Geriadur Hemon-Huon

**Geriadur Hemon-Huon**, pe **Dictionnaire breton-français français-breton Roparz Hemon - Ronan Huon**, evel a zo skrivet dik war golo an embannadur diwezhañ e 2005, eo an anv roet d'ur geriadur divyezhek, embannet gant Al Liamm e 1997 hag adembannet e 2005, ha savet diwar labourioù Roparz Hemon (marvet e 1978) ha Ronan Huon (marvet e 2003). 
Un doare modernaet eus an Dictionnaire breton-français français-breton Roparz Hemon eo a-benn ar fin, hag a veze embannet a-raok 1997, pe e div lodenn da gentañ, pe en ul levr hepken.

Ar c'hemmoù diwezhañ, ha dreist-holl goude marv Roparz Hemon, hag el lodenn galleg-brezhoneg, a zo bet graet gant tri den : Ronan Huon, Reun an Hir ha Divi Kervella.

Arabat droukveskañ ar geriadur-se gant an Nouveau Dictionnaire Breton-Français/Français-Breton, ur geriadur all a zo bet embannet gant Al Liamm e miz Kerzu 2014, hep anv oberour war ar golo. 

## Istor
Gant Gwalarn e veze embannet daou c'heriadur divyezhek, unan brezhonek-gallek hag unan all gallek-brezhonek, savet gant Roparz Hemon penn-da-benn. Adembannet e voent goude an eil brezel-bed gant Al Liamm ha kresket a-nebeudoù. 

D'ur mare e oa tri levr: an hini brezhonek-gallek hag an hini gallek-brezhonek, hag unan all a vode an div levrenn.

## Bremañ
Abaoe 1997 n'eus nemet ul levr ken.

## Embannadurioù
Setu amañ bloavezhioù darn eus an embannadurioù evel ma'z int skrivet war ar geriadurioù. Mat eo gouzout e oa marvet R. Hemon e 1978. 

;Ar geriadur brezhoneg galleg 
* 3 mouladur kresket e 1964, anvet neuze Dictionnaire Breton Français‎; 
* 6 mouladur kresket e 1978, adanvet neuze Nouveau Dictionnaire Breton Français‎; 
* 8 mouladur kresket e 1993, adanvet neuze Dictionnaire Breton Français‎ (ne oa ket *nouveau* ken); 
;Ar geriadur galleg brezhoneg
* * [[Dictionnaire français breton Roparz Hemon|Dictionnaire français breton]] * e 1974, skrivet warnañ *nouvelle édition*, hep mui.
;An daou en ul levr
* e 1978 : 6 mouladur (*revue et augmentée*) evit an *Nouveau Dictionnaire breton français* ha "*nouvelle édition*" evit an *Dictionnaire français breton*;
* 10 (?) mouladur e 2002 (a-raok marv Ronan Huon e 2003), anvet neuze *Dictionnaire Breton / Français Français / Breton*, embannet gant An Here hag Al Liamm (an daou anv zo war ar golo) .
* 11 mouladur e 2005 (goude marv Ronan Huon e 2003), anvet neuze *Dictionnaire Breton / Français Français / Breton*.

## Embannadur 2014
Ur geriadur all zo bet embannet e 2014, hep anv oberour ebet war ar golo, hag anvet *[[Nouveau Dictionnaire Breton-Français/Français-Breton]]*, Al Liamm, 2014 - ISBN 978-2-7368-0100-7 ; tremen 62 000 pennger ennañ.

## Evezhiadennoù
**Arabat* zo lakaet adverb: koulskoude eo anat, er skouer roet, eo un anv-gwan : *arabat eo dit, il t'est interdit de, il est inutile*.
* A-wechoù e kaver gerioù en ur rann ha ne gaver ket anezho er rann all:
** En tu brezhoneg e kaver ruseg ha rusianeg, en tu galleg ne weler nemet rusianeg.
**Brave* : pevar ger a gaver hep displegadenn: *kadarn, kalonek, dispont, disaouzan*, hag unan all, mat, troet ivez gant "bon". 

### Kemmadennoù
Lod eus ar gerioù zo bet kemmet o skritur, eus an eil embannadur d'egile, ha n'eo ket dalc'hmat gant Roparz Hemon eo bet graet ar c'hemmoù, na gant Ronan Huon, goude e varv, anat d'an holl.

***ac'han** betek 1993, *ac'hann* e 2005 (moarvat diwar skouer *amanenn/amann*).
***alc'houez** betek 1993, **alc'hwez** e 2005 (*allwydd* e kembraeg).

***betek-hen** betek 2005, hogen **betek-henn** (evel e Geriadur an Here e 2001) da c'houde.
***[[dehou]]** e 1985 evel e 2005.
***derou** e 1964, 1974, ha 1978, **deroù** e 2005, da-heul Geriadur an Here e 2001 (*dechrau* e kembraeg).
***genou** e 1964, 1974, ha 1978, **genoù** e 2005 (*genau* e kembraeg).

***gloud** e 1964, **glout** e 1974, ha 1978 (*glout* e tu ar brezhoneg ha *gloud* evit ar galleg *chouette*), *gloud* ha *glout* e 1995. *Glout* eo ar ger nemetañ er Geriadur istorel ar brezhoneg, gant Roparz Hemon, embannet gant Preder e 1985.
**"Glout" (anv) zo evit *glouton*, *ivrogne*, *parasite (personne)* ; n'eus meneg ebet eus "glout" evit ar gerioù-se el lodenn galleg/brezhoneg.

***[[marc'h-kornek]]**, ha ne oa ket e 1964, a zo bet lakaet e 1978, hag adlakaet e 2005.
***Meksik** e 1964, ha *Meksika*, e 1974, 1978, 1993, **[[Mec'hiko]]** e 2005 (*Mejico* e spagnoleg, pe kalz aliesoc'h *México*).
***[[Monforzh]]** betek 1993, ha Moñforzh adalek 1997.
**moulañ* ha *mouladur*.
***Sardinia** e 1964, 1974, ha 1978, aet da **[[Sardigna]]** e 2005 (*Sardegna* en italianeg, ha *Sardigna* e sardeg), petra bennak ma vez skrivet Katalonia).
***[[Sfins]]** e 1964, 1978, 1995, deuet da vout **[[sfiñs]]** e 2005.

## Pennad kar
*Geriadurouriezh ar brezhoneg
*Geriadur istorel ar brezhoneg

## Notennoù ha daveoù