Ketupa ketupu

Bihanañ evn-preizh-pesketaer ar genad *[[Ketupa]]* er c'herentiad Strigidae eo *Ketupa ketupu*, a vev en Azia.
## Doareoù pennañ

Bras a-walc'h eo al labous, a zo spesad skouer ar genad *Ketupa*, hogen an hini bihanañ eo er genad. Etre 38 ha 48 cm eo e hirder, etre 1 ha 2,1 kg a bouez a vez ennañ (1,2&nbsp;kg o vezañ ar geidenn).
Fuilhet hag a-led e vez e gribennoù-plu. Dispis eo kantenn an dremm, hag etre an daou lagad melen gronnet a zu emañ ar pigos, pa vez izeloc'h e spesadoù all ar c'herentiad. Gell splann eo e bluñv, gant brizhelloù ha barrennoù du el laez ha roudennoù moan en traoñ ; sklaeroc'h e vez ar re yaouank. Berr eo al lost, ha ront eo pennoù an eskell pa vez al labous war nij. Hir ha dibluñv eo an divesker.
Evit merkañ e diriad e kas *Ketupa ketupu* ur steudad hopadennoù berr stirlinkus ; ur chourikadenn tanav ha klemmus eo e hop pa ya e darempred Trouzus e vez al labous da vare ar gouennañ, ha gouest eo ar c'houbladoù da ganañ a-zaouad e-pad un nebeud munutennoù..

Evel en holl spesadoù ar genad *Ketupa* ez eus kribennoù kalet dindan an treid, evit gallout tapout krog e preizhoù riklus evel ar pesked. Dre zoare e zivesker hag e dreid e ouzer eo boas al labous da dapout loened dour, pa gaver an hevelep tresoù e laboused-preizh all evel *Pandion haliatus*, an erer-spluj. Dibar avat eo treid *Ketupa flavipes*, p'en deus melloù krabanoù kreñv ha kromm gant ul lavnenn lemm dindan ar biz kreiz ha lavnennoù bihanoc'h ken lemm all ouzh ar bizied all, par da re ar genad *Bubo*.

Ur perzh dibar all eo e ya an evn-preizh-se da batouilhat en dourioù bas evit pesketa, padal e chom al laboused pesketaer all hep glebiañ an disterañ tamm eus o c'horf war-bouez o zreid. N'eo ket flour e bluñv, n'en deus ket pluñvennoù tanav par d'ar blev a gaver ouzh an touded all hag a servij dezho da nijal didrouz evit preizhañ. Trouzus eo e nij pa flap e velloù eskell ; peogwir e ya da besketa ne ra van ebet al labous eus an trouz, setu perak ez eo ken dispis bevennoù e zremm rak seul bouezusoc'h ar son evit preizhañ, seul zonoc'h kantenn an dremm.

War an deiz e chom *Ketupa ketupu* en e unan e lec'hioù teñval evel deil stank ar gwez. Spontidik hag atav war evezh e vez al labous, alies e vez dihun a-raok bezañ gwelet gant un den.
## Boued
Pesked, kranked ha raned a ya d'ober an darn vrasañ eus boued *Ketupa ketupu*, heuliet gant stlejviled, tousegi ha grilhed-dour. Damheñvel eo e reol-voued ouzh hini an touded-pesketaer all : pa ne gav ket al labous e voued boas e tro war-du razhed, logod, amprevaned bras ha zoken logod-dall. Evel an toud-peketaer rous eo bet gwelet o tebriñ gagnoù.
## Annez hag isspesadoù
En Azia ar gevred e kaver ar spesad, adalek biz India ha Myanmar ar Su betek Kambodja, Laos, Viêt Nam, Thailand, Malaysia, Sumatera, Bangka, Papoua Ginea-Nevez, Brunei, Papoua Ginea-Nevez, Indonezia, Inizi Riau (en Indonezia ivez), Bali, Borneo ha Java. Ul labous zo bet gwelet en Inizi Cocos (Keeling), a zo 1&nbsp;050&nbsp;km a-vaez da Aostralia, ha kredet ez eus bet gwelout unan all e Kalifornia.

E koadegi trovanel gleb e vev al labous, e-kichen dour (stêrioù, lennoù, peskerezhioù kenwerhel ha rizegi). Gouest eo da vevañ e-kichen kêriadennoù met e lec'hioù digenvez didud en e gaver ivez. Eus live ar mor betek 1&nbsp;600 metr eo uhelder e annez boas.

Ken ledan eo annezva *Ketupa ketupu* ma kaver vioù – arwenn, 57 x 47&nbsp;mm o mentoù keitat – etre miz C'hwevrer betek miz Ebrel e lod tachennoù, eus miz Mae betek miz Gouere e lod all (Java ar reter, da skouer) ha zoken eus miz Gwengolo betek miz Genver e Malaysia.
Evel an touded-pesketaer all ne sav *Ketupa ketupu* neizh ebet, trawalc'h eo dezhañ ur bodad raden bras *(Asplenium nidus)*, pe raden o kreskiñ war skalf skourroù bras ur wezenn uhel, war gweleadoù orkide pe en un toull e kef ur wezenn. A-wechoù e ra gant neizh dilezet ul labous bras all.
Ur vi hepken a vez dozvet gant ar barez, a c'hor anezhañ e-pad 28 pe 29 devezh ; c'hwec'h sizhun goude bezañ bet ganet e c'hall ar ploged nijal.
;Isspesadoù
**Ketupa ketupu ketupu* (Horsfield, 1821) e Bali, Borneo, Bangka, Inizi Riau, Java, Malaysia ha Sumatera.
**Ketupa ketupu aagaardi* (Neumann, 1935) eus Asam ar Su betek Thailand ha Viêt Nam.
**Ketupa ketupu minor* (Neumann, 1936) en Enez Nias en Indonezia, a-vaez da aodoù kornôgel Sumatra.
**Ketupa ketupu pageli* (Büttikofer, 1896) e biz Borneo.

## Statud
N'eus kudenn ebet evit poent gant ar spesad, rak stabil eo ar boblañs.
## Levrlennadur
* TAYLOR, Marianne : *Owls – A Guide to Every Species*, Ivy Press, 2017 
: *Chouettes & hiboux*, Éditions du Gerfaut, 2019 
## Liammoù diavaez
* ''Avibase''
* Life International''
* ''Global Biodiversity Information Facility'' (GBIF)
* ''OIC World Bird List <small>Version 9.1</small>
* ''IUCN Red List''

## Notennoù