open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skiantoù sokial

**Skiantoù sokial** a vez graet eus ur skourr eus ar skiantoù, gouestlet da studi ar  c'hevredigezhoù denel hag an darempredoù etre an hiniennoù hag a sav ar c'hevredigezhioù. Da gentañ holl e oa bet implijet an droienn evit ober anv eus tachenn studiañ ar sokiologiezh, ar c'hentañ "skiant eus ar gevredigezh", diazezet en . 

Ouzhpenn ar sokiologiezh, ez eo bet ledanaet an dachenn gant skiantoù skolveuriek, evel an antropologiezh, arkeologiezh, ekonomiezh, douaroniezh, istor, yezhoniezh, management, skiantoù an darempred, psikologiezh, sevenadurouriezh ha skiant politikel.

Ar skiantourien sokial pozitivourien a implij hentennoù damheñvel ouzh ar re a vez implijet er skiantoù naturel evel ostilhoù da gompren gwelloc'h ar c'hevredigezhioù denel, ha dre-se e roont d'ar ger "skiant" ar ster strizh a-vremañ. 
## Notennoù ha daveeennoù
Reising M50

Ar bistolenn-vindrailher **Reising** a zo bet ijinet ha brevetaet gant Eugene Reising e 1940, ha produet gant an embregerezh armoù stadunanat Harrington & Richardson (H&R) e Worcester (Massachusetts). Implijet eo bet gant an arme stadunanat e-pad an Eil Brezel-bed, dindan an anv M50, evit pourveziañ soudarded al linennoù a-dreñv kentoc'h.

## Deskrivadur hag implij

Ur bistolenn-vindrailher dezhi daou vod-tennañ eo (damtomataek hag aotomatek), savet tro-dro d'ur wikefre luziet evit ar mare, dre argil berr daleet ha gant ur gulasenn vlodet. Kambret e oa he stumm orin e .45 ACP, ur munision hag a veze implijet e armoù standart all an arme stadunanat evel ar bistolenn Colt M1911 pe ar bistolenn-vindrailher Thompson. Endalc'h standart karger an M50 Reising a oa 20 kartouchenn, met reoù 12 tenn a voe produet evit ar pleustriñ ivez. Krammenniñ a rae buan, hag an nebeud a esaeoù kaset ganti da vare emgannoù Guadalcanal e-mesk ar Marines ne zeujont ket a-benn da gendrec'hiñ an arme stadunanat. Diwar neuze e voent roet kentoc'h da servijoù surentez an arme pe d'ar polis, peogwir e oa dereat he mont en-dro en un endro kêr. Ouzhpenn 100 000 skouerenn a oa bet savet e-kerzh an Eil brezel-bed, hag a voe implijet dreist-holl gant gwarded-aod SUA. Un nebeud skouerennoù all a zafaras luioù Kanada, URSS, ha lod eus an nerzhioù kevredet all evit stourm a-enep nerzhioù an Ahel.

## Stummoù
Pevar stumm disheñvel eus an arm a voe savet :

* an hini diazez, ar **Model 50** ;
* ar **Model 55**, dezhi ul lamm plegus ;
* unan damaotomatek hepken, ar **Model 60**, savet evit an nerzhioù surentez da gentañ ;
* hag ur stumm pleustriñ e .22 Long Rifle anvet **Model 65**.

## Daveennoù
Arme Diabarzh

Al **Lu diabarzh** (poloneg: *Armia Krajowa*, distaget [armja kraˈjɔva]; berraet en **AK**) a oa luskad diazez ar rezistañs polonat enebet ouzh an dalc'herezh alaman eus Polonia e-kerzh an Eil brezel-bed. An arme diabarzh a oa bet savet e miz C'hwevrer 1942 diwar ar Związek Walki Zbrojnej (Rezistañs Armet) savet goude aloubadeg Polonia gant Alamagn hag URSS e miz Gwengolo 1939. E-kerzh an daou vloaz war-lec'h, an Armia Krajowa a oa bet oc'h euvriñ partizaned polonat hag an nerzhioù kuzh. Leal e oa d'ar gouarnamant polonat en harlu e Londrez, hag e skourr armet a oa deuet da vezañ ar Stad polonat kuzh. Istimadurioù an nerzhioù a oa gant an Arme Diabarzh e 1944 a oa etre 200 000 ha 600 000. Gant ar sifroù uhel-se eo anat e oa al lu diabarzh n'eo ket hepken ar strollad Rezistañs kuzh polonat brasañ met, gant ar bartizaned soviediz ha yougoslaviat, unan eus nerzhioù stourm kuzh brasañ Europa.
Fuzuilherien-vor

**Fuzuilherien-vor** (pe **troadegiezh-vor**) a vez graet eus soudarded gourdonet evit bezañ mailh kement war an douar ha war ar mor, alies gant arbennigourezh war an dilestradegoù. A-fed istor, ar c'hefridioù a oa fiziet er fuzuilherien-vor a oa argadennoù bliv war an arvorioù (dreist-holl evel harp d'ar morluioù) hag abourzhañ bigi enebour e-kerzh emgannoù bag-ouzh-bag pe evit pakañ bigi. 

Ar fuzuilherien-vor a ro harp evit kefridioù surentez, frammadur, hag urzh war al listri (a-fed istor e oant e-giz un nerzh evezhiañ evit talañ ouzh emsavadegoù gant ar vartoloded all war vourzh). Ma'z eo chomet ar memes kefridioù ganto hiziv-an-deiz evit an darn vras anezho, ouzhpennet ez eus bet obererezhioù evel oberiadurioù respont bliv, harp denel, sikour goude gwallreuzioù, oberiadurioù nerzhioù ispisial, hag oberiadurioù enep-sponterezh. 

E darn eus ar broioù, an droadegiezh-vor zo un isrann eus ar morluioù Stad, evel er Rouantelezh-Unanet gant ar Royal Marines. E lod broioù all avat ez eo ar fuzuilherien-vor un isrann eus an tirlu pe arme zouar, evel e Bro-C'hall gant an Unvezioù mor. Gellout a ra ivez ar fuzuilherien-vor, met kalz raloc'h eo, bezañ ur skourr en unan eus an nerzhioù lu evel Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet pe Troadegiezh Morlu Ukraina.
Lazhadegoù Zawadka Morochowska

**Lazhadegoù Zawadka Morochowska** a oa bet un heuliad lazhadegoù eus Ukrainiz ha Lemkoed e Polonia, sevenet gant unvezioù komunour Lu Poblek Polonia d'ar 25 a viz Genver, 28 a viz Meurzh ha 13 a viz Ebrel 1946  e kêriadenn Zawadka Morochowska, e-kerzh deportadur Ukrainiz Polonia d'an Unvaniezh soviedel goude an Eil Brezel-bed.

An niver a dud lazhet er c'hentañ lazhadeg (25 a viz Genver) a oa bet 56 (d'an nebeutañ), gant maouezed ha bugale en o zouez. Lod eus an dud a oa bet jahinet a-raok bezañ lazhet. D'an 28 a viz Meurzh, 11 paotr d'an nebeutañ a oa bet lazhet. D'an 13 a viz Ebrel e voe lazhet 6 paotr ouzhpenn. Tro 73 eus an annezidi a oa manet bev a voe argaset d'an Unvaniezh soviedel goude ar brezel e 1946. 15 annezad all a oa bet "fiñvet" e Republik Poblek Polonia e-kerzh an Oberiadur Vistula e 1947. Riñset e oa bet a-benn neuze ar gêriadenn .
## Al lazhadegoù
D'an 23 a viz Genver 1946, un nerzh eus Lu Poblek Polonia, savet gant ur 80 bennak a soudarded (a-wechoù e vez kaoz eus 120 soudard), a oa o klask strolladoù bihan a bartizaned eus an Arme Emsavet Ukrainat. Kavet e voent ha distrujet. En desped da-se, pa voe klasket ganto dont-tre er gêriadenn Zawadka Morochowska e oa bet talet outo gant partizaned ukrainat a oa bet o kuzhat eno. An disoc'h a oa bet ur redi da gilañ gant ar gomunisted. Er giladenn e oa bet kollet ganto  div garrigellad pourvezioù ha meur a ganol-mortez. Kollet e oa bet soudarded ganto, ar pezh a vije bet abeg al lazhadeg daou zevezh war-lerc'h. 

D'ar 25 a viz Genver, ne oa ket mui partizaned eus an Arme emsavet er gêriadenn, an nerzhioù lu polonat o devoa kelc'hiet al lec'h ha kroget e oant da zeviñ an holl dier ha lazhet etre 56 ha 78 annezad, maouezed ha bugale en o zouez. N'eus prouenn ebet e oa an annezidi e liamm gant an Arme emsavet. Dielloù eus Etre an daou vrezel-bed e Polonia a embann memes e oa ukrainiz etnek eus annezidi ar gêriadenn, tud habask anezho, gant Poloniz o vevañ tro-dro. Lod eus an Ukrainiz a oa bet jahinet, muturniet a-raok bezañ lazhet.

An unvez lu komunour a voe kablus eus an torfed e oa ar 34vet rejimant eus al Ludowe Wojsko Polskie, renet gant al Letanant koronal Stanisław Pluto. Hervez mammennoù eus an Arme emsavet, lod soudarded polonat eus an 2l batailhon eus ar 34vet rejimant bet prizoniet gant an Arme emsavet ukrainat o devoa testeniet e oa bet lazhet darn eus an annezidi gant an 3e batailhon eus ar 34vet rejimant. Adkemeret e oa bet an istor-se gant ar propaganda ukrainat kuzh e flemmskridoù nebeut amzer goude an darvoudoù.

## Eñvor
E-pad bloavezhioù ne oa ket bet komzet eus al lazhadegoù e Zawadka. Ret e voe gortoz 1986, evit ma vije kaoz eus al lazhadegoù er gazetenn barizian « Kultura » lec'h ma oa bet embannet ul lizher gant Jerzy Biłas, a oa ur babig 8 miz pa oa c'hoarvezet al lazhadeg, hag en doa bet kollet darn eus e familh en torfed.

## Notennoù ha daveennoù
Salvanhac-Saint-Loup

**Salvanhac-Saint-Loup** a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall. 
## Istor
### 
* E 1834 e voe staget kumunioù Cassanus ha Saint-Loup ouzh kumun Salvanhac d'ober kumun Salvanhac-Saint-Loup.
### 
#### Kumun nevez
* E 1977 e voe kevredet  kumunioù Loupiac ha Salvanhac-Saint-Loup. Anvet e voe Causse e Dièja (*Causse-et-Diège* e galleg) ar gumun nevez.
## Monumantoù ha traoù heverk
### E Loupiac

Loupiac (Aveyron) - 02.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Sarnin*, luc’hskeudennoù.

Loupiac (Aveyron) - 01.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.
### E Saint-Loup

Façades Sud et Ouest de la chapelle.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Saint Clair*, luc’hskeudennoù.

## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Emgann dorn-ha-dorn

**Emgann dorn-ha-dorn** a vez graet eus un emgann korfel a-dost etre daou zen pe muioc'h (war-hed-tost pe en ul lec'h ma c'haller tizhout an enebour gant ar c'horf pe gant un arm dorn) lec'h ma ne vez ket implijet armoù a-bell. Pa vez kaoz eus emgann dorn-ha-dorn e c'hell bezañ gant implij armoù a-dost evel kontilli, klezeier, batarazed, goafoù, bouc'haloù, pe armoù primaozet evel palioù da gleuziañ fozioù-difenn. An emgann dorn-ha-dorn a oa da gentañ emgannoù stourmet gant ar soudarded war an tachennoù emgann, bremañ eo ledanaet an implij evit ober anv eus nouspet stourm etre daou zen pe meur a hini, trevourien, nerzhioù polis pe torfedourien.
## Notennoù ha daveennoù
The Rattlin' Bog

***The Rattlin' Bog*** ("An daouarc'heg dispar") zo ur ganaouenn hengounel saoznek en Iwerzhon, ma 'z eo anavezet ivez dindan an anv *The Bog Down In The Valley-O* ("An daouarc'heg e strad an draoñienn-o"). Meneget eo er *[[Roud Folk Song Index]]* dindan an niverenn 129 hag an anvioù *Down in the Lowlands* ("En traoñ en izeldirioù") ha *The Everlasting Circle* ("Ar c'helc'h peurbadus"). Titloù all eo *The Green Grass Grew All Around* ("Ar geot glas a greske tro-war-dro") ha *The Tree on the Hill* ("Ar wezenn war ar run"). Bez' ez eus 180 doare eus ar ganaouenn-se e listennoù Steve Roud.

Un ton dre verrzastum eo, dre ma 'z eus e dibenn pep poz ul listenn hag a gresk a-hed ar ganaouenn evel er *[[Ar rannoù|Rannoù]]* ha *Me am eus ur pradig* e brezhoneg. Kanaouennoù damheñvel zo en alamaneg, e galleg hag en italianeg.

Evel an darn vuiañ eus ar c'hanaouennoù hengounel ez eo bet treuzkaset *The Rattlin' Bog* a veg da skouarn a rumm da rumm, a pezh a c'hanas un niver bras a gentelioù : aner eo neuze klask pozioù a vefe "ar re wirion". Koulskoude, un doare hep pozioù anvet *March to the Battlefield* ("Kerzhadeg war-du an dachenn-emgann"), *The Rattlin' Bog* ha *The Bog Down In The Valley* zo bet embannet gant Edward Riley (1769-1829) e 1826 evel un ton-bale evit ar ''war pipes'', skosat hag iwerzhonat e zoare ; e meur a zastumad tonioù evit pib-veur Bro-Skos ez eo bet embannet ivez.

## Kan
Peuliesañ e vez kanet *The Rattlin' Bog* buanoc'h-buanañ a boz da boz a-feur ma kresk al listenn, evit klask na faziañ en urzh an elfennoù anezhi.

A-wezhioù e vez ur c'haner pe ur ganerez o tibunañ div werzenn gentañ pep poz, ar ganerien all o kanañ a-gevret al listenn hag an diskan.

## Pozioù

## Liammoù diavaez
* 
* 

## Notennoù
Arme Poblek Polonia

**Lu Poblek Polonia** (poloneg: *Ludowe Wojsko Polskie*, berraet en **LWP**) a oa eil stumm  Nerzhioù lu Polonia er Reter e-kerzh bloavezhioù diwezhañ an Eil Brezel-bed (1943–1945). Deuet e oa da vezañ nerzhioù lu ar Stad komunour polonat (1945–1989), hag a oa bet savet end-ofisiel e 1952 evel Republik Pobl Polonia.

Krouidigezh nerzhioù lu polonat komunour ha ne oant ket suj d'ar gouarnamant polonat en harlu a oa bet aotreet hag harpet gant ar penn komunour Jozef Stalin, evit kenderc'hel gant ar strivoù a oa bet e penn kentañ ar bloavezhioù 1940 gant ar Soviediz polonat en harlu Wanda Wasilewska ha Zygmunt Berling.
## Notennoù ha daveennoù
Armia Ludowa

**Lu ar Bobl** (poloneg: *Armia Ludowa*, berraet en **AL**) a oa un nerzh lu komunour partizan eus Strollad Polonat al Labourerien hag a oa oberiant e Polonia dalc'het e-kerzh an Eil Brezel-bed etre miz Genver ha miz Gouhere 1944. Krouet e oa bet war urzh ar C'huzul Stad Broadel (poloneg: *Krajowa Rada Narodowa*) soviedat evit stourm a-enep an Alamagn Nazi ha reiñ harp d'al  Lu Ruz a-enep nerzhioù lu Alamagn e Polonia dalc'het.

An *Armia Ludowa* a oa bet savet diwar ar  *[[Gwardia Ludowa]]* ("Gwarda ar Bobl") evit harpañ savidigezh ur gouarnamant komunour polonat tuet gant an URSS, ha gant an Nerzhioù Lu Broadel e oa bet o nac'hañ bezañ suj d'ar Gouarnamant Kuzh Polonat ha d'al Lu diabarzh (poloneg: *Armia Krajowa*). Kemeret en doa perzh e meur a emsavadeg ha roet en doa bet harp d'an argadennoù soviedel dre Bolonia a-bezh. An *Armia Ludowa* a oa deuet da vezañ ul lodenn eus al lu nevez-savet, Lu Poblek Polonia, eus Nerzhioù lu Polonia er Reter soviedel goude seizh miz oberiantiz.

An *Armia Ludowa* a oa bet roet dezhi ur statud harozel gant Republik Pobl Polonia en ur c'hwezhañ uhel an niver a stourmerien kement ha dreistelezh an obererezhioù sevenet gant ar strollad er propaganda e Polonia gomunour. 

Abaoe kouezhadenn ar gomunouriezh e Polonia, an *Armia Ludowa* a seller outi evel  ul luskad partizaned soviedat e-lec'h bezañ ul lodenn eus ar Rezistañs polonat dre ma oa suj d'an Unvaniezh soviedel a oa mestr war ar strollad *[[de facto]]* kement ha war e ziagentidi.
Gouarnamant Kuzh Polonat

Ar **Gouarnamant Danzouar Polonat** (poloneg: *Polskie Państwo Podziemne*), brudet ivez evel **Gouarnamant Kuzh Polonat**)  a oa un aozadur politikel ha milourel savet gant unvaniezh an aozadurioù rezistañs e Polonia dalc'het hag a oa leal da c'houarnamant Republik Polonia e Londrez. Kentañ aozadurioù ar Stad danzouar a oa bet savet e devezhioù diwezhañ aloubadeg alaman ha soviedat Polonia, e fin miz Gwengolo 1939. Ar Stad kuzh a oa gwelet gant e harperien evel kendalc'h lezennel Republik Polonia (hag e ensavadurioù) a oa bet o stourm a-enep nerzhioù dalc'hidigezh ar vro: Alamagn Nazi hag an Unvaniezh Soviedel. Ar gouarnamant danzouar ne oa ket hepken o ren ar rezistañs armet, bez e oa ivez unan a rene ensavadurioù trevour, ar justis, an deskadurezh, ar sevenadur ha servijoù sokial.
## Notennoù ha daveennoù
Aloubadeg Polonia gant Slovakia

**Aloubadeg Polonia gant Slovakia** a oa c'hoarvezet e-kerzh aloubadeg Polonia gant an Alamagn Nazi e miz Gwengolo 1939. Ar Republik slovak nevez-krouet he doa kemeret perzh en dagadenn, hag al Lu Bernolák en doa kemeret perzh ivez gant 50 000 soudard rannet e teir rannarme. Dre ma oa ar braz eus an nerzhioù lu polonat o stourm a-enep nerzhioù lu Alamagn, en norzh hag e kornôg ar vro, ne oa ket stourmet kreñv ouzh an alouberien slovak ha ne oa ket bet kalz a golloù.
## Skeudennoù

05572 Komancza - Slovak invasion of Poland (1939).JPG|Komańcza, Polonia, e 1939
Komancza 1939 onet.1.09.2010.jpg|Soudarded alaman ha slovak o poziñ gant trevourien ukrainat e Komańcza, Polonia, e 1939
German sections of Slovak army joined in victory celebrations following Slovak invasion of Poland.png|Unvezioù alaman ha slovak asambles evit lidañ an trec'h war Polonia
Alexander Mach congradulates Slovak soldiers decorated for invasion of Poland.png|Alexander Mach o trugarekaat soudarded enoret Slovakia evit Aloubadeg Polonia
Slovakia1941 02.png|Tiriad Republik Slovakia goude an aloubadeg trec'hus


## Notennoù ha daveennoù
Mareca

***Mareca*** a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ houidi, krouet e 1824 gant ar skiantour saoz James Francis Stephens (1792-1852).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pemp spesad houidi (bev c'hoazh) a ya d'ober ar genad :
* an houad Jansen (*Mareca americana*),
* an houad falzek (*Mareca falcata*),
* (†) *[[Mareca marecula]]* (aet da get),
* an houad penn ruz (*Mareca penelope*),
* *[[Mareca sibilatrix]]*,
* an houad louet (*Mareca strepera*).
** *M. s. couesi* (†) ha ***strepera***.

## Rummatadur
Er genad *[[Anas]]* e veze renket an holl spesadoù betek ar bloaz 2017.

## Notennoù ha daveennoù
Nok (genad)

***Nok*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2018 gant an evnoniour gall Jérôme Fuchs hag e genlabourerien.

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad bulbuled er genad-mañ : *[[Nok hualon]]*, brosezat e kreiz Laos.

## Notennoù ha daveennoù
Camptorhynchus

***Camptorhynchus*** a oa ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù
Ne oa nemet ur spesad eidered er genad-mañ : *[[Camptorhynchus labradorius]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Zonaria pyrum

*Zonaria pyrum* zo ur spesad kregin boutin eus Mor Kreizdouar hag eus Meurvor Atlantel ar gevred war aodoù Afrika ar c'hornog betek Angola. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zonaria (genad)|Zonaria]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Deskrivet eo bet ar spesad gant J.F.Gmelin e 1791 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zonaria. Dont a ra e anv eus e stumm per .

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea pyrum* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Cypraea piriformis*, anv aet da get evel kalz re all.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zonaria pyrum* don a-walc'h dindan reier hag er grailh etre 15 ha 50 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 29 ha 42&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 19&nbsp;mm gour, pe ramz betek 53&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Daou isspesad zo bet deskrivet.
* *Zonaria purym pyrum * (Gmelin, 1791)
* *Zonaria purym insularum* Schilder, 1928

## Gwelout ivez
*[[Zonaria petitiana]]* spesad tost a-walc'h a oa gwelet evel un isspesad gwechall.

## Notennoù ha daveennoù
11 mm modèle 1873

An **11 mm modèle 1873**, anvet ivez **11 × 17 mm R**, **11 mm Chamelot-Delvigne**, pe **11 mm French Ordnance** er broioù saoznek, a zo ur munision armoù-dorn gall ijinet evit ar revolver modèle 1873 implijet en arme c'hall adalek 1873 ha betek ar bloavezhioù 1940, memes ma oa en em gavet armoù modernoc'h d'ar poent-se. Produet e voe betek ar bloavezhioù 1930 gant an E.C.P.B. hag an S.F.M..

Ur gartouchenn skoet en he c'hreiz, dezhi ur bourled, e oa an 11 mm modèle 1873. Karget e oa gant poultr du. He stumm kentañ a oa izel a-walc'h he galloud, met ur stumm all galloudusoc'h (**11 mm modèle 1873/90**) a voe kinniget e 1890, dezhañ un energiezh tost ouzh hini an .32 ACP.

## Daveennoù
Zonaria petitiana

***Zonaria petitiana*** zo ur spesad kregin divoutin eus Meurvor Atlantel ar gevred, war aodoù Afrika ar c'hornog, eus Senegal betek aod an Olifant. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zonaria (genad)|Zonaria]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Deskrivet eo bet ar spesad gant H. Crosse e 1872 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se, ha diblaset goude er genad Zonaria. Dont a ra e anv en enor da S. Petit de la Saussaye, malakologour gall.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea petitiana* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
## Bevoniezh
Kavet e vez *Zonaria petitiana* dindan reier hag er grailh.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 23 ha 33&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 17&nbsp;mm gour, pe ramz betek 38&nbsp;mm.

## Gwelout ivez
*[[Zonaria pyrum]]*, spesad tost a-walc'h.

## Notennoù ha daveennoù
Zonaria angelicae

***Zonaria angelicae*** zo ur spesad kregin ral a-walc'h eus aodoù Gabon er Meurvor Atlantel ar gevred. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zonaria (genad)|Zonaria]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Deskrivet eo bet ar spesad gant Ph.Clover e 1974 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se, ha diblaset eo bet goude er genad Zonaria. Anvet eo bet en enor da Angelica, gwreg George Sangiouloglou, gwerzher ha dastumer kregin.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea angelicae* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Zonaria pyrum angelicae*, pa oa gwelet evel un isspesad. 

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zonaria angelicae* don a-walc'h war ur strad lec'hidek pe treizhek, etre 40 ha 60 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 21 ha 26&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 17&nbsp;mm gour, pe ramz betek 33&nbsp;mm.
## Gwelout ivez
*[[Zonaria petitiana]]* ha *[[Zonaria pyrum]]* spesadoù tost a-walc'h .

## Notennoù ha daveennoù
Anopetia

***Anopetia*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1918 gant an evnoniour gall Eugène Simon (1848-1924).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad evned-kelien er genad-mañ : *[[Anopetia gounellei]]*, brosezat e reter Brazil.

## Notennoù ha daveennoù
Palmeria

***Palmeria*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1893 gant al loenoniour breizhveuriat Lionel Walter Rothschild (1868-1937).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Palmeria dolei]]*, brosezat e Maui (inizi Hawaii, SUA).

## Notennoù ha daveennoù
Mystacornis

***Mystacornis*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1870 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Mystacornis crossleyi]]*, brosezat e gwalarn ha reter Madagaskar.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila alabaster

*Zoila alabaster* zo ur spesad kregin ral spontus eus tachenn Broome e Gwalarn Aostralia er Meurvor Indez. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant Mont  ha Lorenz e 2012. Dont a ra e anv eus e liv gwenn evel alabastr .

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zoila alabaster* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea alabaster* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila alabaster* war spouennoù etre 15 ha 20 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 50 ha 52&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 47&nbsp;mm gour, pe ramz betek 54&nbsp;mm.

## Gwelout ivez
*[[Zonaria mariellae]]* spesad gwenn ivez.
*[[Zonaria decipiens]]* spesad stumm damheñvel met gant livioù hag a vev e memes lec'hioù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila decipiens

*Zoila decipiens* zo ur spesad kregin boutin eus tachenn beg Dampier e Gwalarn Aostralia er Meurvor Indez . Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant E.A..Smith e 1880 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zoila. Dont a ra e anv "dipitus" eus e stumm ha liv damheñvel ouzh re*[[Zoila thersites]]* a zo raloc'h.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea decipiens* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Cypraea atrata*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila decipiens* dindan nebeut metroù betek mor don war spouennoù en ur foñs lec'hideg etre 5 ha 70 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 47 ha 58&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 41&nbsp;mm gour, pe ramz betek 63&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Daou isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila decipiens decipiens* (Smith, 1880) isspesad tip
* *Zoila decipiens suprasinum* Lorenz, 2002 isspesad ral sklaeroc'h kavet etre 5 ha 35 m

## Gwelout ivez
**[[Zoila thersites]]* spesad tost a-walc'h e livioù.
**[[Zoila alabaster]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila eludens]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila mariellae]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila perlae]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Skeudennoù all

Zoila decipiens - NW Australia-001 (8309303027).jpg|Zoila decipiens
Naturalis Biodiversity Center - RMNH.MOL.185589 - Zoila decipiens (Smith, 1880) - Cypraeidae - Mollusc shell.jpeg|*Zoila decipiens* eus Rijksmuseum Broioù izel

## Notennoù ha daveennoù
Ferminia

***Ferminia*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1926 gant al loenoniour stadunanat Thomas Barbour (1884-1946).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Ferminia cerverai]]*, brosezat e geun Ledenez Zapata (Kuba).

## Notennoù ha daveennoù
Zoila eludens

*Zoila eludens* zo ur spesad kregin divoutin eus tachenn Exmouth e Gwalarn Aostralia er Meurvor Indez . Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant L.Raybaudi e 1991 . Dont a ra e anv "diseziz" eus eus an doare diaes d'e gavout.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea eludens* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila eludens* en ur foñs lec'hideg etre 15 ha 35 m donder an aliesañ el lec'hioù gant ur red mor kreñv.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 58 ha 65&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 43&nbsp;mm gour, pe ramz betek 74&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Tri isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila eludens eludens* Raybaudi, 1991 isspesad tip
* *Zoila eludens delicatura* Chandler & Du Ross, 1997 isspesad ral ha bihanoc'h kavet donoc'h e Peak island etre 25 ha 50 m donder war ur foñs lec'hideg gant spouennoù.
* *Zoila eludens stricklandi* Lorenz, 2015 isspesad ral ha bihanoc'h c'hoazh kavet donoc'h c'hoazh e North west Cape etre 50 ha 110 m donder war ur foñs lec'hideg war spouennoù bihan.

## Gwelout ivez
**[[Zoila thersites]]* spesad tost a-walc'h e livioù.
**[[Zoila alabaster]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila decipiens]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila mariellae]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila perlae]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila friendii

*Zoila friendii* zo ur spesad kregin boutin eus kornôg Aostralia er Meurvor Indez . Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant J.E. Gray e 1831 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zoila. Roet eo bet an anv en enor da Kabiten Friend F.R, n'eus roet ar c'hregin diskrivet .

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea friendii* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Cypraea scottii*, anv aet da get.
* *Cypraea albinea*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila friendii* dindan nebeut metroù betek mor don a-walc'h war spouennoù an aliesañ etre 15 ha 30 m donder, betek 1 m donder nemetken war bezin e Dunsborough.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 66 ha 94&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 42&nbsp;mm gour, pe ramz betek 113&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Pemp isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila friendii friendii* (J.E. Gray, 1831) isspesad tip
* *Zoila friendii kostini* Lorenz & Chiapponi, 2007 isspesad ral sklaeroc'h kavet gant robotoù dindan vor "ROV"etre 70 ha 220 m donder. 
* *Zoila friendii marina * Kostin, 2005 isspesad all gwelet a-raok gant ur stumm eus *Zoila friendii thalamaga*
* *Zoila friendii thalamaga* Lorenz, 2002 isspesad ral-tre  kavet etre 25 ha 55 m donder.
* *Zoila friendii vercoi* Schilder, 1930 isspesad divoutin kavet e mervent Aostralia etre 5 ha 70 m donder war spouennoù. 

## Gwelout ivez
**[[Zoila jeaniana]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila thersites]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila jeaniana

***Zoila jeaniana*** zo ur spesad kregin ral a-walc'h eus kornôg Aostralia er Meurvor Indez etre Coral Bay betek Abrolhos. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant C.N. Cate e 1968. Roet eo bet an anv en enor da Jean Cate, malakologourez ha gwreg an diskriver..

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea jeaniana* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Zoila friendii jeaniana*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila jeaniana* dindan er mor don war spouennoù a bep seurt spesadoù etre 45 ha 60 m donder ha donoc'h etre 80 m ha 150 m gant robotoù dindan vor ROV.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 58 ha 76&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 38&nbsp;mm gour, pe ramz betek 99&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Pevar isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila jeaniana jeaniana* (Cate, 1968) isspesad tip
* *Zoila jeaniana aurata* L. Raybaudi, 1979 isspesad divoutin sklaer-tre gant poentoù aouret kavet gant ravanelloù etre 150 m ha 200 m donder er c'hornôg Aostralia.
* *Zoila jeaniana* praeclara Lorenz, 2020 isspesad all ral-tre kavet en Aotralia ar c'hornôg.
* *Zoila jeaniana sherylae* L. Raybaudi, 1990 isspesad boutin ezlec'hel kavet etre 25 ha 40 m donder war spouennoù a bep seurt spesad war ur foñs lec'hideg..

## Skeudennoù


Restr:Zoila-jeaniana-aurata-(Cypraea).jpg|*[[Zoila jeaniana aurata]]*
Restr:Zoila-jeaniana-sherylae-(Cypraea).jpg|*[[Zoila jeaniana sherylae]]*


## Gwelout ivez
**[[Zoila friendii]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila thersites]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila marginata

***Zoila marginata*** zo ur spesad kregin divoutin eus mervent Aostralia er Meurvor Indez . Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant J.S.Gaskoin e 1849 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zoila. Roet eo bet an anv en enor da Kabiten Friend F.R, n'eus roet ar c'hregin diskrivet .

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea marginata* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Cypraea consueta*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila C* dindan nebeut metroù betek mor don er mougevioù mein raz etre 5 ha 50 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 56 ha 64&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 46&nbsp;mm gour, pe ramz betek 78&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Daou isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila marginata marginata* (Gaskoin, 1849) isspesad tip
* *Zoila marginata nudispira* Lorenz, 2020 isspesad ral.

ar stumm 
* *Zoila marginata albanyensis* Raybaudi, 1985 stumm gwenn boutin er mougevioù ha frailhoù reier war spouennoù etre 5 ha 50 m donder a zo bet diskrivet ivez met n'eo ket renablet evel isspesad gwir.

## Gwelout ivez
**[[Zoila ketyana]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila orientalis]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Skeudennoù


Restr:Zoila-marginata-marginata-(Cypraea).jpg|*[[Zoila marginata marginata]]*
Restr:Zoila marginata albanyensis IMG 5454 Beijing Museum of Natural History - Natural History Museum of Guangxi.jpg|*[[Zoila marginata albanyensis]]*


## Notennoù ha daveennoù
Zoila ketyana

***Zoila ketyana*** zo ur spesad kregin ral eus kornôg Aostralia er Meurvor Indez. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant L.Raybaudi Massilia e 1968. Roet eo bet an anv en enor da Kety Nicolay (1925-2016) dastumerez italanez ha krouerez kazetenn La Conchiglia..

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea ketyana* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Cypraea (Zoila) marginata ketyana* diouzh an diskrivadur orin.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila ketyana* er mor don war spouennoù genad *[[Geodia]]* dreistholl etre 30 ha 60 m donder ha donoc'h etre 105 m ha 135 m gant robotoù dindan vor ROV.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 43 ha 50&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 27&nbsp;mm gour, pe ramz betek 64&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Daou isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila ketyana bataviensis* Lorenz & H. Morrison, 2001 
* *Zoila ketyana ketyana* (L. Raybaudi, 1978) isspesad tip

## Gwelout ivez
**[[Zoila marginata]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila orientalis]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila orientalis

***Zoila orientalis*** zo ur spesad kregin ral-tre eus su Aostralia er Meurvor Indez eus ar Bank Bras Aostralia betek bae st Vizant. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant L.Raybaudi Massilia e 1985 dindan an anv *Zoila marginata orientalis*. Dont a ra an anv eus ar fed e kaver e reter tachenn *[[Zoila marginata]]*.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea orientalis* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Zoila marginata orientalis*, anv aet da get.
* *Zoila gabensis*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila orientalis* er mor don-tre dastumet gant ravanelloù etre 70 ha 150 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 45 ha 51&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 41&nbsp;mm gour, pe ramz betek 57&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Daouisspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila orientalis orientalis * Raybaudi, 1985 isspesad tip
* *Zoila orientalis raybaudii* Lorenz, 1992 isspesad divoutin kavet o tebriñ spouennoù ruz etre 10 ha 40 m

## Gwelout ivez
**[[Zoila marginata]]* spesad e memes strolladig spesadoù.
**[[Zoila ketyana]]* spesad e memes strolladig spesadoù.

## Notennoù ha daveennoù
Zoila rosselli

**''Zoila rosselli** * zo ur [[spesad]] [[kregin]] divoutin eus kornôg [[Aostralia]] er [[Meurvor Indez]] . Unan eus ar [[spesad]]où a gaver e [[genad]] *Zoila* e [[kerentiad]] an [[hoc'higed-mor]] eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

== Taksonomiezh ==
Diskrivet eo bet ar spesad gant B.C.[[Cotton]] e [[1948]]. Roet eo bet an anv en enor da Harold Rossell eus Freemantle en deus kavet ar spesimen kentañ.

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea rosselli * hervez ar re a renk an holl spesadoù [[Cypraeidae]] er spesad nemetañ *Cypraea*.
* *Zoila lobettiana*, anv aet da get.


== Bevoniezh ==
Kavet e vez *Zoila rosselli * er mor etre pe don war spouennoù mouk etre 15 ha 180 m donder.

== Ment ==
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 44 ha 58&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 35&nbsp;mm gour, pe ramz betek 64&nbsp;mm.

== Isspesadoù ==
Pemp isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila rosselli rosselli* <small>Cotton, 1948</small> isspesad tip
* *Zoila rosselli edingeri* <small>L. Raybaudi, 1990</small> isspesad ral gant un diaz aouret kavet gant ravanelloù adalek 100 m donder ha war spouennoù e lec'hioù lec'hideg etre 30 ha 40 m donder.
* *Zoila rosselli latistoma* <small>Lorenz, 2002</small> isspesad all divoutin gant begoù digoret muioc'h, kavet etre 25 ha 60 m. 
* *Zoila rosselli raywalkeri* <small>Lorenz, 2011</small> isspesad all ral kalz sklaeroc'h  evel ma vefe aouret a vez kavet don etre 110 ha 130 m donder.  
* *Zoila rosselli satiata* <small>Lorenz, 2002</small> isspesad teñvaloc'h tost du.

== Skeudennoù ==

<gallery>
Restr:Cypraea-rosselli.jpg|*Zoila rosselli*
Restr:WLA hmns Cypraea rosselli.jpg|*Zoila rosselli''


## Notennoù ha daveennoù
Zoila venusta

***Zoila venusta*** zo ur spesad kregin ral eus kornôg ha gwalarn Aostralia er Meurvor Indez. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Zoila]]* e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Diskrivet eo bet ar spesad gant G.B. Sowerby I e 1947 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zoila. Dont a ra an anv eus ar fed eo bet kavet brav-tre..

Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv *Zonaria pyrum* bezañ implijet an aliesañ.
* *Cypraea venusta* hervez ar re a renk an holl spesadoù Cypraeidae er spesad nemetañ *[[Cypraea]]*.
* *Zoila thatcheri*, anv aet da get.

## Bevoniezh
Kavet e vez *Zoila venusta* dindan nebeut metroù mor war spouennoù ae mougevioù pe frailhoù etre 5 ha 15 m donder.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 67 ha 74&nbsp;mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 50&nbsp;mm gour, pe ramz betek 85&nbsp;mm.

## Isspesadoù
Pevar isspesad zo bet deskrivet.
* *Zoila venusta venusta * (G. B. Sowerby I, 1847) isspesad tip
* *Zoila venusta bakeri* (Gatliff, 1916) isspesad ral-tre kavet gant robotoù ROV etre 100 ha 220 m donder.
* *Zoila venusta episema* Iredale, 1939 isspesad all boutin etre an izel vor betek 50 m donder.
* *Zoila venusta morrisoni* Lorenz, 2016 isspesad ral-tre kavet gant ravanelloù er mor don etre 90 ha 150 m donder asambles gant spouennoù.

## Notennoù ha daveennoù
Apalopteron

***Apalopteron*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Apalopteron familiare]]*, daou isspesad — *A. f. *'familiare**' ha *hahasima* — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù
Anomalospiza

***Anomalospiza*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1901 gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : *[[Anomalospiza imberbis]]*, brosezat e takadoù 'zo eus Afrika.

## Notennoù ha daveennoù
Xandarovula

**Xandarovula** a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor Ovulidae e-touesk kalz re all hervez **Word Register of Marine Species** (**WORMS**). Bevañ a ra ar gasteropoded-se er Mor Kreizdouar hag er Meurvor Atlantel . Kregin bihan, nebeutoc'h etre 20 mm, eo an aliesañ.

## Taksonomiezh
Ar genad *Xandarovula* a zo bet deskrivet gant C. N. Cate e 1973.

## Spesadoù
C'hwec'h spesad bev a zo bet renket er genad-mañ (hervez WoRMS e miz C'hwevrer 2025). Al lodenn vrasañ a zo spesadoù nevez-deskrivet :

* Spesad *[[Xandarovula aetheria]]* Nappo, 2024 : spesad ral-tre a vez kavet er Mor Kreizdouar.
* Spesad *[[Xandarovula aperta]]* (G. B. Sowerby II, 1849) : spesad ral a vez kavet er Mor Kreizdouar hag er Meurvor Atlantel e norzh Portugal ha Spagn, en donder, etre 85 ha 100 m donder.
* Spesad *[[Xandarovula hiscocki]]* (Lorenz & Melaun, 2011) : spesad ral-tre a vez kavet er Meurvor Atlantel war aodoù Bro-Saoz, an Izelvroioù hag e Breizh.
* Spesad *[[Xandarovula hyalina]]* (Lorenz & Fehse, 2009) : spesad ral-tre a vez kavet er Meurvor Atlantel war begoù don en donder e su inizi Azorez etre 200 ha 480 m donder.
* Spesad *[[Xandarovula jacintoi]]* (Fehse & Trigo, 2015) : spesad ral-tre a vez kavet er Meurvor Atlantel etre mervent Frañs ha Norzh Spagn
* Spesad *[[Xandarovula patula]]* (Pennant, 1777) : spesad ral a vez kavet war aodoù Breizh ha pelloc'h etre Inizi Kanariez betek Norvegia, etre 15 m ha 75 m donder..

Lod eus ar spesadoù deskrivet er genad-se a zo bet diblaset e genadoù all evel :

* Spesad *Xandarovula figgisae* C. N. Cate, 1973  = *[[Ovula ovum]]* (Linnaeus, 1758)
* Spesad *Xandarovula formosana* (M. Azuma, 1972) = *[[Contrasimnia formosana]]* (M. Azuma, 1972) 
* Spesad *Xandarovula hammesi* Bertsch & Bibbey, 1982 = *[[Simnia hammesi]]* (Bertsch & Bibbey, 1982)
* Spesad *Xandarovula pagoda* C. N. Cate, 1973 = *[[Contrasimnia pagoda]]* (C. N. Cate, 1973)
* Spesad *Xandarovula xanthochila* (Kuroda, 1928) = *[[Contrasimnia xanthochila]]* (Kuroda, 1928)

## Skeudennoù

Naturalis Biodiversity Center - ZMA.MOLL.89586 - Xandarovula patula (Pennant, 1777) - Ovulidae - Mollusc shell.jpeg|*[[Xandarovula patula]]*
Illustrated Index of British Shells Plate 20.jpg|N°2 Ovula patula=Xandarovula patula 


## Notennoù ha daveennoù
Urocynchramus

***Urocynchramus*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1876 gant ar skiantour rusian Nikolaj Przjevalski (1839-1888).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Urocynchramus pylzowi]]*, brosezat en un takad hag a ya eus Tibet da greiz Sina.

## Notennoù ha daveennoù
Auriparus

****** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1864 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Auriparus flaviceps]]*, c'hwec'h isspesad — *A. f. acaciarum*, ***flaviceps***, *hidalgensis*, *lamprocephalus*, *ornatus* ha *sinaloae* — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù
Rhodonessa

***Rhodonessa*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad houidi er genad-mañ : *[[Rhodonessa caryophyllacea]]*, brosezat e biz ha reter India ha Myanmar.

## Notennoù ha daveennoù
Impalaerouriezh nevez

En ur c'henarroud istorel, **Impalaerouriezh nevez** zo un droienn evit ober anv eus mare an emled trevadennel gant galloudoù Europa, Stadoù-Unanet Amerika, ha Japan e fin an  ha penn-kentañ an . Ar mare istorel-se a zo bet unan gant un emled trevadennel ha na oa ket bet biken en Istor betek-henn. Ar stadoù a glaske kaout ha brasaat o implaeriezhioù trevadennel oc'h implij al lañs teknikel a oa ganto, oc'h astenn o ziriad dre aloubiñ, hag oc'h implijout danvezioù krai an tiriadoù bet aloubet ganto. E-kerzh mare an Impalaerouriezh nevez, ar galloudoù europat (ha Japan) a oa bet oc'h aloubiñ darn eus Afrika ha lodennoù eus Azia. Ar wagenn trevadennerezh impalaeriel a ziskoueze ivez kevezerezh etre galloudoù bras, ar c'hoant da c'hounit danvezioù ha marc'hadoù nevez, hag ar c'hoant da "seveniñ an dud". Kalz a drevadennoù a oa bet savet e-kerzh ar mare-se a oa bet o'n em zieubiñ e-kerzh an didrevadenniñ goude an Eil Brezel-bed.
## Notennoù ha daveennoù
Pariser Kanone

Ar ***Pariser Kanone*** a oa un doare kanol hir e hed-tenn implijet gant an Deutsches Heer e dibenn ar Brezel-bed Kentañ evit tennañ war bPariz. Ijinet ha produet e voe gant an embregerezh Krupp (en Essen), ha skouerennoù a voe produet ivez e Plzeň (Tchekia, neuze en Impalaeriezh Aostria-Hungaria).

Fiziet e voe ar *Pariser Kanonen* er morlu alaman, abalamour e oa kustum d'ober gant pezhioù-kanolierezh bras. E 1918 e voent implijet e-pad tri frantad (eus an 23 a viz Meurzh betek an 3 a viz Mae ; eus ar 27 a viz Mae betek an 11 a viz Even ; ha deus ar 15 a viz Gouere betek war-dro ar 15 a viz Eost) evit tennañ 367 obuz en holl war Bariz hag he rannvro. Hervez ar bilañs ofisiel e varvas 256 den hag e voe gloazet 620 anezho eno gant tennoù ar *Pariser Kanonen*. Ar vombezadeg varvusañ a c'hoarvezas d'an 29 a viz Meurzh, pa gouezhas un obuz war an iliz Sant Jerveiz da zeiz Gwener-ar-Groaz en ur lazhañ 91 den hag en ur c'hloazañ 68 anezho. Ar gelaouenn *L'Illustration* he deus embannet e 1919 kartenn al lec'hioù tizhet gant obuzioù.

Un elfenn eus ar brezel psikologel e voe dreist-holl, pa ne c'halle ket bizañ resis sibloù strategel. An arme alaman a glaske kentoc'h lakaat ar Barizianed da bennfolliñ evit ma redijent o gouarnamant da blegañ dirak youl ar c'hKaiser. Kement-mañ a c'hoarvezas ouzhpenn da vare Argadenn an Nevezhañv, pa dostaas an Alamaned tost-tre ouzh ar gêr-benn c'hall.

## Perzhioù teknikel
Kambret e oa ar *Pariser Kanonen* evit obuzioù 125 kg d'ar muiañ ha 210 mm o c'halibr. Abalamour d'an tennoù uzañ ar c'hanolioù buan e oa ret cheñch o zuellennoù (div anezhe staget d'ober ur c'hanol 34 metr) goude 65 tenn hepken. Ar c'hanolioù o-unan a oa e div lodenn soutenet gant un obant. Rankout a rae ar pezh-kanolierezh bezañ diblaset war hentoù-houarn. Ar sistem entanañ a yae en-dro gant tredan. An obuzioù a veze ouzhpennet gourizoù metal dezhe a-feur ma veze tennet, evit azasaat o c'halibr da ledander brasoc'h-bras ar c'hanol oc'h uzañ.

## Anvioù
Anvet e voe an arm *Pariser Kanone* pe *Pariser Geschütz* gant an Alamaned. Lesanvet e voe *Grosse Bertha* ("*Bertha dev*") gant ar C'hallaoued ; koulskoude e oa an *[[Dicke Bertha]]* ur pezh-kanolierezh all eus an arme alaman, kalz brasoc'h e galibr (420 mm), implijet evit tennañ war lec'hioù-kreñv war-hed 14 km d'ar muiañ.

## Notennoù ha daveennoù
Henrik Werth

**Henrik Werth**, ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1881 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Mae 1952 (diasur), a oa un ofisour hungarat, hag a oa bet o servij evel penn an tirlu e-kerzh an Eil Brezel-bed.

## Steuziadur
Servijout a reas en arme Aostria-Hungaria adalek dibenn an  hag e-pad ar Brezel-bed Kentañ. E 1919 e servijas en arme Republik Soviedel Hungaria. Goude diskar ar republik komunour berrbad e talc'has da servijout arme ar vro. E-pad an Eil Brezel-bed e save a-du gant an Alamaned. 
Harzet e voe e 1945 gant ar Rusianed, ha barnet e voe gant lez-varn ar bobl. 

Ar varnadenn a oa bet kemennet d'an 22 a viz Mae 1948. Lez-varn ar bobl he doa lakaet anezhañ kablus eus torfedoù-brezel ha kondaonet e oa bet d'ar marv, da vezañ skrapet e holl vadoù ha tennet e holl wirioù keodedel. Ne oa ket bet lakaet da gablus eus kemer perzh e gouarnamant Miklós Horthy nag eus broudañ da jahinerezh labourerien ukrainat en Ukraina. Dre ma ne oa ket bet harzet an den gant pennadurezhioù Hungaria e oa dibosupl lakaat ar varnedigezh da dalvezout. Ar pennadurezhioù n'o devoa ket klasket war e lerc'h, graet e oa bet evel pa vije steuziet da vat. Graet e oa bet en Hungaria gomunour e-giz ma ne vije ket bet eus an den, pennad ebet tro-dro d'an afer na d'ar varnedigezh, pennad kazetenn ebet pe skrid ofisiel ebet evit gouzout e pelec'h e oa. Hiziv-an-deiz c'hoazh e chom diasur evit an istorourien petra a oa c'hoarvezet gantañ. Un nebeud tud a embann e oa marvet en URSS e 1952 met hep prouenn anat ebet.
Xandarovula hiscocki

*Xandarovula hiscocki * zo ur spesad kregin ral  eus Meurvor Atlantel ar Biz ha Mor Breizh. War aodoù Breizh ha re Kernev-Veur e Bro-Saoz e c'hell bezañ kavet. Unan eus ar spesadoù a gaver e genad *[[Xandarovula ]]* e kerentiad an Ovulidae eo, hervez ar *Word Register of Marine species WORMS*.

## Taksonomiezh
Deskrivet eo bet ar spesad gant Felix Lorenz & Christan Melaun e 2011 ha renket er genad Simnia d'ar mare-se. Diblaset eo bet goude er genad *[[Xandarovula]]* diouzh labourioù an taksonomiourien. Roet eo bet e anv en enor d'an Dr Keith Hiscock, ur bevlogour mor ha luc'hskeudenner dindan vor a-orin eus Plymouth, Bro-Saoz.

Heñvelsterioù a zo :
**Simnia hiscocki *, anv an deskrivadur.
 
## Bevoniezh
Kavet e vez *Xandarovula hiscocki * er mor etre pe don etre 20 ha 35 m donder, war e breizhoù, ar c'hnidaried *[[Eunicella]] verrucosa*, spesad spern-mor.

## Ment
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 10 ha 17&nbsp;mm hirder.

## Gwelout ivez
**[[Xandarovula patula]]* (Pennant, 1777), spesad tost e lec'h bevañ.

## Notennoù ha daveennoù

Liamm diavez evit skeudennoù kregin bev kemeret war enez Eusa pe enez Groe:  LE BRIS Sylvain in : DORIS, 02/06/2021 : Simnia hiscocki Lorenz & Melaun, 2011, https://doris.ffessm.fr/ref/specie/5307
Timbroù diwar-benn Breizh

Ur rann eus ar Stad-C'hall eo Breizh, hag implijet e vez eno timbroù Frañs hep an disterañ meneg ispisial, pa gaver seurt timbroù en Departamantoù ha Strollegezhioù tramor zo (Sant-Pêr-ha-Mikelon, Polinezia c'hall,...)

Gant La Poste (Bro-C'hall) ez eus bet embannet abaoe deroù an  un tamm mat a zimbroù gouestlet da Vreizh : savadurioù istorel, tudennoù bet ganet pe varvet e Breizh, kêrioù pe geriadennoù , degouezhioù a bep seurt...

Souezhusoc'h marteze, dibabet eo bet danvez Breizh (lennegezh, istor, lec'hioù...) evit skeudenniñ timbroù broioù estren.

Amañ emañ ar roll anezho, diglok marteze.

* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Ajman
* Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Manav
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Monako
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Spagn
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Tajikistan
Nasica (genad)

***Nasica*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : *[[Nasica longirostris]]*, brosezat en Amazonia.

## Notennoù ha daveennoù