Fernando II Aragon

**Fernando II Aragon**, pe **Fernando V Kastilha** (*Ferrando II* en aragoneg, *[[Fernando II]]* e kastilhaneg; *Ferran II* e katalaneg), lesanvet *Fernando ar C'hatolig*, ganet d'an 10 a viz Meurzh 1452 e Sos del Rey Católico (Aragon) ha marvet d'an 23 a viz Genver 1516 e Madrigalejo, a oa : 
* roue Aragon, roue Valencia, roue Mallorca, ha roue Sikilia, kont Barcelona, eus 1479 betek 1516 a-berzh e dad ;
* roue Kastilha ha León eus 1474 betek 1504 dre e eured ;
* kont Rousilhon ha kont Cerdanya adalek 1493 betek 1516 ;
* Roue an Div Sikilia e 1504.

## E vuhez
Mab e oa d'ar roue Juan II Aragon (1398-1479) ha d'e eil pried Juana Enríquez (1425-1468). Da Fernando e tegouezhas madoù kurunenn Aragon goude marv e hantervreur Charlez, priñs Viana e 1461.
### Pennhêr Kurunenn Aragon hag eured

Pa varvas e hantervreur Carlos, priñs Viana (1461), e voe anvet Fernando da Briñs Gerona, titl roet da bennhêred kurunenn Aragon, ha kurunennet evel Roue pennhêr Aragon en Calatayud ; bloaz goude e voe anvet da letanant jeneral Katalonia ha da roue Skilia e 1468. Perzh a gemeras e Brezel-diabarzh Katalonia (1462-1472), ha kustumiñ ouzh ar stadvererezh war c'houlenn e dad.

E Kastilha e varvas an infant Alfonso Kastilha e 1468 hag anavezet e voe e geniterv, an infantez Isabel, hanterc'hoar da Herri IV Kastilha, evel pennhêrez Kastilha. Juan II Aragon neuze a boanias da glask an tu da zimeziñ e vab Fernando da bennhêrez ar rouantelezh amezek. Kement-se a voe graet e miz Here 1469, e Valladolid.

Koulskoude, pa varvas Enrique IV e 1474, e krogas Brezel Hêrezh Kastilha, ur brezel diabarzh etre harperien Isabel ha re merc'h Enrique, Juana Trastamara, lesanvet *la Beltraneja*, harpet gant Roue Portugal, Afonso V, a felle dezhañ dimeziñ dezhi, hag unvaniñ kurunennoù Kastilha ha Portugal.

Fernando, goude hir zivizoù gant uhelidi warizius Kastilha, a deuas a-benn da vout anvet kenrejant Kastilha gant gwirioù par da re e bried Isabel, goude sinet *[[Concordia Segovia]]* e 1475. Neuze e kemeras perzh e renerezh ar brezel hag en trec'h, dreist-holl e-kerzh emgann Toro e 1476, a voe troet en un trec'h bras gounezet gant ur spered dreist a zen, hini Fernando, a ouvezas lakaat da blegañ ar c'hêrioù emsavet.

E 1476 ha 1477 e voe merour Urzh Santiago.

## Dimeziñ
E miz Here 1469 e timezas da Izabel Kastilha (1451-1504), merc'h d'ar roue Juan II Kastilha. E 1474 e teuas Izabel da vout rouanez. Ganti e renas Fernando ur brezel da zistroadañ he nizez Janed ar Beltraneja (1462-1530). Faezhet e voe ar Beltraneja en Emgann Toro e 1476.

Da varv e da Juan II e 1479 e savas war gador Kurunenn Aragon hag a-gevret e renas an daou roue goude ma chome disparti an div gurunenn.

E 1481 e voe adaozet an Ofis Santel gant Fernando hag Izabel ; e 1492 e voe kaset kuit ar Yuzevien na oant ket kristenaet, ma tec'has an darn vrasañ d'an Impalaeriezh otoman, hag aloubet e voe rouantelezh Granada. Kement-se a dalvezas dezho resev an titl a Rouaned Katolik digant ar pab spagnol Alesant VI.

## Bugale
Pemp bugel en doe gant Izabel.
* Izabel Kastilha hag Aragon (1470-1498), a zimezas div wech :
** e 1490, da 20 vloaz, da Afonso Portugal (1475-1491), infant Portugal, met mervel a reas ar priñs tri miz goude an eured en ur gwallzarvoud ; 
** e 1497, c'hwec'h vloaz goude, d'e genderv Manuel Iañ Portugal (1469-1521), Roue Portugal.
* Juan Aragon ha Kastilha (1478-1497), Priñs Asturiez,
** dimezet da Marc'harid Aostria, merc'h da Masimilian Iañ Habsburg; marvet da 19 vloaz gant an droug-skevent ; 
* Juana de Castilla (6 a viz Du 1479 – 1555), lesanvet *Janed ar Follez*, hêrez rouantelezhioù Kastilha da gentañ, hag Aragon goude,
** dimezet da Fulup Habsburg; 
***en 1500 e c'hanas o mab kentañ Carlos a renas e Spagn war-lerc'h e vamm, hag en Impalaeriezh Santel, ha gantañ e teuas un tiegezh roueel nevez e Spagn, Tiegezh Aostria, pe *Habsburgo*
***en 1503 e c'hanas Fernando, a renas (goude marv Carlos) en Impalaeriezh Santel evel Ferdinand Iañ an impalaeriezh Santel. 
**en 1506, goude marv he fried, ec'h embannas he zad Fernando II e oa kollet he fenn ganti, ma voe bac'het en Tordesillas, e-lec'h ma varvas daou-ugent vloaz goude.
* Maria Aragon (1482 - 1517), 
**eil pried, goude he c'hoar Izabel, da Manuel Iañ Portugal, dezho tri bugel:
***João III Portugal 
***Henrique Iañ
***Isabel Portugal, a zimezas d'he c'henderv Carlos .
* Catalina de Aragón y Castilla (1485 - 1536), a zimezas div wech :
** da Arthur Tudor, a oa da vout roue Bro-Saoz, 
** ha goude d'e vreur, ar roue Henry VIII, hag a voe mamm Mari Iañ Bro-Saoz, rouanez war-lerc'h he zad
*** mamm e voe da Mari Iañ Bro-Saoz.
	

 
Pa intañvas e 1505 ec'h addimezas d'an 19 a viz Here, er bloaz-se end-eeun, da Germaine de Foix, un nizez da Loeiz XII (Bro-C'hall). D'ar 5 a viz Mae 1509 e voe ganet o mab Juan, met ne vevas ket pelloc'h eget un nebeud eurvezhioù.

### Bugale e-maez ar briedelezh
;Gant Aldonza Ruiz de Ivorra
Un uheladez katalan e oa Aldonza Ruiz de Ivorra.
* Alonso Aragon (1470-1520) ; ur prelad e voe Alonso, pa voe roet dezhañ gant ar pab an titloù a abad Monteraragón (1492-1520), arc'heskob Zaragoza ha besroue Aragón.
* Juana (? - ?), eil pried Bernardino Fernández de Velasco III, kont Haro ha konestabl Kastilha.
;Gant Toda Larrea
* **[[María Esperanza de Aragón|María]]**, abadez Nuestra Señora de Gracia el Real de Madrigal, en Ávila.
;Gant Juana Pereira
Un uheladez portugalat e oa Juana Pereira.
* María Esperanza, abadez Nuestra Señora de Gracia el Real de Madrigal, ma voe abadez he c'hoar María ivez.

## Notennoù