Perwenan

**Perwenan** (er vro, distaget ), pe **Penwenan** (pelloc'h, distaget ), a zo ur gumun eus Breizh, en arvor Treger, e kanton Landreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh
Perwenan zo ur gumun war lez Mor Breizh.

### Kumunioù amezek
*Er c'hornôg : an Trevoù,
*Er reter : Plougouskant,
*Er mervent : Priel,
*Er su : Kamlez, hag ur c'harter anvet Kerwenan e brezhoneg.

### Karterioù
*Bugelez : kêriadenn hag aod,
*Pelineg : bae,
*Porzh-Gwenn.

Restr:PerwenanPorzh-Gwenn01.jpg|Porzh-Gwenn
Restr:PerwenanPorzh-Gwenn02.jpg|Porzh-Gwenn

*E-tal Perwenan emañ Inizi Bugelez hag en o zouez emañ Gweltaz, Enez Ilieg, Marker...

## Anv

### Stummoù skrivet

* Bernard Tanguy : **Plebs Penvean**, Xvet-XIvet; **Pennguenan**, 1160; **eccl. de Penvennan**, 1163; **eccl. S. Petri de Penguennan**, vers 1180; **Penguenan**, 1228; **Penguennan, Penvennan**, 1330; **Penguenan**, fin XIVè s.; **Penguennan**, 1464; **Penvenan**, 1731
* Erwan Vallerie : **Penguennan**, 1160; **Penvennan**, 1163; **Penguennan**, 1165; **Peneguan**, 1188; **Penvennan**, **Penguennan**, 1330; **Penguenan**, 1429, **Penguennan**, 1516; **Pla~guenon**, 1630; **Penguenan**, 1636; **Penvenant**, 1779

### Gerdarzh
War a seblant, diwar anv ul leanez Gwenan.

## Ardamezioù
"*Geotet, e deir gebrenn en gul, eilet gant teir gwenanenn en aour; e gab en erminoù*"

Hervez Froger & Pressensé ː "*Geotet, e gebrenn en argant, karget gant tri tintenn en gul an eil dreist egile, heuliet gant teir gwenanenn en aour; e gab en argant e bemp erminig"*

Sturienn ː *Nerz kalon bepred, douster ivez*

Aozer ː J.P. Fernandez.

## Istor
Kavet e vez taolioù-maen ha peulvanoù er barrez.

Degemeret e voe skrivagnerien veur enni ivez evel Anatol ar Braz, difennet glad sevenadurel ar gumun ha hini Treger gantañ, ar c'hontadennoù hag ar mojennoù peurgetket, pe Jean Guéhenno, eus an Akademiezh c'hall, kement ha livourien ha sonerien, ha pennoù-bras zo eus ar Rezistañs ivez evel André Postel-Vinay, Pierre Lefaucheux, pe Marie-Hélène Lefaucheux c'hoazh, homañ ziwezhañ o kemer perzh en emdroadur gwir etrebroadel ar maouezed.
### Brezel-bed kentañ
* Brezel-bed kentañ : 110 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, 13 e 1914, 35 e 1915, 17 e 1916, 16 e 1917 ha 29 er prantad 1918-1922, d.l.e. 3,96% eus poblañs ar gumun e 1911.

### [[Eil Brezel-bed]]
* 52 zen a varvas abalamour d'ar brezel.
*D'ar 16 a viz C'hwevrer 1943 e voe diskaret gant an nijerezioù alaman ur B-17F eus an US Army Air Force, marilhet 42-2967 ha kodet PU-G, ha lesanvet "Shak Hak", er-maez da Borzh-Gwenn ha kollet e voe an 10 nijer a oa e bourzh. Ne voe ket adkavet o c'horfoù.

## Monumantoù ha traoù heverk
### An iliz katolik er bourk.
Diavez

Restr:PerwenanIlizkatolik.jpg

Diabarzh

### Chapel Itron-Varia [[Porzh-Gwenn]] ()

#### Diavez

Restr:Penvenan. Port-Blanc. Chapelle. 1931.jpg|Porzh-Gwenn. Chapel. 1931
Restr:Penvenan. Port-Blanc. Visages de la Bretagne.jpg|Porzh-Gwenn. Visages de la Bretagne. 1944
Restr:PerwenanChapelIntron-Varia01.jpg
Restr:PerwenanChapelIntron-Varia02.jpg
Restr:PerwenanChapelIntron-Varia03.jpg
Restr:Penvénan. Port-Blanc. Chapelle. Clocher-porte.gif|Porzh-Gwenn. Chapel. An tour hag an nor


#### Diabarzh

Restr:Penvenan. Port-blanc. Chapelle. Nef.jpg|Porzh-Gwenn. Chapel. Nev

### Kalvar e Porzh-Gwenn


Restr:PerwenanKalvar.jpg


### Monumant ar re varv

Restr:PerwenanMonumantarrevarv.jpg


## Poblañs

### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud vrudet
* Gwenc'hlan, an diouganer, o chom e Porzh-Gwenn.
* Anatol ar Braz, dastumet gantañ meur a gontadenn er barrez.
* Ambroise Thomas, sonaozour.
* Charles Lindbergh, an nijer brudet, a zeuas da Enez Ilieg da chom e-pad tost bloaz, o tec'hout diouzh ar re a vec'h en-dro dezhañ er Stadoù-Unanet war-lerc'h skrapadenn ha muntr e vab.
* Aldous Huxley, skrivagner eus Breizh-Veur, en doa un eil annez e kêriadenn Porzh-Gwenn ivez.
* Alexis Carrel, priz Nobel ar Vezegiezh ha perc'henn Gweltaz.
* Tina Weymouth, kanourez ha sonerez gitar-boud ar strollad Talking Heads.
### Tud bet ganet eno
* Jarl-Vari Guillois, bet dibunet gantañ galv an 18 a viz Mezheven 1940 e brezhoneg er BBC, 27 a viz Mae 1910 e Porzh-Gwenn.
### Tud bet marvet eno
* Jarl-Vari Guillois, bet dibunet gantañ galv an 18 a viz Mezheven 1940 e brezhoneg er BBC, 19 a viz Gouere 1994 e Porzh-Gwenn.

### Ardamezeg ar familhoù

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg
* D’ar 16 a viz Genver 2007 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
### Deskadurezh
* Klasoù divyezhek stad a zo eno abaoe 1999. 
* E distro-skol 2024 e oa 50 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (31,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

### Krennlavarioù
*(drouk) : *Perwenan, lorc'hig voan Muioc'h a voged evit a dan*.
*(jentiloc'h) : *An tiez bras a Berwenan / Muioc'h a c'houloù evit a dan*.

## Melestradurezh

Restr:PerwenanMaerdi.jpg|Ar maerdi.


## Darempredoù etrebroadel
### Gevelliñ

### Keveleriñ

## Liammoù diavaez

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor*. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù