Amiens

## Douaroniezh
Treuzet eo kêr gant ar stêr Somme. Kanol ar Somme a zo bet savet e deroù an . 

Ur c'hroashent eo Amiens etre:
* rannvro Pariz ha Norzh Bro-C'hall;
* an Normandi hag ar Benelux;
* Bro-C'hall hag ar Rouantelezh-Unanet.

136 234 annezad zo.

## Anv
### Hen impalaeriezh roman
**Samarobriva* (Ptolemaios II, 9, 4 ; *CIL* XIII, 3490 ; *Taolenn Peutinguer*)
**Samarabriva* (*CIL* XIII, 9158 ; *[[Itinerarium Antonini|It. Ant.]]*)
### Impalaeriezh roman diwezhañ
**C(iuitas) Ambi(anorum)* (*CIL* XVII, 508, war dro 305-309)
**Amcianorum (civitas)* (*sened-iliz Köln*, 346)
**Ambiani Urbs* (Amm. Marcel. XV, 11, 10)
**Ambianensium Civitas* (Sulp. Sev, *Vita Martini*, 2, 2 ; *Not. Gall*.)
**Ambiani* (*Kod. Teodoz*, VIII, 14, 1 ; Jerom, *Ep.* 123, 15, 1 ; Prosper Aquit. *Chron*. 1135)
### Krennamzer
**Ambiani* (*sened-iliz Orleañs*, 511 ; Fredegarius, *Chron*. II, 45)
**Ambianensis* (*sened-iliz Orleañs*, 549 ; Gregor Teurgn, *Vit. Mart.* I, 17)
**Civitas Ambianus* (*sened-iliz Pariz*, 614)
### Gerdarzh
* **Samara** = anv ar stêr ; **Briva** = pont.
***Ambiani** ː anv pobl galian ar vro.

## Ardamezioù
*En gul e iliavenn en argant, e gab en glazur hadet gant flourdiliz en aour* (stumm kozh Frañs).

## Melestradurezh
Betek 2008 e oa Gilles de Robien maer Amiens ouzhpenn bezañ prezidant ar veurgêr. 

Etre 7 kanton eo rannet Amiens.

Ul lez-varn c'halv zo ivez, hag he zachenn eo 3 departamant ar rannvro.

## Demografiezh

## Istor
### Henamzer
E-kerzh hañv 367, an impalaer roman Valentinian en em stalias en Amiens, evit adlakaat an urzh roman war Enez-Vreizh. 

Alese e oa aet ar c'hont spagnol Theodosius da vrezeliñ en Enez-Vreizh. En e arme e oa e vab Theodosius, hag ur vignon ivez spagnol dezho, Maximus (Magnus Clemens Maximus).

Degouezhet klañv, Valentinian e savas da *aogust* (= impalaer), e vab Grasian, ar 24 Eost 367, en Amiens.

### Krenn Amzer
### Mare a-vremañ
Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.

## Tud
*Impalaer roman Valentinian.
*Impalaer roman Flavius Gratianus.
*Choderlos de Laclos (1741-1803), skrivagner skrivet gantañ *[[Les Liaisons dangereuses]]*.
*Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898), livour gall.
*Jules Verne (1828-1905), skrivagner breizhat ha gall, kuzulier-kêr eus 1888 betek e varv. Douaret eo e bered ar Madeleine.
*Joseph Pinchon (1871-1953), skeudennaouer gall.
*Emmanuel Macron (1977), politikour.

## Monumantoù ha savadurioù dibar

## Treuzdougen
### Hentoù
Daou c'hourhent zo : A16 hag A29.
### Aer
Aerborzh Amiens-Glisy, e reter kêr.
### Hent-houarn
Daou di-gar zo, war an hent Pariz-Boulogne o-daou :
* Ti-gar Amiens, an ti-gar pennañ, anvet *Ti-gar an Norzh* ;
* Ti-gar Saint-Roch..

Un trede ti-gar, e-maez kêr, zo un ti-gar Tren Tizh Bras (TTB).
### Treuzdougen foran
Meret eo ar rouedad gant Amétis, ur C'hevredad Armerzh Kemmesk. Kaoz zo da staliañ un tramgarr.

## Kelennerezh
Tro 30&nbsp;000 studier zo e kalz skolioù disheñvel :
* Skol-Veur Pikardi Jules Verne (UPJV) gant:
** Kevrenn ar medisin hag an apotikerezh,
** Kevrenn ar gwir, ar skiantoù politikel hag armerzhel (e-harz an Iliz-Veur),
** Kevrenn ar skiantoù (er c'harter Saint-Leu),
** Ensavadur Skol-veur Micherelaet (ESM/IUP) MIAGE (Méthodes informatiques appliquées à la Gestion des Entreprises),
** Kevrennoù ar skiantoù, al lizhiri, ar yezhoù ha STAPS (e Kampus Amiens Su),
** Ensavadur Skol-veur A Deknologiezh (ESAD/IUT) Merañ an embregerezhioù hag ar Melestradurezhioù, Stlennegezh, Ijinerezh Mekanikel ha Produktel, Ijinerezh Keodedel, Ijinerezh Bevoniel ha Teknikoù Co (er C'hampus su),
** Kevrenn an arzhoù e lec'h an Teinturerie (kreiz-kêr),
** Stummañ Dibaouez hag e-learning (kreizkêr).
* Klasoù prientiñ d'ar skolioù bras e skiantoù, en armerzh hag el lizhiri ; 
* Skol Uhel Ijinouriezh en electronik ha teknikoù tredan (ESIEE) ;
* Skol Uhel Kenwerzh Amiens - Picardie hag e Institut supérieur d'administration et de management (ISAM) ;
* Skol Uhel an Arz hag an Design (ESAD).
* Skol Teknikourien e Dielfeniñ *Biomédical? * (IFTAB) ;
* Skol glañvdiouriezh ;
* Skol an amiegezed ;
* Skol Doloiñ ha Leuñvouriez

## Liammoù diavez

* Lec'hienn ofisiel
* Amiens war lec'hienn an Ensavadur Douaroniel Broadel (EDB/IGN)
* Amiens war lec'hienn Ensavadur Broadel ar Stadegoù hag ar Studioù Armerzhel (EBSSA/INSEE)

## Levrlennadur
* Luce Pietri : *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda)*. De Boccard. 2006
*François Zosso & Christian Zingg ː *Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C*. Embannadurioù Errance. 1994

## Daveoù ha notennoù