open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
North Korean Guys

**North Korean Guys** (Hangul: 동해물과 백두산이; RR: Donghaemul-gwa Baekdusan-i), raloc'h **Lost in the South Mission: Going Home**, zo ur film fent ha flemmus korean embannet d'an 31 a viz Kerzu 2003. Dre ar fent e vez keñveriet ha goapaet an div gevredigezh sukorean ha norzhkorean ha n'int ket ken disheñvel-se dre ma'z eo Koreaned an dud a bep tu d'an harzoù.

## Istor
Daou vartolod eus Norzhkorea, an ofisour kalonek ha reut Baek-doo Choi (Jung Joon-ho) hag ar serjant digalon Dong-hae Lim (Gong Hyung-jin), a zo o pesketa e mor Japan. An daou gañfard a gousk ha tapet e vez o bag en ur gorventenn a vount anezho betek un aod eus Sukorea. Ur wech komprenet ganto emaint erruet er vro enebour, e klaskont ober eus o seizh gwellañ evit distreiñ d'ar ger. 

Flag of North Korea.svg|Banniel Norzh Korea
Flag of South Korea.svg|Taegukgi, banniel Su Korea
Ar Gisti

**Ar Gisti**, skrivet ivez **ar Guisty**, "**les Putains**" pe "**basse des Putains**" e galleg, zo anv kerreg er mor etre beg Penmarc'h ha Loktudi. Hervez tud ar vro e vefent anvet evel-se abalamour m'eo ken dañjerus mont da welet gisti evel tostaat d'ar reier-se.

## Peñseoù
* 28 a viz Here 1892 : ar vag dre aezhenn *Le Louvre*, o tont eus Bourdel, leun a donelladoù gwin hag o vont war-zu an Havr-Nevez, a stok ouzh ar Gisti dirak Lechiagad. 13 a dud a voe lazhet diwar ar 16 den a oa e bourzh. Ar vag Foubert de Bizy a glaskas saveteiñ lod, en aner.
* 17 a viz Gwengolo 1927 : ur vag a stok ouzh ar Gisti : an daou vartolod a zo savetaet gant ur vag nepell, al Laffaux.

## Notennoù ha daveennoù
Yamuna

Ar **Yamuna** zo ur stêr, 1 370 km hed dezhi, en India. Unan eus adstêrioù pennañ ar Ganga eo. Eieniñ a ra en Himalaya.
George Pomeroy Colley

Ar Major-Jeneral **Sir George Pomeroy Colley** KCSI CB CMG, ganet d'ar 1añ a viz Du 1835 ha marvet d'ar 27 a viz C'hwevrer 1881, a oa un ofisour eus al lu saoz deuet da vezañ Gouarnour ha komandant penn an Natal ha penn gevred Afrika. Lazhet e oa bet e-pad emgann Mujaba Hill gant ur bolod en e dal.
Emgann Mujaba Hill

**Emgann Mujaba Hill** (**Battle of Majuba Hill** pe **Battle of Mujaba Mountain** e saozneg) a oa bet an emgann ziwezhañ eus ar C'hentañ Brezel Boer nepell diouzh Volksrust, e Suafrika, d'ar 27 a viz C'hwevrer 1881. Un trec'h splann e voe evit an nerzhioù Boer, ha gwelet a reer an emgann-se hiziv-an-deiz c'hoazh evel unan eus gwashañ kolloù armeoù Breizh-Veur.

Ar Major-jeneral Sir George Pomeroy Colley a aloubas beg an dorgenn e-pad noz ar 26–27 a viz C'hwevrer 1881. Pal an dalc'hidigezh-se a zo chomet amsklaer abaoe. Ar v-Boered a soñje dezho e oa bet o klask kaout ul linenn tenn uheloc'h evit o lec'h difenn e Laing's Nek. An dorgenn ne oa ket gwelet evel unan implijus evit kefridioù milourel gant ar re Boer. War e seblant Colley a glakas ivez reiñ nerzh d'e soudarded ha bamañ an enebourien. 

Eus tu ar re Boer e voe 1 marvet ha 5 gloazet padal evit Breizh-Veur e oa bet 92 marvet, 134 gloazet ha 59 prizoniet. Riñset holl e oa bet nerzhioù al lu saoz.
Palaifatos

**Palaifatos** (en henc'hresianeg Παλαίφατος / Palaíphatos), pe **Palaephatus** en latin, a oa un oberour gresianek eus ar IVvet pe IIe kantved kent JK.

Meneg anezhañ zo gant un toullad oberourien eus an Henamzer hag eus ar Grennamzer. Bevañ a rae en eil hanterenn ar IVvet kantved kent JK. En digoradur d'e oberenne ra anv eus Melissos, ur politikour a oa amiralha prederour er Vvet kantved kent JK, hag eus Lamiskos Samos, diskibl da Archytas de Tarenta. Ouzhpenn-se e seblant Platon bezañ kemeret perzh en e zieubidigezh war-dro ar bloaz -360.

## Levrlennadur
* Anna Santoni: *Palaiphatos.* In: Richard Goulet (Hrsg.): *Dictionnaire des philosophes antiques*. Band 5/1, CNRS Éditions, Paris 2012, ISBN 978-2-271-07335-8, S. 85–89
Focke-Wulf Fw 200 Condor

Ar **Focke-Wulf Fw 200 Condor**, lesanvet **Kurier** gant ar Gevredidi a oa ur c'harr-nij alaman savet holl gant metal. Ur c'harr-nij unaskellek e oa, gant pevar c'heflusker, savet ha sevenet e oa bet da gentañ gant Focke-Wulf evel ur c'harr-nij da gas tud evit beajoù hir. Ur goulenn japanat da gaout ur c'harr-nij evit troioù evezhiañ hir eus ar morioù a voe awen d'un hent sevel milourel a voe implijet gant al Luftwaffe gnat ar c'hefridioù evezhiañ ha bombezer enep-bigi. Al Luftwaffe a implijas ivez ar c'harr-nij evel unan dezougen .

Echuet e voe e roll efedus evel tager bigi kenwerzh pa voe deuet da vezañ efedus ar RAF Coastal Command ha gant an niver uheloc'h-uhelañ a CAM ship.

Focke-Wulf Fw 200A transport parked.jpg|Focke-Wulf Fw 200 Condor evit dezougen ar Wehrmacht
Fw200 1.jpg|Focke-Wulf Fw 200 Condor o vont d'ar strad e mor Iwerzhon
FW-200 militär.JPG|Stumm milourel ar c'harr-nij
Focke-Wulf Fw 200.jpg|Stumm trevour ar Focke-Wulf Fw 200
DDL Fw 200, Jutlandia, with DLH Fw 200, at the airport.jpg|Stumm trevour ar Focke-Wulf Fw 200 eus al Lufthansa
Royal Air Force- Operations in the Middle East and North Africa, 1939-1943. CM4538.jpg|Distrujoù ur Focke-Wulf Fw 200 Condor e Libia
Llanllwchaearn

**Llanllwchaearn** (skrivet ivez **Llanllwchaiarn**) zo anv daou lec'h e Kembre :

* Llanllwchaearn (Ceredigion), ur gumuniezh e Ceredigion
* Llanllwchaearn (Powys), ur gêriadenn vihan hag ur barrez e Powys
Llanllwchaearn (Powys)

**Llanllwchaearn** (skrivet **Llanllwchaiarn** e saozneg) zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e korn-bro Maldwyn, e hanternoz Powys, e Kembre. Emañ e kumuniezh Y Drenewydd a Llanllwchaearn, war lez ar stêr Hafren, er biz d'an Drenewydd. Emañ Kanol Trefaldwyn o tremen hebiou ar gêriadenn.

Er gwalarn d'ar gêriadennig emañ rivinoù Kastell Dolforwyn.

Eus diwezh ar Grennamzer betek ar  e veze roet boed dar varzhed-lez Maldwyn e maner Aberbechan, a zo er barrez.

Ganet e voe an embreger Pryce Pryce-Jones e Llanllwchaearn.
John Wilkes Booth

**John Wilkes Booth**, ganet d'an 10 a viz Mae 1838 hag aet da Anaon d'ar 26 a viz Ebrel 1865, a oa un aktour stadunanat brudet evit bezañ muntret ar prezidant Abraham Lincoln er Ford's Theatre e Washington, D.C. d'ar 14 a viz Ebrel 1865. Booth a oa unan eus pennoù brudet ar familh Booth, ur familh brudet evel aktourien eus ar Maryland.

John Wilkes Booth a oa unan eus harperien Stadoù Kengevreet Amerika e-pad ar Brezel diabarzh. Abeg a gave e Lincoln, hag enebet krenn e oa ouzh terriñ ar sklaverezh en SUA.

## Frazennoù brudet
* "Tell my mother I died for my country."
* "Tell my mother I did what I thougth was for the best for my country."
## Notennoù ha daveennoù
Morlu Impalaeriezh Japan

**Morlu Impalaeriezh Japan** (**IJN**; Kyūjitai: 大日本帝國海軍 Shinjitai: 大日本帝国海軍; Dai-Nippon Teikoku Kaigun pe 日本海軍 Nippon Kaigun) "Morlu an Impalaeriezh Japanaat Meur") a oa anv morlu ofisiel Impalaeriezh Japan adal ar bloavezh 1868 betek 1945. Divodet e oa bet goude trec'h Japan gant ar Gevredidi e-pad an Eil Brezel-bed. E-penn ar morlu e oa ar Gunreibu (Burev penn Morlu Impalaeriel Japan) hag ar Kaigunshō (Ministrerezh Morlu Japan) didan urzhioù Impalaer Japan evel penn-meur al lu troadegiezh hag ar morlu. Ur wech roet lamm d'ar Morlu impalaeriel e voe savet ar Kaijō Jieitai (Nerzh-mor emzifenn Japan ), d'ar 1 añ a viz Gouhere 1954.

Ar Morlu japanat a oa an trede hini er bed e 1920, a-dreñv ar Royal Navy hag an United States Navy (USN). Harpet e oa gant an *Dai-Nippon Teikoku Kaigun Kōkū-tai*, Servij nij Morlu Impalaeriel Japan evit ar c'hirri-nij hag oberiadurioù bombeziñ ar flodad. Bez e voe an enebour pennañ da Gevredidi ar C'hornôg e-pad Brezel ar Meurvor Habask.

Orinoù Morlu Impaleriel Japan a zo da glask da gentañ en eskemmoù a oa etre broioù Azia, da gentañ e-kerzh ar Grennamzer ha goude-se en e-barr er  ha  pa oa ur mare eskemmoù puilh gant ar galloudoù europat e-kerzh Mare an dizoloadennoù bras en Azia. Goude daou gantved sioul pad ma oa serret ar vro dre politikerezh ar shōgun er Marevezh Edo, morlu Japan a oa aet goustadik war wanaat betek ma vije rediet ar vro d'en em zigeriñ hag un-dro dre nerzh gant an Oberiantiz stadunanat eus 1854. Dre-se a oa bet kudennoù lies o kregiñe Japan a oa bet un diaz d'an Adsav Meiji. Memes mare ma oa an impalaer o tistreiñ evel den pennañ ar vro, e oa deuet war-wel ur marevezh modernizadur hag ul lamm greantel. War dachenn ar Morlu e oa bet berzhioù lies, alies a-enep nerzhioù enebour kalz galloudusoc'h evel e-kerzh ar Brezel etre Sina ha Japan pe e-kerzh ar Brezel etre Japan ha Rusia. Kement-mañ a oa echuet pa voe peurzistrujet e-kerzh an Eil Brezel-bed.
## Orin
Istor Japan war-vor a zo unan hir. Liammoù kozh a oa dija etre ar vro ha peurest kevandir Azia. Fiñvadegoù unvezioù milourel etre Korea ha Japan a oa lies, kroget e oant gant penn kentañ ar marevezh Kofun en IIIde kantved goude Jezuz-Krist. Goude taol c'hwitet an Aloubadegoù Vongol e Japan gant Kubilai Khan e 1274 ha 1281, ar vorlaerien wakō a oa kroget gant preizhañ kreñv arvorioù Sina.

## Eil Brezel-bed
Lestr-tarzher PT-109

**PT-109** a oa ur vag PT (Patrol Torpedo boat) a oa bet dindan urzhioù al letanant, junior grade (LTJG) John F. Kennedy (a zeuas da vezañ prezidant Stadoù-Unanet Amerika) e-pad Brezel ar Meurvor Habask. Obererezhioù Kennedy evit saveteiñ martoloded e vag pa reas peñse a roas ur skeudenn a haroz brezel dezhañ, ar pezh a voe un harp bras war e hent er politikerezh. Distruj ar vag a voe ivez abeg da gudennoù yec'hed ar prezidant er bloavezhioù war-lerc'h. 

## Liammoù diavaez
* (en) Ar PT109 war Navsource
Llansannan

**Llansannan** zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh en hanternoz Kembre, e Sir Conwy. Emañ e traoñienn an Afon Aled, er gornaoueg da gêr Dinbych.

Gouestlet eo an iliz da Sant Sannan, enoret ivez e Bedwellte hag e Llantrisant.

E 2011 e oa poblet gant  a dud, hag 831 anezho (64%) a oa kembraegerien.

## Tud vrudet
*Tudur Aled (war-dro 1465-1525), barzh kembraek
*William Salesbury (war-dro 1520-1584), troer an Testamant Nevez e kembraeg.
*William Rees (Gwilym Hiraethog), barzh kembraek.
*Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled) (1819-1867), barzh kembraek.

## Notennoù
Kallaiked

**Kallaiked**, pe **Gallaeked**, diwar an anv latin *Gallaeci* pe *Callaeci*, eus ar ger henc'hresianek Καλλαϊκοί, a oa ur bodad pobloù kelt pe keltekaet e gwalarn Ledenez Iberia (Galiza hag Asturiez), dre ma oa kelt o sevenadur pe o yezh, - met kenemglev entre ar glaskerien n'eus ket - e gwalarn ledenez Iberia, a-raok an Impalaeriezh roman. Ar gerioù *gallaecus/gallaeco* ivez, adal diwezh an impalaeriezh, betek ar Grennamzer, a veze graet ouzh tud Gallaecia ha Galicia, gerioù deuet da vout *galego* hiriv.

## Levrlennadur
* Coutinhas, José Manuel - *Aproximação à identidade etno-cultural dos Callaeci Bracari*, Porto, 2006.
* Guerra, Amílcar - *Nomes pré-romanos de povos e lugares do Ocidente Peninsular*, Lisboa, 1998.
* Kruta, Venceslas - *Les Celtes. Histoire et Dictionnaire*, Pariz, 2000. 
* Queiroga, Francisco -* War and Castros*, Oxford, 1992.
* Silva, Armando Coelho Ferreira da - *A Cultura Castreja no Noroeste de Portugal*, Paços de Ferreira, 1986.
* Tranoy, Alain - *La Galice Romaine*, Pariz, 1981.

## Notennoù
Bure

**Bure** zo un anv-lec'h gallek hag italianek, ha hini meur a dra all.

## Mojennoù
* Bure (doue), doue.

## Tud
* Pierre Bure (1807-1882), breur-laezh da Napoleon III
* Idelette de Bure (1509-1549), gwreg Jean Calvin ;
* Gilles de Bure (1940-2013), kazetenner gall ;

## Lec'hanvioù
*Bure* pe *Bures*

### 
#### Kumunioù
* Bure, e Meuse ;
* Bure-les-Templiers, e Côte-d'Or ;
* Buré, en Orne ;
* Bures, e Meurthe-et-Moselle ;
* Bures, en l'Orne ;
* Bures-en-Bray, e Seine-Maritime ;
* Bures-les-Monts, e Calvados ;
* Bures-sur-Dives, kumun bet staget ouzh Troarn e Calvados
* Bures-sur-Yvette, en l'Essonne ;
#### Traoù all
* Bure, kêriadenn e Moselle ;
* ar Bure, stêr e Haute-Garonne ;
* Bures, kêriadenn en Yvelines, staget ouzh Morainvilliers ;
* Kamp keltiek ar Bure, lec'hienn istorel e Saint-Dié-des-Vosges ;
* pastell-vro Bure Wereda, pastell-vro e stad Amhara, en Etiopia ;
* Pic de Bure, menez en Hautes-Alpes.
* Laboratoire de Bure, arnodva ma vez berniet lastez nukleel e kumun Bure ;

### 
* Bure, e kumun Tellin er Région wallonne ;
* Burenville, karter e Liège ;

### 
* Bure, er rannvro Amhara.
* Bure, er rannvro Oromia.

### Broioù all
* Bure, en Italia, e Veneto ;
* Bure, e Suis, e kanton Jura
* Bures, e Bro-Saoz e Suffolk

## Pobl
* Bures pe Buri, unan eus ar meuriadoù dakiat (Meuse).

## Pennadoù kar
* Boure
*Büren, anv-lec'h
*Buri
Antilhez an Dizavel

**Antilhez an Dizavel** zo un darn eus inizi an Antilhez, en hanternoz da Venezuela. Ober a reont evel ur chadennad adal Puerto Rico betek Dominica.

## Yezhoù all
*Leeward Islands e saozneg, met inizi all zo en anv-se.

## An inizi

Eus a gornôg da reter:
*Aruba
*Curaçao
*Bonaire (o-zeir d'an Izelvroioù),
*Margarita Island
*Coche
*Cubagua, o-zeir da Venezuela

*Enezeg Venezuela

## Pennad kar
*Inizi an Avel (Antilhez)
Leeward Islands

**Leeward Islands** zo anv saoznek meur a enezeg. Enebet eo an anv ouzh hini ar Windward Islands.

## Yezhoù all
* Ilhas de Sotavento, e portugaleg,
* Îles Sous-le-Vent, e galleg,
* *Isole Sottovento*, en italianeg.

### En Antilhez
* Leeward Islands, hanternosañ inizi an Antilhez Bihanañ;
* British Leeward Islands, anv un drevadenn vreizhveuriat

### Rannvedoù all
* Leeward Islands (Society Islands), kornokañ inizi ar Society Islands, e Polinezia c'hall; 
* Sotavento Islands (kenster eo "Sotavento" ha "Leeward"), kreisteisañ enezeg inizi Cabo Verde ;
* Northwestern Hawaiian Islands, anvet ivez "Leeward Islands"

## Pennad kar
* Leeward Antilles, kreisteisañ inizi an Antilhez Bihanañ.
Inizi an Avel

**Inizi an Avel** a vez laret eus un toullad enezegi.

## Yezhoù all
**Windward Islands*, e saozneg
**Islas de Barlovento*, e spagnoleg

## Enezegi
*Inizi an Avel (Antilhez), er Mor Karib
*Inizi an Avel (Hawaii), en Enezeg Hawai
*Inizi an Avel (Inizi ar Gevredigezh), e reter Polinezia c'hall

## Pennad kar
*Inizi an Dizavel
Inizi an Avel (Antilhez)

**Ur pennad [[Inizi an Avel]] zo ivez*.

**Inizi an Avel** zo un darn eus an inizi Antilhez, er Mor Karib, etre Puerto Rico, en hanternoz, ha Venezuela, er c'hreisteiz.

## Yezhoù all
**Illes de Sobrevent* e katalaneg,
**Islas de Barlovento* e spagnoleg,
**Isole Sopravento* en italianeg, met er yezh-se e reer ar c'hemm etre 
***Isole Sopravento Settentrionali* en hanternoz, hag
***Isole Sopravento Meridionali* er c'hreisteiz
**Winward Islands* e saozneg

## Avel pe Dizavel
Kemm a zo hervez ar yezhoù etre ar re a vefe ""en avel pe *en dizavel*.

## Anvioù an inizi

Eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz:

*An Inizi Gwerc'h, rannet etre meur a vro:
** **'' [[Inizi Gwerc'h Breizhveurat]]** (Tiriad tramor breizhveurat, Rouantelezh-Unanet)* :
*** *Anegada*
*** *Necker Island
*** *[[Virgin Gorda]]*
*** *[[Jost Van Dyke]]*
*** *[[Tortola]]*
*** *' Inizi Gwerc'h Stadunanat** 

*** ''[[Saint John (Inizi Gwerc'h Stadunanat)|Saint John]]''
*** ''[[Saint Thomas (Inizi Gwerc'h Stadunanat)|Saint Thomas]]''
*** ''[[Buck Island Reef National Monument|Buck Island]]
*** ''[[Sainte-Croix (Inizi Gwerc'h Stadunanat)|Sainte-Croix]]''
* '' [[Anguilla]]** (Tiriad tramor breizhveurat )* :
** *Sombrero*
** *Scrub*
** *Anguilla*
* [[Gwadloup]], [[departamant gall tramor]], 
** *Grande-Terre*
** *Basse-Terre*
* [[La Désirade]]*'
** *[[Îles de la Petite-Terre]]*
* Marie-Galante
* Les Saintes, enezeg stag ouzh Gwadloup, 
** *[[Terre-de-Haut (enez)|Terre-de-Haut]]*
** *[[Terre-de-Bas (enez)|Terre-de-Bas]]*
*Martinik, departamant gall tramor
*Dominica, a oa a-raok un darn eus trevadenn al Leeward Islands (trevadenn)
*Saint Lucia, stad dizalc'h,
* ** [[Saint Vincent and the Grenadines]] 
** [[Enez Sant Visant]] 
** [[Granadinas]] 

*** [[Bequia]]
*** [[Moustique (île)|Moustique]]
*** [[Canouan]]
*** [[Mayreau]]
*** [[Union]]
*** [[Palm Island]]
*** [[Petit-Saint-Vincent]]
* [[Grenada]], stazd dizalc'h, ha c'hwec'h enezenn stag outi : 
*** [[Petite Martinique]] (3.7&nbsp;km²2), 550 a dud, pennlec'h: [[North Village]].
*** [[Carriacou]], pennlec'h: [[Hillsborough]],
*** [[Ronde]] (''Ronde Island'' e saozneg), (3,2&nbsp;km²), didud
*** [[Saline (Grenada)]] (0,3&nbsp;km²), didud
*** [[Frigate]] (0,4&nbsp;km²), didud
*** [[Large]], (0,5&nbsp;km²), didud
* ** Antigua-ha-Barbuda**, stad dizalc'h, teir enezenn enni: 
** [[Barbuda]]
** [[Antigua]]
** [[Redonda]], didud.
*[[Enez Sant-Martin]], rannet etre div stad : 

** ** Saint-Martin ** zo perc'hennet gant Bro-C'hall,
** **Sint Maarten**, stad emren eus [[Rouantelezh an Izelvroioù]].
*[[Saint-Barthélemy (Antilhez)]], [[strollegezh c'hall tramor]]


* [[Sint Eustatius]], trevadenn [[Rouantelezh an Izelvroioù|izelvroat]].
* [[Saba]], trevadenn [[Rouantelezh an Izelvroioù|izelvroat]].
* ** Saint Kitts and Nevis*', stad kevredel, div enezenn enni: 
** *Saint Kitts*
** *Nevis''
* Enez Montserrat, trevadenn d'ar Rouantelezh-Unanet
* Barbados, stad dizalc'h,
* Trinidad ha Tobago, republik dizalc'h, div enezenn enni : 
** Tobago
** Trinidad

## Pennad kar
* Antilhez an Dizavel
Jens Christian Svabo

**Jens Christian Svabo** (1746 &ndash; 1824) a oa ul lenneg faeroat, yezhour ha tudoniour. 

Ganet e voe e Miðvágur, en enez Vágar, mab d'ur pastor ha d'e wreg. Goude e studioù e Tórshavn ez eas da Gopenhagen, e Danmark, ma vevas etre 1765 ha 1800. Eno e studias ar skiantoù hag an ekonomiezh ha plediñ a reas, ouzhpenn, gant ar violin ha gant ar faeroeg ha sevel ar geriadur kentañ eus ar yezh-se (faeroeg-daneg-latin), anvet *Dictionarium Færoense*. Pemp dornskrid anezhañ zo deuet betek ennomp met ne voe moullet ar geriadur-se nemet daou c'hant vloaz war-lerc'h, gant Christian Matras. Kant vloaz goude labour Svabo e voe implijet e zornskridoù gant Svend Grundtvig evit sevel ur geriadur all, *Lexicon Færoense* (1887–1888). War ar geriadur diwezhañ-se e voe diazezet ar geriadurioù faeroeg all a voe embannet diwezhatoc'h (da skouer gant Jakob Jakobsen e 1891). Svabo, e-kichen al labourioù-se, a c'houneze e vuhez gant tammoù labourioù, evel kelenner-ti.

E 1781 ha 1782 ez eas Svabo, war c'houlenn ar roue Christian VII, d'e enezeg en-dro evit ur veaj studi. Eno e oa en e vleud. Danevelliñ a reas e gavadennoù e seizh levrenn, anvet *Indberetninger fra en Reise i Færø 1781-82*, met ne voent ket moullet e-pad e vuhez (war-bouez ul lodennig). E-pad ar veaj-se e tastumas un hanter-kant kanaouenn faeroek bennak. Ma oa ken pouezus evit Svabo dastum yezh ha sevenadur an inizi Faero, ez eo peogwir e soñje dezhañ e oant en arvar da vont da get, evel ma oa nevez-c'hoarvezet gant an norseg en inizi Shetland.

Goude distreiñ eus e veaj e voe gwall glañv ha bevañ a reas ar peurrest eus e vuhez er baourentez. E 1800 e tistroas d'an inizi Faero hag ober a reas e annez e Tórshavn, en un ti anvet ar *"Pætursarstova"*. En ti-se e voe kavet e 1928 ur c'haierad kanaouennoù savet gant Svabo. Emañ an dornskrid-se bremañ el Levraoueg Vroadel Faeroat (Føroya Landsbókasavn). Bremañ c'hoazh e vez sonet ar c'hanaouennoù dastumet gantañ. 

## Notennoù

## Liamm diavaez
*Jens Christian Svabo, stamps.fo
Focke-Wulf

**Focke-Wulf Flugzeugbau AG** a oa un embregerezh sevel kirri-nij trevour ha milourel eus Alamagn a-raok hag e-pad an Eil Brezel-bed. Brudet mat e oa bet dre an nijerezhioù brezel efedus a oa bet krouet ganti evel ar Focke-Wulf Fw 190 evit al Luftwaffe. Bez e voe unan eus an embregerezhioù a zuas da vezañ an embregerezh Airbus Group SE.
## Istor
An embregerezh a oa bet krouet e Bremen d'ar 24 a viz Here 1923 gant an anv **Bremer Flugzeugbau AG** gant Henrich Focke,Georg Wulf ha Werner Naumann. Tost raktal e voe kemmet anv an embregerezh e **Focke-Wulf Flugzeugbau AG** (ha goude-se Focke-Wulf Flugzeugbau GmbH).

Dre pouezioù ar gouarnamant, Focke-Wulf a gendeuzas gant an embregerezh Berlinat Albatros-Flugzeugwerke e 1931. An ijinour ha testour Kurt Tank eus an Albatros-Flugzeugwerke a zeuas da vezañ penn an departamant teknikel hag a grogas gant al labourioù war ar Focke-Wulf Fw 44 *Stieglitz*.
## Kirri-nij Focke-Wulf brudet

Stieglitzc 2008.jpg|Ar Focke-Wulf FW44J Stieglitz
Restr:Focke Wulf Fw189.jpg|Fw-189 ''Uhu''
Restr:Focke-Wulf Fw 190 050602-F-1234P-005.jpg|Fw 190
Restr:Fw 191A on Ground hr ExCC.jpg|Fw 191
Restr:Bundesarchiv Bild 146-1978-043-02, Focke-Wulf Fw 200 C Condor.jpg|FW-200 ''Condor''
Restr:Focke Wulf Ta152.jpg|Un Ta 152H harzet gant al lu Saoz
Union Island

**Union** zo unan eus inizi Sant Visant hag an Inizi Granadinas. 200&nbsp;km zo ac'hano da Barbados hag a-wel da inizi Carriacou ha da Grenada, er c'hreisteiz dezhi. Clifton hag Ashton eo ar c'hêrioù brasañ.  den zo o chom en enez.

Saozneg eo ar yezh ofisiel.

## Notennoù
Saline

**Saline** zo un anv-lec'h, a orin gallek, e meur a vro.

## Lec'hioù
* Saline, Fife, e Fife, Skos
* Saline (Grenada), un enezenn didud (0,3 km²) e Grenada, er Mor Karib;
* Saline (Normandi), e Bro-C'hall

###### 
* *Saline City*, anv kozh Drawbridge (California), kêr tasmant,
* Saline City (Indiana), 
* Saline, Louisiana, kêriadenn
* Saline (Michigan), kêr
* Saline County, anv meur a gontelezh
* Saline Township, anv meur a lec'h
* Saline Bayou, e Louisiana, 
* Saline Branch, adstêr d'ar Vermilion River en Illinois, 
* Saline Creek, gwazh en Missouri, 
* Saline Range, menezioù e California
* Saline River, anv meur a stêr
* Saline Valley (California), saonenn.
Green Green Grass Of Home

**Green, Green Grass Of Home** zo ur ganaouenn saoznek savet gant Claude "Curly" Putman, Jr ha sonenrollet gant Johnny Darrell, hogen brudet gant Porter Wagoner en 1965. Er bloaz-se end-eeun e voe kanet gant Bobby Bare, ha Jerry Lee Lewis, hag e 1966 gant ar C'hembread Tom Jones, a gasas anezhi betek an niverenn 1 en un toullad broioù.
Deutsche Sagen

**Deutsche Sagen** zo un dastumad a 585 gontadenn dastumet gant ar vreudeur Jacob ha Wilhelm Grimm hag embannet e div lodenn, e 1816 ha 1818, embannet gant Der Nicolaischen Buchhandeln.

Embannet e voe an Deutsche Sagen war-lerc'h al levr Kinder- und Hausmärchen (anavezet ivez evel *Kontadennoù Grimm*), e 1812. N'eo ket ken brudet hag al levr kentañ met levezon bras en devoe e metoù ar studi lennegel.
Scol ar maro mad pe levr Breuriez ar Maro mad

**Scol ar maro mad, pe levr breuriez ar maro mad tennet eus eul levr Gallec laket e Brezonec dre urs an Ao- trou'n Escop a Guemper gant G.M. R.P. Al. Lefebvre** zo ul levr lakaet e brezhoneg gant Goulven Morvan, hag embannet e Kemper e 1865 e ti A. de Kerangal ; adembannet e voe e 1867.

Eskob Kemper a c'hourc'hemennas ma vije troet e brezhoneg al levr gallek *La science de bien mourir : manuel de l'Association de la bonne mort* skrivet gant ar jezuist Alexis Lefebvre (1804-1882), skrivagner oberennoù relijiel.

## Liamm diavaez
*''Scol ar maro mad'' e levraoueg Skol-veur Roazhon 2

## Notennoù
Le Castor Astral

**Le Castor Astral** a zo un ti-embann gallek, bet savet e 1975 e Bourdel gant daou studier, Jean-Yves Reuzeau ha Marc Torralba.

Hiziv an deiz e labour meur a skipailh tro-dro da vMarc Torralba e Bourdel, Jean-Yves Reuzeau e Pariz ha Francis Dannemark e Bruxelles. François Tétreau eo ar c'henlabourer e Montréal.

Gwerzhañ a ra Le Castor Astral levrioù diwar-benn al lennegezh c'hallek, al lennegezh flandrezek hag ar sonerezh dreist-holl. Embann a ra war-dro daou ugent levr bep bloaz. Pal an embregerezh eo lakaat da addizoloiñ skrivagnerien disoñjet ha lakaat da zizoloiñ skrivagnerien nevez ha testennoù dianav bet skrivet gant tud vrudet.

Sturienn an embregerezh eo *Le Castor de papier et d’encre est un animal curieux, têtu et farouchement indépendant.*

## Un nebeud embannadurioù
* *Maison d’été (la)*, René Guy Cadou, 2006
* *Mon enfance est à tout le monde*, René Guy Cadou, 2006
* *[[Gustave Tiffoche|Tiffoche]], Itinéraires*, 2012

## Liammoù diavez
* Lec'hienn ofisiel
Jörg Bong

**Jörg Bong**, bet ganet e 1966 e Bonn (Bad Godesberg) a zo un embanner, un troer, ur skridvarnour hag ur skrivagner alaman. Abaoe 2008 eo rener an ti-embann S. Fischer Verlag. Kenpennskridaozer ar gelaouenn lennegel *[[Neue Rundschau]]* eo ivez.

Dindan an anv-pluenn **Jean-Luc Bannalec** e skriv romantoù polis bet embannet abaoe 2012. Kontañ a reont enklaskoù ar c'homiser Georges Dupin e Breizh. Berzh bras a reont en Alamagn hag e broioù all. Savet eo bet un heuliad diwar ar romantoù, bet skignet gant ar chadenn bublik alaman ARD.

Anvet eo bet Jean-Luc Bannalec da vMesen Breizh e 2016.

Tremen a ra tri miz e Bro Gerne bep bloaz.

## Un nebeud oberennoù

### Levrioù
* *Die Auflösung der Disharmonien*, Frankfurt am Main, Lang, 1993, 154 p. (ISBN 363146150X, OCLC 243743973).
* *Poetologische Inversionen von Spätaufklärung und Frühromantik*, Heidelberg, Universitätsverlag Winter GmbH, 2000, 424 p. (ISBN 9783825311179 ha 3825311171).
* Jörg Bong hag Oliver Vogel, *Verwünschungen*, Frankfurt am Main, Fischer Taschenbuch Verl, 2001 (ISBN 3596147549, OCLC 470233782).
* Jörg Bong ha Florian Illies, *Kleines deutsches Wörterbuch*, Frankfurt am Main, Fischer, 2002, 93 p. (ISBN 3100368002, OCLC 248793913).
* Jörg Bong ha Silvia Bovenschen, *Rituale des Alltags*, Frankfurt am Main, S. Fischer, 2002 (ISBN 3100035119, OCLC 248874244).
* Jörg Bong, Roland Spahr hag Oliver Vogel, *Aber die Erinnerung davon : Materialien zum Werk von Marlene Streeruwitz*, Frankfurt am Main, Fischer-Taschenbuch-Verl., 2006, 249 p. (ISBN 9783596169870, OCLC 180910830).
* *Frankfurt*, Frankfurt/M, Fischer-Taschenbuch-Verl., 2009, 268 p. (ISBN 9783596650019, OCLC 439724058).
* *Bretonische Verhältnisse : Ein Fall für Kommissar Dupin*, Köln, Kiepenheuer & Witsch, 2012, 304 p. (ISBN 978-3462044065, OCLC 781432301)
* *Bretonische Brandung – Kommissar Dupins zweiter Fall*, 2013
* *Bretonisches Gold – Kommissar Dupins dritter Fall*, 2014
* *Bretonischer Stolz – Kommissar Dupins vierter Fall*, 2015 
* *Bretonische Flut – Kommissar Dupins fünfter Fall*, 2016 

### Pennadoù
* *Das unpersönliche es und die Auflösung des Ich. Zu Karl Philipp Moritz*, Psyche, vol. 6, no 48,‎ miz Genver 1994, p. 563-578
* *Dinge, die an nichts erinnern : Urs Widmers Phantome eines Textes, der nie kommt*, Testenn ha skridvarn,‎ 1998
* *Der Leserschreiber : Eine Erzählung Wolfgang Hilbigs*, Das Paradox, Königshausen & Neumann,‎ 1999, p. 203-212 (ISBN 9783826016660
* *Lassen wir die Literatur frei*, Frankfurter Rundschau,‎ 20 a viz Here 2000
* *Im Traum eines anderen Spiegels : Das Handwerk des Dichters von Jorge Luis Borges*, Literaturen Heft, lev. 4,‎ 2009

## Levrlennadur
* ArMen, 217, Meurzh-Ebrel 2017

## Liammoù diavaez
*Remise du prix "Mécène de Bretagne" : Un auteur allemand à l'honneur
Mário Soares

**Mário Alberto Nobre Lopes Soares**, anvezetoc'h evel **Mário Soares**, (distaget [] e portugaleg ; 7 a viz Kerzu 1924 – 7 a viz Genver 2017) a oa ur politikour portugalat, alvokad, istorour ha kelenner. 

A-raok adsav an demokratelezh e Portugal e vevas en harlu e deroù ar bloavezhioù 1970. Da neuze e voe o kelenn portugaleg e skol-veur Breizh-Uhel e Roazhon. D'an 19 a viz Ebrel 1973 e voe anvet da bennsekretour Strollad Sokialour Portugal, savet en harlu, e Bad Münstereifel, en Alamagn. E 1974 e teuas da vezañ Ministr an Aferoù Diavaez er gouarnamant demokratel nevez-savet. Kentañ Ministr Portugal e voe eus 1976 da 1978 hag eus 1983 da 1985, ha prezidant ar vro e voe etre 1986 ha 1996. Eus 1999 betek 2004 e oa kannad e Parlamant Europa.

## Liammoù diavaez
*Mario Soares avait vécu de « très bons moments » comme prof à Rennes, Ouest-France, 07/01/2017 
*S’ha mort Mario Soares, ex-president socialista de Portugal, a l’edat 92 anys
Alda Teodorani

**Alda Teodorani** zo ur skrivagnerez ha troourez italian. Ganet eo e Massa Lombarda, hag e Ravenna emañ o chom. 

E 1991 e voe embannet he romant *Giù, nel delirio* (Granata Press). Kelenn a ra er * Scuola Internazionale di Comics* e Roma.

## Prizioù
*Premio Speciale Confesercenti - Bancarella nelle Scuole (2016), gant *Gramsci in cenere*https://web.archive.org/web/20160629120905/http://www.confesercentiravenna.it/eventi/2016/bancarella.pdf

## He levrioù
### Romantoù
* *Giù, nel delirio* (Granata Press, 1991);
* *Le Radici del male* (Granata Press, 1993);
* *Il segno di Caino* (Datanews, 1995);
* *Labbra di sangue* (Datanews, 1997);
* *Sesso col coltello* (Stampa Alternativa, 2001);
* *Organi* (Stampa Alternativa, 2002);
* *Belve -Cruautés * (Naturellement, 2002);
* *Le Radici del Male* (Addictions 2002);
* *Belve* (Addictions, 2003);
* *La Signora delle torture* (Addictions, 2004);
* *Incubi* (Halley Edizioni, 2005);
* *Bloody Rainbow* (Hacca, 2006);
* *I sacramenti del male*, Arnoldo Mondadori Editore (collana Il Giallo Mondadori 2008);
* *L'Isola* (Les Editions de l'Antre, 2011);
* *Belve - Final Cut* (con intervista di Pierluca D'Antuono e prefazione dell'autrice, Cut-Up, 2011);
* *Gramsci in cenere* (Stampa Alternativa, 2016);
* *La Collezionista di organi* (Profondo Rosso, 2016);
* *Snake - Il vampiro della città morta* (Watson Edizioni, 2017)

### Danevelloù
*Non hai capito, in Nero Italiano - 27 racconti metropolitani, (Arnoldo Mondadori Editore, 1990);
*La Vie en Rouge in Horror Erotico (Stampa Alternativa, 1995);
*Capricci in NeoNoir - Deliziosi raccontini col morto (Stampa Alternativa, 1995);
*Sottoterra in Cuore di pulp (Stampa Alternativa, 1997);
*E roma piange in Gioventù cannibale, (Einaudi, 1996);
*Et Rome pleure in Jeunesse Cannibale (Naturellement, 2000);
*Fame d'amore in Bambini assassini (Stampa Alternativa, 2000);
*Variazioni sul tema in Killers & Co. (Sonzogno, 2003);
*Quindici desideri, con CD, (Dario Flaccovio Editore, 2004);
*Non hai capito in Estate Gialla 1996 (Il Il Giallo Mondadori, 2006);
*Una questione di genere in Anime nere - reloaded (Arnoldo Mondadori Editore, 2008), ristampato in Anime nere - reloaded, (Il Giallo Mondadori, 2009);
*Il sangue dell'anima in Il mio vizio è una stanza chiusa, (Il Giallo Mondadori, 2009).
*App Maps in Sorridi siamo a Roma (Ponte Sisto Edizioni, 2017)

* Ti odio poesia (deComporre, 2015)

## Liammoù diavaez
* Pajenn ofisiel
Rattenfänger von Hameln

**Rattenfänger von Hameln** (Razhetaer Hameln) zo ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm. Kaoz zo enni eus un drouziwezh c'hoarvezet eno d'ar 26 a viz Mezheven 1284 e kêr Hameln, en Niedersachsen, en Alamagn.

## Ar vojenn
Ur vojenn grennamzerel eo diwar-benn ur fleüter, e dilhad marelled, a voe gopret da reiñ an dizober eus ar razhed gant e fleüt burzhudus. Pa nac'has kuzul-kêr paeañ e labour ec'h implijas e venveg da gas ar vugale gantañ evel ar razhed.

Kontet eo bet an istor gant meur a skrivagner : Goethe, Grimm, Robert Browning, ha re all.

Meur a zispleg kontrol zo diwar-benn orin ar vojenn hag ar soner.

## Skridoù
* En 1556, er skrid latin « De miraculis sui temporis » ("Diwar-benn marzhoù e amzer") gant Jobus Fincelius ez eus anv eus ar vojenn, ma lavar an oberour eo an diaoul eo ar fleüter.
*En 1803 e voe savet ur varzhoneg gant Johann Wolfgang von Goethe diwar ar vojenn.
*E 1816 e voe kontet ar vojenn gant ar vreudeur Grimm, Jacob ha Wilhelm, en o levr Deutsche Sagen (« Mojennoù alaman », niverenn 245, *Die Kinder zu Hameln*).
*E 1829 e voe kontet ar vojenn e galleg gant Prosper Mérimée en danevell *Les Reîtres*, pennad kentañ al evr Chronique du règne de Charles IX.
*E 1842, ur varzhoneg saoznek gant Robert Browning
Montfarville

**Montfarville** zo ur gumun e Normandi, e departamant Manche. 
## Douaroniezh
* War lez Mor Breizh emañ Montfarville.
## Dezougen
## Istor
### 
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Quettehou hag e Distrig Valognes. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800.
### 
* Etre 1804 ha 1831 e oa staget Montfarville ouzh kumun Barfleur.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 46 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,86% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe  a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 e penn-kentañ ar brezel, unan a voe lazhet e Châtelet, soudard e oa er 36vet Rujumant Troadegiezh, egile a varvas abalamour d'e c'hloaziadennoù en Aiseau-Presles, soudard e oa er 25vet Rujumant Troadegiezh.
#### Kemm arondisamant
* Lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Avranches e 1926.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp milour eus ar gumun, daou anezhe a oa prizonidi-brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Montfarville Église Notre-Dame Außen 04.jpg|An iliz katolik.
Montfarville - Monument aux Morts.JPG|Ar monumant.

* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost.
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Notennoù ha dave

## Liammoù diavaez
Hameln

**Hameln** zo ur gêr eus Alamagn, e stad Saks-Izel. Pennlec'h arondisamant Hameln-Pyrmont eo ha  a dud zo o chom e kêr (Kerzu 2015).

War lez ar Weser emañ Hameln, e-harz menezioù Weserbergland, ma vez kalz a douristed hag a gerzherien.

Brudet eo kêr Hameln abalamour d'ar gontadenn ''Der Rattenfänger von Hameln'', un istor gozh dastumet hag embannet gant ar baotred Grimm, milanavezet bremañ. Skrivet ez eus bet barzhonegoù awenet gant ar gontadenn-se gant Goethe ha gant Robert Browning. Ur gêr gozh eo Hameln, gant savadurioù ha tiez kaer en he c'hreiz. Gant istor *Fleüter Hameln* e vez desachet gweladennerien e-leizh, ha bep sul, e-pad an hañv, e vez c'hoariet an istor en-dro e kreiz kêr.

## Kêrioù gevellet
Gevellet eo Hameln gant ar c'hêrioù-mañ :
* 
* 
* 
* 
*
Les Légendaires

***Les Légendaires*** ("Ar Re Vojennel") zo ur rummad bannoù-treset gall. 

Patrick Sobral eo aozer ar c'hentañ rummad levrioù.

## An istor
Er bed Alysia, Les Légendaires, gouroned lamm evit kaout atahinet ar "gwallzarvoud Jovénia", mennout a raint nullañ he efedoù.
Daou vloaz kent deroù ar stirad emañ bed Alaysia dindan gourdrouz ar sorser du Darkhell, a vez diskaret ingal e raktresoù alouberezh gant ur strollad pemp haroz gwengelek lesanvet *Les Légendaires*.
Dre m'emañ gwanaet gant e zrouziwezhioù e klask Darkhell ober gant maen Jovénia, hag a zo unan eus ar mein hud a oa bet arveret evit krouiñ Alysia, evit adkavout e yaouankiz. Pan erru Les Légendaires evit mirout outañ e torr ar maen en ur zilaoskiñ e holl energiezh war ar blanedenn. Petra bennak m'emañ faezhet Darkhell ur wech c'hoazh, strobinell ar maen a gas holl bobloù Alysia hag ar bed elfek d'o c'horfoù bugale.
Tamallet eo ar gwallreuz d'ar Re Vojennel, a zo argaset hag a rank distrollañ.

Daou vloaz diwezhatoc'h, setu-i bodet en-dro diwar atiz o fenn kozh Danaël hag a zeu a-benn d'o c'hendrec'hiñ da gavout un diskoulm d'ar gudenn a-benn distreiñ pobloù Alysia d'o stad kent.

## An tudennoù
* **Danaël**, marc'heg
* **Gryf** (Gryfenfer)
* **Jadina**
* **Razzia**
* **Shimy**

## An albomoù
#*La Pierre de Jovénia* ("Maen Jovénia" e brezhoneg) 2004
#*Le Gardien* ("An Diwaller") 2004
#*Frères ennemis* (2005) 
#*Le Réveil du Kréa-Kaos* (2005) ("An Dihuner Kréa-Kaos")
#*Coeur du passé* (2006)
#*Main du futur* (2006)
#*Aube et crépuscule* (2007)
#*Griffes et plumes* (2007)
#*Le Cycle d'Anathos : L'Alystory* (2008) ("Kelc'hiad Anathos: An Alystory")
#*Le Cycle d'Anathos : La Marque du destin* (2009) 
#*Le Cycle d'Anathos : Versus Inferno* (2009) ("Kelc'hiad Anathos: Versus Inferno")
#*Le Cycle d'Anathos : Renaissance* (2010)
#*Sang royal* (2010) ("Gwad roueel")
#*L'Héritage du mal* (2011) 
#*Amour mortel* (2012) ("Karantez marvel")
#*L'éternité ne dure qu'un temps* (2013) 
#*L'Exode de Kalandre* (2014)
#*La fin de l'histoire ?* (2015)
#*World Wihout : Artémus Le Légendaire* (2016)

## Rummadoù all
**Les Légendaires : Origines*
**Les Légendaires : Parodia*

## Internet
* ''Les Légendaires''
Bae Cinmel

**Bae Cinmel** (*Kinmel Bay* e saozneg) zo ur gêriadenn en arvor Sir Conwy, e hanternoz Kembre. Emañ etre Y Rhyl, a zo en tu all da Y Foryd, aber ar stêr Clwyd, er reter, hag Abergele, er gornaoueg. 

Kresket eo ar gêriadenn diwar ur gar, war linenn Hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre. Dont a ra kalz touristed da Vae Cinmel en hañv hag e-leizh a diez-hañv hag a garavanennoù zo war an aod. 

Asambles gant Tywyn, er c’hreisteiz, ez a Bae Cinmel d’ober ur gumuniezh, Bae Cinmel a Thywyn.
Secqueville

**Secqueville** zo un anv-lec'h gallek eus Normandi: 

* Secqueville-en-Bessin, kumun e Calvados
* Garcelles-Secqueville, kumun e Calvados
Kemened-Hevoù

**Kemened-Hevoù**, pe **Kemened-Heboe** a oa ur gemened er Grennamzer e kornaoueg Bro-Gwened. Un deanelezh eo bet ivez.

## Aotrouien
E-touez an aotrouien a voe e penn Kemened-Hevoù, e c'haller menegiñ :
* Herri Henbont
* Anna Henbont
* Herve Leon (1202 - 1241)
* Herve Léon (1225 - 1281)

## Tachenn
Bevennet e oa Kemened Hevoù gant :
* ar mor, er c'hreisteiz,
* an Ele, er gornaoueg,
* ar Blavezh, er reter,
* Kemened-Gwegan, en hanternoz.

E Kemened Hevoù e oa ar parrezioù-mañ :
* enez Groe,
* Plañvour,
* Gwidel,
* Kewenn,
* Bihoue, el lec'h m'emañ Aerborzh Lann Bihoue bremañ,
* Sant-Karadeg-Henbont, el lec'h m'emañ kêr gozh ha kastell Henbont,
* Kaodan,
* Lebin, el lec'h m'emañ Pont-Skorf bremañ, 
* Yestael,
* Redene,
* Kleger,
* Zinzag-Lokrist,
* Penc'hesten, bremañ e Zinzag-Lokrist,
* Kistinid,
* Lanvodan,
* Lomeleg, bremañ e Lanvodan,
* Kalann
* Ploue,
* An Arzhanaou,
* Gwelegouarc'h,
* Mêlann,
* Berne,
* An Ignel,
* Bubri,
* Kernaskledenn hag a oa gwechall e Sant-Karadeg-Tregonvael.

## Levrlennadur
* Arthur de La Borderie, *Le Quémenet-Héboi et les seigneuries de la Roche-Moisan, des Fiefs-de-Léon et de Pontcallec*. Revue de Bretagne et de Vendée, Tome X, 1861, pp. 372-387.
* Job Jaffré, *Seigneurs et Seigneuries du Kemenet-Héboé*, embannet gant Dalc'homp Soñj, 1986.
* Notions d'histoire du Kemenet Heboi, Jean-Jacques Prado

## Notennoù
Ashville

**Ashville**, pe **Asheville**, zo anvioù meur a lec'h e Norzhamerika.

* Ashville (Alabama)
* Ashville (New York)
* Ashville (Ohio)
* Ashville (Pennsylvania)

* Asheville (North Carolina)

* Ashville (Manitoba)
Trouville

**Trouville** zo anv gallek meur a lec'h e Normandi.

## Lec'hioù
*Trouville, e kumun Bois-d'Ennebourg, e Seine-Maritime
*Trouville, e Seine-Maritime
*Trouville-la-Haule, en Eure
*Trouville-sur-Mer, e Calvados

*Kanton Trouville-sur-Mer
Bentonville

**Bentonville** zo anv meur a lec'h e Stadoù Unanet Amerika. 

*Bentonville (Arkansas), 
*Bentonville (Indiana), 
*Bentonville (North Carolina), 
*Bentonville (Texas)

## Penadoù kar
* Benton
* Benton City
* Fort Benton
Carville

**Carville** zo un anv-lec'h gallek e Normandi :

#### 
*Carville, e Calvados, 
*Carville, e Darnétal, e Seine-Maritime.
*Carville-la-Folletière, e Seine-Maritime, 
*Carville-Pot-de-Fer, e Seine-Maritime

#### 
* Carville, e Louiziana.
* Carville (Maryland)
Tréville

**Tréville** zo un anv-lec'h gallek hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù
*Trevile, kumun en Italia
**Tréville*, pe Trevila en okitaneg, kumun c'hall en departamant Aude.

## Tud
* Herman-Louis-Bernard-Ernest de Calouin de Tréville, politikour gall.
* Georges Tréville, aktor ha realizatour gall.
* Roger Tréville, aktor gall.
* Jean-Armand du Peyrer, kont Tréville, ofiser gall.
* Louis-René-Madeleine de Latouche-Tréville, kont Latouche-Tréville, ofiser a vor.

## Pennad kar
*Tresville
Pflugerville

**Pflugerville** zo ur gêr e Texas, e SUA. 46,936 a dud e oa o chom enni e 2010. Ur gêr amezek da Austin, kêr-benn ar stad, eo Pflugerville.
Louis Yhuel

**Louis Yhuel**, bet ganet e 1926 en Arzano hag aet d'an Anaon e 1999, a oa un ograouer breizhat.

Seniñ a reas e meur a lec'h met brudet e voe dreist-holl evel ograouer Iliz-chabistr Gwenrann.

Aozañ a reas sonadegoù e Gwenrann adaleg 1955 ha sevel a reas ar gevredigezh *[[La Voix des Orgues]]* e 1965.

Seniñ a rae gant Jean-Claude Jégat ha Christophe Caron ha sonerien all.

## Un nebeud pladennoù
* *Concert à Guérande*, gant Robert Bouché
* *Bombarde Et Orgue En Bretagne - Musique Sacrée*, gant Jean-Claude Jegat, 1972, Arfolk
* *Cantiques Bretons - Bombarde Et Orgue Volume 4*, gant Jean-Claude Jegat, 1977, Arfolk
* *Prestige de la Bombarde, Pladenn 1*, gant Christophe Caron, 1981, Arfolk
* *Prestige de la Bombarde, Pladenn 2*, gant Christophe Caron, 1985 Escalibur
* *Bombarde et orgue - musique sacrée - marches, mélodies, danses de bretagne*, gant Jean-Claude Jegat, 1990
* *Concert d'orgue à Guérande*, 1992
* *Flûte de pan et orgue*, gant Daniel Brandt, 1992
* *Concert d'orgue à Guérande*, 1995
* *Bombarde et orgue*, gant Michel Fleury, 1995
* *Bombarde et Orgue, Musique Sacrée, Cantiques Bretons Vannetais*, gant Christophe Caron, 1998, Coop Breizh

## Liammaoù diavaez
*  La Voix des Orgues diwar-benn Louis Yhuel
Yvette Brelet

**Yvette Anaïs Étiennette Brelet**, bet ganet d'an 9 a viz Genver 1901 en Antr hag aet d'an Anaon d'ar 4 a viz Ebrel 1977 e Bourges (Bro-C'hall), a oa ur bianoourez hag un ograouerez vreizhat, merc'h da Henri Brelet ha Jeanne Lauverjat. Moereb e oa da d'ar brederourez ha kerzoniourez Gisèle Brelet.

Ezel e voe eus ar strollad arzel Unvaniez ar Seiz Breur. Kanañ a reas gant laz-kanañ kelc'h keltiek Naoned a-raok an Eil Brezel-bed.

Dimeziñ a reas e 1939 gant André Pierre Lauverjat hag e 1961 gant Robert Désiré Daloux.

## Un nebeud oberennoù
* *Prière pour orgue à la mémoire de [[Jorj Robin]]*, Rotte, Seiz Breur
Gérard Cousseau

[Restr:Gégé dans les bureau de Quai des Bulles 2015.jpg|250px|thumb|Gégé e burevioù Quai des Bulles e 2015]]
**Gérard Cousseau** (**Gégé**, **Gécé** pe **Ferru**), bet ganet d'an 8 a viz Even 1953 e Kentreg, a zo un treser hag ur senarioour bannoù treset breizhat. 

## Un nebeud oberennoù
### Treser
; Kazetennoù
* Er gelaouenn sizhuniek Spirou, *[[Gontran et les autres]]*, skrivet ha treset gant Gégé
* *Bizu*, gant Jean-Claude Fournier
* Ouest-France ha Le Courrier de Lyon
; Albomoù
* *Mr Tendre*, Pluriel, Passais-la-Conception, ul levr, 1985
* *[[Victor Vivier]]*, Pluriel, Passais-la-Conception, ul levr
* *Les Ripoupons*, heuliad
* *Mââr-Rhan veut faire évoluer l'humanité*, skrivet gant Malo Louarn, ul levr, 1990

### Senarioour
; Albomoù
* Vents d'Ouest : 
** *Six septennats m'étaient contés*, kenlabour, ul levr, 1988
** *Joyeux Noël, Bonne année*, kenlabour, ul levr
** *Christophe*, treset gant Bélom ha Jean-François Miniac, ul levr, miz Mae 2005 
** *Les Zélus*, treset gant Nicoby, 3 levr
*Bamboo :
** *Les Toubibs*, kenskrivet gant Bélom, heuliad
** *[[Plus belle la vie]]*, kenskrivet gant Lidwine, treset gant Jean-Michel Ponzio, ul levr
** *Les souliers rouges*, treset gant Damien Cuvillier, 2 levr : 2014 - 2015 
; Kazetennoù
* E 2008 e kenlabour gant Lidwine evit an heuliad strips *Farine*, er gelaouenn *Moi je lis*. 

#### Traoù all
* Kenlabourat a ra er gevredigezh *[[Les dessin'acteurs]]* savet e 2004 gant Lidwine. 
* Un teulfilm a zo bet sevenet diwar-benn ar bannoù-treset gant Christian Lejalé e 1983 diwar *Monsieur Tendre*.
* Ur ganaouenn a zo bet savet gant Yvon Etienne war un ton gant Paul Faure, *Monsieur Tendre*, e 1984.

## Liammoù diavaez
*  Gérard Cousseau war v/bedetheque.com
Abbéville

**Abbéville** zo anv meur a lec'h :

*Abbéville-lès-Conflans
*Abbéville-la-Rivière 

## Pennad kar
* Abbeville
* Abbeyville
* Abbyville
Richville

**Richville** zo anv meur a lec'h e SUA : 

*Richville (Michigan)
*Richville (Minnesota)
*Richville (New York)
*Richville (Ohio)

## Pennadoù kar
*Richeville
*Rocheville
Renneville

**Renneville** zo un anv-lec'h gallek

* Renneville, en Ardennes
* Renneville, en Eure
* Renneville, e Haute-Garonne
* Renneville, e Marne, hiriv e Villeneuve-Renneville-Chevigny
Rocheville

**Rocheville** zo un anv-lec'h gallek

*Rocheville, e Normandi, e Manche.
*Rocheville, karter e Cannet, en Alpes-Maritimes.

## Pennad kar
*Rochville
*Rockville
Michel Plessix

**Michel Plessix**, bet ganet d'an 10 a viz Du 1959 e Sant-Maloù hag aet d'an Anaon d'an 21 a viz Eost 2017 er memes kêr, a oa un treser breizhat.

## Un nebeud oberennoù
### Treser
**Ed et Benjamin*, Milan (adembannet gant Delcourt)
** *La Déesse aux yeux de jade*, senario gant Dieter, tresadennoù gant Michel Plessix, livioù gant Isabelle Rabarot,1988, Milan
**Julien Boisvert*, Delcourt
*#*Neêkibo*, 1989
*#*Grisnoir*, 1991
*#*Jikuri*, 1992
*#*Charles*, 1995
**Le Vent dans les saules*, Delcourt
*#*Le bois sauvage*, 1996
*#*Auto, Crapaud, Blaireau*, 1998
*#*L'échappée belle*, 1999
*#*Foutoir au manoir*, 2001
**Le Vent dans les sables*, Delcourt
*#*L'invitation au voyage*, 2005
*#*Étranges étrangers*, 2007
*#*La tentation du désert*, 2009
*#*Le chant des dunes,* 2011
*# *Du souk dans la casbah*, 2013
* *Là où vont les fourmis*, senario gant Frank Le Gall, Casterman, 2016

;Kenlabour:

**Défi dans l'Atlantique*, tresadennoù gant Yves Magne, sikouret gant Jocelyn Gille ha Michel Plessix, senario gant Bruno Bazile, Soracom, 1984
**La Fontaine aux fables*, Delcourt
**Lavilliers-L'or des fous*, Soleil Productions
**Gainsbourg volutes 3*, Soleil Productions
**Coincidences*, On a marché sur la bulle
**2000 ans d'histoire de la Bretagne en bandes dessinées*, IDprogram
**Dinosaures morts ou vifs*
**BD d'enfer*, Delcourt
**Du Souchon dans l'air*, Delcourt
**L'arbre des deux printemps*, Editions du Lombard gant Will, Rudy Miel,...
**Souvenirs de films*, Editions du Lombard, dindan ren Jean-Pierre Eugène
**Innuat, en quête de mémoire*, Paquet
**En mâles de nus*, Attakus, testennoù gant Virginie Grener

### Senarioour

**Mark Jones*, Lucien Souny (treset ha kenskrivet gant Jean-Luc Hiettre)
*#*Pas de banane pour Miss Blanquette*, 1987
**La déesse aux yeux de jade*, kenskrivet gant Dieter, Milan (adembannet gant Delcourt)
**Julien Boisvert*, Delcourt (kenskrivet gant Dieter)
*#*Neêkibo*, 1989
*#*Grisnoir*, 1991
*#*Jikuri*, 1992
*#*Charles*, 1995
**Les Forell*, Dargaud (tresadennoù gant Bruno Bazile)
*#*Gelda*, 1997
*#*Marcel l'embrouille*, 1998 (kenskrivet gant Bernard Kervarec)
**Le vent dans les saules*, Delcourt 4 levr
**Le vent dans les sables*, Delcourt, 5 levr

## Liammoù diavaez
* Michel Plessix war v/bedetheque.com
Jean-Claude Fournier

**Jean-Claude Fournier**, pe **Fournier**, bet ganet d'ar 21 a viz Mae 1943 e Pariz ha desavet e Sant-Ke-Porzh-Olued, a zo un treser hag ur senarioour bannoù-treset breizhat.

## Un nebeud oberennoù
### ''[[Bizu]]''
*0. *Bonjour Bizu* (1982) Dupuis, dastumad *Péchés de jeunesse* 
*1. *Le Signe d'Ys* (1986) Fleurus, 
*2. *Le Fils de Fa Dièse* (1986) Fleurus, 
*1. *Le Chevalier potage* (1990) Dupuis, 
*2. *Le Trio Jabadao* (1991) Dupuis, 
*3. *La Croisière fantôme* (1992) Dupuis, 
*4. *La houle aux loups* (1994) Dupuis, 

### ''[[Spirou ha Fantasio]]''
*20. *Le Faiseur d'or* (1970) Dupuis, 
*21. *Du glucose pour Noémie* (1971) Dupuis, 
*22. *L'Abbaye truquée* (1972) Dupuis, 
*23. *Tora Torapa* (1973) Dupuis, 
*25. *Le Gri-gri du Niokolo-Koba* (1974) Dupuis, 
*26. *Du cidre pour les étoiles* (1975) Dupuis, 
*27. *L'Ankou* (1977) Dupuis, .
** 27. *An Ankou* (1978), lakaet e brezhoneg gant Loeiz Moulleg, kenembannet gant An Here ha Dupuis, .
*28. *Kodo le tyran* (1979) Dupuis, .
*29. *Des haricots partout* (1980) Dupuis, .

### ''[[Les Crannibales]]''
Senario gant Zidrou
*1. *A table !* (1998) Dupuis, 
*2. *On mange qui, ce soir ?* (1999) Dupuis, 
*3. *Pour qui sonne le gras ?* (1999) Dupuis, 
*4. *L'aile ou la cuisse ?* (2000) Dupuis, 
*5. *Crannibal pursuit* (2001) Dupuis, 
*6. *Abracada...Miam !* (2002) Dupuis, 
*7. *Crunch !* (2003) Dupuis, 

### ''Les Chevaux du vent''
Senario gant Christian Lax
*1. 1añ rann (2008) Dupuis, Aire Libre
*2. 2l rann (2012) Dupuis, Aire Libre

## Liammoù diavaez
* Jean-Claude Fournier war v/bedetheque.com
Feur-emglev Rastatt

**Feur-emglev [[Rastatt]]**, sinet d'ar 6 a viz Meurzh 1714, en doa lakaet fin da Vrezel Hêrezh Spagn. Sinet e oa bet etre Rouantelezh Bro-C'hall hag Arc'hidugelezh Aostria war-lerc'h kendivizoù etre Eugène de Savoie-Carignan (evit Aostria) ha Claude-Louis-Hector de Villars (evit Bro-C'hall), adalek miz Du 1713.

Gant Aostria e chome an douaroù aloubet gant Bro-C'hall war lez dehoù ar Roen, evel Freiburg im Breisgau ha Kehl, an Izelvroioù Spagnol, Sardigna hag an douaroù eus Italia a oa stag ouzh Kurunenn Spagn diagent, evel dugelezh Milano, dugelezh Mantova ha rouantelezh Naplez.

Bro-C'hall a ranke kuitaat an douaroù aloubet ganti war lez dehoù ar Roen, met derc'hel a rae kêr Landau, gant he c'hreñvlec'h. Bez' e oa Landau unan eus ar c'hêrioù eus Elzas a oa bet aloubet gant Loeiz XIV, ha staget ouzh Bro-C'hall gant Feur-emglev Westfalen e 1648.

Skrivet e oa bet Feur-emglev Rastatt e galleg, d'ur mare ma oa ar yezh-se en he barr evel yezh an darempredoù etrebroadel en Europa, tra ma veze implijet al latin a-raok.

## Notennoù
Rockville

**Rockville** zo anv meur a gêr e SUA:

* Rockville (Alabama)
* Rockville (Kalifornia)
* Rockville (Connecticut)
* Rockville (Indiana)
* Rockville (Maryland)
* Rockville (Utah)

## Pennadoù kar
*Rochville
*Rocheville
Porterville

**Porterville** zo anv meur a lec'h : 

###### 
* Porterville (Kalifornia)
* Porterville (Kansas)
* Porterville (Mississippi)
* Porterville (Texas)
* Porterville (Utah)

###### 
* Porterville (Western Cape) 

## Traoù all
* "Porterville", kanaouenn gant Creedence Clearwater Revival en o albom kentañ.

## Pennadoù kar
*Ville
Appeville

**Appeville** zo anv meur a lec'h e Normandi

* Appeville (Manche) 
* Appeville-Annebault
* Appeville-le-Petit

## Pennad kar
*Ville