Jørn Riel

**Jørn Riel** (Odense, ) zo un tudoniour  hag ur skrivagner danat.

A-viskoazh ez eo bet dedennet gant ar beajoù. E 1946, pa grede d'e dad endevout e gaset da gweladenniñ Danmark, ec'h eas da Bariz da weladenniñ ur rezistant gall-ha-danat.

Goude-se, e-lec'h mont da vezeg al lened hervez c'hoant e dad e heulias ur stummadur war an dudoniezh, ar skinbellskrivañ hag ar merdeerezh.

E 1950, echuet e studioù gantañ, ec'h eas da gemer perzh en un ergerzhadeg e Greunland ar Biz, ma chomas e-pad c'hwezek vloaz er rouedad savlec'hioù bet staliet gant an douarour danat Lauge Koch (1892-1964) e kreiz ar bloavezhioù 1930. Eno e kejas ouzh an Inuited, a droas da zanvez pennañ e oberennoù.

Goude kuitaet Greunland e veajas J. Riel er bed a-bezh, alies en anv Aozadur ar Broadoù Unanet. Erru war an oad en em stalias da vat e Malaysia, "evit diskornañ", emezañ. E-pad meur a viz bep bloaz e vev e Papoua ar C'hornaoueg e-touez Papoued an Irian Barat, a zo en Indonezia bremañ.

Meur a briz hag a enor zo bet deroet dezhañ e-kerzh e vuhez vicherel hir. 

## Oberennoù
Daou luskad zo en oberennoù Jørn Riel : ar rummad "brozennoù arktek", a zo danevelloù berr fentus maget gant buhez traperien diwezhañ Greunland ar Biz, hag ar romantoù, a zo siriusoc'h. Bepred e vez resis e skridoù a-fet tudoniezh, ha bepred ivez e vez doujet da vuhezegezh an Inuited, a zo diazezet war al lealded, an habaskter hag an doujañs d'an natur.
*1970 : *Mine fædres hus - En fortælling hvoraf man får et smukt ansigt* ("Ti ma zad – Un istor hag a ro un dremm gaer")
*1971 : *Mine fædres hus - Vorherres rævefælde* ("Ti ma zad – Griped Hon Aotrou")
*1972 : *Mine fædres hus - Det første af altings fest* ("Ti ma zad – Fest kentañ an holl festoù")
:::*Pigen som søgte Havets Mor. Eventyr fra Grønland.* ("Ar plac'h hag a glaske Mamm ar Mor. Troioù-kaer eus Greunland")
*1973 : *Da Higginbottom tabte sin skygge* ("Pa gollas Higginbottom e skeud")
:::*Satans til Higginbottom* ("Emañ Satan e Higginbottom")
*1974 : *Den fede, hvide Tuan* ("Tuan gwenn tev")
:::*Den kolde jomfru og andre skrøner* ("Ar werc'hez yen ha brozennoù all")
*1975 : *En arktisk safari og andre skrøner* ("Ur safari arktek ha brozennoù all")
:::*Før morgendagen* ("A-raok warc'hoazh")
*1976 : *Du bor i dit navn* ("Ez anv e vevez")
:::*En underlig duel og andre skrøner* ("Un duvell iskis ha brozennoù all")
*1977 : *Floder i havet* ("Stêrioù er meurvor")
:::Helvedespræsten og andre skrøner ("Beleg an ifern ha brozennoù all")
*1978 : *De gule blades ånd* ("Spered an delioù melen")
:::*Strejfer mine drømme* ("En ur gantren em hunvreoù")
*1979 : *Drengen som ville være menneske* ("Ar paotrig hag a venne bezañ un den")
:::*Sarfartut / Strømsteder*
:::*Ungkarlehuset* ("Ti an dizimeziad")
*1980 : *Leiv, Narua og Apuluk* ("Leiv, Narua hag Apuluk")
:::*Rejsen til Nanga - en usædvanlig lang skrøne* ("Ar veaj da Nanga – ur vrozenn hiroc'h eget boazet")
:::*Videre mod Nord* ("Pelloc'h en Norzh")
*1981 : *Den lange neger og andre fortællinger* ("Ar morian bras ha kontadennoù all")
*1982 : *Den blå dør* ("An nor c'hlas")
:::*Frk. Biancas dybe fald* ("Kouezhadenn don ar M/S Bianca")
*1983 : *Sangen for livet - Heq* ("Ar ganaouenn evit ar vuhez – Heq")
*1984 : *Sangen for livet - Soré* ("Ar ganaouenn evit ar vuhez - Soré")
*1985 : *Sangen for livet - Arluk* ("Ar ganaouenn evit ar vuhez - Arluk")
*1986 : *En lodret løgn og andre skrøner* ("Ur gaou a-serzh ha brozennoù all")
*1988 : *Signalkanonen og andre skrøner* ("Ar c'hanol-gemenn ha brozennoù all")
*1989 : *Skrøner fra et rejseliv* ("Brozennoù ur vuheziad beajoù")
*1990 : *Den sorte mand. Fortællinger fra Afrika, Grønland og Østen* ("Ar gwaz du. Kontadennoù eus Afrika, Greunland hag ar Reter")
*1992 : *Flere skrøner fra et rejseliv* ("Muioc'h a vrozennoù ur vuheziad beajoù")
:::*Kløften* ("An toull")
*1993 : *Haldurs ballader og andre skrøner* ("Gwerzioù Haldur ha brozennoù all")
*1995 : *Cirkulæret og andre skrøner* ("Ar c'helc'hlizher ha brozennoù all")
*1996 : *Forliset og andre skrøner* ("Ar peñse ha brozennoù all")
*1997 : *Den gode væver. Fortællinger fra Afrika, Canada og Østen* ("Ar gwiader mat. Kontadennoù eus Afrika, Kanada hag ar Reter")
*1998 : *En antikvarboghandlers erindring* ("Eñvorennoù ur gwerzher levrioù kozh")
*1999 : *Den pjaltede mand og andre skrøner* ("Ar gwaz dismantret ha brozennoù all")
*2001 : *Samlede skrøner fra Nordøstgrønland: 1974-1980* ("Brozennoù dastumet e Greunland ar Biz : 1974-1980")
:::*Samlede skrøner fra Nordøstgrønland: 1986-1996* (samlet udg.) ("Brozennoù dastumet e Greunland ar Biz : 1986-1996")
*2002 : *Avigtat: eskimoliv* ("Avigtat: ar vuhez eskimo")
:::*Samlede skrøner fra et rejseliv* ("Brozennoù dastumet en ur vuheziad beajoù")
*2007 : *Samlede skrøner I* ("Dastumad brozennoù 1")
:::*Samlede skrøner II ("Dastumad brozennoù 2")
*[[2008]] : *Samlede skrøner III ("Dastumad brozennoù 3")
*2016 : *Mit livs skrøne. En slags memoirer* ("Brozenn ma buhez – Ur meni kounskrid")
*2021 : *Skrøner* ("Brozennoù")

## Prizioù
*1972 : *Statens Kulturfond - Engangsydelse* ("Poellgor sevenadurel ar Stad - Priz deroet ur wech)
*1973 : *Statens Kulturfond - Engangsydelse*
*1974 : *Statens Kulturfond - Engangsydelse *
*1977 : * Danske og udenlandske forfattere efter 1914* ("Skrivagnerion danat hag estren goude 1914")
*1981 : *Frank Hellers litterære pris* ("Priz Frank Heller al Lennegezh")
*1988 : *Kari Sønsthagen og Torben Weinreich: Børnebogsnøglen (*Priz Kari Sønsthagen ha Torben Weinreich al levr evir at vugale")
*1993 : *Tom Kristensen Legatet* ("Yalc'had Tom Kristensen")
*1995 : *Boghandlernes gyldne Laurbær* (*Lore aour al Levrierien)
*1996 : *Drassows Legat* ("Yalc'had Richardt Drassow", priz Kevredigezh ar skrivagnerien danat)
*1999 : *Litteraturens stemmer. Gads litteraturleksikon.* ("Mouezhioù al lennegezh. Holloueziadur lennegel Gad")
*2000 : *Min bedste lærer* ("Ma gwellañ kelenner" – Dastumad 14 arnoskrid)
:::*Dansk forfatterleksikon* ("Holloueziadur ar skrivagnerien danat")
*[[2003]] : *Gads danske forfatterleksikon * ("Holloueziadur Gads ar skrivagnerien danat")
:::*Leksikon for børnelitteratur* ("Holloueziadur al lennegezh evit ar vugale")
*[[2004]] : Jeanne og Henri Nathansens Mindelegat ("E koun Jeanne hag Henri Nathansens")
:::*Statens Kunstfond. Livsvarig ydelse* ("Fondezon norvegat an arzoù – Priz deroet da viken")
*[[2010]] : *Det Danske Akademis Store Pris* ("Priz Meur an Akademiezh danat")
*[[2014]] : *Otto B. Lindhardt-prisen* ("Priz Otto B. Lindhardt")

==Sinema==
* Ar film *Le jour avant le lendemain* sevenet gant Marie-Hélène Cousineau ha Madeline Ivalu (2008) zo diazezet war *Før morgendagen'' ("A-raok warc'hoazh", 1975).

## Liammoù diavaez
* 
## Notennoù