Thomas Cole

**Thomas Cole** (Bolton le Moors, Lancashire,  – Catskill, New York, ) a oa ul livour stadunanat bet ganet e Bro-Saoz. Diazezer luskad ar *[[Hudson River School]]* e voe.

Lakaet e vez d'ar gweledvaour stadunanat kentañ o c'hounez brud dre e oberennoù romantel hag istorel, levezonet gant livourion europat hogen kreñv ar gizidigezh stadunanat enno : diskwel a reont ar Bed Nevez evel ur baradoz naturel en enep da gêrioù mogedek Breizh-Veur da vare an Dispac'h Greantel, un endro a anavezas en e yaouankiz. Dre e daolennoù e savas a-enep ar greanteladur, ar c'hêraozadur hag aloubidigezh kornôg SUA

## Buhez
Ur c'hrennard e oa Thomas Cole pa zivroas e diegezh e 1818 a Vro-Saoz da SUA, m'en em stalias e Steubenville, Jefferson County, Ohio.

E 1823, pa oa 22 vloaz, e tilojas ar familh da Philadelphia, ma chomas daou vloaz kent mont da Gatskill e Stad New York, war glann kleiz an Hudson, 160 km en norzh da gêr New York ; eno e vevas Th. Cole gant e bried hag o bugale betek diwezh e vuhez.

Abred e kavas labour evel engravour, tra ma teske e-unan-penn al livouriezh dre lenn levrioù ha dre studiañ taolennoù. D'an oad a 21 bloaz, e 1822, e krogas da vout ur poltredour a-vicher ; gant an amzer e troas mui-ouzh-mui war-du ar vicher a weledvaour.

Er penn-kentañ en devoa ur studio en ur grignolig enk ha dic'houloù e ti e dad. Eno e livas e bemp taolenn gentañ, a lakaas e gwerzh e New York e 1825. Teir anezho a voe prenet en ur priz dereat gant un ao. George Bruan.

Ker plijet e voe G. Bruan gant labour al livour yaouank ma profas dezhañ un droiad en hañv e traoñienn an Hudson, ma livas Th. Cole pemp gweledva, a lakaas war ziskouez en ul levrdi e New York ; daou anezho a voe prenet gant un ao. A. Selton, o lakaas e diskouezadeg an * American Academy of the Fine Arts* e 1826. Dedennet ganto e voe al livourion John Trumbull (1756-1843), William Dunlap (1766-1839) hag Asher Brown Durand (1796-1886).

Fromet-kenañ e voe J. Trumbull gant *View of Fort Ticonderoga from Gelyna* e gwirionez, ken ma klaskas pelec'h edo an arzour o chom, ma prenas unan ag e daolennoù ha m'e lakaas e darempred gant e geneiled pinvidik ; da brenerion ingal e troas lod ag ar binvidion-se.

Cole Thomas Gelyna (View near Ticonderoga) 1826-1828.jpeg
Er bloaz 1836, oadet a 35 bloaz, e timezas Th. Cole gant Maria Barlow, bet ganet e Catskill d'an  ; pemp bugel o devoe

Ur gweledvaour ag an dibab e oa Thomas Cole, hogen taolennoù istorel a livas ivez, ar re vrudetañ anezhe o vout un heuliad pemp livadur anvet ''The Course of Empire'' (1836) hag un heuliad arall, *The Voyage of Life*, peder zaolenn ennañ (1840) hag a adlivas e 1842 gant un nebeud kemmadennoù.

Thomas Cole - The Voyage of Life Childhood, 1842 (National Gallery of Art).jpg|*Childhood* ("Bugaleaj")
Thomas Cole - The Ages of Life - Youth - WGA05140.jpg|*Youth* ("Yaouankiz")
Thomas Cole, The Voyage of Life, 1842, National Gallery of Art.jpg|*Manhood* ("Oad gour")
Thomas Cole - The Voyage of Life Old Age, 1842 (National Gallery of Art).jpg|*Old Age* ("Kozhni")

E 1842 e lestras Thomas Cole war-du Europa, mennet ma oa da studiañ doareoù ar Vistri Gozh ha da livañ dremmvroioù.

Ker bamet e voe e Sikilia gant ar menez-tan Etna ma savas tremen c'hwec'h taolenn anezhañ, an hini vrudetañ o vout unan vras-divent, *A View of Mount Etna from Taormina* (1&nbsp;980 x 3&nbsp;050 m) e 1843.
Cole Thomas Mount Aetna from Taormina 1844.jpg|
Brudet ivez eo *Lake with Dead Trees* (1825), *Daniel Boone sitting at the door of his cabin at the Great Osage Lake* (1826), *The Garden of Eden* (1828), *The Oxbow* (1836) ha *The Notch of the White Mountains* (1839).


Cole Thomas Lake with Dead Trees (Catskill) 1825.jpg|*Lake with Dead Trees* (1826)
Daniel Boone Sitting At the Door of His Cabin on the Great Osage Lake Kentucky.jpg|*Daniel Boone Sitting At the Door of His Cabin on the Great Osage Lake* (1826)
Thomas Cole - The Garden of Eden (1828).jpg|*The Garden of Eden* (1828)
Cole Thomas The Oxbow (The Connecticut River near Northampton 1836).jpg|*The Oxbow* (1836)
A View of the Mountain Pass Called the Notch of the White Mountans (Crawford Notch)-1839-Thomas Cole.jpg|*The Notch of the White Mountains* (1839)

Ur barzh e oa Thomas Cole ivez, ha dedennet e oa gant an disavouriezh : e 1838 e kemeras perzh en ur genstrivadeg evit tresañ sez gouarnamant Stad Ohio e Columbus ; trede e voe, met diwar an tri raktres kentañ e voe savet ar sez, ma weler mat levezon kinnig an arzour.

E Catskill e varvas an arzour diwar grezennfo d'an 11 a viz C'hwevrer 1848, oadet a 47 vloaz. Ur brezegenn kañv a voe distaget d'ar 4 a viz Mae gant ar barzh William Cullen Bryant (1794-1878) dirak an *National Academy of Design* e New York.

## Liammoù diavaez

* 

## Notennoù