Alan Lee

**Alan Lee** (ganet d'an 20 a viz Eost 1947) zo ur skeudennaouer saoz hag un designer evit ar filmoù. Anavezet eo e skeudennoù war hollved Douar-ar-C'hreiz savet gant J. R. R. Tolkien hag e labour gant Peter Jackson evit ar filmoù, *[[The Lord of the Rings (heuliad filmoù)|The Lord of the Rings]]* ha *[[The Hobbit (heuliad filmoù)|The Hobbit]]*.

## Buhez
Alan Lee a zo ganet e Middlesex, hag en Ealing School of Art e studias.

### Skeudennaouiñ
Lee a skeudennaouas ur yoc'h a levrioù moliac'h, muioc'h a c'holeier c'hoazh.
E-touez holl  oberennoù J. R. R. Tolkien skeudennaouet gantañ emañ embannadur *[[The Lord of the Rings]]* e 1992, embannadur *[[An Hobbit|The Hobbit]]* e 1999, embannadurioù *[[The Children of Húrin]]* e 2007, *[[Beren and Lúthien]]* e 2017, *[[The Fall of Gondolin]]* e 2018 ha *[[The Fall of Númenor]]* e 2022. Al levrioù n'int ket gant Tolkien hag a zo bet skeudennaouet gantañ eo ar *Faeries* (gant Brian Froud), *Lavondyss* gant Robert Holdstock, *[[Mabinogi|The Mabinogion]]*, *Castles* gant David Day, *The Mirrorstone* gant Michael Palin, *The Moon's Revenge gant* Joan Aiken, ha *Merlin Dreams* gant Peter Dickinson.

Levrioù klasel evit ar re yaouank a voe skeudennaouet gantañ. En o zouez emañ an *[[Ilias|Iliad]]* hag an *[[Odysseia]],* adkontet gant Rosemary Sutcliff hag anvet *Black Ships Before Troy* (Oxford, 1993) ha *The Wanderings of Odysseus* (Frances Lincoln, 1995), ha ''Metamorfozoù'' Ovid adkontet gant Adrian Mitchell (Frances Lincoln, 2009).

Lee a reas livadurioù-goleier evit an drilogiezh *Gormenghast* gant Mervyn Peake e 1983. Golo an albom *[[Alive! (Omnia album)|Alive!]] eus ar strollad* Omnia a reas ivez.

Dourliverezh ha sketchoù e kreion paper zo daou eus ostilhoù karetañ Lee.

### Film
Lee ha John Howe e oa an arzourion bennañ evit filmoù Peter Jackson ha tutaet e voe gant Guillermo del Toro evit ar film *The Hobbit* e 2008, a-raok labourat gant Jackson pa baouezas del Toro gant ar raktres. Lee a gemeras perzh evit ar skeudennaouiñ hag harpañ a reas evit sevel senarioioù, evel an traezoù hag an armoù a oa gant an aktourion. Daou gameo e voe graet gantañ: evel unan eus an nav roue a zeuio da vout an nazgûled, hag evel ur brezeler eus ar Rohan er film *The Two Towers* (pa gomz Aragorn gant Legolas en Elveg).

Lee a labouras ivez evit ar filmoù *[[Legend]]*, *[[Erik the Viking]]*, *[[King Kong]]* hag an heuliad bihan *[[Merlin (mini-heuliad)|Merlin]]*. Al levr *[[Boudig|Faeries]]*, savet gant Brian Froud, a oa tennet ag un dresadenn-vev eus 1981 gant an hevelep anv.

Daou vloaz goude ar filmoù *The Lord of the Rings*, e embannas Lee un dastumad skeudennoù 192 pajenn anvet *The Lord of the Rings Sketchbook* (HarperCollins, 2005). Lavaret a reas Peter Jackson : "E arz a dapas ar pezh a felle din tapout gant ar filmoù."

## Oberennoù
* *Faeries* (1978)
* *Castles* (1984)
* *Brokedown Palace* (1986)
* *The Return of the Shadow* (1988) Golo hepken (evit embannoù SUA)
* *The Treason of Isengard* (1989) Golo hepken (evit embannoù SUA)
* *The War of the Ring* (1990) Golo hepken (evit embannoù SUA)
* *[[The Lord of the Rings]]* (1991)
* *The Atlas of Middle-earth* (1991) Golo hepken
* *Sauron Defeated* (1992) Golo hepken (evit embannoù SUA)
* *[[An Hobbit|The Hobbit]]* (1997)
* *The Children of Húrin* (2007)
* *Tales from the Perilous Realm* (2008)
* *Beren and Lúthien* (2017)
* *The Wanderer and Other Old-English Poems* (2018)
* *The Fall of Gondolin* (2018)
* *Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth* (2020)
* *The Lord of the Rings* (2022) (Folio Society)
* *The Fall of Númenor* (2022)
## Daveoù