ISO 8859

**ISO 8859**, pe formelloc'h **ISO/CEI 8859**, a zo un norm eus an ISO hag eus ar CEI war-un-dro, evit kodiñ arouezennoù war 8 bit a-benn tretiñ testennoù dre an informatik. Ar standard a zo rannet etre 15 isstandard, eus an ISO/CEI 8859-1 betek an ISO/CEI 8859-16.

## Pal
Ma'z eus a-walc'h gant an 96 arouezenn moullapl eus an ASCII evit eskemm stlennoù e saozneg, ez eus ezhomm arouezennoù ouzhpenn evit ar yezhoù all a ra gant al lizherenneg latin, da skouer ar *[[ß]]* (alamanek), an *[[å]]* (yezhoù norzhek), *ù*, *ñ*... evit ar brezhoneg. ISO 8859 en deus klasket diskoulmañ ar gudenn-se oc'h ober gant an 8vet bit, laosket dizimplij gant an ASCII, pezh a c'hall roiñ plas evit 128 arouezenn all. Pezh a zo, bez' oa estreget 128 karakter hag a vanke. Setu emaint bet lodennet etre 15 taolenn.

An norm ISO 8859 a zo bet savet evit eskemm stlennoù hepken, pas evit tipografiañ anezhe kaer. Mankout a ra e-barzh arouezennoù e-giz ligaturioù, tiredoù 'zo, traoù all... setu e vez implijet gant ar sistemoù-moullañ sofistiket taolennoù dezhe o-unan, pe (gwelloc'h) Unicode.

## An taolennoù
E-barzh an ISO 8859, evit c'hoarzh, e kaver an 15 taolenn-mañ :
*ISO 8859-1 (*latin-1* pe *kornôgeuropean*) — an implijetañ moarvat, hag a c'holo kazi tout ar yezhoù eus Kornôg Europa: alamaneg, saozneg, spagnoleg, galleg (nemed e vank ar ligatur *œ*)..., ha brezhoneg evel-just. Simbol an euro n'emañ ket e-barzh. Ar c'hodaj dre zefot eo evit an teuliadoù HTML hag an teuliadoù staget d'ar c'hemennadoù MIME.
*ISO 8859-2 (*latin-2* pe *kreizeuropean*) — evit yezhoù eus Kreizeuropa pe Retereuropa a ra gant al lizherenneg latin (poloneg, tchekeg...).
*ISO 8859-3 (*latin-3* pe *sueuropean*) — turkeg, malteg, hag esperanteg; implijet nebeut: an turkeg a ra gant ISO 8859-9, hag an esperanteg gant Unicode.
*ISO 8859-4 (*latin-4* pe *norzheuropean*) — estoneg, latveg, lituaneg, greunlandeg, ha sami.
*ISO 8859-5 (*kirileg*).
*ISO 8859-6 (*arabeg*).
*ISO 8859-7 (*henc'hresianeg*).
*ISO 8859-8 (*hebraeg*).
*ISO 8859-9 (*latin-5* pe *turkek*) — Hañval ouzh ISO 8859-1, nemet e laka lizherennoù turkek e)lec'h reoù eus an islandeg.
*ISO 8859-10 (*latin-6* pe *norzhek*) — Ar Latin-4 gwellaet evit ar yezhoù norzhek.
*ISO 8859-11 (*thai*).
*ISO 8859-12 raktres un norm evit ar yezhoù keltiek, n'eo ked bet degemeret.
*ISO 8859-13 (*latin-7* pe *baltek*) — gant traoùigoù e-barzh na oant ket nag el Latin-4 nag el Latin-6.
*ISO 8859-14 (*latin-8* pe *keltiek*) — evit an iwerzhoneg hag ar brezhoneg.
*ISO 8859-15 (*latin-9* pe *latin-0*) — an 8859-1 gwellaet dre lakaat e plas simboloù implijet nebeut an arouezennoù *€*, *Š*, *š*, *Ž*, *ž*, *Œ*, *œ*, ha *Ÿ*, a-benn lakaat anezhañ mat evit ar galleg hag ar finneg.
*ISO 8859-16 (*latin-10* pe *gevredeuropean*)...

Pep rann a zo bet divizet evit servij da yezhoù hag a amprest an eil gant eben. Pa c'hoarvez un arouezenn e meur a rann, ez eus bet klasket lakaat anezhañ e-barzh ar memes plas e-barzh pep hini...

## Taolenn an ISO 8859-1

E-barzh an daolenn-se emañ ar 20 (32) ar « gwenn », hag an A0 (160) ar « gwenn didroc'hus » (NBSP, pe *no-break space* e saozneg). AD (173) a zo un tiredig ha na vez ket diskouezet gant browserioù 'zo (SHY, pe *soft hyphen* e saozneg). Ar c'hodoù etre 00 (0) hag 1F (31), hag ar re etre 7F (127) ha 9F (159) ne vezont ket implijet gant an ISO 8859-1.