Jord Cochevelou

**Georges Lucien Pierre Cochevelou**, brudet evel *Jord Cochevelou*, ganet e Pariz e 1889 ha marvet e Saint-Mandé e 1974, a oa un ebenour, ul luder, ur soner hag un troour breizhat. Tad da Alan Stivell (*Alain Cochevelou*) e oa.

## Buhez
Genidik eus Gourin e oa e dad François Cochevelou, hag eus Pondivi e oa e vamm Anne-Marie-Eulalie "Anna" Lintanff. E 1903 e varvas an tad, pa oa Jord 4 bloaz. Hennezh a voe kaset da Vreizh da vevañ gant e vamm-gozh a-berzh mamm e Moustoer-Logunec'h. Goude bezañ bet skoliataet e Pondivi ec'h eas da studiañ e Gwened a-raok mont da gloerdi bihan Santez-Anna-Wened. O studiañ ar brederouriezh e voe e 1907-1908. Echu e studi gantañ e oa ampart war meur a yezh, brezhoneg Gwened en o zouez, ha war ar skiantoù, al labourioù dorn, ar sonerezh hag al livouriezh.

Goude e servij soudard e-pad daou vloaz e Gwened ec'h eas da soudard a-vicher. Nebeut goude, e 1914, e tarzhas ar Brezel-bed Kentañ ma voe gloazet ha paket gant an enebourien e 1917 ; echu ar brezel e voe medalennet J. Cochevelou evit un ober a gadarnded.

E Polonia edo pa voe sinet an arsav-brezel ; eno e studias ar poloneg hag ar ruseg a-raok distreiñ davet e vamm e Pariz, ma reas meur a vicher e tiez-bank hag en ul labourva apotikerezh. Met pezh a zedenne anezhañ e oa al labourioù dorn hag an arzoù : fardañ pezhioù-arrebeuri ha livañ taolennoù gant un teknik a ijinas, an dourliverezh dre eoulliverezh ; unan eus e oberennoù arzel, "*Auray, pont*" a voe lakaet war ziskouez er *Salon des Indépendants* e Pariz e 1928, ha "*Le Val-André (la côte devant Nantoua)*" a voe ivez bloaz goude

Ne oa ket Breizh e soñjoù Jord Cochevelou er bloavezhioù 1930, met a-bell e taole ur sell war luskadoù sevenadur ar vro dre lenn *[[La Bretagne à Paris]]* hag *[[An Oaled]]*. Enno e ouezas diwar-benn bodadegoù Goursez Breizh, ha dre ma veze e darempred dre lizher gant Frañsez Jaffrennou ("Taldir") e teuas dezhañ ar mennozh da fardañ un delenn ; kadarnaet e voe ar raktres pa grogas da emellout e metoù breizhek Pariz, ha pa gejas en Arvern ouzh an telenner klasel brezhon Jean-Marie Hamonic (1898-1966).

D'ar 1 a viz Eost 1932, oadet a 43 bloaz, e timezas gant Fanny Julienne Dobroushkess (1903-2005).

E 1939 e tirollas an Eil Brezel-bed ; 50 vloaz e oa Jord Cochevelou, re gozh e oa evit bezañ galvet, met peogwir e oa kabiten adarme ec'h eas a-youl-vat d'an emgann. Kaset e voe da Saint-Dié-des Vosges ha da Épinal, ma teuas e bried hag o mab Jean en nevezamzer 1940 ha ma voe ganet Yves d'an 18 a viz Mae. Pa voe faezhet al lu gall e miz Mezheven e voe ret kemer an tec'h ha kavout repu e Trentels (Lot-et-Garonne), ma chomas an tiegezh Cochevelou betek an diskaramzer 1945 ; e-keit-se e voe ganet Alan Stivell e Riom (Puy-de-Dôme) d'ar 6 a viz Genver 1944.

A-raok ar goañv 1945 e tistroas ar re Gochevelou de Bariz, ma voe Jord troour diwar ar saozneg e Ministrerezh an arc'hant hag e wreg sekretourez en *Union féminine civique et sociale*

Goude echu ar brezel ec'h adskoulmas an tiegezh Cochevelou darempredoù gant e familh a oa chomet e Gourin hag en Drinded-Karnag.

D'an 20 a viz Kerzu 1974 e varvas Jord Cochevelou e Saint-Mandé. E bered Gourin e voe beziet.

## « An Delenn Gentañ »
Adalek dibenn ar bloavezhioù 1930 neuze e oa mennet Jord Cochevelou da fardañ un delenn giz Iwerzhon ha Bro-Skos, a oa bet dilezet e Breizh abaoe ma oa bet staget an Dugelezh d'ar rouantelezh c'hall. Ar bloavezhioù 1948-1951 a dremenas o kejañ ouzh sonerien, luderien, hag o tastum ditouroù.

En e du, Gweltaz Jaffrennou, mab Taldir, en doa fardet e 1936 un delenn diwar dres hini an delennourez skosat Heloise Russell-Ferguson. E 1946 e reas unan all diwar mentoù an hini  vez anvet "Brian Boru" hag a c'heller gwelet e Trinity College Dulenn. Goude-se e roas tresoù ar benveg da Jord Cochevelou.

E miz Ebrel 1952, hep kemer skouer diwar ur benveg resis, J. Cochevelou a fardas ur c'hentpatrom diwar e dresoù dezhañ. E-pad bloaz e labouras evit sevel «&nbsp;un delenn hud ha disi&nbsp;», da lavar e vab Alan

E miz Ebrel 1953 eta e voe echu « An Delenn Gentañ », 34 c'hordenn e nylon stegnet ouzh ur framm kizellet-kaer gant tresoù giz ar Gelted. En e vab Alan, 9 bloaz da neuze, e fizias Jord ar benveg-seniñ nevez. Ar bugel a zeskas seniñ dre gentelioù an delennourez Denise Mégevand (1917-2004). A-drugarez dezho e voe adlakaet an delenn e sonerezh Breizh adalek dibenn ar bloavezhioù 1950.
Un ugent telenn bennak a voe fardet gant Jord Cochevelou hag a voe prenet gant kelc'hioù keltiek, re Pondivi, Redon ha Sant-Maloù en o zouez.

E 1959 e kempennas tonioù sonet gant Alan Stivell evit mont da heul kan Andrea ar Gouilh, a voe enrollet war div bladenn 45 tro ; un ton a savas ivez evit un trede 45 tro a voe embannet e 1960, hag e 1961 e kempennas pevar zon iwerzhonat ha daou don skosat evit ar bladenn enrollet gant Alan Stivell, *Musique gaélique*.

E 1964 e fardas J. Cochevelou teir zelenn o c'herdin e metal, lesanvet "telennoù barzhek". Gant unan anezho ec'h enrollas Alan e bladennoù bras kentañ : *Reflets* (1970) ha *Renaissance de la harpe celtique* (1971)


Trinity College harp, Dublin, Ireland, 2017 (cropped).jpg|Telenn Brian Boru,war-dro 1220
Celtic harp dsc05425.jpg|An delenn anv *Queen Mary*, bet fardet e-tro 1500 ha profet gant Mari Stuart d'an delennourez Beatrix Gardyn e 1583.
Celtic harp Telenn Gentañ.jpg|**« An Delenn Gentañ »**, 1953
Oona autumn harp.jpg|Ar Ganadianez Oona McOuat o seniñ un delenn arnevez, 2007


## Levlennadur
*  Vefa de Bellaing : *Dictionnaire des compositeurs de musique en Bretagne* ; Naoned : Ouest-Éditions, 1992, p. 131 
*  Thierry Jigourel : *Harpe celtique, le Temps des Enchanteurs* ; Londrez : Celtics Chadenn, 2005 .
*  Alan Stivell & Jean-Noël Verdier : *Telenn, la harpe bretonne* ; Montroulez : Le Télégramme, 2006 
*  Laurent Bourdelas : *Alan Stivell* ; Montroulez : Le Télégramme, 2012 
*  Alan Stivell : *Stivell par Alan* ; Roazhon : Ouest-France, 2023 

## Notennoù