open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Beach Girls and the C'heñlc'h Monster Festival

**The Beach Girls and the C'heñlc'h Monster Festival** a zo ur fest sonerezh ha sinema e Nevez (Penn-ar-Bed). Kroget eo bet e 2011 gant an anv C'heñlc'h Fest e Tregon. Div abadenn all a zo bet : unan e 2012 hag unan all e 2013, war aod Tahiti e Nevez.

Pedet e vez strolladoù sonerezh bihan, gant perzhioù dic'hortoz evel Monsieur Marcaille pe Chapi Chapo. En abadenn 2013 e oa bet pedet ur pimpatrom Elvis Presley evit klozañ ar gouel.

Goude ar sonadegoù e vez skignet filmoù doare nanar.

## Abadenn 2011

En abadenn 2011, degouezhet e Pennhoat e Tregon, eo bet kinniget sonerezh hepken.

### Sonerezh

* Burtul
* Jakez ar Borgn

## Abadenn 2012

An abadenn 2012, c'hoarvezet d'an 30 a viz Even ha d'ar c'hentañ a viz Gouere, a oa an hini gentañ o c'hoarvezout e Nevez. Brasaet eo bet ar fest evit degemer muioc'h a sonerien ha gellout skignañ filmoù.

### Sonerezh

#### Sadorn
      

#### Sul

### Filmoù

Skignet eo bet un nanar bep noz, goude ar sonadegoù : d'ar Sadorn eo bet skignet Super Riders ha d'ar Sul eo bet skignet Toxic Avenger.

## Abadenn 2013

Tremenet eo an abadenn 2013 e-pad ar Gwener 5 hag ar Sadorn 6 a viz Gouere 2013, er memes lec'h hag e 2012.

### Sonerezh

#### Gwener

Kroget eo ar sonadegoù da 7e noz

* Klemn Dyubua
* Baston
* Horst Du Noch
* Magnetic Days
* Death Engine
* Mr Marcaille

#### Sadorn

Kroget eo ar sonadegoù da 6e noz

* Chapi Chapo
* The Slow Sliders
* Groupe Obscur
* Mister Wallas
* Sudden Death of Star
* Jessy Morgan
* Hypanaut

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn kefridiel
* Pajenn Facebook
Les Sabots (Maupassant)

***Les Sabots*** (*Ar botoù-koad*) zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1883. 

## Istor
**Les Sabots ** a oa bet embannet e *[[Gil Blas]]* an 21 a viz Genver 1883, gant an anv-pluenn Maufrigneuse. Goude-se e voe adembannet e 1883 en dastumad *[[Contes de la bécasse]]* ha lakaet da eizhvet, war-lerc'h an danevell *[[Farce normande]]*. 

## An danevell
Emañ ar person oc'h ober e embannoù. Emañ an intañv kozh Césaire Omont o klask ur vatezh yaouank onest.

## Notennoù

## Liamm diavaez
* An danevell e Wikisource
Zentrygon

***Zentrygon*** a zo ur genad e rummatadur an evned, nevez-krouet e 2013.

E deroù ar bloavezhioù 2000 e oa bet dispartiet triwec'h spesad ar genad *Geotrygon* kozh etre an hini a-vremañ, ar genadoù nevez *Leptotrygon* (ar spesad nemetañ *[[Leptotrygon veraguensis]]* ennañ) ha ***Zentrygon***.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe
Eizh spesad a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* *[[Zentrygon albifacies]]*,
* *[[Zentrygon carrikeri]]*,
* *[[Zentrygon chiriquensis]]*,
* *[[Zentrygon costaricensis]]*,
* *[[Zentrygon frenata]]*
** *Z. f. bourcieri*, *Z. f. frenata*, *Z. f. margaritae* ha *Z. f. subgrisea*,
* *[[Zentrygon goldmani]]*
** *Z. g. goldmani* ha *Z. g. oreas*,
* *[[Zentrygon lawrencii]]*,
* *[[Zentrygon linearis]]*.

## Levrlennadur
* Richard C. Banks, Jason D. Weckstein, J.V. Remsen, Jr & Kevin P. Johnson, ''Classification of a clade of New World doves (Columbidae: Zenaidini)'', Zootaxa 3669 (2): 184–188.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Doctor Krank

Ur strollad thrash metal a orin eus Breizh eo Doctor Krank. Savet eo diwar izili bet er strolladoù Anken ha Scumbags. E brezhoneg e vez kanet lodenn vrasañ ar c'hanaouennoù.

## Izili

* Benoist Dubreuil (gitar boud)
* David Glon (gitar)
* Mark ar Ruz (gitar)
* Steven Mazé (kan)
* Morzoll (taboulinoù)

## Liammoù diavaez

* Pajenn facebook ar strollad
Uropelia campestris

***Uropelia campestris*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Columbina campestris* da gentañ-penn (e 1825) gant al loenoniour alaman Johann Baptist von Spix (1781-1826) : ar spesad nemetañ er genad *Uropelia* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg-kreiz Brazil (Mato Grosso) ha Bolivia dost.

## Liammoù diavaez
*  ''Uropelia campestris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Uropelia campestris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Hauts-de-France

**Hauts-de-France** (***Krec'hioù-Frañs*** e brezhoneg) zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e hanternoz ar vro.

Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Nord-Pas-de-Calais ha Pikardi — d'ar 1 a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015 *"Nord-Pas-de-Calais-Picardie"* zo un anv da c'hortoz evit ar rannvro nevez, savet diwar strollañ anvioù ar rannvroioù a oa diagent, en urzh al lizherenneg. Un anv a vo dibabet da vat gant ar c'huzul-rannvro nevez, a-benn ar 1 a viz Gouere 2016, hag a ranko bezañ degemeret gant ar C'huzul Stad a-raok ar 1 a viz Here 2016..

Lille eo kêr-benn velestradurel ar rannvro.

## Notennoù
Merc'her al Ludu

**Merc'her al Ludu** a zo ur gouel kristen hag a zegouezh da zeiz war-lerc'h Meurlarjez. Merkañ a ra deroù ar C'horaiz. Ur gouel mont-dont eo, hag a c'hall degouezhout etre ar 4 a viz C'hwevrer hag an 10 a viz Meurzh.
Les Sabots

**Les Sabots** zo anv meur a oberenn c'hallek.

****[[Les Sabots (fentc'hoarigan)|Les Sabots]]*** zo ur fentc'hoarigan gant Michel-Jean Sedaine ha Jacques Cazotte, ton gant Egidio Romualdo Duni e 1768.
* *C'était Anne de Bretagne, duchesse en sabots...*, kanaouenn c'hallek diwar-benn Anna Vreizh.
****[[Les Sabots (Maupassant)|Les Sabots]]*** zo un danevell gant Guy de Maupassant e 1883.
* *Les Sabots d'Hélène*, kanaouenn gant Georges Brassens.
La Rempailleuse

***La Rempailleuse*** zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1882. 

## Istor
**La Rempailleuse ** a oa bet embannet e *[[Le Gaulois]]* ar 17 a viz Gwengolo 1882. 
Goude-se e voe adembannet e 1883 en dastumad *[[Contes de la bécasse]]* ha lakaet da navet, war-lerc'h an danevell *[[Les Sabots]]*. 

## An danevell
Ur medisin kozh a gont un istor karantez etre ur baourez hag apotiker ar gêriadenn.

## Notennoù

## Liamm diavaez
Jair Rodrigues

**Jair Rodrigues** (1939-2014) a oa ur c'haner ha soner brazilian. Brudet eo e samba *Festa para um Rei negro*.
Thessaloniki

**Thessaloniki** (gresianeg: *Θεσσαλονίκη*, *Thessaloníki*, distaget: ) eo eil kêr vrasañ Gres, e Makedonia, e biz ar vro. 322 240 a dud a o vevañ enni e 2011, 790 824 en tolpad kêr, hag 1 006 730 en tolead-kêr.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Fuzuilhet e voe ur soudard breizhat eno gant al lu gall d'an 11 a viz Gouhere 1916.
## Tud
### Tud marvet eno
* Pierre Le Mével, ganet e Roazhon d'ar 26 a viz Genver 1888, zouav en 2vet rujumant kerzhet Afrika, dic'haloñset ha fuzuilhet d'an 11 a viz Gouhere 1916 gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ, abalamour ma *«nac'has mont d'an ti-gar da gemer an tren da vont d'an talbenn»*.

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel
## Notennoù ha daveennoù
Normandi (rannvro)

**Normandi** zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e hanternoz ar vro.

Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Normandi-Izel ha Normandi-Uhel — d'ar 1 a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015.

E rannvro Normandi emañ ar braz eus Normandi gozh hag un tamm eus kontelezh Perche, ur broviñs kozh eus ar Rouantelezh C'hall a-raok an Dispac'h, pa voe savet an departamantoù.

E Rouen emañ prefeti ar rannvro, met e Caen e vez bodet ar c'huzul-rannvro. 
E 2016 eo bet anvet kentañ prezidant rannvro **Normandi** unvanet, Hervé Morin.

 
## Notennoù
Thomas Nuttall

**Thomas Nuttall**, bet ganet d'ar 5 a viz Genver 1786 e Long Preston (Yorkshire, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Gwengolo 1859 e St Helens (Lancashire, Bro-Saoz), a oa ul louzawour ha loenoniour saoz.

Dougen a ra un nebeud evned e anv, *[[Phalaenoptilus nuttallii]]*, *Pica nuttalli* (ar big beg melen), *[[Picoides nuttallii]]* peurgetket.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Spesad]]où
* **M** : milc'hwid boc'h arvelen (*Catharus ustulatus*),
* **S** : skravig Forster (*Sterna forsteri*),
* **Z** : *[[Zonotrichia querula]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Burtul

Burtul a oa ur strollad sonerezh doare *stoner* a orin eus Tregon, e Breizh. Savet e oa ar strollad gant ar vreudeur Alexandre ha Quentin Alberts, asambles gant o c'hamalad Fedia Le Grill. Krouet eo bet ar strollad e 2010 hag embannet eo bet an disparti e 2013 war pajenn Facebook ar strollad.

Anavezet eo Burtul evit kinnig komzoù e brezhoneg troet war an hudur hag an darempredoù revel gant un dudenn anvet Mari-Jo. Abadennoù dic'hortoz ha diroll a veze kinniget ganto ivez. Alies e veze stlapet boued war an arvesterien pe al leurenn gant Alexandre (pesk, pastekez pe boued chas zoken).

## Istor

Deuet eo Burtul da vezañ anavezet a-drugarez d'ar sonadeg en Taol-Lañs 2011, lec'h m'eo bet tapet priz ar publik ganto, ha d'an C'heñlc'h fest 2011 (a vo anvet The Beach Girls and the c'heñlc'h monster festival evit an doareoù 2012 ha 2013), aozet gant an izili o-unan ha mignoned dezho. Distroet int da seniñ evit an Taol-Lañs 2012, ha tapet eo bet priz ar juri ganto, ar pezh en deus lakaet anezho da seniñ war leurenn Gwernig an Erer Kozh.

Embannet eo bet un EP e 2013, anvet Beuzet er Chug Pesk. Gwerzhet eo bet war ar genrouedad hag en abadenn harpañ ar Beach Girl and the c'heñlc'h monster festival, c'hoarvezhet e Brest e miz Meurzh er memes bloavezh.

D'ar Merc'her 17 a viz Gouere 2013 eo bet embannet e oa echu gant ar strollad war o fajenn Facebook, hep reiñ abeg ebet.

## Izili

* Alexandre Alberts - Kan pennañ ha gitar
* Quentin Alberts - Gitar boud
* Fedia Le Grill - Taboulinoù

## Pladennoù

* Beuzet er Chug Pesk (EP)(2013)

## Liammoù diavaez

* Pajenn facebook Burtul
* Pajenn facebook The beach girls and the C'heñlc'h monster
* Bandcamp ar strollad
Sporades

Inizi **Sporades** (gresianeg a-vremañ: *Σποράδες*) a zo un enezeg er-maez da aod reter Gres ha kêr Volos, e Mor Egea.

## An inizi
Unnek enezenn a zo en holl, ha peder anezho a zo tudet:
*Skiathos
*Skópelos
*Alonissos
*Skyros

## Liammoù diavaez
Llanbadarn Fawr (Powys)

**Llanbadarn Fawr** zo ur barrez hag ur gumuniezh eus Kembre, e kreiz Powys. Emañ er biz da gêr Llandrindod, e Sir Faesyfed kozh.

Er gumuniezh emañ kêriadennoù Y Groes ha Fron. 

E 2011 e oa 701 a dud o chom e kumuniezh Llanbadarn Fawr ha 679 anezho a oa kembraegerien

## Notennoù
L'Épave (danevell)

***L'Épave*** zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1885.

## Istor
*Kentañ ma voe embannet a oa e Le Gaulois ar 1añ a viz Genver 1886.
*Adembannet e La Petite Roque (dastumad) e 1886.
L'Aventure de Walter Schnaffs

***L'Aventure de Walter Schnaffs*** zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, en 1883. 

## Istor
**L'Aventure de Walter Schnaffs** a oa bet embannet e *[[Le Gaulois]]* an 11 a viz Ebrel 1883. 
Goude-se e voe adembannet e 1883 en dastumad *[[Contes de la bécasse]]* ha lakaet da navet, war-lerc'h an danevell Les Sabots. 

Dediet eo an danevell da Robert Pinchon, bet e lise Rouen gant Maupassant ha chomet mignon dezhañ.

## An danevell

## Notennoù

## Liamm diavaez
* An danevell e Wikisource
Trugon terrestris

***Trugon terrestris*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.
Ar spesad nemetañ er genad *Trugon* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Trugon terrestris leucopareia*, e kreisteiz Ginea Nevez (eus stêr Setekwa da vBae Milne),
* *Trugon terrestris mayri*, e hanternoz-kreiz Ginea Nevez (eus stêr vMamberamo da vBae Humboldt),
* *Trugon terrestris terrestris*, eus Salawati ha gwalarn Ginea Nevez da vBae Geelvink ha Bae Etna.

## Liammoù diavaez
*  ''Trugon terrestris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Trugon terrestris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Le Père Amable (Maupassant)

***Le Père Amable*** zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant e 1886.

## Istor
Embannet er pemdezieg *[[Gil Blas]]* a dammoù, adalek an 30 a viz Ebrel 1886 betek ar 4 a viz Mae 1886. 
Adembannet e ''La Petite Roque'' e 1886.

## An danevell
Césaire Houlbrèque, mab d'ar bouzar kozh Amable Houlbrèque, a fell dezhañ dimeziñ, en desped d'e dad, da Céleste Lévesque, he deus bet ur bugel gant Victor Lecoq, ur mevel a zo bet taolet er-maez...

## Notennoù

## Lenn
*''Le Père Amable'' e Wikisource
Le Gaulois

***Le Gaulois*** a oa ur gazetenn lennegel ha politikel gall, savet d'ar 5 a viz Gouhere 1868 gant *Henry de Pène* hag Edmond Tarbé des Sablons. Embannet e voe betek 1929 ha kendeuziñ a reas gant *[[Le Figaro]]*, perc'hennet neuze gant ar mondian gall François Coty.
Pavez

Ar **pavezioù** zo tammoù mein karrezek implijet evit goleiñ gorre ar straedoù, an hentoù.

Gwechall e vezent implijet evit an holl hentoù. An implij kentañ a voe graet anezho a-vras a oa gant ar Romaned, evit sevel o hentoù. Bremañ e vezont kavet evit tammoù hentoù kozh, pe evit straedoù e-kreiz ar c'hêrioù, kentoc'h.

Peurliesañ ez int graet gant mein benet a-ratozh (greunit peurvuiañ), a-wechoù ivez gant tammoù betoñs, gant brikennoù (en Izelvroioù da skouer) pe c'hoazh gant tammoù koad.

Bremañ e vez implijet nebeutoc'h ar pavezioù rak rak doareoù all zo da c'holein an hentoù : gwisket e vezont gant ter-du peurvuiañ. Evit meur a abeg eo bet dilezet ar pavezioù : trouzus eo an hentoù goloet ganto, tordoroset int ha ne dremener ket ken plaen warno, pe e vefed o ruilhad gant kirri, gant marc'hoù-houarn pe o kerzhet. 

## Liamm diavaez
Chapelle

**Chapelle** (*[[Chapel]]* e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek, stank pe stankoc'h hervez an toleadoù. 

## Yezhoù all
*Capel, e kembraeg
*Capilla, e spagnoleg
*Chapel, e saozneg
*Kappel, en alamaneg

#### 
* Chapelle-à-Oie
* Chapelle-à-Wattines
* Chapelle-lez-Herlaimont
* La Chapelle, e kumun Lierneux

## Tud
* Claude-Emmanuel Luillier, lesanvet *Chapelle* (1626-1686), skrivagner gallek er XVIIvet kantved.
* Pierre-Daniel-Augustin Chapelle (1756-1821),sonaozour gall.

## Pennadoù kar
* La Chapelle 
* Lachapelle
* Les Chapelles
* Cappel
* Whitechapel
Geronimo

**Geronimo** (anv roet dezhañ gant ar Veksikaned), anvet **Goyaałé** , "an hini a vazailh" en e yezh (meskleroeg-tchirikahoueg), bet ganet d'ar 16 a viz Mezheven 1829 e No-doyohn Cañon (Arizona) ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1909 e Fort Sill (Oklahoma), a oa ur chaman hag ur penn brezel apache hag a stourmas a-enep armeoù SUA ha Mec'hiko evit difenn gwirioù an Indianed.

## Levrlennadur
* Goyaałé / Geronimo & Barrett, S. M. & Turner, Frederick W.. *Geronimo – His Own Story: The Autobiography of a Great Patriot Warrior*. New York : Plume, 1996 

## Notennoù
Geronimo (disheñvelout)

**Geronimo** zo war un dro unan eus stummoù italianek an anv Jerom, hag an doare eeunaet da skrivañ an anv spagnolek  Gerónimo.  

## Orin
Dont a ra an anv eus an anv latin Hieronimus, deuet eus an anv gresianek Hieronimos. 

## Adstummoù
* Stummoù all zo en italianeg : Girolamo, Gerolamo. 
* Geronima eo an anv roet d'ar merc'hed.

## Tud
**Geronimo Frescobaldi*, doare all anv Girolamo Frescobaldi, ograouer, klavisimer ha sonaozour italian
*Frañsez de Geronimo (1642-1716), ur sant katolik.
**Gerónimo*, deuet da vout Geronimo e SUA, hogen *Goyaałé* e wir anv (1829-1909), penn brezel Apache.

## Lec'hioù
*Geronimo (Arizona)
*Geronimo (Oklahoma)
*Geronimo (Texas)
Oulu

**Oulu** (distaget [ˈoulu] e finneg ; *Uleåborg* e svedeg, distaget [ˌʉːleɔˈbɔrj]) zo ur gêr vras e hanternoz Finland, en arvor Pleg-mor Botnia. E 2015 e oa  a dud o chom enni. Kêr vrasañ hanternoz Finland eo, hag ar bempvet kêr vrasañ er vro.

## Tud vrudet
*Leevi Madetoja (1887-1947), sonaozour

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel ,
Microdynamis parva

***Microdynamis parva*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hCuculidae.

Anvet e voe *Eudynamis* [sic] *parva* da gentañ-penn (e 1876) gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923) : ar spesad nemetañ er genad *Microdynamis* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Microdynamis parva grisescens*, e hanternoz Ginea Nevez (eus Bae Humboldt da stêr gKumusi),
* *Microdynamis parva parva*, a-dachadoù e kreisteiz Ginea Nevez hag enezeg D'Entrecasteaux.

## Liammoù diavaez
*  ''Microdynamis parva'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Microdynamis parva'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Tampere

**Tampere** (***Tammerfors*** e svedeg) zo ur gêr vras eus Finland, e mervent ar vro. E rannvro Pirkanmaa emañ, etre div lenn, an Näsijärvi hag ar Pyhäjärvi. Liammet eo an div lenn-se gant ar stêr Tammerkoski a dremen a-dreuz kêr. A-hed istor Tampere eo bet pouezus an implij a zo bet graet eus nerzh lammoù-dour ar stêr-se, implijet bremañ da broduiñ tredan.

E 2015 e oa  a dud o chom e Tampere, ha  a annezidi a oa en tolpad-kêrioù. Gant se ez eo Tampere an eil tolpad-kêrioù brasañ e Finland, goude Helsinki.

### Kêrioù gevellet
Gevellet eo Tampere gant ar c’hêrioù-mañ :

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel
Capilla

**Capilla** (*[[chapel]]* e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek e meur a vro.

## Lec'hioù
###### 
***[[La Capilla (Buenos Aires)|La Capilla]]**, en Arc'hantina, e partido Florencio Varela, en proviñs Buenos Aires, 
***[[Capilla del Señor]]**, pe *Capilla* hep mui, en partido Exaltación de la Cruz en proviñs Buenos Aires, 
***[[Capilla del Monte]]**, pe*Capilla* hep mui, en Departamant Punilla en proviñs Córdoba.
* Capilla de los Remedios, en proviñs Córdoba.
* Capilla de la Sagrada Familia, en proviñs Córdoba.
* Capilla de Sitón, en proviñs Córdoba.
* Capilla del Carmen, en proviñs Córdoba.

###### 
***[[Playa La Capilla]]**, en Arica, e Chile.
###### 
***[[La Capilla (Boyacá)|La Capilla]]**, kumun e departamant Boyacá.

###### 
* Capilla de Guadalupe, e Jalisco

###### 
***[[Capilla (Badajoz)|Capilla]]**, e Proviñs Badajoz, en Estremadura
* Zarza-Capilla, en Estremadura
***[[Capillas]]**, en Proviñs Palencia.

## Pennadoù kar
* Capilla Real, 
* Capilla de Nuestra Señora del Carmen, 
* Capilla de San Antonio
* Capilla de San Miguel
* Capilla del Socorro
* **[[La Capilla]]**
Trem das Onze

***Trem das Onze*** ("Tren Unnek Eur") zo ur ganaouenn bortugalek hag ur *[[samba]]* brazilian gant Adoniran Barbosa. Brudet eo bet gant al laz Demônios da Garoa.
Loreet e voe an ton e Carnaval Rio de Janeiro e 1964 gant ar priz *Prêmio de Músicas Carnavalescas do IV Centenário do Rio de Janeiro*, goude bout dibabet e São Paulo en ur genstrivadeg aozet gant ar chadenn skinwel Rede Globo, ha bet lakaet e-touez an 10 gwellañ kanaouenn-bobl a viskoazh.

Da bemzekvet gwellañ hepken gant ar gelaouenn Rolling Stone Brazil avat.

## Ar ganaouenn
Kaoz zo eus ur paotr eus karter Jaçanã, en hanternoz kêr vras São Paulo (20 milion a dud), ha ne c'hall ket chom e kreiz kêr gant e zousig ken abalamour ma rank kemer tren unnek eur da zistreiñ d'ar gêr, rak emañ e vamm ouzh e c'hortoz ha hi ne gousko ket keit ma ne vo ket distro he mab.

## Kanerien
*Demônios da Garoa - 1964
*Adoniran Barbosa - 1974
*Caetano Veloso, Maria Gadú - 2010
*Zeca Pagodinho - 2013

## Komzoù
* Ar son, da lenn ha da selaou kanet gant ar strollad Demônios da Garoa.

## Notennoù


## Pennadoù kar
*Samba Italiano
Tapera naevia

***Tapera naevia*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Cuculidae.

Anvet e voe *Cuculus naevius* da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778) : ar spesad nemetañ er genad *Tapera* an hini eo.

Graet e vez "matinta-pereira" anezhañ e Brazil, ar pezh a c'haller klevout er ganaouenn *[[Águas de Março]]* gant Tom Jobim.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bras hag a bak diwar al leur peurliesañ.

## Annez
Ar spesad a gaver anezhañ en un takad hag a ya eus su Mec'hiko da norzh Arc'hantina.

## Liammoù diavaez
*  ''Tapera naevia'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Tapera naevia'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Proviñs Córdoba

**Proviñs Córdoba** (*Provincia de Córdoba* e spagnoleg) zo anv div broviñs e div vro:

*Proviñs Córdoba (Spagn)
*Proviñs Córdoba (Arc'hantina)
Lemesós

**Lemesós** (gresianeg, Λεμεσός; turkeg: **Limasol**, gant an doare-mañ ivez eo anavezet kêr gant ul lodenn vras eus ar yezhoù diavaez) a zo ur gêr e Kiprenez, war aod ar su, ha bae Akrotiri. An eil brasañ kêr eus an enez eo gant 228000 a dud (2010).

## Liammoù diavaez

*   Lec'hienn ofisiel
Psittacula columboides

***Psittacula columboides*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Psittaculidae.

Anvet e voe *Palaeornis columboides* (kentanv) da gentañ-penn (e 1830) gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).

## Doareoù pennañ
Alies e vez droukvesket gant ur spesad kar all : *[[Psittacula calthrapae]]*.

## Boued

## Annez
Emañ brosezat ar spesad e mervent India.

## Liammoù diavaez
*  ''Psittacula columboides'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Psittacula columboides'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Ploheg-Peniti

**Ploheg-Peniti** a zo ur gumun eus Breizh e kanton Pleneventer e departamant Aodoù-an-Arvor. Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Ploheg ha Peniti-Koedrac'h.
## Douaroniezh
## Istor

## Brezhoneg
* 17,6 % eus anvioù-lecʼh Ploheg hag 11,7 % eus re Peniti-Koedrac'h a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Croix Saint-Lambert.jpg|Kroez Saint-Lambert, e Peniti.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

## Tud
## Pennadoù kar
* Ploheg, 
* Peniti-Koedrac'h.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Opportune

**Opportune** pe **Opportuna**, ganet en Exmes, e-tal Argentan, ha marvet e 770, a oa abadez frank Monastériolum, e Montreuil-la-Cambe, a greder. Meur a vurzhud he deve graet. Ur *Vita et miracula Sanctae Opportunae* zo bet skrivet ur c'hant vloaz bennak goude he marv, war-dro 885-88, gant Sant Adalhelm (pe Adelin), eskob Séez, a grede e tlee e vuhez hag e gador-eskob da Opportuna.

## Gouel
Lidet e vez d'an 22 a viz Ebrel

## Krennlavar
*"Pluie à la Sainte-Opportune, n'y a ni cerises, ni prunes". Pa ra glav da zeiz santez Opportune ne vez na kerez na prun.
Teiz-Noaloù

**Teiz-Noaloù** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Sine e departamant Mor-Bihan
## Istor
### 
* D'ar 1 a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù Teiz ha Noaloù d'ober kumun nevez Teiz-Noaloù.
## Brezhoneg
* Ar c'hlasoù divyezhek kentañ zo bet digoret e 1995.
* E distro-skol 2024 e oa 135 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
## Monumantoù ha traoù heverk

Noyalo - clocher église.jpg|Iliz katolik *Santez Anna*, e Noaloù.
Château du Plessis-Josso.jpg|Maner ar Genkiz Josoù.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

 

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Alacant

**Alacant** (katalaneg; *Alicante* e kastilhaneg) zo ur gêr e Kumuniezh València, unan eus ar Broioù Katalanek ; pennlec'h Proviñs Alacant ha komark Alacantí eo.

E 2022 e oa 338 577 a dud o vevañ enni, hag en tu-hont da 470 000 en tolpad-kêr.

## Gevelliñ

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn Ajuntament Alacant
Aigas Vivas (Gard)

**Aigas Vivas** (okitaneg; *Aigues-Vives* e galleg) a zo ur gumun e departamant ar Gard en Okitania.

## Tud
### Tud ganet eno
*1863 : Gaston Doumergue, Prezidant ar Republik c'hall

### Tud marvet eno
*1937 : Gaston Doumergue, Prezidant ar Republik c'hall

## Liammoù diavaez
Aigas Vivas (Arieja)

**Aigas Vivas** (okitaneg; *Aigues-Vives* e galleg) a zo ur gumun e departamant an Arieja en Okitania.

## Liammoù diavaez

## Pennad kar
*Aigues
Aigas Vivas (Hérault)

**Aigas Vivas** (okitaneg; *Aigues-Vives* e galleg) a zo ur gumun eus Lengadok en Okitania, e departamant an Erau er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.

## Pennad kar
*Aigues

## Liammoù diavaez
Aigas Vivas (Garona-Uhel)

**Aigas Vivas** (okitaneg; *Ayguesvives* e galleg) a zo ur gumun e Lengadok en Okitania, e departamant ar Garona-Uhel er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.

## Liammoù diavaez

## Pennad kar
*Aigues
Aigas Vivas

**Aigas Vivas** (*dourioù bev* e brezhoneg) a zo un anv-lec'h okitanek.

## Lec'hioù
*Aigas Vivas (Arieja), kumun e departamant an Arieja
*Aigas Vivas (Aude), kumun e departamant an Aude
*Aigas Vivas (Gard), kumun e departamant ar Gard
*Aigas Vivas (Garona-Uhel), kumun e departamant ar Garona-Uhel
*Aigas Vivas (Hérault), kumun e departamant an Hérault

## Yezhoù all
**Acque Vive*, en italianeg
*Águas Vivas, e portugaleg
*Aigues-Vives, e galleg
**Aigües Vives*, e katalaneg
*Eaux-Vives, e galleg
Lophophorus sclateri

***Lophophorus sclateri*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar Phasianidae.

Dougen a ran anv al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ e reter an Himalaya :
* *Lophophorus sclateri arunachalensis*, en Arunachal Pradesh,
* *Lophophorus sclateri orientalis*, e biz Myanmar ha kornôg Yunnan,
* *Lophophorus sclateri sclateri*, e biz India, ktz Tibet ha htz Myanmar.

## Liammoù diavaez
*  ''Lophophorus sclateri'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Lophophorus sclateri'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Enez Heard hag Inizi McDonald

**Tiriad Enez Heard hag Inizi McDonald** (e saozneg: *Heard Island and McDonald Islands Territory*; teskanv: **HIMI**) a zo un Tiriad diavaez eus Aostralia, ennañ inizi volkanek lec'hiet e su Meurvor Indez, war-dro an div drederenn eus an hent etre Madagaskar hag Antarktika, war-hed 4 100km diouzh mervent Aostralia. Diouzh un tu ez eus un enezeg vihan, Inizi McDonald, ha diouzh un tu all, un enezenn un hec'h-unan, Enez Heard, hag un toulladig kerreg (Sail Rock, Black Rock) hag inizigoù (Shag Islet, Morgan Islet). Didud eo an holl lec'hioù-se. Inizi Kergelenn eo an douaroù tostañ dezho.

## An inizi
Diouzh un tu:
*Enez Heard
Diouzh an tu all:
*Inizi McDonald
**Enez McDonald
**Flat Island, kendeuzet abaoe 2000-2001 gant Enez McDonald, da heul un dislonkadenn menez-tan
**Meyer Rock

## Liammoù diavaez
Morococcyx erythropygus

***Morococcyx erythropygus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Cuculidae.

Anvet e voe *Coccyzus erythropyga* da gentañ-penn (e 1842) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) : ar spesad nemetañ er genad *Morococcyx* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar zivellkeineged hag a bak diwar al leur.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Kreizamerika ha Mec'hiko :
* *Morococcyx erythropygus *'erythropygus**', eus su Mec'hiko da norzh Costa Rica,
* *M. e. mexicanus*, e kornôg ha su Mec'hiko.

## Liammoù diavaez
*  ''Morococcyx erythropygus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Morococcyx erythropygus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Aguas Buenas

**Aguas Buenas** (*dourioù mat* e brezhoneg), zo un anv-lec'h spagnolek.

### 
* **[[Aguas Buenas (Puerto Rico )]]**, kumun.

### 
* **[[Aguas Buenas (Uruguay)|Aguas Buenas]]**, e departamant Durazno .

## Pennadoù kar
* Agua
* Aguas, implijet d'ober un toullad mat a anvioù-lec'hioù.
Agua Amarga

**Agua Amarga** (*dour c'hwerv* e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.

### 
* Agua Amarga (Nijar), e kumun Níjar, en proviñs Almería.
* Agua Amarga, e kumun Urrácal, en proviñs Almería.
* Agua Amarga, e kumun Villanueva del Río Segura, en Rannvro Murcia.

## Pennad kar
*Agua
Agua Buena

**Agua Buena** (*dour mat* e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek.

## Yezhoù all
Anvioù kevatal a gaver e yezhoù all :
* Água Boa, e portugaleg, anv meur a lec'h e Brazil,
* Eaubonne, e galleg.

### 
*Agua Buena (Bío Bío)
*Agua Buena (Libertador General Bernardo O'Higgins)
*Agua Buena (Ñuble)

### 
* Agua Buena

## Pennad kar
* Agua
* Aguas
Enez Macquarie

**Enez Macquarie** (*Macquarie Island* e saozneg) zo un enezenn e mervent ar Meurvor Habask, hanter-hent etre Zeland-Nevez hag Antarktika, 128 km² enni. Ent-melestradurel eo stag ouzh Tasmania (Aostralia). Didud eo war-bouez ur greizenn-enklask, etre 20 ha 40 den enni.

## Liammoù diavaez
Aigas Mòrtas

**Aigas Mòrtas** (okitaneg; *Aigues-Mortes* e galleg) a zo ur gumun e Lengadok en Okitania, e departamant ar Gard er rannvro Lengadok-Rousilhon-Kreisteiz-Pireneoù.

## Pennad kar
*Aigas

## Liammoù diavaez
Agua Fría

**Agua Fría** e spagnoleg, pe **Água Fria** e portugaleg (*dour yen* e brezhoneg) zo un anv-lec'h e meur a vro.

### 
* **[[Água Fria (Bahía)|Água Fria]]**, e Bahía,
* **[[Água Fria de Goiás]]**, kumun e Goiás.

### 
* **[[Agua Fría (Darién)|Agua Fría]]**

### 
* **[[Agua Fría (Kalifornia)|Agua Fría]]**, anv meur a lec'h en Kalifornia 
** **[[Agua Fría (kontelezh San Bernardino, Kalifornia)|Agua Fría]]**, e kontelezh San Bernardino.
** **[[Agua Fría (kontelezh Mariposa, Kalifornia)|Agua Fría]]**, e kontelezh Mariposa.
* **[[Agua Fría (New Mexico)|Agua Fría]]**, e New Mexico.
Eaux-Bonnes

**Eaux-Bonnes** (*Aigas-Bonas* e bearneg) zo ur gumun c'hall er Pireneoù, e kanton Laruns, Pyrénées-Atlantiques.

### Kumunioù amezek
* Béost en hanternoz ;
* Laruns er c'hreisteiz ha kornôg;
* Arrens-Marsous er reter (hag en Hautes-Pyrénées) .

## Pennadoù kar
* Eaubonne
* Água Boa
* Aguas Buenas
Aguas Blancas

**Aguas Blancas** (*dourioù gwenn *) zo un anv-lec'h spagnolek hag a gaver e meur a vro.

### 
* **[[Aguas Blancas (Arc'hantina)|Aguas Blancas]]**

### 
* **[[Aguas Blancas (Valledupar)|Aguas Blancas]]**

### 
* **[[Aguas Blancas (Guerrero)|Aguas Blancas]]**

### 
* **[[Aguas Blancas (Yauco)|Aguas Blancas]]**, karter e kumun Yauco

### 
* **[[Stêr Aguas Blancas]]**
* **[[Aguas Blancas (Granada)|Aguas Blancas]]**, e proviñs Granada
* **[[Aguas Blancas (Castellón)|Aguas Blancas]]**, e proviñs Castellón

### 
* **[[Aguas Blancas (Lavalleja)|Aguas Blancas]]**

## Pennad kar
* Agua Blanca
Aguas Claras

**Aguas Claras** (e spagnoleg) pe **Águas Claras** (e portugaleg) zo anvioù-lec'hioù e meur a vro.

## 
* Águas Claras (Distrito Federal) — rannvro
* Águas Claras (Manaus) — karter
* Águas Claras (Salvador) — karter 
* Conjunto Águas Claras — en kêr Belo Horizonte, Minas Gerais
* GRES Unidos de Águas Claras — skol samba

## 
* Aguas Claras (Costa Rica) — distrig en Upala, Proviñs Alajuela

## 
* Aguas Claras (Cuba)
* Casa del Marqués de Aguas Claras — e La Habana

### 
* **[[Aguas Blancas (Guerrero)|Aguas Blancas]]**

## {{Portugal]]
* Embalse de Águas Claras — en Aljustrel, Beja

### 
* Aguas Claras (Puerto Rico)

### 
* Marquesado de Aguas Claras — titl

## Pennad kar
* **[[Aguas]]**

Rummad lec'hanvadurezh portugalek
Rummad lec'hanvadurezh spagnolek
Águas Vivas

**Águas Vivas** (*dourioù bev *; * Augas Bibas* en mirandeg) zo ur barrez (*freguesia* e portugaleg) e biz Portugal, e kumun Miranda do Douro, en distrig Bragança, 14 km² dindani, ha 163 a dud enni (2011). 

Kalzik a feunteunioù zo, eus an dra-se eo e teu an anv, a greder. Parrez eo abaoe Gouhere 2001, pa voe distaget diouzh parrez Palaçoulo.

## Pennad kar
*Águas 
*Aigues-Vives
Dromococcyx pavoninus

***Dromococcyx pavoninus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Cuculidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl, orthoptera en o zouez.

## Annez

## Liammoù diavaez
*  ''Dromococcyx pavoninus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dromococcyx pavoninus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Antonio López de Santa Anna

**Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón**, anavezetoc'h evel **Antonio López de Santa Anna** (Jalapa, 21 a viz C'hwevrer 1794 – Ciudad de México, 21 a viz Even 1876) a oa ur politiker hag ur jeneral mec'hikan.

Prezidant México e voe unnek gwech. Gouarnour Yucatán e voe ivez e 1824 ha hini Veracruz e 1829. Lesanvet e oa *an Erer*, *Napoleon ar C'hornôg* ha *Haroz divarvel Cempoala* gant e vignoned, ha *Quince Uñas* ("Pemzek Ivin") goude koll ur c'har e 1838. 

## Buhez
Mab e oa da Antonio López de Santa Anna ha Manuela Pérez de Lebrón.
Groeslon

**Groeslon** pe **Y Groeslon** zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Gwynedd. Emañ e Dyffryn Nantlle, etre Caernarfon ha Penygroes, un tammig er c'hornôg da gêriadenn Carmel ha da dorgenn Moel Tryfan. 

Ur gêriadenn mengleuzierien e oa Groeslon, en amzer ma veze tennet mein-glas eus ar c'hornad.

E 2011 e oa  a dud o chom er gêriadenn.

## Tud vrudet
* John Gwilym Jones, saver perzhioù-c'hoari
* Tom Huws, barzh
* Eirug Wyn, skrivagner

## Liammoù diavaez
*Istor Groeslon el lec'hienn nantlle.com
Aguazul

**Aguazul** zo ur gumun eus Colombia en departamant Casanare. Eil kêr an departamant eo war lerc'h Yopal, ar gêr-benn.

## Gerdarzh
Eus "agua azul", "dour glas".
Skornredenn

Ur **skornredenn** a zo ur skorneg hag a zilec'h goustadik hag a furm traoñiennoù en ur reiñ dezho stumm ur c'homm.

## Gwelet ivez
*skorneg
Colomby-Anguerny

**Colomby-Anguerny** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Colomby-sur-Thaon hag Anguerny.

## Istor

## Monumantoù ha traoù heverk

L'église Saint-Martin à Anguerny.JPG|Iliz Saint-Martin, e Anguerny.
Thaon grosse devise.jpg|Maen-hir Grosse Devise.
FranceNormandieColombySurThaonEglise.jpg|Iliz Saint-Vigor, e Colomby.


## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Zentrygon albifacies

***Zentrygon albifacies*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.

Anvet e voe *Geotrygon albifacies* (kentanv) da gentañ-penn (e 1858) gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad eus menezioù gevred Mec'hiko (San Luis Potosí) da walarn Nicaragua.

## Liammoù diavaez
*  ''Zentrygon albifacies'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Zentrygon albifacies'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Starnoenas cyanocephala

***Starnoenas cyanocephala*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Columba cyanocephala* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778) : ar spesad nemetañ er genad *Starnoenas* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Emañ brosezat ar spesad e douaroù izel Kuba, ma plij ar c'hoadegi gleborek hag ar geunioù dezhañ.

## Liammoù diavaez
*  ''Starnoenas cyanocephala'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Starnoenas cyanocephala'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Mademoiselle Perle

***Mademoiselle Perle*** zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant embannet e 1886.

## Istor
Embannet e oa bet e *[[Le Figaro]]* ar 16 a viz Genver 1886. 
Adembannet e voe e ''La Petite Roque'' e 1886.

## An danevell
Evel bep bloaz ez a Gaston da lidañ ar Rouaned da di ar re Chantal. Eñ eo ar roue, ha dezhañ da zibab e rouanez ; Mademoiselle Perle an hini e vo ...
Garndolbenmaen

**Garndolbenmaen** zo ur gêriadenn e Kembre, e kontelezh Gwynedd. Emañ er c'hornôg da gêr Porthmadog, e kumuniezh Dolbenmaen. 

*Y Ffynnon* eo anv kazetenn ar c'horn-bro. Ur skol kentañ derez zo e Garndolbenmaen, ma teu bugale eus ar c'hêriadennoù tro-dro, evel Pant Glas, Bryncir, Cwm Pennant ha Golan. Er gêriadenn ivez ez eus ur studio ma'z eus bet enrollet meur a bladenn gant sonerien ha kanerien gembraek. Un toullad tiez kozh zo aet d'ober tiez-hañv evit an douristed.

## Tud vrudet
* Peter Jones (Pedr Fardd) (1775-1845), barzh kembraek

## Notennoù
Fairbourne

**Fairbourne** zo ur gêriadenn e kreisteiz kontelezh Gwynedd, e Kembre. N'eus anv kembraek ebet eviti, daoust m'emañ en ur vro gembraek da vat. A-wechoù e reer gant an anv **Friog** eviti e kembraeg, met e gwirionez ez eo Friog ur gêriadenn all e-kichen. 

Emañ Fairbourne e kumuniezh Arthog, e-kichen an hent a gas eus Dolgellau da Dywyn. Emañ war ribl su aber an Afon Mawddach, a-dal da gêr Abermaw. Savet e voe Fairbourne e dibenn an  gant Arthur McDougall, rener un embregerezh a rae bleud, evel ur gêriadenn vakañsiñ war bord ar mor.
Eau Claire

**Eau Claire** (*dour boull* e brezhoneg) zo un anv-lec'h gallek hag a gaver e Norzhamerika.

## Lec'hioù
###### 
*Eau Claire, Calgary, e Calgary, Alberta
*Eaux Claires (Edmonton), en Edmonton, Alberta
*Eau Claire, Ontario, nepell diouzh Mattawa, en Ontario

#### Lenn
*Lac à l'Eau Claire, e Kebek

###### 
*Eau Claire, Michigan
*Eau Claire, Pennsylvania
*Eau Claire, South Carolina, e Columbia, South Carolina
*Eau Claire, Wisconsin, kêr
*Little Eau Claire, Wisconsin, kumuniezh

### Kontelezh
*Eau Claire County, Wisconsin

### Stêrioù
*Eau Claire River (Wisconsin), anv teir stêr
**Eau Claire River (Chippewa River) 
**Eau Claire River (St. Croix River)
**Eau Claire River (Wisconsin River)

### Lennoù
*Lake Eau Claire, en Eau Claire County
Água Santa

**Água Santa** (*Dour santel* e brezhoneg) zo un anv-lec'h portugalek ha hini meur a lec'h e Brazil.

*Água Santa (Rio Grande do Sul), e Rio Grande do Sul, 
* Água Santa (Rio de Janeiro), karter e hanternoz Rio de Janeiro, 
*Água Santa (Minas Gerais), e distrig Tombos, e Minas Gerais.

## Pennadoù kar
* Águas Santas, anv meur a lec'h e Portugal
* Água
Clémentine Delait

**Clémentine Delait**, bet ganet Clémentine Clattaux d'ar 5 pe d'ar 6 a viz Meurzh 1865 e Chaumousey ha marvet d'an 19 a viz Ebrel 1939  en Épinal, zo bet brudet evel maouez varvek.

## Notennoù ha daveoù
Gymnophaps albertisii

***Gymnophaps albertisii*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Dougen a ra anv an ergerzher ha naturour italian Luigi Maria D'Albertis (1841-1901).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Gymnophaps albertisii albertisii*, en enez Yapen, Ginea Nevez hag Enezeg Bismarck,
* *Gymnophaps albertisii exsul*, e koadegi inizi Bacan (Norzh Maluku).

## Liammoù diavaez
*  ''Gymnophaps albertisii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Gymnophaps albertisii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Demônios da Garoa

**Demônios da Garoa** zo ul laz-seniñ, eus São Paulo (kêr), e Brazil, krouet er bloavezhioù 1940, pa oa anvet "Grupo do Luar", ha savet gant Arnaldo Rosa. Brudet int evel kanerien ha sonerien kanaouennoù Adoniran Barbosa, evel Trem das Onze e 1965.
La Chapelle-Saint-Sauveur

**La Chapelle-Saint-Sauveur** zo anv gallek div gumun :

#### 
* *La Chapelle-Saint-Sauveur*, anv gallek Chapel-ar-Salver‎, e Bro-Naoned.

#### 
* La Chapelle-Saint-Sauveur, e Saône-et-Loire

## Pennadoù kar
*Chapelle
*Saint-Sauveur
Gymnophaps stalkeri

***Gymnophaps stalkeri*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae.

Anvet e voe *Columba stalkeri* (kentanv) da gentañ-penn (e 1911) gant an evnoniour skosat William Robert Ogilvie-Grant (1863-1924) : dougen a ra anv an dastumer breizhveuriat Wilfred Stalker (1879-1910).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Emañ brosezat ar spesad e koadegi Seram (kreisteiz inizi Maluku).

## Liammoù diavaez
*  ''Gymnophaps stalkeri'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Gymnophaps stalkeri'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Port-aux-Français

**Port-aux-Français** ("porzh ar Frañsizien") a zo ur savlec'h teknikel ha skiantel en Inizi Kergelenn hag al lec'h-pad nemetañ gant tud ennañ a-hed ar bloaz. Etre 45 ha 120 den a vez ennañ hervez ar c'houlz. Savet eo bet er bloaz 1950, ennañ labourvaoù skiantel, staliadurioù teknikel hag aveiñ, un ospital vihan, hag ivez un iliz. Diazezet eo war aod norzh Mor-bihan Kergelenn.
Pourvezet e vez peder gwech ar bloaz gant ul lestr hag a zeu eus ar Reünion.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn an "Institut polaire"
* Skeudennoù eus Port-aux-Français
* Blog gant skeudennoù eus Port-aux-Français
Mor-bihan Kergelenn

**Mor-bihan Kergelenn** (*Golfe du Morbihan* e galleg) a zo ur mor-bihan en Inizi Kergelenn. War-dro 20 km a hed a zo dezhañ, ha 40 km a led.
Valdallière

**Valdallière** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2016 gant un anv nevez-flamm. Dont a ra hec'h anv eus ar stêr Allière a dreuz ar gumun.

## Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Bernières-le-Patry, Burcy, Chênedollé, Le Désert, Estry, Montchamp, Pierres, Presles, La Rocque, Rully, Saint-Charles-de-Percy, Le Theil-Bocage, Vassy ha Viessoix.

## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieBernieresLePatryEglise.jpg|Iliz Saint-Gerbold, e Bernières-le-Patry.
FranceNormandieBurcyManoirBosq.jpg|Maner Bosq, e Burcy.
Chênedollé - Eglise Saint-Georges.JPG|Iliz Saint-Georges, e Chênedollé.
FranceNormandieLeDesertEgliseEtang.jpg|Le Désert.
FranceNormandieEstryIf.jpg|Gwez-ivin Estry.
FranceNormandieMontchampEglise.jpg|Iliz Montchamp.
Pierres - Eglise Saint-Pierre (1).JPG|Iliz Pierres.
Presles - Vue sur le bourg.JPG|Presles.
FranceNormandieLaRocqueEglise.jpg|Iliz La Rocque.
Rully - Entrée du bourg.JPG|Rully.
FranceNormandieSaintCharlesDePercyEglise.jpg|Iliz Saint-Charles-de-Percy.
Le Theil-Bocage - Eglise Saint-Martin (2).JPG|Iliz Saint-Martin, e Le Theil-Bocage.
Courval-commanderie.jpg|Komandiri Courval, e Vassy.
Viessoix - Eglise Saint-André (2).JPG|Iliz Saint-André, e Viessoix.


## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Tommaso Salvadori

Adelardo **Tommaso Salvadori** Paleotti, bet ganet d'an 30 a viz Gwengolo 1835 e Porto San Giorgio (Marche, en Italia a-vremañ) hag aet da Anaon d'an 9 a viz Here 1923 e Torino (Piemonte, en Italia a-vremañ), a oa ul loenoniour hag un evnoniour italian.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **A** : *[[Asarcornis]]*,
* **B** : *[[Bolbopsittacus]]*,
* **C** : *[[Conuropsis]]*, *[[Cryptophaps]]*, *[[Cryptospiza]]*, *[[Cyanoderma]]*,
* **G** : *[[Glycichaera]]*, *[[Gymnocrex]]*, *[[Gymnophaps]]*,
* **H** : *[[Harpyopsis]]*, *[[Heteronetta]]*,
* **M** : *[[Megacrex]]*, *[[Megatriorchis]]*, *[[Meliarchus]]*, *[[Melilestes]]*, *[[Microdynamis]]*, *[[Monachella]]*,
* **N** : *[[Neophema]]*, *[[Neopsittacus]]*, *[[Nesoenas]]*,
* **O** : *[[Oedistoma]]*, *[[Oreocharis]]*, *[[Oreopsittacus]]*,
* **P** : *[[Pachycephalopsis]]*, *[[Pteronetta]]*, *[[Pycnopygius]]*,
* **R** : *[[Rhamphocharis]]*, *[[Rhopophilus]]*,
* **T** : *[[Timeliopsis]]*, *[[Tricholestes]]*,
* **U** : *[[Urodynamis]]*,
* **Z** : *[[Zonerodius]]*.

### [[Spesad]]où
* **A**
: *[[Aegotheles affinis]]*, *[[Aegotheles bennettii|bennettii]]* hag *[[Aegotheles insignis|insignis]]*, *[[Aerodramus infuscatus]]*, *[[Alopecoenas beccarii]]*, *[[Alophoixus finschii]]*, *Aythya innotata* (morilhon Madagaskar),
* **C**
: *[[Caligavis subfrenata]]*, *[[Cissa hypoleuca]]*, *[[Collocalia marginata]]*,
* **D** : *[[Dendrocopos leucopterus]]*,
* **E**
: *[[Emberiza poliopleura]]*, *[[Erythropitta caeruleitorques]]*,
* **G**
: *[[Glycichaera fallax]]*, *[[Gymnophaps albertisii]]*, *Gyps africanus* (gup kein gwenn),
* **I** : *[[Illadopsis puveli]]*,
* **L** : *[[Lichmera squamata]]*,
* **M**
: *[[Mearnsia novaeguineae]]*, *[[Microdynamis parva]]*, *[[Microptilotis albonotatus]]*, *[[Microptilotis flavirictus|flavirictus]]* ha *[[Microptilotis montanus|montanus]]*, *[[Myzomela adolphinae]]*, *[[Myzomela blasii|blasii]]*, *[[Myzomela erythromelas|erythromelas]]*, *[[Myzomela pulchella|pulchella]]* ha *[[Myzomela rubrotincta|rubrotincta]]*,
* **O**
: *[[Oedistoma iliolophus]]* ha *[[Oedistoma pygmaeum|pygmaeum]]*,
* **P**
: *[[Philemon meyeri]]*, *[[Ptiloprora erythropleura]]* ha *[[Ptiloprora plumbea|plumbea]]*, *[[Pycnonotus urostictus]]*, *[[Pycnopygius stictocephalus]]*,
* **R**
: *[[Rallicula leucospila]]*, *[[Rhamphocharis crassirostris]]*,
* **S**
: *[[Schoutedenapus myoptilus]]*, *Synthliboramphus craveri* (godog Craveri),
* **T** : *Tauraco ruspolii* (tourako Ruspoli).

## Notennoù ha daveennoù
Ana Carolina (kanerez)

**Ana Carolina Souza**, anavezet evel **Ana Carolina** hep mui (Juiz de Fora, Minas Gerais, 9 a viz Gwengolo 1974), zo ur ganerez ha sonaozerez vrazilian. He fladenn gentañ a reas e 1999, hag abaoe he deus graet eizh all, 5 DVD, ha gwerzhet pemp milion a bladinier.

## Steredenn
Ur steredenn zo lakaet en hec'h anv.

## Liammoù diavaez
* He c'hanaouennoù gwellañ er bladenn "As melhores - The Best Of - Greatest Hits " : https://www.youtube.com/watch?v=8nLVZNuKWJY
Vanessa da Mata

**Vanessa Sigiane da Mata Ferreira** (Alto Garças, Mato Grosso- 1976) zo ur ganerez ha skrivagnerez vrazilian. Ur Priz Grammy he deus bet. Pevar albom he deus graet.

E-touez he c'hanaouennoù e c'haller menegiñ "Ai, Ai, Ai", "Boa Sorte/Good Luck" hag "Amado" a zo bet savet da vout niverennoù 1 e Brazil.

## Liamm diavaez
*Vanessa da Mata Não Me Deixe Só - e YouTube
Hemiphaga novaeseelandiae

***Hemiphaga novaeseelandiae*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Columba novae Seelandiae* da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Emañ brosezat ar spesad e koadegi Zeland-Nevez ; an isspesad kozh *Hemiphaga novaeseelandiae spadicea* a veve en enez Norfolk a zo aet da get.

## Liammoù diavaez
*  ''Hemiphaga novaeseelandiae'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Hemiphaga novaeseelandiae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Ducula zoeae

***Ducula zoeae*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Columba Zoeae* da gentañ-penn (e 1826) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849) : dougen a ra unan eus anvioù-bihan Jeanne **Zoé** Massiou (1799-1819), gwreg kentañ Lesson.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e koadegi doaroù izel Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez
*  ''Ducula zoeae'' war al lec'hienn BirdLife International.
* ''Ducula zoeae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Carinhoso

***Carinhoso*** ("Kinnigadenn") zo ur ganaouenn bortugalek gant ar sonaozour brazilian Pixinguinha (1897-1973), unan eus ar re bouezusañ e sonerezh-pobl Brazil.

Savet e voe etre 1916 ha 1917 gant Pixinguinha, ha diwezhatoc'h e voe savet komzoù gant João de Barro (1907-2006). Berzh a reas gant ar c'haner Orlando Silva (19151978). Berzh bras a reas adarre er bloavezhioù 1970 pa veze klevet en *[[telenovela]]* « Carinhoso », savet gant TV Globo, ma c'hoarie Regina Duarte (*1947), Cláudio Marzo (1940-2015) ha Débora Duarte (*1950).

Gant ar gelaouenn Rolling Stone (Brazil) eo bet lakaet da drede a-douez ar 100 gwellañ kanaouenn eus Brazil.

## Notennoù
La Roche-Blanche

**La Roche-Blanche** (*Ar Roc'h-Wenn* e brezhoneg )

#### 
* *La Roche-Blanche*, e Bro-Naoned, a zo Ar Roc'h-Wenn e brezhoneg;

#### 
* La Roche-Blanche, e Puy-de-Dôme

## Pennadoù kar
*La Roche
*Blanche