Fuck

***Fuck*** zo ur verb gros e luc'haj saoznek a glot gant ar verb brezhonek dizoare *fouzhañ*. Un anv-kadarn eo ivez, par d'ar brezhoneg "fouzh". En tu all d'an darempredoù reizhel e vez implijet evit ezteuler meur a emzalc'h er vuhez kevredigezhel.
Abaoe 1495-1505 ez eo testeniekaet er skridoù saoznek.

## Gerdarzh

Diasur eo gerdarzh *fuck* ; hep mar avat ez eo kar da c'herioù germanek dezho ar sterioù "skeiñ", "taravat" hag "orgediñ". Kar eo ivez sur a-walc'h d'ar c'hrennnederlandeg *fokken* "sikañ" ha d'ar svedeg rannyezhel *fokka* "orgediñ", "skeiñ", eus *fokk* "kalc'h".

Betek nevez zo ez eo bet diaes kavout roudoù skrivet eus ar ger *fuck* rak en abeg d'e zizereadegezh e oa bet lezet a-gostez gant kendastumerion al lizherenn "F" evit an *Oxford English Dictionary* e 1893-1897. En eil embannadur (1989) e kaver ar stumm *fukkit*, testeniekaet e 1503 ; e 1535 e voe skrivet ar stumm *fuck* er varzhoneg *Ane Stayre of the Thrie Estaits* gant Sir David Lyndesay :
*Bischops ... may fuck thair fill and be vnmaryit*"An eskibien a c'hall orgediñ kement ha ma fell dezho ha bout dizimez".
Hep mar ez eo ar ger *fuck* koshoc'h a-galz eget an testenioù-se, nemet ne veze ket skrivet en doare teulioù hensaoznek ha krennsaoznek a zo deuet betek ennomp ; e 1278 e kaver roud eus un den anvet "John le Fucker", met ur ster disheñvel diouzh "orgediñ" e oa d'an anv-se marteze : *fike / fyke* "difretañ" zo bet kinniget ; "Yann Zifreter" e vije bet an den neuze, n'eo ket "Yann Fouzher".
 
Dre ziouer a zitouroù diarvar ez eus bet ur c'henasant evit lakaat ar ger skrivet *fuccant* da zesteni kentañ ar ger *fuck*.
En ur varzhoneg latin ha saoznek kemmesket bet skrivet e dibenn ar  emañ ; dindan an talbenn *Flen, flyys*, gerioù kentañ ar werzenn gentañ *Flen, flyys and freris* "C'hwen, kelion ha breudeur", e ra goap eus breudeur Karmez Cambridge.
Kuzhet eo ar ger *fuck* er werzenn
*non sunt in coeli, quia gxddbov xxkxzt pg ifmk*
Dirinegañ *gxddbov xxkxzt pg ifmk* a ranker ober, dre erlerc'hiañ pep lizherenn ouzh an hini gent e lizherenneg saoznek ar mare, ar pezh a ro

*non sunt in coeli, quia *'fuccant*' uuivys of heli*
"N'emaint ket en neñv, abalamour ma fouzhont maouezed Ely"


Ur gêr e Cambridgeshire eo Ely ; saozneg latinaet eo *fuccant* ; kement ha *wives* "gwragez" e talvez *uuivys*, pa oa kenster "gwreg" ha "maouez" e krennsaozneg. Rineget e oa bet ar werzenn en abeg ma tamalle da vreudeur Cambridge terriñ o gouestl a werc'hded.
### Gwrizioù koshoc'h
;Germanek
Kenster gant *fuck* eo an alamaneg *ficken* "orgediñ", ha kar ivez d'ar gerioù izelvoek ha svedek bet meneget amañ a-uc'h, ar pezh a ampleg ur wrizienn c'hermanek voutin *fuk–* a gasfe da unan indezeuropek **pug–* "skeiñ" a gaver el latin *pugno* "stourm a ran" hag er gresianeg *pugmê* "meilh-dorn", alese ar galleg *poing* da skouer.
Dre lezenn Grimm e vefe *pug–* troet da *fuk–*.

Un hent all zo dre an henc'hermaneg uhel *pfluog* "arat", a zo bet kinniget gant ar bredoniour suis Carl Jung (1875-1961), en e levr "Bredoniezh an diemouez" ma studias "c'hoari kentidik ar gerioù" ha ma prouas e oa an arar un arouez kastrel.
;Latin ha gresianek
Hervez lod yezhoniourion e vije *fuck* kar d'al luc'haj gallek *foutre* "fouzhañ" dre al latin poblek *futuere* "fouzhañ", hag en deus roet gerioù kar en holl yezhoù deveret eus al latin, en o zouez : katalaneg *fotre*, galizeg *foder*, italianeg *fottere*, okitaneg *fotre*, portugaleg *foder*, roumaneg * fute*, sardeg *fútere*, spagnoleg *joder*. N'eus hent anat ebet avat.
### Orin faltazius
Dre ma n'eus hogosik roud ebet eus ar ger *fuck* er skridoù, ha dre ma vez implijet ar ger en un doare kalz ledanoc'h dre gomz eget dre skrid, ez eus bet ijinet orinoù faltazius dezhañ, hini ebet anezho avat o vout bet enrollet kent ar bloavezhioù 1960. Setu amañ an tri doare anavezetañ :
* ur gwreskanv e vije, a dalvezje kement ha *For Unlawful Carnal Knowledge* "En abeg da anaoudegezh dilezenn dre ar c'hig", a vije bet engravet war karkan ar c'houbladoù avoultr ;
* ur gwreskanv arall e vije, *Forbiddenn Use of Carnal Knowledge* "Implij berzet eus an anaoudegezh dre ar c'hig", a vije enrollet gant ar gloer a-zivout ar c'houbladoù avoultr bepred ;
* un trede gwreskanv e vije, *Fornicating Under Consent of King* "O c'hastaouiñ gant asant ar roue", an aotre o vout roet da goubladoù a felle dezho kaout bugale e-kerzh an darreuziad bosenn werblus a voe en Europa er bloavezhioù 1348-1350.
Hini ebet eus an orinoù-se ne c'hall bout gwir, rak kalz koshoc'h eo ar ger *fuck*.

## Arver

Adal kreiz an  ez eo stabil implij ar ger *fuck* ; "fouzhañ" eo ar ster kentañ, met aliesoc'h e talvez da estlammadenn, da sakreadenn, da greñvaat eztaoladenn santad pe santad.

### Ster kentañ
Hudur eo ar ger *fuck* dre vras, daoust ma n'ouzer ket ha hudur eo bet a-viskoazh – mar n'eo ket bet, den ne oar perak e vije deuet da vout, na perak e vez implijet evit deskrivañ doareoù pe tud.
Diseven-kenañ eo ar ger en darn vrasañ eus ar bed saoznek : an trede ger hudur eo eno, goude *motherfucker* "fouzher e vamm" ha, dreist-holl, *cunt* "kont" (kourzh) Berzet e vez er media, hogen aliesoc'h-aliesañ e vez klevet enno en abeg ma koll e berzh hudur tamm-ha-tamm. Er film stadunanat *The Wolf of Wall Street* gant Martin Scorsese (2013) e klever ar ger 569 gwech.

Alies e vez troet diwar ar berz dre lavaret *the F word* "Ar ger F" pe skrivañ *F—*, dres evel ma vez skrivet *sh*t* evit *shit* "kaoc'h" pe *m...* evit *merde* (kaoc'h) e galleg.
Ar stumm skrivet *eff* a lenner ivez : *Why the *fuck didn't ya tell me?* > *Why the <u>eff</u> didn't ya tell me?*, "Perak an diaoul n'ec'h eus ket lâret din ?".

"Fouzhañ" eo ster ar verb *to fuck*, "fouzhadenn" hini an anv-kadarn *fuck* evel en dreuzviezadenn *Fire truck > Try a fuck* "Sammgarr ar bomperien > Esae ur fouzhadenn".

### Dre skeudenn-lavar
Seul boblekoc'h ur ger, seul ledanoc'h e sterva alies. Bez' e c'hall *fuck* bout implijet en e unan evel un estlamadell *(Fuck!)* evit ezteuler santadoù kel liesdoare hag aon, poan, kerse, heug, kounnar, souezh, trid, ha kement from a zo. En abeg da nerzh dizereadegezh ar ger e vez arveret en degouezhioù-se.
An hevelep abeg zo da implij ar stummoù *the fuck* ha *fucking / fuckin' * e korf ul lavarenn ; kreñvaat a ra ar bomm hep degas kemm all ennañ, evel e *What the fuck are you doing?* "Petra (an diaoul) emaoc'h oc'h ober ?" hag en *I'm fucking proud of you guys!* "Lorc'h (bras) zo ennon ganeoc'h, truchoned !"

*Fucker* "fouzher" a dalvez alies kement ha "paotr", "mignon", "truchon", hep ster revel ebet, pa gomzer war-eeun d'an den ; disprizius eo pa gomzer eus un den all ; kement ha "tra" e talvez ivez. Un dreuzviezadenn all en anv ur *pub* en Ontario : *The Pheasant Plucker* > *The Pleasant Fucker* "An Dibluñver Fazaned > Ar Fouzher Plijus".

*Fucked (up)* "fouzhet" zo kenster ha "foeltret", evel ar galleg *foutu*. Ur gwreskanv eo *FUBAR* evit *Fucked Up Beyond All Recognition* ("Foeltret en tu-all da Bep Anadouegezh".

Gouest eo forzh pe saozneger kounnaret ha dipitet, goude bout lezet un dra bennak da gouezhañ ha da derriñ, da zistagañ *Fuck! The fuckin' fucker's fucked!* "Mallozh ! Foeltret ar c'hast a dra !"
;Tmesis
Dre dmesis e ra ar saozneg alies evit reoliañ lusk ur bomm ; gwanaat hudurniezh ar ger a ra an tmesis, betek e dreiñ da zereat, evel en *This is in-fuckin'-credible!* "Biskoazh digredusoc'h !".
*Motherfucking* a glever ivez, da reiñ brasoc'h c'hoazh a nerzh d'ar bomm.
;Berradur
Kement ha *Get The Fuck Out!*, "skarzhit kuit !" e talv ar berradur *GTFO* a vez implijet e kemennoù dre SMS.
;Troiennoù
*Fuckin' vulgar* "dizereat-kenañ" eo an troiennoù a zo listennet amañ.

## Notennoù

## Liamm diavaez
* Diwar-benn orin ar ger :  ''Huffington Post''