The Lord of the Rings

***The Lord of the Rings*** (hag a c'hellfe bezañ *Aotrou ar Gwalennoù* e brezhoneg) a zo ur romant hanez ha moliac'hoù skrivet gant J. R. R. Tolkien, ur studier yezhoù bet kelenner e Skol-Veur Oxford. Rannet eo an istor e c'hwec'h levrenn liammet daou-ha-daou e teir lodenn : Lodenn gentañ, levrenn un ha daou : *The Fellowship of the Ring* (*Kumuniezh ar Walenn*), eil lodenn, levrenn tri ha pevar : *The Two Towers* (*An Daou Dour*), trede lodenn, levrenn pemp ha c'hwec'h : *The Return of the King* (*Distro ar Roue*). Astennet eo ivez gant c'hwec'h stagadennig, enno istor ar Gorred hag an Dud, kronologiezh an eil hag an trede oadvezh, gwezenn lignez an Hobbited pennañ, un daolenn eus an deiziadurioù implijet gant an Hobbited, an Elfed hag Dud, deskrivadur an daou lizherenneg pennañ implijet e Douar ar c'hreiz, un displegadenn diwar-benn ar yezhoù komzet.

An titl a zave da Saoron, ar penneneber, en devoa krouet pell a-raok an istor ar Walenn Nemeti evit mestroniañ ar Gwalennoù a C'halloud all, hag ober brezel evit ren *[[Douar-ar-C'hreiz|Middle-Earth]]* (a zo *[[Kreizdouar]]* e *[[An Hobbit]]*). Trec'het e voe avat ha kollet e Walenn Nemeti. An istor a heuilh ur strolladig Hobbited renet gant Frodo Sac'heg. Bet en deus ur walenn digant e eontr Bilbo hag a zo ar Walenn Nemeti. Kemer a ra penn an hent da vont da zistrujañ ar Walenn gant ur gompagnunezh tud liesseurt, an Dud Aragorn ha Boromir, an Elf Legolas, ar C'horr Gimli, an Hudour Gandalf, hag an Hobbited all, Samwise Gamgee, Meriadoc Brandybuck ha Peregrin Touk. Dre-se e teu anv al lodenn gentañ. Eil eil lodenn e konter ar pezh a c'hoarvezas pa voe rannet Kompagnunezh ar Walenn, gant Frodo ha Sam diouzh un tu, hag diouzh un tu all ar pezh a c'hoarvezas gant peurrest ar Gompagnunezh. Pep lodenn zo renet gant un Tour, ar pezh a ro titl an eil lodenn : *an daou dour*. Titl an trede lodenn a zave da zisoc'h Brezel ar Walenn.

Skrivet e oa bet al levr a dammoù da dammoù etre 1937 ha 1949 evit heuliañ an Hobbit, embannet e 1937. Embannet eo bet rannet e teir lodenn, a-enep da youl orin Tolkien, etre 1954 ha 1955. Graet en deus berzh bras ha deuet eo da vezañ an eil levr gwerzet ar muiañ gant 150 milion skouerenn gwerzhet.

## Diverradur
### ''The Fellowship of the Ring'' (Kumuniezh ar Walenn)
;Levrenn gentañ
Frodo en deus bet ur walenn digant Bilbo, met Gwalenn Nemeti Saoron eo. Mont a ra da Stang-ar-Faout, e-lec'h ma'z eo divizet gant ur C'huzul distruj anezhi e Mordor. Saveteo Kumuniezh ar Walenn, ha Frodo gant eizh mignon a gemer penn an hent da Vordor evit distruj ar Walenn.
;Eil levrenn
Kuitaat a ra Frodo Kumuniezh ar Walenn gant e vignon Sam evit mont da Vordor.
### ''The Two Towers'' (An Daou Dour)
;Trede levrenn
Kontañ a ra an darvoudoù bevet e Roc'han gant Aragorn, Legolas ha Gimli, hag e Fangorn gant Merry ha Pippin.
;Pevare levrenn
Heuliañ a ra hent Frodo ha Sam bleniet gant Gollum war-du Mordor.
### ''The Return of the King'' (Distro ar Roue)
;Pempvet levrenn
Pa ya Pippin da C'hondor gant Gandalf e kemer Aragorn, Legolas ha Gimli un hent teñval er menezioù evit saveteiñ kêr-benn Gondor diouzh an emgann lañset gant Saoron.
;C'hwec'hvet levrenn
An hent diaes heuliet gant Frodo ha Sam e Mordor.

## Hêrezh
*Ur spesad amprevaned nevez-kavet e Zeland-Nevez zo bet anvet ''Psylla frodobagginsi''.