open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maria Leszczyńska

**Marie Leszczyńska** (distaget [lɛʃ't͡ʃɨɲska] e poloneg), ganet e 1703 ha marvet e 1768, a oa ur briñsez polonat, pried d'ar roue gall Loeiz XV. 

Merc'h e oa da Stanislas Leszczynski, roue Pologn (1704-1709). Dimezién a reas d'ar roue gall en 1725.

## He bugale
Dek bugel he doe: 
# *Élisabeth*, pe *Louise-Élisabeth de France*, pe Elesbed Bro-C'hall (1727-1759), lesanvet *Madame*, ha *Madame-Infante* goude hec'h eured e 1739, da 12 vloaz, d'an infant Felipe (1720-1765), eontr dezhi, ha mab yaouankañ roue Spagn, Felipe V;
# he c'hoar gevell Anne ''Henriette'' pe *Henriette de France* (1727-1752), pe *Madame Seconde*, ha *Madame* goude eured he c'hoar gevell (1739)
# Marie *Louise* (1728 - 1733), *Madame Troisième* ha *Madame Louise*, marvet gant ar sifern.
# Marie ''Adélaïde'', pe *Marie-Adélaïde de France* (1732-1800), *Madame Quatrième*, ha *Madame Troisième*, ha *Madam Adélaïde*, ha *Madame* goude marv *Madame Henriette* (1752);
# Louis-Ferdinand (1729-1765), dimezet en 1745 da Marie-Thérèse d'Espagne (1726-1746) hag en 1747 da Marie-Josèphe de Saxe (1731-1767), tad Loeiz XVI, Loeiz XVIII ha Charlez X).
# Philippe (1730-1733), *dug Anjev*
# Victoire Louise Marie Thérèse, pe *Victoire de France*, pe *Madame Quatrième*, ha *Madame Victoire*
# ''Sophie'' Philippe Élisabeth Justine (1734-1782), *Madame Cinquième*, ha *Madame Sophie*;
# *[[Thérèse de France (1736-1744)|Thérèse]]Félicité  de France* (1736-1744), lesanvet * Madame Sixième*, ha * Madame Thérèse*;
# ''Louise Marie de France*  (1737 - 1787), anvet * Madame Septième* (ha gant ar gwalldeodoù  *Madame Dernière* rak ne vevas ken e dud a-gevret goude ma voe ganet), ha goude * Madame Louise''. Mont a reas da leanez.
Gerry Adams

**Gerry Adams** (*Gearóid Mac Ádhaimh* en iwerzhoneg) a zo ur politikour eus Iwerzhon, ganet d'ar 6 a viz Here 1948 e Béal Feirste, prezidant ar strollad Sinn Féin etre 1983 ha 2018. Dilennet eo bet meur a wech da gannad e Ti ar C'humunioù (Londrez) ma nac'has sezañ ennañ bepred ha kannad eo e Dáil Éireann e Dulenn abaoe 2011. D'an 10 a viz C'hwevrer 2018, e oa kemeret e gador gant Mary Lou McDonald goude un ardfheis (prezegenn ispisial) dreistordinal.

## Oberennoù
*1982 : *Falls Memories*
*1986 : *The Politics of Irish Freedom*
*1988 : *A Pathway to Peace*
*1990 : *Cage Eleven*, Brandon Books
*1991 : *Who Fears to Speak...?*
*1992 : *The Street and Other Stories*, Brandon Books
*1995 : *Free Ireland: Towards a Lasting Peace*
*1996 : *Before the Dawn*, Brandon Books
*2001 : *An Irish Journal*, Brandon Books
*2003 : *Hope and History*, Brandon Books
*2005 : *A Farther Shore*, Random House
*2007 : *An Irish Eye*, Brandon Books
*2016 : *My Little Book of Tweets*, Mercier Press

## Notenn

## Liammoù diavaez

* E bajenn war lec'hienn Sinn Féin
Bae Goulc'hen

**Bae Goulc'hen** zo ur pleg-mor en arvor Bro-Leon, etre Plouneour-Traezh ha Ploueskad.
 
D'an daere e vez dizoloet ur gorread ledan a draezh hag a lec'hid. Puilh eo an evned a c'haller gwelet en tolead, koulz hag e geunioù ar stêr Saezh. Ur mirva evned eo deuet da vezañ goueled ar bae, 180 hektar perc'hennet gant Mirva an Aodoù, ha gwarezet eo ar miliadoù a evned (houidi, hirc'hareged...) a zo o vevañ eno pe o tremen hepken en diskar-amzer hag er goañv, pa vezont o tont eus Arktika da vont war-zu Afrika da c'hoañviñ. Eno e c'hallont kavout o boued ha diskuizhañ el lec'hidegoù, war kerreg ar bae, war an tevenn pe er geunioù a-dreñv ur chaoser savet er bloavezhioù 1820 gant Louis Rousseau.
Christian III (Danmark)

**Christian III** (1503–1559) a oa roue Danmark ha roue Norge adalek 1534 betek e varv e 1559. 

Mab henañ Frederik Iañ hag Anna von Brandenburg e oa. Gantañ e voe lakaet al luteregezh da relijion ar Stad, hag evel-se e chomas betek 1849 pa voe lakaet da "relijion ar bobl" gant ar Vonreizh. E Norge eo chomet relijion ar stad betek 2012. 

Dimezet e oa d'an 29 a viz Here 1525 e Kastell Lauenburg da Dorothea von Sachsen-Lauenburg ha pemp bugel o doe:
Cesar Romero

**Cesar Julio Romero, Jr.** (15 a viz C'hwevrer 1907 – 1añ a viz Genver 1994) a oa un aktor amerikan.
Frank Gorshin

**Frank Gorshin** (**Franklin John Gorshin, Jr.** e anv leun) a oa un aktor, fentigellour ha drevezer stadunanat bet ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1933 e Pittsburgh ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2005. Brudet eo evit e roll eus *The Riddler* er stirad skinwel Batman er bloavezhioù 1960.
Eartha Kitt

**Eartha Mae Kitt**, lesanvet « Miss Kitt », zo ur ganerez hag un aktorez stadunanat ganet d'ar 17 a viz Genver 1927 e North (South Carolina), ha marvet d'ar 25 a viz Kerzu 2008 e Weston (Connecticut).

Kanet he deus jazz e meur a yezh. C'hoariet he deus Catwoman e filmoù skinwel.
Frederik

**Frederik** zo un anv-bihan danek. 

*Frederik Iañ (1471–1533), roue Danmark, Norge ha Sveden.
*Frederik II, roue Danmark, Norge ha Sveden.
*Frederik III, roue Danmark, Norge ha Sveden.
*Frederik IV, roue Danmark, Norge .
*Frederik V, roue Danmark, Norge .
*Frederik VI, roue Danmark, Norge .
*Frederik VII, roue Danmark, Norge .
*Frederik VIII, roue Danmark .
*Frederik IX, roue Danmark.
Kuzul Europat

:*Arabat droukveskañ gant [[Kuzul Europa]] na [[Kuzul Unaniezh Europa]]
<HR noShade>
Ar *'C'huzul Europat''' (alies e vez graet gant an droienn "Emvod-Uhel Europa") eo ar c'horf politikel pennañ eus Unaniezh Europa. Ennañ e kaver pennoù stad kement stad ezel a zo, mui Prezidant Kengor Europa. Renet e vez gant ur prezidant. Daou emvod ar bloaz a vez da vihanañ.

## Prezidanted
*Herman Van Rompuy (2009-2014)
*Donald Tusk (2014-2019)
*Charles Michel (2019-)

## Gwelet ivez
*Prezidantelezh ar C'huzul europat

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
League of Legends

**League of Legends** a zo ur c'hoari video digoust war ar rouedad, ur MOBA eo. Krouet eo bet ar c'hoari gant Christina Norman, Rob Garret, Steve Feak. Embannet eo gant Riot Games. Ur c'hoari Pegi +12 eo.

Ar c'hoari a zo bet krouet d'ar 7 a viz Here 2007 goude ma voe aet da benn ur mennozh soñjet e 2006 hag embannet eo bet ar c'hoari d'an 9 a viz Ebrel 2009 gant ur stumm beta. E 2013 e teuas League Of Legends da vezañ unan eus ar c'hoarioù muiañ c'hoariet, ha sellet er bed a-bezh. Gant 32 million a seller war internet, 8,5 million a zud o deus sellet e liv fin ar saison 3.

Pal ar c'hoari a zo ennebiñ ouzh ur strollad c'hoarierien all (pemp den dre skipailh), evit se eo ret distruj an tourell goude an hinibiteur hag evit gounit an Nexus. 

Bez ez eus tri zoare da c'hoari : 
*An doare "normal" a vez c'hoariet e 3c3 pa 5c5
*An doare "Dominnion" (5c5)
*An doare "ARAM"

Bez ez eus teir c'hartenn anvet "La Faille de l'Invocateur" "La Forêt Torturée" "La Brèche de Cristal" "L'Abîme Hurlant" e pep partienn ez eus tu choaz ur c'hampion ha ret eo lakaat anezhañ da dremen an 18 level ar buhanañ posupl evit kaout lañs war ar skipailh arall ha neuze gounit. D'al liesañ e vez c'hoariet e 5 enep 5 barzh ar Faille de L'Invocateur. Neuze ez eus pemp post gant ur pal disheñvel.

*An Top : ret eo d'an den distrujiñ ar muiañ a dourelloù ha lazhañ egile evit sikour e skipailh war-lerc'h 
*Ar Mid : a zo aliez un hudour, ret eo dezhañ lazhañ e eneber evit klask mont da sikour ar re all, n'eus ket re ezhomm distrujiñ an tourell peogwir er fin an holl a zeuio da sikour anezhañ.
*Ar Bot : daou anezho a zo. Unan a zo an ADC, ret eo dezhañ kaout ar muiañ a objed evit ober ar pouanañ d'ar skipailh arall. Hag ar support, ret eo dezañ sikour an ADC ha lakaat ward evit gwellout ar muiañ eus ar c'hartenn evit gouzout e pelec'h emañ an enebour. 
*Ar Jungler: evit losk ar muiañ a XP d'ar re all ez a da lazhañ euzhviled war ar gartenn, ha war-lerc'h ez a da sikour ar re all evit lazhañ an enebour.
Burgess Meredith

**Oliver Burgess Meredith** (16 a viz Du 1907-9 a viz Gwengolo 1997), anavezetoc'h evel **Burgess Meredith**, a oa un aktor amerikan e metoù ar c'hoariva, ar skinwel hag ar sinema. Un toullad mat a filmoù en devoa sevenet ivez.
Lindt & Sprüngli

Ur farder chokolad a galite Premium a zo eus **Lindt & Sprüngli AG**. E Kilchberg, e kanton Zürich e bro-Suis emañ e sez.
Labouradegoù produiñ a zo bremañ e bro-Suis, e bro-Alamagn, e bro-Frañs, en Italia, er Stadoù-Unanet hag en Aostria.

Savet e oa bet an embregerezh Sprüngli e Zurich e 1845 gant al lipouserer David Sprüngli-Schwarz.
Adprenet e oa bet dornlabouradeg chokolad Rodolf Lindt e Bern e 1899. Adal neuze e krog ar merk Lindt & Sprüngli da vezañ anavezetoc'h-anavezetañ.

Annezet e oa bet an embregerezh en Oloron-Sainte-Marie (Awkitania) gant Rozan de Mazilly, mestr-chokolad, er bloavezhioù 1920. Ur madig anvet "Pyrénéen" a voe krouet er bloavezhioù da-heul hag a reas brud an embregerezh.

An embregerezh American Russel Stover, ispisializet war ar boestoù chokolad, a oa bet prenet gant Lindt e miz Gouere 2014 evit 1,5 miliard dollaroù. Kresket eo bet neuze perzh Lindt er marc'had amerikan eus 10%.

N'eo ket nemet plakigoù chokolad a vez fardet gant Lindt & Sprüngli (en o zouez Lindt Klasel, Lindt Kraoñv-kelvez, Lindt Laezh Doubl ha Lindt Laezh Doubl Muësli). Brudet eo ivez evit lieseurted e bralinoù.

Mil-brudet eo ar produioù Lindor - ur madig chokolad karget, teuz ha lipous. Pouezusoc'h-pouezusañ eo plas ar plakigoù chokolad gant ouzhpenn 60% a chokolad pe gant danvez a-vaez bro (pimant ruz da skouer).

## Istor

En XIXvet kantved e teu ur c'hiz nevez eus bro Italia. Savet e vez chokolad war ar stumm solud. Divizout a ra al lipouserer David Sprüngli-Schwarz hag e vab Rudolf Sprüngli-Amman heuliañ ar c'hiz en o lipouserezhig e Marktgasse e Zurik e 1845.

Dilojañ a zo ret ober dija daou vloavezh diwezhatoc'h, ha dek implijad a zo.

Un eil stal brasoc'h a voe digoret ganto e 1859. Mervel a ra David e 1862. 

80 implijad a zo e 1880 ha chokolad ha pralinoù a vez gwerzhet en ur bern broioù.

War aod kleiz lenn Zurik e voe staliet an embregerezh Chokolad Sprüngli AG gant mab henañ Rudolf e 1899, Johann Rudolf Sprüngli-Schifferli. N'he deus ket fiñvet dibaoe.

Ul labouradeg chokolad staliet e Bern a voe prenet gant Sprüngli AG ar memes bloavezh, asambles gant labouradeg Rodolph Lindt. An div embregerezh o doa kevrinoù fardañ a servijas da Sprüngli AG evit astenn he brud. D'ar mare-se eo e cheñch anv evit dont da vezañ Chokoladefabriken Lindt & Sprüngli AG.

Emañ produerezh ar chokolad en e bar er bloavezhioù 1920. An tri-c'hard eus e broduadur a vez ezporzhiet gant Lindt & Sprüngli e 20 bro eus ar bed.

Diaes e voe mare an Eil Brezel-bed abalamour da briz enporzhiañ an danvezioù ral ; ar c'hakao hag ar sukr. Ne oa ket gwall ziorroet ar marc'had e bro-Suis ha diaes e oa ezporzhiañ er bloavezhioù-se.

Tarzhañ a ra an niver a c'houlennoù evit kaout chokolad goude ar brezel, e-pad an Tregont Vloaz Klodus.
Dieubidigezh Pariz

Pariz, kêr-benn bro Frañs, a zo ur gêr bet dieubet d'ar 24 ha 25 a viz Eost 1944 eus an Nazied gant Eil DB ar Jeneral Leclerc ha gant emsavadeg ar Barizianiz, e-pad an Eil Brezel-bed.

D'ar 14 a viz Even 1940, eo kemeret Pariz gant an Nazied, renet gant ar Jeneral Dietrich Von Choltitz. 4 devezh goude, d'an 18 a viz Even 1940 e tibun Hitler e kêr. Pariz a zeu da vezañ sez ar gourc'hemenn soudard Alaman e Frañs. An Oberfeldkommandantur, ar savadur e-lec'h ma vez kemeret an divizoù a zo lec'hiet e Pariz. D'ar 16 hag 17 a viz Gouere 1942 e oa bet Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver (anvet kentoc'h Rafle du Vel' d'Hiv'), e-lec'h ma oa bet dastumet miliadoù a Yuzevien e Pariz a-bezh. La Rafle du Vel' d'Hiv' eo ar skrapadeg vrasañ e-pad an Eil Brezel-bed.

Kroget e oa dieubidigezh kêr pa oa bet ar Forces françaises de l'intérieur—aozadur vilourel eus ar Rezistañs c'hall—a oa kroget da emsavel a-enep ar gwarnizon alaman pa oa an Trede Lu stadunanat, renet gant ar Jeneral George S. Patton o tostaat. Noz ar 24 a viz Eost, unvezioù eus an Eil Divizion hobregonet renet gant ar Jeneral Philippe Leclerc a oa deuet-tre Pariz ha tizhet o devoa an ti kêr nebeut a-raok hanternozt. Mintin war-lec'h, d'ar 25 a viz Eost, nerzhioù diazez an Eil divizion ha re ar Pevare Divizion troadegiezh stadunanat gant harp unvezioù Kevredet o devoa aloubet kêr. Dietrich von Choltitz, penn uhel ar gwarnizon alaman ha gouarnour milourel Pariz, a oa kodianet d'ar c'hallaoued en el leti Le Meurice, penn-lec'h an nerzhioù milourel gall nevez. Ar Jeneral Charles de Gaulle penn an holl nerzhioù lu a oa erruet ha deuet e oa da vezañ kement penn ar gêr evit Penn Gouarnamant da c'hortoz ar Republik c'hall.

## Liammoù diavaez
Minecraft

**Minecraft** zo ur c'hoari video bet krouet gant Markus Persson ha diorroet gant Mojang. Er c'hoari ez eo ret bevañ an hirañ ar gwellañ en ur bed. Graet eo ar bed gant bloc'hoù (douar pe netra).

Bed ar c'hoari a zo savet gant bloc'hadoù 3-ment simpl, pep hini anezho o aroueziañ materi disheñvel: douar, dour... An tu a zo d'ar c'hoarier da gemmeskañ, da nullañ anezho kement ha ma fell dezhañ. Ur c'hoari dieub-tre eo d'ar c'hoarier. N'eus ket palioù resis da dizhout ret eo d'ar c'hoarier dreist-bevañ ar pellañ ar gwellañ en ur ober ar pezh a fell dezhañ.
## Istor
C'hoariet e vez gant un urzhiataer, un Xbox pe ur Playstation 3, ar pal a zo bevañ ha lazhañ tud gant ur c'hleze. Tu zo da grouiñ klezeier gant koad, douar pe maen, arc'hant, aour, lapiz lazuli, redstone, diamant, emrodez, gant un achanterezh pe c'hoazh gant ur c'hreeper.
## Skeudennoù

Grass block stylized.svg|Brikenn geot.
Tinkers Construct smeltery.png|Ur savadur savet gant ur c'hoarier er c'hoari Minecraft.


## Priz
**29.99** €
Deadlands: Reloaded

**Deadlands: Reloaded** a zo stumm nevesañ ar c'hoari taol ha c'hoari roll **Deadlands**, unan Western ha spont. Implijout a ra ar sistem c'hoari Savage Worlds. Embannet eo gant Pinnacle Entertainment Group.

## Embannadur

Embannet eo bet **Deadlands: Reloaded** e miz Mae 2006. Skrivet eo bet gant Shane Lacy Hensley. Al levr pennañ a zo 256 pajenn dezhañ. Meur a-wech eo bet embannet en-dro ar c'hoari, gant stummoù disheñvel. 

## Reolenn diazez ar c'hoari

**Deadlands: Reloaded** a implij ar sistem c'hoari Savage Worlds. Ma vez ar c'hoant gant ar c'hoarier d'ober tra pe dra eo ret dezhañ tennañ un diñs gant un talvoud disheñvel hervez barregezhioù an dudenn. Ar pal a zo tizhout **4 d'an nebeutañ**. Barregezhioù an dudennoù a za eus 4 da 12 (4, 6, 8, 12). Hervez ar barregezh-se e vez divizet peseurt diñs teurel.

Skouer: Un dudenn gant 6 e nerzh a c'hell fiñval ur mein ma tap 4 pe muioc'h gant un diñs 6 fas.
Un dudenn gant 8 e nerzh a c'hell fiñval ur mein ma tap 4 pe muioc'h gant un diñs 8 fas. Aesoc'h eo neuze.

Ampartiz an dudennoù war tachenn pe dachenn a vez divizet gant ar c'hoarier e penn kentañ ar c'hoari. Dibosupl e vo d'ar c'hoarier kaout un dudenn **speredek kennañ ha kreñv kennañ**. 

## Ar c'hoarierien
Pal ar c'hoarierien a zo da gentañ penn kaout plijadur da jubennañ un dudenn en ur bed mod Western. C'hoarierien 'zo a gavo ivez plijadur en emgannoù, lod all er gaozadennoù gant tudennoù all ar c'hoari ha c'hoarierien all c'hoazh a vo plijet gant endro ar c'hoari. N'eus pal resis ebet evit troioù kaer an dudennoù. Ar blijadur tapet gant ar c'hoarierien ha pal o troioù kaer a zo hervez mestr ar c'hoari.

## Mestr ar c'hoari
Mestr ar c'hoari a vez graet deus ar c'hoarier ha n'en deus dudenn ebet. Holl galloudus eo war ar c'hoarierien all. E pal dezhañ a zo lakaat ar c'hoarierien all da bevañ troioù kaer dibar, plijus. A-benn en ober ez eo ret dezhañ mestroniañ reolennoù ar c'hoari ha anavezout mat petra a blij d'ar c'hoarierien all. Konter an istor eo ivez, dezhañ da sevel unan.
Frederik Iañ

**Frederik Iañ**, ganet e 1471 ha marvet e 1533, a oa dug Schleswig ha dug Holstein adal 1513 betek 1523, ha roue Danmark ha roue Norge adal 1523 betek e varv e 1533. 		

Ganet e oa d'ar 7 a viz Here 1471 e kastell Haderslevhus.

Pevare mab Christian Iañ ha Dorothea von Brandenburg-Kulmbach e oa.

## Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas:
* da Anna von Brandenburg (1487-1514)
* da Sophia Pomerania
Zweig

**Zweig** zo un anv-tiegezh alamanek (kar d'ar ger "twig" saoznek), hag a dalv kement ha « brank, skourr » en brezhoneg.

## Tud
* Arnold Zweig (1887-1968), skrivagner alaman
* Stefan Zweig (1881-1942), skrivagner aostrian
* Stefanie Zweig (1932-2014), skrivagnerez alaman
Friedrich Iañ von Baden (1826-1907)

**Friedrich Iañ von Baden** (Karlsruhe 1826-1907) a oa rejant Dugelezh-veur Baden‎ etre 1852 ha 1856, ha dug-meur adalek 1856.

## Dimeziñ ha bugale

Friedrich a zimezas e 1856 d'ar briñsez prusian Luise von Preußen. Honnezh a oa merc'h da Briñsed Prusia, hag ar re-se a zeuas da vout rouaned Prusia hag impalaerien Alamagn, Wilhelm Iañ hag Augusta von Sachsen-Eisenach. 

Tri bugel o doe Friedrich ha Luise :
* Friedrich (1857 - 1928), a zeuas da vezañ an dug-meur Friedrich II von Baden, dimezet gant Hilda von Nassau (5 a viz Du 1864 - 8 a viz C'hwevrer 1952), ur verc'h d'an dug-meur Adolf Iañ Luksembourg.
* ar briñsez Viktoria (1862 - 1930), dimezet e 1881 da Gustaf V, Roue Sveden (1858 - 1950)
* Ludwig Wilhelm (1865 - 1888).
Petrocorii

Ar b-**Petrocorii** (pe **Petrucorii**) a oa ur bobl c'halian o vevañ el lec'h m'emañ an departamant Dordogne bremañ. O c'hêr-benn e oa *Vesunna Petrucoriorum* (Periguers hiziv).

Diwar anv ar bobl-se eo deuet anv proviñs kozh Perigòrd, koulz hag anv kêr Periguers.

En-dro dezho e oa ar pobloù-mañ : Santones, er gwalarn, dispartiet diouzh ar Petrocorii gant ar stêr Lisona, Lemovices en hanternoz, Arverni er reter ha Cadurci er c'hreisteiz. Sklaer eo ster o anv, hervez ar geltiegourien : talvezout a rae kement ha "peder fobl", "pevar arme", savet diwar an elfennoù *petru-* (pevar) ha *corio-* "pobl, klann, arme".

Hervez Julius Caesar e voe kaset 5 000 den ganto da Alesia, da reiñ harp da emsavadeg Verkingetorix a-enep ar Romaned e 52 kent J.K..

Brudet e oa ar b-Petrocorii evel tud varrek war labour an houarn, hervez an douaroniour Strabon.

## Notennoù
Louise von Hessen-Kassel

**Louise von Hessen-Kassel** zo anv meur a briñsez alaman:

* Louise von Hessen-Kassel (1750-1831), pried Karl von Hessen-Kassel
* Luise Karoline von Hessen-Kassel (1789–1867), pried Wilhelm von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, mamm Christian IX, roue Danmark.
* Louise von Hessen-Kassel (1817-1898), pried Christian IX, roue Danmark.
Luise Karoline von Hessen-Kassel

**Luise Karoline von Hessen-Kassel** (1789–1867), a oa ur briñsez alaman, pried da Wilhelm von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, ha mamm da Christian IX, roue Danmark.

Merc'h e oa da Karl von Hessen-Kassel ha d'e bried Louise Danmark (1750–1831). He mamm a oa merc'h da Frederik V, roue Danmark ha d'e bried kentañ Louise Breizh-Veur, ur verc'h da George II, roue Breizh-Veur.

## He bugale
* Luise Marie Friederike (1810–1869), dimezet div wec'h 
: e 1837, d'ar c'hont Friedrich von Lasperg
: e 1846,  d'ar c'hont Alfred von Hohenthal
* Friederike Karoline Juliane (1811–1902) 
:dimezet e 1834 d'an dug Alexander Carl von Anhalt-Bernburg
* Karl (1813–1878) 
:dimezet e  1888 d'ar briñsez Wilhelmine Danmark, goude torret he dimeziñ kentañ; 
* Friedrich (1814–1885) ∞ 1841–1848 und 1854 Prinzessin Adelheid zu Schaumburg-Lippe
* Wilhelm (1816–1893)
* Christian IX (1818–1906), Roue Danmark,
: dimezet e 1842 da Louise von Hessen-Kassel (1817-1898)
* Luise (1820–1894), abadez Kloster Itzehoe
* Julius (1824–1903) 
:dimezet e 1883 (morg.) Elisabeth von Ziegesar, ab 1887 Gräfin von Roest
* Johann Hans (1825–1911)
* Nikolaus (1828–1849)
Thyra Danmark

**Thyra Danmark** ([ˈtuːʁə]), zo anv meur a briñsez eus Danmark.

**Thyra Danmark* pe **Thyra Dannebod** pe **Danebod** (pe *Thorvi* pe *Thyre*), pried d'ar roue Gorm den Gamle, kentañ roue Danmark (war-dro 936-958), mamm Harald Glas-E-Zant.

*Thyra Danmark (1853-1933), merc'h da Christian IX, roue Danmark; dimezet e 1878 da Ernst August, pennhêr rouantelezh Hannover, staget ouzh Prusia e 1866; bevañ a rejont en Aostria.
*Thyra Danmark (1880-1945), he nizez, merc'h da Frederik VIII.
Irrlicht

**Irrlicht** a zo ur c'heflusker 3D holl-RK frank ha digoust gant an aotre zlib.

Ar meziant se a zo bet skrivet e c++ gant Nikolaus Gebhardt.

## Merad ar stummoù fichennaoueg
Fichennaouegoù skeudennoù endalc'het :

* Adobe Photoshop (.psd)
* JPEG File Interchange Format (.jpg)
* Portable Network Graphics (.png)
* Truevision Targa (.tga)
* Windows Bitmap (.bmp)
* ZSoft Paintbrush PCX (.pcx)

Fichennaouegoù 3D :

* 3D Studio meshes (.3ds)
* B3D files (.b3d)
* Alias Wavefront Maya (.obj)
* Cartography shop 4 (.csm)
* COLLADA (.xml, .dae)
* DeleD (.dmf)
* FSRad oct (.oct)
* Irrlicht scenes (.irr)
* Irrlicht static meshes (.irrmesh)
* Microsoft DirectX (.x) (binary & text)
* Milkshape (.ms3d)
* My3DTools 3 (.my3D)
* OGRE meshes (.mesh)
* Pulsar LMTools (.lmts)
* Quake 3 levels (.bsp)
* Quake 2 models (.md2)
* Fichennaoueg STL 3D (.stl)
Frederig Iañ

**Frederig Iañ** zo anv meur a impalaer, roue, pe briñs en Europa. 

* Frederig Iañ Loren, kont Bar (war-dro 950-978) ha dug Lotaringia-Uhel (977-978)
* Frederig Iañ Isar-Uhel, kont Isar-Uhel (marvet en 1030)
* Frederig Iañ Zollern, kont Zollern (mort en 1125)
* Frederig Iañ Schwarzenburg, arc'heskob Köln, marvet en 1131.
* Frederig Iañ Barbarossa (1122–1190), impalaer santel roman german (1155-1190);
* Frederig Iañ Aostria, dug Aostria (1194-1198)
* Frederig Iañ Nuremberg-Zollern, kont Zollern (1171?-1201) ha burgrav Nuremberg (1192-1201)
* Frederig Iañ, kont palatin Sachsen (1281-1323), margrav Misnia (1292-1323) ha landgrav Thuringen (1307-1323)
* Frederig Iañ Brunswick-Wolfenbüttel, dug Braunschweig-Lüneburg (1373-1400)
* Frederig Iañ Sachsen, ken-vargrav Misnia (*Frederig IV*, 1381-1423), Dilenner Sachsen ha kont palatin Sachsen (1423-1428)
* Frederig Iañ Brandenburg, Burgrav Nuremberg (*Frederig VI*, 1398-1440) ha dilenner Brandenburg (1415-1440)
* Frederig Iañ Pfalz, Dilenner Pfalz, eus Tiegezh Wittelsbach (1451-1476)
* Federico Iañ Naplez, roue Naplez (1496-1501)
* Federico Iañ Gonzaga, markiz Mantova (1478-1484)
* Frederig Iañ Brandenburg-Ansbach, margrav Brandenburg-Ansbach (1486-1536) ha margrav Brandenburg-Kulmbach (1495-1536)
* Frederik Iañ, Roue Danmark (1523-1533)
* Frederig Iañ Württemberg (dug), dug Württemberg ha kont Montbéliard (1568-1608)
* Frederig Iañ Kettler, dug Courland ha Semigalia (1587-1595 et 1616-1642)
* Frederig Iañ Hessen-Homburg, landgrav Hessen-Homburg (1622-1638)
* Frederig Iañ Sachsen-Gotha-Altenburg, Dug Sachsen-Gotha-Altenbourg (1675-1691)
* Frederig Iañ (Prusia), Dilenner Brandenburg (1688-1701), ha goude Roue Prusia (1701-1713)
* Fredrik Iañ Sveden, roue Sveden (1720-1751)
* Frederig Iañ Württemberg (roue), dug Württemberg (evel *Frederig III*, 1797-1805), ha goude roue Württemberg (1805-1816);
* Frederig Iañ von Sachsen-Hildburghausen, dug Sachsen-Hildburghausen (1780-1826), ha goude dug Sachsen-Altenburg (1826-1834)
* Friedrich Iañ von Baden (1826-1907)‎, dug-meur Baden (1852-1907).


Federico I Gonzaga.jpg|Federico Iañ Gonzaga, markiz Mantova (1478-1484)
Frederik_1.jpg|Frederik Iañ, roue Danmark (1523-1533).
Fredrik av Hessen.jpg|Fredrik Iañ Sveden (1676-1751), roue Sveden. 
FriedrichHibuAltenburg.jpg|An dug Frederig Iañ von Sachsen-Hildburghausen‎ (1780-1826). Poltred gant Heinrich Vogel, war-dro 1790.
Großherzog Friedrich I. von Baden.jpg|Friedrich Iañ von Baden (1826-1907), dug-meur Baden.


## Pennadoù kar
*Federico
*Frederig
*Friedrich
*Friedrich Iañ
*Frederig II
Golden Sun (heuliad c'hoarioù video)

***Golden Sun*** pe 黄金の太陽 開かれし封印 (Ōgon no Taiyō Hirakareshi Fūin) a zo un heuliad c'hoarioù video embannet e 2001 war Game Boy Advance. Meur a c'hoari *Golden Sun* a zo bet embannet abaoe an hini kentañ. Goude ar c'hoari *Golden Sun* e oa bet Golden Sun: The Lost Age ha Golden Sun: Dark Dawn.
## Irienn
### Istor
E bed Weyard e oa ur galloud hollvezant anvet Alchimi. Galloud an Alchimi a roe da holl annezidi Weyard galloudoù anvet Psynergi. Gant ar galloudoù-se, mab-den a save kêrioù divent ha brav, mekanikoù digredus. Ar "Bloavezhioù Aour" e veze anvet ar mare-se. Nemet, mab-den a grogas da implijout ar galloud-se evit ober traoù fall, ur brezel divent en doa kroget, ha distrujet e vije Weyard ma ne vije ket bet paouezet gant ur strollad furion, hag o doa kuzhet an Alchimi e pevar zour-tan en ur implijout peder steredenn vurzhudus, unan evit pep elfenn. Ar stered a oa bet kuzhet gant ar furion en un templ e diabarzh ur c'hrec'h. Dindan ar c'hrec'h-se ez eus ur gêriadenn anvet Val.
Reflets d'acide

= Reflets d'acide =

**Reflets d'acide** a zo ur saga MP3 krouet gant JBX (e anv gwirion n'eo ket anavezhet). Kavet 'vez anezhi nemet war internet. Reflets d'acide a zo luadenn ur c'hoari-roll anvet "reflets d'aciers". Bez ez eus 16 ranndannevel evit ar poent hag ar c'hwezhegvet ranndannevel a zo c'hoazh gortozet.

## Istor
E-barzh un tavarn anvet "tavarn ar beajour", Wrandrall a tut ur bandennad beajourien evit kas da benn ur c'hest anvet "ar c'hest hep anv". Ret e vo dezho mont a-benn da c'hoad an akouiñ, treuziñ las ar kleur dammtomm, run ar mil marvenn, menez mukus, evit ergezhiñ an toull "aaaaaaaaaaaaaaaaahhhhhhhhhhhhhhhhhhhh!!!!!!!!!"

## An Tudennoù
Bez ez eus c'hwec'h haroz er saga MP3-mañ :

**Wrandrall :** un anter-diaoul eo, met klask a ra ne vefe den ebet o gouzhout e anian gwir : an dud na gar ket tout ar pezh a zo liammet d'an diaouled. Liv e groc'henn z'o arem. Live 1 eo.

## Liammoù diavaez
* Lec’hienn ofisiel
Y Maerdy (Rhondda Cynon Taf)

**Y Maerdy** zo ur gêr e Rhondda Cynon Taf, e kreisteiz Kembre, war lez ar stêr Rhondda Fach.

Ur gêr mengleuzerien e oa adal dibenn an  betek 1990, pa voe serret ar vengleuz diwezhañ.
Louise von Hessen-Kassel (1817-1898)

**Louise von Hessen-Kassel** (1817-1898) a oa ur briñsez alaman, deuet da vout rouanez Danmark dre hec'h eured d'ar roue Christian IX.

## He zud
Merc'h e oa d'al Landgrav Wilhelm von Hessen-Kassel-Rumpenheim (1787–1867) ha d'e bried Louise Charlotte von Dänemark (1789–1864). He mamm a oa merc'h d'ar priñs danat Friedrich (1753–1805) ha d'e bried alaman Sophie Friederike von Mecklenburg (1758–1794). Nizez e oa d'ar roue Christian VIII (1786–1848) ha keniterv d'ar roue Fredrik VII (1808–1863).

## Bugale

C'hwec'h bugel o doe:

# Frederik VIII (1843−1912), Roue Danmark, dimezet da Louise af Sveden-Norge.
# Alexandra Danmark (1844−1925), dimezet da Edouarzh VII, Roue Breizh-Veur.
# Vilhelm Danmark, deuet da vout Georg Iañ Gres (1845−1913), roue Gres.
# Dagmar Danmark (1847−1928), pried Alexander III Rusia.
# Thyra Danmark (1853−1933), dimezet da Ernst August Dug Cumberland.
# Valdemar Danmark (1858−1939), dimezet da Marie Orleañs.
Y Porth

**Y Porth** zo ur gêrig eus kreisteiz Kembre, e kontelezh Rhondda Cynon Taf. Enni e kej an div stêr Rhondda Fawr ha Rhondda Fach.
Friedrich Christian

**Friedrich Christian** zo un anv-bihan kevrennek alamanek.

*Friedrich Christian von Brandenburg-Bayreuth
*Friedrich Christian von Sachsen

## Pennadoù kar
*Friedrich
*Christian
Rhondda Fawr

Ar **Rhondda Fawr** eo anv unan eus div draonienn ar Rhondda, pe Cwm Rhondda.

## Kêriadennoù
Sevel a ra an draoniennen adalek Y Porth betek Blaenrhondda, e-kichen Treherbert. 

### Hervez urzh al lizherenneg
*Blaencwm, distrig eus Treherbert.
*Blaenrhondda, distrig eus Treherbert.
*Cwm Clydach, ur gumuniezh.
*Cwmparc, distrig eus Treorci.
*Cymmer, distrig eus Porth.
*Dinas Rhondda, distrig eus Penygraig.
*Edmondstown, distrig eus Penygraig.
*Gelli, distrig eus Ystrad
*Glynfach, distrig eus Cymmer
*Llwynypia, ur gumuniezh.
*Pentre, ur gumuniezh.
*Penygraig, ur gumuniezh
*Y Porth, ur gumuniezh hag a zo un doare kêr-benn evit ar Rhondda, dre m'emañ e kember an div stêr.
*Ton Pentre, distrig eus Pentre.
*Tonypandy, ur gumuniezh.
*Trealaw, ur gumuniezh.
*Trebanog distrig eus Cymmer
*Trehafod, an hini vihanañ eus kumuniezhioù div draonienn ar Rhondda.
**Treherbert ur gumuniezh.
*Treorci, an hini vrasañ eus kumuniezhioù div draonienn ar Rhondda.
*Tynewydd, distrig eus Treherbert
*Williamstown, distrig eus Penygraig.
*Ynyswen, distrig eus Treorci.
*Ystrad, ur gumuniezh.
Georg Iañ von Sachsen

**Georg Iañ von Sachsen** (1832-1904) a voe roue Sachsen. Berr e voe e ren avat, 70 vloaz e oa pa voe anvet da roue e 1902, goude marv e vreur henañ divugel, Albert Iañ von Sachsen (1828-1902), rak mervel a reas daou vloaz goude, e 1904.

Mab e oa da Johann Iañ von Sachsen (1801-1873), roue Sachsen, ha d'e bried Amalie Auguste von Bayern.

## Pried ha bugale
Dimezet e oa e 1859 d'an infantez portugalat Maria Ana de Bragança (1843-1884), merc'h da Ferdinand von Sachsen-Coburg-Gotha ha da Maria II, rouanez Portugal. 

Eizh bugel o doe:
* Marie Johanna Amalie Ferdinande Antonie Luise Juliane (1860 Dresden - 1861)
* Elisabeth Albertine Karoline Sidonie Ferdinande Leopoldine Antonie Auguste Clementine (1862 Dresden - 1863)
* Mathilde Marie Auguste Viktorie Leopoldine Karoline Luise Franziska Josepha (1863 Dresden - 1933)
* Friedrich August III Johann Ludwig Karl Gustav Gregor Philipp (1865 Dresden - 1932 Sibyllenort), roue war-lerc'h e dad, diroueet e 1918; diwezhañ Roue Sachsen. 
**dimezet da Luise von Österreich-Toskana;
* Maria Josepha Luise Philippine Elisabeth Pia Angelica Margarethe (1867 Dresden - 1944 Schloss Wildenwart); 
**dimezet da Otto, Arc'hdug Aostria 
* Johann Georg Pius Karl Leopold Maria Januarius Anacletus (1869 Dresden - 1938 Schloss Altshausen), dimezet div wech, hogen divugel:
**d'an dugez Maria Isabella von Württemberg (1871–1904) 
**da Maria Immaculata di Borbone-Sicilia (1874–1906),
* Maximilian Wilhelm August Albert Karl Gregor Odo (1870 Dresden - 1951 Freiburg), dizimez ha divugel; 
* Albert Karl Anton Ludwig Wilhelm Viktor (1875 Dresden - 1900 Wolkau), dizimez ha divugel.

## Goude e varv
E vab Friedrich August III a renas neuze, ken na voe diskaret e 1918.
Georg von Sachsen

**Georg von Sachsen** zo anv meur a roue pe briñs:

*Georg der Bärtige (1471–1539), Dug Sachsen,
*Georg Iañ von Sachsen-Meiningen (1761-1803), Dug Sachsen-Meiningen,
*Georg von Sachsen-Altenburg (1796–1853), Dug Sachsen-Altenburg,
*Georg II von Sachsen-Meiningen (1826–1914), Dug Sachsen-Meiningen
*Georg Iañ von Sachsen (1832-1904), Roue Sachsen (1902-1904),
*Georg Karl Friedrich Franz von Sachsen-Altenburg,
*Georg von Sachsen-Meiningen (1892–1946), penn an tiegezh Sachsen-Meiningen,
*Georg von Sachsen (1893–1943), Priñs a Sachsen, ha beleg katolik . 

## Pennadoù kar
*Georg Iañ, Dug Pomerania (1493–1531)
*Johann Georg von Sachsen
Inizi Ieras

**Inizi Ieras** (*Illas d'Ieras* en okitaneg; *îles d'Hyères* e galleg) a zo un enezeg er-maez da gêr Ieras, hogen stag outi ent-melestradurel, e Provañs en Okitania.

## An inizi
A gornaoueg da reter:
*Porcairòla,  hektar, 7 km a hed ha 2,5 km a led.
*Bagaud, un enezennig, 45 hektar, ur mirva.
*Pòrt Cròs, 650 hektar, 4 km a hed, 2,5 km a led, an hini uhelañ (194 m)
*Illa dau Levant ("Enez ar sav-heol"), 900 hektar, 8 km a hed, 2 km a led, dalc'het gant an arme c'hall evit ar pep brasañ.

## Liammoù diavaez
Porcairòla

**Porcairòla** (*Porquerolles* e galleg) zo un enezenn da Vro-C'hall er Mor Kreizdouar, anezhi unan eus Inizi Ieras, an hini ar pellañ er c'hornaoueg.  hektar, 7 km a hed ha 2,5 km a led.

## Gwelet ivez
*Inizi Ieras

## Liammoù diavaez
Friedrich Christian von Sachsen

**Friedrich Christian von Sachsen** zo anv meur a briñs eus Sachsen.

*Friedrich Christian von Sachsen (1722–1763), Priñs-Dilenner Sachsen
*Friedrich Christian von Sachsen (1893–1968), Priñs Sachsen

## Pennad kar
*Friedrich Christian
Illa dau Levant

Illa dau Levant ("Enez ar sav-heol" en okitaneg; *Île du Levant* e galleg) a zo unan eus Inizi Ieras, an hini ar muiañ er reter. 900 hektar, 8 km a hed, 2 km a led. Dalc'het eo gant an arme c'hall evit ar pep brasañ, hag ar peurrest gant ur c'hamp naturegourien.

## Gwelet ivez
*Inizi Ieras

## Liamm diavaez
Llanwynno

**Llanwynno** (*Llanwonno* e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur barrez kozh eus Kembre, e Rhondda Cynon Taf, ma vez enoret Sant Gwynno. Etre div draonienn, Cwm Cynon ha Cwm Rhondda, emañ.

Un 10 km emañ eus kêr Pontypridd, er gwalarn, er menezioù bihan zo etre ar Rhondda Fach ha Cwm Cynon.
Gatipedro

Ar **gatipedro** zo ul loen eus mojennoù Galiza, anezhañ ur c'hazh kornek hag a deu da welout ar vugale da noz hag a laka anezho da staotat en o gwele. Ur c'hazh gwenn eo, ur c'horn teñval war e benn, hag a ya en tier, da welout ar vugale, ha da skuilhañ dour dre e gorn. Pa vez kousket ar bugel e klev an dour o verañ, hag e hunvre emañ o staotat, ha neuze e staot en e wele.

Evit spontañ ar gatipedro hag e gas kuit eo ret lakaat holen dre lec'h ma tremen, da lavarout eo dirak dor ar gambr ha war barlenn ar prenestr. Pa vez ar gatipedro o kerzhout e kemer harp war e bavioù ha war e deod, ha pa gav holen war an douar ez a war e giz hag e laosk ar vugale e peoc'h.

Kement-se zo bet kontet gant ar skrivagner Álvaro Cunqueiro, en e levr Escola de Menciñeiros, e 1960.

## Liammoù diavaez
* An anv adkemeret gant un embanner eus Madrid: , gant ur poltred eus an aneval.

## Notennoù
Nostradamus

**Miquèl de Nòstra Dama**, e galleg *Michel de Nostredame* (ganet e Sant Romieg de Provença, d'ar 14 a viz Kerzu 1503 – ha marvet e Selon de Provença, d'an 2 a viz Gouhere 1566), anavezetoc'h a-galz dre e anv latinekaet **Nostradamus**, a oa un apotiker hag un astrolog eus Provañs, aet e vrud dre ar bed a-bezh bremañ, a-drugarez d'e skridoù, ar *[[Propheties (Nostradamus)|Propheties]]* da gentañ penn.

## Liammoù diavaez

*Testenn "Les Propheties" war Wikimammenn c'hallek
Domingo García-Sabell

**Domingo García-Sabell** (1908-2003) a oa ur medisin ha skrivagner galizek.

Unan eus renerien an ti-embann Editorial Galaxia e voe. Treiñ a reas oberennoù Martin Heidegger ha James Joyce e galizeg. Eus 1979 da 1997 e voe prezidant ar Reial Academia Galega.

## Oberennoù
* *Ensayos I* (1962).
* *Tres síntomas de Europa: Joyce, Van Gogh y Sartre* (1968).
* *Pintura como comunicación* (1971).
* *Notas para una antropología del hombre gallego* (1972).
* *Ensayos II* (1976).
* *Análisis existencial del hombre gallego enfermo* (1991).
* *Os gromos do pensamento* (1996).
* *Libros dos comentos* (1996).
* *Paseata alrededor de la muerte* (1999).
Joan Rivers

**Joan Alexandra Rosenberg** (**Molinsky** hec'h anv plac'h yaouank) a zo un aktourez amerikan bet ganet d'an 8 a viz Mezheven 1933 e Brooklyn ha marvet d'ar 4 a viz Gwengolo 2014 e Manhattan.
Oblastoù Rusia

Rannet eo Kevread Rusia e 83&nbsp;sujed (*subyekty*), ha 46 anezho a zo **[[oblast]]où** (*Область*, ger kevatal da broviñs).
Maurice Le Lannou

**Maurice Le Lannou** (, Plouha - , Plouha) a oa un douaroniour breizhat.

Mont a reas d'ober e studi d'an École normale supérieure ha tapout a reas an agregadur e 1932. E 1945 ez eas da gelenner, da skol-veur Roazhon da gentañ ha da skol-veur Lyon da c'houde, e 1947. Etre 1969 ha 1976 e voe kelenner war douaroniezh Europa e *[[Collège de France]]* (Skolaj Bro-C'hall). Ouzhpenn e skridoù micherel e savas pennadoù a voe embannet gant ar gazetenn *[[Le Monde]]* hag a voe bodet goude-se en ul levr anvet *Le déménagement du territoire. Rêveries d'un géographe*. Dilennet e voe da ezel en Académie des sciences morales et politiques e 1975.

## Oberennoù pennañ
* *Itinéraires de Bretagne*, Paris, J.B. Baillière, 1938.
* *Pêches et pêcheurs de la Bretagne atlantique* (gant Ch. Robert-Muller), Paris, Armand Colin, 1944.
* *La Géographie humaine*, Paris, Flammarion, Bibliothèque de Philosophie scientifique, 1949. Troet e japaneg.
* *Géographie de la Bretagne*, Rennes, Plihon, 1950-1952, 2 levrenn.
* *Le Brésil*, Paris, Armand Colin, 1955, meur a adembannadur. Troet e portugaleg hag e spagnoleg.
* *Les Régions géographiques de la France*, Paris, SEDES, 2 levrenn, 1964.
* *Le Déménagement du territoire, rêveries d'un géographe*, Paris, Le Seuil, 1967.
* *Europe, terre promise*, Paris, Le Seuil, 1977.
* *La Bretagne et les Bretons*, Paris, Presses Universitaires de France, 1978, 123 p.
* *Un Bleu de Bretagne, souvenirs d'un fils instituteur de la 3 République*, Paris, Hachette, 1979. Priz Breizh 1979
Pantalone

**Pantalone** zo anv un den eus commedia dell'arte Venezia, hag a zouge ur bragoù ruz hir (deuet da vout *pantalon*, en galleg). Un den kozh, pizh, ha drouk eo **Pantalone**, 

.

## Orin
Ganet eo Pantalone e Venezia e-kreiz ar . Ur marc'hadour kozh gadal eo. Dont a rafe e anv eus hini ar sant veneziat *San [[Pantaleone]]*.

## Bro-C'hall
Gallekaet e voe e anv, deuet da vezañ *pantalon* e galleg. Met Géronte eo e c'hoariva gallek ar , gant Molière da skouer. 

## Pennadoù kar
*Pulcinella
Escola de Menciñeiros

**Escola de Menciñeiros** zo ul levr galizek savet gant Álvaro Cunqueiro, embannet e 1960 gant Galaxia. Kaoz zo ennañ eus buhez pareourien ha gizioù war ar maez e Mondoñedo ha Terra Chá.

## Danvez al levr
Pemzek danevell zo el levr. 
*an dek kentañ a zo danevelloù : "Perrón de Braña", "Borrallo da Lagoa", "Xil da Ribeira", "Lamas Vello", "O Coxo de Entrebo", "Pardo das Pontes", "Silva da Posta", "O Señor Cordal", "Cabo de Lonxe" hag "O Licho de Vilamor".
*goude, er rann " Novidades do mundo" e ra anv eus loened marzhus, loened ar maezioù pe re ar mojennoù;
*er rann "Fábula de varia xente" ez eus kaoz eus tud all : "Vilarego de Rubal", "Melle de Loboso", "Matías Vello", "Lomas do Pontigo" ha "Loureiro de Pacios".

## Liammoù diavaez
*Diwar-benn ar "menciñeiros"
Foz (Lugo)

**Foz** zo ur gumun eus ar vor biz Galiza, e proviñs Lugo, e komark ar Mariña Central.

## Kumunioù amezek

## Monumantoù
**Castro de Fazouro*, castro ragistorel, ha mirdi.
Oblast Sac'halin

**Oblast Sac'halin** (rusianeg: Сахали́нская о́бласть *Sac'halinskaya oblast’* ) a zo unan eus oblastoù Rusia. E reter ar vro emañ, hag Enez Sac'halin hag Inizi Kouril a ya d'e ober. Youjno-Sac'halinsk eo ar gêr-benn.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel an Oblast
* Lec'hienn ofisiel an Oblast (e saozneg)
Foz

**Foz** a c'hall bezañ meur a dra :

*ur ger brezhonek hag a dalvez kement ha touflez.
*ur ger portugalek, hag a dalvez kement hag aber, hag a gaver evel anv-lec'h. 

## Lec'hioù

###### 
* Foz do Iguaçu - e Paraná

### 
#### 
* Foz-Calanda, e proviñs Teruel.

========
**Foz de Lumbier*, anv spagnolek Foz Irunberri, e Nafarroa. 

========
* Foz - e proviñs Lugo

###### 
* Foz - e kêr Porto
* Figueira da Foz - kêr e distrig Coimbra
* Foz de Arouce - parrez e Lousa
* Foz do Arelho - parrez e Caldas da Rainha
* Foz do Douro - parrez e Porto

* Foz do Sousa - parrez e Gondomar
* São Julião da Figueira da Foz - parrez e Figueira da Foz
* Vila Nova de Foz Côa - kêr e distrig Guarda
* Vila Nova de Foz Côa - parrez e kumun Vila Nova de Foz Côa
Mor Beaufort

**Mor Beaufort** (*Beaufort Sea* e saozneg) zo ul lodenn eus Meurvor Arktika, en hanternoz da Yukon ha Tiriadoù ar Gwalarn, e Kanada, hag Alaska, hag er c’hornôg da enezeg hanternoz Kanada (Enez Banks hag inizi all). Lakaat a reer bevenn ar mor-se, er gwalarn, war ul linenn a dap eus Point Barrow, en Alaska, da Lands End, en Enez ar Priñs Patrick. En em ledañ a ra war 450 000 km² pe war-dro. Anvet e voe evel-se en enor d’an amiral iwerzhonat Francis Beaufort (an den en deus ijinet ar skeuliad Beaufort).

Ennañ en em daol ar stêr Mackenzie ha meur a stêr all, bihanoc’h. Ne dremen ket nemeur a listri drezañ, abalamour ma vez skornet da vat e-pad an darn vrasañ eus ar bloavezh. Bez’ eo ul lec’h-annez priziet gant ar balumed hag an evned-mor.

E strad Mor Beaufort e kreder e vefe gweleadoù bras a direoul, evel ma’z eus en aber ar stêr Mackenzie ha war aod Alaska. E 1986 e oa bet lakaet al leur direoul gentañ da vont en-dro. En amzer da zont e c’hallfe an danvez-se bezañ korvoet muioc'h hag aesoc’h ma teuz ar vorskorneg abalamour da dommadur an hin. Abalamour da se ez eus bec’h etre Kanada hag Stadoù Unanet Amerika bremañ da c’houzout pelec’h resis emañ ar vevenn war vor etre an div vro.
Bruno Grougi

**Bruno Grougi** a zo ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1983, ober a ra 1,73m evit 70kg. Ur c'hoarier eus ar Stad Brest 29 eo, bez e c'hoari e kreiz gant an niverenn 6. E Brest emañ abaoe 2009, a-raok en deus c'hoariet e Clermont ha Caen.

Lakaet en deus 28 pal e Ligue 2 evit 143 match.
Lakaet en deus 19 pal e Ligue 1 evit 97 Match.

Unan eus gwelañ c'hoarierien Brest eo abaoe un neubeut bloavezhioù.

Aet eo e gourfenn e kib bro-C'hall Gambardella e 2001.
Gounezet e deus ar kampionad National e 2007.
Le Menteur

**Le Menteur** zo ur pezh-c'hoari gallek gant Pierre Corneille en 1644, ha diwezhañ komedienn an oberour. Berzh bras a reas e Pariz, en théâtre du Marais, ugent vloaz a-raok pezhioù Molière. 
Savet eo diwar La Verdad Sospechosa, ur pezh spagnolek gant Juan Ruíz de Alarcón, embannet e 1634. Meur a bezh gant Corneille zo tapet diwar oberennoù spagnolek. 

Goapaat a ra ar c'haouiaded ha doareoù-bevañ gadal ar re gozh, evel Géronte. Gwerzennoù zo a ra fent eus Le Cid. 

E 1645 e voe embannet La Suite du Menteur gant Pierre Corneille.
Géronte

**Géronte** zo un dudenn eus c'hoariva gallek ar XVIIvet kantved, awenet gant ar pantalone italian.

## Orin
Dont a ra an anv eus ar ger gresianek γέρων / gérôn, hag a dalvez « den kozh» . 

## Tudenn
Arouez an den kozh ne oa ken, a-raok dont da vezañ hini ar genaoueg, kozh eveljust, gennet gant ar re yaouank, e vugale dreist-holl evel-just, kalz finoc'h egetañ. Dont a reas buan da vezañ un den drouk, pizh, pennek ha kredik, e-skoaz ar Pantalone italian pe Cassandre, un tamm mat deneloc'h.

## Pezhioù
; gant Pierre Corneille
* 1644 : Le Menteur; ne adkaver ket Géronte e-barzh La Suite du Menteur.

; gant Jean de Rotrou 
* 1645: La Sœur 

; gant Molière 
* 1666 : Le Médecin malgré lui 
* 1671 : Les Fourberies de Scapin

; gant Jean-François Regnard 
* 1696 : Le Joueur 
* 1708 : Le Légataire universel
Norte (Portugal)

**Norte** (portugaleg: *Região do Norte*, da lavaret eo "Rannvro an Norzh") a zo unan eus rannvroioù Portugal, e norzh ar vro. Porto, er c'hornôg anezhi, eo ar gêr-benn.


Braga-Kathedrale-02-2011-gje.jpg|Braga
Guimaraes-Largo da Oliveira-04-2011-gje.jpg|Guimarães
Porto-130-Stadt-Torre dos Clerigos-1983-gje.jpg|Porto
Douro-Tal-02-2011-gje.jpg
Douro-Tal-30-Weinberge-Oelbaeume-2011-gje.jpg
Douro-Tal-44-Altar-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-132-Mesao Frio-Fahrrad-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-170-Dorf-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-190-Bauersfrau-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-218-Haus im Ginster-2011-gje.jpg
Tavora-Tal-46-Oelbaumterrassen-2011-gje.jpg
Erwan ar Menga

**Erwan ar Menga** a oa anv-pluenn ar skrivagner Joseph Auffret, bet ganet e Sant-Kouloum e 1909 ha marvet e Kankaven e 1998.

Beleget e voe e 1937 ha bet oc’h ober war-dro parrezioù eus departamantoù gall Mayenne ha Sarthe evel person.

Meur a destenn en doa skrivet, koulz e galleg hag e brezhoneg ha kenlabourat a reas evit er c’helaouennoù kristen Barr-Heol ha Imbourc’h. Peurliesañ e troe e destennoù brezhonek e galleg pe e destennoù gallek e brezhoneg. Hogozik e holl levrioù a gaver en div yezh.

Sevel a reas un hentenn evit deskiñ esperanteg ivez.

## Levrioù
### E brezhoneg
**Emziskouezioù ar Werc’hez e Breizh*, Kastell-Aodren, 1969, adembannet gant Imbourc’h ;
**Breuriezh Vreizh 1790*, Natures et Bretagne, 1976 ;
**Deskomp Esperanteg. Yezhadur Esperantek*, Hor Yezh, 1978 ;
**Kevrin ar vuhez, diskleriet d'ar re vihan*, Imbourc’h, 1981, 52 b. ;
**Kadoudal e ti an tenner-dent*, Barr-Heol, 1979 ;
**Kanevedenn war ar vugale*, Imbourc’h, 1980, 107 p. ;
**Kereour Gwidel*, Imbourc’h, 1981, 64 f. ;
**Priz an daspren*, Imbourc’h, 1982, 120 p. ;
**Karantez eo Doue*, Imbourc’h, 1984, 72 b. ;
**Mari Strap-Latenn*, Imbourc’h, 1990.

### En esperanteg
* *La prezo de la elaĉetado (Priz an Daspren)*, Les Presses Bretonnes, Sant-Brieg, 1982 ;
* *Dio estas amo (Karantez eo Doue)*, Les Presses Bretonnes, Sant-Brieg, 1985 ;
* *La ŝuisto de Gwidel (Kereour Gwidel)*, Les Presses Bretonnes, Sant-Brieg, 1986. 92 p.

### E galleg
Erwan ar Menga a sine "Yves du Menga" pe "Yves du Meinga" e levrioù e galleg :
**La Ville-ès-Nonais*, gant Alexis Presse, 1957 ;
**Apparitions de la Vierge en Bretagne*, Imprimeries du Centre-Bretagne, 1973 ;
**La troisième voie - Ni capitalisme, ni socialisme, oui à la doctrine sociale de l'Eglise*, Résiac, 1977 ; 
**Toutes les homélies pour l'année B*, Résiac, 1978 ;
**La conjuration bretonne de 1791, histoire de l'origine de la chouannerie*, Editions du Thabor, 1979 ;
**Le cordonnier de Guidel, conte inspiré des légendes bretonnes*, 1985
**Dieu est l'amour*, Presses Bretonnes, 1986 ;
**Les témoins de Jehovah et leur réinterprétation déformante systématisée de la parole révélée*, Résiac, 1989
La Suite du Menteur

**La Suite du Menteur** zo ur pezh-c'hoari gallek gant Pierre Corneille e 1645. 

## Istor
Le Menteur a oa bet embannet e 1644 a oa savet diwar ar pezh spagnolek La Verdad Sospechosa, gant Juan Ruíz de Alarcón, embannet e 1634. 
*La Suite du Menteur*, bloaz diwezhatoc'h, a oa savet diwar *Amar sin saber a quién*, gant Lope de Vega e 1620-22. En dro-mañ n'emañ ket Géronte er pezh. 

## Liamm diavaez
*Wikisource - La Suite du Menteur
Jean de Rotrou

**Jean de Rotrou** zo ur skrivagner gallek eus hanterenn gentañ ar . Ganet e oa d'an 21 a viz Eost 1609 e Dreux, hag eno e varvas gant ar vosenn d'an 28 a viz Mezheven 1650.

## Oberennoù
**Agésilan de Colchos*, tragikomedienn, 1635.
*Amarillis
*Amélie, tragikomedienn, 1636.
*L'Aveugle de Smyrne
*Les Captifs, ou les Esclaves, comédie, 1638.
*L'Hypondriaque ou Le Mort amoureux, tragikomedienn, 1628.
*La bague de l'oubli, comédie, 1628.
*Cléagenor et Doristée, tragikomedienn, 1630.
*La Diane, comédie, 1630.
*L'Heureuse constance, tragikomedienn, 1631.
*Les Ménechmes, comédie, 1632.
*La Comédie des Tuileries
*Cosroès, tragédie, 1648.
*Dom Bernard de Cabrère, tragikomedienn, 1647.
*Dom Lope de Cardone, tragikomedienn, 1649.
*La Florimonde, comédie, 1649.
*Hercule mourant, tragédie, 1632.
*Laure persécutée, tragikomedienn, 1637.
*Métamorphose des yeux de Philis en astres
*La Naissance d'Hercule, ou l’Amphitryon
*Les Occasions perdues, tragikomedienn, 1631.
*La Sœur, comédie, 1645.
*Le Temple de la mort
*Venceslas, tragédie, 1647.
*Le Véritable Saint Genest, trajedienn, 1646.
*Antigone, tragédie, 16381.
*Iphigénie, tragédie, 1640.
*La Célimène, comédie, 1633.
*L'Heureux naufrage, tragikomedienn, 1633.
*La Céliane, tragikomedienn, 1634.
*La Belle Alphrède, comédie, 1634.
*La Pèlerine amoureuse, tragikomedienn, 1634.
*L'innocente infidélité, tragikomedienn, 1635.
*Clorinde, comédie, 1636.
*Les Deux Sosies, comédie, 1636.
*Les deux Pucelles, tragikomedienn, 1636.
*Crisante, tragédie, 1639.
*Clarice, comédie, 1641.
*La Bélisaire, tragédie, 1643.
*Célie ou Le Vice-roi de Naples, comédie, 1646.
Racine

**Racine** zo un anv gallek, anv-tiegezh hag anv-lec'h.

## Anv-tiegezh
*Jean Racine (1639-1699), skrivagner gall ;
*e vab *Louis Racine* (1692-1763), e vab, barzh gall;
*Marianne Racine (ganet e 1956), pianoourez ha kanerez jazz svedat.

## Lec'hioù

###### 
**Skolaj [[Jean Racine]]*, e Sant-Brieg, ur gêr ma n'en deus ket ar skrivagner gall taolet troad ebet.
###### 
* Racines, en departamant gall Aube ;

###### 
*Racines (en italianeg), pe Ratschings (en alamaneg), kumun a 4.363 den e proviñs Bolzano.

###### 
* Racine, e Le Val-Saint-François 

###### 
*Racine (Wisconsin)

## Pennad kar
*Gwriz
*Root ha Roots
R. Kelly

**R. Kelly** (e anv gwir *Robert Sylvester Kelly*), bet ganet d'an 8 a viz Here 1967 e Chicago (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktour, ur c'haner ha produer stadunanat. An dud tost dezhañ e bed ar sonerezh eo Céline Dion, Justin Bieber, Ludacris ha Lady Gaga.

## Pladennoù
* 1992 : *[[Born into the 90's]]*
* 1993 : *[[12 Play]]*
* 1995 : *[[R. Kelly (albom)|R. Kelly]]*
* 1998 : *[[R.]]*
* 2000 : *[[TP-2.com]]*
* 2002 : *[[The Best of Both Worlds]]* (a-gevret gant Jay-Z)
* 2003 : *[[Chocolate Factory]]*
* 2004 : *[[Happy People/U Saved Me]]*
* 2004 : *[[Unfinished Business]]* (a-gevret gant Jay-Z)
* 2005 : *[[TP.3 Reloaded]]*
* 2007 : *[[Double Up]]*
* 2009 : *[[Untitled]]*
* 2010 : *[[Love Letter]]*
* 2012 : *[[Write Me Back]]*
* 2013 : *[[Black Panties]]*
* 2015 : The Buffet
* 2016 : 12 Nights of Christmas

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
*MySpace
Le Véritable Saint Genest

**Le Véritable Saint Genest** zo un drajedienn c'hallek gant Jean de Rotrou e 1646, diwar-benn merzherinti Sant Genest. 

## Orin
Savet eo ar pezh diwar ar pezh spagnolek *Lo fingido verdadero*, gant Lope de Vega. Kontañ a ra marv un aktour roman yaouank, Genest, anavezet ivez e galleg evel Genis, hag en italianeg evel Genesio. Brudet e oa Genest evel sant ar c'hoariva. 

## Istor
Skrivet e oa ar pezh evit kompagnunezh an Hôtel de Bourgogne. E-keit-se edo ar gompagnunezh *l'Illustre Théâtre*, renet gant Molière, un drajedienn all, diwar-benn ar memes istor, anvet *L’Illustre Comédien ou Le Martyre de Saint Genest*, savet gant Nicolas Mary.