Tarzan

**Tarzan** a zo un haroz faltazi bet ijinet gant Edgar Rice Burroughs e 1912 en e romant *Tarzan of the Apes*. Brudet eo deuet Tarzan da vezañ peogwir eo bet implijet da haroz filmoù ha bannoù-treset, daoust ma n'eo ket bet doujet d'an dudenn orin er filmoù.
Tarzan zo un haroz a denn da vojenn an *hini gouez jentil* (Gwener e-barzh *[[Robinson Crusoe]]*, skridoù kentañ J-J. Rousseau...) ha da hini ar vugale ouez (evel Mowgli e-barzh * Levr ar janglenn* gant Rudyard Kipling, Romulus ha Remus). Tennañ a ra ivez da gelennadur ar darwinouriezh sokial, hag a levezonas skrivagnerien all evel Jack London ha Robert Ervin Howard.

## E vuhez (evel ma voe ijinet)
Tarzan zo anezhañ mab brientinien saoz degouezhet er janglenn en Afrika goude un taol-dispac'h. Pa varv e dud ez eo degemeret Tarzan gant ur strollad marmouzien bras anvet orang Burroughs. Ar sepsad-se n'eo ket anavezet gant ar skiantourien, met perzhioù boutin (evel ur seurt lavar) en deus gant hini ar gorilhed, hini ar chimpanzeed ha hini an hominideged kentañ. E lavar an oranged e talvez Tarzan kement ha *kroc'hen gwenn*, met John Clayton III, Lord Greystoke, eo e anv gwir.

Abaoe m'eo bihan en deus ranket Tarzan chom bev er janglenn, ha setu perak eo deuet da vezañ barrekoc'h evit atleted ar bed sevenaet. Speredek eo ivez, ha dont a ra a-benn da zeskiñ saozneg e-unan, dre sellout ouzh levrioù skeudennoù bet degaset gant e dud. Er romantoù ez eo Tarzan un den a oar saozneg mat, ar pezh n'eo ket gwir er filmoù. Kejañ a ra Tarzan gant tud gour evit ar wezh kentañ pa'z a da Baltimore|Valtimore er Stadoù-Unanet. Met dianzav a ra ar sevenadurezh vodern hag e kav gwelloc'h distreiñ d'ar janglenn.
E-pad e droioù-kaer e tizolo kêrioù disoñjet evel Opar pe c'hoazh bedoù kollet evel Pal-ul-don.

## Bannoù-treset
Ken abred hag e 1929 ez eus bet savet bannoù-treset gant Tarzan da haroz gant Harold Foster. *Comic strips* e oant, da lavaret eo e vezent embannet e-barzh kazetennoù pemdeziek pe sizhuniek. Alies e vez lavaret ez eo Burne Hogarth a savas ar re wellañ anezho, etre 1936 ha 1980. 

* Treserien ar c'homic strip pemdeziek
** Harold Foster (07/01/1929-16/03/1929)
** Rex Maxon (06/1929-1936, 1938-1947)
** William Juhré (1936-1938 ?)
** Burne Hogarth (1947)
** Dan Barry
** John Lehti
** Paul Reinman
** Nick Cardy
** Bob Lubbers
** John Celardo
** Russ Manning (1969-26/07/1972)

* Treserien comic strip sizhuniek (da Sul)
** Rex Maxon (15/03/1931- ? )
** Harold Foster
** Burne Hogarth (1937-1945, 1947-1950)
** Rubimor (anv gwir : Ruben Moreira, 1945-1947)
** Bob Lubbers
** John Celardo
** Russ Manning (1969-1979)
** Gil Kane (1979-1981)
** Mike Grell (19/07/1981-27/02/1983)
** Thomas Yeates
** Gray Morrow
** Eric Battle ( ? - 2000)

* Treserien ar c'homic book
** Jesse Marsh
** Russ Manning
** Mike Royer
** Russ Heath
** Doug Wildey
** Joe Kubert
** John Buscema

## Roll ar romantoù
### Romantoù gant [[Edgar Rice Burroughs]]
:* *Tarzan of the Apes*, 1912
:* *The Return of Tarzan*, 1913
:* *The Beasts of Tarzan*, 1914
:* *The Son of Tarzan*, 1915/1916
:* *Tarzan and the Jewels of Opar*, 1916
:* *Jungle Tales of Tarzan*, dastumad an danevelloù :
::# Tarzan's first love, 1916
::# The capture of Tarzan, 1916
::# The fight for the balu, 1916
::# The god of Tarzan, 1916
::# Tarzan and the black boy, 1917
::# The witch-doctor seeks vengeance, 1917
::# The end of Bukawai, 1917
::# The lion, 1917
::# The nightmare, 1917
::# The battle for Teeka, 1917
::# A jungle joke, 1917
::# Tarzan rescues the moon, 1917
:* *Tarzan the untamed*, 1919/1920
:* *Tarzan the Terrible*, 1921
:* *Tarzan and the Golden Lion*, 1922/1923
:* *Tarzan and the Ant Men*, 1924
:* *Tarzan, Lord of the Jungle*, 1927/1928
:* *and the Lost Empire*, 1928/1929
:* *Tarzan at the Earth's Core*, 1929/1930
:* *Tarzan the Invincible*, 1930/1931
:* *Tarzan Triumphant*, 1931/1932
:* *Tarzan and the City of Gold*, 1932
:* *Tarzan and the Lion Man*, 1933,1934
:* 'Tarzan and the Leopard Men*, 1932, 1933
:* *Tarzan's Quest*, 1935,1936
:* *Tarzan and the Forbidden City*, 1938
:* *Tarzan the magnificent*, 1936/1937/1938
:* *Tarzan and the Foreign Legion*, 1947
:* *Tarzan and the madman*, 1964
:* *Tarzan and the Castaways*, dastumad an danevelloù :
::# *Tarzan and the castaways*, 1941
::# *Tarzan and the champion*, 1940
::# *Tarzan and the jungle murders*, 1940
:* *Tarzan and the Tarzan Twins*, 1927/1936
:* *Tarzan: the Lost Adventure*, 1995

=== Romant gant [[Fritz Leiber]] ===
# Tarzan and the Valley of Gold, 1966

=== Romantoù gant [[Philip José Farmer]] ===
# A Feast Unknown, e-tro 1966
# Lord of the Trees, e-tro 1966
# Tarzan Alive, 1972
# The Adventure of the Peerless Peer, 1974
# (Time's Last Gift, 1985
# The Dark Heart of Time: a Tarzan Novel, 1999

=== Romantoù gant [[Barton Werper]] ===
# Tarzan and the Silver Globe, 1964
# Tarzan and the Cave City, 1964
# Tarzan and the Snake People, 1964
# Tarzan and the Abominable Snowmen, 1965
# Tarzan and the Winged Invaders, 1965

=== Romant gant [[John Bloodstone]] ===
# Tarzan on Mars

=== Romant gant [[Robert Anthony Salvatore|R. A. Salvatore]] ===
# Tarzan: the Epic Adventures, 1996


=== [[Film]]où ===



==== [[Film]]où gant [[Elmo Lincoln]] ====


* [[1918]]  *Tarzan of the Apes* sevenet gant [[Scott Sidney]]
* [[1918]]  *The Romance of Tarzan*, sevenet gant [[Wilfred Lucas]]
* [[1921]]  *The Adventures of Tarzan* sevenet gant [[Robert F. Hill]] 

==== [[Film]]où gant [[Gene Pollar]] ====
* [[1920]]  *The Revenge of Tarzan* sevenet gant [[Harry J. Revier]] 
* [[1920]]  *The Return of Tarzan* sevenet gant [[Harry J. Revier]]

==== [[Film]] gant [[Perce Dempsey Tabler]] ====
* [[1920]]  *The Son of Tarzan* sevenet gant Harry J. Revier hag Arthur Flaven

==== [[Film]] gant [[James Pierce]] ====
* [[1927]]  *Tarzan and the Golden Lion* sevenet gant [[John P. McGowan]]

==== [[Film]]où gant [[Frank Merrill]] ====

* [[1928]]  *Tarzan the Mighty* sevenet gant Ray Taylor ha Jack Nelson 
* [[1929]]  *Tarzan the Tiger* sevenet gant Henry Mc Rae

==== [[Film]]où gant [[Johnny Weissmuller]] ====
* [[1932]]  *Tarzan the Ape Man* sevenet gant [[W.S. Van Dyke]] 
* [[1934]]  *Tarzan and his mate* sevenet gant [[Jack Conway]], [[Cedric Gibbons]] 
* [[1936]]  *Tarzan Escapes* sevenet gant [[Richard Thorpe]] 
* [[1939]]  *Tarzan finds a son* sevenet gant [[Richard Thorpe]]
* [[1941]]  *Tarzan's secret treasure* sevenet gant [[Richard Thorpe]] 
* [[1942]]  *Tarzan's New York Adventure* sevenet gant [[Richard Thorpe]] 
* [[1943]]  *Tarzan Triumphs* sevenet gant [[William Thiele]]
* [[1943]]  *Tarzan's Desert Mystery* sevenet gant [[W. Thiele]] 
* [[1945]]  *Tarzan and the Amazons* sevenet gant [[Kurt Neumann]] 
* [[1946]]  *Tarzan and the Leopard Woman* sevenet gant [[Kurt Neumann]] 
* [[1947]]  *Tarzan and the Huntress* sevenet gant [[Kurt Neumann]] 
* [[1948]]  *Tarzan and the Mermaids* sevenet gant [[Robert Florey]]

==== [[Film]] gant [[Buster Crabbe]] ====
* [[1933]]  *Tarzan the Fearless* sevenet gant [[Robert Hill]]

==== [[Film]]où gant [[Bruce Bennett]] dindan an anv [[Herman Brix]] ====
* [[1935]]  *The New Adventures of Tarzan* sevenet gant [[Edward Kull]] 
: pe Tarzan's New Adventure 
* [[1938]]  *Tarzan and the Green Goddess* sevenet gant [[E. Kull]]

==== [[Film]] gant [[Glenn Morris]] ====
* [[1938]]  *Tarzan's Revenge* sevenet gant [[D. Ross Lederman]] 

==== [[Film]]où gant [[Lex Barker]] ====
* [[1949]]  *Tarzan's Magic Fountain* sevenet gant [[Lee Sholem]] 
* [[1950]]  *Tarzan and the Slave Girl* sevenet gant [[Lee Sholem]]
:Tarzan and the Jungle Queen (USA)
* [[1951]]  *Tarzan's Peril* 
: pe Jungle Queen
: pe Tarzan and the Jungle Queen (RU)
: pe Tarzan's Mate in Peril (SUA)
: pe Tarzan and the Arrow of Death (SUA)
* [[1952]]  *Tarzan's Savage Fury* sevenet gant [[Cy Endfield]] 
: pe Tarzan, the Hunted
* [[1953]]  *Tarzan and the She-Devil* sevenet gant [[Kurt Neumann]]

==== [[Film]] gant [[Clint Walker]] ====
* [[1954]]  *Jungle Gents*

==== [[Film]]où gant [[Gordon Scott]] ====
* [[1955]]  *Tarzan's Hidden Jungle* sevenet gant [[Harold Schuster]] 
* [[1957]]  *Tarzan and the Lost Safari* sevenet gant [[Bruce Humberstone]] 
* [[1958]]  *Tarzan's Fight for Life* sevenet gant [[B. Humberstone]] 
* [[1958]]  *Tarzan and the Trappers* 
* [[1959]]  *Tarzan's greatest adventure* sevenet gant [[John Guillermin]] 
* [[1960]]  *Tarzan the Magnificent* sevenet gant [[Robert Day]]

==== [[Film]] gant [[Denny Miller]] ====
* [[1959]]  *Tarzan, the Ape Man* sevenet gant [[Joseph Newman]]

==== [[Film]]où gant [[Jock Mahoney]] ====
* [[1962]]  *Tarzan Goes to India* sevenet gant [[John Guillermin]] 
* [[1963]]  *Tarzan's Three Challenges*

==== [[Film]]où gant [[Mike Henry]] ====
* [[1966]]  *Tarzan and the Valley of Gold* sevenet gant [[R. Day]] 
* [[1967]]  *Tarzan and the Great River* sevenet gant [[R. Day]] 
* [[1968]]  *Tarzan and the Jungle Boy* sevenet gant [[R. Day]]

==== [[Film]]où gant [[Ron Ely]] ====
* [[1966-1968]]  *Tarzan* (heuliad skinwel)
* [[1970]]  *Tarzan's Deadly Silence*

==== [[Film]] gant [[Miles O'Keeffe]] ====
* [[1981]]  *Tarzan, the Ape Man* gant [[Miles O'Keeffe]]

==== [[Film]] gant [[Christophe Lambert]] ====
* [[1983]]  *Greystone the legend of Tarzan, Lord of the Apes* sevenet gant [[Hugh Hudson]] gant an aktorien [[Christophe Lambert]], [[Andie MacDowell]]

==== [[Film]] gant [[Casper Van Dien]] ====
[[1997]]  *Tarzan and the Lost City* sevenet gant [[Carl Schenkel]] gant an aktorien [[Casper Van Dien]], [[Jane March]]

=== Heuliadoù skinwel ===
* [[1966]]  *Tarzan*
* [[1991]]-[[1994]]  *Tarzan* gant [[Wolf Larson]], [[Lydie Denier]]
* [[1996]]-[[1997|97]]  *Tarzan: The Epic Adventures*. 22 bennad 52 vunutenn 
* [[2003]]  *Tarzan* krouet gant [[Laura Ziskin]] ha [[David Gerber]] gant an aktorien [[Travis Fimmel]], [[Sarah Wayne Callies]], [[Mitch Pileggi]], [[Lucy Lawless]]. 8 pennad, heuliad diglok

==== Filmoù bevaat ====
* [[1999]]  *Tarzan* sevenet gant [[Kevin Lima]], [[Chris Buck]] gant [[Tony Goldwyn]], [[Minnie Driver]]
* [[2000]]  *Tarzan* sevenet gant [[Olivier Bonneau]]
* [[2001]]  *Tarzan & Jane* sevenet gant [[Victor Cook]], [[Steve Loter]] gant [[Olivia d'Abo]], [[Jeff Bennett]]
* [[2005]]  *Tarzan 2* gant [[Harrison Chad]]

==== Heuliadoù bevaat skinwel ====
* 1976-1982 : *Tarzan, Lord of the Jungle'' ; 57 pennad;

## Liammoù diavaez
* Tarzan.org
* Tarzan.com
* Lec'hienn mignoned Edgar Rice Burroughs
* Documentary 52': I, Tarzan
* [War roudoù Edgar Rice Burroughs](http://www.harmattantv.com/videos/film-(vod-dvd)-1040-Sur-les-traces-d-Edgar-Rice-Burroughs-DOCUMENTAIRES.html)
* Levrioù elektronek war lec'hienn Gutenberg.org
* Levrioù elektronek war lec'hienn Holyebooks.org