Juluan Maner

**Juluan Maner**, ganet d'ar 1 a viz Here 1606 e Sant-Jord-Restembaod, er biz da eskopti Roazhon (en Il-ha-Gwilun a-vremañ), war harzoù Normandi, hag aet da Anaon d'an 28 a viz Genver 1683 e Plevin, e Kerne (hiziv en Aodoù-an-Arvor), a oa ur beleg ha geriadurour brezhoneg.

Mont a reas war e studi da skolaj an Tadoù Jezuisted, da Roazhon, adalek 1621. Alese ez eas da leandi Saint-Germain, e Pariz, ma reas e leoù kentañ e 1627. Kenderc'hel a reas e studioù e La Flèche ha goude-se e skolaj Kemper e 1630. Eno e stagas da zeskiñ brezhoneg, met kontañ a reer en dije desket ar yezh, dre vurzhud, en un nozvezh, e 1631, e chapel Ti Mamm Doue e Kerfeunteun, ur barrez sko ouzh Kemper.

D'ar mare-se ivez e tarempredas Mikael an Noblez a oa o chom e Douarnenez hag e reas e vennozh da vont da brezeg dre Vreizh.

Mont a reas an Tad Maner da Deurgn ha da v-Bourges da beurechuiñ e studioù. Beleget e voe e 1637 ha distreiñ a reas da Gemper e 1640. Neuze e krogas da visioniñ tro-dro da Gemper, o vont alies da eskoptioù all : Leon, Treger, Gwened, Sant-Brieg. Kregiñ a reas gant e vision kentañ e 1641, e Douarnenez. A-hed e vuhez, betek e varv e 1683, ez eas dre Vreizh a-bezh da brezeg an aviel. Heverk e oa misionoù an Tad Maner gant o zaolennoù, implijet ivez gant Mikael an Noblez evit displegañ ar Skritur sakr d'an dud gant skeudennoù eeun, gant o c'hantikoù, ha gant ur brosesion vras evit klozañ ar mision. Kantikoù e-leizh a savas an tad Maner, rak ar pep gwellañ e oa, hervezañ, evit kenteliañ an dud. Tremen 400 mision a zo lakaet war e anv. Pa 'z eas da brezegenni~~e kreiz Breizh e tiskoachas ma yae darn an dud da sabatoù el lanneier. Sevel a reas un hentenn atersiñ e-pad ar c'hofez evit stourm ouzh ar pezh en doe anvet Diroll ar Menez.

Sevel a reas a-du gant Charles d'Albert d'Ailly, (dug a Chaulnes), karget da lakaat an urzh da ren en-dro goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz, er bloaz 1675. Prezeg a rae ar sentidigezh hag ar sujidigezh d'an dud, koulz war ar maez hag e kêr.

## Yezhoniour ar brezhoneg
An Tad Maner eo a grogas da skrivañ brezhoneg evel ma veze komzet hag e krogas da skrivañ ar c'hemmadurioù na vezent ket skrivet araozañ e krennvrezhoneg. Eñ an hini eo a ijinas al lizherenn c'h, a vo adkemeret e skritur ofisiel anvioù-lec'hioù (evel Kimerc'h) pe anvioù-tud (Falc'hun).

## Embannadennoù
### Levrioù
* *Canticou spirituel hac instrutionou profitabl evit disqui an hent da vont d'ar Barados*, 1641
* *Ar Vuez Gristen*
* *Buez Sant Caurintin escop kenta ha patron eus a escopti Querne*
* *Vita Sancti Corentini*, 1685
* *Cantiques bretons en l'honneur de saint Élouan*
* *Quenteliou kristen. Catéchisme de la mission*, 1658
* *[[Le Sacré-Collège de Jésus]]*, 1659 (katekiz en brezhoneg, gant geriadur, yezhadur)
* *an Templ consacret dar passion Jesus-Christ batisset gant ar Speret glan er galon ar Christen devot*, 1671
* *Melezour ar galounou. Instruction meurbet util dar Confessoret da interrogi a re à Cofez outo...* 1675
* *Chemin assuré de la pénitence*, 1685
* *An Abrege eus an Doctrin christen...*, dastumad pedennoù
* *Abrégé de la science du salut*  (dalif marteze)
**Les Dictionnaires Français-Breton et Breton-Français Du R - P - Julien Maunoir*, 1659 ; Sant-Brieg, embannadurioù Skol, 1996 https://web.archive.org/web/20221023172325/http://www.brezhoneg.org/fr/livres/les-dictionnaires-francais-breton-et-breton-francais

### Dornskridoù
* Deizlevrioù latin e visionoù : *Missions en Bretagne (1631-1650)*
** Julien Maunoir, *Journal latin des missions. 1631-1650*, divyezhek latin-gallek, troet diwar al latin ha kentskrivet gant Fañch Morvannou, Kemper, Société archéologique du Finistère, 2020. 
* *La Vie de [[Michel Le Nobletz|M. Le Nobletz]], prêtre missionnaire* (dalif)
** *La vie du Vénérable Dom Michel Le Nobletz par le Vénérable Père Maunoir de la Compagnie de Jésus*, embannet gant an Ao. Henri Pérennès, Saint-Brieuc, impr. A. Prud’homme, 1934.
* *La Vie du Père Pierre Bernard, de la Compagnie de Jésus* (dornskrid kollet)
* *La Vie de [[Mari-Amis Pikard|Marie Amice Picard]]*, 
** *Abrégé de la vie de Marie-Amice Picart*, par le P. de la Marche, revu, corrigé et augmenté par M. l’abbé [Paul] Peyron, chanoine de Quimper. Morlaix, imprimerie de P. Lanoé, 1892.
* *La Vie de Catherine Danielou*
** *Catherine Daniélou, une voyante à Quimper au XVIIe siècle*, un diverra eus al levr orin, embannet gant an Ao. Paul Peyron, Kemper, A. de Kerangal, 1911.
* *Chef d’œuvre de la grâce de Jésus-Christ crucifié dans la vocation, conversion et fidélité jusqu'à la mort de Monsieur de Trémaria, prêtre séculier et missionnaire*, 1674.

### Kantikoù
*E 1641 ec'h embannas ul levr kantikoù. 
*E 1686 e teuas an  embannadur diwezhañ a-zindan ar wask : *Canticou spirituel hac instrutionou profitabl evit disqui an hent da vont d'ar Barados. Composet gant an Tat Julian Maner Religius eus ar Compagnunez Iesus. Corriget, hag augmentet gant à nevez en Edition diveza-man*. Ur skouerenn, 192 bajenn ennañ, zo e Levraoueg Vroadel Bro-C'hall (BnF) e Pariz.
Gwerzhet e veze al levrioù gant Guillaume Yvonnic, a veze gantañ pa brezege.

## Goude e varv
Lakaet e oa bet da wenvidig gant ar Pab Pi XII, d'an 20 a viz Mae 1951.

## Levrlennadur
* Antoine Boschet, *Le parfait missionnaire ou Vie du R.P. Julien Maunoir de la Compagnie de Jésus, missionnaire en Bretagne*, Paris, Jean Anisson, 1697. Lyon, Périsse, 1834.
* Xavier-Auguste Séjourné, *Histoire du vénérable serviteur de Dieu, Julien Maunoir (1606-1683), S. J.,* Oudin, 1895.
* Méen Questel, *Vie du vénérable père Julien Maunoir de la Compagnie de Jésus, 1606-1683*, Paris, Société La Bretagne, 1921, 126 p. 
* René Marie de La Chevasnerie, *Le « Tad Mad » vie du Bienheureux Julien Maunoir S.J.*, Dinard, A. Liorit, 1951, 223 p.
* Marie-Thérèse Le Moign-Klieffer, *Le Bienheureux Maunoir. Apôtre des Bretons*, Paris, Apostolat des Editions, 1963, 206 p.
*  Martin P. Harney, *Good father in Brittany : the life of blessed Julien Maunoir*, Boston, Mass., Saint-Paul Editions, 1964, 322 p.
* Gwenc'hlan Le Scouëzec, *la tradition des druides*, Brasparzh, Beltan, 2002, p.&nbsp;79-84. 
* Fañch Morvannou, *Le bienheureux Julien Maunoir, missionnaire en Bretagne* (1606-1648), levrenn 1añ, Brest, 2010. 
* Fañch Morvannou, *Le bienheureux Julien Maunoir, missionnaire en Bretagne* (1649-1683), eil levrenn, Brest, 2012. 
                   
## Liammoù diavaez

* Juluan Maner 
* P. d'Hérouville, "Julien Maunoir, écrivain, gramairien et poète". ''Annales de Bretagne'' Vol.40 1932

## Notennoù