Je suis Charlie

****** (; « **Me zo Charlie** ») zo ur frazenn savet gant Joachim Roncin, rener arzel *Stylist*, ur gelaouenn c'hallek evit ar merc'hed, goude klevout keloù eus lazhadeg ar Merc'her 7 a viz Genver 2014 e-ti Charlie Hebdo e Pariz, kêr-benn Bro-C'hall. Buan eo deuet da vezañ ur slogan implijet er manifestadegoù, er c'hazetennoù, er skingomz hag er skinwel gallek.

Al logo n'eus anezhañ nemet ar gerioù « Je suis Charlie » en gwenn ha louet, war un daolenn zu, hep netra ouzhpenn.

## Istor ar grouadenn
Ouzh e urzhiataer e oa Joachim Roncin, 39 bloaz dezhañ, o labourat, pa glevas anv eus an darvoud. Strafuilhet e oa.

C'hoant en doa da lakaat gerioù war an euzh-se met ne ouie ket petra lavarout. Klask a reas « Charlie Hebdo » e-barzh Google Images, ha gwelout a reas skeudennoù ha tresadennoù... ha soñjal a reas e oa skeudennoù a anaveze abaoe e yaouankiz ha fromet e voe oc'h adwelout kement-se. Hag e soñjas: *Charlie c’est moi, je suis Charlie.* (Me eo Charlie, me zo Charlie). Neuze e savas al logo en ur ober un hantereur. Skignet eo bet gant an oberour Joachim Roncin evel luc'hskeudenn al slogan dre Twitter da 11 e 52 d'ar 7 a viz Genver 2015, prestik goude ar gwalldaol.

Adalek neuze e voe skignet a bep tu, ha ne oa ket dezhañ ken peogwir n'en doa krog ebet ken war e grouadenn. Moulet eo bet ar gerioù war baper ha douget er manifestadegoù zo bet en ur bern broioù er bed, e New York koulz hag e Moskou.

Lavarout a ra en doa soñjet ivez el levr gallek *[[Où est Charlie ?]]* (troet diwar al levr saoznek Where's Wally? ) en deus bet lennet gant e vab, hag er slogan gallek « *Nous sommes tous Américains* » da goulz gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001.

## Skignet
A-benn un toullad munutennoù e voe skignet al lugan dre ar blogoù met dreist-holl dre Facebook ha Twitter, ha zoken dre gazetennoù gallek evel *[[Le Monde]]* ha *[[Libération]]*.

## Kenwerzh
Adkemeret eo bet gant stalioù a werzh rochedoù ha chopinoù war ar Genrouedad.

## Adstummoù
* « Nous sommes tous Charlie » a zo implijet gant ar *Société de journalistes français* ha Reporters sans frontières.
* « *I am Charlie* » zo bet implijet e saozneg.
* Tud zo o deus implijet ar skritelloù brezhonek Charlie on, me zo Charlie, Charlie zo ac'hanon.
* Ar slogan *Je ne suis pas Charlie*, zo bet implijet gant tud all ivez
**gant Jean-Marie Le Pen dre ma ne oa ket a-du gant ar gelaouenn, daoust ma embann bout enep ar gwalldaol, ha dre vras gant tud a rebech ouzh ar gelaouenn letaat ar relijionoù
* Al lugan *Je suis [[Karl Martel|Charlie Martel]]* a vez implijet gant ar vroadelourien c'hall.
* Gant an islamourien a-du gant ar gwalldaolioù e vez implijet luganioù doare #*JeSuisKouachi* pe c'hoazh #JeSuisCoulibaly, hervez anv ar sponterien a sevenas an tagadennoù (Lugan war Twitter).

## Manifestadegoù
Kalz manifestadegoù *[[republikan]]* zo bet er stad c'hall ha dreist-holl d'an 10 hag 11 a viz Genver 2015, ma voe implijet al lugan « Je suis Charlie ».
### E Breizh
*E Naoned, d'ar Sadorn 10 a viz Genver 2015, war-dro 80 000 a dud o vanifestiñ didrouz. Skrivet e oa "Je suis Charlie" war an Tour Breizh, pe Tour Bretagne e kreiz-kêr.
*E Roazhon, d'ar Sul 11 a viz Genver 2015, gant tremen 125 000 a dud,  a dud hervez kazetennoù Pariz.
*E Brest, Dinarzh, Gwened, Gwengamp, Kemper, Landerne, Lannuon, Redon ha Sant-Brieg.
### E Bro-C'hall
Ar re vrasañ: 
* Bourdel :  a dud ;
* Grenoble :  a dud ;
* Lyon :  a dud ;
* Montpellier :  a dud ;
* Pariz : tost da  a dud ;
* Toloza :  a dud ;



Je suis Charlie, Brest, France 11 January 2015 (3).jpg|E Brest
Marche républicaine du 11 janvier 2015 à Lyon 49.JPG|E Lyon er place Bellecour
Republican_marche_-_Lyon_-_11_January_2015_3.jpg|E Lyon
Strasbourg manifestation Charlie Hebdo 11 janvier 2015-2.jpg|E Strasbourg
Je suis Charlie 06101.JPG|E Reims
JeSuisCharlie-Grenoble.jpg|E Grenoble
Rassemblement de soutien à Charlie Hebdo - 11 janvier 2015 - Bordeaux 01.jpg|E Bourdel
10 janvier 2015 Toulouse - Monument aux morts - Marche Républicaine soutien Charlie Hebdo.jpg|E Toloza


### E broioù all
*E Brusel, Istanbul ha Montréal

## Skeudennoù

File:Je_suis_Charlie%2C_Place_Luxembourg%2C_Bruxelles%2C_le_7_Janvier_2015.jpg|Manifestadeg e Brusel, d'ar 7 a viz Genver 2015, en koun al lazhadeg e ti Charlie Hebdo.
File:Je suis Charlie Strasbourg 7 janvier 2015.jpg|*Je suis Charlie.* Strasbourg, d'ar 7 a viz Genver 2015.
File:Je suis Charlie, Montreal, 7 January 2015.jpg|*Je suis Charlie.* Montréal, d'ar 7 a viz Genver 2015.
|*Je suis Charlie.* Toulouse, d'ar 7 a viz Genver 2015.
File:Acrostiche “Je suis Charlie” avec les noms ou prénoms des 12 victimes.jpg| *Je suis Charlie*, skritell gant anvioù an 12 den lazhet.
File:Jesuischarliebhh.jpg|Manifestadeg en Istanbul d'an 8 a viz Genver 2015.
File:Nous_sommes_Charlie_Reims_05915.JPG|Manifestadeg e Reims d'an 8 a viz Genver 2015.
File:Brussels rally in support of the victims of the 2015 Charlie Hebdo shooting (01).jpg|E Brusel, d'ar 7 a viz Genver 2015 en enor d'an dud lazhet.
File:Avignon_rally_in_support_of_the_victims_of_the_2015_Charlie_Hebdo_shooting.JPG| En Avignon.
File:Je_suis_Charlie,_Kongens_Nytorv,_Copenhagen_9_January_2015_(10).jpg | En Kopenhagen. 


## Ster
*Je suis Charlie* a dalvez « A-unan on gant an dud lazhet e ti Charlie Hebdo », evel ma voe lavaret « Ce soir, nous sommes tous Américains » (« Fenoz omp holl Amerikaned ») gant ar bolitikourez Nicole Bacharan d'an 11 a viz Gwengolo 2001, goude gwalldaolioù an Twin Towers e New York, ha brudet gant ar c'hazetenner gall Jean-Marie Colombani en e bennad-stur e-barzh Le Monde an 11 a viz Gwengolo 2001. E gwirionez e tenn ivez d'ar bomm *[[Ich bin ein Berliner]]* (« *Berlinad on* ») distaget gant John Fitzgerald Kennedy e Berlin, d'ar 26 a viz Mezheven 1963, da geñver blokus Berlin.

## Tud enep
Tud zo ne fello ket dezho mont a-du gant tud en marv pa ne oant ket a-du ganto en o bev, petra bennak ma savont a-enep ar gwalldaolioù. Tud all ne fell ket dezho kemer perzh en unaniezh vroadel, dre abegoù liesseurt .

Nathalie Saint-Criq, kazetennerez e F2, he deus galvet ar skinarvesterien da zisklêriañ an dud a lavare *ne oant ket Charlie*.

## Arc'hant
Klasket ez eus gwerzhañ dafar gant an anv *Je suis Charlie* evel gant ar stal 3 Suisses war Facebook.

## Kanaouennoù
Meur a ganaouenn c'hallek anvet *Je suis Charlie* zo bet savet e miz Genver 2015 :
*d'an 8, gant Jeanne Cherhal ha Les Françoises, *Je m'appelle Charlie*.
*d'an 9, gant Grand Corps Malade.
*d'an 10, gant Tryo, ur ganaouenn anvet *Charlie*, ma kanont ar gerioù « Je suis Charlie ».

## Poelladoù
Stumm 6.7.4 ar Poellad frank *NotePad++* zo bet anvet *Je suis Charlie Edition*, gant ur gemennadenn a-zivout ar frankiz eztaoliñ :

*Freedom of expression is like the air we breathe, we don't feel it, until people take it away from us.*

*For this reason, Je suis Charlie, not because I endorse everything they published, but because I cherish the right to speak out freely without risk even when it offends others.*
*And no, you cannot just take someone's life for whatever he/she expressed.*

*Hence this "Je suis Charlie" edition.*

::«&nbsp;Evel an aer a analomp eo ar frankiz eztaoliñ, n'er santomp ket, betek ma teu tud d'e dennañ diganimp.
::Evit an abeg-se, *Je suis Charlie*, neket abalamour ma savan a-du gant kement tra a embannont, hogen abalamour ma karan ar gwir da gomz fraezh ha frank hep bezañ en arvar zoken pa vez feuket lod tud all.
::Alese an embannadur *Je suis Charlie*-mañ.&nbsp;»

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn Paris Match. Skeudenn eus manifestadeg Brest, gant luganioù brezhonek 
* eilad en archive.org, e meur a yezh, diwar lec’hienn Charlie Hebdo. N'eus ger ebet e brezhoneg. 
* #JeSuisCharlie: Cartoonists Raise Their Pencils in Solidarity With Charlie Hebdo
* Kenskoazell e Praha (Repuiblik Tchek Czech)
* Je Suis Charlie: Vigils held around the world after Paris terror attack, in pics Daily Telegraph, 8 a viz Genver 2015.
* Pajenn Twitter eus embann kentañ ar skeudenn hag al lugan eilad en archive.org.

## Notennoù