Frank Miller

**Frank Miller** (27 a viz Even 1957 en Olney, Maryland, Stadoù-Unanet) a zo un treser hag ur senarioour amerikan. Ul lodenn eus ar c'homics savet gantañ a zo bet lakaet da film. 

## E vuhez

Frank Miller a gasas e yaouankiz e Montpelier, er Vermont. Pa gogas da dresañ e teuas a-benn da lakaat embann e oberennoù gant embannerien vrudet evel Gold Key, DC Comics pe Marvel Comics. Merzet e voe da vat pa lakaas embann un istor e div lodenn e-barzh *Spectacular Spider-Man*. Neuze e voe lakaet da dresour *[[Daredevil]]*, ha goude-se e voe e karg eus ar senario ivez. Al lennerien koulz hag ar vurutellerien a voe plijet-bras gant e labour. Gantañ e voe krouet tudenn Elektra hag ul lodenn eus an elfennoù a grouas a gaver en-dro er film Daredevil (2003). Miller a savas 42 bennad eus Daredevil, hag ouzhpenn kemmañ an dudenn-se e lakaas holl ved ar c'homics da cheñch. E 1986 e labouras ivez war  gant Bill Sienkiewicz. Peurliesañ e vez lavaret e voe e barr e arz pa skrivas senario ar c'helc'hiad anvet *Born Again* (tresadennoù gant David Mazzucchelli) hag voe embannet e 1985. 

Hiziv an deiz ez eo brudet dreist-holl a-drugarez d'e labour war *Batman: The Dark Knight Returns* hag an heuliad anvet *Batman: The Dark Knight Strikes Again* (*DK2*). Ennañ e kont istor Batman deuet da vezañ feuls, en un endro ken feuls all. Pellaet eo Miller diouzh skeudenn voas ar gourharoz a zegas ar justis.

Ouzhpenn labourat war dudennoù brudetañ an tiez-embann comics en deus Miller krouet meur a zudenn evel *Ronin*, *Martha Washington*, *Big Guy And Rusty The Boy Robot*, *Hard Boiled*, *Sin City* ha *300*.

Frank Miller en deus skrivet senariooù evit ar sinema: *Robocop 2* ha *Robocop 3*. Asambles gant Robert Rodríguez en deus graet war-dro film *[[Sin City (film)|Sin City]]* e 2005. 

E 2005 e reas war-dro an heuliad anvet *All-Star Batman and Robin The Boy Wonder*, embannet gant All-Star (ur skour eus DC Comics eo), treset gant Jim Lee. 

E 2007 e stagas gant ar film The Spirit, diazezet war an dudenn krouet gant Will Eisner. Dont a reas ar film er-maez e dibenn 2008 e Frañs.

## Arz Frank Miller

Peurliesañ e lavarer e voe Daredevil Frank Miller evel ur c'hammed bras e bed ar c'homics, dreist-holl a-drugarez d'ar senario : nevesaet e voe ar c'homic-se dre ouzhpennañ tudennoù nevez, ha dre chom a-sav gant an istor karantez etre Daredevil ha The Black Widow hag a oa bet danvez pennañ istorioù Daredevil er bloavezhioù 1970.

Ouzhpenn da se e voe pouezus ivez doare tresañ Miller : buan e pellaas diouzh doare tresañ hengounel : finoc'h e voe e zoare da dresañ, ha kemmoù a zegasas a-fet aozañ ar pajennoù hag a-fet diskouez fiñvoù an tudennoù. Gwelout a reer e voe levezonet bras Miller gant ar manga. Meur a elfenn eus Japan a lakaas en e istorioù : ur sektenn ninja, armoù (*sai*) Elektra da skouer.
Levezonet e voe Miller gant *Lone Wolf and Cub* gant Kazuo Koike ha Goseki Kojima, ha gwelet e vez alies e heuliad **Ronin** evel un doare da enoriñ an heuliad japanat-se. Pa voe embannet *Lone Wolf & Cub* er Stadoù-Unanet e voe treset ar goloioù gant Miller. 
Gant **Sin City** e tiskouezas ivez pegen barrek e oa a-fet mestroniañ an tresañ e gwenn ha du, hag ivez al livioù pennañ : melen, glaz ha ruz a voe implijet gantañ, pep liv o vezañ implijet en ul lodenn nemetken. Evit *Sin City* e resevas Miller pevar *Will Eisner Award* hag ivez priz an tresañ gwellañ/livañ gwellañ e 1993, hag ivez priz ar gwellañ tresour/senarioour. 

## Frank Miller hag ar politikerezh
Frank Miller en deus roet da c'houzout a-viskoazh e oa dedennet gant an armoù-tan, ar feulster hag ar surentez. Stank e voe al lennerien a gavas dezho e oa elefennoù gouennelour e-barzh *300*, dre ma tiskouez Miller ar Bersed evel tud n'o deus tamm sevenadur ha tamm enor ebet. Ar memes evezhiadennoù a voe diwar-benn ar film.
D'an 9 a viz Meurzh 2006 ec'h embannas Frank Miller e save a-du gant politikerezh ar virourien mod nevez. Kement-se a zisklêrias e-pad un abadenn war ar chadenn skingomz amerikan NPR (*National Public Radio*). An atersadenn a c'haller klevout war al lec'hienn *Little Green Football* http://littlegreenfootballs.com/weblog/?entry=24146_Batman_Artist_No_Moonbat&only hag adskrivet eo bet war The Atlasphere
https://web.archive.org/web/20110727082523/http://www.theatlasphere.com/metablog/612.php. 

## Oberennoù Frank Miller

## Sinema
### Evel senarioour
* 1990 : *Robocop 2* gant Irvin Kershner
* 1993 : *Robocop 3* gant Fred Dekker 
* 1998 : *Batman* (*The New Batman Adventures*) (fiñvtresadennoù, 1997), diwar *Dark Knight*
* 2005 : *Elektra* gant Rob Bowman
* 2005 : *Sin City* gant Robert Rodriguez ha Frank Miller
* 2008 : *The Spirit* gant Frank Miller
* 2014 : *[[Sin City: A Dame to Kill For]]* gant Robert Rodriguez ha Frank Miller

### Evel filmaozour
* 2005 : *Sin City*, kensavet gant Robert Rodriguez ha gant sikour Quentin Tarantino
* 2008 : *The Spirit*
* 2014 : *Sin City: A Dame to Kill For*, kensavet gant Robert Rodriguez

### Evel produour
* 2005 : *Sin City* de Robert Rodriguez ha Frank Miller
* 2007 : *300* gant Zack Snyder 
* 2014 : *Sin City: A Dame to Kill For* gant Robert Rodriguez et Frank Miller

### Evel aktour
* 1989 : *Curfew* gant Gary Winick
* 1990 : *Robocop 2* gant Irvin Kershner
* 2003 : *Daredevil* gant Mark Steven Johnson
* 2005 : *Sin City* gant Robert Rodriguez ha Frank Miller

## C'hoarioù video
* 1992 : *RoboCop 3*, diwar an tudennoù ijinet gant Frank Miller
* 1993 : *RoboCop versus The Terminator*, diwar an heuliad comics 

## Notennoù