Clelia Farnese

**Clelia Farnese** (1556- 1613) a oa ur briñsez italian, bastardez d'ar c'hardinal Alessandro Farnese. 

## He buhez
N'ouzer ket na pelec'h na pegoulz e oa ganet Clelia Farnese, na piv e oa he mamm. He zad, ar c'hardinal Alessandro Farnese, a oa niz d'ar pab Paol III, hag etre 1554 ha 1556 edo ar c'hardinal o chom e Parma, ma kreder eo eno e voe engehentet ha ganet Clelia. Lavaret ez eus bet, gant ar c'hronikour Giovanni Battista Spaccini, e oa merc'h d'ur gannerez eus Modena, met marteze e oa merc'h d'un itron eus lez an tiegezh Farnese. Marteze ivez e oa ganet e Roma 

Evel-just e kavas gwell an tad derc'hel kuzh ganedigezh e verc'h, e-doare da genderc'hel da vagañ spi da sevel skeul ar c'hargoù en Iliz roman. Marteze, hervez tammoù testenioù, e voe savet gant he mamm-gozh, Gerolama Orsini. Koulskoude ez eus bet lavaret ivez e vefe bet kaset ar verc'hig gant he zad kardinal da di e c'hoar Vittoria, dugez Urbino, met gouzout a reer edo Gerolama er Palez Cesarini, e 1566, pa voe prometet dorn ar plac'h, en ofisiel, da Giovan Giorgio Cesarini, hag ul lizher kaset eus Castro, da reiñ keloù d'he mab eus ar plac'h, a ro sklêrijenn a-walc'h. 
Rak dugelezh Castro, ma edo Gerolama o chom, a oa ur c'horn-bro muioc'h distro ha pelloc'h diouzh selloù an dud ("... dava meno nell'occhio".). N'eo nemet goude marv ar vamm-gozh, a c'hoarvezas e 1569, e voe fiziet Clelia en he moereb, dugez Urbino, savet en he lez, war un dro gant he c'heniterv Lavinia della Rovere.

### Dimezet da Giovan Giorgio Cesarini
E miz Du 1564 edo Alessandro Farnese da-vat o klask d'e verc'h un dimeziñ hag a rofe ton d'an Tiegezh Farnese. Kavout a reas pezh a glaske, « un parentado proportionato per l'una et l'altra parte » emezañ, en tiegezh Cesarini, a oa e bouez o kreskiñ buan gras da Giuliano, un den eus ar « più eminenti nel mondo romano », met ivez karget a zle ken bras ma edo en sell da skañvaat gant un emglev gant ar c'hardinal, ar pinvidikañ den a iliz eus e amzer, a lavared. Hag an daou, dre hanterouriezh Vittoria Farnese, en em glevas da reiñ dorn Clelia da mab nemetañ ar Cesarini hag e bried Giulia Colonna, Giovan Giorgio, hag e mizioù kentañ 1566, goude an 23 a viz Ebrel diouzh a ouzer, e voe graet an dimeziñ (*sponsalia*) er Palez Cesarini e Torre Argentina. Etre an dimeziñ ( *sponsalia* ) hag an eured en iliz avat e tremenas tost da bemp bloaz, hiroc'h eget gortozet, ablamour moarvat da marv Giuliano Cesarini (18 a viz Mezheven 1566) ha d'ar c'hemm ekonomikel a deuas da-heul evit an intañvez Giulia hag he mab Giovan Giorgio. D'an 3 a viz C'hwevrer1571 bepred, e loc'has an ambrougadeg a gasas Clelia eus Pesaro da Rocca Sinibalda, un douar d'ar Cesarini..

Lidet e voe an eured d'an 13 a viz C'hwevre 1571 e Rocca Sinibalda, 

### Eil dimeziñ
Goude marv Cesarini e 1585, e voe rediet Clelia, gant ar jeneral Alessandro Farnese, penn an Tiegezh Farnese, da zimeziñ da Marco Pio di Savoia, aotrou Sassuolo, ha da guitaat Roma. Ur fallzimeziñ e voe, gwall vihan e oa Sassuolo, ha feuls ar pried.

Pa varvas Marco Pio e miz Du 1599 e tistroas Clelia da Roma da di he mab Giuliano, a-raok mervel un tamm war e lerc'h (1613).

## Testenioù brudet
*Hervez Giacinto Gigli, e kustume ar c'hardinal Farnese disklêrian en devoa graet tri zra hep o far : ar Palez Farnese, an iliz Chiesa del Gesù hag e verc'h, "la Clelia sua figliuola". Galvet e voe ar plac'h gant he zad da Roma e 1570, ha lavaret e veze anezhi e oa "la più bella dama romana".
* ur sonedenn zo bet savet dezhi gant Torquato Tasso en e "Rime sacre", 
*Cristoforo Castelletti a zedias dezhi "I torti amorosi", 
*Hervez Montaigne e oa "sans compareson (sic) la plus aimable femme qui fut pour lors à Rome".

## Notennoù


## Levrlennadur
* Roberto Zapperi, «F<small>ARNESE</small>, Clelia». In: *[[Dizionario Biografico degli Italiani]]*, Vol. XLV, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1995.
* Patrizia Rosini, *Clelia Farnese. La figlia del gran cardinale*, Viterbo, Settecittà, 2010.
* Danilo Romei e Patrizia Rosini "Documenti di Casa Cesarini nel fondo Chiesa del Gesu' dell'Archivum Romanum Societatis Iesu, ed. LULU, 2010.
* Gigliola Fragnito, *Storia di Clelia Farnese. Amori, potere, violenza nella Roma della Controriforma*, Bologna, il Mulino, 2013.

## Liammoù diavaez
* Patrizia Rosini, *[http://www.nuovorinascimento.org/n-rinasc/document/pdf/rosini/lettere_asf.pdf Lettere di Giovan Giorgio Cesarini e Clelia Farnese alla granduchessa di Toscana Bianca Cappello conservate nell'Archivio di Stato di Firenze fondo Mediceo del Principato]*, 2011 
* Patrizia Rosini, *[http://www.nuovorinascimento.org/n-rinasc/document/pdf/rosini/sponsalia.pdf Sponsalia di Clelia Farnese e Giovan Giorgio Cesarini]*, 2012 
* Patrizia Rosini, *[http://www.nuovorinascimento.org/n-rinasc/document/pdf/rosini/interrogatorio.pdf" Vita e costumi di un "bastardo" di Casa Cesarini in un documento giudiziario di primo Seicento]*, 2013 
* Alfonso Ceccarelli da Bevagna, *[http://www.nuovorinascimento.org/n-rinasc/testi/pdf/ceccarelli/istoria.pdf Istoria di Casa Cesarina a cura di Danilo Romei e Patrizia Rosini]*