open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seizh

:*Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]*



Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.

**Seizh** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Belgia: tri soudard ag ar 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel en Emgann Rossignol, unan e Virton, soudard e oa er 130vet Rujumant Troadegiezh hag unan e Fosses, soudard e oa er 70vet Rujumant Troadegiezh.

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* Dieubet e voe Seizh d'an 3 a viz Eost 1944 gant ar "Combat Command B" eus ar 4 Rannlu Hobregonet eus tirlu SUA.

## Brezhoneg
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.


## Monumantoù ha traoù heverk

Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Seizh*.

Ch.Noyal.png|Ar chapel.

* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost; dioueliet e voe d’an 22 a viz Mae 1921.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

## Melestradurezh
## Gevelliñ
## Tud
## Liammoù diavaez

* Glad Seizh
* Lec'hienn web ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Baen-Ballon

**Pennadoù [[Baen]], [[Bain]], ha [[Bains]], zo ivez.*

**Baen-Ballon** (*Bains-sur-Oust* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Redon e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv

* Marteville & Varin (warlec'hien Ogée), 1843 : "*aquae Rothonae, sub invocatione sancti Joannis-Baptistae*"
*Erwan Vallerie (1995) : "**Baiocum**, 1092; **de Balneo**, 1238; **Baeng**, 1330; **Bains**, 1487; **Baign**, 1516; **Bins**, 1654; **Bains**, 1779"
* Embannadurioù Flohic (2000) : " *... en 834 ... "antiqua ecclesia* **Bain**". *"Ar barrez a zo anvet "*ecclesia de Balneo*" e 1238, ha goude "***aquae Rothone***". Eno emañ parrezioù  Baen, Redon, Santez-Maria, Kornon ... ha marteze Glenneg".  *
* Hervé Abalain (2000) : "**Bain** *e 834;* **Baiocum** *e 1092 < balneum, "kouronk"; an anv e stumm unander e 834*".

## Ardamezioù
***en gul e beul en erminoù hebiaet gant daou c'hadvouc'hal en aour kein ouzh kein; e gab gwriet en glazur karget gant teir steredenn en aour***

* ar peul en erminoù evit Breizh
* bouc'hili e koun trec'h Nevenoe
* stered evit kehelerezh Itron-Varia
## Istor
### 
* E 1449 e voe lakaet ar barrez en Eskopti Redon, bet savet e miz Even ha diskaret e miz Kerzu.
### 
#### [[Brezel Gall-Prusian eus 1870]]
* Mervel a reas pevarzek gwaz eus ar gumun. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 123 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,63 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas unnek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, tri anezhe a oa tud nann-soudard.

## Brezhoneg
* 17,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Restr:Delwenn Nevenoe e Baen-Ballon 02.jpg|Delwenn Nevenoe.
Restr:35 Bains-sur-Oust Eglise.jpg|Iliz katolik ha kalvar.
Restr:35 Bains-sur-Oust Monument aux morts.jpg|Maen ar Re Varv.

* Delwenn Nevenoe.
* Iliz katolik *Sant Yann-Vadezour*.
* Ar c'halvar.
* Koun-lec'h Nevenoe, ul lec'h arz a-vremañ digoret d'ar 26 a viz Mae 2018 war al lec'h sañset bezañ hini Emgann Ballon, daou gilometr diouzh kreizh-kêr, hent Anast.
*  Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg familhoù

## Liammoù diavaez

## Levrlennadur
## Notennoù ha daveoù
Lokmaria-Redon

**Lokmaria-Redon** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Redon e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh

Pont du grand pas.jpg|Pont ar Bazenn vras dreist d'ar Gwilen.

* War lez ar Gwilen emañ Lokmaria-Redon.
## Brezhoneg
* 11,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.
* Ur skol zivyezhek kentañ (skol brevez) zo bet digoret e 2009. 
* E distro-skol 2024 e oa 33 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (16,4% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez.

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 87 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,63% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 e Belgia: unan e Tintigny, unan e Rossignol ha daou e Virton e-pad Emgann Rossignol.

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas un nijour e Cholon e Saigon e Kochinsina er Vietnam d'an 28 a viz Even 1946.

## Monumantoù ha traoù heverk

Sainte-Marie (35) Église.jpg|An iliz katolik. 
Sainte-Marie (35) Chapelle Saint-Jean-d'Apileur 01.jpg|Ar chapel.

* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Chapel *Sant Yann-Vadezour*.
* Pont ar Bazenn vras.
* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi, luc’hskeudennoù; dioueliet e voe d’an 10 a viz Gwengolo 1922.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

• Mammenn : EBSSA

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

*  Glad Lokmaria-Redon .
## Dave ha notennoù
Ar Sal

**Ar Sal** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen. Penn-lec'h kanton ar Sal e oa betek 2015.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 31 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,70 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Menhir du Champ de la Pierre et menhir du Champ Horel 04.JPG|Peulvanoù.
Sel-de-Bretagne-35-clocher-01.JPG|An iliz katolik.
Le Sel-de-Bretagne - Chapelle de la Briantais.jpg|Ar chapel.
Sel-de-Bretagne-35-monument aux morts-01.JPG|Monumant ar re varv.

* Peulvanoù Champ de la Pierre ha Champ Horel.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Chapel La Briantais
* Monumant ar re varv, a-drek d'ar maerdi, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud dibar
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Bosenn (kumun)

**Bosenn** (*La Bosse-de-Bretagne* e galleg) zo ur gumun e Breizh e departamant Il-ha-Gwilen hag e Bro-Roazhon.
## Douaroniezh
* Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Sevnon.

### Kumunioù amezek

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 16 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 2,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

La Bosse-de-Bretagne - Église de la Sainte-Trinité.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *an Drinded Santel*.
*  Monumant ar re varv.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Liammoù diavaez

*  labossedebretagne.fr, lec'hienn ofisiel ar gumun.

## Notennoù ha daveoù
Sant-Yann-Gerdaniel

**Sant-Yann-Gerdaniel** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Dreger, e kanton Pleuloc'h, en Aodoù-an-Arvor.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 28 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,55 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a voe lazhet  d’an 29 a viz Eost 1914 e Maissin e Belgia, soudard e oa en 19vet Rujumant Troadegiezh.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Église Saint-Jean-Baptiste de Saint-Jean-Kerdaniel.jpg|An iliz katolik.
Croix de Kerfontan à Saint-Jean-Kerdaniel 03.JPG|Ar groaz.

* Iliz katolik *Sant Yann-Vadezour*.
* Kroaz Kerfeunteun, .
* Monumant foran ar re varv er blasenn e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

*  Sant-Yann-Kerdaniel war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Kantlou

**Kantlou** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Baen-Veur]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==

* Erwan Vallerie ː **de Cantu Lupi*', 1330

== Ardamezioù ==
== Istor ==
===  ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 31 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,14% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery caption="Kantlou e penn-kentañ an ,  dastumadenn P.Delahaye.">
Chanteloup Place de l'église.jpg|Leurgêr an iliz.
Chanteloup arrivée route de corps nuds.jpg|Arrivée route de Corps-Nuds.
Chanteloup église.jpg|An iliz katolik.
Chanteloup ecole.jpg|Ar skol.
Chanteloup vue generale.jpg|Bugale o tont maez eus ar skol.
La retenue.jpg|La Retenue.
Etang de venon.jpg|Stank Venon.
Etang de venon vue 2.jpg|Stank Venon.
Chateau du riffray.jpg|Kastell ar Riffray.
Chateau du riffray vue 2.jpg|Kastell ar Riffray.
Chateau du riffray vue 3.jpg|Kastell ar Riffray.
Chanteloup (35) Église.jpg
Du bois de Pouez avec Rennes en arrière plan.jpg|Koad Pouez gant [[Roazhon]] a-drek.
</gallery>
* Iliz katolik *Sant Varzhin*.
* Koad Pouez.
<gallery>
Chanteloup-FR-35-monument aux morts-01.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

== Emdroadur ar boblañs ==


== Melestradurezh ==
== Tud ==

=== Ardamezeg ar familhoù ===


== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==

* [http://www.chanteloup35.fr Lec'hienn web ar gumun]

== Levrlennadur ==

* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù
Ar Gouer

**Ar Gouer** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==

* Dauzat & Rostaing (1963-1978) : "anv den ''Coyer''"
* Jean-Yves Le Moing (1990) : "**Coheria**, 1241; **Coeria**, 1339"
* Erwan Vallerie (1995) : "**oheria**, 1241; **Coeria**, 1339; **La Coviere*', 1731
* Embannadurioù Flohic (2000) : "marteze diwar un anv den Couyer pe Coyer"

== Ardamezioù ==

* *En glazur e deir manal ed en aour*
* Ardamezioù kanus diwar re Gardin de la Gerberie (XVIIvet)

== Istor ==
===  ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 28 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,93% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
La Couyère - Château du Plessix.JPG|Kastell ar Plessix.
La Couyère − Église, façade.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Kastell ar Plessix, savet e 1724 gant Gilles Gardinier. Ur monument istorel inskrivet eo.
* Maner Bois-Hamon.
* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Ar greizenn steredoniezh.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
== Emdroadur ar boblañs ==


== Melestradurezh ==
<gallery>
La Couyère-FR-35-mairie-3.jpg|Ar maerdi.
</gallery>






== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Levrlennadur ==

* Erwan VALLERIE : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez * Corpus * Traité de toponymie historique de la Bretagne*. An Here. 1995
* Michel FROGER & Michel PRESSENSE : *Armorial des communes des Côtes d'Armor et d'Ille-et-Vilaine.* 2008
* Pol POTIER de COURCY : *Nobiliaire et armorial de Bretagne''. 1890. Éditions des Régionalismes. 2011 / 2015

## Notennoù ha daveoù
An Alloz

**An Alloz** (pe *An Alleuz* gwezhall; ** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* Ar stêr Sevnon a dreuz an Alloz.
### Kumunioù amezek

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 51 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,88% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas un den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

Lalleu - Église Saint-Jean-Baptiste 01.JPG

* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.
* http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=19711 Monumant ar re varv.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs adalek 1962

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
*  lalleu.fr, lec'hienn ofisiel ar gumun.

## Daveoù ha notennoù
Felgerieg-Vihan

**Felgerieg-Vihan** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 21 gwaz eus Felgerieg-Vihan abalamour d'ar brezel.
#### Krouidigezh
* Savet e voe ar gumun e 1936 diwar ul lodenn eus kumun Kantlou.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar 6 a viz Here 1956.
## Monumantoù ha traoù heverk

Le Petit-Fougeray - église du Sacré-Cœur 03.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *ar Galon Sakr*.

Le Petit-Fougeray-FR-35-monument aux morts-1.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

*  Felgerieg-Vihan war lec'hienn Geobreizh
* Lec'hienn web ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Saoner

**Saoner** (*Saunierr* e gallaoueg, *Saulnières* an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e Breizh e kanton Baen-Veur e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv
* J.-Y. Le Moing (1990) : *Salneriaru*', 1068 ; *de Saunerriis*, 1241.
* Erwan Vallerie (1995) : *Salneriae*, 1060.
Diwar an anv gallek *saunières* (eus *salnier*, 1138), "holenegi, lec'hioù ma veze miret an holen".

## Ardamezioù

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 33 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,48% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. Tri anezhe a varvas e Belgia e penn-kentañ ar brezel, d’an 22 a viz Eost 1914 , unan e Châtelet, korporal e oa er 136 Rujumant Troadegiezh, unan all en Emgann Rossignol, soudard e oa er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel hag unan all e Virton, soudard e oa er 130 Rujumant Troadegiezh.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Monumantoù ha traoù heverk

Saulnières (35) Église 01.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.

Saulnières (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar gumun
* Saoner war Geobreizh

## Notennoù ha daveoù
Trevo

**Trevo** (*Tresbœuf* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* Ar stêr Sevnon a dreuz Trevo.
## Anv
* Erwan Vallerie ː **Tresbo**, 1158; **Tresbou**, 1170; **Trebou**, 1185; **Tresbou**, 1240; **Treboyo**, 1516; **Tresboyum**, 1516; **Tresbeu**, 16731; **Treboeufs**, 1770
## Ardamezioù
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 66 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,64% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Daou vilour a varvashttp://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19628 Monumant ar re varv - Memorial Genweb.
## Brezhoneg
* 7,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.
* E-touez ar c'humunioù a zivizas kemer perzh e luskad *[[Ar Brezoneg er Skol|Ar brezoneg er skol]]* er bloavezhioù 1930 e voe Trevo.

## Monumantoù ha traoù heverk

Tresbœuf - Église Saint-Martin.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.

Tresboeuf monument aux morts.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù; dioueliet e voe d’ar 4 a viz Gwengolo 1921.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù
Kensonenn kevig dre stlakat

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre stlakat mouezhiet treuzskrivet [ɾ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 124.

## Skouerioù

## Gwelit ivez:
* Kensonenn
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre stlakat
* Kensonenn mouezhiet
Philippe Durand

**Philippe Durand** a zo ur filmaozer, senarioer ha filmvarner breizhat, bet ganet e 1932 er Baol (Bro-Naoned) ha marvet d'an 15 a viz Gwengolo 2007.

Gant René Vautier e voe unan eus filmaozerien heverkañ ar sinema nagenner. Aozet en deus hanter-kant bennak a filmoù evit ar sinema hag ar skinwel. Skrivet en deus e kalz magazinoù, en o zouez "Cinéma Pratique", "Textes et Documents" hag "Image et Son". 

## Filmoù
* *[[Secteur postal 89 098]]*, e film kentañ, sevenet e 1961. Diwar-benn brezel Aljeria eo. Difennet e oa bet ar film-se.
* *[[Yezh ar vezh - La langue de la honte]]* diwar-benn ar brezhoneg. Filmet e oa bet e 1978.
* *[[Histoire du soldat Frañsez]]*, un telefilm 58 munut diwar-benn Frañsez Laorañs, ur soudard breizhat bet fuzuilhet e-pad ar Brezel Bed Kentañ peogwir ne gomprene ket an urzhioù e galleg. Prizet e oa ar film-mañ meur a wech.

## Levrioù
**Le livre d'or de la Bretagne*
**Breizh Hiziv / Bretagne aujourd'hui*

## Liammoù diavaez
*War lec'hienn Gouel ar Sinema e Douarnenez
An Tergant

**An Tergant** (** e galleg) zo ur gumun e Breizh e kanton Sant-Brizh-Gougleiz e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 20 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk
Le Tiercent (35) Église Saint-Martin - Extérieur - 23.jpg|Iliz katolik Sant-Varzhin
* Monumant ar re varv (Luc'hskeudenn).

## Emdroadur ar boblañs

## Liammoù diavaez

* Glad Kell-Gougleiz.

## Notennoù ha daveoù
Sant-Yann-ar-Gwilen

**Sant-Yann-ar-Gwilen** (*Saint-Jean-sur-Vilaine* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* War-lez ar Gwilen emañ Sant-Yann.
## Anv

* Jean-Yves Le Moing (1990) ː **Sancti Johannis super Vicenoniam**, 1211  ː 

## Ardamezioù
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 26 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,90 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e Virton e Belgia: unan a oa er 124vet Rujumant Troadegiezh, egile er 130 Rujumant Troadegiezh.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 01.jpg|Talbenn,
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 02.JPG|Nev.
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 03.JPG|Keur hag aoter-vras.
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 04.JPG|Kador-prezeg.
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 05.JPG|Moonumant ar re varv hag "Intron Varia a Druez". 
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 06.JPG|Aoter ha stern-aoter ar Rozera.
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 07.JPG|Delwenn Sant Yann-Vadezour .
Saint-Jean-sur-Vilaine (35) Église 08.JPG|Delwenn Sant Loeiz.

* Iliz katolik "Sant Yann-Vadezour   ".
* Chapel ar vered, 1756.
* Kastell *La Hamonaye*.
* Maner ar Chaoser hag e chapel "Sant Loeiz".
* Ti an Touribelled.
* Feunteun "Sant Laorañs".
* Derwenn Dieu-le-Fit, rummet "gwezenn dibar".
* Ar c’halvar er vourc’h. 
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù ha gwerenn livet, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar gumun
## Notennoù ha daveoù
Laurent de La Hire

**Laurent de La Hire** (pe : *La Hyre*) (27 a viz C'hwevrer 1606 e Pariz - 28 a viz Kerzu 1656) a oa ul livour gall eus ar .

Moarvat e teskas ar vicher gant Georges Lallemant hag e studias oberoù Primaticcio e kastell Fontainebleau, met biskoazh ne vije aet da Italia.

La Hyre zo ur skouer eus an *attegelezh* (ger savet diwar Attika, ur vro en Henc'hres), da lavarout eo un arz mestroniet ha sioul e-skoaz barokelezh Simon Vouet en Italia a-raok 1627.

Tad eo da Philippe de La Hire.

## Oberennoù anavezetañ
* * [[Aberzhidigezh Izaag (arz)|Abraham oc'h aberzhiñ Izaag]] * (1650)
* * [[Theseüs]] hag [[Aetra]]* (war-dro 1635-1640)
* *Cyrus annonce à Araspe que Panthée a obtenue sa grâce*, Chicago, The Art Institute.
* * Kaztizidigezh Marsyas*, engravadur
* *Alegorienn lezren [[Anna Aostria]] *
* * [[Cornelia]] a nac'h kurunenn ar [[Ptolemeed|Btolemeed]]*, 1646.
* *[[Noli me tangere]]*, 1656, Mirdi Grenoble

## Diwar e benn
*Pierre Rosenberg, Jacques Thuilier : *Laurent de La Hyre*, Cahiers du Dessin Français, n° 1, de Bayser éditeur, 1985.
*Pierre Rosenberg, Jacques Thuillier : katalog an diskouezadeg *Laurent de La Hyre*, Grenoble, Roazho, ha Bourdel, 1989-1990.
* Marianne Le Blanc : *La notion d'atticisme français à l'épreuve de la perspective*, e-barzh *L'artiste et l'oeuvre à l'épreuve de la perspective*, M. Cojannot-Le Blanc, M. Dalai Emiliani, P. Dubourg Glatigny ed., Roma, 2006, pp. 431-448.

## Liammoù diavaez
*  Laurent de La Hyre en ''Artcyclopedia''
Mederieg

**Mederieg** a zo ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.

## Dezougen

Médréac - gare 01.JPG|An ti-gar.

## Douaroniezh
## Anv
* Albert Dauzat & Charles Rostaing (1963-1978) : "**Motoriac**, 868; **Motoriacum**,        835-838 : anv den latin **Motorius*, neuz all *Matarius*, halost-ger *-acum*".
* Jean-Yves Le Moing (1990) : "**Modoriacum,** 838; **Motoriac** 863; **Merdreac**        1448"
* Erwan Vallerie (1995) : "vicum **Modoriacum,** 838; **Motoriac** 868; **Medreac**        1295; **Merdreac** 1448"
* Embannadurioù Flohic (2000) : "stumm latin *Modoriacum*, "campagne de ronces".
* Daniel Delattre : "**Modoriacum** diellevr Redon, IXvet".

## Ardamezioù
N'eus ket.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 112 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,44% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pemp anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Dieubet e voe Mederieg d'an 2 a viz Eost 1944 gant "Combat Command A" ar *6th Armored Division* eus lu ar Stadoù-Unanet goude un tammig emgann ouzh ar soudarded alaman.
#### Trevadennoù
* Brezel Aljeria: daou soudard a varvas.
## Brezhoneg
* 9,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Menhir de La Roche Carrée 01.JPG|
Menhir de La Roche Carrée 02.JPG|
Menhir de La Roche Carrée 03.jpg| La Roche Carrée.

* Peulvan La Roche Carrée.

Alignements de Megalithes 1.jpg|
Alignement de Lampouy 01.JPG|
Alignement de Lampouy 02.JPG|
Alignement de Lampouy 03.JPG|

*Steudadoù meurvein "Lampouy".

Médréac (35) Croix du cimetière - Face ouest - 03.jpg|Reter.
Médréac (35) Croix du cimetière - Face est - 03.jpg|Kornôg.

* Kroaz ar vered.

Médréac (35) Église Saint-Pierre - Extérieur - 01.jpg|

* Iliz katolik *Sant Pêr*, 1911-1915.
*  Monumant ar re varv, 1921.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun
* Mederieg war al lec'hienn Geobreizh
## Notennoù ha daveoù
Lanvaelvon

**Lanvaelvon** a oa ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas trizek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 6,07% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

### 
* Bodet e oa bet gant Menezalban d'ar 1 a viz Genver 2019.
## Brezhoneg
* 5,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-M'Hervon - église.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik*Sant Mervon*.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1919) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Pennad kar
* Menezalban.
## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
MoDem

Ar **Modem** a zo ur strollad politikel gall eus ar c'hreiz krouet gant François Bayrou goude dilennadeg ar Prezidant e 2007.
Kreiz Nevez

Ar **C'hreiz Nevez** anvet ivez **Strollad Sokial-Frankizour** europat a zo ur strollad politikel e bro-C'hall krouet gant izili an Unvaniezh evit an Demokratelezh C'hall - en-o-zouez un darn vrasañ eus he senedourien hag he c'hannidi - na oa ket a-du gant krouidigezh ar Modem gant François Bayrou hag a felle dezho mont gant Nicolas Sarkozy.

D'an 29 a viz mae 2007 e voe embannet.

## Lec'hienn

Lec'hienn ofisiel
Horace Vernet

**Horace Vernet** a oa ul livour gall bet ganet d'an 30 a viz Even 1789 ha marvet d'ar 17 a viz Genver 1863 e Pariz, brudet e livadurioù emgannoù. Fellout a rae dezhañ livañ Yann Soudard en emgannoù ha peadra en doe gant brezelioù an daou ziktatour Bonaparte.
Kanariez

**Inizi Kanariez** (*Islas Canarias* e spagnoleg) zo inizi e-maez da aod Afrika, e-tal Maroko, er Meurvor Atlantel, e-dalc'h rouantelezh Spagn abaoe ar .

Div broviñs zo anezho, Las Palmas de Gran Canaria ha Santa Cruz de Tenerife.

Unan eus rannvroioù pellañ Unaniezh Europa int ("rannvroioù dreisttrobarzh").

## Gerdarzh
An anv *Islas Canarias* a zeu eus al latin *Canariae Insulae*, "inizi ar chas" ; da gentañ ne oa nemet anv an enez vrasañ, *Gran Canaria*, *Canaria Insula*. Dont a ra eus ar chas gouez bras *(canes)* betvkavet gant ar veajourien gentañ deuet d'an enez.

Graet e vez *Inizi Kanaria* eus an enezeg e brezhoneg ivez ha lesanvet e vez an *inizi eürus* pe an *inizi wenvidik*.

## Douaroniezh
Ar seizh enez vrasañ a zo tri stroll anezho.
;Er reter
* Lanzarote, Arrecife he c'hêr-benn
* Fuerteventura, Puerto del Rosario he c'hêr-benn
;Er c'hreiz
* Gran Canaria, Las Palmas de Gran Canaria he c'hêr-benn
* Tenerife, Santa Cruz de Tenerife he c'hêr-benn
* La Gomera, San Sebastián de La Gomera he c'hêr-benn
;Er c'hornôg
* La Palma, Santa Cruz de La Palma he c'hêr-benn
* El Hierro, Valverde he c'hêr-benn.
Inizi bihanoc'h zo : La Graciosa (annezet), Alegranza, Los Lobos, Montaña Clara, Roque del Este ha Roque del Oeste.

Enezennoùigoù ha kerreg zo ivez : Anaga, Garachico, Salmor, ha reoù all dizanv.

## Istor
* 31 a viz Mae 1494 :  en inizi Kanariez : lazhadeget ar Gastilhaned gant ar Gwanched en Tenerife e La Matanza de Acentejo. 
## Notennoù ha daveoù
Sant-Tewiniav

**Sant-Tewiniav** (*Saint-Uniac* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Menezalban e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas ugent gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,17% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an 13 a viz Gouhere 1960.
## Brezhoneg
* 21,8 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Tewiniav*.

Saint Uniac Manoir de Quénétain 01.JPG|Ar maner.
Saint Uniac Manoir de Quénétain Colombier.JPG|Ar c'houldri.

* Maner Quénétain hag e gouldri.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù

## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Ruzenn gostez logigoù divouezh

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar **ruzenn gostez logigoù divouezh** treuzskrivet [ɬ] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 148.

## Skouerioù

## Gwelit ivez
* Kensonenn
* Kensonenn logigoù
* Kostezenn (yezhoniezh)
* Kensonenn divouezh
* Ruzenn
Kanton Lannuon

**Kanton Lannuon** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Digresket e oa bet da 3 c'humun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Lannuon a yae 5 kumun d'ober anezhañ :
* Kaouenneg-Lanvezeeg ;
* **[[Lannuon]]** ;
* Ploubêr ;
* Ploulec'h ;
* Rospezh.

### Abaoe 2015
Kanton Lannuon a ya 3 c'humun d'ober anezhañ :
* **[[Lannuon]]** ;
* Ploulec'h ;
* Rospezh.

## Istor

## Daveoù


## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
210

963 *Ab Urbe Condita* = **210** goude J.-K.
## Darvoudoù

### Europa

#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ː Lucius Septimius Severus (193 / 211), Caracalla (Septimius Bassianus) (198 / 217), ha Geta (Lucius Septimius Geta) (fin 209 / 26-27 C'hwevrer 212)
* Koñsuled ː Marcus Acilius Faustinus & Aulus Triarius Rufinus

* Eil bloavezh brezel en hanternoz Britannia, a-enep ar mVaiatae ha Caledonii.  

### Afrika

### Reter nesañ

### Azia

## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

## Relijionoù

* Zefyrin (198 - 217)

## Ganedigezhioù 210

## Marvioù 210

## Daveoù

__NOTOC__
208

961 *Ab Urbe Condita* = **208** goude J.-K.
## Darvoudoù

### Europa

#### Impalaeriezh roman

* Impalaerien ː Lucius Septimius Severus (193 / 211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (198 / 217)
* Koñsuled ː Imp. Antoninus III & Geta Caesar II

* Brezel en hanternoz Breizh (-Veur) = Britannia romania. Taget eo ar rannvro roman gant Caledonii. An impalaer, Septimius Severus, e wreg, hag e zaou mab e zeu en enezenn, hag en em staliañ a ra e *[[York|Eburacum]]* (York), karter jeneral ar VIvet Lejion.

### Afrika

### Reter nesañ

### Azia

## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

## Relijionoù

* Zefyrin (198 - 217)

## Ganedigezhioù 208

## Marvioù 208

## Daveoù

__NOTOC__
204

957 *Ab Urbe Condita* = **204** goude J.-K.
## Darvoudoù

### Europa

#### Impalaeriezh roman

* Impalaer ː Septimius Severus (Lucius Septimius Severus) (09.04.193 / 04.03.211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (12.10.198 / 08.04.217)
* Koñsuled ː Lucius Fabius Cilo Septimius Catinius Acilianus Lepidus Fulcinianus II & Marcus Annius Flavius Libo

* Lidet eo gant Septim Sever ar c'hoarioù kantvedel (deiz-ha-bloaz diazez Roma).

### Afrika

### Reter nesañ

### Azia

## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

## Relijionoù

* Pab ː Zefyrin (198 - 217)

## Ganedigezhioù 204

## Marvioù 204

* Perpetua ha Felicitia, merzheriet e Kartaj

## Daveoù

__NOTOC__
205

958 *Ab Urbe Condita* = **205** goude J.-K.
## Darvoudoù

### Europa

#### Impalaeriezh roman
* Impalaer ː Lucius Septimius Severus (193 / 211) & Caracalla (Septimius Bassianus) (198 / 217)
* Koñsuled ː Marcus Aurelius Severus Antoninus & Publius Septimius Geta
* Muntret eo Plautinus, prefed ar Pretordi (mignon da Septimius), gant Caracalla, e vab-kaer.

### Afrika

### Reter nesañ

### Azia

## Arzoù, skridoù, ha skiantoù

## Relijionoù
* Pab ː Zefyrin

## Ganedigezhioù

## Marvioù
* 22 Genver 205 ː Plautianus, prefed ar Pretordi

## Daveoù

__NOTOC__
Kac'h-moudenn

Ur **c'hac'h-moudenn** a zo

*un den **lezirek**, gwelout leziregezh,
**heñvel ouzh un den **diek**, **feneant**, **lizidant**

*ur **foraner**, gwelout foranerezh.
**heñvel ouzh ur **c'hac'hilhour**
** diwar-se, **kac'hmoudennañ**, *kac'hilhiñ*, **foraniñ** zo oberoù heñvel.
Leziregezh

An **diegi**, pe **leziregezh** (diwar ar ger lezir, eus ar ger gallek *loisir*), pe *lizidanted*, a zo unan eus ar seizh pec'hed kapital hervez an Iliz katolik, eo perzh an hini a nac'h labourat hag ober an traoù ret evit bevañ.

Belfegor eo droukspered al leziregezh. 

## Meuleudi d'al leziregezh
Meulet eo bet al leziregezh gant oberourien zo, ha stourmet eviti. 

## Gerioù kar dre ar ster
*Techet e vezer hiriv da zroukveskañ **leziregezh** ha gorregezh, daou dra disheñvel koulskoude.
*Arouaregezh

## Kaozioù
*« Leziregezh: ar boaz da ziskuizhañ a-raok bezañ skuizh. » Jules Renard.
*« (Sant Frañsez Asiz) ne oa ket evit gouzañv an dud lezirek a zo heñvel ouzh ar preñved-se ne [na] reont netra hag a vev diwar c'hwezenn o nesañ. » Buhez ar Sent, 1912, p. 686.

## Levrioù
;E saozneg
*  ''The Right To Be Lazy'' (1883)  (Paul Lafargue, troet diwar ar galleg gant Len Bracken)
* Jerome K. Jerome, *[[Idle Thoughts of an Idle Fellow]]* (1886)
* Bertrand Russell: *In Praise of Idleness - And Other Essays*, 1935, 
* Carl Honore: *In Praise of Slowness*, 2005, 
* Corinne Maier :
::• *Hello Laziness! - Why Hard Work Doesn't Pay*, 2005, 
::• *Bonjour Laziness! - How to Work as Little as Possible (Just Like the French)*, 2005, . Penaos labourat an nebeutañ ar gwellañ evel ar C'hallaoued, hervez an oberourez.

;E galleg
*Paul Lafargue, *[[Le Droit à la paresse]]* (1881). Skrid orin al levr saoznek meneget amañ a-uc'h.
*Jerome K. Jerome, *Pensées paresseuses d'un paresseux*, Paris, Arléa, 1996. Troidigezh diwar ar saozneg eus al levr meneget amañ a-uc'h.
*Clément Pansaers, *L'Apologie de la paresse*, Paris, Allia, 1996.
*Kazimir Malévitch, *La Paresse comme vérité effective de l'Homme*, Paris, Allia, 1997.
*Samuel Johnson, *Le Paresseux*, Paris, Allia, 2000.
* Corinne Maier, *Bonjour paresse - De l'art et la nécessité d'en faire le moins possible en entreprise*, 2004, 
*Denis de Casabianca, *Pourquoi paresser*, Lyon, Aléas, 2007 (https://web.archive.org/web/20070909010343/http://www.aleas.fr/).
Seizh pec'hed kapital

Ar **seizh pec'hed kapital** pe **seizh pec'hed marvel** zo ur meizad katolik, roll ar seizh pec'hed brasañ a zo mammoù d'an holl bec'hedoù all.

## O anvioù

* an diegi, pe leziregezh
* al lorc'h, pe ourgouilh,
* al lontegezh,
* an orged, pe hudurnez, pe hudurniezh, pe gadalerezh, gadaliezh, gadalezh, pe *plijadur ar c'hig*
* ar bizhoni, pe tostoni, ar c'hoant da berc'hennañ madoù dreist ezhomm, aroueziet gant an diaoul Mammon;
* ar vuanegezh, ur seurt follentez berrbad, a laka an den da ober traoù spontus ha ne rafe ket a-hend-all, aroueziet gant Satanaz
* ar warizi

## Istor

## Vertuzioù

Seizh vertuz a vez enebet ouzh ar seizh pec'hed-se:

* **diegi** ←→ **gred**
* **lorc'h** ←→ **[[uvelded]]**, *[[izelegezh]]*
* **lontegezh** ←→ **moder**, **kerreizhded**
* **[[orged]]** ←→ **[[glanded]], [[dic'hadaliezh]], [[diorged]]**
* **pizhoni** ←→ **[[brokusted]], [[haelded]], [[haeloni]]**, 
* **buanegezh** ←→ **[[levenez]]**
* **gwarizi** ←→ **[[karitez]]**

## En arz
### Livadurioù
* Ur rummad taolennoù gant Pieter Brueghel gozh zo anvet *ar Seizh pec'hed kapital‎*.
* Ul liestaolenn gant Hieronymus Bosch zo anvet *[[ar Seizh pec'hed kapital]]*.

## Notennoù
Foranerezh

Ar **foranerezh** eo an ober graet gant an hini a **foran** un dra bennak, hag arc'hant da gentañ, evel e barabolenn an Testamant Nevez, ar Mab foran.

Foraniñ traoù all a vez graet: boued, danvez. Foraniñ buhezioù soudarded a ra ofiserien en armeoù a-wechoù.

## Krennlavar
Meur a grennlavar a ra meneg, pe damveneg, eus ar foranerezh.

**Goude ar serrer e teu an diserrer*. Pa vez espernet, dastumet pe serret madoù, gant an tad "serrer" e vezont dispignet ha foranet gant ar mab "diserrer".

**Bern n'eo ket mammenn*. N'haller ket dispign atav.

**Lemel hep lakaat, se n'hall ket pad*'. Heñvel.

(da genderc'hel)
Kanton Korle

**Kanton Korle** a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù
Kanton Korle a yae 5 kumun d'ober anezhañ:
* **[[Korle]]**
* ar Gozh-Korle
* Plusulian
* Sant-Vaeg
* Sant-Varzhin-Korle

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Lambal

**Kanton Lambal** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 12 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Lambal a yae 11 kumun d'ober anezhañ :
* Andel ;
* Kistenid ;
* Koedmaeg ;
* **[[Lambal]]** ;
* Landehen ;
* Lanvelor ;
* Melin ;
* Morieg ;
* Noual-Pentevr ;
* Peuñvrid ;
* Sant-Rieg.

### Abaoe 2015
Kanton Lambal a ya 12 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Lambal]]** ;
* Andel ;
* Henant-Sal ;
* Kistenid ;
* Koedmaeg ;
* Landehen ;
* Lanvelor ;
* Melin ;
* Morieg ;
* Noual-Pentevr ;
* Peuñvrid ;
* Sant-Rieg.

## Istor

## Daveoù

## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kensonenn kevig dre froumal

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel ganti un arouezenn ispisial eo ar gensonenn kevig dre froumal mouezhiet treuzskrivet [r] hervez reolennoù al LFE, ganti an niverenn dave 122.

Silabennek e c'hell bezañ ar gensonenn-mañ, dreist-holl e meur a yezh slavek, an tchekeg hag ar serbeg en o zouez.

## Skouerioù

## Gwelit ivez:
* Kensonenn
* Kensonenn kevig
* Kensonenn dre froumal
* Kensonenn mouezhiet
Gwengolo 2007 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2006 e Breizh - **2007 e Breizh** - 2008 e Breizh

2007 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Gwengolo
*Lun 3 a viz Gwengolo : digoret ez eus ur skol Diwan e Kastellin.
*Lun 3 a viz Gwengolo : digoret eo pont an Indez hag a liamm an Oriant ha Lannarstêr, dreist ar Skorf.
*Yaou 20 a viz Gwengolo : *[[Breizh Touch]]*, un heuliad abadennoù sevenadurel, aozet e Pariz gant Kuzul Rannvro Breizh etre an 20 a viz Gwengolo hag an 23 a viz Gwengolo. 
*Sadorn 22 a viz Gwengolo : roet eo bet Kolier an Erminig da Job an Irien, Rhisiart Hincks, Fañch Kemener ha Martial Pezenneg, e Sant-Brieg.

__NOTOC__
Kanton Langaeg

**Kanton Langaeg** a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù
Kanton Langaeg a yae 4 c'humun d'ober anezhañ :
* Hilion ;
* Ilfinieg ;
* **[[Langaeg]]** ;
* Tregaeg.

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez
* Glad kanton Langaeg
Jan Sanders van Hemessen

**Jan Sanders van Hemessen** (war-dro 1500&ndash; war-dro 1566) a oa ul livour eus Flandrez en amzer an Azginivelezh. Ganet e oa en *Hemessen* pe *Hemishem*. Studiañ a eure en Italia, hag e 1524 e teuas da Antwerpen da chom. 

Paotr mannerismo Antwerpen e oa, ha skeudenniñ a rae gwalldechoù an dud, brasoni ha gwarizi. 

Evel e verc'h Catarina van Hemessen, e reas ivez kalzig a boltredoù.

## Taolennoù

1530 van Hemessen Die Goldwägerin anagoria.JPG|Maouez o pouezañ aour
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1469.JPG|Ar mab foran
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1470.JPG|Ar mab foran
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1472.JPG|Ar mab foran
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1473.JPG|Ar mab foran
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1474.JPG|Ar mab foran
Jan Sanders van Hemessen-Enfant Prodigue IMG 1475.JPG|Ar mab foran
Judit ha Holofern (Donatello)

***Judit ha Holofern*** zo un delwenn arem, graet e 1460 gant Donatello, kizeller italian brudet an Azginivelezh, hag a c'haller gwelout e "Sal al Lireu" (*Sala dei Gigli*), er Palazzo Vecchio, e Firenze.

## Pennadoù kar
*Judit ha Holofern (arz)
Kanton Pempoull

**Kanton Pempoull** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 10 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Pempoull a yae 7 kumun d'ober anezhañ:
* Enez-Vriad
* Eviaz
* Kerfod
* **[[Pempoull]]**
* Plaeraneg
* Ploueg-ar-Mor
* Plourivoù

### Abaoe 2015
Kanton Pempoull a ya 10 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Pempoull]]** ;
* Enez-Vriad ;
* Eviaz ;
* Kerfod ;
* Lanleñv ;
* Plaeraneg ;
* Plehedel ;
* Ploueg-ar-Mor ;
* Plourivoù ;
* Sant-Loup.

## Istor

## Daveoù


## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Pleneg-Nantraezh

**Kanton Pleneg-Nantraezh** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 15 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Pleneg-Nantraezh a yae 5 kumun d'ober anezhañ :
* Erge-ar-Mor ;
* Plangonwal ;
* **[[Pleneg-Nantraezh]]** ;
* Plurien ;
* Sant-Alvan.

### Abaoe 2015
Kanton Pleneg-Nantraezh a ya 15 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Pleneg-Nantraezh]]** ;
* Ar Vezvid ;
* Erge-ar-Mor ;
* Frehel ;
* Matignon ;
* Plangonwal ;
* Pleboull ;
* Plevenon ;
* Plurien ;
* Ruskad ;
* Sant-Alvan ;
* Sant-Kast-ar-Gwildoù ;
* Sant-Denwal ;
* Sant-Postan.

## Istor

## Daveoù


## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Plerin

**Kanton Plerin** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 4 c'humun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Plerin a yae 3 c'humun d'ober anezhañ :
* **[[Plerin]]** ;
* Porzhig ;
* Tremuzon.

### Abaoe 2015
Kanton Plerin a ya 3 c'humun d'ober anezhañ goude kendeuzidigezh etre Porzhig ha Tremelar e 2016 :
* **[[Plerin]]** ;
* Porzhig ;
* Tremuzon.

## Istor

## Daveoù


## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Ploheg

**Kanton Ploheg** a oa anezhañ ur rann velestradurel hag ur bastell-vouezhiañ e Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù
Kanton Ploheg a yae 6 kumun d'ober anezhañ:
* Bodeoù
* Lanfeun
* Lanhervoed
* Peniti-Koedrac'h
* Pleneventer
* **[[Ploheg]]**

## Liamm diavaez
* Glad kanton Ploheg

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor
Neved Sûrya

Neved Sûrya e Modhera e bro Gujarat en India n’eo ket ken anavezet ha hini Konârak en Orissa (en India ivez).

Gouestlet e oa ivez, evel hini Konârak, d'an doue Sûrya, doue an heol en hindouelezh. Dizoloet eo bet nevezik zo, ha ne ouzer ket kalz a dra diwar benn e istor ha penaoz eo bet savet.

Kit da welout ivez
* Neved Sûrya (Konârak) pe pagodenn zu
* Neved Sûrya (Gwâlior) 
* Neved Mârtand (Kachmir)
Candraśekhara Veṇkaṭa Rāman

**Sir Candraśekhara Veṇkaṭa Rāman** (tamileg: சந்திரசேகர வெங்கடராமன்; devanagari: चन्द्रशेखर वेङ्कट रामन्, 7 a viz Du 1888 - 21 a viz Du 1970) a zo bet ur fizikour indian. Dizoloet ha displeget en deus an efed Raman.

## Buhezskrid

Ganet e Tiruchirapalli, en Tamil Nadu

## Levrlennadur

* C. V. Raman, A New Radiation, Indian Journal of Physics, 2, 387 (1928) 
* C. V. Raman et K. S. Krishnan, A New Class of Spectra due to Secondary Radiation.
Kanton Ploufragan

**Kanton Ploufragan** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. N'oa ket bet cheñchet ar c'hanton gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
Kanton Ploufragan a ya 5 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Ploufragan]]** ;
* Lanvealgon ;
* Pledran ;
* Sant-Donan ;
* Sant-Juluan-Pentevr.

## Istor

## Daveoù

## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kanton Plougonwaz

**Kanton Plougonwaz** a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù
Kanton Plougonwaz a yae 5 kumun d'ober anezhañ :
* Gwalc'hion ;
* Lanwal ;
* Plevig ;
* Plesala ;
* **[[Plougonwaz]]**.

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez
* Glad kanton Plougonwaz .
Chilatherina fasciata

**Chilatherina fasciata** a zo ur spesad pesk eus kerentiad ar Melanotaeniidae. Unan eus izili boutinañ genus Chilatherina eo hag e liv hag e feson a gemm hervez e rannvro-orin. E gavout a reer e darn vrasañ sterioù Ginea-Nevez met ral e chom en akwariom.

## Liammoù diavaez

*  Chliatherina Fasciata
*  Chilatherina fasciata war Fishbase
Kanton Plouha

**Kanton Plouha** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 18 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Plouha a yae 5 kumun d'ober anezhañ:
* Lanleñv
* Plehedel
* **[[Plouha]]**
* Plua
* Sant-Loup

### Abaoe 2015
Kanton Plouha a ya 17 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Plouha]]** ;
* Binig-Staol ;
* Ar Faved ;
* Gouanac'h ;
* Lannebeur ;
* Lannidig ;
* Lannolon ;
* Plian ;
* Plourc'han ;
* Plua ;
* Sant-Jili-ar-C'hoad ;
* Sant-Ke-Porzh-Olued ;
* Tregedel ;
* Tremeven-Goueloù ;
* Tresigne ;
* Treveneg ;
* Trevereg.

## Istor

## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor

## Daveoù
Kanton Uzel

**Kanton Uzel** a oa anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Kumunioù
Kanton Uzel a yae 7 kumun d'ober anezhañ:
* Alineg
* Gras-Uzel
* ar C'hillioù
* Merleag
* Sant-Herve
* Sant-Teliav
* **[[Uzel]]**

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Aodoù-an-Arvor

## Liamm diavaez
Arondisamantoù Aodoù-an-Arvor

Pevar arondisamant a zo en Aodoù-an-Arvor :

## Gwelet ivez
* Kumunioù Aodoù-an-Arvor ;
* Kantonioù Aodoù-an-Arvor ;
Kanton Bronn

**Kanton Bronn** zo anezhañ ur bastell-vro votiñ eus Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor. Brasaet e oa bet da 26 kumun gant dekred an 13 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015

Kanton Bronn a yae 9 c'humun d'ober anezhañ :
* **[[Bronn (kumun)|Bronn]]** ;
* Erieg ;
* Ivinieg ;
* Lanrelaz ;
* Megrid ;
* Rioleg ;
* Sevinieg ;
* Trediarn ;
* Treveur.

### Abaoe 2015
Kanton Bronn a ya 26 kumun d'ober anezhañ :
* **[[Bronn (kumun)|Bronn]]** ;
* Ar Chapel-Wenn ;
* Erieg ;
* Gouvene ;
* Gwenroc'h ;
* Gwitei ;
* Ilifav ;
* Ivinieg ;
* Kaon ;
* Lanrelaz ;
* Lanreunan ;
* Loskoed-ar-Mozon ;
* Medrigneg ;
* Megrid ;
* Merelieg ;
* Pluvaelgad ;
* Pluvaodan ;
* Rioleg ;
* Sant-Laoueneg ;
* Sant-Maden ;
* Sant-Vran ;
* Sant-Yowan-an-Enez ;
* Sevinieg ;
* Trediarn ;
* Tremorae ;
* Treveur.

## Istor

## Daveoù


## Gwelet ivez
Kantonioù Aodoù-an-Arvor | Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Norcia

**Norcia** zo ur gêr vihan eus proviñs Perugia e rannvro Umbria, en Italia. 

Niver an annezidi zo . 

Hanter zistrujet eo bet Norcia da vare ur c'hren-douar en miz Du 2016. Ul lodenn vat eus ar glad er barrez a zo bet rivinet. 

## Liammoù diavaez

*Sito ufficiale del Comune di Norcia

*Storia e informazioni su Norcia

*Sito turistico della Cittadina di Norcia
Kensonenn tro-gil dre froumal

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn tro-gil dre froumal mouezhiet. 

Implijet e vez ur gensonenn tro-gil dre froumal distaget isbeg an teod gant an todeg.

E wintoueg e kaver ur gensonenn tro-gil dre froumal distaget gant beg an teod.

N'eus arouezenn ofisiel ebet hervez reolennoù al LFE evit treuzskrivañ ar son-mañ ha daosut ha ma reer a-wezhoùigoù gant an arouezenn ɽ e vefe resisoc'h ober gnt an arouezenn *ad hoc*-mañ: . 

## Gwelit ivez:
* Kensonenn
* Kensonenn tro-gil
* Kensonenn dre froumal
* Kensonenn mouezhiet
Ruzenn gostez kilbleg divouezh

Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar **ruzenn gostez kilbleg divouezh**. 

Gant an todeg e vez implijet ur ruzenn gostez kilbleg enebiet koulz ouzh ur ruzenn gostez logigoù divouezh hag ouzh ur gensonenn tro-gil a-gostez dre dostaat. 

N'eus arouezenn ofisiel ebet hervez reolennoù al LFE evit treuzskrivañ ar son-mañ met rankout a reer implijout arouezennoù *ad hoc* evel homañ :  hag a-wezhioùigoù ivez an arouezennoù *ad hoc*-mañ :

 
## Gwelit ivez
* Kensonenn
* Kensonenn gilbleg
* Kostezenn (yezhoniezh)
* Kensonenn divouezh
* Ruzenn
Fama (doueez)

**Fama** a oa doueez ar Vrud gant ar Romaned, evel **Feme** gant tud Hellaz.

## Hellazadez a orin
Dont a ra an anv Fama eus ar ger henc'hresianek Feme (Φημη / Pheme) 

## He ganedigezh
Merc'h diwezhañ an doueez Gaia, an Douar, eo-hi. Krouet e voe hep tad, evel dial he mamm ouzh an doueed. Hervez Sofokles avat e oa merc'h da Elpis, an Esperañs.

Un doueez askellek eo, ha buan e nij d'ober he c'hefridi. Ul lagad he deus a-dreñv pep pluenn, hag un teod evit pep lagad, ma c'halle adlavarout dizehan kement tra a wele pe a gleve. 

Div drompilh he doa: hini hir ar Vrud vat, ha hini verr ar Vrud fall.

## Mojennoù
Hi eo a gasas keloù d'ar rouanez Didon edo Eneas war-nes lestrañ.
Hi a voe kaset gant Gwener da lezel brudoù da redek betek maouezed Lemnos, ma savas kann etre gwazed ha gwragez. 

Kement-se a oa dial Afrodite ouzh tud Lemnos, rak ne azeulent ket an doueez ken abaoe ma oa o toganiñ he fried Hefaistos gant Ares. 

## Menegoù

Kaoz zo anezhi e levr XII Metamorfozoù Ovidius.