouet d'ar 25 a viz Mae 1901 e La Boca (unan eus karterioù Buenos Aires (Arc'hantina)). Ganet e oa bet diwar gendeuziñ an daou gleub Club Atlético La Rosales ha Santa Rosa. Leopoldo Bard a voe e gentañ prezidant. 

Meur a lesanv a oa bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : *Gallinas*, *La Banda*, *Millonarios*.

C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Antonio Vespucio Liberti a vez graet *Monumental* anezhañ ivez.

## C'hoarierien vrudet
* 1939-59 : Ángel Labruna,
* 1945-68 : Amadeo Carrizo,
* 1970-76, 1977-81 ha 1983-87 : Norberto Alonso,
* 1978-81 ha 1991-93 : Ramón Ángel Díaz,
* 1983-86 ha 1994-97 : Enzo Francescoli,
* 1991-96, 2000-02, 2006-08 ha 2009-11 : Ariel Ortega,
* 2012-13 : David Trezeguet.
Danubio Fútbol Club

**Danubio Fútbol Club** (pell anavezetoc'h evel **Danubio**) zo ur c'hleub mell-droad uruguayat bet krouet d'ar 1añ a viz Meurzh 1932 e Curva de Maroñas (unan eus karterioù Montevideo (Uruguay)) gant daou vreur a orin bulgar, Juan ha Miguel Lazaroff.

Meur a lesanv a zo bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : *El Danu*, *La franja*, *Los de la curva*.

C'hoari a ra e grogadoù en Estadio Jardines del Hipódromo e Jardines del Hipódromo (unan eus karterioù Montevideo).

Un nebeud titloù a zo bet dastumet gant **Danubio** abaoe e grouidigezh :
* 1942 : kampion Divisional Extra de Fútbol de Uruguay,
* 1943 : kampion Divisional Intermedia de Fútbol de Uruguay,
* 1947, 1960 ha 1970 : kampion Segunda División Profesional de Uruguay,
* 1983 : kampion Liguilla Pre-Libertadores de América,
* 1988, 2004, 2007 ha 2014 : kampion Primera División de Uruguay.

## C'hoarierien vrudet
* 1994-95 ha 2010-11 : Álvaro Recoba,
* 1995-96 : Marcelo Zalayeta,
* 2006-07 : Edinson Cavani.
Club Atlético Vélez Sarsfield

**Club Atlético Vélez Sarsfield** (pell anavezetoc'h evel **Vélez Sarsfield**) zo ur c'hleub mell-droad arc'hantinat bet krouet d'ar 1añ a viz Genver 1910 e Floresta (unan eus karterioù Buenos Aires).

Tri den yaouank — Julio Guglielmone, Nicolás Marín Moreno ha Martín Portillo — a voe diazezerien ar c'hleub, o vadeziñ anezhañ *Club Atlético Argentinos de Vélez Sarsfield* er penn-kentañ. Dont a ra an anv anezhañ diwar hini "Vélez Sarsfield", un ti-hent-houarn er c'hornôg da Vuenos Aires. N'eo nemet d'an 23 a viz Here 1913 ma voe lamet ar ger "Argentinos" evit reiñ an anv a anavezer hiziv an deiz.

Un nebeud lesanvioù a oa bet roet d'ar c'hleub a-hed e istor : *El Fortín*, *La "V" azulada*.

C'hoari a ra e grogadoù en Estadio José Amalfitani a vez graet *El Teatro Colón del Fútbol* anezhañ ivez.

## C'hoarierien vrudet
* 1962-70 ha 1978 : Daniel Wellington,
* 1967-73 ha 1980-84 : Carlos Bianchi,
* 1991-2000 ha 2004 : José Luis Chilavert .
Kab Erge

**Kab Erge** zo ur c'hab war aod Breizh, er reter da Vae Sant-Brieg. E goueled un ouf bihan er su dezhañ eo diazezet porzh Erge-ar-Mor. 

Ul lec'hienn naturel gaer eo kab Erge ha gwarezet eo gant Kuzul-departamant Aodoù-an-Arvor, en doa prenet 170 hektar a zouaroù eno e 1977. Gant servijoù an departamant e vez kempennet ar gwenodennoù a-hed an aod. Brudet eo tornaodoù krag uhel ar c'hab. Gwechall e veze eztennet krag eus mengleuzioù er su d'ar c'hab, tost d'ar porzh bremañ.

Er beg-douar pellañ ez eus bet kavet aspadennoù ur c'hamp eus Oadvezh an Houarn, gwarezet gant daou gleuz.

## Notennoù
Giuseppe Cavanna

**Giuseppe Cavanna**, bet ganet d'an 18 a viz Gwengolo 1905 e Vercelli (Rouantelezh Italia d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Du 1976 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel italian (diwaller-pal e bost dezhañ war an dachenn), aet da c'hourdoner war-lerc'h e amzer c'hoarier.

## E vicher (evel c'hoarier)
### Er c'hleuboù
Chom a reas da c'hoari en Italia ha sed amañ da-heul ar c'hleuboù en devoa c'hoariet enne :
* 1921-25 : Vercellesi Erranti,
* 1925-29 : Pro Vercelli,
* 1929-36 : Associazione Calcio Napoli,
* 1936-37 : Benevento,
* 1937-39 : Pro Vercelli.

### E skipailh broadel Italia
Biskoazh ne zougas krez skipailh pennañ an *[[Azzurri]]*. Gant ar skipailh B e kemeras perzh e pemp krogad koulskoude, etre 1931 ha 1933.

#### Krogadoù a vignoniezh

#### [[Kib vell-droad ar bed]]
Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken, hep c'hoari krogad ebet :
* Kib vell-droad ar bed 1934 bet aozet e Rouantelezh Italia ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Italia evit ar wech kentañ.

## E vicher (evel gourdoner)
Adalek 1945 ez eas **Giuseppe Cavanna** da c'hourdonañ tri c'hleub en Italia :
* 1945-46 : Avezzano,
* 1951 : Nocerina,
* 1959 : Pro Vercelli.

## Liamm diavaez
* Krogadoù etrebroadel Giuseppe Cavanna war 11v11

## Notennoù ha daveennoù
Yves Lainé

Ganet eo bet **Yves Lainé** d'ar 7 a viz Meurzh 1937 e Naoned. Frammer en ur gompagnunezh treuzdougen dre vor eo bet. Skrivagner ha stourmer evit Breizh unvan eo bepred.

Adalek 1954 e tarempredas Kelc'h brezhon Naoned. 

Heuliañ a reas studioù uhel war ar c'henwerzh ha yezhoù ar Reter (rusianeg ha japaneg) e Pariz. 

Eus 1959 da 1967 e vevas en diavaez vro : servij soudard er verdeadurezh, stagad a renerezh en Air-France, frammer en ur stal c'hreantel e Brusel. 

E 1967 e tistroas da Vreizh evel rener kenwerzhel Porzh emren Naoned-Sant-Nazer.

Emezelañ a reas er CELIB e 1970. E 1972 edo gant Yann Poupinot, Michel Noury, Patrick Maréschal, Michel François ha Jean-Louis Jossic e-touez krouerien Kreizenn sevenadurel keltiek Naoned. 

Adalek 1973 edo e Komite ren ar CELIB. E-touez krouerien B5, kevredigezh a stourme evit adunvanidigezh melestradurel Breizh, e voe. Prezidant e voe war lerc'h Yann Poupinot. 

Dic'hopret e voe gant ar Porzh emren e 1976, abalamour d'e stourmoù a c'heller krediñ. Lakaat a reas e implijer da vezañ kondaonet evit bezañ dic'hopret anezhañ hep abeg gwirion. Eus 1976 da 1997 eo bet rener an diorren er gompagnunezh *[[Brittany Ferries]]*. War e leve emañ bremañ.

E 1979 e voe war al listenn kaset gant Jean-Edern Hallier evit dilennadegoù Europa. 

Emezelañ a reas e Skol-Uhel ar Vro. Prezidant rann eo bet etre 1989 ha 1997. 

5vet e voe war listenn *[[Peuple Breton, Peuple d'Europe]]* e Liger-Atlantel evit dilennadegoù rannvro 1992. 

Adalek 1997 e voe ezel eus ar c'hCUAB (Comité pour l'Unité Administrative de la Bretagne) deuet da vezañ goude Bretagne réunie/Breizh unvan. Ezel eo bet eus ar gomision-pad ha bezprezidant.

Ezel eo eus Kevredigezh Skrivagnerien Vreizh (Association des écrivains bretons). Prezidant e voe etre 2007 ha 2010.

Kaset en deus oberoù ha stourmadennoù a-bouez evit adunvanidigezh Breizh evel ezel eus kuzul-merañ Ajañs Sevenadurel Morvan Lebesque. 

Anvet e voe da ezel e Kuzul Sevenadurel Breizh, bodad-aliañ kuzul Rannvro Vreizh, pa voe krouet e 2009. Chomet eo ezel betek 2012. 

Resevet en deus Kolier an Erminig e 2012. Kañseller Urzh an Erminig eo abaoe miz Mezheven 2013.

### Oberennoù
* *Europe, rends nous la mer !*, embannadurioù ar CELIB, 1976.
* *L'ambition de Bretagne d'un Nantais*, éditions du Petit Véhicule, 2002.
* *De la pertinence des sociétés duales*, Forum des droits humains, 2004.
* *Les ailes et le sang*, éditions Cheminements, 2006, romant istorel.
* *Alfred K., zouave et communard*, éditions Cheminements, 2008, romant istorel.
* *Chouan de Bretagne*, éditions Ecrituriales, 2012, romant istorel. 

### Mammennoù
* lec'hienn Agence Bretagne Presse
* *Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles * gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013.
Yann Goasdoue

**Yann Goasdoue**, ganet e Perroz-Gireg d'an 3 a viz Kerzu 1939, a zo ur soner hag un emsaver en deus pledet kalz gant sevenadur Breizh.

## Buhez
Martolod a vrezel a vicher oa e dad.

Daremprediñ a reas abred Bagad Perroz hag e teuas da vezañ ur soner eus ar c'hentañ.

Daoust d'e dud bezañ brezhonegerien n'o doa ket desket ar yezh dezhañ. 

Emouestlañ a reas en arme vor e 1957 da seitek vloaz. E Toulon edo. Klasker listri-spluj oa. Beajiñ a reas kalz. "Piper" e oa war vourzh. 

Ezel e oa eus ar gevredigezh *Amicale des Bretons de Toulon* ha daremprediñ a reas kelc'h sevenadurel Ti-Breizh Marsilha adalek 1958. Pennsoner ar bagad e voe. 

Da 22 vloaz, echu gant e gontrad en arme, e teuas da vezañ beajour-kenwerzh evit produoù a Vreizh e Provañs.

Emezelañ a reas er MOB en nevezhañv 1959. Kemer a reas perzh er c'homite lec'hel gant Yannig Baron.
 
E miz Mezheven 1970 e yeas d'en em staliañ gant e wreg e Maner Menez-Kamm e Speied evit ober war-dro kreizenn ar Gevredigezh Vreizhat a Sevenadur ("Association bretonne de culture") renet gant Pierre Lemoine. Yannig Baron hag e wreg a oa ganto. Stajoù hag abadennoù a-bep seurt a zo bet aozet eno.

E 1972 e savas un embregerezh skignañ levrioù ha pladennoù a Vreizh *[[Diffusion bretonne]]*. Kreskiñ a reas ar c'hatalog. Kreskiñ a reas ar skipailh ivez pa erruas Yoran Delacour. Mont a rejont e-barzh framm Coop Breizh bet krouet gant Kendalc'h. 

Anvet e voe Yann Goasdoue da rener kenwerzhel Coop Breizh e 1977 ha rener-meur goude. Chomet eo e Coop Breizh e-pad un tregont vloaz bennak. Mont a reas war e leve e 2000.

Asantiñ a reas bezañ rener Bretagne Hebdo.

Gant un toullad mignoned e krouas ar strollad sonerezh *[[Diaouled ar Menez]]* e 1972. 

Kanet en deus el laz-kanañ "Mouezh Paotred Breizh". 

Sikouret en deus da sevel Gouel al Levrioù e Karaez. 

Resevet en deus Kolier an Erminig e 2004.

## Pladennoù
* gant Diaouled ar Menez, gwelet roll pladennoù ar pennad-se;
* war un nebeud pladennoù gant Glenmor, evel "Princes, entendez bien".

## Skridoù
* *50 ans de [[Coop Breizh]] (1957-2007)*, 2007
* *Yann Goasdoué : diffuser la culture bretonne*, ArMen, n°52, miz Gouere 1993, p. 32-37

## Liammoù diavaez
*Kinnig an den war lec'hienn Skol-Uhel ar Vro

## Mammennoù
* *Dictionnaire biographique du mouvement breton* gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013
*Wikipedia gallek
Arc'heskopti

Un **arc'heskopti** a zo sez un arc'heskob.

## E [[Breizh]]
War-dro 848 e oa bet savet ur arc'heskopti e Dol gant Nevenoe, en e benn ar soñj sevel un Iliz Vreizhat.
Lauren Bacall

**Lauren Bacall** (distaget:  e saozneg), ganet *Betty Joan Perske* d'ar 16 a viz Gwengolo 1924 e kêr New York ha marvet d'an 12 a viz Eost 2014 e New York ivez, a oa un aktourez stadunanat. Lesanvet e oa « the look » (ar sell) rak e oa brudet evit he sell blizoniel, he mouezh teñval hag he rolloù a vaouez tonket. Gwreg diwezhañ Humphrey Bogart e oa bet.

E-touez he filmoù brudetañ a c'haller menegiñ *[[To Have or Have Not]]* (1944), *[[How to Marry a Millionaire]]* (1953) ha *[[Designing Woman]]* (1957).
## Buhez
Dre he zad e oa hi liammet ouzh Shimon Peres (ganet Szymon Perski), 8vet kentañ ministr ha 9vet prezidant Israel. Peres a oa dianav eus ar fed-se betek ma vefe kontet dezhañ gant Bacall.
## Liammoù diavaez
Ficadusta

**Ficadusta ** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**.

## Taksonomiezh
Ar genad *Ficadusta  * a zo bet diskrivet gant Habe & Kosuge e 1966.

## Spesadoù
Daou spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :

* Spesad *[[Ficadusta barclayi]]* (Reeve, 1857)
* Spesad *[[Ficadusta pulchella]]* (Swainson, 1823)

## Skeudennoù


File:|**'
File:|**'
File:|**


## Notennoù ha daveennoù
Atlas (kartennaoueg)

Un **atlas** zo, peurvuiañ, un dastumad kartennoù douaroniezh, pe tresadennoù ha skeudennoù diwar-benn an douaroniezh

En atlasoù douaroniezh e pleder peurvuiañ gant an Douar pe gant ul lodenn anezhañ, met gallout a reer kaout ivez atlasoù a bled gant un arvez hepken eus an douaroniezh (armerzh, douarouriezh...), atlasoù istorel pe yezhoniel, pe c'hoazh atlasoù eus ar planedennoù all pe o loarennoù. Alies e vez bodet ar c'hartennoù-se e stumm ul levr met stummoù all a c'haller kaout ivez (stummoù niverel da sellet outo gant urzhiaterioù).

Brudet eo Gerardus Mercator, a savas atlasoù e 1569, 1578, 1585, 1589, 1595 hag e 1606.

## Gwelet ivez
* Atlas linguistique de la Basse-Bretagne
* Atlas Linguistique de la France
* Mikael Bodlore-Penlaez
Club Atlético Defensor

**Club Atlético Defensor** a voe ur c'hleub sportoù uruguayat bet krouet d'ar 15 a viz Meurzh 1913 e Punta Carretas (unan eus karterioù Montevideo). Nicolás Podestá a voe e gentañ prezidant.

Hiziv an deiz n'eus ket mui anezhañ dre ma'z eas d'ober Defensor Sporting Club o kendeuziñ gant Sporting Club Uruguay d'ar 15 a viz Meurzh 1989.

## Titloù bet gounezet
* 1950 ha 1965 : kampion Segunda División Profesional de Uruguay,
* 1976, 1987, 1991 ha 2007-08 : kampion Primera División de Uruguay,
* 1976, 1979, 1981, 1989, 1991, 1995, 2000 ha 2006 : kampion Liguilla Pre-Libertadores de América.

## C'hoarierien vrudet
Estadio Parque Palermo

An **Estadio Parque Palermo** zo ur sportva bet savet e Parque Batlle, unan eus karterioù Montevideo en Uruguay.

Emañ lec'hiet Bali Dr. Américo Ricaldoni 2875, nepell diouzh an Estadio Centenario ha diouzh an Estadio Parque Luis Méndez Piana.

Divizet e voe e sevel e 1931 ha digoret d'an 31 a viz Here 1937 ez-ofisiel. Gouest eo da zegemer betek c'hwec'h mil pemp kant arvester da-geñver krogadoù Central Español a zo perc'henn warnañ.
Estadio Parque Capurro

An **Estadio Parque Capurro** zo ur sportva bet savet e Capurro, unan eus karterioù Montevideo en Uruguay.

Perc'henn eo Intendencia Departamental de Montevideo warnañ ha c'hoari a ra Centro Atlético Fénix e grogadoù ennañ. Gouest eo da zegemer betek pemp mil pemp kant arvester.
Estadio José Nasazzi

An **Estadio José Nasazzi** zo ur sportva, bet savet e Prado, unan eus karterioù Montevideo en Uruguay, hag a zo Club Atlético Bella Vista perc'henn warnañ.

Kroget en devoa Bella Vista da c'hoari e Parque Olivos adalek 1923. D'an 12 a viz Here 1931 e voe dalc'het e gentañ krogad e Parque Bella Vista. Badezet e oa bet Parque José Nasazzi (lidet war un ton bras d'ar 16 a viz Kerzu 1934) a-raok mont da **Estadio José Nasazzi** da vat d'ar 7 a viz Here 2000.

C'hoariet en devoa José Nasazzi evit Bella Vista etre 1922 ha 1932 ha gounezet Copa América 1923, Copa América 1924, C'hoarioù Olimpek hañv 1924, Copa América 1926, Kib vell-droad ar bed 1930 ha C'hoarioù Olimpek hañv 1928 er c'houlzad-se ! Se zo kaoz e voe kemmet Parque Bella Vista e Parque José Nasazzi da zougen bri d'an hini a veze graet *El Gran Capitán* (*Ar C'habiten Meur* e brezhoneg) anezhañ.
Bernaya

**Bernaya** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**. An deiz a hiziv, n'eus ket mui spesad ebet bev renket er genad-se.

## Taksonomiezh
Ar genad *Bernaya* a zo bet diskrivet gant Jousseaume e 1884.

## Spesadoù
N'eus spesad bev ebet renket er genad-mañ.

Meur a spesad fosil a zo en o zouesk :

* Spesad † *Bernaya media* Deshayes, 1835, spesad tip ar genad a oa bev en Eosen izel (~50 Ma)
* Spesad † *Bernaya crawfordcatei* Groves, 1990
* Spesad † *Bernaya gualalaensis* Anderson, 1958
* Spesad † *Bernaya mississipiensis* Groves, 1990
* Spesad † *Bernaya provincialis* Matheron, 1842
* Spesad † *Bernaya rineyi* Groves, 1990

Ar genad *Bernaya* a zo an deiz a hiziv unan eus ar genadoù Hoc'higed-mor koshañ kavet. Ar fosiloù koshañ kavet a oa o bevañ er c'hretase izel (145 Ma-100 Ma) pa oa c'hoazh dinosaored war ar Voull-douar.

Div spesad bev a oa renket er genad-mañ e-pad ur mare a-raok bezañ diblaset en ur genad all :

* Spesad *Bernaya fultoni* (Sowerby III, 1903) = *[[Barycypraea fultoni]]* (G. B. Sowerby III, 1903)
* Spesad *Bernaya teulerei* (Cazenavette, 1846) = *[[Barycypraea teulerei]]* (Cazenavette, 1846)

## Skeudennoù

## Gwelout ivez
*[[Neobernaya]]*

*[[Barycypraea]]*, genad implijt evit renkañ an daou spesad bev a oa er genad *Bernaya* a-raok.

## Notennoù ha daveennoù
Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó

***Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó*** zo ur ganaouenn spagnolek bet savet e ? gant ar sonaozer kuban Víctor Lay Zerquera (° 3 a viz Meurzh 1923 - † 30 a viz Gouere 2001) a oa eus kêr Cienfuegos, ur gêr eus arvor kreisteiz Kuba ha n'eo ket bro orin ar guaguancó, un doare rumba eus an hanternoz. 

Brud a oa addeuet dezhi goude ma voe klevet en-dro en teulfilm *[[Buena Vista Social Club (film)|Buena Vista Social Club]]* savet gant ar filmaozour alaman Wim Wenders ha deuet er-maez e miz C'hwevrer 1999.

## Ar gerioù

## Kanerien
Kanet eo bet gant ar strollad kuban Conjunto Chappottín y Sus Estrellas ivez.

## Liammoù diavaez
* '''Cienfuegos Tiene Ya Su Guaguancó''', kanet gant Ibrahim Ferrer
*Diwar-benn sonerien brudet eus Cienfuegos : https://web.archive.org/web/20160306074045/http://cienfuegoscuba.galeon.com/Cienfuegosmusica.htm
*Diwar-benn Victor Lay, ar sonaozour : http://www.jornada.unam.mx/2001/08/01/21an1esp.html

## Notennoù ha daveennoù
Estadio José Pedro Damiani

An **Estadio José Pedro Damiani** zo ur sportva, bet savet e Marconi (unan eus karterioù Montevideo (Uruguay)), hag a zo Club Atlético Peñarol perc'henn warnañ. Dre m'emañ lec'hiet Calle Las Acacias (Straed ar C'hasia e brezhoneg) e vez graet *Las Acacias* anezhañ ivez.

Dont a ra an anv anezhañ eus hini ar politikour ha kontour uruguayat José Pedro Damiani, bet prezidant Peñarol.

Digoret e oa bet d'an 19 a viz Ebrel 1916 da-geñver ur c'hrogad a vignoniezh etre Peñarol ha Nacional Montevideo.

Hiziv an deiz ez eo deuet da vezañ re zirapar ha ne zegemer nemet krogadoù skipailhoù re yaouank Peñarol. Daoust d'ar sportva bezañ gouest da zegemer betek daouzek mil arvester, n'haller ket c'hoari krogadoù Primera División ennañ ken ; se zo kaoz e ra Peñarol gant an Estadio Centenario bremañ.
Propustularia

**Propustularia** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine species WORMS**.

## Taksonomiezh
Ar genad *Propustularia* a zo bet diskrivet gant Schilder e 1927. 

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad bev a zo bet renket er genad-mañ :
 
* Spesad *[[Propustularia surinamensis]]* (G. Perry, 1811)

## Skeudennoù


Restr:|*[[]]*



## Notennoù ha daveennoù
Juvigné

**Juvigné** a zo ur gumun eus departamant ar Mayenne, e Bro-C'hall.
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk
* Mammenn ar Gwilen

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2007 text:2007
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 1868
  bar:1968 from:0 till: 1792
  bar:1975 from:0 till: 1620
  bar:1982 from:0 till: 1584
  bar:1990 from:0 till: 1495
  bar:1999 from:0 till: 1340
  bar:2007 from:0 till: 1394
  bar:2012 from:0 till: 1468

PlotData=

  bar:1962 at: 1868 fontsize:S text: 1868 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 1792 fontsize:S text: 1792 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 1620 fontsize:S text: 1620 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 1584 fontsize:S text: 1584 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 1495 fontsize:S text: 1495 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 1340 fontsize:S text: 1340 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 1394 fontsize:S text: 1394 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 1468 fontsize:S text: 1468 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:



## Melestradurezh

## Gevelliñ

## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Saint-Pierre-des-Landes

**Saint-Pierre-des-Landes** a zo ur gumun eus departamant ar Mayenne, e Bro-C'hall.
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Douaroniezh
* Mammenn Kouenon ha Kalañch.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 1318
  bar:1968 from:0 till: 1232
  bar:1975 from:0 till: 1099
  bar:1982 from:0 till: 1011
  bar:1990 from:0 till: 979
  bar:1999 from:0 till: 946
  bar:2006 from:0 till: 964
  bar:2012 from:0 till: 953

PlotData=

  bar:1962 at: 1318 fontsize:S text: 1318 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 1232 fontsize:S text: 1232 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 1099 fontsize:S text: 1099 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 1011 fontsize:S text: 1011 shift:(-10,5)
  bar:1990 at:  979 fontsize:S text:  979 shift:(-10,5)
  bar:1999 at:  946 fontsize:S text:  946 shift:(-10,5)
  bar:2006 at:  964 fontsize:S text:  964 shift:(-10,5)
  bar:2012 at:  953 fontsize:S text:  953 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:



## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Umbilia

***Umbilia*** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all. Bevañ a ra an holl en Aostralia.

## Taksonomiezh
Ar genad *Umbilia* a zo bet deskrivet gant Jousseaume e 1884

## Spesadoù
Pemp spesad bev a zo bet renket er genad-mañ.
* Spesad *[[Umbilia armeniaca]]* Verco, 1912
* Spesad *[[Umbilia capricornica]]* Lorenz, 1989
* Spesad *[[Umbilia hesitata]]* (Iredale, 1916)
* Spesad *[[Umbilia oriettae]]* Lorenz & Massiglia, 2005
* Spesad *[[Umbilia petilirostris]]* Darragh, 2002
Spesadoù fosil a zo ivez.
* Spesad † *[[Umbilia angustior]]* (Pritchard, 1896)
* Spesad † *[[Umbilia eximia]]* (G. B. Sowerby I, 1845) 
* Spesad † *[[Umbilia fodinata]]* (Darragh, 2011)
* Spesad † *[[Umbilia gastroplax]]* (McCoy, 1867)
* Spesad † *[[Umbilia hallani]]* Hawke, 2020
* Spesad † *[[Umbilia leptorhyncha]]* (McCoy, 1877)
* Spesad † *[[Umbilia platyrhynchax]]* (McCoy, 1876)
* Spesad † *[[Umbilia prosila]]* Darragh, 2002
* Spesad † *[[Umbilia siphonata]]* (Chapman, 1922) 
* Spesad † *[[Umbilia tomdarraghi]]* Southgate & Militz, 2023


Cypraeidae_-_Umbilia_hesitata_-_Australia-1.JPG|*Umbilia hesitata*
WLA hmns Cypraea armeniaca.jpg|*Umbilia armeniaca*


## Notennoù ha daveennoù
Estadio de los Pocitos

**Estadio de los Pocitos** zo ur sportva bet savet e Pocitos, unan eus karterioù Montevideo, en Uruguay.

Digoret e voe ez-ofisiel gant ar c'hrogad a vignoniezh Peñarol Montevideo-River Plate Buenos Aires (1-1), bet dalc'het d'ar 6 a viz Du 1921. Kendelc'her a reas Peñarol d'ober gantañ betek 1933 a-raok mont da c'hoari en Estadio Centenario da vat. 

Lec'hiet e oa e korn ar straedoù Charrúa ha Coronel Alegre met n'eus ket mui anezhañ abaoe 1940.

## [[Kib vell-droad ar bed 1930]]
Bez' e voe e-touez an tri sportva — Estadio Centenario hag Estadio Gran Parque Central an daou all — ma oa bet dalc'het krogadoù ar genstrivadeg enne.

Daou grogad a voe c'hoariet en **Estadio de los Pocitos** :

Er sportva-mañ an hini eo e voe merket kentañ pal kentañ Kib vell-droad ar bed gant ar melldroader gall Lucien Laurent.
Asociación Amateurs de Football

**Asociación Amateurs de Football** (AAmF) a voe ur c'hevre mell-droad arc'hantinat hag a oa bet krouet d'an 22 a viz Gwengolo 1919 en ur zispartiañ diouzh Asociación del Fútbol Argentino (AFA) war un dro. Juan Mignaburu a voe e gentañ prezidant betek 1920, bet erlec'hiet gant Adrián Beccar Varela.

Er-maez eus Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA) n'en devoa ket anavezet anezhañ, aozañ a reas kampionadoù mell-droad en Uruguay betek an 28 a viz Du 1926.

## An eil disrann : red an darvoudoù
Campeonato de Primera División 1919 AFA, kroget d'ar 16 a viz Meurzh, n'eas ket pelloc'h eget an 31 a viz Eost gant an disemglevioù a savas buan diwar-benn statud damamatour melldroaderien 'zo. Kaset e voe kuit ar c'hleuboù :
* Atlanta Buenos Aires,
* Defensores de Belgrano,
* Estudiantes de Buenos Aires,
* Estudiantil Porteño,
* Gimnasia y Esgrima La Plata,
* Independiente Buenos Aires,
* Platense,
* Racing Club de Avallenada,
* River Plate Buenos Aires,
* San Lorenzo,
* San Isidro Buenos Aires,
* Sportivo Barracas ha Tigre Buenos Airesna savent ket a-du gant doareoù AFA. Ouzhpennet e voe Vélez Sarsfield da sevel Campeonato de Primera División 1919 de la AAmF a grogas d'an 28 a viz Gwengolo evit echuiñ d'ar 6 a viz Genver 1920, aet ar maout gant Racing Club de Avellaneda er genstrivadeg kentañ-mañ.

Chom a reas
* Boca Juniors Buenos Aires,
* Estudiantes de La Plata,
* Eureka Buenos Aires,
* Huracán Buenos Aires,
* Porteño Buenos Aires,
* Sportivo Almagrofeal ouzh AFA avat hag evite e voe aozet un eil kenstrivadeg a adkrogas d'an 28 a viz Gwengolo oc'h echuiñ d'ar 16 a viz Genver 1920. Berraet e voe ar gevezadeg-mañ a voe Boca Juniors he c'hentañ loread.

Betek 1926 e voe aozet gant AAmF ur c'hampionad Primera División ha Segunda División (*División Intermedia* an anv anezhañ) ivez.

A-barzh fin ar gont e kendeuzas Asociación Amateurs de Football (AAmF) hag Asociación del Fútbol Argentino (AFA) da reiñ Asociación Amateurs Argentina de Football (AAAF) d'an 28 a viz Du 1926. Adrián Beccar Varela a voe anvet da gentañ prezidant ar gevredigezh nevez-flamm a voe aozet ar c'henstrivadegoù ganti etre 1927 ha 1930.

## An daou rummad bet krouet
### Primera División

### Segunda División

## Liammoù diavaez
* Ar vell-droad arc'hantinat e 1919 war lec'hienn ar Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
Trivia arctica

An **hoc'higed-mor Europa hep pikoù** a zo blotviled bihan eus Eurazia a ya d'ober ar spesad *Trivia arctica*. Renket int bet e-pad pell en hevelep spesad hag ar spesad all Trivia monacha hag a vev e hevelep lec'hioù. An diforc'h gwelabl etrezo o vezañ kein ar grogenn a zo hep pikoù gell teñval evel hini *Trivia monacha*.

Graet e vez eus outo e yezhoù tro war-dro "unspotted european cowrie" pe "false cowrie", "British trivia" (saozneg), "Europäische Kauri" pe "gerippte Kaurischnecke" (alamaneg), "gevlekt koffieboontje" (nederlandeg), "grain de café rose", "cochon", "pucelage", porcelaine puce" (galleg).

## Bevoniezh
Oranjez-gell eo liv mantel, proboscis, brec'helloù ha troad al loen bev.
Gell-roz eo ar grogenn.

Kavet e vint etre 0 ha 100 m donder er morioù Europa. Dindan reier el lanv izel eo posupl kavout lod kuzhet. Kregin al loened marv a vez kavet a-wechoù war an draezhenn. War aodoù Breizh int dastumet ingal ha dibaoe pell.

Kigdebrerien int hag an Ascidiacea a seblant bezañ o fredoù pennañ a tebront o peuriñ anezho.

## Taksonomiezh
Anv ar genad Trivia a dalv "boutin" hag hini ar spesad "arctica" a dalv Arktika.

## [[Heñvelster]]ioù

Diskrivet eo bet a spesad dindan meur a anv a zo aet da get :

*Bulla diaphana* Montagu, 1803

*Cypraea arctica* Pulteney, 1799

*Cypraea bullata* Montagu, 1803

*Cypraea europaea* var. minor Marshall, 1893

*Cypraea norvegica* Sars M., 1835

*Cypraea umbilicalis* O. G. Costa, 1830

*Marginella anglica* Leach, 1852

*Trivia dorsolevigata* Schilder, 1932

*Trivia globulosa* Locard & Caziot, 1900

*Trivia hispania* Cate, 1979

*Trivia mollerati* Locard, 1894

## Implij
N'int ket boued evit Mab-den, met dibaoe pell int dastumet evel objedoù brav da vezañ implijet evit kinkladurioù.
Kavet eo bet troioù-gouzoug graet ganto e bez Tevieg (korfoù div vaouez bet douaret gant objedoù etre 5000 ha 7000 bloaz a-raok Jesus-Krist e Krennoadvezh ar maen) e enezenn Tevieg war gumun Sant-Pêr-Kiberen.


File:Sépulture de Teviec Global.jpg|Bez Tevieg e Sant-Pêr-Kiberen gant an div skeledenn hag ar c'hinkladurioù en o zouez un hoc'hig-mor *[[Monetaria annulus]]* 
File:Sépulture de Teviec (5).jpg|Skeledennoù gant bravigoù graet gant *[[Trivia]]*
File:Sépulture de Teviec (2).jpg|Skeledennoù gant bravigoù graet gant *Trivia*


## Notennoù ha daveennoù
Campus Municipal Profesor Alberto Suppici

Ar **c'hCampus Municipal Profesor Alberto Suppici** zo ur sportva bet savet e Colonia del Sacramento (Departamento de Colonia), en Uruguay.

Dougen a ra anv Alberto Suppici, *El Profesor* e lesanv, bet dibaber skipailh broadel Uruguay a yeas ar maout gantañ da-geñver Kib vell-droad ar bed 1930.

Perc'henn eo Intendencia Departamental de Colonia war ar sportva a vez implijet gant ar c'hleub mell-droad lec'hel, Club Plaza Colonia de Deportes.

Gouest eo da zegemer betek pemzek mil arvester.
Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek

**Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek** (KEBK) a zo ur labourva liesdiskiblezh hag a voe krouet e 1969 e Kevre al Lizhiri ha Skiantoù ar Gevredigezh eus Skol-veur Breizh-Izel (Brest, Penn-ar-Bed). Anavezet eo ar greizenn dreist holl dre hec'h anvadur gallek **Centre de Recherche Bretonne et Celtique**, CRBC an teskanv gallek anezhañ.

## Istor
Yves Le Gallo a voe he c'hentañ prezidant, ur garg hag a voe dalc'het gantañ betek 1986.
Roll ar brezidanted : Yves Le Gallo (1969-1985), Donasian Laurent, Jean Kerhervé, Daniel Giraudon

Abaoe 2008 eo aet ar gelennerien hag an enklaskerien a laboure war dachenn ar studioù keltiek e Skol-veur Roazhon 2 a-gevret gant re skol-veur Brest da sevel ur greizenn vrasoc'h hag enni daou skourr. 

## Levraoueg Yves Le Gallo
Kreizenn gelaouiñ ar c'hKEBK, anvet Levraoueg Yves Le Gallo, a endalc'h unan eus ar fonnusañ levraouegoù war dachenn Breizh hag ar broioù keltiek. Ouzhpennoù levrioù kozh ha nevez e tastum ke
laouennoù ha dielloù.
Fañch Broudig a voe kentañ implijer al levraoueg ha Marie-Rose Prigent da-heul.

## Kelaouenn
* La Bretagne linguistique

## Embannadennoù
 
## Liamm diavaez
*  Lec'hienn KEBK e Brest
* KEBK - Roazhon
Estadio Parque Luis Méndez Piana

An **Estadio Parque Luis Méndez Piana** (pell anavezetoc'h evel **El Méndez Piana**) zo ur sportva bet savet e Parque Batlle, e Montevideo (Uruguay).

Evit da Intendencia Departamental de Montevideo bezañ perc'henn war an dachenn hec'h-unan, piaouañ a ra Club Sportivo Miramar Misiones ar sportva.

Emañ lec'hiet stok ouzh an Estadio Parque Palermo ha nepell diouzh an Estadio Centenario.
Estadio Jardines del Hipódromo

An **Estadio Jardines del Hipódromo** zo ur sportva bet savet e Jardines del Hipódromo (unan eus karterioù Montevideo en Uruguay).

Bet digoret d'ar 15 a viz Eost 1957 ez eo sañset bezañ gouest da zegemer betek triwec'h mil avester. C'hoari a ra Danubio Fútbol Club e grogadoù ennañ ha n'eo ket aotreet ar c'hleub da lezel ouzhpenn nav mil c'hwec'h kant den da vont tre er sportva evit ma vefont e surentez. Labourioù bras a oa bet kroget e 1997 a-benn lakaat **Jardines del Hipódromo** e ratre vat.
Juno

**Iuno** (e latin), pe **Juno**, pe **Junon**, a oa un doueez, rouanez an doueed, war un dro c'hoar ha pried Yaou, e relijion Roma gozh. Hera eo hec'h anv e relijion Hellaz kozh.
  Doueez ar briedelezh e oa (*Iuno Pronuba*), diwallerez ar maouezed.

Diwar hec'h anv e teufe anv ar miz anvet *junius* e latin, hervez Ovidius, a oa pevarvet miz ar Romaned, hag a glot gant *[[Mezheven]]* e brezhoneg hiziv. 

## Lennegezh
Ur pennad diwar he fenn zo el levr ''De mulieribus claris'' gant Boccaccio.
Juno (disheñvelout)

__NOTOC__

**Juno** zo
*Juno (pe "Junon") anv an doueez roman

A-hend-all:

## Oberennoù
*Juno and the Paycock, pezh-c'hoari saoznek gant Sean O'Casey 
***Juno Boyle*, penndudenn er pezh

## Lec'hanvioù
###### 
*Juno Beach, e Normandi, unan eus an aodoù ma tilestras armeoù ar Re Gevredet e 1944.

###### 
*Juno (Georgia) 
*Juno (Texas)

## Steredoniezh
*(3) Juno, un asteroidenn
Cienfuegos

Kêr **Cienfuegos** zo ur porzh eus Kuba, war lez ar Mor Karib, e kreisteiz ar rannvro kreiz. Kêr-benn Proviñs Cienfuegos eo ivez. 170 000 a dud a oa eno o chom e 2009.

## Istor
Diazezet e voe kêr Cienfuegos d'an 22 a viz Ebrel 1819 gant trevadennerien c'hall a orin eus Bourdel ha Louiziana, renet gant Don Luis De Clouet, e ledenez Majagua. Anvet e voe * Villa Fernandina de Jagua* en enor d'ar roue Fernando VII. E 1829 e voe aotreet gant ar roue kemmañ an anv e Cienfuegos, en enor da Gabiten meur (*Capitán General de la Isla de Cuba*).

## Tud
*Orquesta Aragon

## Kanaouennoù

Div ganaouenn zo brudet dreist ar re all :
**Cienfuegos*, gant Benny Moré ;
**[[Cienfuegos Tiene Ya Su Guagancó‎]]*, gant Víctor Lay Zerquera.

## Liammoù diavaez
*Diwar-benn sonerien brudet eus Cienfuegos : https://web.archive.org/web/20160306074045/http://cienfuegoscuba.galeon.com/Cienfuegosmusica.htm
*Diwar-benn Victor Lay, ar sonaozour : http://www.jornada.unam.mx/2001/08/01/21an1esp.html

## Notennoù
Cienfuegos (disheñvelout)

**[[Cienfuegos]]** zo ur porzh e kreisteiz enez Kuba. Un anv-tud eo ivez.

## Douaroniezh
*Proviñs Cienfuegos, proviñs eus Kuba, ha kêr Cienfuegos eo ar gêr-benn anezhi;
*Bae Cienfuegos, e-lec'h m'emañ ar porzh
*Cienfuegos, Villa Clara, kêr vihan e Kuba 

## Istor
*Emgann Cienfuegos, e-pad Brezel 1898, etre SUA ha Spagn.

## Tud
*Camilo Cienfuegos (1932-1959), unan eus pevar den Trinded Dispac'h Kuba. 
*Nicasio Álvarez de Cienfuegos, barzh spagnol

## Lennegezh
**Cienfuegos*, romant istorel spagnolek gant Alberto Vázquez-Figueroa.
Estadio Belvedere

An **Estadio Belvedere** zo ur sportva bet savet e Belvedere, unan eus karterioù Montevideo, en Uruguay.

Bet digoret d'ar 4 a viz Gouere 1909, piaouet e voe ar sportva gant Montevideo Wanderers da gentañ-penn. Da c'houde e voe Ministrerezh ar Yec'hed Foran perc'henn warnañ kent bezañ piaouet da vat gant Liverpool Fútbol Club adalek 1938. Degemer a c'hell betek eizh mil pemp kant arvester.

Liammet eo istor an **Estadio Belvedere** ouzh hini skipailh broadel Uruguay. D'ar 15 a viz Eost 1910 e voe dalc'het ennañ ur c'hrogad Copa Lipton ouzh skipailh broadel Arc'hantina. Ar wech kentañ e voe d'ar velldroaderien uruguayat dougen ar c'hrez glas-oabl al liv anezhañ a zo deuet da vezañ ken brudet e metoù ar vell-droad etrebroadel. A-hervez e teuje al lesanv *La Celeste*, bet tapet gant skipailh Uruguay, eus an darvoud-se (ur blakenn-goun a zo bet peget er sportva d'e lidañ).
Paul L. Smith

**Paul Lawrence Smith**, bet ganet en Everett (Massachusetts, Stadoù-Unanet Amerika) d'ar 24 a viz Mezheven 1936 hag aet da Anaon e Ra'anana (Israel) d'ar 25 a viz Ebrel 2012, a oa un aktour hag ur fentigellour stadunanat.
Austrasiatica alexhuberti

***Austrasiatica alexhuberti*** a zo unan eus ar pemp spesad a vez renket er genad *[[Austrasiatica]]* e kerentiad an hoc'higed-mor hervez *Word Register of Marine species WoRMS*. Ur spesad kregin dizoloet diwezhat ha ral-spontus a vev e mor Andaman ar Su en dour don an hini eo. E 2000 ne oa ket bet kavet muioc'h eget un dek bennak a gregin.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Lorenz & Huber e 2000 dindan an anv genad *[[Nesiocypraea]]*.
An anv **alexhuberti** a zo bet roet en enor da Alex Hubert kenskrivanier al levr aet d'an anaon a-raok an eil embann (1938-1999).

Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Austrasiatica alexhuberti* o vezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:

* *Cypraea alexhuberti* (Lorenz & Huber, 2000) hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ Cypraea.
* *Nesiocypraea alexhuberti* Lorenz & Huber, 2000 anv an diskrivadenn hag anv aet da get.

## Bevoniezh
Kregin brav ha ral spontus eo an *Austrasiatica alexhuberti*. Kavet e vezont er mor don etre 80 m ha 200 m donder draget gant bagoù.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin bras-se a zo etre 58&nbsp;mm ha 61&nbsp;mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig pe ramz, betek 63&nbsp;mm.

## Gwelout ivez
*[[Austrasiatica deforgesi]]*, *[[Austrasiatica hirasei]]*, *[[Austrasiatica langfordi]]*, *[[Austrasiatica sakuraii]]* spesadoù all ar genad.

## Kartenn al lec'hioù bevañ
Lec'h bevañ ar spesad a zo e mor Andaman etre Thailand ha Sumatra.

## Notennoù ha daveennoù
Guido Reni

**Guido Reni** (1675-1742) a oa ul livour italian.

## Livadurioù

Image:Sebastian Reni Musei Capitolini PC145.jpg|*Sant Sebastian*.
Image:Guido Reni Neapolitan Baroque painting (1630–1642).jpg|*Ginivelezh*.
Image:Guido Reni - Atalanta and Hippomenes - Google Art Project.jpg|*Atalante ha Hippomène*.
Image:Guido Reni 008.jpg|*Aurore hag Apollon*.
Image:Drinking Bacchus WGAREG001.jpg|*Bacchus oc'h evañ*.
Joseph and Potiphar's Wife.jpg| *Jozeb ha gwreg [[Potifar]]* 1631
Image:The Immaculate Conception, 1627, Metropolitan Museum of Art. Guido Reni.JPG|* The Immaculate Conception*, 1627, Metropolitan Museum of Art.
Naer-zour Lerna

**Naer-zour Lerna** (henc'hresianeg : Λερναία Ὕδρα / *Lernaía Húdra*) a oa un euzhvil hag a rae freuz ha reuz e Lerna, ur c'heun er su da gêr Argos e Peloponnesos, hervez mojennoù Henc'hres.
Meur a benn he devoa, hag unan anezho a oa divarvel, hag adkreskiñ a rae daou all outi kerkent ha ma vezent troc'het unan. Ken flaerius e oa hec'h alan, a deue eus he lies genaouioù eta, ma veze kontammet an dud ha pa veze kousket al loen. Den ne zeue a-benn anezhi, ha lazhañ anezhi a voe an eil eus Daouzek trevell Herakles.

Merc'h e oa an naer da Difon hag Ec'hidna, ha savet e voe gant an doueez Hera dindan ur wezenn e-tal feunteun Aminone ha lenn Lerna, en Argolis. Ur penn hepken he devoa pa oa bet ganet, met re all a greskas outi, betek meur a gantad hervez lod skrivagnerien.


Antonio_del_Pollaiolo_-_Ercole_e_l'Idra_e_Ercole_e_Anteo_-_Google_Art_Project.jpg|*Herakles o lazhañ [[naer-zour Lerna]]*Antonio del Pollaiolo (*c*. 1460).Gwisket eo Heraklez gant kroc'hen leon Nemea
Gustave Moreau 003.jpg|*Herakles ha naer-zour Lerna*Gustave Moreau, 1876
La Bayamesa

***La Bayamesa***, pe ***Himno de Bayamo***, zo ur ganaouenn spagnolek bet savet an ton (e miz Eost 1867) hag ar gerioù (e 1868) anezhi gant an emsaver kuban Pedro Figueredo. Kempennet e voe gant ar sonaozer Manuel Muñoz Cedeño evit ma vije sonet gant ul laz-seniñ.

Klevet e voe an ton anezhi d'an 11 a viz Mezheven 1868 evit ar wech kentañ en iliz-veur Bayamo, c'hoariet dirak pennoù bras ar gouarnamant trevadennel spagnol a oa deuet da lidañ Gouel ar Sakramant. Un nebeud mizvezhioù diwezhatoc'h e tarzhas ar Brezel Dek Vloaz ouzh Spagn d'an 10 a viz Here. D'an 18 e krogas Emgann Bayamo ha ne zaleas ket kêr da gouezhañ etre daouarn an emsavidi guban : rediet e voe al lu spagnol da godianañ d'an 20 da noz. Hervez kont en dije Figueredo skrivet ar gerioù, hag eñ chomet a-c'haoliad war e varc'h. Lakaet e voe harz warnañ gant ar soudarded spagnol ha kaset d'ar marv d'ar 17 a viz Eost 1870 e Santiago de Cuba : kent mervel en devoe amzer da rannañ un nebeud gerioù eus e ganaouenn : ¡Morir por la Patria es vivir!

Degemeret e voe da himn Kuba ent-ofisiel e 1902, o virout an daou boz kentañ hepken dre ma voe kavet ar re da-heul re dagus ouzh emlorc'h ar Spagnoled...

## Ar gerioù orin
:Al combate corred bayameses,/D'an emgann deredit tud eus Bayamo
:que la Patria os contempla orgullosa./dre m'emañ ar Vammvro o sellet ouzhoc'h, lorc'h enni.
:No temáis una muerte gloriosa/Na zoujit ket rak ur marv glorius,
:que morir por la Patria es vivir!/rak mervel evit ar vammvro a zo kement ha bevañ !

:En cadenas vivir, es vivir
:en afrenta y oprobio sumido.
:Del clarín escuchad el sonido.
:¡A las armas!! valientes, corred

:No temáis los feroces iberos,
:son cobardes cual todo tirano,
:no resisten al bravo cubano
:para siempre su imperio cayó.

:¡Cuba libre! ya España murió,
:su poder y orgullo ¿do es ido?
:¡Del clarín escuchad el sonido,
:¡¡a las armas!! valientes, corred!

:Contemplad nuestras huestes triunfantes,
:contempladlos a ellos caídos,
:por cobardes huyeron vencidos :
:¡ por valientes sabemos triunfar !

:¡ Cuba libre ! podemos gritar
:del cañón al terrible estampido,
:¡ del clarín escuchad el sonido
:¡¡a las armas!! valientes, corred !

## Brezhoneg

## Doareoù all
Savet e voe un doare all eus ar ganaouenn, e 1908, gant ar sonaozer Sindo Garay, *[[Mujer bayamesa]]* an titl anezhi. Dindan an titl ***La Bayamesa*** e voe enrollet gant an daouad a yae d'ober Jesús Cabrisas hag Irene Farach ha chomet e oa anavezet evel-se. He c'hlevet a c'heller en albom *[[Buena Vista Social Club (albom)|Buena Vista Social Club]]* deuet er-maez d'ar 16 a viz Gwengolo 1997.

## Gwelet ivez

* Roll ar c'hanoù broadel

## Liammoù diavaez
*Manolo Álvarez Mera o kanañ doare Sindo Garay
* Manuel Licea ha Compay Segundo o kanañ doare Sindo Garay