Laou-penn

Al **laou**, pe **laou-penn**, evit o dishañvalout diouzh ar gouennoù laou all, zo amprevaned munut ha diaskell hag a vev e blev an dud. N'eus nemet nebeut a vronneged n'o devez ket laou, evel an eskell-kroc'hen, ha tud Japan ha n'o devez ket ivez a-hervez, hep ma oufed gwall vat perak.

## Laou e penn an dud
*Pediculus humanus capitis* a lavarer anezho ivez, met aesoc'h ober un anv skiantel anezho eget kaout an dizober anezho ur wech ma vezont peg en ho krev. Nez eo an anv a vez graet eus o vioù.

## Stourm ouzh al laou

Evit stourm en un doare efedus eo ret:
*distruj al **laou** hag an nez, 
*mirout a dapout laou digant un den all.

Tri doare zo da zistruj al laou hag an nez: 
#Troc'hañ ar blev ha touzañ ar penn, ha teurel kuit ar blev laouek; ne blij ket atav d'ar vugale na d'o zud, goude ma vez efedus; hogen ret e vez dibab etre blev melen koant laouek ha penn touz dilaou a-wechoù;
#Kribañ ar blev gant ur grib tanav ha dilaouiñ, ha frikañ an amprevaned unan hag unan. Hir eo, ha diaes-kenañ e-barzh blev hir: skuizhañ a c'haller goude 100 laouenn er memes penn.

#Gwalc'hiñ ar blev 
**Lod tud a ra gant dour pe soavon-blev leun a broduioù kimiek. Ne blij ket d'an holl, droug a vez kontet diwar-benn ar produioù-se, gant gwir abeg (darn zo bet berzet).
** Tud zo a lak eoul-lavand, pe sitroñs (e gwerzh e ti an apotikerien), a-leizh war blev ar vugale, hag a c'holo ar penn e-pad un nozvezh. 
***Displijout a ra ar c'hwezh kreñv, ha ne lazh ket al laou, eme tud zo. 
***Mat eo evit en em ziwall, a lavar tud all. Ha yac'husoc'h eo eget ar pistri kimiek, rak mar deo displijus n'eo ket ken noazus, ha gwashañ displijadur a vez eo rankout naetaat dilhad ha gweleoù.

Koulskoude, pa vez implijet an tri doare-se war un dro e teuer a-benn eus an amprevaned noazus-se.

## Un tamm istor
Soñj mat o deus an dud a zo bet bugale e-pad ar brezel eus abadennoù dilaouiñ a veze er skolioù koulz hag er gêr. "An holl o devoa laou", a glever alies.
Alies e veze graet an dilaouiñ ouzh taol er gêr, hag e veze kribet ar blev a-us d'un asied faoutet. Goude e veze friket pep laouenn unan hag unan gant * [[morzhol al laou]] *.

Gwalc'het e veze ar pennoù laouek gant gwinêgr lakaet en dour tomm, a-hervez.

## Yezh
### Gerioù deveret
*Ur **sac'h laou** zo un den laouek. Implijet e vez ar gerioù-se evel kunujenn.
*Ul *laoueg*, pe ul *laouegez*, a zo tud *laouek*, pe *laoueien*, pe a-wechoù tud paour hepken. Implijet e vez ar gerioù-se evel kunujenn.
*Dilaouiñ a zo tennañ al **laou**, eus penn ur bugel peurvuiañ, gant ur grib alies.
**[[Kaoc'h]]-laou* a vez lavaret eus *kaoc'h-skouarn* ivez.
**Morzhol(ig) al *'laou**' a vez graet eus ar biz-meud a-wechoù.

### Troioù-lavar
**Bezañ tost da douzañ ul laouenn-dar* zo bezañ pizh-daonet
**Brochañ laou*, *lazhañ laou evit gwerzhañ o c'hroc'hen*, *spazhañ laou*, *chikañ laou*, zo koll amzer.
**Chom d'ober laou* zo kement ha *chom d'ober teil tomm*, da lavarout eo chom er gwele,
**Derc'hel laou e penn ar vugale*, zo chom hep ober netra da zilaouiñ.
**Fritañ laou* zo bevañ er baourentez
**Klask laou e-lec'h ma ne vez ket [[nez]]* a zo klask abeg e-lec'h n'eus ket peadra.

### Evel anv-gwan
**Un den laou, ur bourk laou* a zo dister, paour.
**Tudjentil laou* a zo peorien.

### Krennlavaroù
*Gwir n'eo ket gaou, C'hwen n'int ket laou.
*An traoù gant an traoù, An nez gant al laou.

## Liammoù diavaez
*Penaos stourm ouzh al laou (e galleg) : Comment enrayer les poux de tête?
*Yec'hed, nez ha laou (e galleg): Poux, lentes, pédiculose : des réponses d'experts
*E lec'hienn ar gouarnamant gall: https://web.archive.org/web/20090223133306/http://www.sante.gouv.fr/htm/dossiers/poux/rapport.htm
*Un ali all: http://www.alternativesante.com/gazette/sections/section.asp?NoArticle=466&NoSection=5