Ar Releg-Kerhuon

**Ar Releg-Kerhuon** a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Leon hag e departamant Penn-ar-Bed. A-wechoùigoù e vez graet gant an anv "Kerc'horr" evit ober anv eus ar gumun, gant tud eus an diavaez, met e gwirionez ez eo Kerc'horr ur rannig hepken eus ar gumun, hag evel ma oant pesketaerien e oant brudet en diavaez eus ar gumun.
## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg
* D’an 2 a viz Gwengolo 2005 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
### Deskadurezh
* Er Releg emañ ar skolaj kentañ zo bet digoret gant Diwan. E Gwengolo 2012 e oa 172 skolajiad ennañ (23,6% eus skolajidi ar gumun).
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 119 skoliad e Diwan hag klasoù divyezhek publik ar gumun (10,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)

## Istor
### 
* 1869: krouet ar barrez distag diouzh parrez katolik Gwipavaz. 
* 1885: skoet e voe an dud gant ar c'holera.
* 1896: krouet ar gumun diwar ul lodenn eus hini Gwipavaz. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 123 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,81% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
* Fuzuilhet e voe ur milour bet ganet er gumun gant al lu gall d'ar 5 a viz Ebrel 1915.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas 21 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'ar 5 a viz Gouere 1941 e kouezhas un nijerez Whitley marilhet V Z6741 R1442 ha kodet MH-? eus ar *51st Squadron* eus ar Royal Air Force (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) er Releg-Kerhuon; lazhet e voe he fevar nijour, douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest, ne voe ket kavet ar re all.
*Lazhet e voe 26 den nann-soudard d’ar 7 a viz Gouhere 1941 pa voe bombezet ar gumun gant ar aerlu ar Rouantelezh-Unanet.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Itron Varia* ar Releg (1895-1898) - Delwenn Itron Varia ar Releg (17vet kantved).
* Maner ha Chapel Losulien (16vet kantved).
* Kalvar Pennarstread (1661).
* Pont-meur an hent-houarn e Kerhuon (1863-1865).
* Pont Albert-Louppe savet e 1925-1930.
* Pont an Hirwazh.
* Ur c'houblad delwennoù kouerien leonat gant René Quillivic e penn ar pont Albert-Louppe (1930).

### [[Maner Lossulian]]

## Douaroniezh
* War lez ar stêr Elorn emañ ar Releg-Kerhuon.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
* Rosalie Léon, ur vatezh aet da zimeziñ gant ur priñs rusian (1832-1886).
* François Penvern, soudard en 3 Rujumant Troadegiezh,fuzuilhet gant al lu gall e-doug ar Brezel-bed kentañ d'ar 5 a viz Ebrel 1915, en ul lec'h anvet *"Le Rendez-vous de Chasse"* e Koad Hesse en Aubréville, er Meuse (Bro-C'hall).
* Émile Zédé, besamiral, ganet d'an 23 a viz Genver  1827, prefed ar mor e Brest etre 1888 ha 1892, marvet d'an 13 a viz Mae 1900 er Petit-Cosquer (maner ar Gué Fleuri). Kemeret en deus perzh e brezel Krimea hag e Eil Brezel Dizalc'hiezh Italia. Komandant lejion a enor Bro-C'hall eo bet. Douaret e Brest.
* Léopold Maissin (1854-1937), liesteknikian, greantour, rener poultrerezh ar Vilin-Wenn, politikour, betmaer Ar Releg-Kerhuon.
* Camille Vallaux, douaroniour, kelenenner e lise Janson-de-Sailly, difenner ar skol laik. Ganet e 1870 e Loir-et-Cher, tremenet en deus e retred e Ty Dreo er Releg-Kerhuon lec'h ma varvas e 1945.
* Amiral Georges Thierry d'Argenlieu, ganet e Brest d'ar 7 a viz Eost 1889, marvet d'ar 7 a viz Gwengolo 1964 er c'harmel er Releg-Kerhuon.
* Pierre Saliou, marc'hhouarner ganet er Releg-Kerhuon d'an 22 a viz Kerzu 1903.
* Jean Olié (1904-2003), ofiser en tirlu gall.
* Jacques Fitamant (1905-1980), isofiser en Eil Rannarme Hobregonet, kompagnun an Dieubidigezh.
* Xavier Langlois (1911-1944), komandant batailhon bale nv 1.
* Henri Beaugé-Berubé, ganet e 1920 ha marvet e 2015, stourmer er Frañs Dieub, kompagnun an Dieubidigezh.
* Jacques Lebreton, ganet e 1922 ha marvet e 2006, lesanv Jacques Beaugé eus maner Lossulien, stourmer er Frañs Dieub, skrivagner, breur Henri Beaugé-Bérubé.
## Gevelliñ

## Liammoù diavaez

*  lec'hienn ar gumun
* ar Releg-Kerhuon war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù