open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Myrmornis torquata

***Myrmornis torquata*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Formicarius torquatus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1783) gant an evnoniour izelvroat Pieter Boddaert (1733-1795).Ar spesad nemetañ er genad *Myrmornis* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned hag artropoded all ; degouezhout a ra dezhañ kemer blotviled bihan (Gastropoda) ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ e Suamerika :
* *Myrmornis torquata torquata*, en Amazonia,
* *M. t. stictoptera*, eus reter Nicaragua da walarn Kolombia.

## Liammoù diavaez
*  ''Myrmornis torquata'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Myrmornis torquata'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
-27

727 *Ab Urbe Condita* = 27 kent J.-K.

## Darvoudoù

### Europa

#### Republik roman / Impalaeriezh roman
* Koñsuled : Caesar Augustus VII ha Marcus Vipsanius Agrippa III
* D'ar 16 a viz Genver, ar Sened a ya a-du gant ar c'hinnig graet gant Octavius. Evel-se, hag adalek neuze, e teu Roma da vezañ un impalaeriezh (ha paoudt a ray ar 4 a viz Gwengolo 476)

### Afrika

### Reter-Nesañ

#### Judea
* Herodez Veur 

### Azia

## Arzoù, Skridoù, ha Teknikoù

## Relijionoù

## Ganedigezhioù -27

## Marvioù -27
Guardia Civil

Ar **Guardia Civil** (, "Gward Keodedel") zo ur rannarme spagnol e karg eus an aferioù polis dindan ren Ministr an Diabarzh ha hini an Difenn. Tennañ a ra he doareoù hag he c'hefridioù da re Archeriezh vroadel Bro-C'hall.
Watling Street

**Watling Street** eo an anv roet hiziv d'un hent kozh savet gant ar Vrezhoned en Enez Vreizh, adalek Canterbury a-vremañ ha St Albans, e gevred Bro-Saoz hiziv, hag o bont war-du ar gwalarn. Kempennet e oa bet er Iañ kantved gant ar Romaned a bavezas anezhañ. Tremen a rae dre berzhier Dubris (Dover), Rutupiae (Richborough), Lemanis (Lympne), ha Regulbium (Reculver) hag ac'hano d'ar pont roman war an Tavoez e Londinium (London).

Goude, war-du ar gwalarn eta, e tremene dre Verulamium (St Albans) hag ac'hano da Viroconium (Wroxeter). Ar Romaned a wele an hent o kenderc'hel betek Blatobulgium (Birrens), en tu all da Moger Hadrian, ken e vez lavaret Watling Street gant gouizieien zo eus an darn-se eus an hent ivez, petra bennak ma vez miret an anv gant lod all evit envel al lodenn su hepken. 

Er Watling Street e voe trec'het ar rouanez Boudica gant ar Romaned ha diwezhatoc'h e rae harz mervent an Danelaw.
Fellow of the British Academy

**Fellowship of the British Academy** (**FBA**) zo un enor roet gant an Akademiezh saoz da gelennerien skol-veur evit lakat war-raok o labourioù war ar skiantoù sokial ha denel. Tri renk zo, a reer "fellowships" anezho :

# *Fellows*, evit kelennerien eus ar Rouantelezh-Unanet
# *Corresponding Fellows*, evit kelennerien estren d'ar Rouantelezh-Unanet
# *Honorary Fellows*, un titl skolveuriek a enor

An enor-se a vez roet ur wech anat al labourioù hag oberennoù embannet gant ar "fellow". Adal ar mare-se e c'hell ober gant an titl FBA. E-touez ar "fellows" brudet emañ Mary Beard, Nicholas Stern, Baron Stern of Brentford, Jeremy Horder, Rowan Williams ha Ian Kershaw.
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Jordi Sànchez

**Jordi Sànchez i Picanyol** (bet ganet e 1964 e Barcelona) a zo ur stourmer politikel katalan a sav a-du gant dizalc'hidigezh ar vro. Prezidant an Assemblea Nacional Catalana eo abaoe 2015.

Abalamour d'e berzh en aozadur ar referendom war dizalc'hidigezh Katalonia eo bet toull-bac'het ha tamallet a zispac'had gant gouarnamant ha justis Spagn.
Hell Let Loose

**Hell Let Loose** zo ur c'hoari video doare FPS liesc'hoarier sevenet gant ar studio aostralian Black Matter Studio hag embannet gant Team17 war ar savenn Microsoft Windows. Aergelc'h ar c'hoari a zo an Eil brezel-bed. Evit dont a-benn da seveniñ ar c'hoari e voe savet ur rastellañ arc'hant war internet dre al lec'hienn Kickstarter e miz Here 2017. US$220 000 a oa bet rastellet en holl. Ar c'hoari a zo bet embannet er stumm alpha e miz Meurzh 2018 hag e stumm early access d'ar 6 a viz Even 2019. Implijet ez eo bet al lusker c'hoari video Unreal Engine 4 a-benn sevel ar c'hoari.

Genver 2022, Black Matter en doa gwerzhet ar c'hoari d'an embanner Team17, hag an embregerezh a oa bet o arc'hantaouiñ 6 studio evit kenderc'hel gant diorroadur ar c'hoari abaoe 2023.
## Doare c'hoari
Ar c'hrogadoù a zo stourmadennoù 50 a-enep 50 gant armoù ha karbedoù istorle lies etre div skipailh pe alamanted, stadunaniz, soviediz, saozon. Ouzhpennet ez eus bet an Afrika Korps alaman hag an 8vet arme saoz.
## Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel Hell Let Loose
Laura (Giorgione)

***Laura***, anvet ivez *Ritratto di giovane sposazo*, zo ur poltred gant al livour veneziat Giorgione, e 1506, war ziskouez hiriv e Kunsthistorisches Museum kêr Vienna, en Aostria.
Eva Grimaldi

**Eva Grimaldi**, ganet *Milva Perinoni* d'ar 7 a viz Gwengolo 1961, zo un aktourez ha top model italian.

## Filmoù

## Liammoù diavaez
* IMDB Eva Grimaldi
Eleonora Giorgi

**Eleonora Giorgi**, ganet d'an 21 a viz Here 1953 zo un aktourez, skrivagnerez senario ha produerez filmoù italian. Ganet eo e Roma.

## Filmoù
* *[[La tarantola dal ventre nero]]*, gant Paolo Cavara (1971)
* *[[Roma (film 1972)|Roma]]*, gant Federico Fellini (1972)
* *[[Tutti per uno... botte per tutti]]*, gant Bruno Corbucci (1973)
* *[[Storia di una monaca di clausura]]*, gant Domenico Paolella (1973)
* *[[Appassionata (film 1974)|Appassionata]]*, gant Gianluigi Calderone (1974)
* *[[Il bacio (film 1974)|Il bacio]]*, gant Mario Lanfranchi (1974)
* *[[Alla mia cara mamma nel giorno del suo compleanno]]*, gant Luciano Salce (1974)
* *[[La sbandata]]*, gant Salvatore Samperi (1974)
* *[[Conviene far bene l'amore]]*, gant Pasquale Festa Campanile (1975)
* *[[Cuore di cane (film)|Cuore di cane]]*, gant Alberto Lattuada (1975)
* *[[Liberi armati pericolosi]]*, gant Romolo Guerrieri (1976)
* *[[L'Agnese va a morire (film)|L'Agnese va a morire]]*, gant Giuliano Montaldo (1976)
* *[[L'ultima volta (film 1976)|L'ultima volta]]*, gant Aldo Lado (1976)
* *[[Disposta a tutto (film 1977)|Disposta a tutto]]*, gant Giorgio Stegani (1977)
* *[[Una spirale di nebbia]]*, gant Eriprando Visconti (1977)
* *[[Ça fait tilt]]*, gant André Hunebelle (1977)
* *[[Suggestionata]]*, gant Alfredo Rizzo (1978)
* *[[6000 km di paura]]*, gantBitto Albertini (1978)
* *[[Non sparate sui bambini]]*, gant Gianni Crea (1978)
* *[[Dimenticare Venezia]]*, gant Franco Brusati (1979)
* *[[Un uomo in ginocchio]]*, gant Damiano Damiani (1979)
* *[[Mani di velluto]]*, gant Castellano e Pipolo (1979)
* *[[Inferno (film 1980)|Inferno]]*, gant Dario Argento (1980)
* *[[Mia moglie è una strega]]*, gant Castellano e Pipolo (1980)
* *[[Nudo di donna]]*,gant Nino Manfredi (1981)
* *[[Borotalco (film)|Borotalco]]*, gant Carlo Verdone (1982)
* *[[Oltre la porta]]*, gant Liliana Cavani (1982)
* *[[Grand Hotel Excelsior]]*, gant Castellano e Pipolo (1982)
* *[[Mani di fata]]*, gant Steno (1983)
* *[[Sapore di mare 2 - Un anno dopo]]*, gant Bruno Cortini (1983)
* *[[Vediamoci chiaro]]*, gant Luciano Salce (1984)
* *[[Giovanni Senzapensieri]]*, gant Marco Colli (1985)
* *[[Il volpone]]*, gant Maurizio Ponzi (1988)
* *[[Compagni di scuola (film)|Compagni di scuola]]*,gant Carlo Verdone (1988)
* *[[SoloMetro]]*, gant Marco Cucurnia (2007)
* *[[My Father Jack]]*, gant Tonino Zangardi (2016)
* *[[Attesa e cambiamenti]]*, gant Sergio Colabona (2016)
* *[[La mia famiglia a soqquadro]]*, gant Max Nardari (2017)
## Liammoù diavaez
* Eleonora Giorgi war IMDB
Laura Battiferri

**Laura Battiferri** (Urbino, 1523 – Firenze, 1589), graet **Laura Battiferri Ammannati** anezhi a-wechoù, a oa ur varzhez italian.

Ganet e oa Laura Battiferri en 1523, en Urbino, anezhi bastardez Giovanni Antonio Battiferri, den a ouenn uhel, kar da zaou vedisin brudet Iacopo ha Matteo Battiferri. Divastardet e voe gant he zad avat ha skoliet mat. Dimezet e voe da Vittorio Sereni met intañveziñ a eure buanik. D'ar 17 a viz Ebrel 1550, ec'h addimezas an intañvez yaouank 27 vloaz da Bartolomeo Ammannati, tisavour brudet ha kizeller eus Firenze. Bugel ebet n'he doe.

O chom e veze an daou bried e Firenze pe e Maiano (Fiesole). Beajiñ a raent ivez da Roma, Padova, Venezia, ha da lec'hioù all. Daremprediñ a reas Laura arzourien ha skrivagnerien italian eus an amzer, ha dreist-holl Benedetto Varchi, Annibal Caro, Bernardo Tasso, Anton Francesco Grazzini, Silvio Antoniano, Piero Vettori, Baccio Valori, Agnolo Bronzino (a reas he foltred), pe c'hoazh Benvenuto Cellini.

Aliet gant Benedetto Varchi, e skrivas hec'h oberenn gentañ, un dastumad barzhonegoù, *Il primo libro delle opere toscane*, en 1560, e doare Petrarca. Degemeret e voe en *Accademia degli Intronati*, e Sienna. Skignet e voe hec'h oberennoù en Italia, troet en spagnoleg ha degemeret mat e lez Spagn. 

Katoligez vat, setu hi da lakaat e gwerzennoù Seizh Salm ar Binijenn, en 1564, degemeret mat gant an Iliz. Leuskel a reas he madoù gant ar Jezuisted. 

Mervel a eure Laura Battiferri e Firenze en miz Du 1589. Beziet e voe Laura Battiferri hag he fried Bartolomeo Ammannati, er chapel San Bartolomeo en iliz San Giovannino degli Scolopi. 

Embannet e voe he lizhiri gant Benedetto Varchi, etre 1556 ha 1563.
Pithys

***Pithys*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1818 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Pithys albifrons]]*
** *P. a. *'albifrons**' ha *peruvianus*,
* *[[Pithys castaneus]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, daou (2) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Kuzul foran diplomaterezh Katalonia

**Kuzul foran diplomaterezh Katalonia** (e katalaneg *Consell de Diplomàcia Pública de Catalunya*) pe **DIPLOCAT** a oa un aozadur publik-prevez savet gant Generalitat Katalonia evit skoulmañ darempredoù en diavaez eus ar vro hag evit broudañ an anaoudegezh eus Katalonia en estrenvro. Freuzet e oa bet etre 2017 ha 2018 gant gouarnamant Spagn a-drugarez da vellad 155 Bonreizh Spagn diwar an abeg eo dalc'het al liammoù etrevroadel gant Madrid nemetken.
Laure

**Laure** zo un anv-bihan gallek.

## Gerdarzh
* Eus Laura, en italianeg ha spagnoleg.
* Lorette a seblant dont eus an anv-lec'h Loreto pe eus Laure.

## Adstummoù
* *Laurène, Laurice, Laurine, Lorène, Lorine, [[Laurette]], [[Lorette]], Lauranne, Laureline*.

## Yezhoù all
*Laura en italianeg,
*Laurie en saozneg.

### Tud

**Laure Le Poittevin*, mamm Guy de Maupassant
**Laure Permont*, anavezet evel Laure Junot d'Abrantès, skrivagnerez c'hall,
*Laure Manaudou, neuierez c'hall,
*Laure Sainclair, aktourez pornografek breton.
Chesterton (Huntingdonshire)

**Chesterton** zo ur gêriadenn hag ur barrez keodedel eus Bro-Saoz, e Cambridgeshire. Emañ Chesterton er gornaoueg da Peterborough, e distrig Huntingdonshire, a zo ul lodenn eus Cambridgeshire koulz hag ur gontelezh istorel eus Bro-Saoz.

## Istor
Ur c'hreñvlec'hig roman anvet *Durobrivae* a oa eno, war an *Ermine Street* ha war lez ar stêr Nene.

## Anv
Savet eo an anv *Chesterton* diwar an elfennoù hensaoznek *ceastre*, deus eus ar ger latin *castra* (= kêr, kamp), ha *tun*, ur stumm kozh eus "town". Talvezout a ra kement ha "kêr roman" eta.".
Meneget eo Chesterton en Domesday Book, skrivet *Cestretune*.

Anv ar gêr roman, *Durobrivae* a gaver meneget e skridoù latin :
* Enskrivadur, war ur mortez : *Cunoarus Vico Duro(brivae)*
* Enskrivadur, war ur mortez : *Sennianus Durobrivis Uri(t)*
* Itinerarium Antonini 4751 (Iter V) : *Durobrivas*
* Dizanv Ravenna 10654 : *Durobrissin*
Stummoù latinaet int eus un anv keltiek *Durobrīwās, a dalvez kement ha "kreñvlec'h (e-kichen) ar pontoù".

## Notennoù
Laurie

**Laurie** zo un anv-tud saoznek, war un dro anv-bihan roet d'ar merc'hed, berranv roet d'ar baotred, hag anv-tiegezh.

## Tud
### Anv-bihan merc'hed
*Laurie Ann Gibson
*Laurie Berkner, gitarourez stadunanat
*Laurie Dhue
*Laurie Holden, aktourez stadunanat
*Laurie R. King, skrivagnerez stadunanat
*Laurie Shong
*Laurie Walters, aktourez stadunanat

### Berranv paotred
Berrstumm an anv-bihan Lawrence eo dreist pep tra: 
* Laurie Lee, skrivagner saoz

### Anv-tiegezh
* Hugh Laurie, aktour saoz

## Anv-lec'h
###### 
*Laurie, kumun c'hall e Cantal

## Pennadoù kar
*Laura 
*Lauren 
*Laurence
*Lauri 
*Lauria 
*Laurier 
*Lawrence
*Lawrie
*Lori 
*Lorraine
*Lorry
*Lourie
*Lurie, anv yuzev eus Retereuropa.
Laure Sainclair

**Laurence Fontaine**, lesanvet **Laure Sainclair**, ganet d'ar 24 a viz Mae 1972 e Roazhon, a oa un aktourez pornografek breton a c'hoarie e filmoù Marc Dorcel er bloavezhioù 1990. Goude ar filmoù pronografek he deus klasket bezañ kanerez oc'h adkemer ar ganaouenn Porque te vas met un taol kleze en dour e voe. Hiziv-an-deiz emañ o vevañ ur vuhez pell eus metoù ar bornografiezh.
## Goude an X
Ur wech paouezet gant bed an X he doa klasket Laure Sainclair pellaat da vat diouzh ar bed-se. Dougen a ra klemm meur a wech a-enep ar re a laka fotoioù anezhi war gwel eus mare he filmoù X.

## Filmoù a-vras
### Filmoù erotek
* 1995 : *[[Sexy Zap]]* (skinwel) 
* 1995 : *Aphrodisia* (stirad skinwel) gant Urs Buehler ... Karla (7 lodenn, 1996-1997)
### Filmoù pornografek
* 1995 : *Maud s'offre à toi !*, gant Gérard Menoud (Défi)
* 1996 : *Le Désir dans la peau*, gant Marc Dorcel 
* 1996 : *[[La Princesse et la Pute]]*, gant Marc Dorcel
* 1996 : *[[L'Obsession de Laure]]* gant Christophe Clark (Marc Dorcel)
* 1996 : *[[L'Amour de Laure]]*, gant Christophe Clark (Marc Dorcel)
* 1996 : *[[La Ruée vers Laure]]*, gant Didier Philippe-Gérard (Marc Dorcel)
* 1997 : *[[La Fièvre de Laure]]*, gant Serge de Beaurivage (Marc Dorcel)
* 1997 : *[[L'Héritage de Laure]]*, gant Christophe Clark (Marc Dorcel)
* 1997 : *Les Nuits de la présidente*, gant Alain Payet (Marc Dorcel)
* 1997 : *[[Le Labyrinthe (film pornografek)|Le Labyrinthe]]*, gant Alain Payet (Marc Dorcel)
* 1997 : *[[L'Indécente aux enfers]]*, gant Marc Dorcel
* 1997 : *Journal d'une infirmière*, gant Michel Barny (Marc Dorcel)
* 1997 : *[[Le Prix de la luxure]]* (gant angelo/Dorcel/Wicked Pictures)
* 1997 : *[[Sexe de feu, cœur de glace]]*, (*Wicked Weapon*) gant Brad Armstrong (Wicked Pictures)
* 1997 : *[[Les Nuits de la présidente]]* gant Alain Payet (Marc Dorcel)
* 1998 : *[[L'Empreinte du vice]]*, gant Marc Dorcel
* 1998 : *[[Illusions (film, 1998)|Illusions]]*, Alain Payet (Marc Dorcel)
* 1999 : *[[Le Contrat des anges]]*, gant Marc Dorcel (Dorcel / Wicked Pictures)
### Filmoù klasel
* 1998 : *[[Déjà mort]]* gant Olivier Dahan : Aktourez pornografek
* 1999 : *[[Poker de charme]]* (skiwnel) gant Jean-Marc Vasseur : Celia St. Jean
* 1999 : *[[Quand on est amoureux c'est merveilleux]]* (film berr) gant Fabrice Du Welz : Rosa
* 2001 : *[[Philosophale]]* gant Farid Fedjer
* 2002 : *[[Le Temps du RMI]]* (Film etre) gant Farid Fedjer
* 2002 : *[[Diesel nostalgie]]* (film berr) gant Laurent Germain Maury : An Android
## Pladennoù
* 2001 : *Vous*
* 2001 : *Pourquoi tu pars* / *Por Qué Te Vas*
* 2004 : *Besoin De Toi*
Neoctantes niger

***Neoctantes niger*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Xenops niger* (kentanv) da gentañ-penn (e 1859) gant an evnoniour aostrian August von Pelzeln (1825-1891).Ar spesad nemetañ er genad *Neoctantes* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt ha, marteze, kemer artropoded all ivez.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e kornôg Amazonia (Suamerika).

## Liammoù diavaez
*  ''Neoctantes niger'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Neoctantes niger'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Lauren

**Laurie** zo un anv-bihan saoznek, roet d'ar merc'hed.

## Tud
*Lauren Bacall, aktourez stadunanat
*Lauren Conrad
*Lauren Graham, aktourez stadunanat

## Anv-lec'h

## Pennadoù kar
*Laura
*Laurence
*Lauri 
*Laurie 
*Lauria 
*Laurier 
*Lawrie
*Lori 
*Lorry
*Lourie
*Lurie, anv yuzev eus Retereuropa.
Priñsezig an dour

***Priñsezig an dour***, *Prinsesje Sterremuur* hec'h anv orin, zo ur gontadenn skrivet ha treset gant an Izelvroad Gerrit Theodoor Rotman (1893-1944), hag a voe troet e brezhoneg gant Youenn Drezen ha Roparz Hemon, hag embannet gant Gwalarn e 1927.

Un embannadur gwenedek a voe, bloaz goude, e 1928, anvet *Priñsezig en deur*, en dastumad *Levreu er Vugale Gwalarn*, hag ar skrid a voe kempennet gant Loeiz Herrieu (1879-1953), a gaver e anv el levr e-kichen re an daou droer.

## XXIañ kantved
Adkemeret e voe ar skrid gant Goulc'han Kervella, ha deuet eo da vezañ ur pezh-c'hoari, anvet *Lizig, priñsezig an dour*, embannet gant TES e 2008 en ul levr hag ur bladenn CD d'e heul.

## E galleg
E 1931 e voe embannet al levr e galleg e Saumur, en Anjev (Bro-C'hall), dindan an anv *La petite princesse de l'eau* gant *l'École émancipée*, en dastumad *Éditions de la Jeunesse*, an droidigezh sinet gant F. Combot.

## Notennoù
Avast Software

**Avast Software** zo un embregerezh treuzvroadel arbennikaet war ar programoù cybersurentez. Diazezet eo e Praha, er Republik Tchek. 

E-tro 400 milion a dud a implij produioù Avast dre ar bed. An embregerezh a zo e-touez ar re bouezusañ war marc'had ar meziantoù enep-malware dre ar bed. Ouzhpenn 1600 den a labour evit Avast en embregerezh penn e Praha hag er skourroù all en Europa, Norzhamerika hag Azia. Avast a oa bet krouet gant Pavel Baudiš hag Eduard Kučera e 1988 e stumm ur gevelouri ha n'eo nemet er bloavezh 2010 e voe kemmet e stumm un embregerezh prevez.

Avast eo an embregerezh pouezusañ war dachenn an enepvirus. 20.5% eus ar marc'had a zo perc'hennet gant an embregerezh e miz Even 2017. E miz Gouhere 2016, Avast en devoa prenet an embregerezh AVG Technologies evit 1,3 bilion $, d'ar mare-se ne oa nemet en trede plas war ar marc'had. 

Brudet eo an embregerezh evit e veziant Avast Antivirus.
Phlegopsis

***Phlegopsis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Phlegopsis borbae]]*,
* *[[Phlegopsis erythroptera]]*
** *P. e. *'erythroptera*** hag ''ustulata'',
* ''[[Phlegopsis nigromaculata]]''
** ''P. n. bowmani'', ''confinis'', ***nigromaculata**' ha *paraensis*.

O c'havout a reer e Suamerika (Amazonia), c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur
Bez' e oa ar spesad *borbae* evel an hini nemetañ er genad *Skutchia* betek 2010.

## Notennoù ha daveennoù
Joel Asaph Allen

**Joel Asaph Allen**, bet ganet d'an 19 a viz Gouere 1838 e Springfield (Massachusetts) (Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 29 a viz Eost 1921 e Cornwall-on-Hudson (New York (Stad), SUA), a oa ur bronnegour, un evnoniour hag ul loenoniour stadunanat.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **M** : *[[Myrmochanes hemileucus|Myrmochanes]]*.
### [[Spesad]]où
* **C** : *[[Chiroxiphia boliviana]]*,
* **G** : *[[Grallaria bangsi]]*,
* **P** : *[[Plegadis ridgwayi]]*,
* **S** : *[[Scytalopus bolivianus]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Dunstable

**Dunstable** (distaget [] e saozneg) zo ur gêr hag ur barrez keodedel eus Bro-Saoz, e Bedfordshire. Emañ e reter an torgennoù anvet Chiltern Hills, en hanternoz da Londrez. Meur a vri gleiz a weler e-kichen Dunstable. Ar gêr bennañ eo e kreiz Bedfordshire hag an drede vrasañ er gontelezh, goude Luton ha Bedford.

## Istor
En amzer ar Romaned e oa eno ur c'hreñvlec'h anvet **Durocobrivis**. 

Restr:Dunstable - Bedfordshire dot.png|
|Ordnance Survey. Roman Britain
Meneget eo en Itinerarium Antonini : 
* Itinerarium Antonini 4712 (Iter II) : **Durocobrivis**; 4769 (Iter VI) : **Durocobrius**; 4797 (Iter VIII) : **Durocobrivis**
Dianav eo talvoudegezh an anv-se. Marteze diwar : **duro-* (= kamp, kreñvlec'h) ha **co-* / **com-* (= asambles) ha **briv-* (= pont, pe bag-treizh).

An anv a vremañ zo bet displeget e meur a zoare. Meneg a gaver anezhañ er skridoù abaoe an hensaozneg : **Dunestaple** 1123 Anglo-Saxon Chronicle (E); **Dunestapla** 1130 P, **-spaple** 1154 HHunt. Savet e vefe marteze diwar an elfenn *Dunn(a)*, anv-den, ha *stapol* (= post, piler*), da lavarout eo : maen-bonn ur vro dalc'het gant un den anvet *Du(n)a''.

## Notennoù
Levraoueg Gwalarn

**Levraoueg Gwalarn** a oa anv un dastumad levrioù embannet gant Gwalarn. Embannet e veze e diavaez niverennoù ar gelaouenn, met e 1937 e voe kemennet ne vije ket mui embannet levrioù a-ziforc’h, met lakaet e vijent da niverennoù ordinal e-barzh an heuliad.
Meneget e veze embannadurioù Gwalarn war eil pajenn diwezhañ ar gelaouenn ma veze graet anv eus al levrioù embannet a-ziforc’h hag ar re embannet e-giz un niverenn eus ar gelaouenn.

## Al levrioù
# Jakez Kerrien, *Ar Roc'h Toull*, Brest, Gwalarn, 1926, 89 p. Romant.
# John Millington Synge, *War varc'h d'ar mor*, troet gant Youenn Drezen, 1926, 23 p.
# *Tonkadur Bugale Tuireann*, danevell iwerzonek, addispleget gant Roparz Hemon, 1927, 46 p. Levraoueg Gwalarn 3
# Roparz Hemon, *An aotrou Bimbochet e Breiz*, 1927, 102 p.
# Aesc'hulos, *Prometheus ereet - Ar Bersed*, troet e brezoneg gant Y. Drezen ; kentskrid gant R. Hemon ; skeudennaouet gant G. Robin ha R.-Y. Kreston, 1928, 130 p. Levraoueg Gwalarn 6
# Gerrit Theodoor Rotman, *[[Priñsezig an dour]]*, skeudennaouet gant G. Th. Rotman, trôet gant Y. Drezen ha R. Hémon ; lakeit de Loeiz Herrieu é brehoneg Guéned, 1927, 116 p. ; ill., 18 cm, Levraoueg Gwalarn 7
# Geriadur gallek-ha-brezonek a gorfadurez, 1927, 37 p. 8
# Roparz Hemon, *Geriadurig-dourn brezonek-gallek*, 1928, 382 p 9
# Thomas Cornelius Murray, *Nevez-Amzer*, 39 p. Levraoueg Gwalarn, niv. 10. Titl orin : *Spring’’.
# [[Beatrix Potter]], *Per ar c’honikl*, lakaet e brezoneg gant Youenn Drezen, 1928, 31 p. Levr yaouankiz. Levraoueg Gwalarn 11
# [[Hans Christian Andersen]], *Plac'hig vihan ar mor’’, troet gant R. Hemon, 1928, 52 p. Levraoueg Gwalarn12
# Gerrit Theodoor Rotman, *Nijadenn an aotrou Skanvig*, lakaet e brezoneg gant Youenn Drezen. 124 p. 
# Marc'harid Gourlaouen, *Levr al Loened*, skeudennaouet gant Jakez Riou, 16 ff. 
# Meven Mordiern, *Istor ar bed. 1*, 1929, 143 p. Levraoueg Gwalarn 14
# Meven Mordiern, *Istor ar bed, Amzeriou kosa ar Ragistorvez. 2*, 1930, 148 p. Levraoueg Gwalarn 15
# *Marvailhou ar Vretoned*, dastumet gant  Roparz Hemon, 1932, 148 p.
# Roparz Hemon, *Enklask diwar-benn stad ar brezoneg e 1928 = Esploro pri la situacio de la bretona linguo en 1928*, 1930, 47 p. Levraoueg keltiek etrevroadel I.
# *Geriadurig esperantek-brezonek - esperanto-bretona vortareto*, 31 p. Levraoueg keltiek etrevroadel II
State of Decay 2

**State of Decay 2** a zo ur c'hoari video birvidik-avantur ha dreistbever sevenet gant Undead Labs hag embannet gant Microsoft Studios. Un heuliad eo d'ar c'hoari video State of Decay embannet e 2013. Ar c'hoari State of Decay 2 a zo bet embannet d'an 22 a viz Mae 2018 war ar savennoù Windows hag Xbox One.

## Doare ar c'hoari
State of Decay 2 zo ur c'haori dreistbevañ gant zombied, implijet e vez an trede sell evit an dudenn c'hoariet. Ar c'hoari a zo staliet en ur bed digor. An tu a vo da c'hoari gant tri c'hoarier ouzhpenn d'an hini pennañ war ar memes tro ar pezh na oa ket tu d'ober en hini gentañ.
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel State of Decay 2
Lorraine

**Lorraine** zo :
*anv gallek Loren, dugelezh dizalc'h betek 1766, rannvro c'hall goude, hiriv er rannvro Grand Est,
*un anv-bihan saoznek, Lorraine,
*anv meur a lec'h, en o zouez :
** *Lorraine*, ur gêr e proviñs Limpopo e Suafrika
** *Lorraine*, ur gêr e Kebek
** *Loraine*, ur gêriadenn en Illinois, e SUA

## A bep seurt
* (1114) Lorraine, un asteroidenn.
Lorraine (anv-bihan)

**Lorraine** zo deuet da vezañ un anv-bihan saoznek e SUA ha Kanada dreist-holl, da-heul ar brezel-bed kentañ.

## Tud
* Lorraine Bracco, aktourez stadunanat, 
* Lorraine Chase, aktourez saoz
* Lorraine Ellison, kanerez stadunanat,

* Lorraine Hansberry, skrivagnerez 
* Lorraine Hunt Lieberson, kanerez stadunanat, mezzo-soprano

* Lorraine McIntosh, kanerez skosat el laz *Deacon Blue*
* Lorraine Segato, kanerez kanadian
* Lorraine Nicholson, aktourez stadunanat

## Pennadoù kar
* Loraine
* Lorraine
* Lorrain
* Lauren
Myrmochanes hemileucus

***Myrmochanes hemileucus*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Hypocnemis hemileuca* (kentanv) da gentañ-penn (e 1866) gant an daou skiantour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913) hag Osbert Salvin (1835-1898).Ar spesad nemetañ er genad *Myrmochanes* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
N'eus ket bet embannet kalz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned ha kevnid moarvat ivez.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e takadoù 'zo eus Suamerika, er c'hornôg d'ar stêr Amazon.

## Liammoù diavaez
*  ''Myrmochanes hemileucus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Myrmochanes hemileucus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Rhopornis ardesiacus

***Rhopornis ardesiacus*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Myiothera ardesiaca* (kentanv) da gentañ-penn (e 1831) gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867).Ar spesad nemetañ er genad *Rhopornis* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt hag Arachnida.

## Annez
Brosezat eo ar spesad e reter Brazil (Suamerika).

## Liammoù diavaez
*  ''Rhopornis ardesiacus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Rhopornis ardesiacus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Rage (c'hoari video)

**Rage** (stilizet en *RAGE*) zo ur c'hoari video tenn doare first-person shooter sevenet gant id Software, hag embannet e miz Here 2011. 

Ar c'hentañ gwech ma voe diskouezet ar c'hoari a oa bet e-stumm un tañva teknikel d'an 11 a viz Even 2007, e-pad an Apple Worldwide Developers Conference, hag embannet e oa bet ofisiel e vefe eus ar c'hoari d'an 2 a viz Eost 2007 e-pad at QuakeCon. Rage a implij lusker c'hoari video id Software anvet id Tech 5, ha bez e voe ar c'hoari ziwezhañ da vezañ embannet gant an embregerezh renet gant ar c'hrouer John Carmack.

Istor Rage a dremen en ur bed peurzistrujet en dazont. Goude kouezhadenn an asteroidenn 99942 Apophis war an douar ez eo bet freuzet aozadur ar bed evel ma oa. Ar c'hoarier a c'hoari an dudenn Nicholas Raine, ur soudard bet lakaet da goañvaat
en ul lestr-egorel evel milieroù a dud all. Al listri-se a tistro war an Douar goustadik goude ur c'hantved en egor. An aozadur ofisiel nemeti hag a a zo a vez graet The Authority anezhi. Klask a ra an aozadur-se adpakañ an holl dud o tistreiñ eus an egor war ar voulenn-zouar evit laerañ dezho teknologiezhioù ha dre ma oant bet kemmet genetikel. Eus un tu all ar c'hoarier a vez taget gant gangoù a-bep seurt hag o deus savet rouantelezhioù bihan. Ar c'hoari a zo bet deskrivet evel un adkemer evit ul lod eus ar film Mad Max 2, hag eus ar c'hoarioù video evel Fallout ha Borderlands.

## Degemer

Designer Epic Games, Cliff Bleszinski, en doa bet embannet burutelladennoù war ar c'hoari Rage. Evitañ ar fed ne vefe ket eus ur stumm liesc'hoarier d'ar c'hoari a oa estonus-tre a-berzh un embegerezh evel id Software. Evitañ Rage a oa unan eus an daou c'hoari o devoa dipitet anezhañ e 2011 (an hini all o vezañ Uncharted 3: Drake's Deception).

## Notennoù
Maximilian zu Wied-Neuwied

**Maximilian** Alexander Philipp Prinz **zu Wied-Neuwied**, bet ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1782 e Neuwied (Rheinland-Pfalz en Alamagn a-vremañ) ha marvet d'an 3 a viz C'hwevrer 1867 er memes kêr, a oa un ergerzher, etnologour, ul loenoniour hag un naturour alaman.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **D** : *[[Dromococcyx]]*,
* **E** : *[[Euscarthmus]]*,
* **G** : *[[Glyphorynchus]]*, *[[Gymnorhinus]]*,
* **S** : *[[Myiodynastes|Scaphorhynchus]]*,
* **T** : *[[Sclerurus|Tinactor]]*.

### [[Spesad]]où
* **A** : *[[Automolus leucophthalmus]]*,
* **C**
: *[[Carpornis melanocephala]]*, *[[Cnemotriccus fuscatus]]*, *[[Conopias trivirgatus]]*, *[[Conopophaga lineata]]*, *[[Cranioleuca pallida]]*, *[[Cyanocorax cyanopogon]]*,
* **D** : *[[Dysithamnus plumbeus]]*,
* **E**
: *[[Eleoscytalopus indigoticus]]*, *[[Euscarthmus meloryphus]]*,
* **F** : *[[Formicivora rufa]]*,
* **G**
: *[[Geositta poeciloptera]]*, *[[Glaucidium minutissimum]]*, *[[Gymnorhinus cyanocephalus]]*,
* **H**
: *[[Hemitriccus nidipendulus]]*, *[[Hemitriccus orbitatus|orbitatus]]*, *[[Hylocryptus rectirostris]]*, *[[Hylopezus ochroleucus]]*,
* **L** : *[[Lipaugus vociferans]]*,
* **M**
: *[[Melanopareia torquata]]*, *[[Myrmoderus ruficauda]]*, *[[Myrmorchilus strigilatus]]*,
* **N** : *[[Neopelma aurifrons]]*,
* **P**
: *[[Phacellodomus rufifrons]]*, *[[Philydor atricapillus]]*, *[[Platyrinchus leucoryphus]]*, *[[Polystictus superciliaris]]*, *[[Porphyrospiza caerulescens]]*, *[[Pyrrhura cruentata]]*,
* **R** : *[[Rhopornis ardesiacus]]*,
* **S**
: *[[Sakesphorus cristatus]]*, *[[Schiffornis turdina]]*, *[[Sporophila plumbea]]*, *[[Sublegatus modestus]]*, *[[Synallaxis cinerea]]*,
* **T**
: *[[Terenura maculata]]*, *[[Tiaris fuliginosus]]*, *[[Todirostrum poliocephalum]]*, *[[Tolmomyias flaviventris]]*,
* **X** : *[[Xipholena atropurpurea]]*.
### [[Isspesad]]où
* **H** : *[[Herpsilochmus rufimarginatus|Herpsilochmus rufimarginatus scapularis]]*,
* **M** : *[[Myiobius barbatus|Myiobius barbatus mastacalis]]*.
Malevil

***Malevil*** zo ur romant gallek skiant-faltazi bolitikel gant Robert Merle hag embannet e 1972.

## Ar romant
Kontañ a ra an oberour buhez e Malevil ur gumuniezh tud o treuzvevañ en ur c’hastell war-lerc’h tarzhadenn ur vombezenn nukleel.

## Film
Ur film diwarnañ gant Christian de Chalonge e 1981.
Christine (Christine and the Queens)

***Christine*** a zo ur ganaouenn gant ar ganerez vreizhat Christine and the Queens, deuet er bloavezh 2014. 

## Renkadurioù

### "Christine"

## Notennoù ha daveennoù
Saint Claude (kanaouenn)

***Saint Claude*** a zo ur ganaouenn gant ar ganerez vreizhat Christine and the Queens deut er bloavezh 2014.  

## Renkadurioù

### Sizhunvezh

## Notennoù ha daveennoù
Geoffrey Oryema

**Geoffrey Oryema** (16 a viz Ebrel 1953 - 22 a viz Mezheven 2018) zo ur soner ha kaner genidik eus Ouganda. E 1977 e voe lazhet e dad, Erinayo Wilson Oryema, hag a oa ministr e gouarnamant Ouganda, ha tec'hout a reas Geoffrey eus ar vro. Bevet en deus e Pariz, e Normandi, hag abaoe 2009 emañ o vevañ e Breizh, e Plañvour.

Kanañ a ra Geoffrey Oryema e meur a yezh : e swahileg, en atcholeg, e gandaeg, yezhoù eus Ouganda, hag ivez e saozneg hag e galleg. Seniñ a ra gant meur a venveg, en o zouez lod eus Afrika (kora, nang) koulz ha gitar-tredan.

Anavezet eo er bed a-bezh abaoe e eil albom, *Beat the Border*. Kenlabouret en deus gant sonerien evel Peter Gabriel ha sonadegoù en deus graet en Europa, er Stadoù Unanet, e Japan, e Brazil, en Aostralia... E 1994 e oa bet o seniñ e *Woodstock 94*, da lidañ 25 bloaz ar festival hollvrudet.

## Pladennoù
* *Exile* (1990)
* *Beat the Border* (1993)
* *Night to Night* (1996)
* *Spirit* (2000)
* *The African Odysseus/Best Of* (2002)
* *Words* (2004)
* *From The Heart* (Long Tale Recordings) (2010)

## Liammoù diavaez
* geoffrey-oryema.com
* Real World: Geoffrey Oryema: Night To Night
* The Lyre of the African Odysseus, A conversation with Geoffrey Oryema
Wanborough (Wiltshire)

**Wanborough** zo ur gêriadenn hag ur barrez keodedel e kontelezh Wiltshire, e Bro-Saoz. Emañ er gevred da gêr Swindon.

## Istor
Ur c'hreñvlec'h roman, Durocornovium, a oa er gwalarn d'ar gêriadenn, en ul lec'h anvet bremañ Nythe Farm, en ur c'hroashent meneget en Itinerarium Antonini. An annezadenn roman ziwezhañ e oa war an Ermine Street a-raok grav ar Marlborough Downs.

Meneget eo Wanborough er *[[Kronik angl-ha-saoz|Gronikenn Angl-ha-Saoz]]*, gant an anv *Wôdnes-beorg*, ur stumm hag a zo aet diwezhatoc'h da *Wodnesborough* ha goude-se da *Wanborough*.

## Notennoù
Active service unit

Un **Active Service Unit** (ASU) **aonad seirbhíse cogúla** en iwerzhoneg, a oa ur strolladig stourmerien eus ar Provisional Irish Republican Army (IRA), etre pemp hag eizh den ennañ, kefridiet da seveniñ tagadennoù armet. E 2002 en IRA e oa e-tro 1000 stourmer oberiant gant un 300 anezho en unvezioù-se.

E 1977 e tileze an IRA an aozadur vilourel boas a oa ganti. Evit pennoù an aozadur e oa re aes da welet skourroù a-bezh o vezañ distrujet dre ar vank a surentez.
Dastumad pladennoù Nolwenn Leroy

## Albomoù (''studio'')

## Albomoù e sonadeg

## Kanaouennoù (''singles'')

## Kanaouennoù all

## DVD

## Kenlabour

## Klipoù-video

## Sonerezh ar film

* 2012 : *Die Wanderhure - Best Of*
* 2014 : *Le Chant de la mer (Original Motion Picture Soundtrack)*

## Notennoù ha daveoù
Euscarthmus

***Euscarthmus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1831 gant an naturour alaman Maximilian zu Wied-Neuwied (1782-1867).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Euscarthmus meloryphus]]*
** *E. m. fulviceps*, ***meloryphus*** ha *paulus*,
* *[[Euscarthmus rufomarginatus]]*.

O c'havout a reer e Suamerika, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Myiodynastes

***Myiodynastes*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1857 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad : 
* *[[Myiodynastes bairdii]]*,
* *[[Myiodynastes chrysocephalus]]*
** *M. c. *'chrysocephalus***, ''cinerascens'' ha ''minor'',
* ''[[Myiodynastes hemichrysus]]'',
* ''[[Myiodynastes luteiventris]]'',
* ''[[Myiodynastes maculatus]]''
** ''M. m. chapmani'', ''difficilis'', ''insolens'', ***maculatus**', *nobilis*, *solitarius* ha *tobagensis*.

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Norzhamerika, Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, dek (10) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Epinecrophylla

***Epinecrophylla*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2006 gant an evnoniour stadunanat Morton L. Isler hag e genseurted.

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Dek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* *[[Epinecrophylla amazonica]]*
** *E. a. *'amazonica*** ha ''dentei'',
* ''[[Epinecrophylla erythrura]]''
** ''E. e. '''erythrura*** ha *septentrionalis*,
* *[[Epinecrophylla fjeldsaai]]*,
* *[[Epinecrophylla fulviventris]]*,
* *[[Epinecrophylla gutturalis]]*,
* *[[Epinecrophylla haematonota]]*,
* *[[Epinecrophylla leucophthalma]]*
** *E. l. dissita*, ***leucophthalma***, *phaeonota* ha *sordida*,
* *[[Epinecrophylla ornata]]*
** *E. o. atrogularis*, *hoffmannsi*, *meridionalis*, ***ornata*** ha *saturata*,
* *[[Epinecrophylla pyrrhonota]]*,
* *[[Epinecrophylla spodionota]]*
** *E. s. sororia* ha ***spodionota***.

O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pemzek (15) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur
Renket e veze an holl spesadoù er genad *[[Myrmotherula]]* betek 2006.

## Notennoù ha daveennoù
Ivan Franko

**Ivan Franko** (en ukraineg : Іван Франко) (ganet d'ar 27 a viz Eost 1856 e Nahuievychi/Nahujowice, en Impalaeriezh Aostria-Hungaria d'an ampoent, ha marvet e Lviv d'an 28 a viz Mae 1916) a oa ur skrivagner, barzh, kazetenner, troer ha skridvarner eus Ukraina.

Bez' e voe ivez unan eus saverien an emsav sokialour ha broadelour e kornaoueg Ukraina, e Galitsia, al lodenn eus ar vro a oa e dalc'h Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Ouzhpenn an oberennoù savet gantañ (barzhonegoù, danevelloù, romantoù, pezhioù-c'hoari) e troas skridoù diwar meur a yezh : oberennoù gant William Shakespeare, George Byron, Pedro Calderón de la Barca, Dante Alighieri, Victor Hugo, Adam Mickiewicz, Johann Wolfgang von Goethe ha Friedrich Schiller a voe lakaet en ukraineg gantañ. Evel Taras Shevchenko e voe unan eus an dud o devoe ul levezon vras war al lennegezh hag ar politikerezh en Ukraina en .
Au bois

***Au bois*** (*Er c'hoad*) zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1886.

## Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn *[[Gil Blas]]* d'an 22 a viz Mezheven 1886.

Adembannet e voe bloaz goude, en 1887, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]*.

## An danevell
Galvet eo maer Argenteuil abalamour ma'z eus bet tapet daou gozh gant ar gward er c'hoadoù. Hag ar maer d'o goulennata.

## Embannadurioù
* 1886 - *Au bois*, e *[[Gil Blas]]*. 
* 1887 - *Au bois*, en dastumad *Le Horla* embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 - *Au bois*, e : *Maupassant, Contes et Nouvelles*, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, Éditions Gallimard, *Bibliothèque de la Pléiade*.

## Lenn
* *Au bois* en dastumad *Le Horla*.

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù
Le Horla

***Le Horla*** zo un danevell c'hallek a voliac'h gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant e 1886. Astennet e voe en adembannadur 1887.

## Istor
Kentañ ma voe embannet a oa er gelaouenn Gil Blas d'an 22 a viz Mezheven 1886.

Ademmbannet e voe bloaz goude, en 1887, en dastumad Le Horla.

## An danevell
Skrivet eo e doare un deizlevr. Ur boud diwelus a vev diwar laezh ha dour ...

Gant an danevell-se e vefe bet levezonet Lovecraft pa skrivas "The Call of Cthulhu".

## Embannadurioù
* 1886 - *Le Horla*, e *[[Gil Blas]]*. 
* 1887 - *Le Horla*, en dastumad *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]* embannet gant Paul Ollendorff.
* 1979 - *Le Horla*, e *Maupassant, Contes et Nouvelles*, levrenn II, skrid notennet gant Louis Forestier, éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Liamm diavaez
*  [Ar skrid, hervez embannadur 1895 e ti Ollendorf](https://fr.wikisource.org/wiki/Le_Horla_(recueil)/Le_Horla).

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù
Qwant

**Qwant** zo un embregerezh gall savet gant un arbennigour war ar surentez anvet Éric Leandri, ar poster arc'hant Jean Manuel Rozan hag an arbennigour war ar c'hefluskerioù enklask Patrick Constant e 2011. Lañset eo bet o lusker enklask anvet Qwant e miz Gouhere 2013. Hervez an embregerezh ne vez ket spiet implijerien ar c'heflusker, ne glask ket implij titouroù enklaskoù an implijer evit kinnig dezhañ lec'hiennoù internet evit chom hep trapañ an implijerien en ur bed internet hervez o flijadurioù.

Ar c'heflusker a gresk buan hervez an niver a implijerien, un 10 milion a enklaskoù a vez graet drezañ bemdez. Un 50 milion a dud a vez bep miz ha dre ar bed oc'h immplij Qwant. Teir lec'hienn liammet ouzh Qwant a zesach an dud dreist-holl : ar bajenn diazez, ur stumm 'lite' hag ur stumm 'Qwant Junior' ur c'heflusker evit ar vugale hag a guzh an titouroù chalus evite. 

An embregerezh a embann e c'hounez arc'hant dre gweladennoù an implijerien o tont eus ar c'heflusker Qwant etrezek al lec'hiennoù evel eBay pa Tripadvisor.

E miz Meurzh 2017, pennadoù kazetenniñ a embanne e oa disoc'hoù ar c'heflusker Qwant reoù tostik-tost eus re ar c'heflusker enklask Bing, er-maez eus Bro-C'hall hag Alamagn. Qwant en deus kadarnaet implij rouedad bruderezh Bing.


Screenshot Qwant.png|Tapadenn-skramm eus Qwant

## Liammoù diavaez
*
Myrmotherula

***Myrmotherula*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1858 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* *[[Myrmotherula ambigua]]*,
* *[[Myrmotherula assimilis]]*
** *M. a. *'assimilis*** ha ''transamazonica'',
* ''[[Myrmotherula axillaris]]''
** ''M. a. albigula'', ***axillaris***, ''fresnayana'', ''heterozyga'' ha ''melaena'',
* ''[[Myrmotherula behni]]''
** ''M. b. '''behni***, *camanii*, *inornata* ha *yavii*,
* *[[Myrmotherula brachyura]]*,
* *[[Myrmotherula cherriei]]*,
* *[[Myrmotherula fluminensis]]*,
* *[[Myrmotherula grisea]]*,
* *[[Myrmotherula ignota]]*
** *M. i. *'ignota*** hag ''obscura'',
* ''[[Myrmotherula iheringi]]''
** ''M. i. heteroptera'', ***iheringi*** hag ''oreni'',
* ''[[Myrmotherula klagesi]]'',
* ''[[Myrmotherula longipennis]]''
** ''M. l. garbei'', ***longipennis***, ''ochrogyna'', ''paraensis'', ''transitiva'' ha ''zimmeri'',
* ''[[Myrmotherula longicauda]]''
** ''M. l. australis'', ***longicauda***, ''pseudoaustralis'' ha ''soderstromi'',
* ''[[Myrmotherula luctuosa]]'',
* ''[[Myrmotherula menetriesii]]''
** ''M. m. berlepschi'', ''cinereiventris'', ***menetriesii***, ''omissa'' ha ''pallida'',
* ''[[Myrmotherula minor]]'',
* ''[[Myrmotherula multostriata]]'',
* ''[[Myrmotherula pacifica]]'',
* ''[[Myrmotherula schisticolor]]''
** ''M. s. interior'', ''sanctaemartae'' ha ***schisticolor***,
* ''[[Myrmotherula sclateri]]'',
* ''[[Myrmotherula snowi]]'',
* ''[[Myrmotherula sunensis]]''
** ''M. s. '''sunensis*** ha *yessupi*,
* *[[Myrmotherula surinamensis]]*,
* *[[Myrmotherula unicolor]]*,
* *[[Myrmotherula urosticta]]*.

O c'havout a reer e Kreizamerika, Mec'hiko ha Suamerika, c'hwec'h isspesad ha tregont (36) dezhe en holl.

## Rummatadur
Bez' e veze renket an dek spesad eus ar genad *[[Epinecrophylla]]* er genad-mañ betek 2006.

Bez' e veze renket an daou spesad eus ar genad *[[Isleria]]* er genad-mañ betek 2012.

Bez' e veze renket ar spesad *[[Rhopias gularis|gularis]]* er genad-mañ betek 2012.

## Notennoù ha daveennoù
Le temps qui reste (kanaouenn)

***Le temps qui reste*** (*An amzer hag a chom*) a zo ur varzhoneg c'hallek gant Jean-Loup Dabadie (1938-), lakaet da ganaouenn e 2002 gant ar c'hempenner sonerezh ha sonaozer Alain Goraguer (1931-).

Enrollet e oa bet gant Serge Reggiani (1922-2004) da gentañ-penn hag embannet e miz Kerzu 2002 gant Tréma war an eil pladenn-arc'hant eus *[[Autour de Serge Reggiani]]*, an dastumad savet da zougen bri d'an arzour gall.
Adkanet eo bet gant arzourien all, Isabelle Aubret (1938-) ha Gérard Berliner (1956-2010) en o zouez.

Ouzhpenn fromus eo klevout ***Le temps qui reste*** e dibenn *[[Deux jours à tuer]]*, ar film gant Jean Becker ma talc'h Albert Dupontel (1964-) ennañ perzh ur bruder (Antoine Méliot) hag a gav gwelloc'h mont diouzh e diegezh, a-daol-trumm, dre ma oar-eñ ez eo taget gant ur c'hankr marvus.

Titl ur film an hini eo ivez, sevenet gant François Ozon (1967-) ha deuet e-maez d'an 16 a viz Mae 2005 da-geñver Festival sinema Canas.

## Lenn ar gerioù
*  “Le temps qui reste” – Serge Reggiani.

## Selaou ''Le temps qui reste''...
*  ...kanet gant Serge Reggiani.
*  ...kanet gant Isabelle Aubret.

## Notennoù ha daveennoù
Sclateria naevia

***Sclateria naevia*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Sitta naevia* (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).Ar spesad nemetañ er genad *Sclateria* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
N'eus ket bet embannet klaz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned a bep seurt ha kevnid.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ en Amazonia (Suamerika) :
* *Sclateria naevia argentata*, eus gevred Kolombia ha kreisteiz Venezuela da reter Ecuador, reter Perou, hanternoz Bolivia ha kornôg Brazil,
* *S. n. diaphora*, e kreiz Venezuela,
* *S. n. *'naevia**', e reter Venezuela, Gwianaoù, biz Brazil hag Enez Trinidad,
* *S. n. toddi*, e kreisteiz-kreiz Amazônia Legal.

## Liammoù diavaez
*  ''Sclateria naevia'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Sclateria naevia'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gymnocichla nudiceps

***Gymnocichla nudiceps*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thamnophilidae.

Anvet e voe *Myiothera nudiceps* (kentanv) da gentañ-penn (e 1850) gant an evnoniour stadunanat John Cassin (1813-1869).Ar spesad nemetañ er genad *Gymnocichla* an hini eo.

## Doareoù pennañ

## Boued
N'eus ket bet embannet klaz tra war an danvez ; gouzout a reer, koulskoude, e vev diwar amprevaned ha kevnid a bep seurt koulz ha stlejviled bihan ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ e Mec'hiko, Kreizamerika ha takadoù 'zo eus Suamerika :
* *Gymnocichla nudiceps chiroleuca*, eus gevred Mec'hiko da gornog Panamá,
* *G. n. erratilis*, eus kornôg Costa Rica da gornôg Panamá,
* *G. n. *'nudiceps**', e reter Panamá ha gwalarn Kolombia,
* *G. n. sanctamartae*, e hanternoz Kolombia.

## Liammoù diavaez
*  ''Gymnocichla nudiceps'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Gymnocichla nudiceps'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Thomas Say

**Thomas Say**, bet ganet d'ar 27 a viz Mezheven 1787 e Philadelphia (Pennsylvania, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'an 10 a viz Here 1834 e Philadelphia (New Harmony (Indiana), SUA), a oa un amprevanoniour, ur c'hreginoniour ha stlejvilour stadunanat.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Spesad]]où
* **C** : *Chondestes grammacus* (brean boc'h roualek),
* **L** : *[[Leiothlypis celata]]*,
* **P**
: *[[Passerina amoena]]*, *[[Patagioenas fasciata]]*,
* **S**
: *[[Salpinctes obsoletus]]*, *[[Spinus psaltria]]*,
* **T** : *[[Tyrannus verticalis]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Bethesda Softworks

**Bethesda Softworks LLC** zo un embanner c'hoarioù video stadunanat diazezet e Rockville, Maryland. An embregerezh a zo bet krouet gant Christopher Weaver e 1986 evel ur rann eus Media Technology Limited, hag e 1999 e oa ur skourr eus ZeniMax Media. E-pad ar c'hentañ pemzek vloaz e oa ur sevener c'hoarioù video oc'h embann e c'hoarioù.

E 2001, Bethesda a grou ur skourr seveniñ c'hoarioù video anvet Bethesda Game Studios, Bethesda Softworks a dro neuze d'an embann nemetken. Embann a ra hiziv-an-deiz c'hoarioù ZeniMax Online Studios, id Software, Arkane Studios, MachineGames, Tango Gameworks ha re Bethesda Game Studios Austin.
## Barnadennoù
Meur a wech ez eus bet prosezioù a-enep pe gant Bethesda Softworks:

* E miz Gwengolo 2009, Bethesda Softworks a zouge klemm a-enep Interplay Entertainment a-zivout kudennoù gwirel war an heuliad c'hoarioù video Fallout. Goude un emgann war tachenn ar gwir, diskoulmet e voe ar gudenn er bloavezh 2012. Interplay a reseve 2 milion US$, padal Bethesda Softworks a c'houneze ar gwir da seveniñ ur c'hoari Fallout doare MMO, ar gwirioù war ar c'hoarioù Fallout Tactics, Fallout ha Fallout 2 goude an 31 a viz Kerzu 2013.
## C'hoarioù video
### C'hoarioù sevenet gant Bethesda Game Studios

### C'hoarioù embannet gant Bethesda Softworks met sevenet gant studioioù all