Timbroù Saint Helena

Emañ enezenn Saint Helena e Su ar Meurvor Atlantel. Asambles gant Inizi Ascension ha Tristan da Cunha e ya d'ober un Tiriad Tramor eus Breizh-Veur (*British Overseas Territories*).

Embannet e voe timbr kentañ Saint Helena d'ar 1añ a viz Genver 1856. Un timbr glas 6 pence nann-kranellet e oa, warnañ poltred rust un tamm eus ar rouanez Victoria. Kopiet e voe e 1862 gant un timbr glas-gwer gant ur c’hranelladur direoliek.

Eus 1863 da 1880 e veze adembannet an timbr-se gant livioù liesseurt, kranellet ha dreistmoullet evit kement talvoud-gwerzh a oa, eus 1 penny da 5 shilling. Kenderc'hel a reas an hevelep tres da vezañ implijet betek 1890, pa voe embannet ur rummad timbroù nevez gant skeudenn penn Victoria, bihanoc’h avat,  war batrom trevadennoù all an impalaeriezh.

Goude marv Victoria e krogas marevezh renad Edouarzh VII hag e 1902 e teuas e-maez an timbroù kentañ gant e boltred, savet war batrom rummad diwezhañ Victoria. E 1903 e klaskas ar velestradurezh reiñ un tañva eus gweledvaoù an drevadenn : tri zimbr a vent vrazik a ziskoueze ar roue Edouarzh VII ha ti ar gouarnour, ha tri all ar penn kurunennet a-us ur c’hae e Jamestown. Adembannet e voe an hevelep rummad e 1912 hogen penn George V an hini eo en doa kemeret plas hini e dad. 10 timbr a yae d’ober hennezh pa oa c’hwec’h tamm e 1903.

Eus 1922 ha 1937 e voe embannet un heuliad timbroù-boutin nevez. Treset gant Thomas R. Bruce, Mestr-meur servijoù ar Post, ha ganet e Saint Helena, e oa heñvel ouzh timbroù skeudennaouet e 1912–1916, met e-lec'h kavout Ti ar Gouarnour hag ur c’hae e voe dibabet skoed-ardamez an enezenn : ul lestr dre-lien, un teirgwern o vont war-raok div roc’h vras. Eus un hanter penny d’ul lur saoz e save o zalvoud-gwerzh. Hervez ar bloavezhioù e voe moullet eilstummoù eus an dresadenn : gwern torr, banniel roget, roc’h faoutet… Meur a wech e voe adembannet skoed-ardamez an drevadenn : e 1934 (rummad 100vet deiz-ha-bloaz an trevadenniñ), e 1938 gant dremm George VI, e 1953 gant hini Elesbed II.

Ar bloaz 1934 a voe pennabeg embann ar rummad timbroù-lidañ kentañ, rak kant vloaz a-raok e oa bet fiziet enni statud un “drevadenn eus Breizh-Veur”. Koshoc’h eo bezañs ar Saozon eno evel-just, met meret e oa bet gant an *East India Company* ( = Kompagnunezh Indez ar Reter) betek-neuze. An timbroù a ziskoueze Menez “Lot hag e wreg”, “La Plantation” (ti ar Gouarnour), kartenn an ezenenn, kae Jamestown, traoñienn James, kêr Jamestown, kab Munden, Santez Helena hag ar Groaz Santel… E pep korn e oa penn Gwilherm IV, Victoria, Edouarzh VII ha George V.
 
Gant an timbr savet da-geñver he c’hurunidigezh e 1953 e krogas ar prantad hir ma voe profil Elesbed II war bep embannadur, pa ne oa ket tre ur gurunenn a-us al lizherennoù **ER** (*Elisabeth Regina* pe Ar Rouanez Elesbed).

D'an 12 a viz Here 1961 e voe moullet war pevar zimbr Tristan da Cunha ar gerioù **ST. HELENA TRISTAN RELIEF**, ha lakaet an dud da baeañ un taos ispisial evit sikour anezidi an enezenn-se o doa ranket kavout repu e Breizh-Veur abalamour da darzhadenn ur menez-tan. N'eus bet gwerzhet nemet 454 rummad, da douristed al listri-beajiñ dreist-holl. Tennet eus ar werzh d’an 19 a viz Here ez eo deuet da vezañ ar rummad timbroù priziusañ eus an enezenn.

Izel eo an niver a dimbroù bet embannet etre 1856 ha 1956 (war-dro 137 timbr), met 942 dimbr a oa bet embannet e fin ar bloaz 2006. Arc’hant bras a vez degaset d’ar gouarnamant lec’hel gant an dimbrawouriezh a anzav ar velestradurezh.

Liesseurt eo an temoù a vez lakaet ar gaoz warno gant timbroù an enezenn : al loened hag ar plant, an timbroù-lidañ (Churchill, ar C'habiten James Cook, Wellington...), tiegezh Elesbed II, gweledvaoù an enez, an ergerzherien, gouel Nedeleg, bagoù kozh, ar Brezelioù-bed... Bezañs Napoleon Bonaparte e Saint Helena n'en deus ket dalc'het evezh melestradurezh ar postoù avat !

## Pennadoù  kar
*Timbroù Ascension
*Timbroù Tristan da Cunha

## Levrlennadur
*Hibbert, Edward. St. Helena Postal History and Stamps. London: Robson Lowe Limited, 1979 ISBN 0-85397-104-8
*Proud, E. The Postal History of Ascension, St Helena and Tristan Da Cunha. Proud-Bailey Co. Ltd., 2005. ISBN 1-872465-33-1
*Skavaril, Russell V. (editor). St. Helena, Ascension, and Tristan da Cunha Philatelic Society's 20th anniversary anthology: original philatelic papers written by Society members to commemorate Society's 20th anniversary. Columbus, OH.: St. Helena, Ascension and Tristan Da Cunha Philatelic Society, 1997 ISBN 1-89045-402-8

## Liammoù diavaez
*Postoù Saint Helena
* Kevredigezh dastumerien timbroù Stz. Helena, Ascension ha Tristan da Cunha