open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cars

***Cars*** (*Kirri-tan*) a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lasseter (1957-) ha Joe Ranft (1960-2005).

C'hoarvezout a ra ***Cars*** en ur bed poblet gant kirri-tan, denheñvel an neuz anezhe.

Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 14 a viz Meurzh 2006 e Stadoù-Unanet Amerika da-geñver ShoWest. Dalc'het e voe ar gentaenn anezhañ e Charlotte (North Carolina) d'ar 26 a viz Mae da-heul. Seizhvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h *[[The Incredibles]]* (e miz Here 2004) hag a-raok *[[Ratatouille (film)|Ratatouille]]* (e miz Mezheven 2007).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Finding Dory

***Finding Dory*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Angus MacLane (1975-) hag Andrew Stanton (1965-).

Produet gant Pixar Animation Studios ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Walt Disney Studios Motion Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 8 a viz Mezheven 2016 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Seitekvet film bevaat ar Studioioù Pixar e oa, war-lerc'h *[[The Good Dinosaur]]* (e miz Du 2015).

Heuliad ar film *[[Finding Nemo]]*, deuet e-maez e miz Mae 2003, an hini eo.

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
The Aristocats

***The Aristocats*** zo ur film tresadennoù-bev saoznek, 63 munutenn e badelezh, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985).

Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet evit ar wech kentañ gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., d'an 11 a viz Kerzu 1970 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika).

Ugentvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[The Jungle Book (film, 1967)|The Jungle Book]]* (e miz Here 1967) hag a-raok *[[Robin Hood (film, 1973)|Robin Hood]]* (e miz Du 1973).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
The Rescuers Down Under

***The Rescuers Down Under*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Hendel Butoy (1958-) ha Mike Gabriel (1954-).
Heuliad ar film *[[The Rescuers (film, 1977)|The Rescuers]]*, deuet e-maez e miz Mezheven 1977, an hini eo.

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'ar 16 a viz Du 1990 e Stadoù-Unanet Amerika. Navet film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[The Little Mermaid (film, 1989)|The Little Mermaid]]* (e miz Du 1989) hag a-raok *[[Beauty and the Beast (film, 1991)|Beauty and the Beast]]* (e miz Gwengolo 1991).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
The Many Adventures of Winnie the Pooh

***The Many Adventures of Winnie the Pooh*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat John Lounsbery (1911-1976) ha Wolfgang Reitherman (1909-1985).
Awenet e oa bet saverien ar senario gant Winnie the Pooh, un dudenn krouet gant ar skrivagner saoz Alan Alexander Milne (1882-1956) ha savet gantañ levrioù diwar he fenn adalek 1926.

Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 11 a viz Meurzh 1977 e Stadoù-Unanet Amerika. Eil film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Robin Hood (film, 1973)|Robin Hood]]* (e miz Du 1973) hag a-raok *[[The Rescuers (film, 1977)|The Rescuers]]* (e miz Mezheven 1977).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Robin Hood (film, 1973)

***Robin Hood*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Wolfgang Reitherman (1909-1985).
Diazezet eo ar senario diwar Robin Hood, ul laer hag un haroz mojennel saoz eus ar Grennamzer.

Produet gant Walt Disney Productions e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 8 a viz Du 1973 e New York (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[The Aristocats]]* (e miz Kerzu 1970) hag a-raok *[[The Many Adventures of Winnie the Pooh]]* (e miz Meurzh 1977).

## Listenn an aktourien o devoa prestet o mouezhioù da dudennoù ar film
* Brian Bedford,
* Monica Evans,
* Phil Harris,
* Roger Miller,
* Andy Devine,
* Peter Ustinov,
* Terry-Thomas,
* Carole Shelley,
* Pat Buttram,
* George Lindsey ha Ken Curtis,
* John Fiedler ha Barbara Luddy,
* Billy Whitaker, Dana Laurita ha Dori Whitaker,
* Richie Sanders,
* Barbara Luddy,
* Candy Candido,
* J. Pat O'Malley.

## Notennoù ha daveennoù
Mahbub ul Haq

**Mahbub ul Haq** (Urdu: **محبوب الحق**) ganet d'ar 24 a viz C'hwevrer 1934 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz Gouhere 1998 a oa un ekonomiour, ur matematikour kement hag ur prederour war an diorroadur etrebroadel. Bez e voe 13vet maodiern an arc'hant e Pakistan etre an 10 a viz Ebrel 1985 hag an 28 a viz Genver 1988.

E 1988 e oa distroet d'ar Stadoù Unanet lec'h ma vezo o labourat evel kuzulier ispisial evit penn an aozadur United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet) William Henry Draper. Eno, Mahbub ul Haq en deus savet, gant Amartya Sen, an annual Human Development Reports (Dezrevell bloaziek an diorroadur denel), gant an Indikadur Diorroadur Denel, graeet evit muzuliañ pegen mat e vev an dud er vro-mañ-bro. Distroet eo da Pakistan e 1996 evit sevel eno skourr lec'hel an Human Development Center (Kreizenn an Diorroadur Denel) en Islamabad.
Albrecht II an Impalaeriezh Santel

**Albrecht II Habsburg,** pe **Albrecht II an Impalaeriezh Santel**, ganet e 1397 e Vienna ha marvet e 1439, a oa dug Aostria.
Katuriged

Ar **Gaturiged** (*Caturiges* e latin), diwar ar gerioù keltiek, kad ha ri (a gaver ivez e brezhoneg), da lavarout eo *rouaned an emgann*, a oa ur bobl geltiek en Alpoù Galia, e saonenn ar stêr Durance.

En Eburodunum e oa o c'hêr-benn, e-lec'h m'emañ hiriv kêr Embrun. Hervez Venceslas Kruta e oant klianted hag amezeien d'ar Voconces.

Mesket e oant gant Ligured, degouezhet er vro en o raok. Laosket o deus lec'hanvioù keltiek war o lerc'h (Durance da skouer) hag un toullad binvioù a c'haller gwelout e mirdioù an tolead.

Meneget eo o anv gant Julius Caesar en De Bello Gallico, e levr diwar-benn brezel Galia, ha gant Strabon.

## Pennadoù kar
*pobloù Galia
Ialma

**Ialma** zo ul laz pemp kanerez eus Galiza hag a zo o chom e Belgia. E galizeg ha galleg e kanont dreist-holl, hag ivez e yezhoù all. 

## Pladennoù
****Palabras darei*** (2000)
****Marmuladas*** (2002)
****Nova Era*** (2007)
****Simbiose*** (2011)
****Camiño*** (2016)

## Liammoù diavaez
* O kanañ en Oriant
Catalauni

Ar g-**Catalauni** a oa ur bobl geltiek e Galia hag a roas o anv da gêr Châlons-en-Champagne. Dont a ra o anv eus ar gerioù galianek *catu*, « kad », hag *alauno* « skedus », dre ma lavarent bezañ « skedus en emgann ». Neo ket sur e oant ur skourr kar d'ar g-Catuvellauni, ur bobl vrezhon en Enez Vreizh.

O c'hêr-benn a oa anvet *Civitas Catalaunorum* pe *Catalaunum*, aet da *Châlons*. Moarvat e oa suj pobl ar g-Catalauni d'ar Remi, ur bobl amezek, en hanternoz dezho, hag o oa *[[Reims|Durocortorum]]* o c'hêr-benn.
Whitelash

***Whitelash*** zo ur ger-malizenn saoznek nevez-c'hoveliet diwar an termenoù *white* "gwenn" ha *backlash* "astaol", "astos", evit komz eus un astaol a-berzh an dud wenn da geñver ar minorelezhioù all e Stadoù-Unanet Amerika.
Gant Anthony Kapel "Van" Jones (* 20 a viz Gwengolo 1968), unan eus kuzulerien Barack Obama, e voe distaget d'an 8 a viz Du 2016 e-kerzh un tabut war CNN e oa e bal dielfennañ votadeg prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2016 ma voe dilennet Donald Trump da brezidant SUA.
Hervez Van Jones ez eo ar *whitelash* ar fed ma mouezhias tud wenn SUA evit Donald Trump evit difenn urzh kozh ar gevredigezh, evel ma oa a-raok stourm ar gwirioù gant ar minorelezhioù ha dilennadenn Barack Obama da brezidant SUA. Hervezañ, an dud wenn a votas evit Donald Trump a glask talañ ouzh nerzh ha pouez brasoc'h-brasañ ar minorelezhioù en o c'heñver er gevredigezh stadunanat.

*This was a whitelash against a changing country. It was a whitelash against a black president, in part, and that's the part where the pain comes. And Donald Trump has a responsibility tonight to come out and reassure people that he is going to be the president of all the people who he insulted and offended and brushed aside.*
"Ur *whitelash* enep ur vro o kemmañ eo bet kement-mañ [*i.e.* Donald Trump dilennet]. Ur *whitelash* eo bet enep ur prezidant du, evit ul lodenn, hag al lodenn-se eo an hini boanius. Ha fenoz ez eo atebegezh Donald Trump anataat ha diogelañ emañ o vont da vezañ prezident an holl dud a oa bet kunujennet, feuket ha lakaet a-gostez gantañ."

## Liammoù diavaez
*  Lodenn eus abadenn CNN
*  ''Romper''

## Notennoù ha daveennoù
Chantal Chaudé de Silans

**Chantal Chaudé de Silans** a zo bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1919 e Versailhez (Bro-C'hall) ha marvet d'ar 5 a viz Gwengolo 2001 e Grassa (Okitania).
Mestrc'hoarierez echedoù gall e oa.
## Partiennoù
* **Chantal Chaudé de Silans - [[Clarice Benini]], ([[Moskov]], [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar maouezi]], [[1950]])**

1.d4 d5

2.c4 c6

3.Mf3 Mf6

4.Mc3 dxc4

5.a4 Ff5

6.e3 e6

7.Fxc4 Fb4

8.O-O O-O

9.Me2 h6

10.Mg3 Fh7

11.De2 Mbd7

12.e4 De7

13.Me5 Tad8

14.Mxd7 Txd7

15.e5 Md5

16.Mh5 Rh8

17.f4 Mb6

18.Fe3 Mxc4

19.Dxc4 Td5

20.Dc1 Tfd8

21.Tf3 Dh4

22.Th3 Dg4

23.f5 Fxf5

24.Mf4 Txd4

25.Fxd4 Txd4

26.Tf3 Fd2

27.Dc5 Fxf4

28.h3 Dxf3

29.Df8+ Rh7

30.gxf3 Td2

31.Db4 g5

32.Dxb7 Rg6

33.Te1 Fxh3
 
34.Db8 Rh5

35.Dg8 Rh4

36.Dxf7 Rg3

37.Dh5 Fe3+ **0-1**
## Dave ha notennoù
CNN

**CNN** (***Cable News Network***) a vez graet eus ur chadenn skinwel stadunanat perc'hennet gant an Turner Broadcasting System, a zo ur skourr d'ar gompagnunezh Time Warner. Enaouet e voe d'ar 1añ a viz Even 1980 gant ar perc'henner kleweled stadunanat Ted Turner evel ur chadenn-gelaouiñ dibaouez dre neudenn. E miz Ebrel 2016, ur penn da CNN a zisklêrias ez-ofisiel ne oa mui ur chadenn skinwel kleweled ("*no longer a TV news network*)" met ur savenn lies dibaouez ("*a 24-hour global multiplatform network"*). Pa voe lañset, CNN a oa ar chadenn skinwel gentañ o reiñ ur sell dibaouez war ar c'heleier ; bez' e oa ivez an hini nemeti e Stadoù-Unanet Amerika.

E miz C'hwevrer 2015, CNN a c'haller gwelet gant 96 289 000 skinwel en tiegezhioù (82.7% eus an tiegezhioù gant ur skinwel da nebeutañ) er Stadoù Unanet.

## Tabutoù

### Kampagn dilennadegoù prezidant SUA 2016
D'an 3 a viz Ebrel 2016, kantadoù a harperien da Bernie Sanders o deus klemmet dirak sez CNN e Los Angeles. Harperien Sanders a oa o vanifestiñ a-enep ar chadenn enep he doare da gelaouiñ diwar-benn kampagn dilennadegoù prezidant SUA 2016, dreist-holl da geñver an amzer roet da Sanders evit dibunañ e soñjoù. Lesanvet *Occupy CNN*, al luskad enebiñ a lakae war-raok ar fed ma vije bet mediaoù pennañ SUA o kuzhat kampagn Sanders evit reiñ lec'h da Hillary Clinton ha Donald Trump.
Van Jones

**Anthony Kapel Jones**, pe **Van Jones**, ganet d'an 20 a viz Gwengolo 1968 e Jackson (Tennessee) a zo ur stourmer politikel stadunanat, un addispleger, skrivagner hag alvokad. Bez eo ur bes krouer da meur a aozadur digorvo evel *the Dream Corps* un aozadur a roas lañs da: #cut50, #YesWeCode ha Green for All. Er bloavezh 2004, Jones a oa bet lakaet war-raok evel ur "penn yaouank bedel" gant ar World Economic Forum.

Van Jones a zo brudet evit gellout komz gant un doare dichek ar pezh a rankas anezhañ da guitaat ar strollad ren Obama e 2009. Krouer an termenadur Whitelash eo, a embannas 8 a viz Du 2016 e-kerzh un tabut war CNN e oa e bal dielfennañ votadeg prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2016 ma voe dilennet Donald Trump da brezidant SUA.
Babylon brigade

Ar **Babylon brigade** pe **Kata'ib Bābil** a vez graet eus ur bezen kristen engouestlet en al-Hashd al-Shaabi (Engalvadeg an nerzhioù pobl) gant ar pal stourm a-enep ar Stad Islamek en Irak. An nerzh a vez istimet da gaout 1000 ezel ennañ d'an uhelañ gant e-penn ar bezen Rayan Kildani. Gourdonet eo bet ar bezen gant ar bezen Kata'ib Imam Ali (Bezenoù an Imam Ali), ur bezen chiit irakian. Ne ouier ket kalz traoù a-zivout ar bezen kristen-se, evit lod ez eo dreist-holl un taol propaganda gant aozadur Engalvadeg an nerzhioù pobl evit diskouez n'eo ket an aozadur unan strizhkredennour. Dafaret hag arc'hantaouet eo ar Bezen Babylon gant gouarnamant Irak.

Alies e vez kemmesket gant ur bezen kristen all anvet Dwekh Nawsha.
## Liammoù diavaez
*  Teul film gant France24 war ar Vrigadenn Babilon
## Notennoù ha daveennoù
Aladdin (film, 1992)

***Aladdin*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Ron Clements (1953-) ha John Musker (1953-).
Diazezet e voe ar senario diwar ar gontadenn *[[Lamp Aladdin]]* a gaver e-barzh an dastumadenn kontadennoù pers *[[Ar mil nozvezh hag unan]]*.

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 11 a viz Du 1992 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Beauty and the Beast (film, 1991)|Beauty and the Beast]]* (e miz Gwengolo 1991) hag a-raok *[[The Lion King]]* (e miz Mae 1994).

## Liamm diavaez
*  Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Benjamin Rabier

**Benjamin Rabier**, bet ganet d'an 30 a viz Kerzu 1864 e La Roche-sur-Yon (Vande, Bro-C'hall) hag aet d'an Anaon d'an 10 a viz Here 1939 e Faverolles (Indre), a oa ur skeudennaouer ha saver bannoù-treset gall. 

Brudet eo dreist-holl abalamour d'al loened en deus treset, ar Vuoc'h o c'hoarziñ hag an houad Gédéon en o zouez.

## Un nebeud skeudennadurioù
* *Au temps où les bêtes parlaient breton*, divyezhek, Ololê (1943, goude e varv)
### Gédéon
* *Gédéon* (1923)
* *Gédéon Sportman* (1924)
* *Gédéon en Afrique* (1925)
* *Placide et Gédéon* (1926)
* *Gédéon mécano* (1927)
* *Gédéon s'amuse* (1928)
* *Gédéon comédien* (1929)
* *Gédéon dans la forêt* (1930)
* *Gédéon chef de brigands* (1931)
* *Gédéon roi de Matapa* (1932)
* *Gédéon traverse l'Atlantique* (1933)
* *Gédéon se marie* (1934)
* *Gédéon est un bon garçon* (1935)
* *Gédéon Grand Manitou* (1938)
* *Gédéon fait du ski* (1938)
* *Les Dernières Aventures de Gédéon* (1939)
### Levrioù all
* *Tintin-Lutin*, Fred Isly, Pariz, Félix Juven, 1898, 72 p., {fr} BnF no FRBNF43529044 Gallica
* *Cadet-Paquet*, Pariz, Félix Juven, 1899, 76 p., {fr} gw. Gallica
* *Maurice en nourrice*, Pariz, J. Tallandier, 1905, 63 p., {fr} gw. Gallica
* *Fables de la Fontaine*, Pariz, J. Tallandier, 1906, {fr} gw. Gallica
* *Le Roman de Renard*, Jules Renard, Jeanne Leroy-Allais, Pariz, J. Tallandier, 1906, 164 p., {fr} BnF no FRBNF35726575, Gallica
* *Histoire comique et naturelle des animaux*, 1907-1908, {fr} BnF no FRBNF32786814, Gallica
* *Le Cirque Harry Koblan*, Pariz, J. Tallandier, 1910, 64 p., {fr} BnF no FRBNF43686085, Gallica
* *Le Buffon choisi*, Pariz, J. Tallandier, 1913, 268 p., {fr} BnF no FRBNF31888030, Gallica
* *Flambeau, chien de guerre*, Pariz, J. Tallandier, 1916, 64 p., {fr} BnF no FRBNF31167785, Gallica
* *Scènes comiques dans la forêt*, Pariz, Librairie Garnier Frères, 1929, 40 p., {fr} BnF no FRBNF43530311 Gallica
* *Paquet, petit ours mal léché*, Pariz, Librairie Garnier Frères, 1931, 16 p., {fr} BnF no FRBNFb31167818w Gallica
* *Fables de Florian*, Jean-Pierre Claris de Florian, Librairie Garnier Frères, 1936, 48 p.
### Film berr
* *Les Aventures de Clémentine* (1917)


Tintin-Lutin.Depart pour la peche.jpg|*Tintin-Lutin o vont da besketa* (1898)
Benjamin rabier le printemps.jpg|*An [[nevez-amzer]]* (1902)
La Fontaine, Le héron.jpg|*[[La Fontaine]], Ar [[kerc'heiz|gerc'heiz]]** (1909)
La sardine française Béziers vous salue.jpg|*Bruderez evit ar fritur Béziers e Douarnenez* (1920)
Vache qui rit poster 1926.png|*Ar vuoc'h o c'hoarziñ* (1926)
Rabier - Clémentine, 1928.djvu|*Clémentine* (1928)
Rabier - Gédéon traverse l'Atlantique, 1933.djvu|*Gédéon traverse l'Atlantique'' (1933)
The Emperor's New Groove

***The Emperor's New Groove*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Mark Dindal (1960-).

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 10 a viz Kerzu 2000 e Stadoù-Unanet Amerika. Daouugentvent film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Dinosaur]]* (e miz Mae 2000) hag a-raok ** (e miz Mezheven 2001).

## Notennoù ha daveennoù
Dinosaur

***Dinosaur*** a zo ur film bevat hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Eric Leighton (1962-) ha Ralph Zondag.

Produet gant The Secret Lab ha Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 13 a viz Mae 2000 e Stadoù-Unanet Amerika. Navet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Fantasia 2000]]* (e miz Kerzu 1999) hag a-raok *[[The Emperor's New Groove]]* (e miz Kerzu 2000).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Victorious

***Victorious*** a zo un abadenn skinwel stadunanat evit ar grennarded krouet gant Dan Schneider evit Nickelodeon.

## Mouezhioù orin
* Victoria Justice : Tori Vega
* Leon Thomas III : Andre Harris
* Matt Bennett : Robbie Shapiro
* Elizabeth Gillies : Jade West
* Ariana Grande : Cat Valentine
* Avan Jogia : Beck Oliver
* Daniella Monet : Trina Vega
Otus spilocephalus

***Otus spilocephalus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Strigidae.

Anvet e voe *Ephialtes spilocephalus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1836) gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ en Azia :
* *Otus spilocephalus hambroecki*, e Taiwan,
* *O. s. huttoni*, (Hume, 1870), eus hanternoz Pakistan da greiz Nepal,
* *O. s. latouchi*, e gevred Sina, hanternoz Indez-Sina,
* *O. s. luciae*, e Borneo,
* *O. s. siamensis*, e kreisteiz Thailand, kreisteiz Viêt Nam,
* *O. s. spilocephalus*, eus kreiz Nepal da vMyanmar,
* *O. s. vandewateri*, e Sumatera,
* *O. s. vulpes*, e kreisteiz Malezia.

## Liammoù diavaez
*  ''Otus spilocephalus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Otus spilocephalus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Strix leptogrammica

***Strix leptogrammica*** a zo ur spesad evned-preizh-noz eus ar c'herentiad Strigidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar vronneged bihan, laboused ha stlejviled.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevarzek isspesad anezhañ en Azia ar Su :		
* *S. l. bartelsi*, e Jawa,		
* *S. l. caligata*, e Taiwan, Hainan,		
* *S. l. chaseni*, e Belitung (un enezenn er-maez da c'hevred Sumatera),		
* *S. l. indranee*, e kreiz ha kreisteiz India,		
* *S. l. laotiana*, e kreisteiz Laos, kreiz Viêt Nam,		
* *S. l. leptogrammica*, e kreiz ha kreisteiz Borneo,		
* *S. l. maingayi*, (Hume, 1878), e Malezia,		
* *S. l. myrtha*, e Sumatera,		
* *S. l. newarensis*, e hanternoz India, Nepal, Bangladesh,		
* *S. l. niasensis*, e Nias (un enezenn er-maez da gornôg Sumatera),		
* *S. l. nyctiphasma*, en Inizi Banyak (un enezenn er-maez da gornôg Sumatera),		
* *S. l. ochrogenys*, (Hume, 1873), e Sri Lanka,		
* *S. l. ticehursti*, e gevred Sina, hanternoz Indez-Sina,		
* *S. l. vaga*, e hanternoz Borneo.

## Liammoù diavaez
*  ''Strix leptogrammica'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Strix leptogrammica'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Remiz

***Remiz*** a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1819 gant al loenoniour polonat Feliks Jarocki (1790-1865).

## Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe
Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* *[[Remiz consobrinus]]*,
* *[[Remiz coronatus]]*
** *R. c. *'coronatus*** ha ''stoliczkae'',
* ''[[Remiz macronyxs]]''
** ''R. m. '''macronyx***, *neglectus*, *nigricans* ha *ssaposhnikowi*,
* *Remiz pendulinus* (remiz ar yalc'h)
** *R. p. caspius*, *jaxarticus*, *menzbieri* ha ***pendulinus***.

O c'havout a reer en Eurazia, dek (10) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù
Atlantis: The Lost Empire

***Atlantis: The Lost Empire*** a zo ur film bevaat hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Gary Trousdale (1960-) ha Kirk Wise (1963-).

Produet gant Walt Disney Feature Animation ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 2 a viz Mezheven 2001 en Emirelezhioù Arab Unanet hag e Koweit a-raok ma voe dalc'het ar gentaenn e Stadoù-Unanet Amerika antronoz. Kentañ film bevaat ha daou-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[The Emperor's New Groove]]* (e miz Kerzu 2000) hag a-raok *[[Lilo & Stitch]]* (e miz Mezheven 2002).

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Jean-François Kieffer

Ganet e 1957 e Vro-Elzas, **Jean-François Kieffer** a zo ur saver bannoù-treset gallek, anavezet evit bezañ oberour *Ar C'heloù Mad diskouezet d'ar vugale* ha *Troioù-kaer Loupio*.

Diagon ha skeudennaouiñ a ra levrioù evit ar re yaouank abaoe bloavezhioù. 
Ar "Priz Yaouankiz 2002", a vez roet gant al levrioù relijiel, a zo bet gounezet gantañ, evit levrenn gentañ Troioù-kaer Loupio, anvet *An Emgav, ha danevelloù all*. "Priz Etrevroadel ar Vandenn Dreset Kristen 2006" a zo bet gounezet gantañ e Angoulême, a-drugarez d'ar pemp levrenn gentañ *Troioù-kaer Loupio*.

Bet 'z eus bet lakaet tri levr e brezhoneg :

**[[Loupio|An emgav ha danevelloù all]]* (La rencontre et autres récits, bet embannet e 2003), embannet e 2007 gant ti-embann Minihi Levenez.
**[[Loupio|Ar Chaseourien ha danevelloù all]]* (Les chasseurs et autres récits, bet embannet e 2002), embannet e 2007 gant Minihi Levenez.
**[[Ar C'heloù Mad diskouezet d'ar vugale]]* (L'Évangile pour les enfants en bandes dessinées, skrivet gant Christine Ponsard, bet embannet e 2002), embannet e 2010 gant Minihi Levenez.
Sweet Sixteen

***Sweet Sixteen*** a zo ur film breizhveuriat sevenet gant Ken Loach ha deuet er maez e 2002.

Kontañ a ra istor Liam, ur paotr pemzek vloaz, e Grianaig (Bro-Skos), hag a glask sikour e vamm, drammgaezhiadez, bet lakaet en toull-bac'h.

## Aktourien bennañ
* Martin Compston: Liam
* William Ruane: Pinball, mignon Liam
* Annmarie Fulton: Chantelle, c'hoar Liam
* Michelle Abercromby: Suzanne, mignonez Chantelle
* Michelle Coulter: Jean, mamm Liam
* Gary McCormack: Stan, tad-kaer Liam
Martinho da Vila

**Martinho da Vila**, ganet e 1938, zo ur c'haner samba eus Brazil ha skrivagner portugalek.

## E vuhez
Trizek vloaz eo bet en arme. Ezel eo eus Stollad Komunourien Brazil. E bladenn gentañ a reas e 1969. Ar ganerez 
Simone Bittencourt de Oliveira zo unan eus ar re a gan e ganaouennoù, hag ur bladenn a-bezh, Café com leite, he deus gouestlet d'e ganaouennoù.

## E oberennoù
### E bladennoù
* O samba está de volta (1969) RCA Victor LP
* Martinho da Vila (1969) RCA Victor 45 tours
* Martinho da Vila (1969) RCA Victor LP
* Meu Laiá -raiá (1970) RCA Victor LP
* Martinho da Vila (1971) RCA 45 tours
* Memórias de um sargento de milícias (1971) RCA Victor LP
* Batuque na cozinha (1972) RCA Victor LP
* A voz do samba (1973) Selo Musicolor LP
* Origens (Pelo telefone) (1973) RCA Victor LP
* Canta canta, minha gente (1974) RCA Victor LP
* Martinho da Vila (1974) RCA Victor LP
* Maravilha de cenário (1975) RCA Victor LP
* Rosa do povo (1976) RCA Victor LP
* La Voglia La Pazzia/L' Incoxienza/L' Allegria (1976) RCA Victor LP
* Presente (1977) RCA Victor LP
* Tendinha (1978) RCA Victor LP
* Martinho da Vila (1978) RCA 33/10 pol.
* Terreiro, sala e salão (1979) RCA Victor LP
* Portuñol Latinoamericano (1980) RCA Victor LP
* Samba enredo (1980) RCA Victor LP
* Sentimentos (1981) RCA Victor LP
* Verso e reverso (1982) RCA Victor LP
* Novas palavras (1983) RCA Victor LP
* Martinho da Vila Isabel (1984) RCA Victor LP
* Partido alto nota 10 (1984) CID LP
* Criações e recriações (1985) RCA Victor LP
* Batuqueiro (1986) RCA Victor LP
* Coração malandro (1987) RCA Victor/ Ariola LP
* Festa da raça (1988) CBS LP
* O canto das lavadeiras (1989) CBS LP
* Martinho da Vida (1990) CBS LP
* Vai meu samba, vai (1991) Columbia/Sony Music LP
* No templo da criação (1992) Sony Music CD
* Martinho da Vila (1992) Sony Music/Columbia CD
* Escola de samba enredo Vila Isabel (1993) Sony Music CD
* Ao Rio de Janeiro (1994) Columbia CD
* Tá delícia, tá gostoso (1995) Sony Music CD
* Vinte anos de samba (1997) BMG CD
* Coisas de Deus (1997) Sony Music CD
* 3.0 turbinado ao vivo (1999) Sony Music CD
* O pai da alegria (1999) Sony Music CD
* Lusofonia (2000) Sony Music CD
* Martinho da Vila, da roça e da cidade (2001) Sony Music CD
* Martinho definitivo (2002) Sony CD
* Clássicos do samba (2002) Eldorado/Sony Music CD
* Jorge Aragão ao vivo convida (2002) Indie Records CD
* Voz e coração (2002) Sony Music CD
* Martinho da Vila conexões (2003) MZA CD
* Conexões ao vivo (2004) MZA CD/DVD
* Brasilatinidade (2005) EMI/MZA CD/DVD
* Brasilatinidade ao vivo (2005) EMI/MZA CD/DVD
* Martinho José Ferreira - ao vivo na Suíça - O melhor do festival 1988 - 2000 - 2006 (2006) MZA/Universal Music DVD
* Martinho da Vila do Brasil e do Mundo (2007) MZA / UNIVERSAL - CD

### E levrioù

## Liammoù diavaez
-O kanañ
* Canta, Canta Minha Gente 
* Roda Ciranda ha traoù all
* Mulheres 
* Casa de Bamba gant Jorge Aragão.
* gant tud all 

## Pennadoù kar
*Martinho
*Martin
*Vila
Remiz coronatus

***Remiz coronatus*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Remizidae.

Anvet e voe *Aegithalus* [sic] *coronatus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1873) gant an naturour rusian Nikolay Severtsov (1827-1885).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Azia :
* *Remiz coronatus coronatus*, eus kreisteiz Kazakstan da walarn Sina, hanternoz Afghanistan ha reter Turkmenistan,
* *R. c. stoliczkae*, (Hume, 1874), eus reter Kazakstan da greisteiz Siberia, kreiz Mongolia ha hanternoz Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Remiz coronatus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Remiz coronatus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Irénée Carré

**Irénée Carré** (Sormonne, Ardennes, 27 Gwengolo 1829 - *[[idem]]*, 3 Gouere 1909) a oa un enseller-skolioù gall e dibenn an .

E 1886 e voe kaset da ensellout skolioù Breizh-Izel, ha gouestlañ a reas un darn eus e amzer-vicher d'ar c'helenn galleg eno pa ne veze nemet brezhoneg gant an darn vuiañ eus an dud.

## Levrlennadur
* Pierre Boutan : ''La « Méthode Carré » et la politique linguistique à l’école primaire de la IIIe République vers la fin du XIXe siècle''
Feur Diorroadur Denel

**An Indikadur Diorroadur Denel** a vez graet eus ur stadeg krouet gant Aozadur ar Broadoù Unanet e 1990 evit jediñ live an diorroadur denel hervez ar vroioù er bed. An IDD a vez diazezet war teir elfenn: ar c'henderc'h Diabarzh Kriz dre anneziad, ar spi bevañ adal ar ganedigezh hag al live deskadurezh.

An Indikadur Diorroadur Denel n'eo nemet un elfenn a vez implijet e-touezh mennad an diorroadur denel gant an United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet). Ouzhpennet e oa bet d'ar C'henderc'h diabarzh kriz dre anneziad rak ne oa ket gwelet evel resis a-walc'h. Ar c'henderc'h diabarzh kriz ne gemer ket e kont ma vev evurus an dud en un doare hiniennel pe a-stroll, ma vez aes da strolladoù pe hiniennoù ur gevredigezh da welet e live bevañ o uhelaat. Ne vez kemeret e kont nemet live an ekonomiezh.
## Orin
Orin an Indikadur Diorroadur Denel a vez da glask war-zu an annual Human Development Reports (Dezrevell bloaziek an diorroadur denel) embannet gant skourr aozadur ar broadoù unanet e-karg an diorroadur denel an United Nations Development Programme (Raktres diorroadur ar Broadoù Unanet). Krouet ha divizet e oa bet ar stadeg gant an ekonomiour Mahbub ul Haq a orin eus Pakistan er bloavezh 1990, gant ar pal "mont e-bioù ar sell nemetañ war diorroadur gounidoù an ekonomiezhioù broadel evit kas ar sell war-zu ar bolitikerezhioù kreizennet war ar bobloù".

## Ar jedadenn
### Ar jedadenn nevez (abaoe 2010)
Embannet d'ar 4 a viz Du 2010 (adneveshaet d'an 10 a viz Even 2011), an dezrevell *2010 Human Development Report* (IDD) a gemer e kont teir elfenn:
 
* Ur vuhez hir gant ur yec'hed mat: Ar vuhez a vez da gaout un den adal e ganedigezh
* Indikadur ar skoliata: An niver a vloavezhioù skoliata hag ar bloavezhioù skoliata a vefe da gaout gant un den en e vuhez
* Ur vuhez diazez mat: Ar c'henderc'h diabarzh kriz dre anneziad
## Notennoù ha daveennoù
Mike Pence

**Michael Richard Pence**, pe **Mike Pence**, ganet d'ar 7 a viz Even 1959 a zo ur politikour stadunanat ha bes prezidant gouarnamant Donald Trump. Bez e oa a-raok 50vet gouarnour stad Indiana. Republikan, Pence a oa bet dilennet en United States House of Representatives er bloavezh 2000.

En em ginnig a ra eñ evel un den "Kristen, mirour ha republikan [..] en urzh-se" ("*I'm a Christian, a conservative, and a Republican, in that order*,"

Harozed yaouankiz Mike Spence a oa John F. Kennedy ha Dr. Martin Luther King Jr.
## Mennozhioù politikel
Mennozhioù politikel Mike Pence a zo reoù mirour.

Pa oa gouarnour stad Indiana e sinas kinnigoù lezenn pe e embannas mennozhioù strizh:
* Torfed ha nerzhioù polis "Ar c'hastiz a varv evit dibennerezh. ma vez dibennet bev unan bennak paotr pe plac'h, ar muntrer a c'hello bezañ lekaet d'ar marv."
* Statud da geñver bevenniñ ar palforzherezh "Statud mare bevenniñ un enklask evit palforzherezhioù a zo roet 5 bloaz ouzhpenn dezhañ gant ma vez adkavet DNA, prouennoù pe ma vez anzavet gant an torfedour."
* Roet en deus harp evit kaout muioc'h a blas d'an armoù er vuhez a pemdez pa oa gouarnour. Evel-se e harpas ar gwir da vezañ armet er skolioù-meur.
* Enebet eo ouzh ar sioc'hanañ, klasket en deus reiñ lamm da roadennoù arc'hant ar stad d'ar Planned Parenthood. komzet ez eus bet eus ur brezel etre Pence hag ar Planned Parenthood.
* Roet en deus bet harp d'ar "Religious Freedom Act" ul lezenn evit difenn muioc'h c'hoazh an dud e-liamm gant o relijion met a roe an tu da nac'hañ servij tud heñvelreizh. Rediet eo bet da sinañ un adsevel d'al lezenn e 2015.
* Enebet-daonet eo ouzh an Obamacare.

## Notennoù ha daveennoù
Emglev frankeskemm Norzh Amerika

**North American Free Trade Agreement** berraet e **NAFTA**, e brezhoneg ** Emglev frankeskemm Norzh Amerika** berraet e **EFENA**, a vez graet eus ur feur-emglev ekonomikel etre Stadoù-Unanet Amerika, Mec'hiko ha Kanada o krouiñ ur bloc'had etre tiriadoù an teir bro evit kaout eskemmoù ekonomikel aesaet. Ar feur-emglev a voe enaouet d'ar 1añ a viz Genver 1994. 

Kemer a reas plas ar Canada–United States Free Trade Agreement, ur feur-emglev ekonomikel etre SUA ha Kanada (7 a viz Here 1987). Ouzhpennadurioù a zo bet d'an NAFTA: an North American Agreement on Environmental Cooperation (NAAEC) hag an North American Agreement on Labor Cooperation (NAALC).

## Emsavadeg Zapatistat evel respont d'an NAFTA e Chiapas
An EZLN en devoa bet disklêriet brezel d'ar stad meksikan d'ar 1añ a viz Genver 1994, devezh enaouadenn an EFENA er Mec'hiko. Ar pal a oa difenn ar mennad 27 e bonreizh Mec'hiko o tifenn da werzhañ pe broadelaat douaroù ar gumuniezhoù indian dre ar vro hag a voe roet lamm dezhañ dre an NAFTA.
## Kudennoù endro
Hervez ar Sierra Club, an NAFTA en ur reiñ lusk da eskemmoù bras dreist-holl da geñver an ezhporzhiadurioù madoù al labour-douar savet a-ratozh evit-se a roio un implij uheloc'h a zanvezioù diazez (eoul-maen...) kement ha produioù kimiek hag an ODG. An NAFTA en deus degaset saotradur ouzhpenn, evel e Mec'hiko gant meingleuzioù saotrus.

## Daveoù ha notennoù
Ilha dos Frades

* *Un enez heñvelanvet zo e [[Portugal]] ; gwelit [[Ilha dos Frades (Portugal)]].*
----
**Ilha dos Frades** zo un enezenn e Stad Bahia, e Brazil, e-kreiz Bae an Hollsent.

## Istor
Hervez ur vojenn lec'hel e teufe an anv eus un darvoudenn a c'hoarvezas da vare an trevadenniñ, pa voe lazhet daou vanac'h gant Amerindianed eus ar boblad Tupinambás a glaskent avielañ.

Di ez eer adal an Enez Madre de Deus, war bagoù eus perzhier Paramana pe Ponta de Nossa Senhora, pe adal Salvador.
Emgann Adrianopolis (378)

**Emgann Adrianopolis** (Hadrianopolitanum d'ar mare-se, Edirne hiziv, e Turkia europat) zo un emgann a c'hoarvezas d'an 9 a viz Eost 378 etre an Impalaer roman Flavius Julius Valens hag ar pobladoù german, Goted anezho dreist-holl, koulz Vizigoted hag Ostrogoted, kaset gant Fritigern. Ur faezhadenn vras e voe d'ar Romaned, trec'het gant un emsavadeg soudarded kevredet.

## Mammennoù
Kontet eo bet an emgann gant daou zen eus an amzer.
* Ammianus Marcellinus (~330 – ~395), ur soudard roman, e levrenn XXXI (an diwezhañ) ar *[[Res gestae]]*

## Levrlennadur
* Alessandro Barbero (2007). *The Day of the Barbarians: The Battle That Led to the Fall of the Roman Empire* 
* Heather, Peter. *The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians*. Oxford, New York : Oxford University Press, Inc., 2007 
* Simon Macdowall. *Adrianople AD 378: The Goths Crush Rome's Legions*. Osprey Publishing, 2001 
## Notennoù
Porto Seguro

**Porto Seguro** zo ur gumun en arvor kreisteiz stad Bahia e Brazil. War-dro 100.000 a dud zo o chom enni.

## Douaroniezh
Un aod hir a 85&nbsp;km a draezh fin gwenn zo. Rannet eo an aod gant aber ar stêr Buranhém, 500 m a led dezhi.

### Rannoù ar gumun
Porto Seguro zo rannet etre 5 karter : 
*Porto Seguro (pennkêr);
*Arraial d'Ajuda;
*Caraíva
*Trancoso
*Vale Verde

## Istor
Pedro Álvares Cabral a vefe erruet eno d'an 22 a viz Ebrel 1500.

Krouet e voe ar gumun e 1534.
Recôncavo

Ar **Recôncavo** eo anv ar vro en-dro da Bae an Hollsent e stad Bahia e Brazil.

## Kêrioù
''

Setu anvioù kêrioù ar Recôncavo : Amargosa, Aratuípe, Brejões, Cabaceiras do Paraguaçu, Cachoeira, Castro Alves, Conceição do Almeida, Cruz das Almas, Dom Macedo Costa, Elísio Medrado, Governador Mangabeira, Itatim, Jaguaripe, Jiquiriçá, Laje, Maragogipe, Milagres, Muniz Ferreira, Muritiba, Mutuípe, Nazaré, Nova Itarana, Salinas da Margarida, Santa Terezinha, Santo Amaro, Santo Antonio de Jesus, São Felipe, São Felix, São Miguel das Matas, Sapeaçu, Saubara, Ubaíra, Varzedo.

## Notennoù
Mariee Sioux

**Mariee Sioux**, ganet e 1985, zo ur ganerez stadunanat. 

## He fladennoù
**Pray Me A Shadow* (self released, 2004)
**A Bundled Bundle of Bundles* (self released, 2006)
**Faces in the Rocks* (Grass Roots Records, 2007)
**Two Tongues At One Time/Buried In Teeth 7"* (Grass Roots Records, 2007)
**Gift for the End* (Almost Musique Records, 2012)
**Bonnie & Mariee* (Spiritual Pajamas, 2012)

## Liammoù diavaez
* Mariee Sioux "Buried in Teeth"
* ''Sleep Song'', eus an albom *Be Yourself: A Tribute to [[Graham Nash]]'s Songs for Beginners* (2010).
* Mariee Sioux - Flowers and blood

## Notennoù
Saludos Amigos

***Saludos Amigos*** (*Salud deoc'h, mignoned*) a zo ur film krenn saoznek, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Norman Ferguson (1902-1957).

C'hwec'hvet film bevaat ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Bambi]]* (e miz Eost 1942) hag a-raok *[[The Three Caballeros]]* (e miz Kerzu 1944).

Rannet eo etre pevar film berr :
# *Lake Titicaca* (Donald Duck o weladenniñ al lenn Titicaca),
# *Pedro* (anv ur c'harr-nij bihan),
# *El Gaucho Goofy* (Goofy o klask mont da c'hgaucho),
# *[[Aquarela do Brasil]]* (José Carioca ha Donald Duck e Meurlarjez Rio).

## Fichenn deknikel
* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Skoazellerien-sevener : Wilfred Jackson (1906-1988), Jack Kinney (1909-1992), Ham Luske (1903-1968) ha Bill Roberts (1899-1974),
* Senario : William Cottrell, Ted Sears, Webb Smith (ha Homer Brightman, Joe Grant, Dick Huemer, Harry Reeves, Roy Williams, Ralph Wright),
* Kevredad produiñ : Walt Disney Productions,
* Kevredad dasparzhañ : RKO Radio Pictures,
* Sonerezh : Ed Plumb (1907-1958) ha Paul Smith (1906-1985),
* Deiziad dont e-maez : 24 a viz Eost 1942 e Rio de Janeiro hag e Brazil a-bezh, a-raok bezañ kinniget d'an arvesterien e Stadoù-Unanet Amerika d'ar 6 a viz C'hwevrer 1943,
* Pad : 42'.

## Listenn an aktourien o devoa prestet o mouezhioù da dudennoù ar film
* Fred Shields : an daneveller,
* José Oliveira : José Carioca,
* Pinto Colvig : Goofy,
* Walt Disney : e-unan,
* Clarence Nash : Donald Duck,
* Frank Thomas.

## Liamm diavaez
* Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
The Great Mouse Detective

***The Great Mouse Detective*** a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an pevar filmaozer stadunanat Ron Clements, Burny Mattinson, Dave Michener, ha John Musker. Diazezet eo senario ar film diwar ar romant *[[Basil of Baker Street]]*, savet evit ar vugale gant ar skrivagnerez saoz Eve Titus (1905-1991) hag embannet e 1959.

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 2 a viz Gouere 1986 e Stadoù-Unanet Amerika. C'hwec'hvet film bevaat warn-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[The Black Cauldron (film)|The Black Cauldron]]* (e miz Gouere 1985) hag a-raok *[[Oliver & Company]]* (e miz Du 1988).

## Listenn an aktourien o devoa prestet o mouezhioù da dudennoù ar film
* Barrie Ingham : Basil
* Vincent Price : Ratigan
* Val Bettin : Dr. David Q. Dawson
* Susanne Pollatschek : Olivia Flaversham
* Candy Candido : Fidget an eskell-kroc'hen
* Alan Young : Hiram Flaversham, tad Olivia
* Frank Welker : Toby ar c'hi ha Felicia ar c'hazh
* Diana Chesney : Mrs. Judson
* Eve Brenner : Ar rouanez Mousetoria
* Basil Rathbone : Sherlock Holmes
Mulan (film, 1998)

***Mulan*** a zo ur film tresadennoù-bev saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Barry Cook ha Tony Bancroft.

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'ar 5 a viz Mezheven 1998 e Stadoù-Unanet Amerika. C'hwec'hvet film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Hercules (film, 1997)|Hercules]]* (e miz Mezheven 1997) hag a-raok *[[Tarzan (film, 1999)|Tarzan]]* (e miz Mezheven 1999).

## Notennoù ha daveennoù
Chicken Little (film, 2005)

***Chicken Little*** a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek ar skeudennoù sintetek anezhañ, sevenet gant ar filmaozer stadunanat Mark Dindal (1960-).
Awenet e voe saverien ar senario pui pe vui gant ar gontadenn hengounel *Henny Penny* a reer *Chicken Little* anezhi e Stadoù-Unanet Amerika (SUA).

Produet gant Walt Disney Feature Animation ha Walt Disney Pictures e voe skignet gant Buena Vista Film Distribution Company, Inc., evit ar wech kentañ, d'an 30 a viz Here 2005 e Los Angeles (SUA). C'hwec'hvet film bevaat ha daou-ugent ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *[[Home on the Range (film, 2004)|Home on the Range]]* (e miz Meurzh 2004) hag a-raok *[[Meet the Robinsons]]* (e miz Meurzh 2007).

## Liamm diavaez
*  Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
Beuzadegoù Naoned

**Beuzadegoù Naoned** zo beuzadegoù aozet gant ar gouarnamant gall etre miz Du 1793 ha C'hwevrer 1794 e Naoned. Miliadoù a dud, tud a Iliz dreist-holl, gwazed ha maouezed, met ivez bugale, a voe beuzet el Liger, dre ma krede d'an den kaset gant ar gouarnamant gall, Jean-Baptiste Carrier e oant enebet ouzh ar republik, ar stad nevez savet e Pariz . Miliadoù a dud a varvas er stêr a veze graet « kibell vroadel  » anezhi gant Carrier, e-kerzh « badeziantoù republikan» , emezañ.

## Ar veuzerien
Daou rumm a oa anezhe:
*ar gompagnunezh Marat ;
*Guillaume Lamberty hag e wazed.


Plaque commémoratrice de l'événement.jpg|Plakenn - eñvor
Noyadesnantes.jpg|Beuzadegoù Naoneg gwelet gant Jean Duplessis-Bertaux


## Liammoù diavaez
*Pennad kaoz : https://www.youtube.com/watch?v=mhHtfihwW9U
Rudy Giuliani

**Rudolph William Louis "Rudy" Giuliani**, ganet d'an 28 a viz Mae 1944, a zo un den a afer hag ur politkour stadunanat. 107 maer New York e voe eus ar 1añ a viz Genver 1994 betek an 31 a viz Kerzu 2001.

Ezel eo d'ar Strollad Republikan. Brudet eo evit kaout un doare komz dichek da geñver e enebourien pe an dud a zispriz.

War ar renk e oa evit an dilennadegoù prezidant e-pad caucus 2008.
## Dilennadeg Donald Trump
Unan eus harp Donald Trump e voe e-pad kampagn dilennadegoù prezidant SUA 2016.

Manifestadegoù a zo bet e kêrioù bras 'zo eus ar Stadoù-Unanet evit enebiñ ouzh dilennadeg Donald Trump. Un hashtag *"Notmypresident"* a oa bet krouet. E-touez ar vanifesterien e oa ar ganerez Cher. Rudy Giuliani, harp a-grenn Donald Trump, a respontas en ur geñveriañ ar vanifesterien gant babiged moumounet : *"We're bringing up a generation of spoiled crybabies [...] most of the kids aren't crying. Most of the kids are going to class."*

## Buhez prevez
### Dimezioù
Giuliani a zo bet dimezet teir gwech, gant Regina Peruggi, Donna Hanover ha Judith Nathan. D'ar 26 a viz Here 1968, dres goude ma voe diplomet eus ar skol-gwir e timezas gant e eil kenitervez, Regina Peruggi. En em anavezout a raent aboe o bugaleaj.

Giuliani a reas anaoudegezh gant Donna Hanover, ur vaouez vrudet er skinwel, e-pad ar bloavezh 1982. Kroget e oant d'en em welet pa oa-hi o labourat e Miami.

### Krign-bev
Naontek vloaz goude ma yeas da Anaon tad Rudy Guiliani d'an oad a 73 vloaz (e-miz Ebrel 1981), gant ur c'hrign-bev en e brostat er Memorial Sloan–Kettering Cancer Center, Giuliani a voe kelaouet e oa tapet gant ar memes kleñved. Oadet a 55 bloaz, ur viopsienn graet e miz Ebrel 2000 a voe sklaer gant an disoc'hoù. Pareet eo bet goude mizioù ha mizioù stourm ouzh ar c'hleñved, dreist-holl dre bareadennoù an ospital Mount Sinai Medical Center.
### Kredennoù relijiel
Rudy Giuliani a nac'h respont da c'houlennoù awenet gant e gredennoù relijiel pe e hengounioù, met sklaer eo gantañ e vez ul lodenn vras eus e vuhez diazezet war ar relijion gatolik. Pa voe goulennet gantañ ma oa ur c'hredour kristen gwir, Giuliani en doa respontet : *"My religious affiliation, my religious practices and the degree to which I am a good or not-so-good Catholic, I prefer to leave to the priests."*

## Notennoù ha daveennoù
Comprehensive Economic and Trade Agreement

**Comprehensive Economic and Trade Agreement** berraet e **CETA** a vez graet eus ur feur-emglev ekonomikel evit ur c'henwerzh frankoc'h etre Kanada hag Europa. Ur wech enaouet e roio lamm da 98% eus an taosoù etre Kanada hag Europa.

Ar marc'hata a zo bet kroget e miz Eost 2014. An 28 bro ezel d'an Unvanizeh Europat a zo savet a-du gant feur-emglev ar CETA, Belgia a voe ar vro ziwezhañ da sevel a-du. Justin Trudeau, Kentañ maodiern Kanada a veajas betek Brussel d'an 30 a viz Here 2016 evit sinañ eus tu Kanada.
An unvaniezh europat a lak war-wel e vezo ar feur-emglev-se a roio harp bras a-benn saveteiñ un hanter bilion a euroioù taosoù war an ezhporzhiadurioù bloaziek. Ouzhpenn da-se e vez lakaet war-raok e vezo aesoc'h reoliata ar micherioù evel re an tisaverezh, an ijinourien hag ar c'honterier, aesoc'h e vefe neuze an eskemmoù labourerien etre an embregerezhioù etre Europa ha Kanada. Bodad Europa a ziskler e vezo degaset gant feur-emglev ar CETA ul live ledanoc'h evit an eskemmoù etre an daou tiriad betek tizhout tachenn ar perc'henniñ labourioù spered.

Enebadurioù a zo savet buan a-enep ar feur-emglev dre ma vefe lakaet en arvar bras Europa. Tachennoù a-bep seurt a vefe kemmet don evel re gwirioù ar guzumerien (surentez ar boued dreist-holl), hini an taosoù hag a zo izel dija. Pismiget e vez ivez dre ma vefe ur feur-emglev evit an embregerezhioù treuzvroadel ha bed an ekonomiezh bedel. Krouiñ a rafe riskloù brasoc'h da geñver an dilabour, kolloù arc'hant bras war an taosoù, kudennoù da geñver an en-dro a vefe risklus evit annezidi Europa. Ar feur-emglev a vez taget ivez dre ma vefe digempouez al lezennoù a-fed postañ arc'hant. Er c'hanada kement hag en Europa ez eus bet manifestadegoù hag enebadurioù poltikel ha kevredigezhel d'ar feur-emglev.

## Istor
CETA a zo ar feur-emglev brashañ gant Kanada abaoe hini an NAFTA. Ar feur-emglev a zo un disorc'h eus ur studiadenn kevredet anvet "Assessing the Costs and Benefits of a Closer EU-Canada Economic Partnership", hag a voe embannet d'an 12 a viz Here 2008.
## Levrlennadur
* Studiadenn kevredet mammenn d'ar CETA
Dendrocitta formosae

***Dendrocitta formosae*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Hollzebrer eo ar spesad : bevañ a ra diwar amprevaned a bep seurt ha divellkeineged all koulz ha greun, had, hugennoù, ploged, stlejviled bihan, sun-bleuñv ha vioù.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an eizh isspesad anezhañ :
* *Dendrocitta formosae assimilis*, Hume, 1877, e mervent ha reter Myanmar ha Thailand,
* *D. f. formosae*, e Taiwan,
* *D. f. himalayana*, eus kreiz Nepal ha biz India da greisteiz Sina ha kreiz Indez-Sina,
* *D. f. insulae*, e Hainan (un enezen er-maez da c'hevred Sina),
* *D. f. occidentalis*, eus gwalarn menezioù Himalaya da gornôg Nepal,
* *D. f. sapiens*, e kreiz Sina,
* *D. f. sarkari*, e reter India,
* *D. f. sinica*, e reter ha gevred Sina, hanternoz Viêt Nam.

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocitta formosae'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocitta formosae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Corvus splendens

***Corvus splendens*** a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Corvidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Hollzebrer eo ar spesad : bevañ a ra diwar amprevaned (ha divellkeineged bihan all), bronneged bihan, greun, had, ploged, stlejviled bihan ha vioù. N'eo ket ral e welet klask e voued e-touez an dilerc'hioù.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ en Azia :
* *Corvus splendens insolens*, Hume, 1874,	e Myanmar, kreisteiz Sina ha mervent Thailand,
* *C. s. maledivicus*, en inizi Maldivez,
* *C. s. protegatus*, e mervent India ha Sri Lanka,
* *C. s. splendens*, e kreiz ha kreisteiz India, Nepal, Bangladesh ha Bhoutan,
* *C. s. zugmayeri*, eus kreisteiz Iran, dre bPakistan, da hanternoz-kreiz India.

## Liammoù diavaez
*  ''Corvus splendens'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Corvus splendens'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Watse Cuperus

**Watse Cuperus** (30 a viz Meurzh 1891 e Blija - 25 a viz Eost 1966 e Ljouwert) a oa ur skrivagner eus Friz, en Izelvroioù. Skrivet en deus, e frizeg, komz-plaen, levrioù evit ar vugale ha pezhioù-c'hoari. E oberenn anavezetañ eo *De gouden tried* ("An neudenn aour"), e teir levrenn (1941-1950).

Gant an anv-pluenn Bauke van Skeanebûrren en doa skrivet er gazetenn *[[Friesch Dagblad]]*. Adalek 1934 en doa skrivet dindan e anv gwir.

Protestant e oa, ha merket-don eo e skridoù gant e gredennoù. Bepred en deus stourmet evit kevatalded gwirioù an holl dud.

A-hed e vuhez e vevas e kêriadennoù bihan, e Blija, Westernijkerk ha Marrum. Mervel a reas gant an diabet e 1961 e Ljouwert, kêr-benn Friz.

## Liammoù diavaez
*Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse letteren
*Koninklijke Bibliotheek (Nederland)
Smeshariki

**Smeshariki** (Смешарики en rusianeg) zo un abadenn skinwel evit ar vugale skignet e Rusia abaoe 2004.

## Notennoù ha daveennoù
American Dad!

***American Dad!*** (*Tad stadunanat !*) a zo ur abadenn skinwel tresadennoù-bev stadunanat evit an oadourien krouet gant Seth MacFarlane, Mike Barker ha Matt Weitzman evit Fox Broadcasting Company hag a vez skignet abaoe ar 1añ a viz Here 2005.
## Liammoù diavaez
*  
*  ''American Dad Wiki''
*  ''American Dad! (a Titles & Air Dates Guide)''
The Trump Organization

**The Trump Organization** (bet **Elizabeth Trump & Son** a-raok) a zo un aozadur prevez evit merañ embregerezhioù lies Donald Trump, diazezet er stadoù Unanet Amerika, un obererezh etrebroadel a vez ganti, diazezet eo en Trump Tower e-kreiz Manhattan, New York City. Kavet e vez eno aferioù ha postoù arc'hant Donald Trump. Donald Trump en doa bet labouret evit an aozadur Elizabeth Trump & Son pa oa o studiañ e skol-veur Pennsylvania, hag e 1968 e krogas gant labourat evit an embregerezh. E 1971 e oa e-penn an aozadur, unan eus e obererezhioù kentañ a voe da gemm anv an aozadur evit an hini The Trump Organization.

## Istor
Elizabeth Christ Trump, Mamm-gozh Donald Trump, a savas an Elizabeth Trump & Son e 1923 gant he vab Fred Trump pa oa 18 vloaz. Elizabeth hag e gwaz Frederick Trump a zeas da anneziañ er Queens e 1906 eno e krogas Frederick Trump gant micher ar glad. E 1918, evarvas.

## Ivanka Trump
Ivanka Trump eo besprezidantez an Trump Organization. E-penn eo he da skourr an ostalerioù hag ar glad.