Bered an Norzh (Roazhon)

**Bered an Norzh** eo bered koshañ ha brasañ Roazhon. E karter Sant-Marzhin emañ, bali Gourmalon (*Gros Malhon*).

## Istor
Urzhiañ a reas Breujoù Breizh krouiñ ur vered nevez evit kêr Roazhon e 1784. Dre ziviz an 18 a viz Ebrel 1789 e prenas ar gêr park an Estival digant menec'h Sant-Melani, war bord an hent da Sant-Gregor. Staliet e voe eno bered foran kentañ Roazhon, e-lec'h ar beredoù parrez liesseurt a oa e-kichen an ilizoù. E 1794 e voe graet an douaridigezh kentañ, ha kerkent ha 1824 e voe brasaet ar vered gant ar gêr. 

D'an 9 a viz Even 1866 e voe breutaet gant ar c'huzul-kêr diwar-benn ur raktres evit astenn ar vered adarre. P'edo e sell brasaat anezhi er c'hornôg e voe divizet en ober er su. Kempennet e voe en ul liorzh mod Bro-Saoz gant ar savour Adolphe Giraud e 1867. Ne cheñcho ket harzoù ar vered ken adalek ar bloaz-se. 

E-pad bombezadeg an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas warni 25 bombezenn da nebeutañ.

Hiziv en em astenn ar vered war 8-9 hektar. Kempennet a-zoare eo, gant kalz gwez brav (pin-mor, platan, sekoia, siprez, ivin). E 2014 he doa 14 000 plas e-barzh 16 rann. An niver a zouaridigezhioù graet enni a zo nes da 100 000.

## An nor vras
N'eus nemet un nor da vont e-barzh bered an Norzh, ur mell hini. E 1822 e oa bet goulennet digant an Naonedad Mathurin Crucy sevel anezhi gant ar maer Louis de Lorgeril. A-benn ar fin e voe savet gant ar parizian Charles Millardet, anvet tisavour ar gêr e miz Gwengolo 1828. E oberenn gentañ e Roazhon e voe.

Ur savadur ront eo, a c'hiz nevezklasel, hag ober a ra evit ur mell digor, ur marvgav hag ur chapel-gañv war un dro. E tu ar vered eo digor ar chapel gant ur golonenneg toskanat gant fustoù e kersantit. E tu ar vali Gourmalon ez eus ur voger e maen-raz gant ur c'hustod, un delwenn an esperañs ennañ graet gant an Naonedad Jean-Baptiste Barré.


Rennes CimNord entrée.jpg|Dor vras ar vered, tu ar gêr.
Rennes (35) Cimetière du Nord Chapelle Saint-Michel de l'Espérance Détail.jpg|Delwenn an esperañs gant Jean-Baptiste Barré.
Rennes (35) Cimetière du Nord Chapelle Saint-Michel de l'Espérance.jpg|Dor vras, tu ar vered.


## Tud vrudet douaret
### Savourien
* Jean-Baptiste Martenot, tisavour e kêr Roazhon : rann 1, renk 24, bez 11. 
* Jacques Mellet (1807-1876) hag e vab, Henri Mellet (1852-1926) : rann 10. 
* Arthur Regnault (1839-1932) : rann 1, renk 57, bez 41.


Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe J.B. Martenot.jpg|Bez Jean-Baptiste Martenot.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe J. Mellet.jpg|Bez Jacques hag Henri Mellet.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe A. Regnault.jpg|Bez Arthur Regnault.


### Kloer
* Prosper-Mathurin Brécha (1814-1863), diazezer skolaj Sant-Visant : rann 1, renk 12, bez 17.
* Marie-Joseph Brune (1807-1890), chaloni titlet en Iliz-veur Roazhon, savour hag istorour an arz, ezel diazezer eus Kevredigezh arkeologel hag istorel Il-ha-Gwilen : rann 8, renk 22, bez 18.
* Jean-François Huet (1884-1930), aluzener ar studierien hag an Ostel-Doue: rann 14, renk 20, bez 24.
* Joseph Janvier, diazezer patronaj an Tour d'Auvergne : rann 10, renk 10, bez 5.
* beleien Sant-Albin kinklet o bez gant un izelvos hag a skeudenn ar gouestl arc'hant da Itron-Varia-ar-C'heloù-Mat : rann 1, renk 20, bez 8.
* Joseph Thébault (1801-1860), person dean iliz Sant-Salver Roazhon ha chaloni a enor : rann 1, renk 11, bez 1, ("bez e stouvoù").
* Félix Trochu (1841-1910), diazezer *[[L'Ouest-Éclair]]*, adanvet *[[Ouest-France]]* e miz Eost 1944 : rann 8, renk 9, bez 20.
* Joseph Turmel (1859-1943), istorour an dogmoù ha soñjer dieub : rann 9, renk 4, bez 22.


Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe M.J. Brune.jpg|Bez ar chaloni Brune.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe des prêtres de Saint-Aubin.jpg|Bez beleien Sant-Albin.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe F. Trochu.jpg|Bez an aotrou Trochu.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe J. Turmel.jpg|Bez an aotrou Turmel.


### Istorourien
* Paul Banéat (1856-1942), istorour ha mirour mirdi arkeologel Il-ha-Gwilen : rann 5, renk 12, bez 29.
* Louis Arthur Le Moyne de la Borderie (1827-1901), istorour war Istor Breizh, ezel diazezer eus Kevredigezh arkeologel hag istorel Il-ha-Gwilen ha diazezer istoriografiezh Breizh : rann 5, renk 12, bez 25.
* Lucien Decombe (1834-1905), arkeologour ha mirour mirdi arkeologel Roazhon : rann 6, renk 22, bez 34.
* Adolphe Orain (1834-1918), istorour ha folklorour : rann 8, renk 9, bez 31.
* Barthélémy Pocquet du Haut-Jussé (1891-1988), istorour : rann 7, renk 45, bez 7.


Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe P. Banéat.jpg|Bez Paul Banéat.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe L.A. Le Moyne de La Borderie.jpg|Bez Arthur de la Borderie.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe A. Orain.jpg|Bez Adolphe Orain.


### Skolveuridi
* Claude Champaud, (1929-2019), gwirour, prezidant kentañ skol-veur Roazhon I, kuzulier-kêr.

### Kazetennerien
* François Régis Hutin, (1929-2017), rener meur Ouest-France : rann 3, renk 34, bez 10.

### Skiantourien
* Faustino Malaguti, (1802-1878) kimiour : rann 15, renk 42, bez 1.

### Politikourien
* Yvon Bourges, (1921-2009) : prezidant Rannvro Breizh, rann 3, renk 27, bez 5. Emañ e chapel familh e wreg, ar re Duboscq-Fontaine.

### Maered Roazhon
* Eugène Pinault, (1834-1913) : rann 16, renk 51, bez 4.
* Emmanuel Pongérard, (1794-1876)
* Edgar Le Bastard, (1836-1891) : rann 4, renk 10, bez 3.
* Jean Leperdit, (1752-1823) : rann 1, renk 15, bez 8. 
* Pierre Martin, (1816-1894) : rann 5, renk 12, bez 2.


Rennes CimNord tombe LeBastard.jpg|Bez Edgar Le Bastard.
Rennes CimNord tombe Leperdit.jpg|Bez Jean Leperdit.


### Arzourien
* Pierre Galle (1883-1960), livour, kelenner, mirour, kentañ bez a-gleiz en ur vont tre.
* Jean-Baptiste Barré (1804-1877), kizeller ha livour : rann 1, renk 20, bez 9.
* Adolphe Léofanti (1838-1890), kizeller : rann 10, renk 17, bez 1.
* Philippe Pascal (1956-2019), kaner (strollad Marquis de Sade)


Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe J.B. Barré.jpg|Bez Jean-Baptiste Barré.
Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe A. Léofanti.jpg|Bez Adolphe Léofanti.


### Artizaned ha embregerien
* Isidore Odorico (1893-1945), mozaiker : rann 8, renk 5, bez 41.


Rennes (35) Cimetière du Nord Tombe Famille Odorico.jpg|Bez Odorico.


## Daveoù