Kastellin

**Kastellin** zo ur gumun e Breizh e departamant Penn-ar-Bed. Emañ Kastellin war lez ar stêr Aon e penn kentañ an aber, hanter-hent etre Brest ha Kemper. Pennlec'h arondisamant Kastellin eo, met n'eo ket pennlec'h kanton ken abaoe 2014.

## Douaroniezh
## Anv
* Bernard Tanguy ː *Castrum Castellin*,  ; *Castrum Lini*, 1217, 1240, 1262 ; *Chasteaulin*, 1305.
* Erwan Vallerie ː *Castellin, Montaneum qui vocatur Nin*, XI kantved ; *Castellinum* ?, 1038 ; *Castrolini*, 1217, 1223 ; *Chasteaulin du Fou*, 1460, 1466 ; *Castrolini*, 1516 ; *Chasteaulin*, 1536 ; *Castellin*, 1636.
;Gerdarzh
* Bernard Tanguy ː eus an henvrezhoneg *nin* = barr, lein, beg ; hiziv : *nein*, aet da *lin* dre enteuzadur.

## [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
*En glazur e gastell en argant gwiblennet en aour, eilet ouzh beg gant un eog treustellet ivez en argant.*

Lakaet da dalvezout adalek 1878 ; enrollet gant an Departamant ar 24 Mae 1977

## Istor
Kastellin zo e-kichen ur roudour hag e oa ur c'hroashent hentoù roman ː eus Karaez da Douarnenez ha Kameled war un tu, ha Kemper da Landerne war an tu all.

Ar c'hastell zo bet savet e-kerzh an  gant Budig, kont Kernev, lesanvet *Castellin*.
### 
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Kastellin, an hini a voe prouet en doa gloazet ar Markiz de la Coste, ar vreudeur Allain ha Jean Quintin ha Charles Lescac, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Coz e anv, Le Bourc'his, kure, ha Beauguion, gouarnour an ospital.
### 
* 1864: Degouezhout a ra hent-houarn e Kastellin.
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 219 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,64% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### [[Brezel Korea]]
* Mervel a reas  ur serjant eus ar gumun e Myojang Myon d’ar 7 a viz Here 1952.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er Viêtnam.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur serjant eus ar gumun d’ar 5 a viz Meurzh 1958 e  Tebessa (departamant Annaba).
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize  = width:900 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData= 
  bar:1793
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006 
  bar:2012  text:12
  bar:2013 text:13
  bar:2021 text:21
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 2514
  bar:1800 from:0 till: 3172
  bar:1806 from:0 till: 3161
  bar:1821 from:0 till: 2426
  bar:1831 from:0 till: 2783
  bar:1836 from:0 till: 2968
  bar:1841 from:0 till: 2548
  bar:1846 from:0 till: 2790
  bar:1851 from:0 till: 2849
  bar:1856 from:0 till: 2852
  bar:1861 from:0 till: 2892
  bar:1866 from:0 till: 3259
  bar:1872 from:0 till: 3339
  bar:1876 from:0 till: 3436
  bar:1881 from:0 till: 3462
  bar:1886 from:0 till: 3656
  bar:1891 from:0 till: 3677
  bar:1896 from:0 till: 3857
  bar:1901 from:0 till: 3874
  bar:1906 from:0 till: 4237
  bar:1911 from:0 till: 4721
  bar:1921 from:0 till: 4005
  bar:1926 from:0 till: 3766
  bar:1931 from:0 till: 3615
  bar:1936 from:0 till: 3702
  bar:1946 from:0 till: 3954
  bar:1954 from:0 till: 3958
  bar:1962 from:0 till: 4096
  bar:1968 from:0 till: 4370
  bar:1975 from:0 till: 4711
  bar:1982 from:0 till: 5357
  bar:1990 from:0 till: 4965
  bar:1999 from:0 till: 5157
  bar:2006 from:0 till: 5337
  bar:2012 from:0 till: 5181
  bar:2013 from:0 till: 5177
  bar:2021 from:0 till: 5144
  
*Mammenn :  
## Brezhoneg
* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
* E Kastellin e oa chomlec'h ar *[[Skol dre Lizer]]*, aozet gant Visant Seite.
* Ur skol Diwan zo e Kastellin abaoe 2007.
* E distro-skol 2024 e oa 26 skoliad enskrivet er skol Diwan (5,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz Sant-Iduned ː savet e 1868-69 diwar tresadennoù an arkitektour Joseph Bigot;
* Chapel Itron-Varia ː chapel ar c'hastell, bet savet e -kerzh fin an XIIIvet kantved, hag adkempennet e XVvet, XVIvet, XVIIvet, XVIIIvet .
* Chapel Sant-Komparz, bet adsavet war a seblant e-kerzh XVIIIvet kantved (enskrivadur = **Vː CARO; F. B. 1701**)
* Chapel skol Sant-Loeiz, eus dibenn XIXvet kantved.
* Chapel Sant-Yann-Badezhour, e Kerian; chapel eus Ospitalerien ar Fouilhez; bet diskaret. Ar feunteun a zo bet dispennet war dro 1950.

Kastellin002KerneBreizh.JPG|Ar chapel *Intron-Varia*
ArStêrAoneKastellin.JPG|Ar stêr Aon
IlizkatolikKastellin001KerneBreizh.JPG|Iliz katolik *[[Iduned|Sant-Iduned]]*
Kastellin001KerneBreizh.JPG
Kastellin003KerneBreizh.JPG|Leon ar prioldi
TikêrKastellinKerneBreizh.JPG|An ti-kêr
Koc'huKastellinKerneBreizh.JPG|Ar c'hoc'hu
Kastellin004KerneBreizh.JPG|Dor-dal an iliz katolik
Kastellin005KerneBreizh.JPG
PlakenndaJeanMoulinKastellinKerne.JPG|Plakenn da Jean Moulin
MonumantdarrevarvKastellinKerneBreizh.JPG|Monumant ar re varv.

* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn.

## Sport
### Marc'hhouarnerezh
*Boucles de l'Aulne
;Tro Bro-C'hall e Kastellin
*3 a viz Gouere 1958 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Charly Gaul (Luksembourg).
*26 a viz Mezheven 1965 : 5 tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Raymond Poulidor.
*11 a viz Gouere 1982 : 8 tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Konk-Kerne ha Kastellin ; trec'h eo Frank Hoste (Belgia).

## Tud
### Tud marvet eno
* 1898 : An aotrou Kere, beleg ha skrivagner brezhonek
*2015 : Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek
### Tud liammet ouzhar gumun
* Jean Moulin, politikour gall, haroz an harzerezh e-pad an Eil Brezel Bed, isprefed Arondisamant Kastellin adalek 1930 betek 1932
* Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek, en deus kaset ar braz eus e vuhez eno

## Gevelliñ
*
*

## Levrlennadur
* René Couffon & Alfred Le Bars ː *Diocèse de Quimper et de Léon. Nouveau répertoire des églises et chapelles*. Association Diocésaine de Quimper. 1988
* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes du Finistère*. 2001
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère*. Chasse-Marée. ArMen. 1990
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr
* Kastellin war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù