open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roll ar Pennoù Stad e 763

Pennoù Stad ar bloaz 762 - Darvoudoù ar bloaz 763 - Pennoù Stad ar bloaz 764 - Pennoù Stad dre vloaz
-----

## Afrika

* **[[Makuria]]** - ?
* **[[Rouantelezh Nekor|Nekor]]** - Sa'id I ibn Idris, Roue Nekor (760-803)

## Amerika

* **[[Copán]]** - 
*# K'ac Yipyaj Chna K'awiil, (749-763)
*# Yax-Pasaj Chan Yoaat, (763-aft.810)
* **[[Tikal]]** - Yik'in Chan Kawil, (734-766)

## Azia
* **[[Balhae|Bohai/Balhae]]** - Da Qinmao/Dae Heung-mu, Roue Bohai/Balhae (737-793)
* **[[Sina]]** (Tiernelezh Tang) - Daizong, Impalaer Sina (762-779)
* **[[Japan]]** (Marevezh Nara) - Junnin, Impalaer Japan (758-764)
* **[[Impalaeriezh Pala]]** - Gopala (750-770)
* **[[Pallava]]** - Parameswaran II, Roue Pallava, (710-775)
* **[[Pratihara]]** - ?
* **[[Silla]]** - Gyeongdeok, Roue Silla (742-765)
* **[[Tibet]]** - Emperor of Tibet
** Khri-srong lDe-btsan, (730-785)
** Mu-ne btsan-po, (762-786)

## Europa
* **[[Rouantelezh Asturia]]** - Fruela I, Roue Asturia (757-768)
* **[[Bulgars]]** - Telets, Roue Bulgaria , (762-765)
* **[[Impaeleriezh Bizañs]]** - Konstantinos V Copronymus, Impalaer roman (743-775)
* **[[Córdoba]]** - Abd-ar-rahman I, Emir Córdoba (756-788)
* **[[Dál Riata]]** - Áed Find, Roue Dál Riata (kent 768&ndash;778)
* **[[East Anglia]]** - Aethelred, Roue East-Anglia (c.758-779)
* **[[Rouantelezh Essex|Essex]]** - Sigeric Roue Essex, (758]]-798)
* **[[Franked]]**
** Pippin III, Roue ar Franked (751-768)
*** **[[Aquitaine]]** - Hunald, Dug Akitania (748-767)
* **[[Gwynedd]]** - Caradog ap Meirion Roue Gwynedd (c.754-c.798)
* **[[Iwerzhon]]** - Niall Frosach, Pennroue Iwerzhon (759-765)
** **[[Connacht]]** - Ailill Medraige mac Indrechtaig mac Dúnchado Muirisci, Roue Connacht (756-764)
** **[[Hy-Many]]** - Aedh Ailghin, Roue Hy-Many, (750-767)
** **[[Laighin]]** - Cellach mac Dunchad Roue Laighin (760-776)
** **[[Ulaid]]** - Fiachna, Roue Ulaid (749-785)
* **[[Lombarded]]** - Desiderius, Roue al Lombarded (756-774)
* **[[Kent]]** - Roue Kent 
*** Eardwulf, (c.747-c.765)
*** Sigered, (759-c.764)
*** Eanmund, (c.762-764)
* **[[Klarjeti]]** - Adarnase, Dug eus Klarjeti (742-779)
* **[[Mercia]]** - Ethelbald, Roue Mercia (757-796)
* **[[Northumbria]]** - Roue Nothumbria Aethelwald Moll(759-765)
* **[[Pikted]]** - Roue ar Bikted 
*# Brude mac Urquist, (761-763)
*# Ciniod mac Uuredech ar bikted, (763-775)
* **[[Rouantelezh Strathclyde|Strathclyde]]** - Eugein II Alt Clut, roue Strathclyde (760-c.780)
* **[[Venezia]]** - Domenico Monegario, Doj Venezia (756-764)
* **[[Wessex]]** - Cynewulf, Roue Wessex (757-786)
** **[[Rouantelezh Sussex]]** - Roue Sussex, Osmund (c.758-c.772)

## Reter-kreiz

* **[[Armenia]]** - Sahak Bagratuni, Priñs Armenia(754-771)
* **[[Caliphat]]** - al-Mansur, Kalif Damascus (754-775)
Kanienn Dylife

**Kanienn Dylife** zo ur ganienn e-kichen Dylife, e Powys, e-kreiz Kembre. Er penn anezhi emañ lamm-dour Ffrwd Fawr, ma lamm ar stêr Twymyn.

Ur wenodenn anvet Llwybr Glyndŵr (*Gwenodenn Glyndŵr*) a dremen nepell.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Kanienn Dylife
*Luc'hskeudennoù eus kanienn  Dylife Gorge
Stalhille

**Stalhille** en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez . Ur rann eus kumun Jabbeke eo bremañ. 
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs
 
## Tud dibar

## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Ffrwd Fawr

**Ffrwd Fawr** zo ul lamm-dour e Kembre, e Powys, e penn saonenn Pennant, nepell diouzh kanienn Dylife, e-kichen Dylife, etre Llanbrynmair ha Llanidloes.

Ar stêr Twymyn a ra ul lamm a 40 m eno.

## Liamm diavaez
*Lamm-dour Ffrwd Fawr
*Luc'hskeudennoù eus  Ffrwd Fawr ha tro-war-dro
Snellegem

**Snellegem** en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez . Ur rann eus kumun Jabbeke eo bremañ. 
## Douaroniezh
*Gorread : 11,21 km²
*Poblañs : 1 660 den (01/01/2020)
*Stankter ar boblañs : 148 den/km²
## Monumantoù ha traoù heverk

Snellegem - Oosthof.jpg|Un atant ag ar Grennamzer
Sint-Eligiuskerk (Snellegem) 88778 - 27-10-2019 16-19-50.jpg|An iliz katolik *Sint-Eloois*
Microbates

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1873 gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) ha Osbert Salvin (1835-1898).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Microbates cinereiventris]]*
** *M. c. albapiculus*, ***cinereiventris***, *hormotus*, *magdalenae*, *peruvianus*, *semitorquatus* hag *unicus*,
* *[[Microbates collaris]]*
** *M. c. *'collaris**', *colombianus*, *paraguensis*, *perlatus* ha *torquatus*.

## Annezva
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, daouzek (12) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Polioptila

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Seitek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Polioptila albiloris]]*
** *P. a. *'albiloris*** ha ''vanrossemi'',
* ''[[Polioptila albiventris]]'',
* ''[[Polioptila attenboroughi]]'',
* ''[[Polioptila bilineata]]''
** ''P. b. '''bilineata***, *brodkorbi*, *cinericia*, *daguae* ha *superciliaris*,
* *[[Polioptila caerulea]]*
** *P. c. *'caerulea***, ''caesiogaster'', ''comiteca'', ''cozumelae'', ''deppei'', ''nelsoni'', ''obscura'' ha ''perplexa'',
* ''[[Polioptila californica]]''
** ''P. c. atwoodi'', ***californica*** ha ''melanura'',
* ''[[Polioptila clementsi]]'',
* ''[[Polioptila dumicola]]''
** ''P. d. berlepschi'', ***dumicola*** ha ''saturata'',
* ''[[Polioptila facilis]]'',
* ''[[Polioptila guianensis]]'',
* ''[[Polioptila lactea]]'',
* ''[[Polioptila lembeyei]]'',
* ''[[Polioptila melanura]]''
** ''P. m. curtata'', ''lucida'' ha ***melanura***,
* ''[[Polioptila nigriceps]]''
** ''P. n. '''nigriceps*** ha *restricta*,
* *[[Polioptila paraensis]]*,
* *[[Polioptila plumbea]]*
** *P. p. anteocularis*, *atricapilla*, *innotata*, *maior*, *parvirostris*, ***plumbea*** ha *plumbiceps*,
* *[[Polioptila schistaceigula]]*.

## Annezva
O c'havout a reer en Amerika, pevar isspesad ha tregont (34) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Heleia

***Heleia*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1865 gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Heleia crassirostris]]*
* *[[Heleia dohertyi]]*
** *H. d. *'dohertyi*** ha ''subcristata'',
* ''[[Heleia goodfellowi]]''
** ''H. g. '''goodfellowi***, *gracilis* ha *malindangensis*,
* *[[Heleia javanica]]*
** *H. j. elongata*, *frontalis* ha ***javanica***,
* *[[Heleia muelleri]]*,
* *[[Heleia pinaiae]]*,
* *[[Helena squamiceps]]*
** *H. s. analoga*, *heinrichi*, ***squamiceps***, *stachyrina*, *stresemanni* ha *striaticeps*,
* *[[Heleia squamifrons]]*,
* *[[Helena superciliaris]]*
** *H. s. hartertiana* ha ***superciliaris***,
* *[[Heleia wallacei]]*.
C'hwezek (16) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur
Renket e veze ar spesadoù *dohertyi*, *goodfellowi*, *javanica*, *pinaiae*, *squamiceps*, *superciliaris* er genad *[[Lophozosterops]]*, *squamifrons* er genad *[[Oculocincta]]* ha *wallacei* er genad *[[Zosterops]]* a-raok.

## Notennoù ha daveennoù
Lophozosterops

***Lophozosterops*** a oa ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1896 gant an evnoniour alaman Ernst Hartert (1859-1933). N'eus ken anezhañ dre m'oa bet lakaet, e 2020, e c'hwec'h spesad golvaneged ― *L. dohertyi*, *goodfellowi*, *javanicus*, *pinaiae*, *squamiceps*, *superciliaris*  kement hag o c'hwezek isspesad — er genad *[[Heleia]]*.
Rukia

***Rukia*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1922 gant an evnoniour japanat Tokutarō Momiyama (1895-1962).

## Spesadoù
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Rukia longirostra]]*,
* *[[Rukia ruki]]*.

O c'havout a reer en Inizi Caroline, un enezeg e kornôg ar Meurvor Habask, e biz Ginea Nevez.

## Notennoù ha daveennoù
Speirops

***Speirops*** zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù a vev en Afrika (Kameroun, Sao Tomé ha Principe pe Ginea ar C'heheder).

## Spesadoù
* *[[Speirops brunneus]]*
* *[[Speirops leucophoeus]]*
* *[[Speirops lugubris]]*
* *[[Speirops melanocephalus]]*
Roksem

**Roksem** en izelvroeg hag e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun e Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez. Ur rann eus kumun Oudenburg eo abaoe 1977. 

## Monumantoù ha traoù heverk

Roksem - Witte Molen 1.jpg|Ar velin-avel *Witte Molen*
Roksem - Sint-Michielskerk 2.jpg|An iliz katolik nevez *Sint-Michiels*
Roksem - Location old church 1.jpg|Lec'h an iliz katolik roman
Stêr Nedd

Ar **stêr Nedd** (*Afon Nedd* e kembraeg) zo ur stêr e kreisteiz Kembre. Aberiñ a ra e Bae Abertawe er c'hreisteiz da Llansawel. 

Dont a ra eus Bannau Brycheiniog, div adstêr dezhi, ar stêrioù Hepste ha Mellte. Ur stankell zo war ar Mellte, anvet Ystradfellte.

## Douaroniezh
Eieniñ a ra e reier greunvaenek e Powys, ha redek goude war ur roc'h liesseurt. Pa gav kalc'h e red lod eus he dour dindan zouar a-wechoù, hag ec'h aoz neuze ur rouedad kevioù hag islonkoù. Tremen a ra dre gêr Glyn-nedd.

Ur mell labouradeg aluminiom a oa bet savet e-kichen Resolfen e-pad an eil brezel-bed, met serret e voe er bloavezhioù 1990. Hiziv eo labour ar c'hoad hag an douar ha ne chom ken en draonienn (*Dyffryn Nedd*, e kembraeg), ha mont a ra an darn vrasañ eus an dud d'o devezh bemdez da Abertawe pe Port Talbot.
Meppel

**Meppel** (distagañ https://web.archive.org/web/20150703091215/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b5/033_Meppel.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Drenthe en Izelvroioù. Un ti-gar a zo e Meppel.

## Meppel
Kreskiñ a reas Meppel er  kantved, tro-dro d'he forzh: d'ar mare-se e oa kalz stêrioù enni, hiziv an deiz ne chom nemet unan anezho. Roet e voe gwirioù-kêr da vMeppel e 1809. Kêr goshañ proviñs Drenthe eo.

Alies e reer 'Meppeler Muggen' (pikerezed Meppel) eus tud Meppel. Dont a ra al lesanv-se eus ur vojenn : soñjal a rea da dud Meppel e oa tan e tour an iliz, met goude bezañ sellet a dost e voe merzet ne oa ken met ur bern pikerezed. 

## Dasparzh ar boblañs er gumun
Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Meppel : Broekhuizen, De Kolk, Havixhorst, Kolderveen, Kolderveense Bovenboer, Lindenhorst, Meppel, Nijentap, Nijeveen, Nijeveense Bovenboer, Rogat ha De Schiphorst.

Dasparzh ar boblañs d'an 31 a viz Kerzu 2008 :

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Meppel (kumun) ez eus 23 dileuriad : 
* Sterk Meppel : 7 dileuriad
* PvdA : 7 dileuriad
* VVD : 3 dileuriad
* CDA : 3 dileuriad
* ChristenUnie : 2 zileuriad
* GroenLinks : 1 dileuriad

## Skeudennoù

Image:MPL-Toren.jpg|Tour Meppel
Image:DeWheem.jpg|Kreiz-kêr
Image:StadhuisMeppel.jpg|Ti-kêr
Anthreptes

***Anthreptes*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevarzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Anthreptes anchietae]]*,
* *[[Anthreptes aurantium]]*,
* *[[Anthreptes gabonicus]]*,
* *[[Anthreptes griseigularis]]*
** *A. g. birgitae* ha ***griseigularis***,
* *[[Anthreptes longuemarei]]*
** *A. l. angolensis*, ***longuemarei*** ha *nyassae*,
* *[[Anthreptes malacensis]]*
** *A. m. bornensis*, *cagayanensis*, *celebensis*, *chlorigaster*, *convergens*, *extremus*, *heliocalus*, *heliolusius*, *iris*, ***malacensis***, *mjobergi*, *paraguae*, *rubrigena* ha *wiglesworthi*,
* *[[Anthreptes neglectus]]*,
* *[[Anthreptes orientalis]]*,
* *[[Anthreptes rectirostris]]*
** *A. r. *'rectirostris*** ha ''tephrolaemus'',
* ''[[Anthreptes reichenowi]]''
** ''A. r. '''reichenowi*** ha *yokanae*,
* *[[Anthreptes rhodolaemus]]*,
* *[[Anthreptes rubritorques]]*,
* *[[Anthreptes seimundi]]*,
** *A. s. kruensis*, *minor* ha ***seimundi***,
* *[[Anthreptes simplex]]*.

C'hwec'h isspesad warn-ugent (26) en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Arachnothera

***Arachnothera*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1826 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Trizek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Arachnothera affinis]]*,
* *[[Arachnothera chrysogenys]]*
** *A. c. chrysogenys* hag *A. c. harrissoni*,
* *[[Arachnothera clarae]]*
** *A. c. clarae*, *A. c. luzonensis*, *A. c. malindangensis* hag *A. c. philippinensis*,
* *[[Arachnothera crassirostris]]*,
* *[[Arachnothera dilutior]]*,
* *[[Arachnothera everetti]]*,
* *[[Arachnothera flammifera]]*
** *A. f. flammifera* hag *A. f. randi*,
* *[[Arachnothera flavigaster]]*,
* *[[Arachnothera juliae]]*,
* *[[Arachnothera longirostra]]*
** *A. l. atita*, *A. l. buettikoferi*, *A. l. cinireicollis*, *A. l. longirostra*, *A. l. niasensis*, *A. l. pallida*, *A. l. prillwitzi*, *A. l. rothschildi*, *A. l. sordida* hag *A. l. zarhina*,
* *[[Arachnothera magna]]*
** *A. m. aurata*, *A. m. magna*, *A. m. musarum*, *A. m. pagodarum* hag *A. m. remota*,
* *[[Arachnothera modesta]]*
** *A. m. caena*, *A. m. concolor* hag *A. m. modesta*,
* *[[Arachnothera robusta]]*
** *A. r. armata* hag *A. r. robusta*.

Eizh isspesad warn-ugent (28) en holl.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Coevorden

**Coevorden** (distagañ https://web.archive.org/web/20130114110118/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a5/030_Coevorden.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Drenthe en Izelvroioù. E 1998 e voe krouet ar gumun pa voe kendeuzet Coevorden gant Dalen, Sleen, Oosterhesselen ha Zweeloo.

## Dasparzh ar boblañs e kumun Coevorden
Ar c'hêrioù ha kêriadenn da-heul a ya d'ober kumun Coevorden : Aalden, Achterste Erm, Ballast, Benneveld, Bovensteenwijksmoer, **Coevorden**, Dalen, Dalerpeel, Dalerveen, De Bente, De Haar, De Kiel, De Mars, Den Hool, Diphoorn, Eldijk, Erm, Gees, Geesbrug, Grevenberg, 't Haantje, Holsloot, Hoogehaar, Kibbelveen, Klooster, Langerak, Meppen, Nieuwe Krim, Nieuwlande, Noord-Sleen, Oosterhesselen, Padhuis, Pikveld, Schimmelarij, Schoonoord, Sleen, Steenwijksmoer, Stieltjeskanaal, Valsteeg, Veenhuizen, Vlieghuis, Vossebelt, Wachtum, Weijerswold, Wezup, Wezuperbrug, Zweeloo ha Zwinderen.

Niver a annezidi d'ar 1añ a viz Genver 2009 :

## Kêr Coevorden

Gwirioù-kêr a voe roet da Coevorden e 1408.
Adsavet e voe kêr e penn-kentañ ar XVII{vet}} kantved diwar c'houlenn Maurits van Nassau a felle dezhañ ma vefe ur gêr beurvat, war skouer Palmanova.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr kumun Coevorden ez eus 25 dileuriad :
* PvdA : 9 dileuriad
* VVD : 5 dileuriad
* CDA : 5 dileuriad
* PAC : 4 dileuriad
* Gemeentebelangen : 2 zileuriad

## Gevellerezh
*  Brest, Belarus
Alwen

Ar **Stêr Alwen** (*Afon Alwen* e kembraeg) zo ur stêr eus hanternoz Kembre, adstêr d'an Dyfrdwy. 

Dont a ra eus ul lenn, Llyn Alwen, war Mynydd Hiraethog e Sir Conwy. Alese e red war-du ar gevred hag e tegouezh e Cronfa Alwen, ul lenn artifisiel. Goude e tremen dre Pentre-llyn-cymmer, ma teu an Afon Brenig da gejañ ganti. Kenderc'hel a ra gant he hent etrezek ar gevred, tremen dre Llanfihangel Glyn Myfyr ha Betws Gwerful Goch, ha dont a ra an Afon Ceirw da gemberiñ enni un tamm er reter da Maerdy.

Adstêr eo d'an Dyfrdwy un tamm en hanternoz da Cynwyd.

## Brezhoneg
Eus an anv Alwen e teufe an anv-bihan nevez Alwena, a gaver e Kembre koulz hag e Breizh.
Llangar

**Llangar** zo ur barrezig eus hanternoz Kembre, e Sir Ddinbych hiriv, gwechall e Sir Feirionnydd, un hanterlev bennak er c'huzh-heol da gêr Corwen, teir lev er biz da Y Bala. 

## Douaroniezh
Emañ ar gêriadenn e kember ar stêrioù Alwen ha Dyfrdwy, war an hent etre Llandrillo ha Corwen. Er barrez emañ kêriadennoù Bryn, Cymer, ha Gwynodl.

## Istor
E kombod Edeirnion e oa er Grennamzer, ha pell amzer e Rouantelezh Powys.
Aethopyga

***Aethopyga*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* *[[Aethopyga bella]]*
** *A. b. arolasi*, ***bella***, *bonita*, *flavipectus*, *minuta* ha *rubrinota*,
* *[[Aethopyga boltoni]]*
** *A. b. *'boltoni***, ''malindangensis'' ha ''tibolii'',
* ''[[Aethopyga christinae]]''
** ''A. c. '''christinae***, *latouchii* ha *sokolovi*,
* *[[Aethopyga decorosa]]*,
* *[[Aethopyga duyvenbodei]]*,
* *[[Aethopyga eximia]]*,
* *[[Aethopyga flagrans]]*,
* *[[Aethopyga gouldiae]]*
** *A. g. annamensis*, *dabryii*, ***gouldiae*** hag *isolata*,
* *[[Aethopyga guimarasensis]]*
** *A. g. daphoenonota* ha ***guimarasensis***,
* *[[Aethopyga ignicauda]]*
** *A. i. flavescens* hag ***ignicauda***,
* *[[Aethopyga jefferyi]]*,
* *[[Aethopyga linaraborae]]*,
* *[[Aethopyga magnifica]]*,
* *[[Aethopyga mystacalis]]*,
* *[[Aethopyga nipalensis]]*
** *A. n. angkanensis*, *australis*, *blanci*, *ezrai*, *horsfieldi*, *karenensis*, *koelzi*, ***nipalensis*** ha *victoriae*,
* *[[Aethopyga primigenia]]*
** *A. p. diuatae* ha ***primigenia***,
* *[[Aethopyga pulcherrima]]*,
* *[[Aethopyga saturata]]*
** *A. s. anomala*, *assamensis*, *cambodiana*, *galenae*, *johnsi*, *ochra*, *petersi*, *sanguinipectus*, ***saturata*** ha *wrayi*,
* *[[Aethopyga shelleyi]]*,
* *[[Aethopyga siparaja]]*
** *A. s. beccarii*, *cara*, *flavostriata*, *heliogona*, *insularis*, *labecula*, *mangini*, *natunae*, *nicobarica*, *owstoni*, *seheriae*, ***siparaja***, *tonkinensis* ha *trangensis*,
* *[[Aethopyga temminckii]]*,
* *[[Aethopyga vigorsii]]*.

Pemp isspesad ha hanter-kant (55) en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Nedd

**Nedd** zo un anv-lec'h e Kembre.

*Ar Stêr Nedd, pe Afon Nedd
**Afon Nedd Fechan, unan eus adstêrioù an Afon Nedd
*Kombod Nedd, unan eus kombodoù kozh Morgannwg

*Castell-nedd, kêr e Castell-nedd Port Talbot
**Castell-nedd Port Talbot, anv ar gontelezh (bwrdeistref sirol savet en-dro da gêrioù Castell-nedd ha Port Talbot.
**Camlas Castell-nedd, e kreisteiz ar vro

*Fan Nedd, torgenn e kreisteiz ar vro, 
*Glyn-nedd, ur gêr e Castell-nedd Port Talbot

## Pennad kar
*Castell-nedd
Cronfa Alwen

**Cronfa Alwen** zo ul lenn artifisiel, war ar stêr Alwen, en hanternoz Kembre, a vez graet Llyn Alwen anezhi dre fazi alies, hag a zo war ar Mynydd Hiraethog e Sir Conwy. 

Llyn Alwen zo ul lenn all uheloc'hik en hanternoz dezhi. 

## Istor
Savet e voe Cronfa Alwen war ar stêr Alwen etre 1909 ha 1921 

## Liamm diavaez
*Cronfa Alwen (a vez graet  Llyn Alwen anezhi amañ) e-barzh  www.hiraethog.org.uk
Rala Rwdins

**Rala Rwdins** (pe *Katell Skubell* e brezhoneg) zo unan eus an tudigoù krouet gant ar skrivagnerez kembraek Angharad Tomos e-barzh un heuliad levrioù bugale, dastumad anvet *Cyfres Rwdlan* e kembraeg, treset gant Elwyn Ioan, embannet gant Y Lolfa, hag a zalc'h d'ober berzh e Kembre.

### E brezhoneg
Embannet eo bet an 12 levr kentañ e brezhoneg gant An Here, an ti-embann aet d'an traoñ e 2000, ha Levrioù Erell, a vez graet anezhe. 
Savet e oa bet ar skrid brezhonek gant Morwenna Jenkin evit an 8 levr kentañ, gant Martial Ménard ha Herve Bihan evit ar 4 all.

Chom a ra un toullad mat a levrioù, rak n'int ket bet brudet bras, met poan a vez ouzh o c'havout.

**Gwelout ar pennad [[Levrioù Erell]].*

## Anvioù an dud
Disheñvel eo anvioù an dud e kembraeg, anvioù ijinet a-wechoù (Rala Rwdins ha Rwdlan n'o deus ster ebet evit-doare) hag e brezhoneg:
**Rwdlan*, Erell
**Rala Rwdins*, Katell Skubell
* *[[Ceridwen]]* , Katell Spanell
**Dewin Dwl*, Hudourig brell (troidigezh)
**Dewin Doeth*, Hudour fur (troidigezh)
**Llipryn Llwyd*, Moanig Vihan

## Skinwel
Pezhioù c'hoari evit ar vugale zo bet savet diwar al levrioù. Gante ez eus bet graet programoù er skinwel kembraek evit ar vugale ivez.

## Liammoù diavaez
*E lec'hienn Y Lolfa: .
*E lec'hienn S4C: http://www.s4c.co.uk/ralarwdins/home.php?lang=en
Ailuroedus

***Ailuroedus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Ailuroedus arfakianus]]*
** *A. a. *'arfakianus*** ha ''misoliensis'',
* ''[[Ailuroedus astigmaticus]]'',
* ''[[Ailuroedus buccoides]]'',
* ''[[Ailuroedus crassirostris]]'',
* ''[[Ailuroedus geislerorum]]''
** ''A. g. '''geislerorum*** ha *molestus*,
* *[[Ailuroedus jobiensis]]*,
* *[[Ailuroedus maculosus]]*,
* *[[Ailuroedus melanocephalus]]*,
* *[[Ailuroedus melanotis]]*
** *A. m. facialis*, ***joanae*** ha *melanotis*,
* *[[Ailuroedus stonii]]*
** *A. s. cinnamomeus* ha ***stonii***.

O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea Nevez, nav (9) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Golf

Ar **golf** a zo ur sport a resisted, c'hoariet er-maez, ma vez ar c'hoarierien o skeiñ en ur volotenn d'he c'has betek un toull, gant sikour bizhier-kamm houarn anvet kleuboù. Pal ar c'hoari a zo ober an nebeutañ a daolioù war un dachenn termenet. Evit ober ar sport-mañ n'eus ket ezhomm bezañ ur sportour a live uhel, n'eo ket an nerzh fizikel a gont met talvoudoù e-giz an andur, an teknik hag an nerzh spered, ar perzh pouezusañ. 

## Istor
Lavaret e vez a-wechoù e teu eus ar c'hoari kroked, brudet adalek an  kantved, met kalz koshoc'h eo e wrizioù. 
Reolennet e Bro-Skos e 1754 gant ar *[[Royal & Ancient Golf Club]]* eus Saint Andrews, ar sport-se en deus orinoù liesseurt. Degaset eo bet eus an Izelvroioù e lec'h oa bet c'hoariet gant an anv "kolf" abaoe ar . Dre studiadennoù all eo bet merzet ivez e oa bet c'hoariet ur sport damheñvel e Sina en .

Kregiñ a ra ar golf da vezañ brudet en eil lodenn an , gant diorroadur ar c'hleuboù prevez hag ar golf a vicher e Bro-Skos hag e Bro-Saoz, e lec'h ma z'eo bet lakaet e plas e 1980 an Open breizhveuriat kentañ c'hoariet etre tud a vicher. An diorroadaur en em led e pad ar c'hentañ brezel bed, er mare ma z'eo o kemm an urzh e-touez ar galloudezhioù bedel, an Amerikaned o terriñ an dreist wir Bro-Saoz. War-lerc'h an eil Brezel Bed, gwelet e vez broioù nevez o arruout war an dachenn: Afrika ar Su, Alamagn, Bro-Spagn, Korea ar Su, Japan, pe Aostralia. Bedeladur gwir ar golf a vo e fin an . E 2003 e oa 60 milion a dud a c'hoari golf er bed.

Ar golf a zo c'hoariet kenañ e-touez ar mec'hed, met digevatal kenañ eo ar pezh a vez gounezet hag ar bruderezh graet e keñver golf gourel, n'eo ket e-giz en tennis.

D'an 9 a viz Here 2009 e oa deuet ar golf en-dro da vezañ ur sport olimpek, ha lakaet eo bet war programm ar C'hoarioù Olimpek e 2016 e Rio de Janeiro.

## Reolennoù
## Aveadur
## Kevezadegoù
Amblyornis

***Amblyornis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1872 gant al loenoniour stadunanat Daniel Giraud Elliot (1835-1915). 

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Amblyornis flavifrons]]*,
* *[[Amblyornis inornata]]*,
* *[[Amblyornis macgregoriae]]*
** *A. m. germanus*, ***macgregoriae*** ha *mayri*,
* *[[Amblyornis subalaris]]*.

O c'havout a reer e Ginea Nevez, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Mikhail Gorbatchev

**Mikhail Sergeyevitch Gorbatchev** (rusianeg : Михаил Сергеевич Горбачёв, distagañ: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e5/Ru-Mikhail_Sergeyevich_Gorbachev.ogg), IPA [mʲɪxɐˈil sʲɪrˈɡʲeɪvʲɪtɕ ɡərbɐˈtɕof], ganet d'an  ha marvet d'an , a zo ur politikour soviedat ha rusian a voe e penn URSS etre 1985 ha 1991.

## Buhezskrid

Ganet eus tud kolkozian, Sergey Andreyevitch Gorbatchev (1909-1976) ha Maria Panteleievna, ganet e Gopkalo (1911-1993. A orin eus Kaokaz an Norzh eo Gorbatchev. Studiañ a reas ar gwir e skol-veur Lomonosov Moskov e-lec'h ma kejas ouzh ar plac'h a zeuas da vezañ e wreg, Raisa hec'h anv. Emezelañ a reas ouzh ar strollad komunour e 1952 ha dont a reas da vezañ rener evit kêr Stavropol e 1962. 

## Daveoù
Chlamydera

***Chlamydera*** zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Chlamydera cerviniventris]]*,
* *[[Chlamydera guttata]]*
** *C. g. carteri* ha ***guttata***,
* *[[Chlamydera lauterbachi]]*
** *C. l. *'lauterbachi*** hag ''uniformis'',
* ''[[Chlamydera maculata]]'',
* ''[[Chlamydera nuchalis]]''
** ''C. n. '''nuchalis*** hag *orientalis*.	

O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea Nevez, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Microsoft

Microsoft Corporation berraet alies gant ar stumm Microsoft a zo un embregrezh liesvroad stlenneg amerikan, savet gant Bill Gates ha Paul Allen d'ar 4 a viz Ebrel 1975 e Albuquerque. Savet e oa bet da gentañ evit dioroiñ ha gwerzhañ programmoù evit an Altair 8800. Goustadik e oa deuet da vezañ mestr war an urzhiataerezhioù personel dre sevel savennoù oc'h implij an MS-DOS e-kreiz ar bloavezhioù 1980. Goude-se e vezo kresket galloud Microsoft dre ar savenn Microsoft Windows, an hini implijetañ kement e bed an urzhiataerezhioù personel evit hini ar stlenneg labour.

Adalek ar bloavezhioù 1990 e voe dioroet hentoù all gant Microsoft a-benn brasaat, prenadennoù e-leiz a voe eus embregerezhioù ar stlenneg betek lakaat un arvar a monopol war bed ar stlenneg. E Mae 2011, Microsoft a bren an teknologiezh Skype evit $8.5 billion, ar postañ arc'hant uhelañ gant Microsoft e chom betek an deiz-a-hiziv.
Sericulus

***Sericulus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1825 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Sericulus ardens]]*,
* *[[Sericulus aureus]]*,
* *[[Sericulus bakeri]]*,
* *[[Sericulus chrysocephalus]]*.

O c'havout a reer en Aostralia (*S. chrysocephalus* hepken) hag e Ginea Nevez.

## Notennoù ha daveennoù
Agelaius

***Agelaius*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Agelaius assimilis]]*
** *A. a. assimilis* hag *A. a. subniger*,
* *[[Agelaius humeralis]]*
** *A. h. humeralis* hag *A. h. scopulus*,
* *[[Agelaius phoeniceus]]*
** *A. p. aciculatus*, *A. p. arctolegus*, *A. p. arthuralleni*, *A. p. brevirostris*, *A. p. bryanti*, *A. p. californicus*, *A. p. caurinus*, *A. p. floridanus*, *A. p. fortis*, *A. p. grinnelli*, *A. p. gubernator*, *A. p. littoralis*, *A. p. mailliardorum*, *A. p. mearnsi*, *A. p. megapotamus*, *A. p. nelsoni*, *A. p. neutralis*, *A. p. nevadensis*, *A. p. nyaritensis*, *A. p. phoeniceus*, *A. p. richmondi* hag *A. p. sonoriensis*,
* *[[Agelaius tricolor]]*,
* *[[Agelaius xanthomus]]*
** *A. x. monensis* hag *A. x. xanthomus*.

O c'havout a reer holl en Amerika.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Agelasticus

***Agelasticus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Agelasticus cyanopus]]*
** *A. c. atroolivaceus*, *beniensis*, ***cyanopus*** ha *xenicus*,
* *[[Agelasticus thilius]]*
** *A. t. alticola*, *petersii* ha ***thilius***,
* *[[Agelasticus xanthophthalmus]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Pyrddin

Ar stêr **Pyrddin** (*Afon Pyrddin* e kembraeg) zo ur stêr eus kreisteiz Kembre hag a ya d'ober an harz etre kontelezh Powys ha hini Castell-nedd Port Talbot.

Un harz eo ivez d'ar Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog (*Brecon Beacons National Park*, e saozneg). Ar stêr hag al lammoù-dour warni a sach gweladennerien da bark ar Fforest Fawr Geopark.

## Anv
Techet eur aes da welout ar gerioù *pur* (glan) ha *dyn* (den) e *Pyrddin* (gant ar c'hemmadur D/DD), an den pur o vezañ sant Dewi, sant meur Kembre, met distroadet eo an displegadenn-se gant ar stummoù *Peurdin* en XIIvet kantved ha *Pewerdyn* e 1428.

## Teir gwazh
Teir gwazh a ya d'ober ar stêr Pyrddin : gwazhioù Nant y Bryn, Nant y Fedwen ha Nant Hir a gej a-raok diskenn trema ar gevred d'en em gavout pemp km pelloc'h gant an Nedd Fechan.

## Lammoù-dour
Brudet eo ar stêr Pyrddin abalamour da zaou lamm-dour dreist-holl :
*Sgwd Gwladys
*ha Sgwd Einion Gam, ur c'hardlev bennak uheloc'h.

Da Sgŵd Gwladus ez eer eus Pontneddfechan.

## Liammoù diavaez
*Photos of the Afon Pyrddin on geograph.org.uk

## Notennoù
Park Broadel Bannau Brycheiniog

:*Amañ emañ ar pennad diwar-benn ar park broadel. Diwar-benn menezioù [[Bannau Brycheiniog]], ha n'int nemet ul lodenn eus ar park, goude m'o deus roet o anv dezhañ, ez eus ur pennad all.*


**Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog** (*Breacon Beacons National Park* e saozneg) zo ur park broadel e kreisteiz Kembre etre kêrioù Llandeilo, Llanymddyfri, Aberhonddu, Y Gelli, Pont-y-pŵl ha Merthyr Tudful. Krouet eo bet e 1957.

## Menezioù ar park
Meur a aradennad-venezioù zo er park.
* Menezioù uhel Bannau Brycheiniog. 
* Fforest Fawr
* Mynydd Du
* Mynydd Du Menoe, er reter, a-stok ouzh Bro-Saoz

Gwenodennoù zo da gerzhout er park.
 
## Kernioù uhelañ
### [[Mynydd Du (Mynwy)]]
*Mynydd Llysiau

### [[Bannau Brycheiniog]]

*Pen y Fan (886 m)
*Corn Du (873 m) 
*Cribyn (795 m)
*Fan y Bîg (719 m)

### [[Fforest Fawr]]
*Fan Llia (631 m)
*Moel Feity (591 m)
*Fan Nedd (563 m)

### [[Mynydd Du (Sir Gaerfyrddin)]]
*Fan Brycheiniog
*Garreg Lwyd (616m)

## Lennoù
*Llyn y Fan Fach
*Llyn y Fan Fawr
*Llyn Syfaddan
*Llyn Wysg
Mynydd Du (Sir Gaerfyrddin)

:*Evit Mynydd Du e Sir Fynwy, gwelout [[Mynydd Du (Mynwy)]].*

Ar **Mynydd Du**, pe **Mynydd Du Sir Gaerfyrddin** ("Menez Du Kervarzhin" e brezhoneg) zo un aradennad-venezioù e Sir Gaerfyrddin e penn kornôkañ Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. En em astenn a ra etre Rhydaman er mervent ha Pontsenni er biz.

Fan Brycheiniog (802 m) eo ar gern uhelañ. Di ez eer dre an hent bras nemetañ, an A4069, etre Brynaman ha Llangadog.

Ur rann eo ar Mynydd Du eus park Fforest Fawr, daoust ma n'emañ ket e-barzh ar forest e gwirionez.

En hanternoz emañ Llyn Wysg, tost da eienenn ar stêr Wysg.

## Kernioù

*Cefn Carn Fadog (505 m)
*Fan Brycheiniog (802 m)
*Foel Fraith (604 m)
*Garreg Lwyd (616 m)
*Mynydd Myddfai
*Fan Hir (761 m)
*Picws Du (749 m)

## Levrlennadur
*Aneirin Talfan Davies, *Crwydro Sir Gâr* (Llyfrau'r Dryw, Llandybie, 1955; emb. nevez 1970)
*Gomer Morgan Roberts, *Chwedlau Dau Fynydd* (Llyfrau'r Dryw, Llandybie, 1948)

## Pennadoù kar
*Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog
*Listennad menezioù Kembre

## Notennoù ha daveennoù
Bannau Brycheiniog

: *Diwar-benn an [[aradennad-venezioù]] eo ar pennad-mañ. Diwar-benn ar [[park]] e ranker mont da-gaout [[Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog]].*

**Bannau Brycheiniog** zo un aradennad-venezioù e kreisteiz Powys (anvet Brycheiniog gwechall), e Kembre. E-kreiz Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog emaint, anvet diwar o lerc'h. 

Menezioù uhelañ Kembre eo ar **Bannau** er c'hreisteiz da Gadair Idris. Pen y Fan eo ar gern uhelañ gant 886 m. 

En em astenn a ra Bannau Brycheiniog el lodenn hanternoz d'un tric'horn Y Fenni-Merthyr Tudful-Aberhonddu.

## Kernioù
*Pen y Fan (886 m) 
*Corn Du (873 m) 
*Cribyn (795 m) 
*Fan y Bîg (719 m)

## Gwelout ivez
*Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog
*Listennad menezioù Kembre
Listennad bryngaerioù Kembre

Setu amañ ul listennad eus **[[bryngaer]]ioù [[Kembre]]**, urzhiet hervez ar c'hontelezhioù. 

Hervez an hendraourien ez eus war-dro 570 anezho e Kembre. Koulskoude n'eur ket sur da betra e servijent holl, marteze ne oant ket graet holl evit en em zifenn. 

## Levrlennadur
*Cyfres *A Guide to Ancient and Historical Wales* (HMSO/CADW): *Clwyd*, *Dyfed*, *Glamorgan and Gwent*, *Gwynedd*
*Christopher Houlder, *Wales: An Archaeological Guide* (Faber, 1978)
Garreg Lwyd

**Garreg Lwyd** zo anv meur a lec'h, pe menez, e Kembre, ha dreist-holl:

*Garreg Lwyd (Sir Gaerfyrddin), e Mynydd Du (Sir Gaerfyrddin)
*Garreg Lwyd (Elerydd), e-kichen Rhaeadr Gwy.
Paul Allen

Paul Allen a zo ur stlennegour, krouet en deus gant Bill Gates an embregerezh Microsoft Corporation.
Tir y Dyneddon

***Tir y Dyneddon[:] Storïau am Dylwyth Teg***, gant Edward Tegla Davies, zo ul levr danevelloù berr evit ar vugale hag a voe embannet e 1921 en dastumad Llenorion Plant Cymru.
Zeewolde

}
|- align="center"
|colspan="2"|
|- align="center"
|colspan="2"|Lec’hiadur e proviñs Flevoland hag en Izelvroioù
|-
|Proviñs 
|
|-
|Kod post
|3890-3899
|-
| Maer 
|Gerrit Jan Gorter 
|-
| Gorread
| 268,97&nbsp;km² 
|-
|douar 
| 248,75&nbsp;km²
|-
|dour 
|20,22&nbsp;km²
|-
| Hed
| 5° 32' .." Reter
|-
| Led
| 52° 20' .." Norzh
|-
| Uhelder
| .. m
|-
| Poblañs 
|20 901 (31.05.2009)
|-
| Piramidenn hervez an oad
|  (01.2009)
|-
| Stankter
|84 ann./km²
|-
| Lec'hienn ar gumun
|www.zeewolde.nl/
|}

**Zeewolde** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ec/259_Zeewolde.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Flevoland en Izelvroioù. E polder Flevoland emañ, hag e reter emañ lenn Wolderwijd. Er su emañ koad Horsterwold hag un takad labour-douar a zo er c'hornôg. N'eus ti-gar ebet e Zeewolde, met nepell emañ tiez-gar Harderwijk ha Nijkerk hag ivez re Almere.

E koad Hulkesteinse Bos e kaver ar greizenn Flevo-Natuur, ma c'hall an dud bezañ en o noazh.

## Istor
Krouet e voe kumun Zeewolde e 1984, unan eus re nevesañ an Izelvroioù eo neuze. A-raok 1984 e veze meret a lodenn-se eus an Izelvroioù gant *[[Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders]]* (OLZIJ), ur framm bet savet gant gouarnamant an Izelvroioù goude krouidigezh proviñs Flevoland. D'ar mare-se e oa bet dibabet an anv 'Zeewolde' daoust ma ne oueze ket an dud pelec'h e vefe implijet.

Annezidi gentañ a voe dreist-holl labourerien-douar a zeuas d'en em en staliañ er polder bet savet e 1979. Div greizenn-vakañsoù a voe krouet ivez.

Kuzul aliañ Zeewolde a voe bodet evit ar wech kentañ e miz Eost 1980. E miz C'hwevrer 1982 e voe aozet an dilennadegoù-kêr kentañ, ha savet steuñv ar straedoù (streekplan). Soñjet e voe lakaat ar gêr da greskiñ betek degemer 15 000 annezad enni. Al labourioù a grogas e 1983, ha Zeewolde a zeuas da vezañ ur gumun ez-ofisiel e 1984. D'an 23 a viz C'hwevrer 1984 e voe degemeret annezidi gentañ Zeewolde. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Zeewolde ez eus 17 dileuriad :
* Leefbaar Zeewolde : 4 dileuriad
* VVD : 4 dileuriad 
* CDA : 3 dileuriad
* PvdA / GroenLinks : 3 dileuriad
* Christenunie : 3 dileuriad

## Notenn
Thaleia

**Thaleia** (e henc'hresianeg Θάλεια, *Tháleia*, pe Θάλια, *Thália*, « an hini laouen, an hini vleunius »), eo ar vuzenn a bled gant ar c'homedi, ar fentc'hoari rr vitologiezh c'hresian.

Ur plac'h yaouank laouen a zo anezhi, ganti e vez ur gurunenn iliav, brodikinoù en he zreid, hag ur maskl en he dorn. Gant meur a zelwenn hag a ziskouez anezhi e vez gwelet gant un douger-mouezh, gantañ e veze graet evit gallout kaozeal kreñv e komediennoù an Henamzer.

## Pennad kar
* Muzezed
Noordoostpolder

}
|- align="center"
|width="150px" | 
|width="150px" | 
|- align="center"
| colspan="2" | Lec’hiadur e Flevoland hag en Izelvroioù
|-
|Proviñs 
|
|-
|Kod post
| 8300-8319
|-
| Maer 
|Willem van Rappard (VVD)
|-
| Gorread
| 595,41 km²
|-
|douar 
| 460,04 km²
|-
|dour 
|135,37 km2
|-
| Hed
| 5° 42' .." Reter
|-
| Led
| 52° 43' .." Norzh
|-
| Uhelder
| .. m
|-
| Poblañs 
|46 013  (31.05.2009)
|-
| Piramidenn hervez an oad
|  (01.2009)
|-
| Stankter
|ann./km²
|-
| Lec'hienn ar gumun
|www.noordooostpolder.nl/
|-
|}

**Noordoostpolder** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f1/257_Noordoostpolder.ogg) a zo ur gumun e proviñs Flevoland en Izelvroioù. Savet eo bet ar gumun war ar polder en hevelep anv bet dizouret penn-da-benn d'an 9 a viz Gwengolo 1942. Betek 1986 e oa e proviñs Overijssel.

## Ar gumun
Penn-lec'h ar gumun eo Emmeloord, hag e-kreiz ar polder emañ. Ar c'hêriadennoù all a zo lec'hiet war ur c'helc'h bras tro-dro da Emmeloord : Bant, Luttelgeest, Marknesse, Kraggenburg, Ens, Nagele, Tollebeek, Espel, Creil ha Rutten. Etre Ens ha Nagele emañ ar pezh a oa enezenn Schokland. E penn pellañ kornôg ar polder emañ ar pezh a oa enezenn Urk, met n'emañ ket war dachenn ar gumun. 

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Noordoostpolder ez eus 29 dileuriad : 
* CDA : 8 dileuriad
* PvdA / GL : 6 dileuriad
* CU / SGP : 5 dileuriad
* VVD : 4 zileuriad
* ONS : 2 dileuriad
* PU : 3 dileuriad
* Fractie Kreeft : 1 dileuriad
Fforest Fawr

Un uheldir gant menezioù moal ha lanneier e gevred Kembre eo **Fforest Fawr**. An darn vrasañ anezhi a zo e Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog etre Mynydd Du er c'huzh-heol ha Bannau Brycheiniog er reter.

Ma'z eo lanneier zo anezhi hiziv eo bet koadet gwechall, met n'eo ket se eo ster ar ger “fforest” en anv. Un douar gouestlet d'ar chase e oa ar “fforest” er Grennamzer, hag ar gwir da chaseal eno ne oa nemet d'an aotrou (evel e Fforest Maesyfed). Bernard de Neufmarche, aotrou norman Brycheiniog, a aozas ar Fforest e deroù an .

En  e voe astennet, er mervent da Bontsenni, hag *y Fforest Fach* a voe graet eus ar rann-se, hag *y Fforest Fawr* eus ar rann all.

Mougevioù brudet Dan yr Ogof a zo e mervent ar Fforest Fawr, e-kichenik kêriadenn Craig-y-nos.
Daou hent a dreuz ar Fforest Fawr, an A4067 etre Ystradgynlais ha Pontsenni, hag an A470 etre Merthyr Tudful ha Aberhonddu.

## Kernioù

*Fan Fawr (734 m) 
*Fan Gyhirych (725 m)
*Fan Nedd (663 m)
*Fan Llia (631 m) 
*Craig Cerrig-gleisiad (629 m) 
*Fan Frynych (628 m)
*Fan Bwlch Chwyth (603 m)
*Moel Feity (591 m) 
*Cefn Cul (562m)
*Carreg Goch (558 m)

## Lennoù
*Cronfa Crai
*Cronfa Ystrafellte

## Notennoù
Llanrhymni

**Llanrhymni** zo ur barrez kozh eus kreisteiz Kembre, er reter da Gerdiz ha d'ar stêr Rhymni. 

Gwechall e oa e Sir Fynwy, pa oa an darn vrasañ eus kêr Kerdiz er c'huzh-heol d'ar stêr e Sir Forgannwg.
Leet speak

Al ***Leet speak*** (e leet speak : **1337 5|*34|<**), eus ar saozneg "elite speak" ("yezh ar re wellañ"), a zo ur skritur oc'h implij an arouezennoù alphanumerel ASCII en un doare digomprenus evit an dud n'int ket boaziet (a-wechoù anvet noob (pe n00b) ganto) evit kaout un doare eskemm spesius. Ar priñsip a zo implij arouezennoù a seblant tost d'al lizherennoù boaz, da skouer, 5 e plas S, 7 e plas T hag evit an tu pellañ |_| e plas U pe |< e plas K, hep klask doujañ d'ar reizhskrivañ pe d'ar pennlizherennoù.

Ar yezh-mañ a vez implijet dreist holl gant ar Geeked, an hackers pe ar c'hoarierien.

## Orin
Al lizherenneg 1337 a zo ganet e fin ar bloavezhioù 1980 war ar BBS *underground*, gant ur meskaj a gerioù teknikel e pellgomzerezh hag e stlenneg.

Implijet eo bet er penn-kentañ gant an dud ampart (*elite*) evit mirout d'ar re all (lamer) da vont er fichennaouegoù kizidik diwar-benn ar morlaerezh pellgomz (phreaking) ha urzhiataerel (hacking, crack...)

Ouzhpenn da se ez zo diaesoc'h, e-pad ur gaozeadenn eus sujedoù kizidik, reperiñ ar gerioù : "Morlaer" a zeu da vezañ "|\/|0r143r" da skouer...

N'eus reolennoù reizhskrivañ resis ebet.
Levrioù Erell

**Levrioù Erell** zo un dastumad levrioù skrivet ha skeudennaouet gant Angharad Tomos.

Rala Rwdins a vez graet anezho e Kembre.

Embannet e oa bet 12 levr kentañ an dastumad e brezhoneg gant An Here.

## Gwerzh
Seblantout a ra an daou gentañ bezañ bet peurwerzhet. 
Poan a vez o kavout ar re all, koulskoude e chome kantadoù anezho e 2009. 

## Levrioù an dastumad
* 1. *Katell Skubell* (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 2. *Katell Spanell* (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 3. *Lazhañ an Heol* (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 4. *An Hudourig Brell* (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 5. *Moanig Vihan* (1990, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 6. *Gouel kala-goañv* (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 7. *Un Devezh Kannañ* (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 8. *Glebigell* (1991, troet gant Morwenna Jenkin ha Martial Ménard)
* 9. *Tomm, tomm, tomm !* (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 10. *Didrouz-kaer...* (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 11. *Korventenn* (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)
* 12. *C'hwil Laouen* (1992, troet gant Herve Bihan ha Martial Ménard)

## Nebeud a verzh
Nebeud a verzh o deus graet al levrioù e Breizh, pa reont berzh ken-ha-ken e Kembre. 
War a seblant ne blijont ket d'an dud vras, kustum ouzh levrioù an embannerien c'hallek, paper lufr ha livioù flamm . Kavet eo bet un tamm diaes ha re binvidik ar brezhoneg enne ivez.

Koulskoude e plij ar bed-se d'ar vugale peurvuiañ, da re Vreizh evel da re Gembre, pa vez kinniget dezho, ur bed a faltazi pell diouzh ar pemdez ha diouzh bed an dud vras peurvuiañ.

## Brud
Ouzhpenn-se n'eus ket bet klasket brudañ anezho ivez evel ma oar ober Kembreiz, gant aktourien o vont a skol da skol da c'hoari an istorioù, ar skrivagnerez o kaozeal gant tud ar vugale, abadennoù er skinwel, filmoù, pladennoù.

Gwir eo ivez ne vez ket brudet, na klasket brudañ al levrioù brezhonek evit ar vugale e skolioù Breizh.
Flavius Marcianus

**Marcianus**, pe **Flavius Marcianus Augustus**, ganet e Trakia pe en Illiria en 392 pe 396, ma marvet d'ar 27 a viz Genver 457, a oa impalaer roman ar Reter (Impalaer Bizantion) adalek 450 betek e varv. 

N'ouzer ket kalz a dra diwar-benn e dud. Soudard e oa e dad, hag eveltañ ez eas Marcianus da soudard. 

Ren Marcianus a oa bet hini adtapout douaroù impalaeriezh ar reter. Evel impalaer e oa deuet a-benn da dalañ ouzh tagadennoù ar varbared ha da adsevel an ekonomiezh. Eus an tu all en devoe bet ur politikerezh evit e lodenn douaroù nemetken o leuskel Impalaeriezh ar C'hornôg e-unan hep kas sikour a-enep aloubadegoù ar varbared. Dre-se e c'hallas Attila kas da benn ar c'hampagnoù italian hag ar Vandaled mont da breizhañ Roma e 455. 

Evit Iliz Ortodoks ar Reter, Marcian a zo bet anzavet evel ur sant evit e rol e-pad kuzuliadeg Chalcedon.
Dronten

**Dronten** (distagañ http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/255_Dronten.ogg) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Flevoland en Izelvroioù. 
Biddinghuizen, Dronten ha Swifterbant a ya d'ober ar gumun.

## Istor
Raktres kentañ kumun Dronten a voe aozet e penn-kentañ ar bloavezhioù 1950 ha raktres kêr Dronten (kalon ar gumun) a voe embannet e 1958.
Diazezet e voe kêr Dronten e 1960 ha divizoù a voe a-zivout he ment : raktreset e voe degemer 15 000 annezad d agentañ, ha goude-se betek 30 000 anezho. Anv a oa a vodañ dek kêriadenn tro-dro da Dronten. Met gant ar skiant-prenet bet tapet pa voe savet Noordoostpolder e voe dibabet aozañ ur gumun vihanoc'h, ha neuze e voe savet ar gumun diwar div gêriadenn (Biddinghuizen ha Swifterbant) hag ur gêr vrasoc'h (Dronten).

An anv Dronten a voe dibabet d'ar 1añ a viz Genver 1972.

## Kuzul-kêr
E kuzul-kêr Dronten ez eus 25 dileuriad :
*CDA : 7 dileuriad
*PvdA : 5 dileuriad
*VVD : 4 dileuriad
*SP : 3 dileuriad
*ChristenUnie : 3 dileuriad
*Leefbaar Dronten : 2 zileuriad
*GroenLinks : 1 dileuriad

## Transportoù
A-benn 2012 e vo un ti-gar e Dronten, war an hent-houarn etre Zwolle ha Lelystad. Evit poent ez eo ti-gar Kampen an hini tostañ. Evit ar re a fell dezho mont da Amsterdam pe da Aerborzh Schiphol eo koulz tapout an tren e ti-gar kreiz Lelystad (Lelystad Centrum).

## Dudi
E Biddinghuizen emañ ar park dudi anvet Walibi World.

## Liamm diavaez
*Kartenn
Erell

**Erell** zo un anv-bihan brezhonek roet d'ar merc'hed. Ral awalac'h eo.

## Tud
*an aktourez Erell de Quelen (ganet e 1975)
*al luc'hskeudennerez Erell Ceridwen
*anv ar sorserezig en dastumad levrioù Erell,
*Roger Erell (1907-1986), lesanv Roger Lelièvre, un tisavour gall en deus labouret e Brazzaville dreist-holl.
Cacicus

***Cacicus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1799 gant an evnoniour gall Bernard-Germain de Lacépède (1756-1825).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daouzek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Cacicus cela]]*
** *C. c. cela*, *C. c. flavicrissus* ha *C. c. vitellinus*,
* *[[Cacicus chrysonotus]]*,
* *[[Cacicus chrysopterus]]*,
* *[[Cacicus haemorrhous]]*
** *C. h. affinis*, *C. h. haemorrhous* ha *C. h. pachyrhynchus*,
* *[[Cacicus koepckeae]]*,
* *[[Cacicus latirostris]]*,
* *[[Cacicus leucoramphus]]*
** *C. l. leucoramphus* ha *C. l. peruvianus*,
* *[[Cacicus microrhynchus]]*
** *C. m. microrhynchus* ha *C. m. pacificus*,
* *[[Cacicus oseryi]]*,
* *[[Cacicus sclateri]]*,
* *[[Cacicus solitarius]]*,
* *[[Cacicus uropygialis]]*.

O c'havout a reer holl en Amerika latin.

## Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spedad *melanicterus* d'ober ar genad *[[Cassiculus melanicterus|Cassiculus]]* e-unan-penn.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Chrysomus

***Chrysomus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Chrysomus icterocephalus]]*
** *C. i. bogotensis* ha *C. i. icterocephalus*,
* *[[Chrysomus ruficapillus]]*
** *C. r. frontalis* ha *C. r. ruficapillus*.

O c'havout a reer holl e Suamerika.

## Notennoù ha daveennoù
Curaeus

***Curaeus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1862 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
N'eus nemet ur spesad golvaneged hag a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* *[[Curaeus curaeus]]*
** *C. c. curaeus*, *C. c. recurvirostris* ha *C. c. reynoldsi*.

## Rummatadur
Diblaset e oa bet ar spesad *forbesi* d'ober ar genad *[[Anumara forbesi|Anumara]]* e-unan-penn.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Braunschweig

**Braunschweig** (distaget [ˈbʁaʊnʃvaɪk] en alamaneg), anvet *Brunswiek* en alamaneg-izel, hag eleze *[[Brunswick]]* e galleg hag e saozneg, zo ur gêr e stad Saks-Izel (pe *Niedersachsen*), en Alamagn.

Emañ en hanternoz d’ar menezioù Harz, e-kreiz ar rannvro zo er reter da Hannover, kêr-benn Saks-Izel, hag an eil kêr vrasañ eo er stad. 

Ar menegoù koshañ eus Braunschweig er skridoù zo eus an . Er Grennamzer e oa unan eus kêrioù bras an Hansa, kevre marc’hadourien hanternoz Europa. Gant ar stêrioù Oker, Aller ha Weser eo liammet ouzh Mor an Hanternoz. Ouzhpenn bezañ ur greizenn genwerzhel ha politikel, e voe ur greizenn sevenadurel a bouez ivez. Koll a reas eus he fouez tamm-ha-tamm, dre ma oa hanter-hent etre div gêr vrasoc’h, Hannover ha Berlin. En  e oa kêr-benn Dugelezh Braunschweig, unan eus stadoù an Impalaeriezh Santel Roman hag Impalaeriezh Alamagn war he lerc’h. Goude ar Brezel-bed kentañ e teuas da vezañ kêr-benn Stad Dieub Braunschweig, unan eus stadoù Republik Weimar. Distrujet e voe kalz savadurioù eus kêr e dibenn an Eil Brezel-bed (miz Here 1944). 

Anavezet eo Braunschweig hiziv evel kêr ar skiantoù hag an enklaskerezh.
Gwion

**Gwion** zo un anv-bihan kembraek.

## Yezhoù
E Breizh a-wechoù e vez lakaet *Gwion* da glotañ gant an anv-bihan gallek Guy.

## Tud
### E Kembre
*Gwion Bach, anv Taliesin en-bugel, er vojenn Hanes Taliesin,
*Gwion, un eskob e Kembre er Grennamzer
*Gwion Hallam, skrivagner kembraek evit ar vugale.

## E Breizh
**Gwion Etienne*, a vez graet a-wechoù eus ar skrivagner brezhonek Guy Etienne.
**Gwion ar C'horr*, pe *Guy Le Corre*, kelaouenner brezhonek e Radio Breizh Izel.
*Gwion Létard-Morliguen, anv-pluenn ar barzh brezhonek *Guy Létard*.

## E broioù arall
**Gwion Jones*, aktour saoz,
**Gwion Thomas*, c'hoariganer saoz.
Braunschweig (disheñvelout)

**Braunschweig** zo anv :
*ur gêr e hanternoz Alamagn, Braunschweig
*Priñselezh ha priñsed Braunschweig-Lüneburg
*Priñselezh ha priñsed Braunschweig-Wolfenbüttel
*un dugelezh alaman Dugelezh Braunschweig (1815-1918)
*ur stad alaman, Stad Dieub Braunschweig (1918-1946)
*ur gêr e Suafrika, Braunschweig (Suafrika)

## Pennadoù kar
*Brunswick
*New Brunswick
*New Brunswick (New Jersey)
Waterloo

**Waterloo** a zo un anv-lec'h izelvroek. Meur a lec'h a zo anvet **Waterloo** dre ar bed.

## 
* ur gumun e Belgia, e proviñs Brabant Wallonia: Waterloo (Belgia) ; al lec'h anavezetañ eo, ha diwarnañ eo bet anvet ar re all alies.
**eni e c'hoarvezas emgann Waterloo e 1815.

## 
* Waterloo (New South Wales)
* Waterloo (Tasmania)
* Waterloo (Western Australia)
## 
* anv nederlandek ur gumun e departamant an Nord e Bro-C'hall, war an harzoù gant Belgia : Wattrelos eo hec'h anv ofisiel e galleg.
## 
* Waterloo (Ontario), ur gumun en Ontario
* Waterloo (Kebek), ur gumun e Kebek

## 
* Waterloo (Illinois)
* Waterloo (Iowa)
* Waterloo (New York)
* Waterloo (Wisconsin)

## 
* Waterloo Station, ur gar e Londrez
* Waterloo (Lancashire)
## 
* Waterloo (Sierra Leone)

## Sonerezh
### Kanaouennoù
* *[[Waterloo Road (kan)]]*, kanaouenn saoznek e 1968.
* *[[Waterloo (kanaouenn)]]*, kanaouenn saoznek  kanet gant ar strollad ABBA, e 1974.

### Albom
* *[[Waterloo (albom)]]*, albom gant ar strollad ABBA, a glever  *[[Waterloo (kanaouenn)]]* ennañ.