Arm-tennata

Un **arm-tennata** zo un arm pourvezet gant ur c'harger. Ar braz eus an armoù-tennata zo armoù-tan, daoust d'un nebeud gwaregoù pe arbalastroù-tennata bezañ anezho.
## Armoù-tan

An armoù-tan kentañ ne oant ket armoù-tennata met armoù un-tenn hepken, daoust d'un nebeud amprouennoù savet adalek ar XVII kantved, evel ar sistem ijinet gant an Italian Michele Lorenzoni war-dro 1650. En armoù-tan un-tenn e ranker adkargañ an elfennoù (poultr, bannadell) pe ar c'hartouchennoù gant an dorn bewech ma tenner. Hiziv-an-deiz e chom un-tenn ar fuzuilhoù-chase flour o c'hanolioù, pe armoù modern 'zo implijet e bed ar sportoù tennañ. Ar braz eus an armoù-tan all o deus ur wikefre tennata abaoe dibenn an XIX kantved. Un arm-tan-tennata a c'hell bezañ **dre zorn**, **damaotomatek** pe **aotomatek**.
### Tennata dre zorn
War an armoù-tennata dre zorn e vez diblaset ur vorailh pe ul loc'henn-grogenn etre pep tenn evit skarzhañ an douilhez bet implijet ha kambriñ ur munision nevez. Implijet e voe ar sistem-mañ war ar braz eus an armoù-skoaz (fuzuilhoù ha karabinennoù) betek eil kard an XX kantved. Hiziv-an-deiz e vez implijet morailhoù e karabinennoù chase 'zo, hag e fuzuilhoù 'zo pa glasker tennañ resis, evel er sportoù tennañ, er biatlon pe war ar fuzuilhoù-resisted implijet gant an arme hag ar polis.
### Tennata damaotomatek hag aotomatek
Un arm-tennata damaotomatek a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e zraen. Ar biz a ranker implijout etre pep tenn neuze. Un arm aotomatek a denn dizehan gant ma vez lezet e viz war an draen. Armoù aotomatek 'zo a ginnig ivez tennañ e mod damaotomatek, a-drugarez d'ur boutoñs pe d'ul loc'henn a c'haller reoliañ.

Evit mont en-dro e implij un arm-tennata damaotomatek pe aotomatek nerzh ar gazoù produet gant tarzhadenn ar gargad-poulzañ (poultr peurliesañ) enbarzhet e douilhez ar gartouchenn. Ar gazoù a ya da heul ar boled er c'hanol pa denner a grou daou nerzh ingal, hervez lezenn ar fiñv Newton : unan war-zu beg ar c'hanol, hag unan all war-zu penn a-dreñv an arm. Daou sistem nes a gaver evit implijout an nerzh-mañ :
* An **argil simpl** a implij ar gazoù kaset war an adreñv evit kas ar gulasenn war an adreñv d'he zro. En ur zistreiñ d'he flas a-drugarez d'ur winterell e pak ur gartouchenn nevez ganti evit kambriñ anezhi. Implijet e vez kalz ar sistem-mañ er pistolennoù ha pistolennoù-mindrailher. War fuzuilhoù-arsailh 'zo, evel an HK G3 alaman pe ar SIG SG 510 suis, e vez daleet fiñv ar gulasenn war a-dreñv gant **rollerioù** a bep tu dezhi evit ma ne zigorfe ket re vuan goude an tenn ha ne vefe ket kollet gazoù an darzhadenn dre ar gulasenn. En armoù-dorn a implij kartouchennoù galloudus a-walc'h (adalek ar c'halibr 9 mm peurliesañ) en deus nerzh a-walc'h an argil da gas ar c'hanol war an adreñv just goude an tenn, evit aesaat kambriñ ur munision nevez. **Argil berr**, pe **argil berr ar c'hanol** a vez graet eus ar sistem-mañ.
* An **amprest-gazoù** : diheñchet e vez ul lodenn eus ar gazoù a ya da heul ar boled, ha kaset e vezont en-dro war-zu ar gulasenn, a-drugarez d'ur **piston** (fuzuilhoù-arsailh AK-47, HK G36, HK 416, FN SCAR) pe mindrailherezioù (Hotchkiss 1914 da skouer), pe d'ur **gorzenn** hepken (fuzuilhoù-arsailh AR-10 hag AR-15, mindrailherezioù Browning M2 pe MG42 da skouer).

An arm damaotomatek kentañ a oa ur c'hentpatrom fuzuilh savet gant an Aostrian Ferdinand Mannlicher e 1885. Un ugent vloaz bennak goude e veze kinniget armoù damatomatek war katalogoù kalz embregerezhioù armoù-tan bras. War-bouez er mindrailherezioù hag er fuzuilhoù-mindrailher, ne voe ket implijet an damaotomategezh da vat war armoù-skoaz standart an droadeien a-raok an Eil Brezel-bed ( fuzuilhoù M1 Garand stadunanat pe SVT-40 soviedel da skouer), abalamour e soñje da bennoù-meur 'zo en armeoù e vije dispignet re a vunisionoù gant ar soudarded abalamour d'ar sistem-mañ. 
## Gwelet ivez
*Geriaoueg an armoù-tan
*Kulasenn
*Platinenn
## Daveennoù