Karamel gant amann sall

**Karamel gant amann sall** a zo graet diwar sukr karamelet, amann sall ha dienn-fresk. Lakaat a c'haller anezhañ e kalz dibennoù-pred : krampouezh, diennoù skorn, gwastilli... An elfenn dibar-mañ eus ar c'hoñfiserezh breizhat en deus gounezet kalonoù ar begoù fin er bed a-bezh.

Displeget eo berzh ar c'haramel amann sall gant ar skiant : abalamour da sistem ar garedon empenn an dud.

## Istor
N'ouzer ket pegoulz ha gant piv e voe ijinet, met un nebeud pazennoù a c'haller menegiñ e istor al lipouzerezh-se.

Kozh-Noe eo ar c'haramel. Ar ger a zeu moarvat eus al latin diwezhat *calamellus* 'sukr korz', ur stumm berr eus *calamus* 'korz, raoskl', hag a zeu eus an henc'hresianeg *κάλαμος*. 

Ar c'haramel gant amann sall zo kalz nevesoc'h, ha ganet kammed-ha-kammed :
* er bloavezhioù 1860 e voe krouet ar gouign-amann gant amann sall ha sukr karamelet e Douarnenez
* e dibenn an XIX kantved e veze gwerzhet "caramollet" e Breizh (Sant-Brieg, Dinan...),, ur madig dre karamel gant amann sall aet da get hiziv.
* adalek 1906 e veze gwerzhet an "Niniche", madigoù chokolad ha karamel blot dre amann (dous) e Bourdel. Raymond Audebert, ur paotr eus Royan (Bro-Vourdel), a ijinas an niniche e stumm ur sunig. E 1946 e yeas d'en em staliañ e Kiberen ha reiñ a reas lañs d'ur sunig graet gant chokolad ha karamel gant amann sall ar wech-mañ. Ganet e oa niniche Kiberen. E saloñs ar c'hoñfiserezh e Pariz e yeas priz "gwellañ madig Frañs" ganti.
* er bloavezhioù 1950 e voe krouet ar salidou e ledenez Kiberen, un toaz da ledañ dre garamel gant amann sall.

Kouign amann 01.jpg|Kouign-amann
Crèpe bretonne au caramel au beurre salé.jpg|Gant ur grampouezhenn.
Far breton 04.jpg|Gant farz forn.
Niniches de Quiberon aux parfums de caramels.jpg|Ninichoù Kiberen gant blazioù a bep seurt.

* e dibenn ar bloavezhioù 1970 e kreskas brud ar c'haramel gant amann sall pa voe krouet ur madig karamel dre amann sall ha kraoñ-kalvez gant ar mestr chokoladour ha "karamelour" Henri Le Roux e Pont-'n-Abad. Ar pezh a oa nevez eo en em vire gwelloc'h karamel amann sall ar Bigoudenad. Berzh bras a reas e Pariz, ha kalz prizioù a yeas gantañ, en o zouez "gwellañ madig Frañs" e Saloñs etrebroadel ar c'honfiserezh" e Pariz e 1980.
* e dibenn ar bloavezhioù 1990 e krogas ar c'heginer parizian Pierre Hermé da lakaat kamarel amann sall en e vakaroñsoù. Adalek 2000 e krogas ar mistri keginerien da lakaat holen en o meuzioù kamarel ha chokolad. E 2008 e tizhas an dud voutin rak gwerzhet e voe gant embregerezhioù bras evel Häagen-Dazs ha Starbucks.
* estreget en dibennoù-pred eo bet lakaet karamel gant amann sall er chokolad tomm da skouer, pe likorioù ha traoù kreñv evel vodka.

Crème de Salidou (caramel au beurre salé).jpg|Ur podad salidou.
Krowki002.jpg|Ur garamelenn vlot dre amann sall.
Salted Caramel.tif|Gant makaroñsoù.
Gaufre au beurre salé.jpg|Gant ur c'halfrezenn.


## Penaos ha gant petra debriñ karamel gant amann sall
E stumm madigoù, toaz da ledañ, karamel liñvel e c'hall bezañ ar c'haramel gant amann sall. Klotañ a ra gant kalz rekipeoù eus ar bed : koñfiserezh, pastezerezh, krampouezh, galfrez, brioch, dienn-skorn, gelato, sundae, pancake, crumble... ha produioù an ijinerezh boued.


Memphis Coffee 089.JPG|Gant dienn-skorn.
Gâteau Bouillet au caramel au beurre salé.jpg|Gant ur wastell. 
Caramels au beurre salé - La Mère Poulard.jpg|Karamelennoù gant amann sall.
Salted-butter caramel tiramisu.jpg|Gant un tiramisu.
Crêpe caramel au beurre salé maison, pommes maison avec morceaux, Chantilly, amandes grillées, glace caramel.jpg|Gant ur grampouezhenn, tammoù frouezh, dienn skorn ha chantilly.

## Rekipe
Lakaat sukr da deuziñ ha da garameliñ en ur gastelodenn gant amann sall ha dour. Ouzhpennañ dienn-fresk liñvel, meskañ ha poazhañ c'hoazh un nebeud munutennoù hervez ar fetister dereat.

## Gwelet ivez
### Pennadoù kar

* karamel
* keginerezh Breizh
* pastezerezh
* koñfiserezh

### Liamm diavaez
*  [video] « Recette de caramel au beurre salé » war YouTube

## Daveoù