Fañch Morvannou

**Fañch Morvannoù** (Kloastr-Pleiben, 20 a viz Du 1931 - Brest, 6 a viz Mae 2019) zo bet kelenner war ar brezhoneg, troour, kazetenner ha buruteller lennegezh brezhonek a-raok mont war e leve e 1998. Klask a reas gant e vignoned adkempenn skritur ar brezhoneg e-kerzh ar bloavezhioù 1970.

## Buhez
Ganet e oa bet Fañch Morvannou, François Morvannou en ti-kêr ha Yann Glevareg e anv-pluenn, er C'hloastr-Pleiben d'an 20 a viz Du 1931. Tremenet e vugaleaj eno, divizet en devoa e dad mont da Rouan da chom. Marvet e oa e dad eno, setu perak e tistroas d'ar vro, da Goloreg. Evel holl baotred ur familh baour ha kristen e reas e studioù er c’hloerdi.

Skolaer ha kelenner e voe da c’houde e Skol-veur Breizh-Izel e Brest, ha kroget da skrivañ pennadoù kazetennerezh evit ar gelaouenn *[[Skol Vreizh]]*. Mat-tre e teue ar brezhoneg gantañ, lavaret e vez anezhañ e oa ur skouer war al lennegezh hag ar gomz. Evit pezh a sell ouzh e vuhez skrivagner, ez eo bet rener *[[Pobl Vreizh]]*, met goude, ez eo aet ar gazetenn da get tamm-ha-tamm. E barr e vrud e oa etre 1972 ha 1982. Ober a rae prezegennoù ha studiadennoù war sevenadur Breizh ha war ar speredelezh. Komzet en deus er skinwel hag er skingomz diwar-benn e ouizhiegezhioù relijiel.
Bet eo rener ar gelaouenn *[[Planedenn (kelaouenn)|Planedenn]]* adalek nevezamzer 1986.

Kelenner eo bet e Skol-Veur Brest betek 1998, pa 'z eas war e leve. E Brest edo o chom.

## Mennozhioù
Ar c’hoant da skrivañ zo deuet dezhañ a-fed ar stourm evit hor yezh. Estreget ur stourm evit ar yezh e oa, evit ur brezhoneg unvan e pep korn eus ar vro en deus labouret, hag evit se ez eus bet tabutoù a bep seurt en-dro dezhañ. Klasket en deus skrivañ ar brezhoneg e doare da c'hellout mirout ar rannyezhoù war un dro. Difenn a rae un doare-skrivañ, an etrerannyezheg, ha krediñ a rae dezhañ unvaniñ an holl gwitibunan en-dro d'ar reizhskrivadur-se, an dud a skrive e peurunvan, e gwenedeg hag e skolveurieg. Disoc'hañ a reas an emvodoù-se war ur c'hwitadenn war vete nebeud hag aet eo pep hini diouzh e du en-dro.

A-hervez e vije bet c'hwitet war an emglev abalamour ma oa bet embannet an hentenn *[[Assimil]]* en doare skrivañ nevez-se a-raok ma vefe bet roet o asant da vat gant lod eus ar re a gemere perzh en divizoù. Ne van ken nemet un nebeud a dud feal d'an etrerannyezheg (penngerioù geriadur kentañ Frañsez Favereau, da skouer a zo e tri doare-skrivañ), rak emañ ar peurunvan o tont da vezañ skritur ar brasañ niver.

## Oberennoù
### Levrioù
**Le breton sans peine*, Assimil, 1975
**Initiation au breton sans peine*, Assimil, 1980
**Le Breton, la jeunesse d’une vieille langue*, Presses Populaires de Bretagne, 1980, (e galleg)
**Mikêl An Nobletz* (gant Job an Irien ha Yves-Pascal Castel), Minihi Levenez, 2002
**Saint Guénaël*, Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK), Brest, 1997
**Kanennoù ar feiz, Bretagne, Les chants de la foi*, Éditions du Layeur/Notre histoire (Levr ha pladenn), 1998
**O klask roudoù [[Armand Robin]]*, ti-embann Armorica, 2001 (embannet da gentañ e *Plandedenn* 9-10, e 1982)
**[[Juluan Maner|Julien Maunoir]] : Missionnaire en Bretagne*, levrenn 1, *1606-1648*, Brest, 2010 ; levrenn 2, *1649-1683*, Brest, 2012
**Traduire en breton. Treiñ e brezhoneg*, kinniget gant Ronan Calvez, Montroulez, Skol Vreizh, 2011.

### Troidigezhioù
**An Utopia*, Thomas More (diwar al latin), embannet e *Planedenn* Nnn 31-32-33, nevezamzer 1991
**Ar Roc’h Toull*, Jakez Kerrien (rakskrid ha troidigezh e galleg), Armorica, 2000, 119 p. .
* *Le bienheureux [[Juluan Maner|Julien Maunoir]], missionnaire en Bretagne. Journal latin des missions. 1631-1650* (troidigezh e galleg diwar al latin, ha kinnig), Kemper, Société archéologique du Finistère, 2020, 387 p. 

### Pennadoù kelaouennoù
**[[Hor Yezh]]*
**[[Planedenn (kelaouenn)|Planedenn]]* 
**Pobl Vreizh/Le Peuple Breton*
**Skol Vreizh*
**[[Al Liamm]]*
**[[Brud Nevez]]*
** [[Ar Falz]] *
*Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK) Brest

## Levrlennadur

* KOSTIOU Jeremi, *Fañch Morvannou, ur vuhez evit Breizh hag ar feiz*, e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Even 2019, niv. 665, pp.&nbsp;20–21.

## Liammoù diavaez
*Diwar-benn Utopia war gKaouenn.net

## Notennoù