open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richardis

**Richardis** zo un anv-bihan alamanek roet d'ar merc'hed er Grennamzer.

## Yezhoù all
* *[[Riccarda]]* en italianeg
* *Richarde* e galleg
* *Ryszarda* e poloneg
* *Rikardis* e svedeg

## Tud
* Richardis Swabia (840-894), anvet da santez

* Richardis von Jülich (1314–1360), merc'h da Gerhard V von Jülich ha da Elisabeth van Brabant-Aarschot, dimezet da Otto IV, dug Bavaria Izel, ur mab da Steven Iañ, Dug Bavaria, hag ur bugel dezho .
* Richardis von Schwerin, anv div briñsez eus Schwerin 
** Richardis von Schwerin (Dugez Schleswig), marvet a-raok 1386, dimezet da Valdemar III Danmark (pe '' Valdemar V (Dug Schleswig)), 
** he nizez Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden) (war-dro 1344–1377), pried da Alberzh Sveden, roue Sveden. 
* Rikardis Katarina (marvet e 1400), merc'h da Alberzh Sveden ha d'e bried Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden) .
Richardis von Schwerin

**Richardis von Schwerin** zo anv meur a briñsez alaman, eus Schwerin 

* Richardis von Schwerin (Dugez Schleswig), marvet a-raok 1386,
** merc'h da Günzelin VI, kont Schwerin-Wittenburg, 
** moereb da Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden)
**dimezet da Valdemar III Danmark (pe '' Valdemar V (Dug Schleswig)), 

* he nizez Richardis von Schwerin (Rouanez Sveden) (war-dro 1344–1377), merc'h d'ar c'hont Otto Iañ von Schwerin-Wittenburg, pried da Alberzh Sveden, roue Sveden.
Rikardis Katarina

**Rikardis Katarina**, pe **Richardis Catharina** (1370/1372-1400), a oa ur briñsez svedat, eus Mecklenburg e gwirionez, merc'h da Alberzh Sveden, roue Sveden, ha d'e bried Richardis, rouanez Sveden.

Dimeziñ a reas e Praha e 1388 da Johan Bohemia (1370-1396), margrav Moravia ha dug Görlitz (Lusatia), a oa mab da Karl IV an Impalaeriezh Santel. Er bloaz goude e voe diroueet he zad.

Goude eizh vloaz a briedelezh e varvas he fried e 1396, d'an oad a 26 vloaz. Pevar bloaz goude he fried e varvas an intañvez yaouank.

Ur verc'h o doa, Elisabet Iañ Luxemburg
## Levrlennadur
Christer Engstrand, *Sverige och dess regenter under 1000 år*.

## Dave ha notennoù
Pertheville-Ners

**Pertheville-Ners** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall. 

## Istor
### kantved
* 1858: staget e voe kumun **Ners** (113 annezad e 1856) ouzh kumun **Pertheville** (259 annezad e 1856).
### kantved
* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas tri den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Pertheville-Ners e miz Eost e-pad Emgann Normandi, daou anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg, unan all a voe lazhet gant tennoù kanol.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Daou gastell.
* Maner Ners.
* Iliz katolik *Sant Pêr*, Pertheville.
* Iliz katolik *Sant Albin*, Ners.
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Villy-lez-Falaise

**Villy-lez-Falaise** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Trainefeuille emañ **Villy-lez-Falaise**. 
## Istor
### 
* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas un den nann-soudard e Villy gant ur vombezadeg d'an 9 a viz Eost e-pad Aloubadeg Normandi.
## Monumantoù ha traoù heverk
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Eleonore Juliane Brandenburg-Ansbach

**Eleonore Juliane von Brandenburg-Ansbach** (23 a viz Here 1663, Ansbach &ndash; 4 a viz Meurzh 1724, Ansbach) a oa ur briñsez eus Brandenburg-Ansbach deuet da vout Württemberg-Winnental dre zimeziñ.

## He buhez
Eleonore Juliane a oa merc'h da Albert II, Margrav Brandenburg-Ansbach (1620–1667) had'eeil pried Sophie Margarete (1634–1664), merc'h da Joachim Ernst, Kont Oettingen-Oettingen. D'an 31 aviz Here 1682, en Ansbach, e timezas da Frederick Charles, Duke of Württemberg-Winnental, with a commemorative coin struck for the wedding At the wedding Eleonore's brother John Frederick met the composer Johann Sigismund Kusser, who later worked at Ansbach.

## He bugale
C'hwec'h bugel he doe Eleonore Juliane :
* Karl Iañ Alexander (1684–1737), Dug Württemberg
:∞ 1727 Priñsez Marie-Auguste von Thurn und Taxis (1706–1756)
* Dorothea Charlotte (1685–1687), marvet da zaou vloaz
* Friedrich Karl (1686–1693), marvet da seizh vloaz
* Heinrich Friedrich (1687–1734)
* Maximilian Emanuel (1689–1709), marvet e brezelioù Sveden
* Friedrich Ludwig (1690–1734)
:∞ 1722 Ursula Katharina von Altenbockum (1680–1743)
* Christiane Charlotte (1694–1729)
:∞ 1709 Markgraf Wilhelm Friedrich von Brandenburg-Ansbach (1685–1723)

## Notennoù

## Levrlennadur
* Horst Weigelt: *Geschichte des Pietismus in Bayern*, Vandenhoeck & Ruprecht, 2001, S. 212
Adélaïde

**Adélaïde** zo un anv-bihan gallek, diwar an anv alamanek Adelaid pe Adelheid.

## Yezhoù all
*Adelaid en saozneg,
*Adelaida e brezhoneg
*Adelaide en italianeg,
*Adelheid en alamaneg,
*Adléta e tchekeg,
*Azalaís en okitaneg.

## Tud

Madame Adélaïde.jpg|Adélaïde Bro-C'hall (1732-1800).
Diane Adélaïde de Mailly-Nesle.jpg|Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais.
Portrait de Louise Marie Adélaïde de Bourbon-Penthièvre, duchesse d'Orléans, par Élisabeth Vigée Le Brun.jpg|Louise Marie Adélaïde de Bourbon poltredet gant Élisabeth Vigée Le Brun.
Self-Portrait of Adélaide Labille-Guiard.jpg|Adélaïde Labille-Guiard, *Emboltred*.

### Priñsezed
* Adélaïde de Toulouse, pe Azalais Béziers, pe Alais, marvet e 1200, a oa beskontez Béziers ha Carcassonne. Merc'h e oa d'ar c'hont Raymond V Toulouse ha da Constance Bro-C'hall. 
*Adélaïde de Montferrat, priñsez italian anavezet evel Adelasia del Vasto, trede pried Ruggero Iañ, roue Sikilia, ha mamm da Ruggero II
* Adélaïde Bro-C'hall (1732-1800), 
* Louise Marie Adélaïde de Bourbon (1769-1785), dimezet da Fulup Orleañs (1747-1793), anavet ivez evel Philippe Egalité.
* o merc'h Adélaïde d'Orléans (1777-1847), 

### Tud all
* Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle
* Adélaïde Labille-Guiard (1749–1803), livourez c'hall
* Adélaïde Hautval, pe **Haïdi Hautval** ( 1906–1988), bredvezegez c'hall, bet bac'het en Auschwitz-Birkenau

## Sonerezh
* *[[Valses nobles et sentimentales|Adélaïde ou le langage des fleurs]]*, barrez gant Maurice Ravel

## Lennegezh
*Meur a vaouez zo anvet *Adélaïde* e kontadennoù gallek Maupassant (Vieux Objets, hag all). 
*Er romant gallek Malevil, gant Robert Merle e 1972 ez eus ur vaouez hag ur wiz anvet *Adélaïde*. 

## Lec'hioù
* Adélaïde, anv gallek Adelaide Island, en Antarktika.
* Adélaïde, anv gallek Adelaide, kêrbenn South Australia.
Maria Adelheid Theresia Hilda Antonia Wilhelmina Luksembourg

** [[Maria Adelheid Theresia Hilda Antonia Wilhelmina vu Lëtzebuerg]] **, pe *Marie Adélaïde Thérèse Hilda Antonie Wilhelmine* e galleg (1894 – 1924), a oa dugez-veur Luksembourg adalek 1912 betek 1919. Goude 7 bloavezh ren e rankas dilezel ar gurunenn, ken fall e veze erru gant he fobl, hag he c'hoar Charlotte an hini a voe dugez-veur en he lec'h neuze.

Merc'h e oa d'an dug-meur Gwilherm IV Luksembourg, ha d'e bried Maria Ana de Bragança. Merc'h-vihan e oa da Miguel Iañ Portugal, roue Portugal, ha d'e bried Adelheid von Löwenstein-Wertheim-Rosenberg.
Adelheid

**Adelheid** zo un anv-bihan alamanek.

## Gerdarzh
Eus *adel* (uhel, nobl).

## Berranv
*Heidi, anv brudet dre al lennegezh-vugale hag ar filmoù-bugale.

## Yezhoù all
*Adelaide, en italianeg ha portugaleg,
*Adélaïde, Adèle, Adélie, e galleg

## Tud

### Impalaerezed, rouanezed ha priñsezed
#### Xvet kantved-XVIIIvet kantved
* *Adelheid von Burgund*, pe Adelaid Bourgogn (931–999), impalaerez ha santez;
* Adelheid von Vilich (war-dro 970–1015), abadez ha santez;
* Adelheid von Savona, anv alamanekaet ar briñsez italian Adelasia del Vasto (1072–1118), rejantez Sikilia, mamm da Ruggero II, anavezet e galleg evel Adélaïde de Montferrat; 
* Adelheid von Meißen, pe *Adléta Míšeňská* (war-dro 1160 – 1211), gwreg Ottokar Iañ, roue Bohemia.
* Adelheid von Oldenburg (1425-1475), c'hoar da Christian Iañ - dimezet div wech : 1. da Ernst III, kont Hohnstein († 1454) ha 2. da Gebhard VI von Mansfeld († 1492)

#### XIXvet kantved
* Adelheid von Sachsen-Meiningen (1792–1849), pried da William IV, roue Bro-Saoz .
* Adelheid von Löwenstein-Wertheim-Rosenberg (1831-1909), priñsez alaman ha pried Miguel II, roue Portugal.
*Adelheid zu Hohenlohe-Langenburg (1835-1900)

#### XXvet kantved
*Maria Adelheid Theresia Hilda Antonia Wilhelmina vu Lëtzebuerg (1894-1924), dugez-veur Luksembourg.

### Tud all
* Adelheid Arndt (* 1952), aktorez alaman
* Adelheid von Bennigsen (1861–1938), emsaverez evit gwirioù ar merc'hed
* Adelheid Biesecker (* 1942), deutsche Wirtschaftswissenschaftlerin
* Adelheid Dahimène (1956–2010), skrivagnerez aostrian
* Adelheid Langmann (1306–1372), leanez en Engelthal bei Nürnberg
* Adelheid Poninska (1804–1878), politikourez alaman
* Adelheid Popp (1869–1939), emsaverez evit gwirioù ar merc'hed en Aostria
* Adelheid Schulz (* 1955) spontourez alaman
* Adelheid Seeck (1912–1973), aktorez alaman
* Adelheid D. Tröscher (* 1939), politikourez alaman (SPD)

## Arzoù
*Heidi, berranv
Adelheid von Löwenstein-Wertheim-Rosenberg

**Adelheid Löwenstein-Wertheim-Rosenberg** pe **Adelheid Sophie Amelie Louise Johanne Leopoldine von [[Löwenstein-Wertheim-Rosenberg]]** (en alamaneg), pe **[[Adelaide]] de Löwenstein-Wertheim-Rosenberg** (e portugaleg), ganet d'an 3 a viz Ebrel 1831 e Kleinheubach, ha marvet e Ryde d'ar 16 a viz Kerzu 1909, a oa ur briñsez alaman, dimezet da Miguel Iañ, roue Portugal.

Merc'h e oa d'ar priñs Konstantin zu Löwenstein-Wertheim-Rosenberg ha da Inês von Hohenlohe-Langenburg, div briñselezh vihan en Alamagn. 

## He bugale

Dimezet e voe e Gwengolo 1851, e Kleinheubach, gant ar roue Miguel Iañ Portugal, bet diroueet.

* Maria das Neves de Bragança ( 1852 - 1941), dimezet e 1871 da Alfonso Spagn, mab da Juan Carlos Spagn;
* Miguel II Maria Carlos de Bragança ( 1853 - 1927), tad-kozh da dug Bragança a hiziv;
* Maria Teresa de Bragança, arc'hdugez Aostria (1855 - 1944), dimezet e 1873 gant Carlos Luís arc'hdug Aostria ;
* Maria José de Bragança ( 1857 - 1943), dimezet e 1874 da Carlos Teodoro, dug Bavaria, dug Bavaria;
* Aldegundes de Bragança (1858 - 1956), dimezet e 1876 da Henrique de Bourbon-Parma, kont Bardi;
* Maria Ana de Bragança (13 de Julho de 1861 - 1 de Agosto de 1942), dimezet e 1893 da Dug-meur Luxemburg, Gwilherm IV;
* Maria Antónia de Bragança (28 a viz Du adal 1862 - 14 a viz Mae 1959), dimezet e 1884 da Roberto Iañ Parma, Dug Parma.
Adelasia del Vasto

**Adelasia del Vasto** pe **Adelasia Incisa del Vasto** ( Piemonte 1072 pe 1074–1118 Patti), anavezet en alamaneg evel **Adelheid von Savona**, hag e galleg evel **Adélaïde de Montferrat**, a oa kontez ha rejantez Sikilia. 

Dimeziñ a reas e 1089 da Ruggero Iañ Sikilia, Pa varvas he fried en 1101 e voe rejantez betek 1112 evit he mab Ruggero II.

## Dimezioù
Div wech e timezas:
*da Ruggero Iañ Sikilia, intañvet div wech a-raok.
*da Baldwin Iañ Jeruzalem, intañvet div wech a-raok.

## Levrlennadur
* Salvadore Spoto, « *Sicilia Normanna : viaggio nella Sicilia cosmopolita, centro d'arte e cultura tra Oriente ed Europa* », Newton & Compton Editori, Roma, 2003 
* Hubert Houben, « *Ruggero 2. di Sicilia : un sovrano tra Oriente e Occidente* », Roma, 1999
* Hubert Houben, « *Adelasia del Vasto nella storia del regno di Sicilia : Itinerari di ricerca storica* » -Pubblicazione annuale del Dipartimento di Studi Storici dal Medioevo all'‘Età Contemporanea dell'‘Università di Lecce 4, 1990 [= 1991], S. 9 - 40

## Liammoù diavaez
*  "Ruggero d'Altavilla e Adelasia del Vasto".
Adelheid Vilich

**Adelheid von Vilich** (war-dro 970– 1015) a oa ul leanez alaman, abadez Villich anvet da santez gant an Iliz katolik. Merc'h e oa da Megingoz des Brunharingen, pe Megingoz von Geldern, Kont Guelders, ha Gerberga von Metzgau, ur verc'h-vihan da Charlez III, roue Frankia ar C'hornôg.
Cambre (Bro-C'hall)

* .
Ar stêr **Cambre** (pe *ruisseau du Moulin du Pré*) zo ur stêr eus departamant Mayenne, e Bro-C'hall. Dispartiañ a ra an departamantoù Manche ha Mayenne. 
Tremen a ra dirak dismantroù abati Savigny-le-Vieux, hag aberiñ er stêr Airon el lec'h anvet * l'Habit*.
Adelheid Bourgogn

**Adelheid Bourgogn**, pe **Adelheid von Burgund** zo anv meur a briñsez frank.

* Adelheid von Burgund (Hennegau) (war-dro 895–920), merc'h da Richard Iañ Bourgogn, dimezet da Reginar II von Hennegau
* *Adelheid von Burgund*, pe Adelaid Bourgogn (931–999), Impalaerez santel ha santez; merc'h e oa da Rudolf II von Hochburgund, ha dimezet e voe div wech:
** da Lotar II Italia, roue Italia ; 
** da Otto Iañ, impalaer santel ; 
* Adelheid von Burgund (1085–1142), merc'h da Odo Iañ von Burgund, dimezet div wech
** da Bertram, kont Toulouse 
**da Wilhelm III Tlavas, Kont Alençon 
* Adelheid von Burgund (Bourbon) (1146–1192), merc'h da Odo II von Burgund, dimezet da Archimbald VII, Herr von Bourbon
* Adelheid von Burgund (Brabant) pe *Alix von Burgund* (1233–1273), dimezet da Heinrich III von Brabant 
Hag ivez:
* Adelheid von Meranien pe *Alix von Meranien* (war-dro 1225–1279)

## Pennad kar
*Adelheid
Maria Ana de Bragança (dugez-veur Luksembourg)

**Maria Ana de Bragança** (1861-1942), infantez Portugal, a oa dugez-veur Luksembourg. Merc'h e oa da Miguel Iañ, roue Portugal, diroueet.

Dimeziñ a reas da Gwilherm IV Luksembourg
Leonor Kastilha (1244-1290)

**Leonor Kastilha ha Dammartin** (1244-1290), merc'h da Fernando III Kastilha ha da Janed Dammartin, Kontez Ponthieu, a oa pried kentañ Edouarzh Iañ, roue Bro-Saoz. 

## He bugale
C'hwezek bugel he doe:
#ur verc'h marv-ganet, en Mae 1255 en Bourdel, Bro-C'hall. Beziet eno en iliz ur prioldi dominikan;
#Katherine (c 1261 – 5 Gwengolo 1264), marvet da dri bloaz, beziet en Abati Westminster.
#Joanna (Genver 1265 - kent ar 7 a viz gwengolo 1265), beziet en Abati Westminster.
#John (13 Gouhere 1266 – 3 Eost 1271), marvet e Wallingford, dindan evezh e c'houreontr, Richarzh Kernev-Veurl; beziet en Abati Westminster.
#Henry (kent ar 6 a viz Mae 1268 – 16 a viz Here 1274), beziet en Abati Westminster.
#Eleanor (18 a viz Mezheven 1269 – 29 Eost 1298). Pell e voe dimezet da Alfonso III Aragon, a varvas a-raok an eured en 1291, ha neuze e 1293 d'ar C'hont Herri III Bar, ha daou vugel dezho.
#Ur verc'h (1271 e Palestina (rannvro) ). Juliana e vefe bet anvet, met n'eu prouenn ebet en dihelloù.
#Joan (Ebrel 1272 – 7 Ebrel 1307). Dimezet div wech (1) en 1290 da Gilbert de Clare, 6th Earl of Hertford, marvet en 1295, hag (2) en 1297 Ralph de Monthermer, 1añ Baron Monthermer. Pevar bugel eus pep pried. 
#Alphonso (24 Du 1273 - 19 Eostst 1284), Kont Chester.
#Margaret (15 March 1275 – after 1333). Dimezet en 1290 da John II Brabant, a varvas en 1318. Ur mab dezho.
#Berengaria (1 Mae 1276 – kent 27 Even 1278), beziet en Abati Westminster.
#Merc'h (Kerzu 1277/Genver 1278 - Genver 1278), beziet en Abati Westminster. Prouenn ebet diwar-benn hec'h anv.
#Mary (11 March 1279 – 29 Mae 1332), leanez en Amesbury.
#Mab, ganet en 1280 pe 1281, marvet prrestik goude bout ganet. There is no contemporary evidence for his name.
#Elizabeth (7 Eost 1282 – 5 Mae 1316). Dimezt div wech:
#: (1) en 1297 da John I, Count of Holland, bugel ebet
#:(2) en 1302 da Humphrey de Bohun, 4th Earl of Hereford & 3rd Earl of Essex; dek bugel dezho; 
#Edward II, anavezet ivez evel *Edward [[Caernarfon|Caernarvon]]* (25 Ebrel 1284 – 21 Gwengolo 1327). Dimezet en 1308 da Isabella of France, pevar bugel dezho.
Fernando III Kastilha

**Fernando III Kastilha** (Peleas de Arriba, Zamora pe Bolaños de Calatrava, Ciudad Real, 1199 – Sevilla, 1252), lesanvet *el Santo* (anvet e voe da sant) a oa roue Kastilha (1217 – 1252) ha roue León (1230 – 1252).

Mab e oa da Berenguela Iañ, rouanez Kastilha, ha da Alfonso IX León. Gantañ e voe unanet da vat kurunennoù Kastilha, ha hini León, disrannet abaoe amzer Alfonso VII el Emperador, pa rannas e zomani etre e zaou vab, an infanted Sancho III Kastilha ha Fernando II León.

## Dimezioù ha bugale

Div wech e timezas:
;da Beatrix Souabia e 1219, ha dezho bugale: 
*Alfonso X Kastilha (1221-1284), roue Kastilha ha León, war-lerc'h e dad Fernando III; dimezet da Violante Aragon (1236-1301).
* Fadrique Kastilha (1224-1277). Lakaet d'ar marv en 1277 war urzh e vreur, Alfonso X *el Sabio* ha beziet er manati ar Santísima Trinidad de Burgos.
* Fernando de Castilla (1225–1248). Marvet o vrezelién e Sevilla en 1248.
* Leonor Kastilha (1226-¿?), marvet en yaouank.
* Berenguela (1228–1279), leanez e Manati Santa María la Real de Las Huelgas en Burgos ha beziet eno.
* Enrique Kastilha ''el Senador'' (1230-1303). Goude e chomadenn e Tunis,e voe anvet da Senador Roma gant ar pab Klemez IV.
* Felipe Kastilha (1231–1274), arc'heskob Sevilla, beziet en Iglesia de Santa María la Blanca de Villalcázar de Sirga.
* Sancho de Castilla (1233–1261). arc'heskob Toledo ha Sevilla.
* Manuel Kastilha (1234-1283), aotrou Villena, Escalona, Peñafiel, Elche, Santa Olalla, Agreda, Roa, Cuéllar, Chinchilla, Aspe ha Beas. 
* María (1235-1235), beziet e Colegiata de San Isidoro de León.

Goude marv Beatriz de Suabia,ec'h addimezas Fernando e Burgos en 1237 da Juana de Ponthieu ha dezho bugale:
* Fernando de Castilla (1238–¿?), kont Aumale ha baron Montgomery, marvet en Gall.
* Leonor Kastilha (1240-1290), dimezet da Edouarzh Iañ, mamm da Edouarzh II.
* Luis Kastilha, aotrou Marchena ha Zuheros; dimezet da Juana Gómez de Manzanedo.
* Jimeno Kastilha (1244-¿?). marvet en yaouank, beziet marteze e Manati Santa Fe Toledo.
* Juan (1245-1245). Marvet tostik goude ganet, ha beziet e Mezquita-Catedral Córdoba.
Leonor Plantagenêt

**Leonor Plantagenet** pe **Leonor Bro-Saoz **, ganet e kastell Domfront e Normandi, e 1160, ha marvet e leandi las Huelgas de Burgos, e miz Here 1214, a oa ur briñsez norman ha saoz hag a deuas da vout rouanez Kastilha entre ar bloavezhioù 1170 ha 1214, dre he dimeziñ d'ar roue Alfonso VIII Kastilha. 

Merc'h e oa da Herri II, roue Bro-Saoz, ha d'e bried Eleanora Akitania. Anv he mamm a voe roet dezhi, ha ganti e tegouezhas an anv e Kastilha .

Dimezet e voe da Alfonso VIII Kastilha (1156-1214).

Mamm e oa d'ar rouaned Enrique Iañ Kastilha ha Berenguela Iañ  Kastilha, ha da Leonor Kastilha (1202-1244), dimezet da Jaime Iañ Aragon.

## He bugale
Dek bugel he doe da vihanañ, muioc'hik moarvat:
* Berenguela, (Segovia 1179- Manati las Huelgas, 1246), Rouanez Kastilha ha pried da Alfonso IX León; 
* Sancho ( 1181-1181), marvet da dri miz
* Sancha (1182-1184), n'eus roud ebet anezhi goude 1184. Beziet eo e panteon an tiegezh, e Manati las Huelgas. 
* Urraca (1186–1220), dimezet en 1211 da Afonso II, roue Portugal; 
* Blanca (Palencia, 1188–Melun, 1252). Dimezet en 1200 da Loeiz VIII (Bro-C'hall) 
* Fernando (Cuenca, 1189–Madrid, 1211), pennhêr
* Mafalda Kastilha (Plasencia, 1191-Salamanca 1204);
* Leonor (war-dro 1190–1244), rouanez Aragon goude he dimeziñ en 1221 da Jaime Iañ Aragon;
* Constanza Kastilha (marvet d'an 2 a viz Genver 1243), abadez manati Santa María la Real de Las Huelgas en Burgos;
* Enrique ( 1204–Palencia, 1217), roue Kastilha war-lerc'h Alfonso VIII, evel **Enrique Iañ**.
Leonor Kastilha (1307-1359)

**Ur bajenn disheñvelout [[Leonor Kastilha]] zo ivez*.
**Leonor Kastilha** (1307 - Castrojeriz,1359), a oa infantez Kastilha ha rouanez Aragon.
Merc'h e oa da Fernando IV Kastilha *el Emplazado* ha da Constança de Portugal. Dimeziñ a reas da Alfonso IV Aragon *el Benigno*, roue Aragon ha mab da Jaime II *el Justo*. 

Muntret e voe en 1359 e kreñvlec'h Castrojeriz war urzh he niz Pedro Iañ Kastilha *el Cruel*, roue Kastilha ha León, ha mab d'he breur, Alfonso XI Kastilha *el Justiciero*.

He zad a oa mab da Sancho IV el Bravo ha da María de Molina. He mamm a oa merc'h da Dinis Iañ, roue Portugal, ha d'e bried Santez Izabel Portugal .
Leonor Kastilha (rouanez Navarra)

**Leonor Kastilha**, pe **Leonor Gaztelakoa** en euskareg, pe **Leonor de Trastámara** pe **Leonor Enríquez** (diwar anv he zad Enrique) e spagnoleg, ganet goude 1363 ha marvet e 1416, a oa infantez Kastilha, ha rouanez Navarra.

Merc'h e oa da Enrique II Kastilha ha da Juana Manuel Kastilha, itron Villena, Escalona ha Peñafiel.

Dimeziñ a reas e 1375 da Carlos III Navarra, roue Navarra. Gant an eured-se e voe echu an tabutoù dizehan a veze etre Kastilha ha Navarra. Tabut a savas etre ar priedoù, ma'z eas da gastilha en-dro. Eno ec'h isas an uhelidi a-enep he niz, ar roue Herri III. Hennezh neuze a lakaas seziz war he c'hastell, e Roa, ma he doa bodet un toullad tud a bouez.Ober a reas dezhi kodianañ, hag e kasas anezhi d'he fried en-dro, e 1395. 

Degemeret mat e voe gant Carlos III, a roas ar rejañdezhi e-keit ma 'z eas-e~,n d'ober ur veaj da lez Bro-C'hall en 1403. 

Mervel a eure en 1416.  

## Bugale
Eizh bugel o doe.
* **[[Juana de Navarra, kontez Foix|Juana]]** (1383 - Gouhere 1413), dimezet da Juan III, kont Foix. 
* Blanca Iañ de Navarra (1386 - Santa Maria de Nieva, 1441), pried da Yann II Navarra, rouanez Navarra goude marv he zad, adalek 1425 betek he marv e 1441;
* **[[María de Navarra (XIVvet kantved)|María]]** (1388 - a-raok an 8 a viz Gwengolo 1425).
* **[[Margarita de Navarra (XIVvet kantved)|Margarita]]** (1390 - 1403/25),
* **[[Beatriz Navarra (kontez Marcha)|Beatriz]]** (1392-1415), dimezet da Jakez II Bourbon, kont Marcha.
* **[[Isabel de Navarra|Isabel]]** (1395 - goude an 31 a viz Eost 1435), dimezet da Jean IV, kont Armagnac.
* **[[Carlos de Navarra, 1añ Priñs Viana|Carlos]]** (Pamplona, 15 a viz Eost 1397 - 12 a viz Eost 1402), Priñs Viana, marvet da 5 bloaz.
* **[[Luis de Navarra, Priñs Viana|Luis]]** (Olite, 1402 - 14 a viz Here 1402), Priñs Viana.
Leonor Aragon (rouanez Kastilha)

**Leonor Aragon** (1358-1382) a oa infantez Aragon ha Rouanez Kastilha dre he dimeziñ e 1375. 

Merc'h e oa da Pedro IV Aragon (1336-1387), roue Aragon, ha d'e bried Leonor Aragon. 

Dimezet e oa e Mezheven 1375 da Juan Iañ Kastilha, roue Kastilha.
Daou vab he doe:
* Enrique III Kastilha 
* Fernando Iañ Aragon
La Hoguette

**La Hoguette** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall. 

## Istor
### kantved
**[[Eil brezel-bed]]**, 1944: mervel a reas pemp den nann soudard e La Hoguette abalamour d'ar brezel, tri anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik,  kantved.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1793-2008
## Melestradurezh

## Tud
* Georges Marchais (1920-1997), bet sekretour-meur ar Strollad Komunour Gall, a oa bet ganet e **La Hoguette**. 
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Blanca Iañ Navarra

**Blanca Iañ de Navarra**, a-wechoù *Blanche d'Évreux* e galleg, (1386 pe 1387-1441 Santa Maria la Real de Nieva, e Kastilha ), a oa rouanez Navarra goude marv he zamm, adalek 1425 betek he marv e 1441.

Merc'h e oa da Carlos III Navarra, roue Navarra, ha da Leonor Kastilha (goude 1363-1416), infantez Kastilha.

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas div wech.
* en 1402 da Martin Iañ Sikilia (1374-1409), roue Sikilia, mab pennhêr Martin Iañ Aragon roue Aragon (1396 - 1410). Bugel ebet n'o doe. Rouanez kenseurtez e oa Blanca. Pa varvas Martin he fried en 1409, e voe anvet da prokulorez rouantelezh Sikilia.

* en 1420 da Juan II Aragon (1398-1479), a zeuas da vout neuze Roue Navarra

## He bugale

* Carlos (1421–1461), Priñs Viana, 
** dimezet da Inés de Cléveris, keniterv da Fulup III, Dug Bourgogn.
* Juana (1423–1425).
* Blanca (1424–1464), dimezet da Enrique IV, roue Kastilha ha León.
* Leonor (1425–1479), Rouanez Navarra war he lerc'h, dimezet da Gaston IV Foix, Kont Foix ha beskont Bearn.

## Levrlennadur
* Anthony, Raoul: Identification et Étude des Ossements des Rois de Navarre inhumés dans la Cathédrale de Lescar, Paris, Masson, 1931
* Maria Rita Lo Forte Scirpo: C'era una volta una regina ... : due donne per un regno: Maria d'Aragona e Bianca di Navarra, Napoli : Liguori, ISBN 88-207-3527-X, 2003
Fresné-la-Mère

**Fresné-la-Mère** a zo ur gumun eus departamant Calvados
e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed, 1944: mervel a reas un den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Fresné e miz Eost e-pad Aloubadeg Normandi. 
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Intron-Varia*, -- kantved.

## Douaroniezh
* War lez ar stêr Trainefeuille emañ **Fresné-la-Mère**.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Beatriz Navarra (kontez Marcha)

**Beatriz Navarra** pe **Beatrice d'Evreux** (war-dro 1392 - Olite, 14 a viz Kerzu 1407), a oa ur briñsez eus Navarra, merc'h da Carlos III Navarra *el Noble*, roue Navarra ha d'e bried Leonor de Trastámara, infantez Kastilha . C'hoar e oa da Blanca Iañ de Navarra, a renas war-lerc'h o zad. 

En 1406 e timezas, en Iliz-veur Pamplona da Jakez II Bourbon-Marcha, Kont Marcha, mab da Jean Iañ Bourbon, Kont Marcha, ha da Catherine de Vendôme. 

Teir merc'h o doe:
* Isabelle (1408 &ndash; aft. 1445), leanez e Besançon
* Marie (1410 &ndash; aft. 1445), leanez en Amiens
* **[[Leonor de La Marche|Leonor]]** (Burlada, 7 a viz Gwengolo 1407 - ? 1464), dimezet da Bernard d'Armagnac (marvet e 1462), Kont Pardiac.

Mervel a reas Beatriz e Palez Olite (Navarra) d'ar 14 a viz Kerzu 1407, kollet he yec'hed goude genel he zrede merc'h moarvat.
Eraines

**Eraines** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* Eil brezel-bed: mervel a reas ur babig hag ur vaouez, homañ lazhet gant ur vombezadeg, en Eraines abalamour d'ar brezel e mizioù Gouere hag Eost 1944 e-pad Aloubadeg Normandi.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint Rieul*,  kantved.
* Maner-Feurm *La Couture*, penn-kentañ ar  kantved.
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Marcha

:*Arabat meskañ gant *'Marche**, unan eus rannvroioù Italia.''
<HR noShade>

**Marcha**, pe ''la Marcha'' [lɒ ˈmartsɔ] en okitaneg, **La Marche*' e galleg, a oa ur gontelezh en hanternoz [[Bro-Lemojez]], en [[Okitania]]. [[Garait]] (*Guéret'') e oa ar gêr-benn.

## Eus ar proviñs d'an departamantoù
Dispennet eo bet ar proviñs pa oa savet an departamantoù gall. An tamm brasañ a zo e departamant ar C'hreuse, un tamm bras all a zo en hini an Haute-Vienne, ha tammoù a zo er Charente, er Vienne, hag en Indre.
Beatriz Navarra

**Beatriz de Navarra** zo anv div briñsez eus Nafarroa:

* Beatriz Navarra (dugez Bourgogn), pe *Beatrix Champagn* (1242 – 1295), merc'h da Tepot Iañ Navarra ha d'e drede pried Marc'harid Bourbon. Dimeziñ a reas da Huon IV Bourgogn ha bugale o doe. 

* Beatriz Navarra (kontez Marcha) (1392–1415), merc'h da Carlos III Navarra, pried da Jakez II Bourbon-Marcha.
Beatriz Navarra (dugez Bourgogn)

**Beatriz Navarra**, pe *Beatrix Champagn* (1242 – 1295), a oa ur briñsez eus Navarra deuet da vout dugez Bourgogn dre he dimeziñ.

Merc'h e oa da Tepot Iañ Navarra ha d'e drede pried Marc'harid Bourbon; c'hoar e oa da Tepot II Navarra ha da Herri Iañ Navarra. Dimeziñ a reas da Huon IV Bourgogn goude marv e bried kentañ, Yolande Dreux, ha bugale o doe.
Wilhelm V (Bavaria)

**Wilhelm V** *der Fromme* (1548 Landshut - 1626 Schleißheim), a oa dug Bavaria adal 1579 betek 1597; pried e oa da Renata von Lothringen. 

Tad e oa da Albrecht VI Bavaria.
Albrecht VI Bavaria-Leuchtenberg

**Albrecht VI von Bayern-Leuchtenberg **(München 1584–1666 München), dug Bayern-Leuchtenberg adalek 1646 betek 1650, a oa mab da Wilhelm V Bavaria ha da Renata von Lothringen .

En 1612 e timezas da Mechthilde von Leuchtenberg (1588-1634), ha pemp bugel o doe.
Leonor Sánchez Kastilha

**Ur pennad [[Leonor Kastilha]] zo ivez*.

**Leonor Sánchez de Castilla** (war-dro 1374-1444) a oa un itron eus Kastilha, merc'h d'ar c'hont Sancho de Castilla ha d'un itron dianav.

Merc'h-vihan e oa da Alfonso XI Kastilha *el Justiciero* roue Kastilha ha León, ha priolez Kouent Sancti Spiritus, e Toro.

## He zud
Merc'h e oa da Sancho de Castilla ha n'ouzer ket piv e oa he mamm. Merc'h-vihan e oa d'ar roue Alfonso XI Kastilha ha d'e serc'h Leonor Núñez de Guzmán.

Hanterc'hoar e oa da Leonor Urraca Kastilha, rouanez kenseurtez Aragon goude dimeziñ da Fernando Iañ Aragon.

## He buhez

Leonor Sánchez a oa ganet a-raok 1374, rak er bloaz-se e varvas he zad, ar c'hont Sancho Kastilha.

### Dimezioù
Dimezet e voe da Sancho de Rojas, aotrou Monzón, met bugel ebet n'o doe. Muntret e voe Sancho de Rojas en 1393 gant mevelien an dug Fadrique de Castilla, mab bastard da Enrique II Kastilha. Oberourien zo a lavar e c'hallfe Leonor Sánchez de Castilla bezañ bet en un darempred karantezus gant an dug Fadrique de Castilla, hag abalamaour da se eo en devije lazhet Sancho de Rojas, evit gallout dimeziñ d'e intañvez.

Met an eured-se ne voe ket lidet dre ma voe bac'het Fadrique de Castilla en 1394, war urzh ar roue Enrique III Kastilha, e Kastell Almodóvar del Río, ma varvas er bloaz-se en-eeun. Ouzhpenn-se n'halle ket c'hoarvezout dre an abeg ma oa aet Leonor Sánchez da leanez da gouent Sancti Spiritus Benavente, dismantret hiziv.

## Bugale
Ur verc'h o doe Leonor ha Fadrique:
* Leonor Kastilha (1393-1470). Dimeziñ a reas da Pedro Manrique de Lara y Mendoza, VIIIvet aotrou Amusco ha IIIde aotrou Treviño hag adelantado mayor Kastilha. pa intañvezas ez eas da leanez da Manati Consolación Calabazanos, ma voe beziet.

## Kouentoù
Goude tremen un toullad bloavezhioù e kouent Dominikanezed Sancti Spiritus Benavente ez eas Leonor Sánchez da Kouent Sancti Spiritus Toro abalamour da gemmañ an traoù enni. Un anv nevez, *Sancti Spiritus*, a roas d'ar gouent en desped da destamant an diazezourez, Teresa Gil, he devoa lavaret e vije *San Salvador*, ha kemmañ a reas an obererezh.

Mervel a reas en 1444 er gouent.

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez
*   Genealogía de Leonor Sánchez de Castilla, merc'h-vihan Alfonso XI de Castilla
Konon (Aten)

**Konon** (henc'hresianeg: Κόνων, *Konon*) (ganet a-raok 444 a-raok J.-K.– marvet goude 394 a-raok J.-K.) a oa ur jeneral eus Aten e diwezh Brezel ar Peloponnesos. E karg eus listri Aten e oa pas c'hoarvezas emgann Aigos Potamoi ma voe faezhet Ateniz penn-da-benn gant listri Sparta. Diwezhatoc'h avat e faezhas listri Sparta gant sikour ar Bersed hag ur roll a-bouez en doa en adsavidigezh galloud politikel ha milourel Aten.

## Levrlennadur
*
* Duane A. March, "Konon and the Great King's Fleet," *Historia* (Franz Steiner Verlag) vol. 46, no. 3 (1997), 257-269.
Miltiades

**Miltiades** pe **Miltiades ar Yaouankañ** (henc'hresianeg Μιλτιάδης ὁ Νεώτερος, *Miltiades o Neotepos*), ganet war-dro 550 a-raok J.-K. ha marvet e 489 a-raok J.-K.) a oa niz Miltiades an henañ en doa savet trevadenn Chersonez e Thrace e
amzer Pisistrate. Dont a reas tirant trevadennoù gresian C'hersonesos Trakia war-dro 516 a-raok J.-K., goude kemer ar galloud dre nerzh ha lakaat e gevezerien e prizon. Eurediñ a reas Hegesipile, merc'h ar roue Olorus Trakia. E vab Kimon a voe unan eus tud pennañ Aten er bloavezioù 470 ha 460 a-raok J.-K. Arkont e voe en Aten e 524 kent J-K. Gant
Darius I e reas brezel a-enep d'ar Sythed 514 kent J-K.
E 499 kent J-K e brofitas eus emsavadeg an ioniz evit aloubiñ Lemnos
hag Imbros, distreiñ a reas en Aten, tamallet e voe dezhañ bezañ
un tyran. Ur bellour levezonus e voe. E penn brezelourien Aten e oa Miltiades pa oa trec'het ar Bersed en emgann Marathon.E verzh na badas ket pell, ren a reas ur
brezel a-enep Paros evit e gont dezhañ, a c'huitas e 489 kent J-Kgloazet e voe. Barnet e voe ha toullbac'het 'lec'h ma' varvas
ar memes bloavezh.
Alfonso XI Kastilha

**Alfonso XI Kastilha** (1311-1350), lesanvet *el Justiciero*, a oa roue Kastilha.

Mab e oa da Fernando IV Kastilha ha d'e bried Constança de Portugal. Roue e voe da ur bloaz, hag e vamm-gozh María de Molina a voe rejantez betek e 15 vloaz, en 1325.

## Dimeziñ
Sot-pitilh e oa ar roue gant Leonor Núñez de Guzmán‎, un intañvez yaouank, kaerat maouez ar rouantelezh, hervez a skrivas-eñ en e gronik.

Dimezet e oa ar roue Alfonso XI e 1328 da Maria Portugal (1313-1357). Bugel ebet n'he doa bet ar rouanez e-pad pemp bloaz, ma oa bet lakaet a-gostez en ur c'hastell. A-benn ar fin o doa bet ur mab, Pedro, e 1334. Dilezel e wreg hag e vab a reas Alfonso koulskoude d'ober war-dro e diegezh all. Douaroù a roas d'e vesterd, ha tost ken uhel e oa o renk evel hini ar rouanez hag an infant.

## E vugale
Gant Maria Portugal:
*Pedro ''el Cruel'', ganet e 1334. 

### Besterd
Dek bastard en doe gant e serc'h Leonor Núñez de Guzmán‎, hag unan anezho a voe Enrique II ''el de las Mercedes'', tad Tiegezh Trastámara.

* Pedro de Aguilar (1330–1338), aotrou Aguilar de Campoo.
* Sancho Alfonso de Castilla (1331–1343), lesanvet «el Mudo» (*ar mud*) , aotrou Ledesma, Béjar, Galisteo, Montemayor del Río ha Granadilla. 
* Enrique (1333–1379), aotrou Trastámara, tad an Tiegezh Trastámara, roue Kastilha 
* Fadrique Alfonso de Castilla (1333–1358), breur gevell da Herri, Mestr Urzh Santiago hag aotrou Haro,  Lakaat a reas lazhañ pried Leonor Sánchez Kastilha. Eñ eo ar breur kentañ lazhet war urzh ar roue Pedro Iañ Kastilha. 
* Fernando Alfonso (1336–c. 1350), aotrou Ledesma; roet e voe dezhañ aotrouniezhioù e vreur Sancho (marvet en 1343);
* Tello Alfonso (1337–1370), kentañ aotrou Aguilar de Campoo ha Lara, aotrou Bizkaia, hendad markizien Aguilar de Campoo;
* Juan Alfonso (1341–1359), aotrou Badajoz ha Jerez de la Frontera, a voe roet urzh d'e lazhañ gant e hantervreur ar roue Pedro Iañ Kastilha ;
* Juana Alfonso de Castilla (1342–¿?), itron Trastámara, dimezet div wech
** da Fernán Ruiz de Castro da gentañ
** da Felipe de Castro goude;
* Sancho Alfonso (1343– 1374), kont Alburquerque, aotrou Ledesma, de Alba de Liste, Medellín, Tiedra y Montalbán. Kemer a reas lec'h e vreur Tello, goude e varv, evel alférez mayor, en 1371;
* Pedro Alfonso (1345–1359), a voe lazhet war urzh ar roue Pedro Iañ Kastilha, e hantervreur.

## Marv
Mervel a reas en 1350, e-pad seziz Gibraltar, gant ar vosenn. E bried 
Maria Portugal a roas urzh neuze da lazhañ Leonor dirak he bugale. 

## Pennadoù kar
*Alfonso X 
*Alfonso XII
Alfonso (Priñs Asturiez)

**Alfonso, Priñs Asturiez** a vez lavaret eus meur a zen :

* Alfonso (Priñs Asturiez) (1453–1468), mab da Juan II Kastilha ha d'an Infantez Izabel Portugal (1428-1496) ; marvet da bemzek vloaz,

* Alfonso XII Spagn (1857–1885), mab da Izabel II Spagn ha da Francisco, Dug Cádiz,
* Alfonso (Priñs Asturiez) (1907–1938), mab da Alfonso XIII ha da Victoria Eugenie of Battenberg.

## Pennad kar
*Alfonso
Kouent Sancti Spiritus

**Kouent Santi Spiritus** zo ur gouent leanezed dominikan e Toro, e Proviñs Zamora, e Kastilha, e Spagn. Hiziv eo deuet da vout Mirdi Arz Sakr Toro. 

Oberenn bennañ ar gouent eo Bez Beatriz de Portugal. Beatriz Portugal a oa rouanez kenseurtez Kastilha ha León.

## Istor
Diazezañ ar gouent a voe graet gant an itron bortugalat Teresa Gil e 1307, hervez he zestamant graet e Valladolid

En 1345 e voe echuet sevel an iliz ha kor ar manati, ha di e voe kaset korf an diazezerez, Teresa Gil, a oa beziet betek neuze en iliz Santo Domingo Zamora.
Al Bayda

**Al Bayda** (*البيضاء*, *Al Baiḍāʾ* en arabeg) zo ur gêr eus Libia e gwalarn ar vro, war aod Mor Kreizdouar. Pevare kêr Libia eo, goude Tripoli, Benghazi ha Misrata. 250 000 a dud a zo o chom enni.
Adelheid von Sachsen-Meiningen (1792–1849)

**Adelheid von Sachsen-Meiningen** (1792–1849) pe *Adelheid Louise Theresa Caroline Amelia von Sachsen-Meiningen*, pe *Adelaide of Saxe-Meiningen* e saozneg, a oa ur briñsez alaman eus Sachsen-Meiningen, dimezet da William IV, roue Breizh-Veur hag Iwerzhon. 

## Dimeziñ ha bugale
Dimeziñ a reas e 1830 da William IV, roue Breizh-Veur hag Iwerzhon. Div verc'h o doe, met berrik e voe o buhez. 

## Kêr
Diwar hec'h anv e teu anv kêr Adelaide, kêr-benn Stad Aostralia ar Su, en Aostralia

## Pennadoù kar
*Adelheid
*Adelaide
Adalbert Prusia

**Adalbert von Preußen** (en alamaneg) pe **Adalbert Prusia**, zo anv meur a zen:

* Adalbert Prusia (1811-1873), ofiser er morlu prusian, mab d'ar priñs Wilhelm von Preußen (1783-1851)
* Adalbert Prusia (1884-1948), priñs alaman, mab d'an impalaer Wilhelm II Alamagn

## Pennadoù kar
*Adalbert
*Preußen
William IV ar Rouantelezh-Unanet

**William IV** (Londrez 1765-1837 Windsor) a oa roue Bro-Saoz. *William Henry* e oa e anv saoznek, ha *Wilhelm Heinrich* e anv alamanek : ouzhpenn bout roue Bro-Saoz e oa ivez roue Hannover en Alamagn. 

A-raok se c'hoazh e oa Dug Clarence, serc'heg da Dorothea Jordan, ha dek bugel dezho.

Dimezet e oa da Adelheid von Sachsen-Meiningen (1792–1849)
Pont-d'Ouilly

**Pont-d’Ouilly** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 

## Istor
### kantved
* 1826: staget e voe kumun **Saint-Christophe** ouzh kumun **Ouilly-le-Basset**. 
### kantved
* Eil brezel-bed: bombezet e voe **Pont-d’Ouilly** gant ar Re Gevredet e 1944 abalamour d'ar pont dreist d'an Orne; distrujoù bras a voe er gumun.
* Eost 1947: kendeuzet e voe kumunioù **Ouilly-le-Basset** ha **Saint-Marc-d'Ouilly** d'ober kumun nevez **Pont-d’Ouilly**. 
## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik *Sant Yann-Vadezour* en Ouilly-le-Basset.
* Iliz katolik *Santez Tereza* e Pont-d'Ouilly.
* Iliz katolik *Sant Medard* e Saint-Marc-d'Ouilly.
* Chapel *Sant Rok* e Saint-Marc-d'Ouilly.
* Koc'hu an ed, bet adsavet e 1826.
## Dezougen

* Dilezet eo bet an hent-houarn hag an ti-gar.
## Douaroniezh
* War lez ar Orne hag an Noireau emañ **Pont-d’Ouilly**. Kemberiñ a reont er gumun. 
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Bozon Higgs

**Bozon Higgs** a zo rannigoù elfennel. E 1964 e oa bet kinniget e oa anezhe gant Gerry Guralnik, C.R. Hagen, Tom Kibble, Robert Brout, François Englert ha diouzh an tu all gant Peter Higgs e-unan. Embann a reas hemañ e vartezeadenn un tamm diwezhatoc'h. Evel ma ne c'houlenne ket ar fizikour skos-se bezañ lakaet da gaver ar bozon e voe reishoc'h ober eus ar rannigoù-se « bozon BEH », evit Brout, Englert ha Higgs. 
Ur vartezeadenn n'eo ken evit c'hoazh : n'int ket bet kavet betek bremañ. Met d'ar 4 a viz Gouere 2012 e oa bet embannet gant ar CERN e oa bet kavet rannigoù elfennel nevez hag e oa 99,9999% a ziarvar e oa Bozon Higgs.

## Notennoù
C'honsou

**C'honsou**, « ar Beajer », eo doue al Loar e mitologiezh Henegipt.

En deroù e oa un doue eus al Loar a stourme a-enep nerzhioù an deñvalijenn gant ar faraon.
Diwezhatoc'h e teuas da vezañ ezel eus Triadenn Teba, evel mab an doue Amon hag an doueez Mout, ma oa un doue eus an dial reizhwir.

Taolennet e vez dindan neuz un den yaouank pe ur bugel, gantañ ur blezenn ouzh e benn, evel bugale ar rouaned pe an doueed (gwelet da skouer Harpokrates), ur valzamegenn pe un doue penn ur falc'hun dezhañ, kant al loar gantañ war e benn a-us d'ur c'hresk Loar.
Diwezhatoc'h e teuas da vezañ un doue pareer a oa « C'honsou ar C'huzulier » e anv.

*"C'honsou" e hieroglifoù Egipt :
::Aa1:N35:O34-M23-G45-G7
Mout

E mitologiezh Henegipt, **Mout** (*ar vamm*), an hini wregel, he deus engehentet C'honsou, doue al Loar, aroueziañ a ra ar vammelezh. Un doueez dañjerus eo rak en em dreuzfurmiñ a ra e leonez he skilfoù lemm. Doueez-gup su Henegipt eo ivez. Gouzout a ra ivez, dindan neuz ur gup, beilhañ war an dud ha reiñ buhez dezhe en-dro. 
Sellet e oa outi evel un doueez kentidik, liammet ouzh an dourioù zo ganet pep tra dioute. 

E Triadenn Teba ez eo mamm C'honsou ha pried Amon. Neuz Sec'hmet he deus, met peurliesañ e vez taolennet evel ur vaouez koefet gant ar gurun wenn ha dibourc'hoù ur gup.

E-mesk titloù niverus Mout emañ "Mamm ar bed", "Lagad Ra", "Rouanez an doueezed", "Intron an neñv", "Mamm an doueed", ha "Homañ hag a ro ar vuhez, Met ne voe ket ganet gant hini".

## Kemmoù statud
An anv Mout a oa unan eus titloù an dourioù kentañ eus ar c'hosmos, Nou, e kosmogoniezh an Eizhad e-doug an Henimpalaeriezh. Koulskoude e kreskas ar c'hemm a oa etre ar vammelezh hag an dourioù kosmek diwezhatocc'h ha dispartiet e voe an div voudelezh, ha Mout a c'hounezas perzhioù eus an douez he doa krouet ar bed, dre ma oa ar vamm a oa diwanet ar c'hosmos diouti.
 
An hieroglif evit anv Mout, hag evit "mamm", a oa ur gup gwenn, a oa sellet oute gant Henegiptiz evel loened mammel-kenañ. Dre ma n'eus kemm bras ebet etre pluñv pared ha parezed guped gwenn Egipt, e krede Henegiptiz e oant holl parezed a goñseve o re vihan pa oant speriet gant an avel.

Kalz diwezhatoc'h e tisplegas mojennoù nevez ne c'halle ket kaout bugale hag he doa advabet unan, dre ma n'he doa ket Mout a dad hag a vamm, ha dre ma oa krouet diwar netra. 
 
Pa oa savet un driadenn doueed klok evit pantheon Teba, e voe lavaret e oa bet advabet Menthoù, doue ar brezel, gant Mout. Poblek e tleje bezañ bet ar choaz-se, graet da glokaat Triadenn Teba. Met dre ma oa an *isheru*, al lenn sakr e diavaez templ kozh Mout e Karnak, e Teba, e stumm ur c'hresk Loar e kemeras C'honsou, doue al Loar, lec'h Menthou evel doue advabet gant Mout.
Elesbed Wittelsbach

**Elisabeth von Österreich-Ungarn**, pe **Elisabeth Amalia Eugenia in Bayern**, pe **Elesbed Wittelsbach**, pe **Elesbed Aostria-Hungaria**, lesanvet *Lisi* pe *Sisi* (met brudetoc'h evel Sissi), ganet d'ar 24 a viz Kerzu 1837 e München ha marvet d'an 10 a viz Gwengolo 1898 e Jeneva, a oa ur briñsez alaman eus an Tiegezh Wittelsbach o ren e Bavaria, hag a deuas da vout impalaerez Aostria ha rouanez Hungaria, dre he dimeziñ da Franz Joseph Iañ.

## He buhez
Merc'h e oa da Max Joseph in Bayern (1808–1888) ha d'e bried Ludovika Wilhelmine (1808–1892).

## He bugale
Pevar bugel he doe:
* Sophie Friederike von Österreich (1855-1857)
* Gisela von Österreich (1856-1932); dimezet e 1873 d'he c'henderv Leopold Bavaria;
* Rudolf von Österreich (1858-1889); dimezet e 1881 da Stephanie Belgia; 
* Marie Valerie von Österreich (1868-1924)

## Pennadoù kar
* Sissi
* Elesbed Aostria
Sissi

**Sisi** pe **Sissi** (en galleg dreist-holl) zo unan eus ar berranvioù a veze graet eus an impalaerez Elesbed Wittelsbach, pried da Franz Joseph, impalaer Aostria .

## Filmoù
Brudet eo bet ar berranv-se gant an tri film aostrian Sissi, aozet gant Ernst Marischka, ma c'hoarie Romy Schneider en he yaouankiz, awenet gant buhez an impalaerez ha faltazi an oberour:
* *[[Sissi (film, 1955)|Sissi]]* (1955).
* *[[Sissi - Die junge Kaiserin]]* (1956).
* *[[Sissi – Schicksalsjahre einer Kaiserin]]* (1957).

## Tud

**Sissi*, lesanv an impalaerez aostrian Elesbed Wittelsbach (1837-1898) 
* Marie-Sissi Labrèche, skrivagnerez c'hallek eus Kanada
* ar marichjal Sisi, prezidant Ejipt
* Sisi (g. e 1986), melldroader spagnol

## Traoù
* Sisi, un evaj en Izelvroioù.

## Pennadoù kar
* Sissy

## Notennoù
Gwilherm VIII

* Gwilherm VIII Poatev (1027-1086), Kont Poatev eus 1058 da 1086 ha Dug Akitania eus 1058 da 1086 
*Gwilherm VIII kont Aovergn (1100-1182), kont Aovergn eus 1155 da 1182
*Gwilherm VIII Daofin Aovergn (war-dro 1175-1240) (1150-1234), Kont ha Daofin Aovergn eus 1234 da 1240

## Pennadoù all
Pragmatica Sanctio

**Pragmatica Sanctio** eo an anv latin a veze roet, en Impalaeriezh roman, da embannoù a bouez bras hag a denne da ziazez ar stad, savet war c'houlenn un den uhel e garg, hag a dalveze kenkent hag embannet.

En Henamzer ec'h anavezer hini Justinian, embannet e fin brezel ar C'hoted, war c'houlenn ar pab Vigilius da gemenn distro Italia dindan beli an Impalaeriezh.

## Ar ''Pragmaticae Sanctiones''
Meur a b-*Pragmatica Sanctio* zo bet:

* Pragmatica Sanctio Justinian (554) ;
* Pragmatica Sanctio Bourges (1438).

### Spagn
Meur a hini zo bet embannet gant Rouaned Spagn :
* Pragmatica Sanctio Karl VI an Impalaeriezh Santel (1549) ;
* Pragmatica Sanctio Fulup II Spagn (1567) ;
* Pragmatica Sanctio Karl VI an Impalaeriezh Santel (1713) a verkas deroù Brezel Hêrezh Aostria ;
* Pragmatica Sanctio (1713) Felipe V, a vire ouzh ar merc'hed da gaout kurunenn Spagn (lezenn salek), hag a oa kontrol neuze da henvoazioù Rouantelezh Kastilha, a dalvezas ken na voe embannet dekred 1830 ;
* Pragmatica Sanctio (1767) Carlos III Spagn da zivodañ Kompagnunezh Jezuz en Spagn;
* Pragmatica Sanctio (1776) Carlos III diwar-benn an dimezioù kemmesk ;
* Pragmatica Sanctio (1789) Carlos IV ;
* Pragmatica Sanctio (1830) gant Fernando VII, ha ne reas nemet lakaat da dalvezout hini Carlos IV, a lakae fin d'al Lezenn salek.

## Pennad kar
*Exarchat Ravenna
Rouaned Aragon

## [[Kontelezh Aragon]]

## [[Rouantelezh Pamplona|Rouaned Pamplona]] ([[Tierniezh Jimena|Tiegezh Jimena]])

## [[Rouantelezh Aragon]]
### [[Tiegezh Aragon]]

### [[Tiegezh Trastámara]]

### [[Tiegezh Habsburg]]
Unvanet e voe Kurunenn Aragon gant Rouantelezh Kastilha. Gouarnet e voe Aragon neuze gant Besroue Aragon.

### [[Brezel Hêrezh Spagn]]

## Gwelet ivez
* Rouantelezh Aragon
* Kurunenn Aragon 
* Istor Katalonia
* Rouaned Spagn

## Notennoù


## Liammoù diavaez
* ''«Monarquía medieval»'', entrada en la Gran Enciclopedia Aragonesa sobre las distintas dinastías gobernantes en Aragón.
* Estudios y documentos sobre la Corona de Aragón.
* Árboles genealógicos y mapas.
Bonobo

Ar **bonobo**, anvet ivez **chimpanze korr**, a zo ur "marmouz meur" rummataet e kerentiad an *Hominidae*. Eus ar memes genad hag ar chimpanze boutin eo, nemet ez eo bihanoc'h. Bevañ a ra e Republik Demokratel Kongo. Ul loen en arvar ez eo.
Villers-Canivet

**Villers-Canivet** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* 1828: staget e voe kumun **Torp** ouzh kumun **Villers-Canivet**.

### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

Skeudenn:Pierre Grurie.JPG|Peulvan *La Grurie*
Skeudenn:Villers-Canivet-Calvados-Abbaye-entree.jpg|Abati
Skeudenn:Villers-Canivet-Calvados-Abbaye-cours.jpg|Abati
Skeudenn:Villers-Canivet-Calvados-Eglise.jpg|Iliz katolik *Saint Vigor*.


## Dezougen
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

Skeudenn:VillersCanivet mairie.jpg|An ti-kêr


## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Aubigny (Calvados)

**Aubigny** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
### kantved
* Eil brezel-bed: lazhet e voe ur sivil en Aubigny abalamour d'ur vombezadeg d'ar 14 a viz Even 1944 e-pad an Dilestradeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Skeudenn:Chateau-d-aubigny-calvados.jpg|Kastell an tiegezh Morell d'Aubigny

* Kastell Aubigny,  kantved. 
* Kastell Longpré,  kantved.
* Iliz katolik *Intron-Varia ar Weledigezh*,  kantved. 
## Dezougen
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Marie-Christine

**Marie-Christine** zo un anv-bihan gallek savet diwar an daou anv-bihan Marie ha Christine. Unan eus an anvioù-bihan niverus savetadalek an anv Marie eo, evel e meur a yezh all en Europa.

## Yezhoù all
*Maria Cristina

## Tud

* *Marie-Christine d'Autriche*, pe Maria Christina von Österreich (1858–1929), rouanez Spagn;
* Marie-Christine Belgia (1951-), priñsez velgiat

* Marie-Christine Debourse 
* Marie-Christine de Montbrial 
* Marie-Christine Barrault, aktorez c'hall 
* Marie-Christine Cazier 
* Marie-Christine Lê-Huu 
* Marie-Christine Blandin (1952 -), politikourez c'hall

## Kanaouenn
* *Marie-Christine*, gant Claude Nougaro

## Pennadoù kar
*Marie
*Christine
Leire Salaberria

**Leire Salaberria** (1983, Andoain, Gipuzkoa) zo un dresourez ha skrivagnerez euskarek. 2006. Studiet he deus an arz en Euskal Herriko Unibertsitatea Bilbo. Labouret he deus en Italia.

## Oberennoù
**Euria ari duenean*, levr bugale. Priz Etxepare 2011. Lakaet e meur a yezh:
** *Cuando llueve* e kastilhaneg, *Cando chove* e galizeg, 
** *Pa ra glav* e brezhoneg, troet gant Riwanon Kervella, An Alarc'h Embannadurioù, 2011.

## Notennoù


## Liammoù diavaez
*He blog: http://leiresalaberria.blogspot.com/p/about-me.html. Como 
*Luc'hskeudennoù: Foto 1 ha Foto 2.
Bons-Tassilly

**Bons-Tassilly** a zo ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 
## Istor
### kantved
* 1833: staget e voe kumun **Saint-Quentin-de-la-Roche** ouzh kumun **Tassilly** (178 annezad e 1831) d'ober kumun nevez Saint-Quentin-Tassilly. 
* 1854: 
** staget eo kumun gozh **Tassilly** ouzh kumun **Bons** (385 annezad e 1851) d'ober kumun nevez **Bons-Tassilly**.
** staget eo kumun gozh **Saint-Quentin-de-la-Roche** ouzh kumun **Soumont** d'ober kumun nevez **[[Soumont-Saint-Quentin]]**. 
### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

Skeudenn:Polissoir de Poussendre1.JPG|Lufrer neolitek.
Skeudenn:BouetGeorges-FraNormandieBonsChâteau-StatMonum1850.jpg|Ar c'hastell.

* Lufrer Poussendre.
* Kastell Turgot,  kantved. 
* Iliz katolik *Saint Quentin* e Tassilly,  kantved. 
* Chapel Bons, bet savet e-lec'h iliz *Sant Pêr*, bet distrujet e 1944.
## Dezougen
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2008

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù