Tux

**Tux** eo maskotenn ofisiel Linux. E implij a zo dieub ha kavet e vez e meur a logo kenwerzhel pe amatour liammet ouzh Linux.

## Istor
Tresadenn an dudenn a zo bet choazet goude ur genstrivadeg aozet e 1996 ma oa aet ar maout gant Larry Ewing. Implij a ra GIMP, ar poellad dieub pennañ implijet war Linux hag a servij da grouiñ pe cheñch skeudennoù pe tresadennoù. Un dudenn ijinet eo, hag a ziskouez ur seurt mankig glas. Ar soñj a oa bet roet gant Alan Cox ha peurechuet gant Linus Torvalds, krouer kraoñell Linux.

Linus a zo bet awenet gant ur poltred en deus kavet war ul lerc'hienn FTP, o tiskouez tudennig ur mank o tennañ da tudennoù Creature Comforts gant Nick Park.

An anv a zo bet kinniget gant James Hughes. Dont a ra deus ar ger amerikan *tuxedo* lerc'h m'eo bet lammet an dibenn, ar ger o talvezout « smoking ». James Hugues, en ur mail kaset an 10 a viz Even 1996, a ginnig ur retro-gwreskanv savet gant ar gerioù ***T'''orvalds'' hag [[UNIX|***U**ni**x**']].

Tu 'zo a lare ne oa ket ar maskotenn gwall vat evit skeudenn Linux dre ma ne oa ket ar mank ul loen galloudus-tre. Linus Torvalds en deus respontet ne soñjfe den ebet da se ma vefe karget gant ur mank korrig, a red buan hag en deus ur pigoz kalet-tre.

## Neuz

Maskotenn Linus a zo ur Mank.

Kalz a dud a soñj eo maskotenn Linux ur pengouin, dreist-holl peogwir e saozneg, ar ger *mank* a zo *penguin*. Ar pezh a vez lâret e brezhoneg evel ur erev a zo ul labous eus an emisferenn norzh eus familh an alcidae, a c'hell nijal, padal, ar mank na vev nemet en emisferenn su. Er yezh pemdezieg, implij ar gêr "erev" e plas "mank" a zo un drougimplij eus ar yezh a c'hoarvez alies-tre.

Tux na ziskouez gouenn ebet eus an 19 a zo war ar voull, memes ma tenn d'ur mank Adeli, ha ma Linus Torvalds en deus kavet e tenne d'ur mankig glas. Kontet e vez eo bet dantet gant ur mank e-pad unan eus e veajoù.
Kalz a arzourien o deuz graet stummoù all. En disorc'h e vez kalzig a krouadurioù fentus..


Image:Tux.svg|Tux e kalite uhel
Image:Tux-simple.svg|Tux kalite uhel vektoriset
Image:Crystal_128_penguin.png|Tux  1añ stumm (ur soñj eus un ezel deus crystalxp.net)

Image:NewTux.svg|Tux « crystaliset »


## Implij
E-barzh dasparzhadurioù zo eus Linux evez gwelet Tux e-pad ar boot. Tux a zo un tudenn eus ar webcomic *[[User Friendly]]*. TUX a zo anv ur servijer web diazezet war Linux.

### C'hoarioù video

Tux en deus kemeret perzh e kummuniezh Linux evel Mario e hini Nintendo. Dre-se, ur bern c'hoarioù urzhiataer, an aliesañ poelladoù frank hag open-soucre evit Linux. En o zouez :

**[[Age of Empires III]]*: un RTS graet gant Microsoft. Unan eus an anvioù ankivil roet d'ar chas a zo 'Tux the conqueror' by Microsoft.
**[http://www.steinke.net/tux/ Tux on the Run]*: ur puzzle-game programmet e JAVA graet gant Lennart Steinke.
**[http://www.reptilelabour.com/software/chromium/ Chromium B.S.U.]*: ur space-shooter lec'h ma z'eus Tux o ezañ ur power-up.
**[http://tuxaqfh.sourceforge.net/ Tuxedo T. Penguin: A Quest for Herring]*: Ur c'hoari troienn e 3D digoust.
**[http://xtux.sourceforge.net/index.html XTux]* un emgann d'ar marv o ziskouez tudennoù eus ar poelladoù frank o stourm a-eep Microsoft.
**[http://freedroid.sourceforge.net/ FreeDroidRPG]*: Un RPG, lec'h m'eo Tux un alien (Linarian) hag a zo trapet war an Douar.Ret eo dezhañ en el gannañ gant droidoù evit dreistvevañ.
**[[OpenArena]]*: Un tudenn a zo anved "Penguin" hag a zo un den gwisket e Tux.
**[[Pingus (c'hoari video)|Pingus]]*: e c'hoari video evel Lemmings lec'h m'eo lakaet manked e plas lemmings.
**[[SuperTux]]*: ur c'hoari platform awenet gant *[[Super Mario Bros.]]*
**[[Tux Kart]]* ha *[[SuperTuxKart]]*: C'hoari kart awenet gant *[[Mario Kart]]*.
**[https://web.archive.org/web/20090918152841/http://www.asymptopia.org/ Tux Math Scrabble]*: Ur Scrabble doare Matematik gant Tux e-barzh.
**[[Tux Paint]]*: Ur poellad evit ar re yaouank evit tresañ.
**[[Tux, of Math Command]]*: Ur c'hoari matematik.
**[[Tux Typing]]*: ur poellad evit deskiñ bizskrivañ.
**[[Tux Racer]]*: Ur c'hoari evel reoù snowboard, lec'h ma z'eo ar c'hoarier ur mank o diskenn un draonienn war an erc'h.
**[https://web.archive.org/web/20090918152841/http://www.asymptopia.org/ Tux Word Smith]*: Un doare scrabble.
**[[FreeCiv]]*: Ur c'hoari doare *[[Civilization (c'hoari video)|Civilization]]*.
**[[Wormux]]*: Ur c'hoari strategiezh dre tro awenet gant *[[Worms (c'hoari video)|Worms]]*.
**[[Frozen Bubble]]*: Ur puzzle game digoust.
**[[LinCity|LinCity-NG]]*: Ur c'hoari strategiezh digoust lec'h ma z'eus tu sevel un delwenn Tux.
**[[Emilia Pinball]]*: Ur Pinball gant Tux.

### Tux er sevenadur poblek