open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Llangyndeyrn

**Llangyndeyrn** zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 93 km eus Kerdiz. 

Ouzhpenn kêriadenn Llangyndeyrn he-unan emañ ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : Carwe, Pont-iets, Meinciau, Pum Heol, Crwbin, ha Pontantwn. E 2011 e oa poblet gant 3 012 a dud, ha 1 771 anezho (58,8%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Tŷ-du

**Tŷ-du** (*Rogerstone* e saozneg) zo ur gumuniezh e kontelezh Casnewydd, Kembre, 14.7 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 9 796 a dud, ha 957 anezho (9.8%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Uplands

**Uplands** zo ur gumuniezh e kontelezh Abertawe, Kembre, 56.9&nbsp;km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant  a dud, ha  anezho (10.7%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Ynysawdre

**Ynysawdre** zo ur gumuniezh e kontelezh Pen-y-Bont ar Ogwr, Kembre, 29,5 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 3 245 a dud, ha 290 anezho (8,9%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Trealaw

**Trealaw** zo ur gumuniezh e kontelezh Rhondda Cynon Taf, Kembre, 227.6&nbsp;km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 3871 a dud, ha 334 anezho (8,6%) a oa kembraegerien..

## Notennoù
Ystradgynlais

**Ystradgynlais** zo ur gêr hag ur gumuniezh e mervent kontelezh Powys, e Kembre, war lez ar stêr Tawe.

E 2011 e oa poblet gant  a dud, ha  anezho (42.8%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Maenordeifi

**Maenordeifi** zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 114,5&nbsp;km eus Kerdiz., war lez ar stêr teifi.

E 2011 e oa poblet gant 529 a dud, ha 253 anezho (47.8%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Llandysilio-yn-Iâl

**Llandysilio-yn-Iâl** pe *Llantysilio* e saozneg zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 220 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 413 a dud, ha 102 anezho (24,7%) a oa kembraegerien

## Daveoù
Llangeler

**Llangeler** zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 102,3 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 3 327 a dud, ha 1 812 anezho (54,5%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Clunderwen

**Clunderwen** zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 114,3&nbsp;km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 899 a dud, ha 439 anezho (48,8%) a oa kembraegerien..

## Daveoù
Llandyrnog

**Llandyrnog** zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 247&nbsp;km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1063 a dud, ha 352 anezho (33.1%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Llanelidan

**Llanelidan** zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 227.6&nbsp;km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 292 a dud, ha 131 anezho (44.9%) a oa kembraegerien..


Llanelidan Parish church - geograph.org.uk - 110023.jpg
Llanelidan ger Corwen a Rhuthun Sir Ddinbych 30.JPG
Llanelidan ger Corwen a Rhuthun Sir Ddinbych 14.JPG
Llanelidan ger Corwen a Rhuthun Sir Ddinbych 23.JPG



## Daveoù
Llanferres

**Llanferres** zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh e kontelezh Sir Ddinbych, Kembre, 237&nbsp;km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 807 a dud, ha 162 anezho (20.1%) a oa kembraegerien.

Er Grennamzer e oa e kombod Iâl, e Rouantelezh Powys.

## Notennoù
Llangathen

**Llangathen** zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre E 2011 e oa poblet gant 497 a dud, ha 257 anezho (51.7%) a oa kembraegerien..

## Daveoù
Dyffryn Ardudwy

**Dyffryn Ardudwy** zo ur gumuniezh e kontelezh Gwynedd, Kembre, 158,3 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1 484 a dud, ha 704 anezho (47,4%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Trerhondda

**Trerhondda**, pe **Glynrhedynog**, *Ferndale* e saozneg, zo ur gumuniezh e kontelezh Rhondda Cynon Taf, Kembre, 27,6&nbsp;km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant  a dud, ha 478 anezho (11,8%) a oa kembraegerien.

## Daveoù
Klaus Störtebeker

**Klaus Störtebeker** (bet ganet war-dro 1360 ha dibennet d'an 20 a viz Here 1401 e Hamburg) a oa ur c'hourser brudet eus hanternoz Alamagn. Bez' e oa e penn ur vandennad kourserien lesanvet *[[Vitalienbrüder]]* en alamaneg ("Breudeur ar Bevañs").

E dibenn an  hag e penn kentañ ar  e oa oberiant ar "Vreudeur"-se war aodoù hanternoz Alamagn. Genidik e oa Störtebeker eus Wismar, ur porzh eus Mecklenburg war aod ar Mor Baltel. E-pad ar braz eus e vuhez e voe diazezet en enez Rügen hag alese e tage bigi Kevre an Hansa er Mor Baltel hag e Mor an Hanternoz.
 
Kalz a istorioù a gonter diwar e benn. Gouzout a reer e voe o'n em gannañ a-du gant roue Sveden a-enep Danmark. 
 
E 1401 e oa kêr Hamburg o klask tapout anezhañ. Goude un emgann war vor e-kichen enez Heligoland e voe tapet. Hervez ar vojenn e oa bet o klask marc'hata gant e enebourien, o kinnig dezho ur chadenn aour hir a-walc'h evit ober an dro da gêr Hamburg a-bezh. Met ur wech harzet e voe barnet, gant unnek ha tri-ugent eus e dud, kondaonet d'ar marv ha dibennet.
Kumuniezh kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber

**Kumuniezh-kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber** a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Felger, departamant Il-ha-Gwilen, e Breizh. Krouet e voe e 1993. Rannet e oa bet d'ar 1 a viz Genver 2017 etre Felger Tolpad-kêrioù (7 kumun) ha Kumuniezh kumunioù bro Liverieg (4 c'humun).

Edo he sez e Sant-Albin-an-Hiliber. He frezidant diwezhat a oa Pierre Prodhomme, maer Sant-Yann-ar-C'houenon.

## Kumunioù
Kumuniezh-kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber a yae 11 kumun d'ober anezhi :
* Chapel-Sant-Alverzh
* Goneg
* Gwennel
* Liverieg-Kenton
* Magoerioù-ar-C'houenon
* **[[Sant-Albin-an-Hiliber]]** (sez)
* Sant-Jord-Kadeneg
* Sant-Kristol-Gwalen
* Sant-Marzh-ar-C'houenon
* Sant-Owen-an-Alloz
* Sant-Yann-ar-C'houenon

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Bro Felger

**Bro Felger** zo ur vro hervez lezenn Voynet. Bodet ez eus 58 kumun enni, war ur gorread  km² ha  a dud zo o chom enni (d'ar 1 a viz Genver 2011).

Pemp kumuniezh-kumunioù zo enni :
* Felger Kumuniezh : 18 kumun,
* Kumuniezh-kumunioù bro Sant-Albin-an-Hiliber : 11 kumun,
* Ar Gougleiz Kumuniezh : 11 kumun,
* Kumuniezh kumunioù kanton Entraven : 10 kumun,
* Louvigneg Kumuniezh : 8 kumun.

## Brezhoneg
E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 25 skoliad (0,4% eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liamm
* Lec'hienn ar vro

## Notennoù
Liverieg-Hiliber Kumuniezh

**Liverieg-Hiliber Kumuniezh**, gwechall *Kumuniezh kumunioù bro Liverieg*, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Roazhon, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 2000. Kresket e oa bet gant 4 c'humun nevez d'ar 1 a viz Genver 2017. Cheñchet e oa bet he anv da « Liverieg-Hiliber Kumuniezh » d'ar mare-se.

Emañ he sez e Liverieg. Betek 2020, he frezidant oa Loig Chesnais-Girard, maer Liverieg (2008-2017) ha prezidant kuzul-rannvro (abaoe 2017).

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù bro Liverieg ez eus 9 c'humun :
* Beuzid-ar-C'hoadoù
* Dourdan
* Goneg (abaoe 2017)
* Herzieg-Liverieg
* Kadeneg
* **[[Liverieg]]**
* Liverieg-Kenton (abaoe 2017)
* Magoerioù-ar-C'houenon (abaoe 2017)
* Sant-Albin-an-Hiliber (abaoe 2017)

## Brezhoneg

### Deskadurezh
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 236 skoliad (6,5 % eus skolidi an tolpad-kêrioù evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Dorig Le Voyer

**Dorig Le Voyer** pe **Dorrick Louis Armel Le Voyer**, ganet d'an 8 a viz Meurzh 1914 e Pariz ha marvet d'an 12 a viz Even 1987 en Alre a oa ul luder.

Gant Polig Montjarret e savas Bodadeg ar Sonerion, hag oberiañ a rae binvioù-senin d'an aozadur.
Manuel Godoy

**Manuel Godoy y Álvarez de Faria Rios** (Badajoz, 1767 - París, 1851) a oa un den uhel ha polítikour spagnol, kentañ ministr Roue Spagn, Carlos IV entre 1792 ha 1797, hag adarre etre 1801 ha 1808. Bez e oa dug la Alcudia ha Sueca, priñs ar Paz, goude marc'hata Peoc'h Basel e 1795, titl a voe disklêriet e-maez al lezenn gant ar roue Fernando VII diwezhatoc'h, ma voe kemeret gant Godoy neuze, hag eñ en harlu, gant an titl italian a briñs Bassano.

Hidalgo a orin, savet d'ar galloud gant ar roue Carlos IV, a roas titloù hag enorioù dezhañ, madoù e-leizh. Ne deuas ket a-benn da virout ouzh aloubadeg Spagn ha dilez Carlos IV. An impalaer gall Napoleon Iañ a rae fae warnañ, dre ma ne oa ket feal a-walc'h dezhañ, evel a welas gant aloubadeg Portugal en 1801, hag ar galv a reas d'en em sevel a-enep Bro-C'hall da vare emgann Jena e 1806. 

## E vuhez
Manuel Godoy a oa mab da José de Godoy y Sánchez de los Ríos, ha da Maria Antonia Justa Álvarez de Faria y Sánchez Sarzosa, a orin portugalat.

Ganet e oa d'an 12 a viz Mae 1767, e-barzh calle Santa Lucía, e Badajoz, en un tiegezh paour. Da 17 vloaz ez eas e rejimant gwarded ar roue, hag anvet e voe neuze da vont gant Gwarded ar C'horf, ha kaset da Vadrid evel e vreur. Hennezh avat a voe harluet eus al lez gant ar roue Carlos III dre ma en devoa graet kinnigoù dizonest d'e verc'h-kaer, Maria Luisa Carlotta di Borbone-Parma, priñsez Asturiez. 
Un deiz, ma oa oc'h ambroug priñsed Asturiez, war hent Segovia, e winkas e varc'h hag e kouezhas d'an douar. Kenkent ec'h adpignas war e loen, ma sachas evezh ar briñsed warnañ. 

Da 21 bloaz e voe kinniget en ofisiel da priñsed Asturiez (titl a veze roet da bennhêr rouaned Spagn). Kaozeal kaer a ouie, ha plijout d'e selaouerien, setu ma savas mignoniezh outañ en danvez-roue Carlos IV, ma teuas da vezañ serc'heg d'e wreg, María Luisa de Borbón-Parma.

D'an 30 a viz Kerzu 1788, 16 deiz goude roueet priñs Asturiez, e voe anvet da gaded er Palez; en miz Mae 1789 e voe anvet da goronel marc'hegiezh, en miz Du 1789 da varc'heg Urzh Santiago, en miz Eost 1790, da gomandour an urzh, en miz C'hwevrer 1791 da eiler-a-gamp, en miz Meurzh da zenjentil al lez, en miz Gouhere da bennletanant ha da varc'heg Kroaz-veur Urzh Carlos III, en 1792 da zug Alcudia gant Meurdez Spagn, en miz Du Urzh ar maoutken Aour, hag e miz Meurzh 1793 penngomandant. Goude-se e vo c'hoazh dug Sueca, markiz Alvarez, aotrou Soto de Roma.

## Sekretour-stad
En 1788, goude anvet Carlos IV da roue Spagn, e voe anvet Godoy da Sekretour-stad, da lavarout eo da bennministr, en 1792, e-lec'h kont Aranda.

## [[Brezel an Orañjez]]

## Dimezioù ha bugale

* Pepita Tudó
François Guillemot de Villebois

**François Guillemot**, anvet **Villebois**, pe Nikita Petrovitch Vil’boa, besamiral rusian, ganet e Gwenrann d’an 3 a viz Meurzh 1681 ha marvet d’an 13 a viz Mae 1760 e Dorpat, bremañ Tartu (Estonia), a oa eil-a-gamp, mignon ha filhor d'an tsar Pêr Iañ.

## Levrlennadur
* *Mémoires secrets d'un Breton à la cour de Russie sous Pierre le Grand*, Les Portes du large, Bretons à travers le monde, 2007, ISBN 9782914612210
Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron

**Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron**, a zo anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Roazhon, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1993.

Emañ he sez e Kastell-Geron. He frezidantez zo Françoise Gatel, maerez Kastell-Geron.

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron ez eus 6 kumun :
* Domloup
* Kantieg
* **[[Kastell-Geron]]**
* Noal-ar-Gwilen
* Pereg
* Servon

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Beja

**Beja** pe **beja** zo anv meur a dra:

## Lec'hanv
* Beja, e Portugal, e distrig Beja, en Alentejo
* Béja, e Tunizia, e traonienn ar Medjerda

## Yezh
* Ar beja, pe bedawieg, komzet gant ar Vejaed e Soudan.
Anne François Augustin de La Bourdonnaye

**Anne François Augustin de La Bourdonnaye**, ganet e Gwenrann d'an 3 a viz Gwengolo 1747 ha marvet e Dacs d'ar 6 a viz Here 1793, a oa beskont ha jeneral.
Les Portes du Large

**Les Portes du large** a zo un ti-embann bet savet e Roazhon gant Bernez an Nail e 2001.

## Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel
Kumuniezh kumunioù kanton Entraven

**Kumuniezh kumunioù kanton Entraven**, a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Felger, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1992. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh, goude kendeuziñ gant Ar Gougleiz Kumuniezh hag ur gumun eus Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg.

Edo he sez e Entraven. He frezidant diwezhañ a oa René Canto, maer Marc'helleg-Raoul.

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù kanton Entraven ez e oa 10 kumun :
* Bazeleg-ar-Veineg
* **[[Entraven]]**
* Ar Fantanig
* Kelvinieg
* Kreneg
* Marc'helleg-Raoul
* Noal-Bazeleg
* Rivoù
* Sant-Owen-Reoger
* Sant-Revig-ar-Plaen

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù

## Dave ha notennoù
Ross Lynch

**Ross Shor Lynch**, ganet d'an 29 a viz Kerzu 1995 e Littleton (Colorado), a zo un aktour, kaner ha dañser amerikan. Anavezet eo peogwir e deus c'hoariet er stirad *[[Austin and Ally]]* a vez skignet gant ar chadenn skinwel *[[Disney Channel]]* adalek an 2 a viz Kerzu 2011.
Littleton

**Littleton** zo un anv-lec'h saoznek.

## Gerdarzh
Eus *little* (bihan) ha *[[ton]]*, evit town, (kêr)

## Lec'hioù

###### 
*Littleton, Cheshire
*Littleton, Hampshire 
*Littleton, Somerset
*High Littleton, Somerset
*Littleton, Guildford, Surrey
*Littleton, Spelthorne, Middlesex
*Littleton-upon-Severn, South Gloucestershire
*North and Middle Littleton, Worcestershire
*South Littleton, Worcestershire

###### 
*Littleton, County Tipperary

###### 
*Littleton (Colorado)
*Littleton, Illinois
*Littleton, Iowa
*Littleton, Maine
*Littleton, Massachusetts
*Littleton (New Hampshire)
*Littleton, North Carolina
*Littleton, West Virginia

## Tud
* Covington Scott Littleton (1933-2010), skrivagner stadunanat.
* John Littleton (1930-1998), kaner.
* Martin W. Littleton (1872-1934), politikour stadunanat.
Madame de Staël

**Anne-Louise Germaine Necker**, baronez Staël-Holstein, anavezet evel **Madame de Staël** ( 1766-1817), a oa ur romantourez c'hallek suis. Ganet e oa en un tiegezh protestanted suis pinvidik-mor, hag he zad, Jacques Necker, a oa banker e Genève, a deuio da vezañ ministr ar yalc'h gant Loeiz XVI, Roue Bro-C'hall. He mamm, Suzanne Curchod, a oa genidik eus kanton Vaud, ha derc'hel a rae ur saloñs ma tegemere speredoù meur an amzer, Buffon, Marmontel, Friedrich Melchior Grimm, Edward Gibbon, an abad Raynal ha Jean-François de La Harpe.

## Oberennoù

* *Journal de Jeunesse*, 1785.
* *Sophie ou les sentiments secrets* (pezh-c'hoari e gwerzennoù), 1786 (embannet en 1790).
* *Jane Gray* (tragédie en cinq actes et en vers), 1787 (embannet en 1790).
* *Lettres sur les ouvrages et le caractère de J.-J. Rousseau*, 1788 (adembannadur kresketen 1789).
* *Éloge de M. de Guibert*.
* *À quels signes peut-on reconnaître quelle est l'opinion de la majorité de la nation?*
* *Réflexions sur le procès de la Reine*, 1793.
* *Zulma : fragment d'un ouvrage*, 1794.
* *Réflexions sur la paix adressées à M. Pitt et aux Français*, 1795.
* *Réflexions sur la paix intérieure*.
* *Recueil de morceaux détachés* (ennañ: *Épître au malheur ou Adèle et Édouard*, *Essai sur les fictions* ha teir danevell : *Mirza ou lettre d'un voyageur*, *Adélaïde et Théodore* et *Histoire de Pauline*), 1795.
* *De l'influence des passions sur le bonheur des individus et des nations*, 1796.
* *Des circonstances actuelles qui peuvent terminer la Révolution et des principes qui doivent fonder la République en France*.
* *De la littérature considérée dans ses rapports avec les institutions sociales*, 1800.
* *[[Delphine (roman)|Delphine]]*, 1802.
* *Épîtres sur Naples*.
* *[[Corinne ou l'Italie]]*, 1807.
* *Agar dans le désert*.
* *Geneviève de Brabant*.
* *La Sunamite*.
* *Le Capitaine Kernadec ou sept années en un jour* (komedienn).
* *La Signora Fantastici*.
* *Le Mannequin*, komedienn.
* *Sapho*, 1811.
* *[[De l'Allemagne]]*, embannet e Londrez en 1813 hag e Pariz en 1814 (prest e oa en 1810 met distrujet e voe war urzh Napoleon).
* *Réflexions sur le suicide*, 1813.
* *De l'esprit des traductions*.
* *Considérations sur les principaux événements de la Révolution française, depuis son origine jusques et compris le 8 juillet 1815*, 1818 (dalif).
* *Œuvres complètes de Mme la Bonne de Staël, publiées par son fils, précédées d'une notice sur le caractère et les écrits de Mme de Staël, par Mme Necker de Saussure*, 1820-1821.
* *Dix années d'exil*, 1821 (dalif).
Rhinogydd

Ar **Rhinogydd** (anv lies, a-wechoù *Rhinogau*) zo menezioù e hanternoz Kembre, er reter da gêr Harlech.

Ar Rhinogydd a lavarer abalamour d'an div gern, Rhinog Fawr ha Rhinog Fach, petra bennak ma'z eo uheloc'h egeto Y Llethr, gant 756 m. Etre an daou Rhinog emañ Drws Ardudwy, a rann ar venezieg etre daou, hag a oa un tremen a bouez er Grennamzer. 

Givri gouez a vev er menezioù.
Till Eulenspiegel

**Till Eulenspiegel** zo un den eus mojennoù hanternoz Alamagn, anezhañ ur furlukin dibalamour ha paotr e droioù-kamm. Till eo e anv en alamaneg, Dyl Ulenspegel en alamaneg-izel, Tijl Uilenspiegel en nederlandeg, ha meur a stumm all zo c'hoazh da skrivañ e anv: *Thyl, Thijl...*
Embannet e voe e droioù-kamm ha skignet en Alamagn, Danmark, Izelvroioù, ha zoken e Bohemia, Pologn, hag Italia. 

## Orin
Hervez an hengoun e vije ganet Eulenspiegel en Kneitlingen e-tal Braunschweig war-dro 1300. Beajiñ a reas dre an Impalaeriezh Santel Roman, dreist-holl e hanternoz Alamagn, hag ivez en Izelvroioù, Bohemia hag Italia. 

## Istor
E 1510/1511 e voe embannet, hep anv oberour, doare koshañ e droioù-kaer, hag anvet *Ein kurtzweilig Lesen von Dyl Ulenspiegel, geboren uß dem Land zu Brunßwick, wie er sein leben volbracht hat*... (Un oberenn fentus diwar-benn Dyl Ulenspiegel, ganet e bro Brunßwick, penaos en deus kaset e vuhez). Hermann Bote e oa an oberour, a greder, met dizemglev zo diwar-benn ar c'hraf-se.

## E yezhoù all
*E saozneg e voe anavezet adalek an XIXvet kantved evel "Owlglass". 
Koulskoude e oa bet meneget dija gant Ben Jonson en e gomedienn The Alchemist, hag abretoc'h zoken, en Owleglasse, gant Henry Porter en dastumad The Two Angry Women of Abington, e 1599.

## Notennoù
Loreley

Al **Loreley** (pe **Lorelei**) zo ur vri roc'hellek war lez reter ar stêr Roen, e-kichen Sankt Goarshausen, en Alamagn.

Sevel a ra betek 120 metr a-us an dour. Eno emañ al lec'h m'emañ ar stêr en he strishañ etre Suis ha Mor an Hanternoz. Al lec'h brudetañ eo e Kanienn ar Roen, ul lodenn enk eus traoñienn ar stêr-se, etre Koblenz ha Bingen, hag a zo bet lakaet e-touez lec'hiennoù glad naturel ar bed, abaoe Mezheven 2002. Kreñv eo kas an dour e-harz al Loreley ha kerreg zo er stêr. Gant se ez eus bet gwallzarvoudoù gant meur a vag eno.
 
Hervez ar mojennoù ez eo **Loreley** ivez anv un Niksenn, ur voudig eus an doureier, dezhi stumm ur plac'h yaouank kaer, azezet e diribin ar vri, o kanañ. Gant he c'hanaouennoù e vez hoalet ar vageerien ha mont a ra o bigi a-benn er c'herreg. 

## Lennegezh
Kontet eo bet istor ar voudig-se e-barzh oberennoù e-leizh eus al lennegezh alamanek hag ar sonerezh. Brudet eo barzhoneg Heinrich Heine (*Die Lore-Ley*), skrivet e 1824 ha lakaet sonerezh warni gant ar sonaozour Friedrich Silcher. Lakaet eo bet e brezhoneg gant Françoise Lermen.

## Liammoù diavaez
*Barzhoneg Heinrich Heine lakaet e brezhoneg http://dikhadak.eu/pool/heine/LORELEI.html gant Françoise Lermen.
Merc'hed ar Roen

**Merc'hed ar Roen**, pe *Rheintöchter* en alamaneg, zo dourwragez eus ar mojennoù germanek hag a vev er stêr Roen. Gant o zad, ar stêr, int bet karget da eveshaat an aour kuzhet e goueled ar stêr. Anv zo anezho e *[[Der Ring des Nibelungen]]*, c'hoarigan Richard Wagner. Setu o anvioù : Wellgunde, Flosshilde (Floßhilde), ha Woglinde.

## Pennadoù kar
* Niksenn
* Nimfenn
* Siren

## Levrlennadur
* Édouard Brasey, ''Les Chants de la Walkyrie'', Éditions Belfond 2008.
Bennozh

Ar **bennozh** eo an ober a vez graet da vennigañ, gant an dorn pe ar ger, da c'hervel gwarez an doueed war un den pe un dra, ul lec'h, ul loen, pe da reiñ santelezh dezho.

En Iliz katolik e weler ar beleg en oferenn alies o vennigañ an dud gant dour benniget o hejañ ur sparf. 

Dre astenn-ster e komzer eus *reiñ e vennozh* pa roer e aprou pe e skoazell.

## Brezhoneg
* *Bennozh Doue* da lavaret eo *mersi bras*

## Lennegezh
* *Bénédiction*, barzhoneg c'hallek, gant Charles Baudelaire, e Fleurs du Mal 
* *Dark Benediction*, romant skiant-faltazi saoznek, gant Walter M. Miller.
Sparf

Ur **sparf** zo ur benveg da skuilhañ dour benniget war an dud gant ar veleien gatolik pa vezont o reiñ o bennozh pe e-pad an oferenn. A-wechoù e vez kanet arc'hantik Asperges me da-heul.
Les Galettes de Pont-Aven

***Les Galettes de Pont-Aven*** (*Galetez Pont-Aven* e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour ha romantour gall Joël Séria e 1975.

*L'Oie blanche* (*Ar Waz wenn* e brezhoneg) eo an titl a oa bet dibabet da gentañ-penn.

## Fichenn deknikel
* Doare : Komedienn/Drama,
* Senario ha divizoù : Joël Séria,
* Produour : Coquelicot Films, Trinacra Films hag Orphée Films,
* Skeudenniñ : Marcel Combes,
* Son : Gérard Barra,
* Sonerezh : Philippe Sarde,
* Frammañ : Étiennette Muse,
* Kinkladur : Christian Lemarque,
* Gwiskamantoù : ,
* Prantad filmañ : bet kroget e deroù miz Ebrel 1975,
* Lec'hioù filmañ : trowardroioù Pariz, Pont-Aven (Penn-ar-Bed),
* Deiziad dont er-maez : 20 a viz Eost 1975,
* Padelezh : 105'.

## An danvez
Ren a ra Henri Serin, gwerzhour disglavieroù diouzh e vicher, ur vuhez dister. Livañ a ra evit e blijadur ha sorc'hennet eo gant ar fulenned o revr mentet-kaer...a blij kalz dezhañ taolenniñ. Ober a ra anaoudegezh gant Émile, ul livour bras e c'henoù. Hemañ a ro tro dezhañ da gejañ gant ur gaer a Ganadianez hag a ra dezhañ mont diouzh e familh ; chom a reont asambles e-pad un nebeud devezhioù entanet. Menel a ra sac'het e Pont-Aven e-lec'h ma krog da evañ betek re. Padal, aze ec'h adkav ur vuhez reizh a-drugarez da gened ha koantiri Marie : ober a ra e soñj d'ober e annez eno da werzhañ galetez.

## Roll ar gomedianed pennañ
* Jean-Pierre Marielle : Henri Serin,
* Bernard Fresson : Émile,
* Jeanne Goupil : Marie,
* Dolores McDonough : Angéla,
* Claude Piéplu : ar pirc'hirin/ar barzh,
* Andréa Ferréol : an itron Licquois, ar genwerzhourez,
* Romain Bouteille : an aotrou Person,
* Dominique Lavanant : Marie Pape, ar c'hast.

N'haller ket lavaret e roe an dudenn c'hoariet gant Dominique Lavanant, ur vrav a skeudenn eus Breizh : gwisket ha koefet evel ur Vigoudenn e ra Marie Pape he micher a c'hast, kemeret ganti un taol-mouezh eus ar souezhusañ, zoken evit ur gwir Vigoudenn !
Hadsund

**Hadsund** () zo ur gêr hag ur porzh e hanternoz Jutland, e Danmark. E miz Genver 2019 e oa 5 520 a dud o chom enni.
Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael

**Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael** (e galleg: **) a oa ur gumuniezh kumunioù e Bro Sant-Maloù, en Il-ha-Gwilen. D'ar 1 a viz Genver 2017 e oa deuet da vezañ Kumuniezh-kumunioù bro-Dol ha Bae Menez-Mikael, goude kendeuziñ gant Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael.

Edo he sez e Dol. He frezidant diwezhañ oa Gérard Salardaine, maer Gwiver.

## Ar c'humunioù
E Kumuniezh kumunioù Dol ha Bae Menez-Mikael ez e oa 8 kumun :
* Bagar-Bihan
* Bagar-Morvan
* Dol
* Gwiver
* Kerruer
* Menez-Dol
* Roz-Lanrieg
* Sperneg

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Herri ar Merdeer

**Henrique de Avis**, pe **Henrique o Navegador** (**Herri ar Merdeer**), pe an **Infante Dom Henrique** (**Infant Dom Herri**), lesanvet *O Infante de Sagres*, ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1394 e Porto ha marvet d'an 13 a viz Du 1460 e Sagres, a oa un infant portugalat hag a roas lañs da veajoù bras moraerien Portugal dre ar bed. Gwelet eo evel an den a enaouas tan an trevadenniñ europat.

Daoust d'e lesanv (*ar merdeer*) ne verdeas ket ha ne reas kavadenn ebet en douaroniezh. Arc'hantiñ ar beajoù ne reas ken, hag un titl a enor eo e lesanv, evel al lesanvioù roman roet d'an dud uhel, ha netra ken.

Mab e oa da João Iañ, roue Portugal

Ne zimezas ket ha divugel e oa.

Beziet eo er Mosteiro da Batalha

## Enorioù
* E 1931 eo bet savet un delwenn anezhañ gant Francisco Franco de Souza war plasenn ar C'henwerzh e Naoned
* E 1960 eo bet savet un monumant e Lisboa evit kounlidañ e 500vet deiz-ha-bloaz, dindan an anv Padrão dos Descobrimentos
* E 1994 eo bet derc'hennet war bilhedoù bank Portugal 10 000 escudos.
Claude Piéplu

**Claude Léon Auguste Piéplu**, bet ganet e Pariz XIV (Bro-C'hall) d'an 9 a viz Mae 1923 hag aet da Anaon e Pariz XVI d'ar 24 a viz Mae 2006, a oa un aktour gall (c'hoariva, sinema ha skinwel).

Abalamour d'e vouezh ha d'e zistilh hep o far e oa bet dibabet da zaneveller an heuliad skinwel bevaat *[[Les Shadoks]]* adalek 1968 betek 1973.
Bernard Fresson

**Bernard** René Pierre **Fresson**, bet ganet e Reims (Marne, Bro-C'hall) d'ar 27 a viz Mae 1931 hag aet da Anaon en Orsay (Essonne, Bro-C'hall) d'an 20 a viz Here 2002, a oa un aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) gall.

## E vuhez

## E bezhioù-c'hoari
 War al lec'hienn Les Archives du Spectacle.

## Liamm diavaez
* '''Bernard Fresson''' war Internet Movie Database
Dour benniget

**Dour benniget** zo dour hag a vez graet gantañ e lidoù 'zo e rannoù 'zo eus ar gristeniezh, evel er gatoligiezh, en anglikanegezh, gant ortodosked 'zo (reoù ar Reter)… Er relijion gatolik hag anglikan e vez benniget gant ur beleg. Miret e vez er piñsinoù.

## Implij
Implijet e vez el liderezh, pa vez roet bennozh ar beleg en anv Doue, gant ur sparf alies.
Implijet e vez a-enep an Diaoul, pe an Droukspered ivez.

## Islam
Dour benniget a vez implijet en islam ivez. Benniget e vrez dre lenn ar C'horan 

## Liammoù diavaez
; relijion gatolik:
* Da betra e servij an dour benniget? http://www.famillechretienne.fr/vie-chretienne/aide-a-la-priere/dix-objets-qui-aident-a-prier-153563/l-eau-benite-aqua-bon-153615
;islam:
*ober dour benniget : https://www.youtube.com/watch?v=9WiwW5mDOOI
*ober dour benniget : http://www.bladi.info/threads/sourate-reciter-coraniser-leau.320903/page-7
*en em walc'hiñ gant dour benniget : https://web.archive.org/web/20150515080923/http://maher.fr/28188-se-laver-avec-leau-benite-par-la-lecture-du-coran-ou-den-boire.html

## Levrlennadur
### e galleg
* Marc-Antoine Fontelle, *L'eau bénite, Histoire et spiritualité*, Edit. Téqui, Pariz, 2009, 168 p., ISBN : 9782740315385.
* Bernard Berger, *Formidable Puissance de l'Eau Bénite*, Ed. Cristal, Neuilly, 2009, 144 p., ISBN 978-2-84895-055-6
* L. Brugière, *Recherches historiques sur l'eau bénite*, Université de Lyon, 1900, 82 p. (tezenn teologiezh)
* Nicolas Collin (R.P.), *Traité de l'eau bénite, ou l'Église catholique justifiée sur l'usage de l'eau bénite*, Demonville, Pariz, 1776, 371 p.
* Amédée Gastoué, *L'Eau bénite, ses origines, son histoire, son usage*, Bloud, Pariz, 1907, 62 p.
* Jean-Joseph Gaume, *L'Eau bénite au XIXe*, Pariz, 1876 (4e emb.), 424 p.
Diaoul

An **Diaoul** (en latin : *diabolus*, diwar ar ger henc'hresianek διάβολος diábolos, eus ar verb διαβάλλω « diabállô », da lavarout eo « an hini a rann » pe « a zizunan » pe « a zistruj ») eo enebour Doue er relijion gristen, an **Droukspered**. Paol Gornek a vez graet anezhañ ivez er mojennoù-pobl.

Krediñ a ra ar gristenien e klask sachañ an eneoù d'o c'has gantañ d'an Ifern. 

## An diaouled
Meur a anv zo dezho : 
*Satanas, 
*Lusifer,
*Baphomet, 
*Beelzebub, ba'al zevuv בעל זבוב en hebreeg.

## Levrlennadur
*Annick Lamézec, *Le diable en Bretagne*, Skol Vreizh, niv. 28, 1993.
Amélie d'Orléans

**Amélie d'Orléans** (1865-1951), pe * Marie Amélie Louise Hélène d’Orléans*, pe *Maria Amélia Luísa Helena de Orleães* e portugaleg, a oa ur briñsez c'hall eus an Tiegezh Orléans hag a deuas da vout rouanez Portugal dre zimeziñ.

## He buhez
Ganet e oa e Bro-Saoz ma oa repuet he zud goude dispac'h 1848. Merc'h henañ Philippe d’Orléans, kont Pariz, hag e bried Marie-Isabelle d'Orléans (1848-1919) e oa. 

Dimeziñ a reas d'ar roue Carlos Iañ Portugal. E 1908 e voe lazhet he fried hag he mab henañ Luís Filipe en ur gwalldaol.
Gérard de Nerval

**Gérard de Nerval** a zo anv-pluenn *Gérard Labrunie*, ur skrivagner gall ganet d'an 22 a viz Mae 1808 e Pariz, ma varvas d'ar 26 a viz Genver 1855. Brudet eo e varzhonegoù ha danevelloù , ha dreist-holl *Les Filles du feu*, un dastumad danevelloù ma'z eo * Sylvie* an hini vrudetañ, hag e sonedennoù (*Les Chimères*) .
Kumuniezh kumunioù bro Felgerieg-Veur

**Kumuniezh kumunioù bro Felgerieg-Veur** (e galleg: **') a oa ur [[kumuniezh kumunioù|gumuniezh kumunioù]] e [[Bro Redon]], en [[Il-ha-Gwilen]].

Edo he sez e Felgerieg-Veur. He frezidant diwezhat oa Alain David, maer Felgerieg-Veur.

==Ar c'humunioù==
E Kumuniezh kumunioù bro Felgerieg-Veur ez eus 4 c'humun:
* [[Doveneleg]]
* **Felgerieg-Veur'''
* Santez-Anna-ar-Gwilen
* Sant-Suleg-al-Lann

## Istor
Klotañ a ra evit ullodenn vat gant al lodenn eus Bro-Naoned a zo bet staget ouzh departamant an Il-ha-Gwilen.

Kendeuzet e oa bet d'ar 1 a viz Genver 2017 gant Kumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon evit krouiñ Breizh dor al Liger Kumuniezh.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Carlos, Kont Molina

**Carlos María Isidro Benito de Borbón y Borbón-Parma** (Madrid, 29 a viz Meurzh 1788 – Trieste, 10 a viz Meurzh 1855), anavezet ivez evel **Don Carlos**, a oa infant Spagn, emditlet Dug Elizondo, ha goude Kont Molina.
Eñ an hini e oa ar c'hentañ karlour da c'houlenn kurunenn Spagn, evel Carlos V. Un den deol meurbet e oa, ha krediñ a rae e gwir ar rouaned a-berzh Doue.

## E vuhez
Ganet e oa e *Palacio Real* Madrid. Eil mab ar roue Carlos IV hag e bried María Luisa de Parma (1751-1819) e oa. Breur e oa da Fernando VII. Evel e dad hag e vreur e voe prizoniad Napoleon Iañ e Valençay, pa oa breur Napoleon, Giuseppe Buonaparte, o ren e Spagn etre 1808 ha 1814. E 1814 e tistroas da Vadrid.

### 1788-1833
Anvet e voe da Priñs Asturiez e 1815, hag e chomas betek 1830, pa voe embannet ur *[[Pragmatica Sanctio]]* hag a dorre al lezenn salek, degaset da Spagn e 1705 gant Felipe V.

En Gwengolo 1816 e timezas d'e nizez, an infantez portugalat Maria Francisca de Portugal, merc'h da João VI, roue Portugal ha d'e bried Carlota Joaquina de Borbón, e c'hoar dezhañ. Mervel a reas e bried e 1834. Addimeziñ a reas ar priñs da Maria Teresa de Bragança, c'hoar henañ e bried kentañ, hag a oa intañvez.

## [[Kentañ brezel ar garlouriezh]] (1833-1840)
Brezel a voe etre harperien an div gostezenn. Kalet e voe e hanternoz ar vro. Un armead 13&nbsp;000 den a oa dindan ar jeneral karlour Tomás de Zumalacárregui, ha trec'h e voe meur a wech. Arme Isabel II ne oa ket evit stourm hep skoazell a-ziavaez.
E Madrid e voe staliet ur rejañs frankizour dindan ar rouanez Maria Cristina an Div Sikilia.
Goude meur a vloavezh brezel e voe trec'het ar garlourien ha sinet feur-emglev Bergara, d'an 31 a viz Eost 1839. Kenderc'hel a reas Ramón Cabrera d'en em gannañ er Maestrazgo betek miz Mae 1840.

## Dimezioù ha bugale
Tri mab o doe Carlos hag e bried Maria Francisca de Portugal (1800-1834) :
* Carlos Luis de Borbón y Braganza (1818-1861), Kont Montemolín, a c'houlennas kurunenn Spagn evel e dad; 
** dimezet e 1850 da Carolina de Borbón-Dos Sicilias. 
* Juan de Borbón y Braganza (1822-1887), Kont Montizon, a c'houlennas kurunenn Spagn, hag ivez kurunenn Bro-C'hall; 
**dimezet e 1847, d'an arc'hdugez aostrian Maria Beatrix von Österreich-Este, anavezet evel Beatrix Modena (1824-1906) 
* Fernando de Borbón y Braganza (1824-1861), dizimez ha divugel.

Addimeziñ a reas Don Carlos d'un infantez portugalat all, Maria Teresa de Bragança (1793-1874), a oa c'hoar henañ Maria Francisca ha seizh vloaz koshoc'h egeti, nizez dezhañ ivez enta; intañvez e oa, ur mab dezhi eus he fried kentañ, hogen bugel ebet n'o doe ken.
Carlos V

**Carlos V** zo un anv hag a vez roet a-wechoù da zaou briñs, daoust ma ne oa ket o anv gwirion.

**Carlos V* a veze graet a-wechoù eus Carlos Iañ Spagn, abalamour ma oa ivez impalaer hag anvet Karl V
**Carlos V* eo an anv a voe kemeret gant ar priñs Carlos, Kont Molina, mab da Carlos IV ha breur da Fernando VII.

## Pennadoù kar
*Carlos IV
*Carlos VI
*Charlez V
Francisco de Paula de Borbón

**Francisco de Paula Antonio de Borbón y Borbón-Parma** (Aranjuez, 1794 – Madrid, 1865), a oa infant Spagn. Mab e oa da Carlos IV, Roue Spagn, ha da María Luisa de Parma.

## Dimezioù ha bugale

E Mezheven 1819 e timezas d'ar briñsez italian 14 vloaz, Luisa Carlotta an Div Sikilia (1804 -1844), merc'h da Francesco Iañ an Div Sikilia ha d'e bried ha nizez María Isabel de Borbón. Unnek bugel o doe :
***Francisco de Asís Luis de Borbón** (1820–1821), infant Spagn, kentañ dug Cádiz, marvet da ur bloaz;
***[[Isabel Fernanda de Borbón]]** (1821–1897), infantez Spagn; 
** dimezet d'ar c'hont Ignacy Gurowski, ha dezho bugale. 
***[[Francisco de Asís de Borbón]]** (1822–1902), infant Spagn, eil Dug Cádiz. Roue kenseurt Spagn
** dimezet d'e geniterv Isabel II, Rouanez Spagn.
***[[Enrique de Borbón y Borbón-Dos Sicilias|Enrique de Borbón]]** (1823–1870), infant Spagn, Dug Sevilla, lazhet en un duvell gant dug Montpensier.
***[[Luisa Teresa de Borbón]]** (1824–1900), infantez Spagn, 
**dimezet da José María Osorio de Moscoso y Carvajal, Dug Sessa, ha bugale dezho.
***Eduardo Felipe de Borbón** (1826–1830), infant Spagn, marvet da bevar bloaz.
***[[Josefina Fernanda de Borbón]]** (1827–1900), infantez Spagn ken na zimezas en voranatek da José Güell y Renté, ha bugale dezho.
***María Teresa de Borbón** (1828–1829), infantez Spagn, marvet da ur bloaz
***[[Fernando María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias|Fernando María de Borbón]]** (1832–1854), infant Spagn, 
***[[María Cristina de Borbón y Borbón|María Cristina de Borbón]]** (1833–1902), infantez Spagn, 
**dimezet d'an infant Sebastián Gabriel de Borbón. Pemp bugel he doe, nemet hini ebet ne voe infant Spagn.
***[[Amalia de Borbón|Amalia Filipina de Borbón]]** (1834–1905), infantez Spagn, 
** dimezet d'ar priñs Adalbert Bavaria.

En 1851 ac'h addimezas da Teresa Arredondo, Dugez San Ricardo, hag ur mab o doe:
***[[Ricardo María de Arredondo]]** (1852–1872), Dug San Ricardo.
Bellamy

**Bellamy** zo un anv tud bet kavet er broioù saoznek dreist-holl.

## Tud
### Amerikaned
* Bill Bellamy (1965-), aktour
* Edward Bellamy (1850-1998) skrivagner skiant-faltazi 
* Francis Bellamy (1855-1931) sokialour ha pastor badezour, bet skrivet gantañ *Pledge of Allegiance*, Le alejañs da vanniel ar Stadoù-Unanet
* Kacey Bellamy (1987-) c'hoarierez hockey war skorn
* Madge Bellamy (1899-1990) aktourez
* Ned Bellamy (1957-) aktour
* Ralph Bellamy (1904-1991) aktour
* Rob Bellamy (1985-) c'hoarier hockey war skorn
* Walt Bellamy (1939-2013) c'hoarier a-vicher basketball
#### evel anv bihan
* Bellamy Young (1970-) aktourez
* John Bellamy Foster (1953-) sokiologour

### Breizhveuriz
* Diana Bellamy (1943-2001) aktourez saoz
* Earl Bellamy (1917-003) filmaozer saoz
* Craig Bellamy (1979-) c'hoarier melldroad kembreat
* David Bellamy (1933-2019) louzawour ha skrivagner breizhveurat
* George Bellamy (1941-) soner saoz, bet e-barzh strollad The Tornados ha tad Matthew Bellamy
* Matthew Bellamy (1978-) kaner saoz, e penn strollad Muse
* George Anne Bellamy (1731-1788) trajedianez saoz
* James Bellamy (1881-1969) c'hoarier melldroad ha gourdoner saoz
* Samuel Bellamy (1689-1717) flibister saoz eus fin ar XVIIvet kantved ha deroù an XVIIIvet kantved, lesanvet *Priñs ar vorlaeron*
* Tom Bellamy kaner strollad The Cooper Temple Clause

### Bretoned
* Félix Bellamy (1828-1907) kimiour
* Paul Bellamy (1866-1930) politikour, maer Naoned

### Gallaoued
* François-Xavier Bellamy prederour, politikour
* Bruno Bellamy (1964-) tresour eus Normandi, ganet e Bleaz
* Olivier Bellamy (1961-) kazetenner hag animatour er skingomz eus Añje, ganet e Marsilha

### Broioù all
* Jacobus Bellamy (1757-1786) barzh hollandat
* Hans Schindler Bellamy (1901-1982) skridarnodour aostriat

## Arzoù
* *[[Bellamy (film)|Bellamy]]*, ur film gall savet gant Claude Chabrol e 2009
* Bellamy ar Bleiz-broc'h, un dudenn eus manga *[[One Piece]]*
* The Bellamy Brothers, ur strollad sonerezh country
* haroz romantoù-polis Konop alias Guy Konopnicki eo an enseller Sam Bellamy. Kavet eo ivez e-barzh ar film *[[Le K]]* tennet eus ar romant *Pas de Kaddisch pour Sylberstein*

## Douaroniezh
* Bellamy Cay enezenn eus an Inizi Gwerc'h Breizhveurat er Mor Karib

## Pennadoù kar, a-bell pe a-dost
* Belle, anv meur a dra
* Amy, berranv saoznek
* Bel-Ami, romant
Caméra d'or

Ar c'h**Caméra d'or** (Kamera aour e brezhoneg) zo ur gopr hag a vez deroet bep bloaz da-geñver Festival etrebroadel ar film e Cannes (Alpes-Maritimes).

Krouet e oa bet e 1978 gant an den a sinema Gilles Jacob, hag eñ penndileuriad ar Festival d'ar mare-se. Goprañ a ra ar c'h**Caméra d'or** kentañ oberenn bet sevenet gant un arzour yaouank d'e galonekaat.

## Listenn al loreidi
* 1978 : *[[Alambrista!]]* gant Robert Malcolm Young 
* 1979 : *[[Northern Lights]]* gant John Hanson 
* 1980 : *[[Histoire d'Adrien]]* gant Jean-Pierre Denis 
* 1981 : *[[Desperado City]]* gant Vadim Glowna 
* 1982 : *[[Mourir à trente ans]]* gant Romain Goupil 
* 1983 : *[[Adj király katonát!]]* gant Pál Erdöss 
* 1984 : *[[Stranger Than Paradise]]* de Jim Jarmusch 
* 1985 : *[[Oriana]]* gant Fina Torres 
* 1986 : *[[Noir et Blanc]]* gant Claire Devers 
* 1987 : *[[Robinzoniada, anu chemi ingliseli Papa]]* (რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა) gant Nana Djordjadze 
* 1988 : *[[Salaam Bombay!]]* (सलाम बॉम्बे!) gant Mira Nair 
* 1989 : *[[Az én XX. századom]]* gant Ildikó Enyedi 
* 1990 : *[[Zamri, umri, voskresni!]]* (Замри, умри, воскресни) gant Vitali Kanevski 
* 1991 : *[[Toto le héros]]* gant Jaco Van Dormael 
* 1992 : *[[Mac]]* gant John Turturro 
* 1993 : *[[L'Odeur de la papaye verte]]* gant Tran Anh Hung 
* 1994 : *[[Petits arrangements avec les morts]]* gant Pascale Ferran 
* 1995 : *[[Badkonake sefid]]* (بادکنک سفيد) (*Ar c'hwezigell wenn* e brezhoneg) gant Jafar Panahi 
* 1996 : *[[Love serenade]]* gant Shirley Barrett 
* 1997 : *[[Moe no suzaku]]* (萌の朱雀) gant Naomi Kawase 
* 1998 : *[[Slam]]* gant Marc Levin 
* 1999 : *[[Marana Simhasanam]]* (മരണസിംഹാസനം) gant Murali Nair 
* 2000 : rampo *[[Djomeh]]* gant Hassan Yekpatanah ha *[[Zamāni barāye masti-ye asbhā]]* (زمانی برای مستی اسبها) gant Bahman Ghobadi 
* 2001 : *[[Atanarjuat]]* (ᐊᑕᓈᕐᔪᐊᑦ) gant Zacharias Kunuk 
* 2002 : *[[Bord de mer]]* gant Julie Lopes-Curval 
* 2003 : *[[Reconstruction]]* gant Christoffer Boe 
* 2004 : *[[Or]]* (אור) (*Gouloù* e brezhoneg) gant Keren Yedaya 
* 2005 : rampo *[[Sulanga Enu Pinisa]]* gant Vimukthi Jayasundara  ha *[[Me and You and Everyone we Know]]* gant Miranda July 
* 2006 : *[[A fost sau n-a fost?]]* gant Corneliu Porumboiu 
* 2007 : *[[Meduzot]]* (מדוזות) (*Ar morgaoul* e brezhoneg) gant Etgar Keret ha Shira Geffen 
* 2008 : *[[Hunger]]* gant Steve McQueen 
* 2009 : *[[Samson & Delilah]]* gant Warwick Thornton 
* 2010 : *[[Año bisiesto]]* gant Michael (Leslie) Rowe 
* 2011 : *[[Las Acacias]]* (*Ar C'hasia* e brezhoneg) gant Pablo Giorgelli 
* 2012 : *[[Beasts of the Southern Wild]]* gant Benh Zeitlin 
* 2013 : *[[Bà Mā bù zài jiā]]* (爸妈不在家) gant Anthony Chen 
* 2014 : *[[Party Girl]]* gant Marie Amachoukeli, Claire Burger ha Samuel Theis 
* 2015 : *[[La tierra y la sombra]]* gant César Augusto Acevedo 
* 2016 : *[[Divines]]* gant Houda Benyamina
Carlos VI

**Carlos VI** zo anv daou zen en istor:

*Carlos VI Spagn, kemeret gant Carlos Luis de Borbón y Braganza, met ne renas ket.
*Carlos VI Navarra, anavezetoc'h evel Carlos III Kastilha.

## Pennadoù kar
*Carlos V
*Carlos
*Charlez VI
Llyswen

**Llyswen** zo un anv-lec'h kembraek.

## Gerdarzh
Savet diwar *llys* (lez) ha *gwen* (gwenn).

## Lec'hioù
* Llys-wen, Powys
* Llyswen (Ceredigion)
Felinfach

**Felinfach** zo un anv-lec'h kembraek.

## Gerdarzh
Savet eo diwar an anv melin (milin e brezhoneg), kemmet war-lerc'h ar ger-mell a zo kouezhet (evel a c'hoarvez en anvioù all evel Bontnewydd), ha bach (bihan).

## Lechioù
*Felinfach (Ceredigion)
*Felin-fach (Powys)
María Cristina de Borbón y Borbón

**María Cristina de Borbón** (1833–1902) a oa infantez Spagn.

Merc'h e oa d'an infant spagnol Francisco de Paula de Borbón ha d'e bried kentañ, Luisa Carlotta an Div Sikilia, priñsez eus an Div Sikilia. He zad a oa ur breur yaouankoc'h da Carlos IV, roue Spagn. He mamm a oa merc'h da Francesco Iañ an Div Sikilia, hag o devoa bet unnek bugel. C'hoar e oa da Francisco de Asís de Borbón, Dug Cádiz, pried d'ar rouanez Isabel II.

## Dimeziñ
Dimeziñ a reas e miz Du 1860 d'an infant intañv Sebastián Gabriel de Borbón (1811-1875).

Pemp bugel o doe.
Finis terrae

***Finis terrae*** zo ur film mut gall, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Jean Epstein e 1928.

Embannet e 2015 gant Skol Vreizh ez eo bet savet ar romant *[[N'eus ket a garantez eürus]]* gant Goulc'han Kervella, ul levr ijinet diwar darvoudoù ar film.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Skoazeller-sevener : Pierre Hot.
* Senario : Jean Epstein,
* Kevredad produiñ : Société Générale de Films,
* Produour : Serge Sandberg,
* Kevredad dasparzhañ : Mappemonde Films,
* Frammer : Nicolas Delbart,
* Skeudenniñ : Barthès, Kottula, Née ha Tulle,
* Sonerezh : Roch Havet,
* Prantad filmañ : adalek miz Gouere betek miz Du 1928,
* Lec'hioù filmañ : Balaneg, Banneg (Molenez), Eusa,
* Deiziad dont e-maez : 19 a viz Ebrel 1929,
* Padelezh : 82'.

## An danvez
E Banneg eo bet pevar den o vezhina e-pad an hañv. Tabut a sav etre an daou yaouankañ — Ambroise ha Jean-Marie — abalamour d'ur voutailhad win hag a dorr a-benn ar fin, bet gloazet Ambroise gant un tamm darbod anezhi. War drenkaat ez a an darempredoù etre an daou baotr a-zivout ur gontell hag a vije aet digant Jean-Marie. Binimañ a ra ar c'hloazadenn e palv dorn Ambroise o virout outañ a labourat. Tamm-ha-tamm ez eo skoet ar paotr gant an derzhienn. Goude kompren n'eo ket aet e gontell gant Ambroise e tiviz Jean-Marie e saveteiñ o kas anezhañ da Eusa. Hag eñ ha pouleñvat ouzh froudoù arvarus Ar Froñveur.
En Eusa e sav an nec'hamant ivez goude merzout ne zivoged ket forn Banneg ken : di ez eo kaset Lesenn, mezeg bourc'h Lambaol...

## Roll ar gomedianed
* Jean-Marie Laot : Jean-Marie, unan eus ar pevar bezhinaer,
* Ambroise Rouzic : Ambroise, unan eus ar pevar bezhinaer,
* Malgorn : diwaller an tour-tan,
* François Morin
* Pierre
* Gibois : ar medisin.
* Annezidi Banneg hag Eusa

## Liamm diavaez
* '''''Finis terrae''''' war Internet Movie Database.

## Pennadoù kar
*Finis Terrae University
*Finistère
*Fisterra
Carlo Felice Savoia

**Carlo Felice Savoia** (*Carlo Felice di Savoia* en italianeg) (Torino, 1765 – Torino, 1831) a oa Roue Sardigna ha dug Savoia adal 1821 betek e varv. 

Mab e oa da Vittorio Amedeo III Savoia, ha d'e bried María Antonia Fernanda de Borbón, ur verc'h da Felipe V, roue Spagn ha da Elisabetta Farnese.

## Dimeziñ
Dimezet e voe da Maria Cristina an Div Sikilia (1779-1849), met n'o devoe ket a vugale.
Maria Cristina an Div Sikilia (1779-1849)

**Maria Christina an Div Sikilia** (1779–1849) a oa merc'h da Ferdinando Iañ an Div Sikilia ha da Maria Karolina Aostria. 

Ganet e oa e Reggia di Caserta. Dimeziñ a reas da Carlo Felice di Savoia en 1807, ha dont a reas da vout rouanez kenseurtez Sardigna pa voe roueet he fried en 1821.

Ganto e voe adsavet abati Hautecombe.
Mervel a eure e kêr Savona.
Portici

**Portici** (Puórtëcë /ˌpu'ortətʃə/ en napolitaneg ) zo ur gumun italian eus proviñs Napoli e Campania. 55.365 a dud a oa enni e 2012.
Maria Cristina Savoia

**Maria Cristina Savoia** (1812 – 1836), a oa ur briñsez italian, eus rouantelezh Sardigna, en XIXvet kantved, hag a zeuas da vout rouanez an Div Sikilia dre zimeziñ. Anvet e voe da gwenvidigez gant an Iliz katolik.

## He buhez
Merc'h e oa da Vittorio Emanuele Iañ, Roue Sardigna, ha d'e bried Maria Teresa d'Asburgo-Este, arc'hdugez Aostria.

## Dimeziñ ha bugale
Dimezet e voe da Ferdinando II an Div Sikilia ( 1810 – 1859) a oa roue an Div Sikilia war-lerc'h e dad Francesco Iañ an Div Sikilia.

Mervel a reas da 24 bloaz, o c'henel he mab, Francesco II an Div Sikilia.

## Goude he marv
Addimeziñ a reas he fried da Maria Theresia von Österreich (1816–1867) .
Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg

**Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg** a oa anezhi ur gumuniezh kumunioù, e Bro Roazhon, departamant Il-ha-Gwilen e Breizh. Krouet e voe e 1993. Divodet e voe e 2017. 

Emañ he sez e Sant-Albin-Elvinieg. He frezidant diwezhañ a oa Alain Fouglé, maer Finioù, abaoe 2014.

## Kumunioù
E Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg ez eus 10 kumun :
* Andolieg-Kernevez
* Elvinieg
* Finioù
* Gwaharzh
* Henwig-ar-C'houenon
* Moezeg
* Mousterel-an-Il
* Rovazil
* **[[Sant-Albin-Elvinieg]]**
* Sen

## Liamm
*Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù
Gwig

Ar **Gwig**, adstêr d'al Leger, war e lez kleiz, e Benac'h. 

Eieniñ a ra e Bodsorc'hel. 27,4 km eo e hed.
## Kumunioù douret
* Bodsorc'hel (andon), 
* Gwerliskin,
* Plougraz,
* Lokenvel,
* Plounerin,
* Logivi-Plougraz,
* Plounevez-Moedeg,
* Benac'h (kember).

Restr:Belle-Isle-en-Terre. Guic. Pont Cunuder.jpg| War draoñ pont Kunuder
Restr:Belle-Isle-en-Terre. Guic. Vannes.jpg|Palioù-dour ar vilin-bleud kozh

## Pennadoù kar
*Roll stêrioù pennañ Breizh
*Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎

## Liamm diavaez
* Fichenn ar Gwig el lec'hienn Sandre
Maria Amalia an Div Sikilia

**Maria Amalia an Div Sikilia**, pe *Maria Amalia Ferdinanda di Borbone-Due Sicilie* en italianeg (1818-1857) a oa ur briñsez italian eus rouantelezh an Div Sikilia, dimezet d'an infant spagnol Sebastião Gabriel de Bourbon e Bragança.

## He buhez
Ganet e oa en 1818 en Madrid, ma rene hec'h eontr, Fernando VII, roue Spagn abaoe miz Kerzu 1813. Merc'h e oa d'ar priñs italian Francesco, a oa da vezañ roue an Div Sikilia, ha d'e eil pried an infantez spagnol María Isabel Spagn (1789-1848) : ar c'hiz a oa da zimeziñ etre kendirvi, e tiegezhioù Bourboned Spagn ha Naplez, hag o eizhvet bugel e oa. Merc'h-vihan e oa eta da zaou roue: a-berzh e dad, da Ferdinando Iañ an Div Sikilia, ha d'e bried, María Carolina de Austria, ha da Carlos IV, Roue Spagn, ha d'e bried María Luisa de Parma (1751-1819). He daou dad-kozh a oa mibien da Carlos III, Roue Spagn. 

Bloaz e oa María Amalia e 1819 pa zimezas he c'hoar henañ, Luisa Carlotta an Div Sikilia (1804-1844), 
da Francisco de Paula Spagn (1794-1865), kont Cadiz ha breur da Fernando VII, roue Spagn. Unnek vloaz e oa María Amalia e 1829 pa intañvas Fernando ha pa addimezas d'hec'h eil c'hoar, María Cristina (1806–1878), a deuas neuze da vezañ Rouanez Spagn. He breur henañ, Ferdinando (1810-1859), a oa da ren en Div Sikilia war-lerc'h o zad, hag ur c'hoar all, Maria Antonia (1814–1898), a oa Dugez-veur Toskana.

## Eured
Da vare eured he c'hoar Maria Cristina da roue Spagn eo e reas Maria Amalia anaoudegezh gant an infant Sebastião Gabriel de Bourbon e Bragança, bet pell o chom en Brazil. Mab e oa d'an infant spagnol Pedro Carlos de Borbón ha d'an infantez portugalat Maria Teresa Portugal, Priñsez Beira. Ne oa ket ur gwaz eus an hoalusañ, met pinvidik-mor e oa, hag e miz Mae 1832 e timezas Maria Amalia da Sebastião Gabriel. Bugel ebet n'o doe. 

En amzer-se, pa oa yec'hed ar roue Fernando VII o vont war fallaat, ne rae nemet kreskiñ ar bec'h a oa savet etre harperien ar briñsez Isabel, ha re hec'h eontr Carlos. Div gostezenn a oa er palez, rannet diwar-benn an hêrezh, ha mamm Sebastián Gabriel, troet gant mennozhioù kozh, a oa savet a-du gant he breur-kaer don Carlos na glaske nemet lakaat e grabanoù war ar gurunenn. Pa varvas Fernando VII en 1833 ha pa grogas rejañs ar rouanez María Cristina, c'hoar da Maria Amalia, e voe harluet he mamm-gaer María Teresa hag an holl dud a-du gant an infant Carlos eus Spagn.

## He marv
Mervel a reas María Amalia da 39 bloaz, en 1857, divugel. he fried ac'h addimezas da María Cristina de Borbón y Borbón (1833–1902), c'hoar-gaer ha keniterv d'ar rouanez Isabel II.