The Lay of Aotrou and Itroun

***The Lay of Aotrou and Itroun*** zo ur varzhoneg saoznek, 506 eizhsilabenneg enni, bet aozet gant John Ronald Reuel Tolkien e 1930 hag embannet e miz Kerzu 1945.
Souezhiñ a c'heller o lenn ar gerioù brezhonek « Aotrou » hag « Itroun », met savet eo an oberenn diwar skouer stumm al « *[[Lae brezhon|lai breton]]* », anavezet e krennsaozneg. Kaoz zo enni eus ar bec'h a sav etre talvoudoù harozel ar varc'hegiezh ha re ar gristeniezh, diwar-bouez ar briedelezh paneveken.

## Ar skrid
D'an 23 a viz Gwengolo 1930 ez echuas J. R. R. Tolkien skrivañ kentel gentañ *The Lay of Aotrou and Itroun*. War-dro dibenn ar bloavezh 1941 e labouras ar varzhoneg adarre, hag e miz Even 1945, pa oa o seveniñ ur gefridi ag enseller e Skol-veur Aberystwyth (Kembre) e kinnigas an doare nevez d'e vignon Gwyn Jones, en embannas e *The Welsh Review*, levrenn IV, niv. 4, pp.&nbsp;254–266, miz Kerzu 1945.

Tri doare eus ar varzhoneg zo, hogen skrid orin klok ebet. Mat ha diglok eo an hini kentañ, un dornskrid hag a voe dispredet buan gant an eil – dornskrivet ivez hep nemeur a gemmadennoù avat – ha deiziadet 23 a viz Gwengolo 1930. Bizskrivet eo an trede skrid, ennañ un nebeud kemmadennoù ; adwelet e voe diwezhatoc'h gant ar barzh, ha kemmet pe adaozet tremen ur c'hard eus ar gwerzennoù hep distresañ an istor. Diforc'hioùigoù zo etre skrid diwezhañ *The Lay of Aotrou and Itroun* hag an doare a zo bet moullet e *The Welsh Review*, poentadur hag esaouioù an darn vuiañ anezho.

Hiroc'h eget kement-se eo istor ar skrid avat, pa 'z eus anezhañ e gwirionez un astenn eus ur varzhoneg e daou damm anvet *The Corrigan* bet skrivet a-raok al *Lay*.
War brouilhed kentañ *The Corrigan* e skrivas an aozer e oa «&nbsp;*suggested by "Ar bugel laec'hiet", a lay of Cornuaille*&nbsp;» hag a zo e Barzhaz Breizh Hervez an aozer bepred, eil rann ar varzhoneg zo deuet dezhañ a-c'houde "Aotrou Nann hag ar Gorrigan", a zo bet dastumet hag embannet gant Théodore Hersart de La Villemarqué ivez.

Petra bennak ma 'z eo brezhonek awen ar varzhoneg n'eo ket skrivet gant klotennoù diabarzh e doare hengounel Kembre pe Vreizh ; kensonerezh zo e lod pozioù avat, evel er gwerzennoù 37-39 :

:In the **h**omeless **h**ills was **h**er **h**ollow dale,**b**lack was its **b**owl, its **b**rink was pale;there **s**ilent on a **s**eat of **s**tone ..


## Danvez
Diwar patrom laeoù Breizh eo savet, ar pezh n'eo ket souzhus a-berzh J. R. R. Tolkien pa veze ar stumm-se erru mat e lennegezh krennsaoznek an XIIvet kantved.
Kalon an oberenn eo ar c'henniñv etre talvoudegezhioù ar varc'hegiezh ha re ar gristeniezh, gwelet dre o doare da sellet ouzh an eured er gevredigezh.

Divugel eo ar c'houblad noblañsoù breizhat Aotrou hag Itroun, setu e ya Aotrou da glask sikour digant ur sorserez. E-kerzh gwilioud Itroun e teu ar sorserez davet Aotrou, e stumm ar Gorriganez, da c'houlenn karantez Aotrou da c'hopr. Dibab a ra Aotrou terriñ e lavar dre aberzhiñ e enor a varc'heg ha sevel a-du gant talvoudegezhioù ar gristeniezh. Setu amañ ar gwerzennoù 321-324 :

Dre vallozh ar Gorriganez eo dleet da Aotrou mervel a-barzh tri devezh. Asantiñ a ra Aotrou da heuliad e zisentez, ha fiziout er Ragevezh (gwerzennoù 337-340) :

Tri devezh war-lerc'h ez a Aotrou d'an Anaon, mervel a ra e wreg c'hlac'haret, ha beziet int kevret ; ne welont ket o bugel o kreskiñ eta.

## Levrlennadur
*  J. R. R. Tolkien, *The Lay of Aotrou & Itroun, together with The Corrigan Poems*, edited by Verlyn Flieger, Harpercollins*Publishers*, 2016 
* Christina Scull & Wayne G. Hammond, *The J.R.R. Tolkien Companion and Guide*, 2006, Houghton Mifflin :
: Levrenn 1 : *Chronology*, 1020 p., 
: Levrenn 2 : *Reader's Guide*, 1280 p., 
*   Un embannadur divyezhek (saozneg / serbeg-ha-kroateg) : *Pesma o Otruu i Itrun*, 2002, 

## Notennoù