Emil Ernod

**Émile Ernault** (Émile Jean-Marie), (Sant-Brieg, 24 a viz Gouere 1852 – *idem*, 6 a viz Genver 1938) a oa ur c'helenner skol-veur, ur gouizieg brezhonegour hag ur yezhoniour a studias ar c’hrennvrezhoneg. Kenlabourat a reas kalz gant Frañsez Vallée ha Meven Mordiern. Ezel ar Gorsedd (Goursez) eo bet dindan anv-barzh *Barz ar Gouet*. E anvioù-pluenn a oa *E. E.* hag *X3*.
## Studioù
Mab e oa da Jean Marie Vincent Ernault, alvokad, ha da Agathe Rose Léa Gaultier de la Ferrière, genidik eus Tarbes. E studioù a reas e lise Sant-Charlez e Sant-Brieg, hag e Roazhon goude-se. Labourat a reas e prefeti Sant-Brieg e-ser studiañ e-unan evit mont da gelenner. Aotreet e voe e 1874 da gelenn saozneg hag alamaneg e skol Sant-Charlez, met kenderc'hel a reas gant e studioù, aet ur yalc'had-studi gantañ, e Skol ar Studioù uhel e Pariz.
Ne voe ket aotreet da sevel e dezenn evit an doktorelezh war ar yezhoù keltiek dre ma ne vezent ket kelennet er skolioù. Dont a reas a-benn koulskoude da gaout e zesteni-doktorelezh war ar gresianeg e 1886, ha neuze e voe anvet da gelenner e skol-veur Poatev ma tremenas an darn vrasañ eus e vuhez di o kelenn al lennegezhioù gresianek, latin, keltiek hag boazioù ar Gelted.
E-unan e voulc'has studi ar brezhoneg, hini Treger da gentañ ha hini Gwened da c’houde. Mont a reas da Bariz da heuliañ kentelioù ar geltiegourien vrudet a oa eno, evel Henri Gaidoz ha Henri d’Arbois de Jubainville. E Kêr-Boatev e savas e oberennoù brudetañ evel ar *Glossaire du Moyen-breton* pe an *Dictionnaire breton-français du dialecte de Vannes*. Embann a reas skridoù krennvrezhonek evel *Le Mirouer de la Mort* er *[[Revue Celtique]]*. E-leizh a bennadoù a embannas e galleg e meur a gelaouenn war divoud geriaoueg, rannyezhoù hag istor ar brezhoneg.

## Labour ha kenlabour
E-doug ar bloavezh 1878 e ehanas gant e labour kelenner evit sevel mojennoù ha barzhonegoù hag a voe moullet e Feiz ha Breiz, Kroaz ar Vretoned, Breiz hag all. E 1919 ez eas war e leve e Sant-Brieg, m'en em roas muioc'h-mui d'ar studioù brezhoneg, da skoazellañ rener Breuriezh Veur ar Brezhoneg – un doare akademiezh – gant Frañsez Vallée ha da sekretour evit sevel un emglev diazezet war ar studi etre ar skrivagnerien. Skoazellañ a reas Frañsez Vallée ha Meven Mordiern da sevel oberennoù meur evel *[[Sketla Segobrani]]* (X3 a sinas an trikon),pe ar *Geriadur bras Galleg-Brezhoneg*.
Bez' e voe Emil Ernod e-touez ar re a savas Emglev ar Skrivagnerien evit o bodañ ha klask unvaniñ doare-skrivañ ar brezhoneg. Ar reolennoù reizhskrivañ a voe degemeret ganto e 1908 a ziazezas un doare-skrivañ unvan evit rannyezhoù Kerne, Leon ha Treger, a reer anezhañ an doare-skrivañ KLT. 

E galleg en deus skrivet an darn vrasañ eus e studiadennoù. Un nebeud skridoù brezhonek en deus savet avat, barzhonegoù ha mojennoù anezho, embannet e Feiz ha Breiz, Kroaz ar Vretoned hag all.

Ofiser an Deskadurezh-Stad ha Marc'heg al Lejion a enor e voe e 1922. Un den a ouiziegezh vras war ar c'hrennvrezhoneg a voe Emil Ernault, unan eus ar re hag o deus dastumet an anaoudegezh spisañ ha donañ en amzer-se eus istor ar brezhoneg ; bras-meurbet eo talvoudegezh e labourioù war dachenn ar c’hrennvrezhoneg.

## Levrlennadur
### 1875–1900
* *Le dialecte vannetais de Sarzeau*, Revue Celtique, levrenn III, 1876-1878
* *Supplément aux dictionnaires breton*, 1882
* *Mots et expressions celtiques dans le gallot des Hauts-Bretons*, Revue Celtique, levrenn V, 1883
* *Dictionnaire étymologique du Breton Moyen*, Thorin, Pariz, 1888
* *Glossaire moyen-breton*, Bouillon, Pariz, 1895-1896
* *Petite Grammaire Bretonne, avec des notions sur l'histoire de la langue et la versification*, Prud'homme, Sant-Brieg, 1897. Da vezañ sellet war lec'hienn levraoueg niverel skol-veur Roazhon 2.
* *Ar groaz Doue*, pe levrig an A B C’H, levr da deskiñ lenn e brezhoneg hag e latin, 1899
### 1900–1937

* 1901 : *Études sur la langue Bretonne. Notes d'étymologie*, Sant-Brieg
* 1901 : *L'Épenthèse des liquides‎*, Prudhomme, Sant-Brieg
* 1902 : *Glossaire cryptologique breton*, Kryptadia, ; adembannet gant Gwennole ar Menn, Skol, Sant-Brieg, 1999
* 1903 : *Gwerziou Barz ar Gouet - Poésies bretonnes et françaises*, Prud'homme, Sant-Brieg
* 1904 : *[[Dictionnaire breton-français du dialecte de Vannes]]*, Lafolye, Gwened (adembannet e 1921 ha 1938)
* 1912 : *[[L'ancien Vers breton]]*, Paris, Honoré Champion
* 1915 : *Hent ar Groaz, merc’hed ha bugale Frañs e-pad ar brezel*
* 1923 : (gant F. Vallée ha M. Mordiern) *[[Sketla Segobrani]]*, teir levrenn, Prud'homme, Sant-Brieg
* 1925 : *Manuel pour l'Étude du Français par les Bretons*, Imprimerie Moderne, Sant-Brieg
* 1927 : *[[Geriadurik brezonek-gallek]]*, Prudhomme, Sant-Brieg. Eil moulladur gant Brud Nevez, Brest, 1984
* 1929 : *Causeries linguistiques d'un Haut-Breton*, Presses Bretonnes, Sant-Brieg
* 1931 : (gant F. Vallée ha M. Mordiern) *Grand dictionnaire français-breton*, Imprimerie Commerciale, Roazhon
* 1935 : *Yalc’h Wilh pe Al loer c’hloan hag en diou skritur*
* 1937 : *Mojennou Brezonek koz ha neve ha troïdigez c'hallek - Fables Bretonnes anciennes et nouvelles avec traduction française*, Prud'homme, Sant Brieg

### Dalif
* 1942 : *L'ancien mystère de saint Gwénolé* (1580), publié avec traduction et notes – Extrait des Annales de Bretagne*, Roazhon : Plihon, libraire-éditeur*

## Liammoù diavaez
*E varzhonegoù e Gallica.