open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ismail Qemali

**Ismail Qemali** (ganet e Vlorë d'ar 16 a viz Genver 1844 - marvet e Bari d'ar 24 a viz Genver 1919) a oa unan eus pennoù an emsav broadel albanat hag unan eus saverien stad vodern Albania.

Bez' e voe unan eus an dud a embannas *[[Disklêriadur Dizalc'hidigezh Albania]]* hag eus ar re a savas ur gouarnamant dizalc'h er vro d'an 28 a viz Du 1912, goude ma oa bet bodet *Kendalc'h Broadel Albania* e Vlorë. Evel-se e voe lakaet fin da ren an Impalaeriezh otoman en Albania. Asambles gant Isa Boletini ha Luigj Gurakuqi e savas banniel Albania war ar savadur ma oa bet sinet an Disklêriadur-se. Kentañ Ministr kentañ ar vro e voe etre 1912 ha 1914. 

### Film
* Unë jam Ismail Qemali, gant Viktor Gjika, Albfilm ha Tirana, 1997 (IMDB)
Constanza Kastilha (1136-1160)

**Constanza Kastilha** (1136-1160) a oa un infantez eus Kastilha hag a zeuas da vour rouanez Bro-C'hall.

Merc'h e oa da Alfonso VII Kastilha, ha da Berenguela Barcelona.

Dimezet e oa e 1154 da Loeiz VII (Bro-C'hall), goude torret e zimeziñ da Eleanora Akitania.

## He bugale
* Marc'harid (1158-1197), dimezet div wech
** e 1172 da Herri ar Roue Yaouank (1155-1183), mab da Herri II (Bro-Saoz), roue Bro-Saoz; kenroue gant e dad
** en 1185 d'ar roue Bela III (1148-1196), roue Hungaria.
* Adélaïde (1160 † goude 1200), kontez Vexin.
** dimezet e 1195 da Guillaume II Talvas (1178 † 1221), kont Ponthieu

Mervel a reas en París, goude bet e Santiago de Compostela, pa oa o c'henel he merc'h Adela.
Villalba

**Villalba** zo un anv-lec'h spagnolek.

## Lec'hioù
###### 
* **[[Villalba Saserra]]**, e proviñs Tarragona.
* **[[Villalba de los Arcos]]**, e proviñs Tarragona.
;
* **Villalba**, anv spagnolek Vilalba, en proviñs Lugo.

###### 

* **[[Villalbilla]]**, e kumuniezh Madrid.
* **[[Villalba (Soria)|Villalba]]**, e kumun Coscurita, en proviñs Soria.
* **[[Villalba de Guardo]]**, e proviñs Palencia.
* **[[Villalba de la Lampreana]]**, e proviñs Zamora.
* **[[Villalba de los Barros]]**, e proviñs Badajoz.
* **[[Villalba de los Llanos]]**, e proviñs Salamanca.
* **[[Villalba de Perejil]]**, e proviñs Zaragoza.
* **[[Villalba de Rioja]]**, e proviñs La Rioja.
* **[[Villalba del Alcor]]**, e proviñs Huelva.
* **[[Collado Villalba]]**, e Kumuniezh Madrid.

; e proviñs Burgos.
***[[Villalba de Duero]]**
* **[[Junta de Villalba de Losa]]**

; e proviñs Cuenca.
* **[[Villalba de la Sierra]]**
* **[[Villalba del Rey]]**

; e proviñs Valladolid.
***[[Villalba de Adaja]]** 
* **[[Villalba de la Loma]]**
* **[[Villalba de los Alcores]]**.

###### 
* **[[Villalba (Sikilia)|Villalba]]** e Sikilia.

;
* **[[Villalba (Puerto Rico)|Villalba]]**

;
* **[[Municipio Villalba (Nueva Esparta, Venezuela)|Municipio Villalba]]** Nueva Esparta.

## Pennad kar
*Villa
*Torralba
Marc'harid Bro-C'hall (1158-1197)

**Marc'harid Bro-C'hall** (1158-1197) a oa ur briñsez c'hall, deuet da vout Rouanez Bro-Saoz da gentañ, ha Rouanez Hungaria goude.

Merc'h e oa da Loeiz VII, roue Bro-C'hall, ha d'e bried ar rouanez Constanza Kastilha.
 
## Dimezioù
Div wech e timezas:
* da Herri ar Roue Yaouank (1155-1183), 
* da Bela III, roue Hungaria 1172 à 1196.
Jafrez (arc'heskob York)

**Jafrez**, pe ** Geoffrey Plantagenet**, **fitzPlantagenet**, pe **fitzRoy**, (c. 1152 – 1212), a oa mab bastard da Herri II, roue Bro-Saoz. Dont a reas da vout eskob Lincoln hag arc'heskob York e Bro-Saoz. N'ouzer ket piv a oa mamm dezhañ. Krediñ a reer e c'halle bezañ anvet Ykenai.

Ober a reas Jafrez tammoù kargoù izel evel kloareg a-raok bezañ anvet da eskob Lincoln en 1173, met ne voe ket anvet da veleg a-raok 1189. En 1173–1174 e kasas en-dro un droiad-vrezel en hanternoz Bro-Saoz da herzel un emsavadeg renet gant e hantervreudeur, ha tizhout a reas tapout William, King of Scots.

War-dro 1182 e c'houlennas ar pab Lucius III e tilezfe sez eskob Lincoln pe e vije eskobet ; dibab a reas dilezel e garg ha mont da ganseller e--lec'h se. Mab nemetañ ar roue Henry II e oa e-kichen e dad pa varvas ar roue.

E vreur Richarzh Iañ, pa voe lakaet da roue, en anvas da arc'heskob kêr Evrog; evit e rediañ da vont da veleg, a greder, ha lemel un danvez-enebour diwar e hent. Goude un tamm bec'h e voe arc'heskobet Jafrez en 1191. Buan e savas tabut etre jafrez ha William Longchamp, rejant Richarzh e bro-Saoz, goude ma voe bac'het en Dover p'edo o tistreiñ da vro-Saoz goude bet arc'heskobet e bro-C'hall. Goulenn a reas Jafrez gwarez e kêr, met harezet e voe gant gwazed Longchamp ha bac'het ur pennad e kastell Dover.
Francesco Iañ

**Francesco Iañ** a vez laret eus meur a roue pe dug eus Italia. 

* Francesco Iañ Gonzaga (1366 – 1407), condottiero 
* Francesco Iañ Sforza (1401-1466)
* Francesco Iañ de' Medici (1541-1587) 
* Francesco Iañ d'Este (1610-1658)
* Francesco Iañ an Div Sikilia (1777–1830), Roue an Div Sikilia. 

## Pennadoù kar
* Francesco
* Frañsez Iañ
Rai

Ar **Rai** , pe **RAI** − *Radio Televisione Italiana S.p.A.*, eo anv kompagnunezh skingomz ha skinwel ofisiel Republik Italia. Pempvet brasañ kompagnunezh skinwel Europa eo.

## Ar chadennoù
Ar Rai a skign dre 14 chadenn skinwel broadel, 3 rannvroel evit ar yezhoù bihan, 5 etrebroadel evit an Italianed e-maez ar vro, ha 3 kenrenet (1 europeat ha 2 parlamantel):

## Notennoù
Wilhelmine Herzlieb

**Christiane Friederike Wilhelmine Herzlieb**, anavezetoc'h evel **Minna (pe Minchen) Herzlieb** (22 a viz Mae 1789 e Züllichau/Sulechów – 10 a viz Gouhere 1865 e Görlitz) a oa un embannerez alaman, hini Karl Ernst Friedrich Frommann (1765-1839).

Emzivadez en yaouank, e voe savet e ti Karl Ernst Friedrich Frommann en Jena. In 1807 ez eas da Weimar, ma en em gavas gant Goethe, a ginnigas un toullad sonedennoù dezhi. Unan eus skouerioù tudenn "Ottilie" e voe-hi.

En 1821 e timezas da Karl Wilhelm Walch met da fall ez eas an eured, koll he skiant a reas ha mervel en ospital en Görlitz en 1865.

## Levrlennadur
* Herman Grimm: *Goethe, Minna Herzlieb und Bettina Brentano.* In: *Preußische Jahrbücher.* 30, 1872, S. 591–603.
* August Hesse: *Minchen Herzlieb.* Habel, Berlin, 1878.
* Karl Theodor Gaedertz: *Goethes Minchen.* 2. Auflage. Müller, Bremen, 1889.
* Günther H. Wahnes (Hrsg.): *Freundliches Begegnen: Goethe, Minchen Herzlieb und das Frommannsche Haus.* Frommanns, Stuttgart, 1927.
* 
* Ilse-Marie Barton: *Auf den Spuren von Goethes Minchen: Das unerfüllte Leben der Wilhelmine Herzlieb-Walch.* BIS, Oldenburg 1995, ISBN 3-8142-0515-4.
Journal des savants

Koshañ mareadeg lennegezh ha skiantoù Europa eo ar ***Journal des savants*** ("Kazetenn ar ouizieien"). Embannet e vez c'hoazh hiziv an deiz gant *Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (AIBL)* ("Akademiezh an Enskrivadurioù hag al Lizhiri Kaer"), unan eus pemp akademiezh an *Institut de France* ("Ensavadur Bro-C'hall").

## Istor
Gant Denis de Sallo (1626-1669), kuzulier e Parlamant Pariz, e voe krouet *Le journal des sçavans*. D'ar 5 a viz Genver 1665 e voe embannet an niverenn gentañ, e Pariz, Bro-C'hall. Daouzek pajenn a oa er gazetenn nevez, ma embannas hec'h aozerion o fal : brudañ ar pezh a oa nevez e Republik al Lizhiri — *«&nbsp;pour faire sçavoir ce qui se passe de nouveau dans la République des Lettres&nbsp;», "Republik al Lizhiri" o vout bed ar skiantoù ivez d'ar mare-se.

Dre hanterouriezh [[Jean-Baptiste Colbert]] e c'hounezas brient ar [[roue]] [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]] e [[1701]].

Ur sizhunieg dizingal e voe *Le journal des sçavans* betek [[1723]], ha miziek e voe betek ma voe lamet e [[1792]].. Koulskoude, daouzek niverenn a voe embannet e [[1797]].

Adal [[1816]] e teuas er-maez a-nevez, gant an talbenn *Journal des savants*, evel m'emañ c'hoazh hiziv an deiz. Izili Ensavadur Bro-C'hall a skrive enni, ha gant an *Imprimerie Nationale* e veze [[moullerezh|moullet]], ha diwar goust ar Stad c'hall betek [[1900]]. En abeg da grennadurioù war kellidsteuñv ar Stad e voe paeet ar moullañ gant Ensavadur Bro-C'hall evit ar bloavezhioù [[1901]] ha [[1902]], hag an Ensavadur a voe e penn ar gazetenn betek [[1908]].

Dre ma teue dizingal an arc'hant d'an Ensavadur ez asantas Akademiezh an Enskrivadurioù hag al Lizhiri Kaer kemer ar gazetenn e karg adalek [[1909]], a-drugarez da gellidoù ar Fondezon Dourlans. E karg AIBL emañ ar gazetenn hiziv c'hoazh.

Buan e voe kemeret skouer diwar *Le journal des sçavans* gant *Royal Society* [[Londrez]] : d'ar [[6 a viz Meurzh]] 1665 ez embannas Henry Oldenburg ([[1619]]-[[1677]]) ar gazetenn viziek *Philosophical Transactions*. Ar skiantoù e oa he dodenn bennañ. Embannet e vez c'hoazh hiziv an deiz.

== Liammoù diavaez ==
*[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343488023/date *Gallica*] 
*[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/revue/jds *Persee''] 

## Notennoù
Étienne Raoul

**Étienne Fiacre Louis Raoul** (23 a viz Gouere 1815 – 30 a viz Meurzh 1852) a oa ul louzawour hag ur surjian er morlu gall.

Ganet e oa e Brest ha mab e oa d'ur c'habiten eus ar Morlu gall. Studioù a reas e Brest e skol ar yec'hed hag anvet e voe da surjian trede klask er morlu, e 1836. Lestrañ a reas e bourzh al lestr *L'Aube* da vont er penn all d'an douar. Douarañ a reas er Bay of Islands (bae an inizi), e Zeland Nevez d'an 11 a viz Gouere 1840, ha chom a reas eno e-pad tri bloaz a-raok kuitaat ar vro e bourzh al lestr *L'Allier*.

Ur wech distro da Bariz e labouras er *[[Muséum national d'histoire naturelle]]* (Mirdi broadel skiantoù an natur), dindan Adolphe Brongniart (1801–1876) ha Joseph Decaisne (1807–1882), louzawourien brudet anezho, evit deskrivañ ha renkañ ar c'hementad bras a blant a oa bet dastumet gantañ e Zeland Nevez. War un dro e reas studioù medisinerezh hag anvet e voe da zoktor e 1844, gant un dezenn anvet *Des rapports des maladies aigües et chroniques du cœur avec les affections dites rhumatismales*.

E 1846 e voe embannet gantañ al levr *Choix de plantes de la Nouvelle-Zélande* ("Dibab plant euz Zeland Nevez"). Goude ur veaj all da Afrika, e teuas da vezañ kelenner medisinerezh e Brest e 1849. E 1851 e voe embannet ul levr all gantañ, *Guide hygiénique et médical pour les bâtiments de commerce qui fréquentent la Côte Occidentale d’Afrique*.

Ar genad plant *[[Raoulia]]* a voe anvet evel-se en enor dezhañ, gant Joseph Dalton Hooker.

## Notennoù
Sarcelles

**Sarcelles** zo ur gumun en departamant Val-d'Oise hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Sarcelles eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Sarcellois* anezho e galleg.

Dominique Strauss-Kahn zo bet maer e Sarcelles (1995-1997).

## Monumantoù ha traoù heverk

Sarcelles Saint-Pierre-et-Saint-Paul 404.JPG|Iliz Saint-Pierre-Saint-Paul.
Sarcelles - Hotel de ville - Panoramique 01.jpg|An ti-kêr.
T5 - Sarcelles - Albert Camus.JPG|Tramgarr T5 e Sarcelles.


## Kêrioù gevellet
* 
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Cergy

**Cergy** zo ur gumun en departamant Val-d'Oise hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun arondisamant Pontoise eo. N'eo ket Cergy ar pennlec'h departamant Val-d'Oise, met lec'hiet eo eno ar prefeti ha sez ar C'huzul-departamant.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Cergyssois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk


Eglise cergy.JPG|Iliz Saint-Christophe.
Menhir de Cergy.jpg|Maen-hir Pierre Fouret.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Arondisamant Pointe-à-Pitre

**Arondisamant Pointe-à-Pitre** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Gwadaloup.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Pointe-à-Pitre e 23 c'hanton (betek miz Meurzh 2015) hag e 14 kumun :
* Les Abymes
* Anse-Bertrand
* Capesterre-de-Marie-Galante
* La Désirade
* Le Gosier
* Grand-Bourg
* Morne-à-l'Eau
* Le Moule
* Petit-Canal
* Pointe-à-Pitre
* Port-Louis
* Saint-François
* Saint-Louis
* Sainte-Anne
Pointe-à-Pitre

**Pointe-à-Pitre** (*Pwentapit* e kreoleg) zo ur gumun e departamant tramor Gwadeloup, en Antilhez gall. Pennlec'h arondisamant Pointe-à-Pitre eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Pointois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Pointe-à-Pitre sous-préfecture.jpg|An isprefeti.
Marché central de Pointe-à-Pitre.JPG|Ar marc'hallac'h toet.
Musée Schoelcher de Pointe-à-Pitre.JPG|Mirdi Schœlcher.


## Kêrioù gevellet
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Arondisamant Basse-Terre

**Arondisamant Basse-Terre** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Gwadaloup.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Basse-Terre e 17 kanton (betek a viz Meurzh 2015) hag e 18 kumun :
* Baie-Mahault
* Baillif
* Basse-Terre
* Bouillante
* Capesterre-Belle-Eau
* Deshaies
* Gourbeyre
* Goyave
* Lamentin
* Petit-Bourg
* Pointe-Noire
* Saint-Claude
* Sainte-Rose
* Terre-de-Bas
* Terre-de-Haut
* Trois-Rivières
* Vieux-Fort
* Vieux-Habitants
Đồng Khánh

**Đồng Khánh** (anvet Nguyễn Phúc Ưng Kỷ pa voe gnaet) a voe navet impalaer Vietnam eus tiegezh Nguyễn.

Ganet e voe d'an 19 a viz C'hwevrer 1864. Ae e oa da Anaon d'an 28 a viz Genver 1889. Ne renas nemet tri bloaz etre 1885 ha 1889. 

Anvet e voe Nguyễn Cảnh Tông pa voe ganet. Ur mab oa d'ar Priñs Nguyễn Phúc Hồng Cai met peogwir n' en doa e eontr an impalaer Tự Đức e voe advabet hag anvet Dug Kiên Giang. Koulskoude ne bignas war an tron nemet goude pevar den all : Dục Đức, Hiệp Hoà, Kiến Phúc ha Hàm Nghi a voe holl anvet impalaer ha diskaret e-kerzh an daou vloaz a heulias marv Tự Đức.

Đồng Khánh a bignas war an tron goude darvoudoù ar 4 a viz Gouere 1885 pa skrapas al lezroue, Tôn Thất Thuyết, an impalaer yaouank Hàm Nghi diouzh "Kêr Berzet Limestra" Huế, hag e gasas er menezioù evit diskouez anezhañ evel penn an emsavadeg enep ar C'hallaoued. Evit skubañ reizhveli Hàm Nghi, e lakaas ar C'hallaoued Nguyễn Cảnh Tông war an tron gant an anv a "Đồng Khánh".

An Itron Nhu, "First Lady" Su Viêt Nam e 1955–63, oa ur verc'h-kuñv da Đồng Khánh.
Les Naufrageurs (film, 1959)

***Les Naufrageurs*** (*Ar Beñseerien* e brezhoneg) zo ur film gallek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Charles Brabant e 1958.

## Fichenn deknikel
* Doare : Drama,
* Skoazellerien-sevener : Jean-Charles Lagneau ha Jean Lefèvre,
* Senario : Gwenn-Aël Bolloré, azasaet gant Charles Brabant ha Roland Laudenbach,
* Divizoù : Roland Laudenbach,
* Kevredadoù produiñ : Finistère Films ha Vega Films (Pariz),
* Produourien : Gwenn-Aël Bolloré hag Evrard de Rouvre,
* Rener produiñ : Georges Bernier,
* Kevredad dasparzhañ : Sirius Films (Pariz),
* Rener ar skeudenniñ : Ghislain Cloquet,
* Ijinour ar son : Séverin Frankiel,
* Aozer ar sonerezh orin : René Cloërec,
* Kinklourien : Jacques Mély ha Jean-Pierre Thévenet,
* Dilhataerez : Francine Galliard-Risler,
* Farder : Jean-Jacques Chanteau,
* Ficher-blev : Jacky Chanteau,
* Skriptourez : Ghislaine du Sire,
* Frammerez : Huguette Brabant,
* Prantad filmañ : adalek an 13 a viz Mae betek an 23 a viz Gouere 1958,
* Lec'hioù filmañ : Penn-ar-Bed (Benoded, Keriti-Penmarc'h, Sant-Yann-Drolimon),
* Deiziad dont e-maez : 28 a viz Genver 1959 (),
* Padelezh : 92'.

## An danvez
E 1852, war un enez bennak e Penn-ar-Bed : dre m'o deus naon du an enezidi e tamallont o gwalleurioù da vMoïra, kendrec'het mard int ez eo-hi ur sorserez. Hag houmañ ha lakaat ur vag d'ober peñse evit saveteiñ an enez. He freizhañ a ra an enezidi ha peurlazhañ ar re c'hloazet. Dont a ra a-benn Gilles, unan eus martoloded ar vag, da dec'hout kuit ha kavout bod e ti Voïra. Dindan nebeut amzer ez eo piket o c'halon an eil gant egile ha diskoachet ar voualc'h war he neizh gant Louise Kermelen. Mat eo da Louise tevel war gement-mañ gant ma kuitao Gilles an enez asambles ganti : hen ober a reont tra m'eo krog ar polis gant e enklask. En em lezel a ra Manez kozh da vezañ tamallet evit gwareziñ an holl enezidi all...

## Roll ar gomedianed
* Henri Vidal : Yann Le Coeur,
* Dany Carrel : Louise Kermelen,
* Charles Vanel : Marnez,
* Renée Cosima : Moïra,
* Carl Schell : Gilles,
* Jacques Fabbri : ar jipsian,
* Alfred Adam : an aotrou komiser,
* Madeleine Sologne : Gestin gozh,
* Jean d'Yd : an aotrou Person,
* Lucien Raimbourg : Gaël,
* Guy Decomble : Hervé,
* Gérard Darrieu : Jean,
* Pâquerette : Marie gozh,
* Julien Verdier : Pierrick,
* Sylvain Levignac.

## Liamm diavaez
* '''''Les Naufrageurs''''' war Internet Movie Database

## Notennoù ha daveennoù
Meded

Ar **Veded** a oa ur bobl hag a oa o chom en Iran war-dro ar bloavezh 1000 kent JK. Ar medeg e oa o yezh. Sevel a rejont Impalaeriezh ar Veded. 

## Pennadoù kar
*Persed
Hàm Nghi

**Hàm Nghi** (anvet Nguyễn Phúc Ưng Lịch pa voe ganet) a voe eizhvet impalaer Vietnam eus tiegezh Nguyễn. Ne renas nemet ur bloavezh (1884–85).[1]

Ganet eo bet e Huế d'an 22 a viz Gouere 1872. Aet eo da Anaon d'ar 14 a viz Genver 1943. 
 

### Levrlennadur
*Baille. "Souvenirs d’Annam 1886–1890" E. Plon, Nourrit et Cie, Pariz (1890, viii + 266 pp.)
*Devillers, Philippe. "Français et Annamites. Partenaires ou ennemis? 1856–1902", Denoël, 1998, 517 pp.; ISBN 2-207-24248-X (2-207-24248-X)
*Gosselin, Charles. "Le Laos et le Protectorat Français". Librairie académique Didier, Perrin & Cie, Pariz (1900, 349 pp.)
*Gosselin, Charles. "L’empire d’Annam". Préface de Pierre Baudin, Perrin & Cie. Pariz (1904, xxvi + 560 pp.)
Persed

Ar **Bersed** zo ur bobl indezeuropat hag a weler o tegouezhout en istor Iran war un dro gant ar Veded war-dro ar bloavezh 1000 kent JK. Parsi pe Farsi a vez graet eus o yezh e perseg.

Meget eo o anv adal ar Vvet kantved gant Herodotos ha Thucydides.

Div impalaeriezh vras a voe savet gante:
*etre ar VIvet hag ar IVvet kantved kent JK, hini an Ac'haemenided,
*etre an IIIe kantved kent JK hag an VIIIvet kantved hini ar Sassanided.
Sézia

Ar **Sézia** a oa un departamant gall en Italia en amzer Napoleon ; krouet e oa bet d'an 11 a viz Gwengolo 1802. Vercelli e oa ar pennlec'h, anvet Verceil e galleg, yezh ofisiel an impalaeriezh c'hall.

## An anv
Dont a ra an anv gallek Sézia eus hini italianek ar stêr Sesia. War ar c'hartennoù gall kozh, eus ar mare-se, e veze skrivet Sézia. A-wechoù e vez skrivet Sesia ivez (gwelout izeloc'h), anv an departamant gall, dre fazi marteze : n'eo ket kustum ar gallek da zibab daou stumm ofisiel.

## Arondisamantoù ha kantonioù
* Vercelli, kantonioù : Agnona, Crevacuore, Gattinara, Masserano, Quinto, Stroppiana, Trino ha Vercelli (2 ganton).
* Biella, kantonioù : Biella, Bioglio, Cacciorna, Candelo, Cavaglià, Cossato, Graglia, Mongrando ha Mosso Santa Maria.
* Santhià, kantonioù : Buronzo, Cigliano, Crescentino, Livorno ha Santhià.

## Meneg
* Tennet eus an *Dictionnaire géographique portatif* (1809): 
:  *Sesia : (département de la), un des cinq formés par le Piémont, [[Verceil]], chef-lieu de préfecture, 3 arrondissements ou sous-préfectures : Verceil, Bielle, Santhia ; 23 cantons ou justices de paix ; de l'évêché de Verceil ; de la cour d'appel de Turin ; population 202.822 habitants ; ils sont laborieux et industrieux, et vont travailler au loin. On y recueille du riz, du chanvre, de la soie, du vin, du fruit et des légumes ; il y a des montagnes abondantes en pâturages et où se trouvent des mines d'or et de fer. Ce département est borné O. par celui de la [[Doire (departamant)|Doire]], S. par celui de [[Marengo (departamant)|[Marengo]], E. par le département de l'[[Agogna]], N. par la république du [[Valais]].* 

## Liamm diavaez
*Sézia, en dielloù gall : https://www.google.fr/search?client=opera&q=département+de+la+Sézia.&sourceid=opera&ie=UTF-8&oe=UTF-8
Regine Velasquez

**Regine Velasquez**, pe **Regina Encarnacion Ansong Velasquez** hervez he gwir anv, zo ur ganerez hag aktourez eus ar Filipinez, brudet-kenañ e Reterazia.

## Pladennoù
Regine eo anv he fladenn gentañ e 1987.
Tabula claudiana

An Tabula claudiana zo ur blakenn arem ha warni prezegenn an impalaer roman **[[Claudius]]** en 48, dirak Sened Roma. 

Al lodenn izelañ anezhi zo bet kavet e Lyon, en 1528.

## Ar skrid
E prezegenn Claudius ez eus kaoz eus tud Gallia Comata hag a c'hallo bezañ anvet hiviziken da Sened Roma. 

## Istor
Claudius a glaske digeriñ an impalaeriezh ha degemer er sened tud eus ar broioù trec'het (provinciae) a rofe harperien nevez dezhañ er sened.

## Levrlennadur
*Philippe Fabia, La Table Claudienne de Lyon, Audin, Lyon, 1929, 167 p.
*P. Sage, « La Table claudienne et le style de l'empereur Claude : essai de réhabilitation », R.E.L., 58, 1980, p. 274-312.
*Dominique Briquel, « Claude, érudit et empereur », CRAI, 132-1, 1988, p. 217-232 Lire en ligne.
*Barbara Levick (trad. Isabelle Cogitore), Claude [« Claudius »], InFolio,‎ 2002 (1re éd. 1990), 320 p. (ISBN 2884742018)
*N. Badoud, « La table claudienne de Lyon au xvie siècle », Cahiers du Centre Gustave Glotz, 13, 2002, p. 169-195
Fred Chichin

**Frédéric Chichin** (pell anavezetoc'h evel **Fred Chichin**), bet ganet d'ar 1añ a viz Mae 1954 e Clichy (Hauts-de-Seine a-vremañ, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Du 2007 e Pariz, a oa ur c'haner-sonaozer gall hag ur soner barrek war un toullad mat a vinvioù.

A-gevret gant ar ganerez c'hall Catherine Ringer e krouas ar strollad *[[Les Rita Mitsouko]]* e 1980.

## Liammoù diavaez
* Le petit train
Catherine Ringer

**Catherine Ringer** (bet ganet d'an 18 a viz Here 1957 e Suresnes en Hauts-de-Seine), a zo un aktourez, ur ganerez c'hall hag ur sonerez barrek war un toullad mat a vinvioù.

A-gevret gant ar soner gall Fred Chichin e krouas ar strollad *[[Les Rita Mitsouko]]* e 1980.
Thành Thái

**Thành Thái**, anvet Priñs Nguyễn Phúc Bửu Lân pa voe ganet, a voe dekvet impalaer Vietnam eus tiegezh Nguyễn. Ren a reas e-pad triwec'h vloaz etre 1889 ha 1907.

Ganet eo bet d'ar 14 a viz Meurzh 1879. Mab d'an impalaer Dục Đức ha d'an impalaerez Tu Minh e oa.

Aet eo da Anaon d'ar 24 a viz Meurzh 1954 e Saigon.
Duy Tân

**Duy Tân**, anvet priñs Nguyễn Phúc Vĩnh San pa voe ganet, a voe unnekvet impalaer Vietnam eus tiegezh Nguyễn. Ren a reas e-pad 9 bloaz etre 1907 ha 1916.

Mab d'an Impalaer Thành Thái e oa. Ganet eo bet d'ar 14 a viz Eost 1899. Aet e oa da Anaon d'ar 25 a viz Kerzu 1945.
Emilio

**Emilio** zo un anv-bihan italianek ha spagnolek.

## Orin
*Eus Aemilius, anv latin. 

## Adstummoù
*Emilia, anv-bihan roet d'ar merc'hed

## Yezhoù all
* Emil e brezhoneg ha yezhoù all
*Émile, e galleg

## Tud
***[[Emilio Aguinaldo]]** (1869-1964). jeneral , ha kentañ prezidant Filipinez.
***[[Emilio Mola]]** (1887-1937), jeneral spagnol.
* Emilio Altieri, pe *Klemañs X*, pab italian,
* Emilio Recoba, melldroader urugwaiat,
* Emilio Salgari, skrivagner italian.


file:Aguinaldo.jpg|Emilio Aguinaldo


## Lec'h
* San Emilio, anv meur a lec'h.

## Pennad kar
*Emiliano
*Emiliana
Khải Định

**Khải Định**, anvet priñs Nguyễn Phúc Bửu Đảo pa voe ganet, a voe daouzekvet impalaer Vietnam eus tiegezh Nguyễn. Ren a reas etre an 18 a viz Mae 1916 hag ar 6 a viz Du 1925. 
Mab e oa d'an impalaer Đồng Khánh. Ganet e voe d'an 8 a viz Here 1885. Aet e oa da Anaon d'ar 6 a viz Du 1925.

Goude mare an Impalaer Đồng Khánh e teuas re an Impalaer Thành Thái hag an Impalaer Duy Tâna voe harluet o daou gant ar C'hallaoued abalamour d'o stourm ouzh ar renadur trevadenner. War lerc'h ar prantad reuz-se e tivizas ar C'hallaoued lakaat Bửu Đảo war an tron peogwir e oa mab d'ar rener a o bet ar sentusañ eus an tierniezh Nguyễn e-keñver ar renadur trevadenner, o reiñ e skoazell d'an drevadennerien c'hall hag o stourm ouzh pep luskad dizalc'hour, an Impalaer Đồng Khánh.

Roet e voe da Nguyễn Phúc Bửu Đảo a voe an titl a rener a Annam d'an 18 a viz Mae 1916 goude ma voe harluet Duy Tân (Nguyễn Phúc Vĩnh San). Kemer a reas Khải Định (o talvezout kement a "diougan a beoc'h hag a stabilded"). Diskleriañ a reas e felle dezhañ lufr d'an impalaeriezh met ne oa ket posupl abalamour d'e genlabour tost gant an alouberien c'hall. Daoust ma ne oa ket laouen gant e saviad, Khải Định a renas ur politikerezh a genlabour strizh gant ar gouarnamant gall ha ne voe e gwirionez nemet un doare margodenn bolitikel etre daouarn an drevadennerien o sentiñ ouzh o urzhioù evit reiñ ur seblant reizhegezh da bolitikerezh ar C'hallaoued.

Abalamour da se e oa brudet fall-tre Khải Định e-touez pobl Viêt Nam. Tamallet e voe gant ar sturier broadelour Phan Châu Trinh da werzhañ e vro d'ar C'hallaoued a da vevañ er pompadoù impalaerel pa oa korvoet ar bobl gant Frañs.

Nguyễn Ái Quốc (anavezet goude dindan anv Hồ Chí Minh) a skrivas ur pezh-c'hoari anvet ""an Aerouant bambouz" a rae al lu gant Khải Định oc'h en em zikouez gant pompad bras ha lid met o vezañ margodenn dic'halloud ar gouarnamant gall. 

Ar levierien vroadelour a reas al lu gant e weladenn da Ziskouezadeg Trevadennel Marsilha e 1922. Evel-just o doa kas eus statud Viêt Nam evel trevadenn c'hall ha ne welen netra da vezañ lidet en diskouezadeg-se.

D'e fallañ e voe brud Khải Định e 1923 pa aotreas ar gouarnamant gall da lakaat tailhoù war labourerien-douar Viêt Nam a zegasas dienez vras.
Ul lodenn eus an arc'hant-se a oa evit paeañ e vez pompadus.

Sinet e doe ivez urzhioù herzel kalz levierien vroadelour evel Phan Bội Châu o rediañ anezho da vont en harlu ha da welout darn eus o heulierien o vezañ tapet ha dibennet. 
;Euredoù
Dimeziñ a reas Khải Định d' e wreg kentañ, Hoang Thi Cuc, e 1907.

Dimeziñ a reas d'e eil gwreg (1890–1980 e 1913. Ur verc'h da Ho Dac Trung a zeuas da vezañ Ministr an Deskadurezh Publik Annam, oa. Ne c'hanas bugel ebet.

Diwezhatoc'h e c'hanas unan eus e serc'hed, Tu Cung, ur mab dezhañ. Kurunennet e voe Rouanez peogwir he doa ganet o mab, Nguyen Phuoc Thien, a zeis da vezañ Priñs Vinh Thuy ha diwezhatoc'h Impalaer Bảo Đại.

Bez en doe Khải Định peder gwreg a eil renk ivez ha dek serc'h.
;Marv

Evel e dad e oa Khải Định un den klañvidik. Dont a reas da vezañ drammet. Mervel a reas eus an droug-skevent e Keoded Verzet Limestra (Keoded Impalaerel) Huế d'ar 6 a viz Du 1925.
Bảo Đại

**Bảo Đại**, anvet Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy pa voe ganet, a voe trizekvet impalaer Vietnam eus Tierniezh Nguyễn, an tiegezh diwezhañ o ren war Vietnam.

Bet eo bet ez ofisiel roue Annam eus 1926 betek 1945 (e ditl a voe Impalaer Vietnam e 1945 dindan renerezh Japaniz). Bez e oa Annam dindan gwarez Frañs e diabarzh Indosina gall gant an div drederenn eus gorread Vietnam a-vremañ. Ne bignas e gwirionez war an tron nemet e 1932.

Reiñ a reas e zilez e 1945 goude fin an eil brezel bed o reiñ ar galloud d'ar Việt Minh. E 1949 e c'houlennas ar C'hallaoued digantañ distreiñ evel "penn ar Stad "ha n'eo ket impalaer el lodenn dindan o gwarez. Mirout a reas ar garg betek ar 26 a viz Here 1955 daoust dezhañ bezañ alies e Frañs.

Ganet oa bet d'an 22 a viz Here 1913. Aet e oa da Anaon e Pariz d'an 30 a viz Gouere 1997.
Benoît

**Benoît** zo un anv-bihan gallek, deuet da vezañ anv-tiegezh ivez. **Benoit** zo un doare-skrivañ all implijet evit an anv-tiegezh.

## Yezhoù all
*Benead e brezhoneg
*Benedetto, en italianeg

## Tud
### Anv-tiegezh
#### 
*Thierry Benoit, politikour

#### 
*Pierre Benoit (1886-1962), skrivagner
*Ted Benoît (1947-2016), aozer bannoù-treset

### Anv-bihan
#### 
* Benoît Poelvoorde (g. e 1964), aktour 
#### 
*Benoît Purenne, echedour

#### 
*Benoît Hamon, politikour, a orin breizhat
*Benoît Baby, c'hoarier rugbi
Gary

**Gary** zo anv meur a dra

## Tud
*Gary Cooper, aktour stadunanat
*Gary Lineker, melldroader saoz

*Romain Gary (1914-1980), skrivagner gall

## Lec'hioù
*Gary (Indiana)
Remont IV Toloza

**Remont IV** (pe VI) lesanvet * Raymond de Saint-Gilles* (war-dro 1042 - 1105) a oa kont Saint-Gilles (1060-1105), dug Narbonna, markiz Gothia, kont Roergue (1065-1105), markiz Provañs (v. 1085 - 1105), kont Toloza (1094-1105) ha kont Tripoli (etre 1102 ha 1105, evel Remont Iañ).

## Dimezioù ha bugale
Teir gwech e timezas:
*war-dro 1066 da verc'h kont Provañs, pe ur verc'h da Bertrand Iañ Provañs, pe Geoffroi Iañ Provañs. Ur mab da vihanañ o doe :
** Bertrand († 1112), kont Toulouse, Albi, Agen, Roergue ha Quercy, markiz Gothie, dug Narbonna ha kont Tripoli.
*Dre ma intañvas, a greder, ec'h addimezas da Mathilde de Hauteville († a-raok 1094). Honnezh a oa intañvez Robert, kont Eu, ha merc'h da Ruggero Iañ Sikilia, kont Sikilia, ha da Judith d'Évreux.
*Addimeziñ a reas en 1094 da Elvira Alfónsez (1079-1157), pemp bloaz ha tregont yaouankoc'h egetañ, merc'h da Alfonso VI León, roue León ha Roue Kastilha, ha d'e bried-kleiz Jimena Muñoz; c'hoar Elvira e oa Teresa de León, a voe mamm Afonso Henriques, kentañ roue Portugal;
**ur mab o doe Alphonse Jourdain (1103 - 1148), kont Toloza, Albi, hag all.

## Notennoù
Remont IV

**Remont IV** zo anv meur a briñs, pe a gont.

## Tud
* Remont Berengar IV Barcelona
* Remont Berengar IV Provañs (1199 -1245), kont Provañs
* Remont IV Toloza
Hernando de Soto (konkistador)

**Hernando De Soto** (ganet e 1496 pe 1497 – marvet d’an 21 a viz Mae 1542) a oa un ergerzher ha konkistador spagnol. Gantañ e voe renet an ergerzhadenn gentañ gant Europiz e diarbarzh an douaroù a zo deuet da vezañ Stadoù Unanet Amerika (Florida, Georgia, Alabama hag Arkansas). An Europad kentañ e voe o treuziñ ar stêr Mississippi. 

## E vuhez
Ganet e voe Hernando de Soto en ur familh hidalgoed vihan, e *Jerez de Badajoz* en Extremadura, ur vro baour ha ma oa kalz tud yaouank o vont da lec’h all da glask fred.

Mont a reas da Amerika e 1514, asambles gant Pedro Arias de Avila, a oa gouarnour Panamá. Kemer a reas perzh, er bloavezhioù 1520, en aloubadeg Kreizamerika, ha brud a c’hounezas da vout ur marc’heg barrek hag ur soudard kalonek ha kriz gant an Amerindianed. Perzh a gemeras ivez en ergerzhadenn Francisco Pizarro war-zu Perou. Distreiñ a reas da Spagn e 1536 ha dimeziñ a reas. Levezonet e oa gant skouerioù Juan Ponce de León, en doa ergerzhet Florida, pe Vasco Núñez de Balboa, en doa tizhet ar Meurvor Habask (anvet gantañ « Mor ar Su », dre ma oa er su da strizh-douar Panamá).

## Florida
Anvet e voe gant ar roue Carlos Iañ da c’houarnour e Kuba, e 1538, ha karget e oa ivez eus douaroù Florida (an anv-se a raed da neuze eus an douaroù a oa en norzh da Guba, war an douar-bras, hep lakaat harz ebet dezho e diabarzh ar vro). Bamet e oa Hernando de Soto gant ar pezh en doa klevet war ergerzhadenn Pánfilo de Narváez war aodoù Florida, e 1527-1528. Bodañ a reas lod eus an dud a oa deuet gantañ da Guba ha kuitaat a reas porzh La Habana d’an 18 a viz Mae 1539 evit mont da Florida. D’an 30 a viz Mae e tilestras war aod Florida en ul lec’h a voe badezet gantañ *Espiritu Santo* hag a oa el lec’h m’emañ bae Tampa bremañ, war aod kornôk ledenez Florida. Mont a reas war-zu an norzh ha tizhout menezioù an Appalachoù e miz Mae 1540. A-hed o ergerzhadenn en em gave ar gonkistadored gant Amerindianed ha ne veze ket bepred didrubuilh an darempred. O klask madoù, pinvidigezhioù ha douaroù strujus edo ar Spagnoled, ha ne gavent nemet emgannoù. 

Goude bezañ graet hent war-zu ar c’hornôg en em gavas an dud a chome gant Hernando de Soto dirak ur stêr vras, ledan ha leun a besked, hag a voe anvet ganto *Rio Grande* pe *Rio Espiritu Santo*. Dirak ar stêr Mississippi e oant erruet, d’an 8 a viz Mae 1541. Savet e voe bagoù ganto da dreizhañ ar stêr ha kenderc’hel gant o hent war-zu ar c’hornôg. Tremen a rejont ar goañvezh 1541-1542 war lez ar stêr Arkansas. Diaesoc’h-diaesañ e oa dezho kavout o hent ha kavout boued. Distreiñ a rejont war-zu ar stêr Mississippi. 

Nepell diouzh he lez kornôk e varvas Hernando de Soto gant an derzhienn, d’an 21 a viz Mae 1542. A-raok mervel e fizias e Luis de Moscoso ar garg da ren e vagad tud. Goude meur a viz o kerzhet, da glask mont war-zu Mec’hiko, e voe savet bagoù ganto, ha diskenn a rejont a-hed ar stêr vras betek pleg-mor Mec'hiko, hag o vageal goude-se a-hed an aod, e erruas an 300 den a oa chomet bev, dindan renerezh Luis de Moscoso, betek kêr Vec'hiko, e 1543. Diwar ar 700 a dud a oa loc’het eus Kuba ne chome nemet un 300 den bev bennak.

## Notennoù

## Gwelet ivez
*Florida spagnol
Chloephaga rubidiceps

***Chloephaga rubidiceps*** zo anv skiantel ur spesad evned e-touez ar c'herentiad Anatidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e geotegi Suamerika (Douar an Tan hag Inizi Maloù da gentañ-penn) ha goañviñ war aodoù Arc'hantina.

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Chloephaga rubidiceps'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Chloephaga poliocephala

***Chloephaga poliocephala*** a zo anv skiantel ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.

## Anvioù lec'hel
E spagnoleg e vez graet "cauquén cabeza gris", "cauquén cabecigrís", "canquén", "caiquén", "cauquén", "cauquén real", "gansillo y avutarda" eus ar spesad-mañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Debrer glasvez emañ ar spesad dreist-holl.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, en un takad hag a ya eus kreisteiz Arc'hantina ha kreisteiz Chile da Enezeg Douar an Tan.

## Liammoù diavaez
*  ''Chloephaga poliocephala'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chloephaga poliocephala'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Chloephaga picta

***Chloephaga picta*** zo anv skiantel ur spesad evned eus ar c'herentiad Anatidae.

## Anvioù lec'hel
E spagnoleg e vez graet "cauquén común", "caiquén", "avutarda magallánica", "cauquén magallánico" pe "ganso de Magallanes" eus ar spesad-mañ.

## Doareoù pennañ

Upland_Goose_in_Tierra_del_Fuego_National_Park_(5536598972).jpg|*Chloephaga picta*, nepell diouzh Ushuaia
Chloephaga picta MHNT.ZOO.2010.11.13.4.jpg|Ur vi *Chloephaga picta* (8,8 cm e hirder ha 5,8 cm e dreuz)


## Boued

## Annez hag isspesadoù
Kavout a reer an daou isspesad anezhañ :
* *Chloephaga picta picta*, e kreisteiz Chile ha kreisteiz Arc'hantina,
* *Chloephaga picta leucoptera*, en Inizi Maloù.

## Liammoù diavaez
*  ''Chloephaga picta'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Chloephaga picta'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Jerez

**Jerez** zo un anv-lec'h spagnolek, hag anv meur a lec'h ha meur a dra.

## Lec'hioù
### 
-Kumunioù
*Jerez de la Frontera, e proviñs Cádiz, en Andalouzia,
*Jérez del Marquesado, e proviñs Granada, en Andalouzia,
*Jerez de los Caballeros, e proviñs Badajoz, en Extremadura.

Hag ivez
* Ar *Marco de Jerez*, anv ar winieg e proviñsoù Cádiz ha Sevilla, en Andalouzia, a vez graet gwin jerez gant he frouezh.

### Broioù arall
*Jerez de García Salinas, e Mec'hiko, e stad Zacatecas;
*Jerez, e Guatemala, en Departamant Jutiapa.

## Evaj
* Gwin Jerez, anavezet evel *sherry* e saozneg, evel *Xérès* e galleg, graet er Marco de Jerez ha savet en kêrioù Jerez de la Frontera, El Puerto de Santa María y Sanlúcar de Barrameda;
Chloephaga hybrida

***Chloephaga hybrida*** zo anv skiantel un evn e-touez ar c'herentiad Anatidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Chloephaga hybrida hybrida*, eus aodoù Chile da Douar an Tan ha kreisteiz-pellañ Arc'hantina,
* *Chloephaga hybrida malvinarum*, en Inizi Maloù.
Plijout a ra an traezhennoù bili hag an aodoù kerreg dezhañ.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

*   ''Chloephaga hybrida'' war al lec'hienn BirdLife International.
*   ''Chloephaga hybrida'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Arondisamant Fort-de-France

**Arondisamant Fort-de-France** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Martinik.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Fort-de-France e 16 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 4 c'humun :
* Fort-de-France,
* Le Lamentin,
* Saint-Joseph,
* Schoelcher.
Arondisamant La Trinité

**Arondisamant La Trinité** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Martinik. Krouet e oa bet an arondisamant e 1965.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant La Trinité e 11 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 10 kumun :
* L'Ajoupa-Bouillon,
* Basse-Pointe,
* Grand'Rivière,
* Gros-Morne,
* Le Lorrain,
* Macouba,
* Le Marigot,
* Le Robert,
* Sainte-Marie,
* La Trinité.
Arondisamant Le Marin

**Arondisamant Le Marin** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Martinik. Krouet e oa bet an arondisamant e 1974.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Le Marin e 13 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 12 kumun :
* Les Anses-d'Arlet,
* Le Diamant,
* Ducos,
* Le François,
* Le Marin,
* Rivière-Pilote,
* Rivière-Salée,
* Saint-Esprit,
* Sainte-Anne,
* Sainte-Luce,
* Les Trois-Îlets,
* Le Vauclin.
Arondisamant Saint-Pierre (Martinik)

**Arondisamant Saint-Pierre** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Martinik. Krouet e oa bet an arondisamant e 1995.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Saint-Pierre e 5 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag en 8 kumun :
* Bellefontaine,
* Le Carbet,
* Case-Pilote,
* Fonds-Saint-Denis,
* Le Morne-Rouge,
* Le Morne-Vert,
* Le Prêcheur,
* Saint-Pierre.

## Daveennoù
Fabio

**Fabio** zo un anv-bihan italianek.

## Adstummoù
*Fabiano, anv roet d'ar baotred
*Fabia evit ar merc'hed

## Tud
*Fabio Bellini, echedour
*Fabio Bruno, echedour
*Fabio Chigi, anv ar pab Aleksandr VII 
*Fabio Casartelli, marc'hhouarner italian, marvet dre wallzarvoud e-kerzh Tro Bro-C'hall
*Fabiola Mora y Aragón, rouanez Belgia

## Gwelout ivez
* Fabian
Saint-Pierre (Martinik)

**Saint-Pierre** zo ur gumun e departamant tramor Martinik, en Antilhez gall. Pennlec'h arondisamant Saint-Pierre eo. 
Niver an annezidi a sav da  hag a reer *Pierrotains* anezho e galleg.

## Istor
Distrujet e oa bet ar gêr d'an 8 a viz Mae 1902 gant dislonkadenn ar Montagne Pelée.  den a varvas neuze. Daou zen hag a oa e kêr er mare-se a chomas bev nemetken.

## Monumantoù ha traoù heverk

Montagne-Pelee ruins.jpg|Ar Montagne Pelée ha dismantroù ar c'hoariva.
Notre-Dame-de-l’Assomption de Saint-Pierre IMG 0873C.JPG|An iliz-veur.
Saint Pierre YORYM-TA0174.jpg|Ar gêr e 1902, goude dislonkadenn ar Montagne Pelée.


## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
Le Marin

***''[[Le Marin]]** zo ivez ur gazetenn sizhuniek c'hallek*. 




*'Le Marin*' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant tramor]] [[Martinik]], en [[Antilhez gall]]. Pennlec'h [[arondisamant Le Marin]] eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Marinois'' anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Le Marin - Église Saint-Étienne 01.jpg|Iliz Saint-Étienne.
School of Marin.JPG|Ar skol.
Library of Marin.JPG|Al levraoueg.


## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez
Olga Benário

**Olga Benário Prestes** (1908-1942) a oa ur gomunourez alaman; pried e oa d'ar politikour braziliat komunour Luís Carlos Prestes.

## He buhez
Ganet e oa **Olga Gutmann Benário** e München, en un tiegezh yuzev. He zad, Leo Benário, a oa un alvokad sokialour hag he mamm, Eugenie (Gutmann), a oa ur vondianez Bavarian.

E 1923, da bemzek vloaz, ec'h eas en ur skourr yaouankizoù (KJVD) eus Strollad Komunourien Alamagn (KPD). Ur pennadig goude ec'h eas kuit da chom da Verlin gant he dousig Otto Braun, ur c'homunour yaouank, dre garantez ha dre ma n'en em gleve ket ken gant he zad hag a oa tomm ouzh Strollad ar Sokialourien alaman ( SPD)

E 1928 e skoazellas Otto da dec'hel eus toull-bac'h Moabit, e Berlin.

## Goude ar brezel

## Pennad kar
* Anita Leocádia Prestes, he merc'h

## References


## Liammoù diavaez

*  A short biography
*  Another short biography
La Trinité

**La Trinité** zo un anv-lec'h gallek hag a ra dave d'an drinded kristen.

###### 
*
***La Trinité* pe An Drinded-Plouzane, ur c'harter eus Plouzane.
*
** *La Trinité-Porhoët* pe An Drinded-Porc'hoed, kumun,
** *La Trinité-sur-Mer* pe An Drinded-Karnag, kumun,
** *La Trinité-Surzur* pe An Drinded-Surzhur, kumun.
*
***La Trinité-Langonnet* pe An Drinded-Langoned, un trev kozh e kumun Langoned bremañ.

### [[Breizh-Veur]]
***La Trinneté (*La Trinité* e galleg, *Trinity* e saozneg), unan eus 12 parrez Jerzenez.

###### 
*** La Trinité, en Eure,
** La Trinité, e Manche,
** La Trinité (pe *La Trinité-sur-Avre*), en Orne, kumun gozh hiriv e Beaulieu,
** La Trinité-de-Réville, en Eure,
** La Trinité-des-Laitiers, en Orne,
** La Trinité-de-Thouberville, en Eure,
** La Trinité-du-Mont, e Seine-Maritime.
*
** La Trinité (pe *La Trinité-Victor*), ur gêr en Alpes-Maritimes.
*
** La Trinité, ur gêriadenn e departamant Savoie.
*
** La Trinité, unan eus isprefetioù departamant Martinik.
*
** La Trinité, karter e Saint-Denis er Reünion.

###### 
*
** Gressoney-La-Trinité, kêriadenn walser he sevenadur.

###### 
*
** Baie-Trinité, kêriadenn e "Kêr rannvroel ar gontelezh" Manicouagan, e rannvro Côte-Nord.

## Traoù all
* La Trinitaine, stalioù gwispid hag eñvorennoù.

## Gwelet ivez
*An Drinded
* Trinity
* Trinidad
Anas erythrorhyncha

***Anas erythrorhyncha*** zo anv skiantel un evn eus ar c'herentiad *[[Anatidae]]*.

## Doareoù pennañ

## Boued
Peurliesañ e kav al labous e voued war-c'horre an takadoù dour a neui warne. Rouez eo dezhañ splujañ ha pa ra n'eo nemet betek hanter da dapout blotviled, kresteneged bihan ha preñved dre furchal e-barzh al lec'hid war-bouez e bigos.

## Annez
Bevañ a ra al labous en Afrika (reter ha su ar c'hevandir ha Madagaskar).

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Anas erythrorhyncha'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
La Trinité (Martinik)

**La Trinité** zo ur gumun e departamant tramor Martinik, en Antilhez gall. Pennlec'h arondisamant La Trinité eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Trinitéens* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Sous-préfecture de La Trinité.JPG|An isprefeti.
Château Dubuc.JPG|Kastell Dubuc.
Presq-caravelle.JPG|Gourenez ar Garavelenn.


## Kêrioù gevellet
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez
Anas luzonica

***Anas luzonica*** a zo ur spesad evned palvezek eus ar c'herentiad Anatidae.

Chalus eo amzer-da-zont ar spesad, abalamour d'ar chase dreist-holl : ne chomje nemet pemp mil penn.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra ar spesad diwar amprevaned, chevr, pesked ha plant.

## Annez
Brosezat eo e Filipinez ha plijout a ra al lec'hioù gleb dezhañ.

## Liammoù diavaez
*  ''Anas luzonica'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Anas luzonica'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Rennes

**Rennes** zo un anv-lec'h gallek.

## Anvioù-lec'h

; 
**Rennes*, anv gallek kêr Roazhon.

;
* Rennes-en-Grenouilles, en departamant Mayenne, er rannvro Maine.
* Rennes-sur-Loue, en departamant Doubs.

; 
* Rennes-le-Château, anv gallek Rènnas del Castèl, en departamant Aude, e rannvro Okitania,
* Rennes-les-Bains, anv gallek Los Banhs de Rènnas, en departamant Aude, e rannvro Okitania.

## Anvioù tud
* Jacques Rennes
* Juliette Rennes

## A bep seurt
* (6190) Rennes un asteroidenn dizoloet e 1989.
* un dudenn er film kanadian Cube
* Derennes, un anv-tiegezh

## Pennadoù kar
Petroica australis

***Petroica australis*** zo anv skiantel ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Petroicidae.

Anvet e voe *Turdus australis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour svedat Anders Sparrman (1748-1820).

## Doareoù pennañ

## Boued
Dreist-holl e vev diwar zivellkeineged, amprevaned, buzhug, kevnid, melc'hwed-krogennek, skrilhed-gwez, c'hwiled hag artropoded all en o zouez.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ e Zeland-Nevez :
* *Petroica australis australis*, en Enez ar Su,
* *Petroica australis rakiura*, e Rakiura.

## Liammoù diavaez
*  ''Petroica australis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Petroica australis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Haematoderus militaris

***Haematoderus militaris*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Cotingidae

Anvet e voe *Coracias ? Militaris* (kentanv) da gentañ-penn (e 1792) gant ar skiantour saoz George Shaw (1751-1813).
Ar spesad nemetañ eo er genad *Haematoderus*.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bras ha kemer frouezh ivez.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e Suamerika, e biz Amazonia.

## Liammoù diavaez
*  ''Haematoderus militaris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Haematoderus militaris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Deerstalker

**Deerstalker** eo anv reizh tog Sherlock Holmes, a oa da gentañ un tog da chaseal demmed (*deer* e saozneg).

En istorioù Arthur Conan Doyle n'eus anv ebet eus tog ebet, met treset e oa bet gant ar skeudenner.

## Wiski
Ur wiski zo anvet **Deerstalker** ivez.
Netta peposaca

***Netta peposaca*** a zo ur spesad evn palvezek e-touez kerentiad an *[[Anatidae]]*.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e Suamerika.

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* Fichenn eus Birdlife

## Notennoù ha daveennoù
De l'horrible danger de la lecture

***De l'horrible danger de la lecture*** ("A-zivout dañjer euzhus al lenn") zo ur flemmskrid gant Voltaire bet embannet e 1765.

Skrivet eo e stumm un dekred eus an impalaeriezh otoman, ma sav Joussouf Chéribi, moufti an impalaeriezh santel otoman (« mouphti du Saint-Empire ottoman »), a-enep al lenn, a zo graet evit kas an diouiziegezh da get, pa z'eo-hi a warez hag a ziwall ar Stadoù meret mat ( « tend évidemment à dissiper l’ignorance, qui est la gardienne et la sauvegarde des États bien policés »).

## Ur flemmskrid
*De l’horrible danger de la lecture* zo un destenn verr, arguzennet, ur flemmskrid a ro bazhadoù, n'eo ket d'ar relijionoù o-unan (Voltaire a lavare krediñ e Doue), met d'ar re a gomz en o anvioù.

A-zivout Bro-C'hall e gwirionez e skrivas Voltaire, kuzhet a-drek an anv-pluenn "Joussouf Cheribi", ha dindan gouel skouer ar Reter Nesañ.

## Liammoù diavaez
* Wikimammenn
Petroica rosea

***Petroica rosea*** a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Petroicidae.

## Doareoù pennañ

Diskouez a ra ar spesad un dimorfegezh revel : roz eo krubuilh ar par tra m'eo gris-rous hini ar barez.

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha kevnid.

## Annez

Emañ brosezat ar spesad e gevred Aostralia (eus biz Sukembre-Nevez da vervent Victoria).

## Liammoù diavaez
*  ''Petroica rosea'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Petroica rosea'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Gymnorhina tibicen

***Gymnorhina tibicen*** a zo anv skiantel ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Artamidae.
Ar spesad nemetañ er genad *Gymnorhina* an hini eo.

Anvet e voe *C[oracias] tibicen* (kentanv) da gentañ-penn (e 1801) gant an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).

## Doareoù pennañ

## Boued
Petra bennak m'eo hollzebrer laboused ar spesad e vevont diwar zivellkeineged dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ en Okeania :
* *Gymnorhina tibicen dorsalis*, e mervent Aostralia,
* *G. t. eylandtensis*, e diabarzh hanternoz Aostralia,
* *G. t. hypoleuca*, e Tasmania hag en inizi ar Strizh-mor Bass,
* *G. t. longirostris*, e kornôg Aostralia,
* *G. t. papuana*, e kreisteiz-kreiz Ginea Nevez,		
* *G. t. telonocua*, e kreisteiz-kreiz Aostralia,
* *G. t. *'tibicen**', eus biz, reter-kreiz da c'hevred Aostralia,
* *G. t. tyrannica* eus aodoù kreisteiz-kreiz da c'hevred Aostralia.

## Liammoù diavaez
*  ''Gymnorhina tibicen'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Gymnorhina tibicen'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Arondisamant Cayenne

**Arondisamant Cayenne** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Gwiana.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Cayenne e 16 kanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag e 14 kumun :
* Camopi,
* Cayenne,
* Iracoubo,
* Kourou,
* Macouria,
* Montsinéry-Tonnegrande,
* Ouanary,
* Régina,
* Remire-Montjoly,
* Roura,
* Saint-Élie,
* Saint-Georges,
* Sinnamary.
Arondisamant Saint-Laurent-du-Maroni

**Arondisamant Saint-Laurent-du-Maroni** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant tramor Gwiana.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Saint-Laurent-du-Maroni e 3 c'hanton (betek ar miz Meurzh 2015) hag en 8 kumun :
* Apatou,
* Awala-Yalimapo,
* Grand-Santi,
* Mana,
* Maripasoula,
* Papaichton,
* Saint-Laurent-du-Maroni,
* Saül.