Giovanni Boccaccio

**Giovanni Boccaccio**, pe **Boccacio** hepmui, a oa ur skrivagner italian, ganet en 1313 e Certaldo pe e Firenze ha marvet d'an 21 a viz Kerzu 1375 e Certaldo. Gant e oberenn veur, danevelloù an *[[Decameron]]* skrivet e toskaneg, ha troet e kalz yezhoù, e savas an italianeg lennegel.

## Buhez

Mab bastard e oa d'ur marc'hadour hag a soñje e lakaat d'ober kenwerzh eveltañ, ha d'ur C'hallez.


Giovanni Boccaccio 02.jpg|Boccaccio
Boccaccio01.jpg|Delwenn Boccacio en Uffizi, Firenze 
Boccace-Certaldo.jpg|right|Maen-eñvor da v-Boccacio e [Certaldo Alto
</gallery>

===E Napoli===
E [1327 ec'h eas gant e dad da Napoli, hag eno e voe lakaet da zeskiñ micher ar c'henwerzh e skourr Napoli ar gompagnunezh Compagnia dei Bardi.

A-benn pevar bloaz, e 1331, o welout ne zeske netra pe dost, e voe lakaet, da 18 vloaz, da studiañ gwir an Iliz katolik roman, en esper d'e welout o vont d'ober ur vicher bennak.

Degemeret e vezent e lez ar roue Roberto Iañ Napoli. Orgediñ a eure ouzh un itron a zo bet anvet *Fiammetta* gantañ. Troet e oa gant al lennegezh, ha skrivañ a rae koulz e latin evel e *yezh ar bobl*, hini Toskana. Sevel a reas oberennoù evel an *Teseida*, ar *Filocolo*, ar *Filostrato* ha *Caccia di Diana*. Daremprediñ a rae levraoueg ar roue, hag ober a reas anaoudegezh gant Paolo da Perugia († [1348), a gelennas henc'hresianeg dezhañ.

### E Firenze
E dibenn ar bloaz 1340 e tistroas da Firenze, hag eno e tegouezhas gant Petrarca.

En yaouank e stagas da skrivañ barzhoniezh. Sot e oa gant Dante hag abalamour da se e kave dezhañ n'hallje ket bezañ ar barzh gwellañ, met sur e oa da vezañ an eil. Pa anavezas labour Petrarca avat e kollas pep goanag hag e skoas en tan an darn vrasañ eus e varzhonegoù.

E 1362 e troas ouzh ar relijion, hag e fellas dezhañ skeiñ en tan e holl zornskridoù. Dizaliet e voe gant Petrarca. Er memes bloaz e voe degemeret gant ar banker ha politiker Niccolò Acciaiuoli (1310-1365) en e gastell.

Tremen a reas ur pennad amzer e Napoli, ma savas an *Decameron*, ha goude mont da chom da Firenze.

### Diwezh
En em dennañ a reas da Certaldo, ma vevas en dienez. E 1373-1374 e voe pedet gant kêr Firenze da ober ul lennadenn eus *[[Divina Commedia]]* Dante dirak ar bobl en iliz San Stefano di Badia, hag en ober a reas betek e dremenvan.

## Oberennoù
### E latin
**Genealogia deorum gentilium* ("genealogiezh an doueoù pagan") : un antologiezh mojennoù diwar-benn doueoù Henc'hres, skrivet etre 1363 ha 1366.
**De casibus virorum illustrium* ("diwar-benn tud illur")
**[[De claris mulieribus]]*, diwar-benn buhez ar maouezed brudet. Savet eo war batrom *De viris illustribus* Petrarca, ha graet etre 1361 ha 1362. Dediet eo da Andrea Acciaiuoli, kontez Altavilla. Awenet ez eus bet meur a skrivagner gant an oberenn, evel Geoffrey Chaucer, oberour *[[Canterbury Tales]]*. Eus al latin e voe troet en italianeg gant ar *Signeur Luc-Antonio Ridolfi*, hag eus an italianeg d'ar galleg gant Guillaume Rouville, mouller e Lyon, en embannas e 1551 dindan an anv *Des Dames de Renom*.
### En italianeg
**[[Il Decameron]]*, romant e komz-plaen skrivet etre 1349 et 1353. Un dastumad 100 danevell eo e gwirionez, kontet tro-ha-tro e-pad dek devezh, alese anv al levr, gant seizh maouez ha tri gwaz yaouank a zo o tec'hel rak ar vosenn a zo oc'h ober he reuz e kêr Firenze e 1348. Kalz skrivagnerien a voe awenet gant an oberenn-se, La Fontaine ha Geoffrey Chaucer en o zouez.
**Il Filocolo*, skrivet e Napoli war-dro 1336, diwar-benn daou amourouz, Florio ha Biancofiore.
**Filostrato*, barzhoneg savet e Napoli.
**Caccia di Diana*, barzhoneg diwar-benn doueoù Henroma, savet war-dro 1338.
**L'Ameto o commedia delle ninfe fiorentine*, romant alegorek e komz-plaen hag e gwerzennoù mesk-ha-mesk ; kentañ oberenn savet e firenze, war-dro 1341.

### Boccaccio e brezhoneg
**Ar Marvailher italiat – Pemp eus Kontadennou Boccaccio tennet eus "An Dekamerone"*. Lakaet e brezhoneg gant Alan Brenn (Roparz Hemon), Embannaduriou Gwalarn, 1931.

## Priz
Ur priz lennegel gallek, anvet *Prix Boccace*, a vez deroet d'un dastumad danevelloù gant ar gevredigezh lennegel *Tu connais la nouvelle ?*.

## Levrlennadur
* Boccace : *Fiammetta*, Arléa, 2003 .
* Vittore Branca : *Le Décaméron de Boccace*, Diane de Selliers, 1999.
* Philippe Daros, Jean Bessière : *La nouvelle, Boccace, Marguerite de Navarre, Cervantès*, Honoré Champion, 1996.
* M. Marietti, A. Perifano, B. Laroche : *L'Après Boccace, la nouvelle italienne aux XVe et XVIe siècles*, Presses de la Sorbonne Nouvelle, 1995.
* Jeanne Baroin, Josiane Haffen : *Boccace, "Des clères et des nobles dames"*, Presses universitaires de Franche-Comté, 1995.

## Liammoù diavaez
*   Penelope e-barzh ''Les Dames de renom''
*   Helena e-barzh ''Les Dames de renom''

## Notennoù