Goursez Breizh

**Goursez Breizh** (graet anezhañ gant ar ger kembraek *Gorsedd* a-wechoù, met an anv kentañ a oa *Gorsez Barzed Breiz vihan*) a zo ur vreuriezh tud e Breizh liammet ouzh ar vreuriezh kembraek Gorsedd y Beirdd, orin an drouizelezh hag ur patrom dezhi. Hiziv, e anv ofisiel eo *Breudeuriezh Drouized, Barzhed hag Ovizion Breizh*. Krouet e oa bet e Gwengamp (Treger - Aodoù-an-Arvor) d'an 1añ a viz Gwengolo 1900. Goursez, kuit da vezañ an anv ofisiel, a vez implijet evit daveiñ d'he aozadur mamm, *[[Goursez Kembre|Gorsedd Beirdd Ynys Prydain]]* (Goursez Barzhed Enez Preden). Hervez mennozhioù e ziazezerien ez eo ivez ul luskad evit an hollgeltiegezh.

## Krouidigezh

Er vodadeg diazez kentañ e-barzh tavarn an intañvez Falc’her, e Gwengamp e oa bodet Leon ar Berr, Aogust Bocher, Erwan Berthou, Fransez-Mari Even, Yann ar Fusteg, Frañsez Jaffrennou, Loeiz Herrieu, Erwan ar Moal, ha reoù all. Anvet e oa Yann ar Fusteg da gentañ prezidant ha Drouiz-Meur Breizh war un dro.
Termenet e voe palioù Goursez Breizh : studiañ, diorren ha kendelc'her an arzoù breizhek, ar brezhoneg, al lennegezh vrezhonek hag an hengounioù keltiek. 

## Istor Goursez Vreizh
### 1900-1914
Darempredoù gant Kembreiz a zo bet e-doug an XIXvet kantved. E 1838 ez eas Teodor Kervarker da Y Fenni (Abergavenny) e Bro-Gembre pa oa bet kouviet evit kemer perzh e gouel lennegel an Eisteddfod. Gant arc'hdrouiz Bro-Gembre e voe anvet da varzh dindan an anv * Barz Nizon*. Krouiñ a reas Breuriez Breiz evel bodadeg ar varzhed, met e reas un taol boud. E 1899 e kemeras perzh Yann ar Fusteg er C'hendalc'h etrekeltiek a oa bodet e Kêrdiz ha lidoù drouiz a spurmantas eno. Diouzh-se e lakaas en e soñj sevel an aozadur drouized e Breizh. E 1900 ez eas da Zulenn (Iwerzhon) hag e voe anvet da zrouiz dindan anv *Yann abGwilherm* ha goude hini *Lemenik* (diwar al le en doa touet war ur maenig) hag diouzhtu e vodas tud evit sevel *Gorsez Barzed Breiz vihan*. Erwan Berthou, hag eñ a vo eil Drouiz Meur Breizh, a oa aet da Eisteddvod Kêrdiz e 1898 hag e oa bet anvet da Varzh gant arc'hdrouiz ar Gembreiz Hwfa Môn a aotreas savidigezh Goursez Breizh Vihan. 
Abalamour d’e zarempredoù gant tud uhel kêr-benn Bro-C’hall e c’heller krediñ ma vo kendrec’het diazezerien ar Goursez kemer anezhañ da benn ar skolaj nevez.
Ne chomas ket kalz e penn ar Goursez pa roas e dilez e 2003. Anvet e voe Erwan Vertoù, mignon tost da Lemenik hag ijinour e Pariz, da Drouiz-Meur, hag eñ barzh ampart, koulz e galleg hag e brezhoneg, enklasker entanet war ar brederouriezh geltiek, ken e lakaas embann gant skoazell ar Fusteg an triadoù kozh kembraek, unan eus an testennoù priziet gant Iolo Morgannwg hag an drouizelezh kembraek.. 
### 1919-1939

### 1946-1981

## Adstagadur da drouizelezh [[Breizh-Veur]]
Hervez Gwenc'hlan ar Skouezeg ez eus ul liamm etre ar frañmasonerezh hag gant an nevezdrouizelezh p'eo savet an daou e 1717 e Londrez ha John Toland unan eus diazezerien an eil koulz hag an egile. Sevel a reas ar*[[Druids universal Bond]]* (Breuriezh hollvedel an Drouized) e-doug ar vodadeg kentañ e-barzh Tavarn ar Wezenn-Avaloù, e Londrez er memes bloaz.
Ha koulskoude ez eus bet savet daou aozadur all pelloc'h, an *Druid Order* gant Henry Hurle e 1781 ha Gorsedd Beirdd Ynys Prydain diwar atiz Iolo Morganwg (Edward Williams) e Londrez e 1792. Ar Bond hag ar *Gorsedd* a zo bet krouet d'ar goursav-heol (21 Mezheven), un deiziad arouezel hervez kredennoù ar Gelted. Dindan Goursez Gembre eo hini ar Vrezhoned ha n'eus ket tu sevel ar reoliadurioù pennañ hep aotre an archdruid tramor.

## Arouez, teñzor ar Goursez ha dilhad

Arouez ar Goursez a zo tri bann oc'h ober ur seurt drapezenn ha diouzh-se eo bet anvet he c'helaouenn, * [[An Tribann]]*. Evit al lidoù ez eus traezoù a ya d'ober "teñzor ar Goursez" :
* Ar c'horn hir las

## Aozadur Goursez Vreizh

## Obererezhioù Goursez Vreizh

## Prezidanted (ha Drouized-meur) Goursez Vreizh
* 1900 - Yann ar Fusteg (Jean Le Fustec) - Anv drouiz *Lemenik* - 1855-1910
* 1904 (betek 1932) - Erwan Berthou (Yves Berthou) - Anv barzh *Alc'houeder Treger* - anv drouiz *[[Kaledvoulc'h]]* - 1861-1933
* 1933 (betek 1955 - Frañsez Jaffrennou (anv drouiz *Taldir*)
* 1956 (betek 1980) - Per Loisel (anv drouiz *Eostig Sarzhav*)
* 1981 (betek 2008) - Gwenc'hlan ar Skouezeg (anv ar marilhoù Heol-Gwenglan Le Scouëzec - anv drouiz Gwenc'hlan) (1922-2008)
* 2008 - Per-Vari Kerloc'h (Anv ar marilhoù Pierre-Marie Kerloc'h - Anv drouiz *Morgan*)

## Gwelet ivez
* Yann ar Fusteg
* Gorsedd Beirdd Ynys Prydain
* Trioedd Ynys Prydein
* Gorseth Kernow
* Frañsez Jaffrennou
* Iolo Morganwg
* Drouizelezh
* Gwenc'hlan ar Skouezeg
* Pêr-Vari Kerloc'h

## Levrlennadurezh
* Frañsez Jaffrennou, *La Genèse d’un mouvement, Articles, Doctrines et discours*, Karaez, Moullerezh ar Bobl, 1912.
* Erwan Berthou, *Lemenik, skouer ar varzhed*, Emembann, 1914. Adembannet gant Mouladurioù Hor Yezh, 2001. 
* Erwan Bertou, *Dindan dero an Drouized*, kentskrid gant [Philéas Lebesgue], Pariz, Heugel, 1931.
* Paotr an Elle ([Armel Calvé), *Histoire du Goursez des druides*, Brasparzh, Beltan, 1987.
* Régis Blanchet, *Entretiens avec un druide nommé Gwenc’hlan*, Rouvray (F27120), Éditions du Prieuré, 1993.
* Thierry Châtel, *Buhez hag Oberoù Erwan Vertoù-Kaledvoulc’h (1861-1933)*, Hor Yezh, 1997, 182 p. . Diverradur e dezenn heñvelanvet soutenet dirak Skol-veur Roazhon 2.
* Philippe Le Stum, *Le Néo-druidisme en Bretagne - Origine, naissance et développement*, Éditions Ouest-France, coll. « De mémoire d'homme : l'Histoire », Rennes, 1998, . Diwar ar c’hounskrid graet evit Skol-veur Brest e 1985.
* Thierry Jigourel, ‘’Les druides, modernité d'une tradition millénaire*, [[Coop Breizh]], 2002. 
* [[Gwenc'hlan Le Scouëzec]], *Les Druides*, Arbre d'Or Éditions, 2003.
* Gwenc'hlan Le Scouëzec, *La Science des druides*, Arbre d'Or Éditions, 2005.
* [https://www.academia.edu/31071894/La_Gorsedd_de_Bretagne_Evaluation_anthropologique_et_historique_dune_cristallisation_identitaire?email_work_card=view-paper E1io Jaillet, *La Gorsedd de Bretagne - Évaluation anthropologique et historique d'une cristallisation identitaire'', S. l., S. n., 2015, 17 p.] Enlinenn war Aademia.edu. Brassellet d’an 28 a viz Meurzh 2025.

## Lec'hienn ofisiel, e galleg
* Gorsedd de Bretagne

## Liammoù diavaez
* Gorsedd y Beidd Gorsedd Bro-Gembre e kembraeg.
* Gorseth Kernev-Veur

## Notennoù ha daveennoù