Jos Parker

**Jos Parker**, *Joseph Louis Antoine Marie Parquer* er marilhoù (Fouenant, 24 a viz Gwengolo 1853 – *idem*, 4 a viz Du 1916) a oa ur barzh brezhonek ha gallek hag ul livour. Degemeret e voe e Goursez Breizh e 1903 evel ar Barzh *Kloareg Kerne*. Beskadoriad Kevredigez Broadel Breiz ha kadoriad kentañ Unvaniez Arvor e voe, engouestlet ma oa en Emsav kentañ. 

## Buhez
Miret en doa e dad, Louis Henri, anv e c'hourdadoù eus Iwerzhon ha dimezet e oa gant Eudoxia Thérèse Guyot. Ne blijas ket da Jos Parker mont da noter evel e dad, ha klask a reas heuliañ kentelioù war al livouriezh e Skol an Arzoù-kaer Pariz. Kelennet e voe gant Alexandre Cabanel (1823-1889), François-Alfred Delobbe (1835-1815) ha Luc-Olivier Merson (1902-1889).

Levezonet e voe gant oberennoù John Ruskin (1819-1900) hag al luskad rakrafaelour. Dilezel al livouriezh a reas da c'houde ha gwelloc'h e kavas skrivañ barzhonegoù. Goude bezañ bet o chom e Pariz e tistroas d'e vro hag ec'h eas da vevañ en e vaner e Kergoadig, Fouenant.

E 1903 e voe degemeret evel barzh Kloareg Kerne e Goursez digor Brignogan.

E 1905 e voe un enkadenn gant ar peskerezh e Konk-Kerne. Diwar skouer Théodore Botrel, hag en doa krouet Gouel al Lann, e Pont-Aven er bloaz a-raok, ha diwar atiz ar maer e voe krouet ur fest e Konk-Kerne ivez. Jos Parker a reas war-dro ar bruderezh hag eñ eo a gavas anv ar fest : Gouel ar Rouedoù glas. Lennadurioù foran eus e varzhonegoù a ginnigas ober.

Mervel a reas Jos Parker e miz Du 1916, pa oa ar brezel en e varr, a-daol-trumm hag hep ma voe gouezet mat abeg e varv.

## Oberennoù lennegel
Skrivañ a reas meur a varzhoneg e galleg hag e brezhoneg. Berzh bras a reas gant e varzhonegoù gallek embannet gant *L'Hermine* adal 1890 ha gant dastumadoù barzhoniezh, *Sous les chênes*, an hini anavezetañ. An teskad *Breiz da virviken* (1903) a zegasas brud dezhañ. Tapout a reas brud dalif dre unan eus e varzhonegoù sonaozet gant Fernand Masson hag embannet diouzhtu dindan an titl *La chanson des chemins bretons* asambles gant ar sonerezh. Kanet e voe gant Théodore Botrel. Enrollet e voe war bladennoù, meur a wezh. Er bloavezhioù 1960 e veze kanet c'hoazh, hag enrollet e voe gant Mouez Breiz ivez.

## Engouestladur en [[drouizelezh]] hag en Emsav
E-touez diazezerien Kevredigezh Vroadel Breiz e voe Jos Parker e 1899 hag e heulias hent ar Goursez ma oa kalz a varzhed vrezhonek ennañ, ken e stourmas evit ledanaat pouez ar gevrenn lennegel e Kevredigez Broadel Breiz. Ganto ec'h eas er-maez diouti evit enebiñ ouzh levezon an dudjentil en Emsav. E miz Here 1911 e kemeras penn Unvaniez Arvor, an aozadur nevez, ha ne oa nemet drouized ha barzhed en e benn pe dost.

## Emgav evit monumant e vez
Seizh vloaz goude e varv e tivizas e vignoned sevel ur monumant war e vez, dezhañ stumm ul lec'h gant ur groaz keltiek a-us, kizellet gant James Bouillé hag Alexandre Le Quéré. Goude al lid d'ar 9 a viz Gwengolo 1923, e bered Fouenant, dindan paeroniezh Anatol ar Braz hag an Drouiz-Meur Erwan Berthou, e voe aozet bodadeg ar re o doa stourmet en Unvaniez Arvor hag e Goursez Breizh. Gant Taldir, Erwan Berthou, Leon ar Berr ha re all e voe divizet adsevel an daou aozadur-se.

## Embannadennoù
;Skridoù brezhonek
* *Son an intañvez*, e *[[Kloc'hdi Breiz]]*, n° 40, 1898
* *Meuleudi peurbadus*, IE-barzh *Kloc'hdi Breiz*, n° 59, 1900
* *Breiz da virviken*, 1903. Teskad barzhonegoù.
* *Noël breton*, skeudennaouet gant an oberour. Barzhoneg.
* *Klemmgan an dilezet*, *In* *[[Ar Vro (Karaez)|Ar Vro]]*, n° 34, 1911. Barzhoneg.
* *Son Lannic*, *In* : *[[Le Breton de Paris]]*, n° 110, 1911. Kanaouenn.

;Skridoù gallek
* *Sous les chênes*, skeudennaouet gant an oberour, Lemerre : 1891
* *Le livre champêtre*, 1894. Barzhonegoù.
* *Le clerck de Kerné : idylle Bretonne*, 1896. Romant.
* *Brume et soleil*, 1900. Barzhonegoù.
* *La Grand'mère*, Gwened : Lafolye, 1901. 7 p.
* *Pastourelles bretonnes; Margodennig*, Naoned : Vuillemin-Didion, 1909 ; sonerezh gant Alex Joël
* *Les chemins bretons*, skeudennaouet gant an oberour, Pariz : Évette et Schaeffer, 1926 ; sonerezh gant Fernand Masson
* *Poèmes*, skeudennaouet gant an oberour, Gwaien : Moullerezh Nanga, 2011, 93 p.

;Skeudennoù
* Skeudennadurioù evit Aogust Bocher, "Bleuniou yaouankiz", 1909. Barzhonegoù brezhonek

;Pladennoù
* Mercury, MLP7055. Enni *Chemin breton*, kanet gant Armand Haas. 33 tro, 30&nbsp;cm.

## Levrlennadur
* Canévet, Jean-René, *Jos Parker, poète, peintre, dessinateur, barde fouesnantais…*, Brest, Moullerezh Ouesthélio : 2017.
* Georges Cadiou, *Emsav, dictionnaire historique et géographique*, Coop Breizh : 2013. Pennad Parker, Jos.
* Michel Nicolas, *Histoire de la revendication bretonne*, Coop Breizh : 2007.
* Lukian Raoul, *Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhoniourien*, Brest, Al Liamm : 1992. Pennad Parquer, Joseph Louis Marie Antoine

## Notennoù ha daveoù