Nobeliom

Un elfenn gimiek treuzuraniat skinoberiek eo an **nobeliom** ; **No** eo e arouez kimiek, **102** e niver atomek ha **259,101** e dolz atomek.
Ar pevarzekvet aktinid eo e taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek.

## Istor
E 1957 ez embannas skiantourien an Ensavadur Nobel e Stockholm o doa dizoloet izotop 251 pe 253 en elfenn 102 dre skinata kuriom-244 gant karbon-13. *Nobelium (No)* eo an anv a rojont d'an elfenn nevez, en enor da Alfred Nobel, kent distreiñ war o c'hiz : ne oant mui asur eus o c'havadenn.
E 1958 e voe kaset an hevelep arnodenn gant skipailh Albert Ghiorso ha Glenn T. Seaborg e Skol-veur Kalifornia (Berkeley). Izotop 250 ar fermiom a voe dinoet, o tont eus izotop 252 an elfenn 102, a voe anvet *nobelium* ivez :

E 1961, pa oa o klask kevanaozañ an elfenn 103 (<sub>103</sub>Lr) e prouas an hevelep skipailh en doa arsellet skinoù α o tont eus an elfenn 102, a gredjont bezañ No-255.

Diouzh o zu, ar Rusianed e Labourva Flerov e Dubna (U. R. S. S.) a embannas e 1966 o doa kavet an elfenn 102 ivez, dre an dazgwered :

E 1969 e teuas skipailh Dubna a-benn da ziskouez kerentiezh kimiek etre ar 14vet lantanid (<sub>70</sub>Yb) hag an elfenn 102, a anvjont *joliotium (Jo)* en enor d'ar fizikour gall Frédéric Joliot-Curie (1900-1958).

E 1992 ez anzavas an *International Union of Pure and Applied Chemistry* (IUPAC) e oa labour Dubna e 1966 an hini resisañ, hogen miret e voe an anv *nobelium* abalamour d'an niver a bennadoù bet skrivet dija a rae dave da 102No.

## Perzhioù
Peogwir n'eus bet kavet izotop ebet eus 102No a badfe pelloc'h eget ur vunutenn ne c'haller kadarnaat perzh ebet d'an elfenn.

### Izotopoù
C'hwezek skinizotop eus an nobeliom zo bet kevanaozet (248No hag an heuliad No-250 betek No-264), ha tri izomer derc'hanel zo (No-251m, No-253m ha No-254m).

## Arver
Hini ebet.

## Notennoù


## Daveennoù
* AN NOALLEG Yann-Baol, *Geriadur ar Gimiezh*, Preder, Plomelin, 2008, ISBN 978-2-901383-69-7 Preder
* AN NOALLEG Yann-Baol, *Geriadur ar Fizik*, Preder, Plomelin, 2006, ISBN 978-2-901383-64-2
* CONSIDINE Glenn D., *Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry*, Wiley-InterscienPr, 2005, ISBN 978-0-471-61525-5 
* DEPOVERE Paul, *La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers*, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002, ISBN 978-2-8041-4107-3 
* EMSLEY John, *Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements*, Oxford University Press, 2001, ISBN 978-0-19-850341-5 
* *Geriadur brezhoneg* An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001, ISBN 978-2-86843-236-0
* ÉTIENNE Guy, *Geriadur ar Stlenneg*, Preder, 1996, ISBN 978-2-901383-14-7
* GREENWOOD Norman N., *Chemistry of the Elements*, Elsevier Science Ltd., 1997, ISBN 978-0-08-037941-8 
* LIDE David R., *CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition*, CRC Press, 2007, ISBN 978-0-8493-0488-0 
* *McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Chemistry*, McGraw-Hill Professional, 2004, ISBN 978-0-07-143953-4 
* SCERRI Eric R., *The Periodic Table — Its Story and its Significance*, Oxford University Press, 2006, ISBN 978-0-19-530573-9 
* STWERTKA Albert, *A Guide to the Elements*, Oxford University Press, 1996, ISBN 978-0-19-508083-4 
* *The Merck Index - An Encyclopædia of Chemicals, Drugs and Biologicals*, Merck Manuals, 2006, ISBN 978-0-911910-00-1 

## Liammoù diavaez
* ''American Chemical Society''  Liamm oberiant 25 DU 12
* ''Royal Society of Chemistry''  Liamm oberiant 03 KZU 2012
* ''Los Alamos National Laboratory''  Liamm oberiant 14 C'HWE 2013
* ''Webelements''  Liamm oberiant 26 HER 2012
* ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''  Liamm oberiant 26 HER 12
* ''National Nuclear Data Center (NNDC)''  Liamm (skin)oberiant 13 MEU 2013
* *Annales de chimie et de physique*, Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''  Liamm oberiant 26 HER 12
* *Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)* ''Pure an Applied Chemistry''  Liamm oberiant 26 HER 12
* *Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements* ''National Institute of Standards and Technology''  Liamm oberiant 18 HER 12
* ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''  Liamm oberiant 26 HER 12
* HOLDEN Norman, *History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers*, New York, 2001 ''Brookhaven National Laboratory''  Liamm oberiant 26 HER 12
* ''Jefferson Lab''  Liamm oberiant 22 KZU 2012
* ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''  Liamm oberiant 25 DU 2012
* ''Les propriétés chimiques''  Liamm oberiant 07 GEN 13