Rostrenenn

**Rostrenenn** (distaget  ha  er vro) zo ur gumun e departamant Aodoù-an-Arvor hag unan eus kêrioù brasañ Kreiz Breizh, 3 132 a dud enni e 2020. Ur barrez eus Eskopti kozh Kernev a-raok 1790 ha kêr-benn ar Vro Fisel eo.
## Anv
*Bernard Tanguy (1992) ː *Rostrenen*, 1248 ; *Rostraenen*, 1254 ; *Rostrenen*,1262, 1267, 1269 ; *Rostraenen*, 1270, 1285 ; *Rostrenein*, 1294 ; *Rostrenen*, 1296 ; *Rostrainen*, 1317 ; *Rostraenein*, *c*. 1330 ; *Rosdrenen*, 1368 ; *Rostrenen*, 1535-1536.
**Rostraenen* e oa en .
*Erwan Vallerie (1995) ː *Rostrenen*, 1267 ; *Rostroenen*, 1270 ; *Rostrenein*, 1294 ; *Rostrenan*, 1306 ; *Rotrelen*, *Rotrelan*, 1320 ; *Rostrenen*, 1328 ; *Rostrenan*, 1352 ; *Rostrenen*, 1354, 1368 ; *Rosdrenen*, 1368 ; *Castro de Rostrelehen* ? ; *Rostraenen*, 1371 ; *Rostrenan*, 1379 ; *Rosternen*, 1536 ; *Rostrenan*, 1593 ; *Rosternan*, *Rosternen*, 1636 ; *Rosternen*, 1731.
*Dont a rafe an anv-se eus "roz" (un dorgenn) ha "drez/drezenn" : torgenn an drez(enn).
## Douaroniezh
### Kumunioù amezek

### Dezougen
* War al linenn hent-houarn Karaez Loudieg, serret, emañ Rostrenenn.

## Ardamezioù

## Istor
### Deroù
E-pad ar prantad galian-ha-roman eo deuet Rostrenenn da vezañ ur c'hroashent asambles gant Karaez (Vorgium) abalamour d'ar marc'had dreist-holl. Dont a ra da vezañ ur gêriadenn da vat pa vez savet ur c'hastellig e koad-prenn e-kichen ur stank. An ti-kêr a vez kavet bremañ er plas-se. Ar c'hastellig-se a oa bet savet gant ur baron er  goude Jezuz-Krist.
### Baronelezh ha kastell
En  e voe savet un tour-meur e plas ar c'hastellig. Galloudus e teuas baronelezh Rostrenenn da vezañ d'ar mare-se pa oa e varon (Riwalon aet da senesal Breizh e 1068). En em ledañ a rae levezon baronelezh Rostrenenn war pevar c'hanton betek an Dispac'h gall e 1789. Ar c'hastell a oa kelc'hiet gant mogerioù-difenn uhel hag gant ar stank bepred. Lod eus baroned Rostrenenn o deus bet ur pouez bras en istor: Jafrez Rostrenenn e-pad an Eizhvet kroaziadeg (en ), ar baron Pêr VI hag a vrezele gant Beltram Gwesklin (e 1370) hag ar baron Pêr VIII, letanant an armeoù gall, ivez, a skarzhas ar Saozon eus Frañs kuit gant Janed Ark.

E 1581, Toussaint de Beaumanoir, mestr-kamp armeoù ar Roue ha baron Rostrenenn a greñvaas an tour-meur. E 1592, e-pad tri bloavezh e talc'has ar c'hastell ouzh an enebourien. Met en trede bloavezh e kouezhas ar c'hastell en e boull ha distrujet e voe evit na c'hellje ket bezañ implijet ken. Distrujet e oe da vat diwar urzh ar roue gall Herri IV e 1601, dindan Elena Rostrenn, merc'h Toussaint.
Ur c'hastell nevez evit an annez a voe savet gant un embregour o chom e Kemper diwar c'houlenn an dugez Elbeuf, baronez Rostrenenn en . Ar varoned ziwezhañ a chomas er c'hastell-se betek an Dispac'h gall. Un toull-bac'h a voe graet gantañ (evel Kampostal), ti an archerien a vo staliet e-barzh da c'houde. Tudjentil ar vro a voe toullbac'het er c'hastell e-pad an Dispac'h.

E-pad labourioù kanol Naoned-Brest e servije ar c'hastell da bareañ ar brizonidi bolitikel, un ospital e oa d'ar mare-se. Implijet eo bet ivez evel skol ar merc'hed betek 1935, skoliatet e voent goude en ur savadur nevez: ar skol Édouard Herriot. Ar c'hastell en deus servijet evit bezañ skol an holl vugale e-pad an Eil brezel-bed, dre ma oa ar c'hkommandantur e skol ar merc'hed. Ar peurrest eus ar c'hastell a zo bet distrujet evit sevel an ti-post.
### 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 109 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,55 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a  voe lazhet e Bellefontaine e Belgia d'an 22 a viz Eost Eost 1914 hag unan all e Boezinge e Flandrez Belgia d’an 22 a viz Ebrel 1915.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Yuzevion a gavas repu e Rostrenenn e-pad ar brezel; unan anezhe, dimezet gant ur plac'h eus ar vro, a voe flatret ha serret, mervel a reas en Auschwitz; ur vamm hag he div blac'hig a c'hellas chom kuzhet betek an Dieubidigezh. 
* Kemeret e voe 36 000 Lur en ti-post ha 100 000 Lur er *Banque populaire*, gant tri ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 25 a viz Ebrel 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* Mervel a reas 25 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun er Viêtnam.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun.
##### [[Tchad]]
* Oberiadenn Tacaud:  un adjudant eus ar gumun a varvas d’an 29 a viz Genver 1978 e Faya Largeau.
#### Bonen
* E 1970 e voe staget kumun Bonen ouzh hini Rostrenenn.
### Diorroadur
En em ledet eo ar gêr tro-dro d'ar c'hastell, dreist-holl war dorgenn ar Minioù (263 metrad uhelder). A-raok an Dispac'h gall e veze korvoet ar c'hoadeier a oa tro-war-dro, diorroet eo ar gêr dre-se. 900 annezad a oa da vare an Dispac'h gall. 
E 1790 e teu Rostrenenn da vezañ ur gumun. Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Rostrenenn da benn ur bann. Krouet voe neuze un takad evit labourat an douar, Rostrenenn o vezañ e-kreiz. A-drugarez da ziorroadur ar c'hehentiñ e teu kêr da vezañ liammet ouzh an diavaez. Diorroet 'vez ar skoliata ivez, degas a ra skolidi ha studierien. Dont a ra da vezañ ur gêr artizanel ha kenwerzhel. Da Veurzh e c'heller kavout ar marc'had e pep lec'h e kêr. Ur vediaoueg brav-tre a zo bet savet e 1993.
## Monumantoù ha traoù heverk

Iliz Rostrenenn.JPG|An iliz katolik.
Feunteun Rostrenenn.JPG|Ar feunteun.
Chapel Lokmaria Rostrenenn.JPG|Chapel Lokmaria.
Manoir de Campostal (1).jpg|Maner Kampostal.

* Iliz katolik *Itron Varia an Draeneg*, savet er --. Bet chapel ar c'hastell-kreñv.
* Feunteun ().
* Chapel *Sant Jakez* ().
* Chapel Lokmaria ().
* Tiez kozh ().
* Maner Kampostal.
* Monumant ar re varv el leurgêr e-kreiz ar vourc'h, luc'hskeudenn ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’an 30 a viz Genver 1921.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn.
## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud
### Tud bet ganet eno
* 1761 : Olivier Perrin, engravour ha livour.
* 1855 : Yann ar Fusteg, drouiz-meur.
* 1857 : Yann Vari Joanno, saver pezhioù-c'hoari brezhonek.
* 1888 : Eugène Bouché, eskob Sant-Brieg ha Landreger.
* 1945 : Marie-Renée Oget, kannadez e Bodadenn Vroadel Pariz.
* 1956 : Jañdo Robin, skolaer ha stourmer politikel ha yezhel. 
* 1958 : Françoise Morvan, skrivagnerez c'hallek.

### Tud marvet eno
* 1923 : Filomena Kadored, skrivagnerez vrezhonek.
* 1935 : Yann Vari Joanno, saver pezhioù c'hoari.
* 1973 : Jules-Charles Le Bozec, kizellour, d'ar 24 a viz Here.
* 1986 : Lomig Doniou.
### Tud liammet ouzh Rostrenenn pe o deus bevet eno
*Christophe Honoré, skrivagner ha den a sinema gallek.
*Glenmor, barzh ha kaner brezhonek ha gallek.
*Gregor Rostrenenn, geriadurour.
*Pêr Bourdellez, beleg ha skrivagner brezhonek.
*Yann Talbot, beleg ha skrivagner brezhonek.
### Ardamezeg ar familhoù

## Relijion
### Burzhud miz Kerzu 1300 hag ar pirc'hirindedoù
E miz Kerzu 1300 e vije bet kavet gant un den un delwenn eus ar Werc'hez Vari e-kreiz un draeneg. Pa voe lakaet an delwenn e chapel ar c'hastell e voe pirc'hirined o tont da azeuliñ Itron Varia an Draeneg. Pardon ar Werc'hez a vez dalc'het bep 15 a viz Eost.
## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg
*D'an 13 a viz Gwengolo 2004 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
*D'an 19 a viz Here 2007 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.
*D'an 9 a viz Mezheven 2016 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 3.

### Deskadurezh
* Ur skol divyezhek publik a zo eno abaoe 1984.
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 94 skoliad er c'hlasoù divyezhek (34,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez) .

## Ar festival Fisel

Ur festival anavezet e Breizh a-bezh a vez bep bloaz e Rostrenenn, hini an dañs fisel evel-just. E 2007, da skouer, e oa bet dalc'het ar 35vet festival fisel, etre an 23 betek ar 26 a viz Eost 2007.

E 1969 e oa dalc'het kenstrivadeg kentañ an dañs Fisel e Loudieg hag ar bloaz war-lerc'h e Bonen. Ac'halehont e oa bet kaset da Vêl-Karaez e 1972, met re vihan e oa deuet da vezañ sal ar gumun evit an dañserien. Goude-se e oa bet kaset da Rostrenenn. Hengounel eo an dañs fisel e Rostrenenn ha tro-war-dro, e Groñvel, e Plougernevel, Plevin, hag all.

## Gevelliñ
*Ceann Toirc, 
*Le Morne-Rouge, 
## Pennad kar
* Bonen
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn kumun Rostrenenn
* Rostrenenn war lec'hienn Geobreizh
* Lec'hienn Festival Fisel
* Rostrenenn hag ar brezhoneg, pennad ABP (25/10/2007)
## Notennoù ha daveoù