Yann ar Badezour

**Yann ar Badezour**, pe **Sant Yann-Vadezour ** hervez ar relijion gristen, a zo anv ur yuzev meneget en Aviel hag a brezegas e Palestina en amzer Jezuz Nazaret. brofed eo er gristeniezh, en Islam, er Vandeegezh hag er relijion Baháʼí.

Ganet e oa war-dro ar bloaz 7 kent JK. Mab e oa  d'ar beleg Zec'haria ha d'e bried Elesbed, hervez Aviel Lukaz 1:5. Diwar e anv (Yann) hag e labour (badeziñ) e teu an anv-bihan Yann-Vadezour.
Kenderv eo da Jezuz. E vamm Elesbed a zo keniterv d'ar Werc'hez Vari, mamm Jezuz. Hervez *[[Antiquitates Judaicae]]* an istorour yuzev Flavius Josephus avat e oa un tamm disheñvel buhez Yann-Vadezour.

Er relijion gristen eo ar profed a gemenn donedigezh Jezuz, a voe anavezet gantañ evel ar Mesiaz gortozet, hag a voe badezet gantañ war lez ar stêr Jordan, ma reas  *"[[Oan]] [[Doue]]"* anezhañ. Da Jezuz e roas e ziskibien.

## Lidoù
E Judea e oa bet ganet Yann ar Badezour. D'ar 24 a viz Even da vare ar goursav-hañv e vez lidet e c'hanedigezh gant ar gristenien, koulz er c'hornôg hag er reter. E-mesk an holl lidoù a vez graet da-geñver ar gouel-se e seblant lod dont eus ar gouelioù kelt bras a oa d'ar mare-se eus ar bloaz. Bev-buhezek eo c'hoazh hengoun tanioù pe tantadoù Gouel Yann en un niver a gêrioù hag a lec'hioù.
A-raok kedez an hañv, war-dro ar c'houlz ma lider sant Yann, a-raok amzer Roma zoken, e veze lidoù ma lakaed an tan e bernioù keuneud.
D'ar 24 a viz Mezheven e vez lidet Sant Yann-Vadezour, c'hwec'h miz a-raok Nedeleg, dre ma kont an Aviel e oa dougerez c'hwec'h miz e vamm Elesbed pa deuas an ael da gemenn da Vari, mamm Jezuz, e oa da vout mamm d'ar Mesiaz.

Lidet e vez *sant Yann dibennet* d'an 29 a viz Eost koulz er c'hornôg hag er reter : Gouel Yann]] dibenn-eost an hini eo. A-hend-all e vez lidet an deiz ma voe dizoloet e benn.
;• 
Da Ouel Yann-Vadezour emañ gouel broadel gallegerien Kanada abaoe 1834, pa voe krouet ar gevredigezh *Société Saint-Jean-Baptiste*. Anvet e voe da sant paeron Gallegerien Kanada gant ar pab Pi X e 1908. E 1977 e teuas Gouel Yann da vout Gouel Broadel Québec,ha hini an holl Gebekiz, ne vern o orin.
;• Frañmasonerezh
Deiz Gouel Yann zo ivez ur gouel evit ar frañmasoned er bed a-bezh.

## Hervez an Avieloù
Evel ganedigezh Jezuz e voe kemennet hini Yann gant an arc'hael Gabriel, a lavaras d'an tad e vije leun e vab gant ar Spered Santel, hag en dije kement ha nerzh hag ar profed Elia.

Dre ma n'hallent ket kaout bugale avat e tiskredas Zec'haria war gomzoù an arc'hael, ma voe kastizet ha ma teuas da vezañ bouzar ha mut. N'eo nemet pa voe ganet ar bugel, war-lerc'h skrivañ &nbsp;Yann eo e anv&nbsp; war un daolennig ma teuas ar gomz hag ar c'hleved dezhañ en-dro.

Buhez ur penitiour e voe hini Yann &nbsp;er gouelec'h, o vevañ diwar kilheien-raden ha mel gouez hervez Aviel Mazhev III:4, hag o yunañ. Buhez un *[[nazir]]* eo buhez Yann hervez ma'z eo taolennet gant an arc'hael, a lenner en Aviel Lukaz (1:13-15).

Er bloaz 27, pemzekvet bloavezh ren an impalaer roman Tiberius, pa oa bet lakaet Pontius Pilatus da c'houarnour Judea ha Herodez Antipas da detrark Galilea, e teuas da chom war lez ar stêr Jordan, ma krogas da reiñ &nbsp;badeziant a vorc'hed evit bezañ gwalc'het eus ar pec'hedoù&nbsp; dre vezañ lakaet en dour hervez ma'z eo diouganet gant ar profed Yeshaia. Un toullad mat a ziskibien a oa bodet en-dro dezhañ, ha kemenn a rae dezho donedigezh ar mesiaz : 

Hervez Mazhev III:13-17 e teuas Jezuz da-gaout Yann da vezañ badezet gantañ. Yann da lavarout dezhañ : &nbsp;Me eo am eus ezhomm da vout badezet ganit-te.&nbsp;, ha Jezuz ha respont : &nbsp;Lez ober bremañ, rak dereat eo dimp seveniñ kement tra a zo reizh.&nbsp; Yann a vadezas Jezuz eta, ha pa zeuas er-maez eus an dour e voe gwelet gant an holl ar Spered Santel &nbsp;o tiskenn evel ur goulm hag o tont warnañ&nbsp;, hag ur vouezh deuet eus an neñv a lavaras : &nbsp;Hemañ eo ma Mab muiañ-karet, hag ennañ em eus lakaet ma holl garantez.&nbsp; Ar Badezour a c'houlennas neuze digant e ziskibien mont da-heul Jezuz.
;• Ganedigezh Yann hervez Aviel Lukaz ===
En Aviel Lukaz hepken ez eus anv eus ganedigezh Yann : 

Lavarout a rae Yann bezañ &nbsp;ar vouezh a c'harm en dezerzh&nbsp; (Yann 1:23), ar pezh a gadarnae un diougan gant Yeshaia (Mazhev 3:1-4, Lukaz 3:4-6, Yeshaia 40:3-5).

### Buhez ha marv Yann ar Badezour

Ur pennad goude, er bloaz 28 e strakas konnar Herodez Antipas, roue Galilea ha Perea, war benn Yann ar Badezour abalamour ma rebeche ar profed outañ bezañ dimezet gant Herodiada, merc'h e hanter vreur Herodez Filipos I.
Hervez Aviel Mark (VI:14-29) e oa aet skuizh Herodez, a reas kraouiañ Yann. Fellout a rae da Herodiada e vije lakaet Yann d'ar marv, met ne felle ket da Herodez en  &nbsp;anaveze evel un den reizh ha santel&nbsp; hag en &nbsp;selaoue a galon laouen&nbsp; ».
Koulskoude, pa voe lidet deiz-ha-bloaz Salome, merc'h Herodiada, e tañsas ar plac'h yaouank ken brav ma voe plijet an holl ha ma lavaras ar roue : &nbsp;Goulenn a gari, ha da c'houlenn a roin dit, ha pa vije an hanter eus ma rouantelezh&nbsp;. Ha Salome da c'houlenn penn Yann ar Badezour war ur plad evit he mamm.
Tristidigezh a oa e Herodez pa gasas ur soudard da zibennañ Yann en e gell. Degaset e voe ar penn war ur plad ha kinniget da Salome, er roas d'he mamm Herodiada.

* Erru e vije ar penn dre vurzhud e Saint-Jean-d'Angély, e Saintonge da neuze hag e Charente-Maritime bremañ.
* Ur releg eus 4 Brezel ar Groaz ha kinniget evel klopenn Yann a weler en iliz-veur Amiens.
* Renerien [moskeenn]] Damask a lavar emañ ar c'hlopenn en o dalc'h.

### Ilizoù da Sant Yann Vadezour
* Sant Yann Vadezour Jeruzalem
* *St. John the Baptist* e Coventry
* *San Giovanni Battista* e Rimini
* *San Giovanni Battista* e Torino
* *Saint Jean Baptiste* en Audresselles
* *Saint Jean Baptiste* Kamien Pomorski
* Iliz Sant Yann-Vadezour ar Fouilhez ha meur a lec'h e Breizh

## [[Mandeaned]], badezourien [[Iran]] hag [[Irak]]
Eus ar gumuniezh en-dro da Yann ar Badezour ez eus ganet ur relijion vihan, gant Yann ar Badezour da brofed nemetañ, Jezuz ha Mahomed ne vijent nemet gaouierien. Ret e vez d'an dud-se chom tost a-walc'h d'ar stêrioù evit gallout badeziñ ar feizidi.Abalamour d'ar perzh-se eo n'eo ket gwall anavezet ha ne chom bev nemet en un nebeud kornadoù eus Iran hag Irak.

## E yezhoù all
* **Yann Prodromos** ("Yann ar Rakkerzher") a vez graet anezhañ en Iliz Ortodoks.
* Gant ar Vuzulmaned eo lakaet da brofed, mab d'ar profed Zec'haria, **يحيى بن زكريا** *Yahya bin Zakariya* e anv en arabeg.

## Yann ar Badezour en arz
* Alies eo bet livet istor Yann ar Badezour gant arzourien an Azginivelezh italian ha re all war o lerc'h. Ouzhpenn eizh taolenn zo bet livet gant Caravaggio.

 
Hans Memling 025.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Hans Memling (1470)
Guido Reni 040.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Guido Reni (1635-1640)
Angelo Bronzino 032.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Agnolo Bronzino (1553)
Michelangelo_Merisi_da_Caravaggio,_Saint_John_the_Baptist_(Youth_with_a_Ram)_(c._1602,_Yorck_Project).jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Caravaggio (1597-1598)
Sandro Botticelli 002.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Sandro Botticelli ( war-dro 1490)
Andrea Mantegna - The Virgin and Child with the Magdalen and St. John the Baptist - c. 1490-1505.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Andrea Mantegna(dibenn ar XVvet kantved)
Bartolomé Esteban Perez Murillo 011.jpg| *Sant Yann-Vadezour* gant Esteban Perez Murillo, XVIIvet kantved
Paolo Veronese 017.jpg|*Sant Yann-Vadezour* gant Paolo Veronese(kreiz ar XVIvet kantved )
Virgen del jilguero, por Rafael.jpg|Ar Werc'hez Vari gant Jezuz a Nazaret ha *Sant Yann-Vadezour*, livet gant Raffaello (1507)
Salome with the head of John the Baptist (Titian).jpg|*[[Salome]] gant penn Yann-Vadezour en ur plad*, gant Tizian.
Sesto2.jpg| *Salome*, gant Cesare da Sesto


## Liammoù diavaez
*  ''Saint Jean-Baptiste''

## Gwelout ivez
* Ebestel
* San Juan Bautista
* Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)
* São João Batista‎