Bloc'h (taolenn drovezhiek)

E taolenn drovezhiek an elfennoù, ur **bloc'h** zo ur bodad elfennoù kimiek ez eo heñvel o gwiskad amsav, eleze an amestez pellañ eus kraoñell an atomenn ma tro an elektronennoù a gemer perzh el liammoù kimiek.
En atomennoù diazez, ar gwiskadoù amsav o deus an hevelep niver pementadel eilrenk \ell ("ell") a zeskriv o amestez pellañ (a zo ur gevreizhenn wagenn e gwirionez, n'eo ket un amestez evel hini an Douar tro-dro d'an Heol).

Hervez talvoudegezh \ell eo an niver brasañ a elektronennoù a zo war un amestez, ha pep talvoudegezh he deus un anv saoznek, evel diskouezhet en daolenn-mañ :

Da heul an daolenn-se ez eo bet anvet bloc'hoù an daolenn drovezhiek ; pevar bloc'h zo neuze, a zo anvet **s**, **p**, **d** ha **f**.
* Peuznes hepken eo al liamm etre an anvioù-se, a zo diazezet war dasparzh an elektronennoù en atomennoù, hag ar bloc'hoù elfennoù a zo bet renket hervez o ferzhioù kimiek.

## Perzhioù dre vras
Elfennoù eus ar "strollad pennañ" a reer peurliesañ eus elfennoù ar bloc'hoù **s** ha **p** ; metaloù ardreuzat a vez graet eus ar bloc'h **d**, hag er bloc'h **f** e lakaer hogozik an holl lantanidoù (adalek 57La betek 70Yb hag an aktinidoù (adalek 89Ac betek 102No).

Dizemglev zo avat a-zivout an elfenn-mañ-elfenn ; da skouer, an teir elfenn 30Zn, 48Cd ha 80Hg, a zo er strollad 12 hag er bloc'h **d** a vez alies lakaet er bloc'h **p** a zo er "strollad pennañ", abalamour ma vezont tostoc'h dre o aozadur fizikel hag o ferzhioù kimiek ouzh elfennoù ar bloc'h **p** eget an elfennoù all eus ar bloc'h **d**.
A-wechoù e vez sellet ouzh elfennoù ar strollad 3 (er bloc'h **d**) evel re ar "strollad pennañ" rak damheñvel ouzh elfennoù ar bloc'h **s** e vezont kavet gant lod skiantourien.
* Merkit n'emañ elfennoù ar bloc'h **f** e strollad ebet (n'eo ket niverennet o bann, etre ar strolladoù 2 ha 3).
* Dibar eo an elfenn Heliom 2**He** : er bloc'h **s** e vez renket dre he ferzhioù fizikel (1 amestez hepken, 2 elektronenn ennañ), hag er strollad 18 gant elfennoù ar bloc'h **f** dre he ferzhioù kimiek rak leun eo he amestez pellañ, evel an holl c'hazoù nobl
### Bloc'h <span style="background-color:#fd9898; border:1px solid #000; padding:3px;">'''s'''</span>
Holl elfennoù ar strolladoù 1 ha 2 zo er bloc'h **s**  dre ma'z eo 0 talvoudegezh o niver pementadel eilrenk \ell ; eil elfenn an drovezh 1, an heliom, zo ivez er bloc'h **s**, evel a zo bet displeget amañ a-us.
Metaloù eo holl elfennoù all ar bloc'h : metaloù alkaliek (strollad 1) ha prialkaliek (strollad 2). Blot eo an holl vetaloù-se, hag izel eo o zeuzverk (ar wrezverk ma teuzont, ma troont d'ul liñvenn) hag o bervverk (ar wrezverk ma troont d'ur gaz). An darn vuiañ anezho a laka liv en ur flammenn. An holl anezho war-bouez an heliom zo kediekik-kenañ, da lavarout eo e tazgweredont aes gant elfennoù all.
### Bloc'h <span style="background-color:#fdff8c; border:1px solid #000; padding:3px;">'''p'''</span>
Holl elfennoù ar strolladoù 13 betek 18 (war-bouez an Heliom) zo er bloc'h-se dre o niver pementadel eilrenk \ell = 1 : 6 strollad zo er bloc'h abalamour ma c'hall an amestez *p* derc'hel 6 elektronenn d'ar muiañ ; 1 elekronenn zo en amestez *p* er strollad 13, 2 elektronenn er strollad 2, hag evel-se betel 6 elektronenn war amestez *p* elfennoù ar strollad 18.
Tri doare elfennoù zo er bloc'h **p** : metaloù, metaloidoù ha nann-metaloù, ha teir stad fizikel : kaledoù, gazoù, hag ul liñvenn (35Br).
### Bloc'h <span style="background-color:#98cafd; border:1px solid #000; padding:3px;">'''d'''</span>
E kreiz an daolenn drovezhiek emañ ar bloc'h-se (strolladoù 3-12).
Metaloù eo an holl elfennoù-se ; metaloù ardreuzat eo an holl anezho, daoust ma'z eo re ar strolladoù 4-11 hepken hervez lod skiantourien. Gant an drovezh 4 e krog ar boc'h **d**. Da *ardreuzat* e vezont lakaet abalamour ma'z int etre ar metaloù tredanvuiek kreñv (strolladoù 1 ha 2) a ro aes-tre elektronennoù da stummañ ionoù muiel hag ar re dredanvuiek gwan (strolladoù 13-16).
An darn vuiañ eus an elfennoù-se o deus da nebeutañ 1 elektron oberiant en o gwiskad **d** (\ell = 2).
### Bloc'h <span style="background-color:#9bff99; border:1px solid #000; padding:3px;">'''f'''</span>
Petra bennak ma vez diskouezt ar bloc'h **f** en un doare distag diouzh an elfennoù all e taolenn drovezhiek an elfennoù emañ da vezañ renket etre ar bloc'hoù **s** ha **p**, etre ar strolladoù 2 ha 3. Abalamour ma n'emaint en hini ebet eus ar strolladoù 1-18 e vezont diskouezet a-zisrann.
En trovezhioù 6 (lantanidoù) ha 7 (aktinidoù) emañ elfennoù ar bloc'h **f**. Metaloù int, a vez lakaet da ardreuzat etre re ar strolladoù 3 ha 4 ; tost da re elfennoù ar strollad 3 eo perzhioù kimiek al lantanidoù, *douaroù rouez* a reer a-wechoù eus an elfennoù lantanidoù + strollad 3.
O niver pementadel eilrenk \ell = 3 eo perzh boutin elfennoù ar bloc'h **f**. Koulskoude, teir elfenn eus ar bloc'h-se n'o deus elektronenn ebet er gwiskad f : 57La, 89Ac ha 90Th ; dre o ferzhioù kimiek kentoc'h eget dre o ferzhioù fizikel int bet renket er bloc'h **f**.

## Levrlennadur
*  Scerri, E.. *The periodic table: A very short introduction*. Oxford: Oxford University Press, 2011 

## Liammoù diavaez
*  
## Notennoù