Ambrose Bierce

**Ambrose Gwinnett Bierce** (24 a viz Mezheven 1842 – e-tro 1914) a oa ur skrivagner stadunanat, unan eus kazetennerren bennañ Stadoù-Unanet Amerika hag unan eus prienterien gentañ ar skrivañ istorioù faltazi realour. A-fet istorioù skrijus ez eo bet lakaet e-par da Edgar Allan Poe hag Howard Phillips Lovecraft. Evit a sell ouzh e flemmskridoù ez eo bet lakaet a-live gant Juvenal, Voltaire ha Swift. Ur barzh hag ur fablennour eo bet A. Bierce ivez.

E 1980, e oberenn *The Devil's Dictionary* ("Geriadur an diaoul", 1881-1906) zo bet lakaet e-touez ar 100 pennoberenn e lennegezh SUA.
An istor berr *An Occurrence at Owl Creek Bridge* ("Un darvoudenn en Owl Creek Bridge", 1890) a voe lakaet da "unan eus an istorioù brudetañ hag embannet an aliesañ e dastumadoù" hag an danevell *Tales of Soldiers and Civilians* ("Istorioù soudarded ha nann-soudarded", 1891) a voe listennet er 100 levr stadunanat levezonus bet moullet a-raok 1900.

E 1913 e skrivas Ambrose Bierce en ul lizher e oa o vont da Vec'hiko evit dastum war-eeun ditouroù diwar-benn ar ''Revolución mexicana'' (1910-1917). Mont a reas, ha biken n'eus bet klevet nevez dioutañ.

## Buhez
D'ar 24 a viz Mezheven 1842 e voe ganet Ambrose Bierce e Meighs County (Ohio), dekvet bugel diwar trizek ha pempvet mab da Varcus Aurelius Bierce (1799-1876) hag e bried Laura Sherwood. Saozon e oa e hendadoù, a erruas en Amerika dre zivroadeg ar Buritaned etre 1620 ha 1640. Un diskennadez eus William Bradford, gouarnour Plymouth e oa ar vamm. Unan eus e eontred e oa ar jeneral Lucius Verus Bierce (1801-1876), a stourmas war harzoù Kanada er *Patriot War* (1838) ha diwezhatoc'h e Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.

Paour met lennek e oa an tiegezh, tud Ambrose a lakaas ennañ an itik d'al levrioù ha d'ar skrivañ. Goude Meighs County e voe desavet e Kosciusko County (Indiana), ma'z eas er skol eil-derez. D'e 15 vloz e kuitaas e dud da vont da zeskard en un ti-moullañ a embanne ur gazetenn enepsklavour, an *Northern Indianan*.

### Soudard
E-pad ur prantad berr e voe Ambrose Bierce  gant e studi en Ensavadur Milourel Kentucky (*Kentucky Military Institute*) e Lyndon ; 19 vloaz e oa pa voe distrujet an Ensavadur gant un tan-gwall e 1860 Pa darzhas ar Brezel diabarzh e miz Ebrel 1861 e lakaas e anv en *9<sup>th</sup> Indiana Infantry Regiment* ; kaset e voe da Virginia da stourm, ma voe meneget er c'hazetennoù peogwir en doa saveteet e-kerzh un tan-gwall ur c'hamalad gloazet, kement-se en Emgann Rich Mountain (11/07/1861). E miz Ebrel 1862, oadet a 20 vloaz, e stourmas en Emgann Shiloh (Tennessee) ; ken euzhus e kavas ma skrivas meur a wech diwar-benn an darvoud.

E miz Ebrel 1863 e voe anvet da *First lieutenant*, ar renk a-raok *Captain* ; ur garg a venteour en doe dindan urzhioù ar c'horonal William B. Hazen : sevel kartennoù danvezioù tachennoù-emgann. A-drugarez d'e ampartiz e kavas skor jeneraled brudet, Sherman en o zouez, evit klask mont da studiañ en *[[West point|United States Military Academy]]* e West Point (New York), met d'ar 27 a viz Mezheven 1864 e tapas ur boled en e benn en Emgann Kennesaw Mountain (Georgia) ; an nemorant eus an hañvezh a dremenas en aotread betek distreiñ d'an emgann e miz Gwengolo.
E miz Genver 1865 e tilezas e garg hag an arme en abeg ma kendalc'he da vezevenniñ ha da semplañ abalamour d'e benn gloazet, ar pezh a zeuas ouzhpenn d'ar berranal a c'houzañve abaoe e vugaleaj

Goude kuitaet an arme ec'h eas Ambrose Bierce da wazer an Teñzor Stad en Alabama, hogen distreiñ a reas davet William B. Hazen, aet da jeneral da neuze, evit ensellout postoù an arme e tiriadoù amerindian ar Plaenennoù Bras, ha sevel kartennoù anezho en ur veajiñ a Reter da Gornaoueg eus Omaha (Nebraska) da San Francisco (Kalifornia). Pa voent erru e penn ar veaj e 1867 e voe deroet da A. Bierce ar breved *Major* (a-us da *Gaptain*, dindan *Lieutenant colonel*). Kuitaat da vat an arme a reas goude-se.

### Kazetenner
E-pad pemp bloaz e chomas Ambrose Bierce e San Francisco, ma labouras en *U. S. Mint*, ar servij stadel a fard ar pezhioù-moneiz.

Brud a c'hounezas eno dre ar pennadoù a skrivas evit meur a gazetenn : *Overland Monthly*, *The Argonaut*, *The Californian*, *The San Francisco Examiner*, *The San Francisco News Letter* ha *The Wasp*. Un dibab pennadoù diwar e zorn e *The San Francisco News Letter* war dachenn an torfedoù a voe entoueziet en teskad *True Crime* embannet gant al *Library of America* ("Levraoueg Amerika").

E miz Kerzu 1871 e timezas Ambrose Bierce da Vary Ellen Day ; tri bugel o doe.

Bloaz goude, oadet a 30 vloaz, ec'h eas da Vro-Saoz, ma vevas e-pad tri bloaz. Eno e savas pennadoù evit ar gelaouenn flemmus *Fun* hag e Londrez e 1873 e teuas e levr kentañ a-zindan ar wask, *The Fiend's Delight* ("Plijadur an droukspered") ; dindan an anv-pluenn «&nbsp;Dod Grile&nbsp;» e voe embannet ar c'hendastumad-se eus e bennadoù evit *Fun*.

E 1875 e tistroas ar c'hazetenner da San Francisco. Pevar bloaz goude, e 1879, ec'h eas da Rockerville ha Deadwood, e Tiriad an Dakota, ma voe merour evit un embregerezh mengleuziañ staliet e New York ; freuz-stal a reas an embregerezh-se, hag Ambrose Bierce a zistroas da Galifornia da genderc'hel gant e vicher kazetenner e San Francisco.

Adalek ar 1 a viz Genver 1881 betek an 11 a viz Gwengolo 1885 e voe Ambrose Bierce rener an embann e *The Wasp*, ma voulc'has ur stirad bilhedoù anvet *Prattle* ("Fistilherezh"). D'ar mare-se ivez e troas da unan eus skriverien ha bleinskridourien reoliek kentañ *The San Francisco Examiner* perc'hennet gant ar 
chevañsour William Randolph Hearst (1863-1951), ar pezh a lakaas anezhañ da unan eus kazetennerien bennañ aod kornôgel SUA. Betek 1909 e skrivas evit kazetennoù perc'hennet gant W. R. Hearst.

E 1888 e tispartias diouzh Mary E. Day, a oa o sellet ur gwaz all, hervez ar c'hazetenner.

E 1896 e tiskouezas A. Bierce pegen divreinus e oa. An embregerezhioù *Union Pacific Railroad* ha *Central Pacific Railroad* o doa bet digant gouarnamant SUA ur mell amprest (130 milion a zollaroù, da lavarout eo tremen 5 milmilion a zollaroù hiziv) war gampi izel evit sevel al linenn-houarn gentañ a-hed  km etre Council Bluff (Iowa) hag Oakland Long Wharf (Kalifornia). Unan eus pennoù *Central Pacific*, Collis P. Huntington, a gendrec'has un ezel eus Kendalc'h ar Stadoù-Unanet da sevel ul lezenn hag a ezdalc'hfe an daou embregerezh da resteurel an amprest, a vefe lakaet e pleustr dre guzh hag hep na vefe embannet en un doare foran.
E miz Genver 1896, W. R. Hearst a gasas Ambrose Bierce da Washington, D.C. evit skoilhañ an trucherezh-se. Pan erruas ar c'hazetenner en em gavas dirak Huntington, a oa kounnaret hag a c'houlennas outañ petra e oa e briz evit tevel ; er c'hazetennoù e voe embannet respont Bierce : «&nbsp;*My price is one hundred thirty million dollars. If, when you are ready to pay, I happen to be out of town, you may hand it over to my friend, the Treasurer of the United States.* ("$130 milion eo ma friz. Mard on e-maez kêr pa viot prest da baeañ, gallout a rit o reiñ da'm mignon, teñzorer ar Stadoù-Unanet.").
Ken fuloret e voe lennerien pennadoù Ambrose Bierce ma voe nac'het an danvez lezenn.
E miz Du e tistroas ar c'hazetenner da Galifornia.
Tri bloaz goude, e 1899, e tistroas da Washington, D.C., hag eno e chomas betek e steuzidigezh.

Alies e savas reuz abalamour da bennadoù Ambrose Bierce, pa blije dezhañ bezañ flemmus e-keñver kevredigezh e amzer ; meur a wech e savas trouz en abeg d'e skridoù, ar pezh a nec'he W. R. Hearst. Unan eus an degouezhioù-se a c'hoarvezas war-lerc'h drouklazh ar prezidant William McKinley d'ar 14 a viz Gengolo 1901 : A. Bierce en doa skrivet e 1900 ur varzhoneg diwar-benn drouklazh William Goebel, gouarnour Kentucky, a voe troet gant enebourien Hearst en un tabut bras. P'en doa skrivet ar varzhoneg-se e felle d'ar barzh esteurel mantr hag aon an holl dud en Amerika, hogen par d'un diougan e voe lakaet gant an dud :

Tamallet e voe da W. R. Hearst bezañ galvet da zrouklazh ar prezidant. Kement a reuz a savas ma tilezas klask bezañ prezidant d'e dro, met mirout Ambrose Bierce en e gazetennoù a reas.

E 1904 e torras A. Bierce e zimez, bloaz a-raok ma yafe Mary d'an Anaon.

### Skrivagner

A-hed e vuhez e voe brudetoc'h Ambrose Bierce evel kazetenner eget evel skrivagner. Etre 1888 ha 1891 e skivas an istorioù a blijas ar muiañ d'an dud. Meur a wech en e oberennoù lennegel e pouezas war ar fed ma ne c'heller ket anavezout ar pezh na c'heller ket arnodiñ ha muzuliañ, neuze ne c'heller ket sklêrijenniñ holl gevrinoù an hollved dre e furchal. Alies ivez e savas a-enep da zoueegezh Jezuz Nazaret hag e pledas gant diskianterezh ar marv. 

Ken don e oa sanket ennañ an traoù euzhus en devoa gwelet er Brezel diabarzh ma skivas diwar o fenn en istorioù evel *An Occurrence at Owl Creek Bridge*, *A Horseman in the Sky*, *One of the Missing* ha *Chickamauga*. En un doare gwirheñvel-kenañ e skrivas 25 istor diwar-benn ar brezel, a zo bet lakaet da vrasañ teul a-enep ar brezel el lennegezh amerikan.
Betek diwezh e vuhez e savaas kounnar ennañ bewech ma kleve kanañ enor ha klod ar brezel gant tud na oant biskoazh bet war un dachenn-emgann.

Istorioù euzh ha spont a zeuas ivez a-zindan pluenn Ambrose Bierce, a zo bet lakaet da unan eus difraosterien al luskad a anver "euzh bredoniel" (*psychological horror*).

Ouzhpenn istorioù brezel ha spont e skrivas meur a levr barzhoniezh ha fablennoù (*Fantastic Fables*, 1899).

Unan eus oberennoù brudetañ Ambrose Bierce eo *The Devil's Dictionary*, a zo bet pennadoù kazetennoù a-raok bezañ embannet e stumm ul levr e 1906 dindan an titl *The Cynic's Word Book*. Fentus-meurbet eo ar geriadur-se, a zo penngerioù termenet en un doare flemmus, ha daousteriek alies. Setu amañ ur skouer :
*PALACE, n. A fine and costly residence, particularly that of a great official. The residence of a high dignitary of the Christian Church is called a palace; that of the Founder of his religion was known as a field, or wayside. There is progress.*PALEZ, a.-k. Un annez kaer ha ker, hini ur pennadurezh meur pergen. Ur palez a reer eus annez un uheliad en Iliz kristen ; ur park pe ribl un hent e oa hini Diazezer e relijion. Araokaat zo.

Ar romantour ha skridvarnour William Dean Howells (1837-1920) a zisklêrias e oa Ambrose Bierce unan eus tri skrivagner pennañ SUA. Pa glevas kement-se, A. Bierce a respontas, gant e dro-spered boas : «&nbsp;Sur on ez eo an ao. Howells an daou all.&nbsp;».

### Steuzidigezh
E miz Here 1913, hag eñ oadet a 71 vloaz, Ambrose Bierce a guitaas Washington, D.C., evit mont da adwelout an tachennoù-emgann ma oa bet er Brezel diabarzh. E miz Kerzu en doa treuzet Louiziana ha Texas, ma erruas en El Paso. Eno e treuzas an harzoù da vont da Vec'hiko, a oa e kreiz emsavadegoù an Dispac'h. E Ciudad Juárez ec'h eas da arvester en arme Pancho Villa, ha dre-se e voe test en Emgann Terra Blanca e miz Du 1913.
Betek Chihuahua gant arme Pancho Villa ec'h eas A. Bierce, a skrivas eno an testeni diwezhañ eus e vuhez : ul lizher d'ur vignonez dezhañ, ar gazetennerez Blanche Partington (1866-1951) e Kalifornia. «&nbsp;Evit va c'heloù, warc'hoazh ec'h in kuit ac'hann war-zu n'ouzon ket pelec'h.&nbsp;».

Den ne glevas anv anezhañ goude-se, ha den ne oar diwar-benn planedenn Ambrose Bierce e dibenn e vuhez.

Fetisoc'h eo ar c'hevrin pa ouzer e skrivas en unan eus e lizheroù diwezhañ, d'e nizez Lora :

An enklasker stadunanat Joe Nickell (1944-2025) avat a verkas n'eo bet kavet  biskoazh al lizher d'ar gazetennerez, ur c'harned d'he sekretour hepken zo bet. Hervez B. Partington, Ambrose Bierce en doa kuzhet a-ratozh al lec'h m'edo o vont, kostez Grand Canyon (Arizona) ma en em lazhas.

Un enklask a voe graet e Mec'hiko gant servijoù koñsuldi SUA eno. Un nebeud soudarded eus arme Pancho Villa a voe aterset, met dislavarus e voe o respontoù. Penn sturvod arme-zouar ar Stadoù-Unanet a yeas e darempred gant kannad P. Villa en SUA, a enklaskas ivez ; e miz Genver 1914 e vije bet gwelet Ambrose Bierce da ziwezhañ, e Chihuahua.

Hervez ar vrud hengounel e korn-bro Sierra Mojada (Coahuila), bet dastumet gant ar beleg James Lienert, e vije bet tamallet da Ambrose Bierce bezañ ur spier ha fuzuilhet e vije bet e bered kêr gant aduidi an diktatour Victoriano Huerta, a oa er galloud d'ar mare-se (18/02/1913 –15/07/1914). Ur bez e koun ar skrivagner a voe staliet gant J. Lienert er vered-se.

## Hêrezh

Un dudenn eo bet Ambrose Bierce e tremen 50 oberenn : istorioù berr, romantoù, bannoù-treset, pezhioù-c'hoari, abadennoù skinwel ha filmoù sinema, abalamour d'e liammoù gant pennoù brudet evel W. R. Hearst ha Jack London, hag ivez en abeg d'e steuzidigezh kevrinus.

;Sinema
Filmoù a voe graet diwar *An Occurrence at Owl Creek Bridge* : unan mut e 1929, *The Bridge*, sevenet gant Charles Vidor hag unan gwenn-ha-du e galleg anvet *La Rivière du Hibou* (Robert Enrico, 1961).
E 1999 e teuas er-maez ur film berr (45 munutenn), anvet *Ah! Silenciosa*, diwar-benn darvoudoù *An Occurrence at Owl Creek Bridge* ha steuzidigezh Ambrose Bierce.
Ur film euzh ha spont zoken a voe sevenet e 2000 diwar beaj A. Bierce da Vec'hiko hag e steuzidigezh eno, ur sunerez-gwad ar penndudenn anezhañ : *From Dusk Till Dawn 3: The Hangman's Daughter*.

;Lennegezh
En e romant *The Old Gringo* (1985), ar skrivagner mec'hikan Carlos Fuentes (1928-2012) a bledas gant steuzidigezh Ambrose Bierce ; ur film anvet *Old Gringo* a voe sevenet e 1989 gant Luis Puenzo.
Ambrose Bierce eo penntudenn ur stirad romantoù anvet *The Ambrose Bierce Series*, 5 levrenn ennañ, a voe skrivet gant an oberour stadunanat Oakley Maxwell Halls (1920-2008) hag embannet adalek 1998 betek 2005.
Diwar-benn ar steuzidigezh, an oberour saoz-ha-stadunanat Gerald Kersh (1912-1968) a embannas e miz Kerzu  1957 er gazetenn *The Saturday Evening Post* un istor berr anvet *The Oxoxoco Bottle*, a voe lakaet en e deskad *Men Without Bones and Other Haunting Inhabitants* hag adembannet meur a wech.
Ur romant istorel faltaziek, *The Assassination of Ambrose Bierce: A Love Story*, skrivet gant Don Swaim (diazezer al lec'hienn *The Ambrose Bierce Site*) a voe embannet e 2016.

;Skinwel
Div wech e voe azasaet an istor berr *Eyes of the Panther* (1897) ouzh ar skinwel, e 2007 hag e 2009.

;Sonerezh
Ar sonaozour stadunanat Rodney Waschka II (*1958) a aozas ur c'hoarigan anvet *Saint Ambrose* (1988-2000) a zo diazezet war buhez Ambrose Bierce.
Ur c'hoarigan all, bet aozet gant David Lang (*1957) hag anvet *The Difficulty of Crossing a Field* diwar un istor heñvelanvet skrivet gant A. Bierce, a voe c'hoariet e San Francisco e 2002.

## Oberennoù
### Levrioù, a-raok ar steuzidigezh
* *The Fiend's Delight* (sinet "Dod Grile"), 1873 ; istorioù, flemmskridoù, pennadoù kazetennerezh ha barzhonegoù.
* *Nuggets and Dust Panned Out in California* (sinet "Dod Grile" ivez), 1873 ; istorioù, flemmskridoù, pennadoù kazetennerezh ha flemmganigoù.
* *Cobwebs from an Empty Skull* (sinet "Dod Grile" c'hoazh), 1874 ; istorioù, fablennoù ha pennadoù kazetennerezh.
* *The Dance of Death* (sinet "William Herman" ha skrivet a-gevret gant Thomas A. Harcourt), 1877) ; flemmskridoù.
* *Map of the Black Hills Region, Showing the Gold Mining District and the Seat of the Indian War*, 1877 ; kartenn lec'hiadurezh.
* *Tales of Soldiers and Civilians*, 1891 ; istorioù.
* *The Monk and the Hangman's Daughter* (a-gevret gant Adolphe Danziger De Castro), 1892 ; romant troet diwar an alamaneg (*Der Mönch von Berchtesgaden* gant Richard Voss, 1891).
* *Black Beetles in Amber*, 1892) ; barzhonegoù.
* *Can Such Things Be?*, 1893 ; istorioù.
* *How Blind Is He*, e-tro 1896 ; barzhonegoù.
* *Fantastic Fables*, 1899 ; fablennoù.
* *Shapes of Clay*, 1903 ; barzhonegoù.
* *The Cynic's Word Book*, 1906 (kentañ stumm *The Devil's Dictionary*) ; flemmskridoù.
* *A Son of the Gods* hag *A Horseman in the Sky*, 1907 ; istorioù.
* *Write It Right: A Little Blacklist of Literary Faults*, 1909 ; evezhiadennoù diwar-benn an doare reizh da implijout gerioù e saozneg.
* *The Shadow on the Dial and Other Essays*, 1909 ; torkad pennadoù kazetennerezh.
* *The Collected Works of Ambrose Bierce*, 1909–1912 :
** I : *Ashes of the Beacon* ;
** II : *In the Midst of Life : Tales of Soldiers and Civilians* ;
** III : *Can Such Things Be?* ;
** IV : *Shapes of Clay* ;
** V : *Black Beetles in Amber* ;
** VI : *The Monk and the Hangman's Daughter – Fantastic Fables* ;
** VII : *The Devil's Dictionary* ;
** VIII : *Negligible Tales – On with the Dance – Epigrams* ;
** IX : *Tangential Views* ;
** X : *The Opinionator* ;
** XI : *Antepenultimata* ;
** XII : *In Motley*.

### Levrioù dalif
;Faltazi
* *My Favorite Murder*, 1916.
* *A Horseman in the Sky – A Watcher by the Dead – The Man and the Snake*, 1920.
* *Ten Tales*, 1925.
* *Fantastic Debunking Fables*, 1926.
* *An Occurrence at Owl Creek Bridge and Other Stories*, e-tro 1926.
* *The Horseman in the Sky and Other Stories*, e-tro 1926.
* *Tales of Ghouls and Ghosts*, e-tro 1927.
* *Tales of Haunted Houses*, e-tro 1927.
* *My Favorite Murder and Other Stories*, e-tro 1927.
* *Ghost and Horror Stories*, 1964.
* *The Complete Short Stories of Ambrose Bierce*, 1970.
* *The Stories and Fables of Ambrose Bierce*, 1977.
* *For the Ahkoond*, 1980.
* *A Horseman in the Sky*, 1983.
* *One of the Missing – Tales of the War Between the States*, 1991.
* *Civil War Stories*, 1994.
* *An Occurrence at Owl Creek Bridge and Other Stories*, 1995.
* *The Moonlit Road and Other Ghost and Horror Stories*, 1998.
* *A Deoderizer of Dead Dogs*, 1998.
* *The Collected Fables of Ambrose Bierce*, 2000.
* *The Short Fiction of Ambrose Bierce: A Comprehensive Edition* (3 levrenn), 2006.
* *Ambrose Bierce: Masters of the Weird Tale*, 2013.

;Flemmskridoù
* *Extraordinary Opinions on Commonplace Subjects*, e-tro 1927.
* *A Cynic Looks at Life*, e-tro 1927.
* *The Sardonic Humor of Ambrose Bierce, 1963.
* *The Fall of the Republic and Other Political Satires*, 2000.

;Barzhonegoù
* *An Invocation*, 1928.
* *The Lion and the Lamb*, 1939.
* *A Vision of Doom – Poems by Ambrose Bierce *, 1980.
* *Poems of Ambrose Bierce*, 1995.

;Kazetennerezh
* *Selections from Prattle*, 1936.
* *The Ambrose Bierce Satanic Reader*, 1968.
* *Skepticism and Dissent – Selected Journalism from 1898 to 1901*, 1980.

;Emvuhezskridoù
* *Iconoclastic Memories of the Civil War: Bits of Autobiography*, e-tro 1927.
* *Battle Sketches*, 1930.
* *A Sole Survivor: Bits of Autobiography*, 1998.

;Torkadoù liesseurt
* *The Collected Writings of Ambrose Bierce*, 1946.
* *Ambrose Bierce's Civil War*, 1956.
* *The Devil's Advocate: An Ambrose Bierce Reader*, 1987.
* *An Occurrence at Owl Creek Bridge and Selected Works*, 1991.
* *Shadows of Blue and Gray: The Civil War Writings of Ambrose Bierce*, 2002.
* *Phantoms of a Blood-Stained Period: The Complete Civil War Writings of Ambrose Bierce*, 2002.
* *Ambrose Bierce: The Devil's Dictionary, Tales, and Memoirs*, 2011.
* *Collected Essays and Journalism* :
** 1 : *1867–1869*, 2022.
** 2 : *1869–1870*, 2022.
** 3 : *1870–1871*, 2022.
** 4 : *1871–1872*, 2022.
** 5: *1872–1873*, 2022.
** 6: *1873–1874*, 2023.
** 7: *1874–1875*, 2023.
** 8: *1875–1876*, 2023.
** 9: *1877–1878*, 2023.
** 10: *1878–1880*, 2023.
** 11: *1881*, 2023.
** 12: *1882*, 2023.
** 13: *1883*, 2023.
** 14: *1833–1884*, 2023.
** 15: *1884–1885*, 2023.
** 16: *1885*, 2023.
** 17: *1886*, 2023.

;Lizheroù
* *Containing Four Ambrose Bierce Letters* 1921.
* *The Letters of Ambrose Bierce*, 1922.
* *Twenty-one Letters of Ambrose Bierce*, 1922.
* *A Letter and a Likeness*, 1926.
* *Battlefields and Ghosts*, 1931.
* *Ambrose Bierce: "My Dear Rearden": a Letter.*, 1997.
* *A Much Misunderstood Man: Selected Letters of Ambrose Bierce*, 2003.
* *My Dear Mac: Three Letters*, 2006.

=== Istorioù berr ===
Kalz skidoù berr zo diwar pluenn Ambrose Bierce : 246 istor berr, 846 fablenn ha tremen 300 istor fentus.
;Brezel
* *Killed at Resaca*, 1887.
* *One of the Missing*, 1888.
* *A Tough Tussle*, 1888.
* *A Horseman in the Sky*, 1889.
* *An Occurrence at Owl Creek Bridge*, 1890.

;Istorioù dreistnatur
* *A Psychological Shipwreck*, 1879.
* *An Inhabitant of Carcosa*, 1886.
* *An Unfinished Race*, 1888.
* *One of Twins*, 1888.
* *The Spook House*, 1889.
* *The Man and the Snake*, 1890.
* *The Realm of the Unreal*, 1890.
* *The Middle Toe of the Right Foot*, 1890.
* *The Boarded Window*, 1891.
* *The Death of Halpin Frayser*, 1891.
* *The Secret of Macarger's Gulch*, 1891.
* *John Bartine's Watch*, 1893.
* *The Eyes of the Panther*, 1897.
* *The Moonlit Road*, 1907.
* *Beyond the Wall*, 1907.

;[[Skiant-faltazi]]
* *The Damned Thing*, 1893.
* *Moxon's Master*, 1899.

== Levrlennadur ==
;Gant Ambrose Bierce
*  *The Devil's Dictionary*, en-linenn e [https://en.wikisource.org/wiki/The_Devil%27s_Dictionary *Wikisource*].
**  *Le Dictionnaire du Diable* ; Paris : Rivages, 1989 
*  *The Short Fiction of Ambrose Bierce: A Comprehensive Edition* (3 levrenn) ; Knoxville: University of Tennessee Press, 2006 (ISBN 978-1-57233-536-3, 978-1-57233-537-0 ha 978-1-57233-538-7).
*  *The Civil War Short Stories of Ambrose Bierce* ; Winnipeg : Bison Books, 1988 .
*  *The complete short stories of Ambrose Bierce* : New York : Doubleday, 1970 .
*  Everett F. Bleiler : *Ghost and Horror Stories of Ambrose Bierce* ; Garden City : Dover Publications, 1964.
*  S. T. Joshi & David E. Schultz (kendastumerien. : *A Much Misunderstood Man: Selected Letters of Ambrose Bierce* ; Colombus : Ohio State University Press, 2003 .

;Diwar-benn Ambrose Bierce
*  Adolphe Danziger De Castro (1929) : *Portrait of Ambrose Bierce* ; New York : Beekman Books, 1974 
*  Dennis Drabelle : *The Great American Railroad War: How Ambrose Bierce and Frank Norris Took on the Notorious Central Pacific Railroad* ; New York : St. Martin Press, 2012 
*  Paul Fatout : *Ambrose Bierce: The Devil's Lexicographer* ; Norman : University of Oklahoma Press, 1951 
*  Randall E. Floyd : *The Good, the Bad, and the Mad: Some Weird People in American History* ; New York : Barnes & Noble, 1999 
*  Robert L. Gale : *An Ambrose Bierce Companion* ; Santa Barbara : Greenwood, 2001 .
*  Mary Elizabeth Grenander : *Ambrose Bierce* ;  New York : Twayne Publishers, 1971.
*  Carey McWilliams (1929) : *Ambrose Bierce: A Biography* ; Hamden : Archon Books, 1967 .
*  Roy Morris : *Ambrose Bierce – Alone in bad company* ; Oxford : Oxford University Press, 1996 .
*  Joe Nickell : *Ambrose Bierce Is Missing and Other Historical Mysteries* ; Lexington : University Press of Kentucky, 1991 .
*  Don Swain : *The Assassination of Ambrose Bierce: A Love Story* ; New York : Hippocampus Press, 2016 .

==Liammoù diavaez==

*  [https://donswaim.com/ *The Ambrose Bierce Site*].
*  [http://www.ambrosebierce.org *The Ambrose Bierce Project*].
*  [https://archives.nypl.org/search/results?utf8=%E2%9C%93&q=Ambrose+Bierce Dielloù *The New York Public Library*].
*  [http://www.historicjournalism.com/ambrose-bierce-1.html Pennadoù kazetennerezh Ambrose Bierce].
*  [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=81284 Barzhonegoù Ambrose Bierce].
*  [https://www.gutenberg.org/ebooks/author/206 *Project Gutenberg].
*  ''Internet Movie Database''.
*  ''The Internet Speculative Fiction Database''.
*  ''LibriVox''.
*  ''Standard e-Books''.
*  ''Un incident au pont d’Owl-Creek'' e Wikisource.

## Notennoù