Caen

**Caen** eo pennlec'h departamant gall Calvados. Kêr-benn ar rannvro kozh Normandi-Izel ez oa ivez betek 2015. Abaoe ar 1 a viz Genver 2016 emañ prefeti rannvro Normandi e Rouan, met e Caen eo bodet ar c'huzul-rannvro.

Hervez an INSEE e oa 108&nbsp;793 a dud o chom en Caen (236&nbsp;271 en tolpad-kêrioù ha 401&nbsp;208 en tolead kêr) e 2011. War lez ar stêr Orne emañ.

Keoded Gwilherm an Alouber eo, ha d'ur glad bras en deus hêrezhet ar c'hêr. A-bouez e oa perzh Caen e-pad an Aloubadeg Normandi, se a zo abeg kêr Caen en deus savet ur c'hounlec'h.

Kêr vrasañ er C'halvados hag e Normandi-Izel emañ Caen. An trede kumun vrasañ (goude An Havr-Nevez ha Rouen) hag an trede tolpad-kêrioù brasañ (goude Rouen hag An Havr-Nevez) e Normandi. An tolead kêr Caen eo an eilvet brasañ e Normandi goude Rouen, hag an 22 e Bro C'hall

## Douaroniezh
Lec'hiet eo ar gêr en diazad Pariz, e kreizur c'hompezenn: Kompezenn Caen, e-lerc'h m'emañ kalz a c'hounezerezh diwar edeier.

War lez ar stêr Orne emañ Caen.

## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk
Château Caen Panoramique.jpg|Ar c'hastell

Abbaye aux Dames, Caen 1702.jpg|*Abbaye aux Dames*
Caen, Abbaye aux Hommes 01.jpg|*Abbaye aux Hommes*

Façade du Mémorial juin 2014.JPG|*Mémorial* — Kounlec'h Caen
* Kastell Caen, savet gat Gwilherm an Alouber e-pad an . Kreñvlec'h brasañ e Europa eo.
* Abati ar wazed (*Abbaye aux Hommes*), savet gant Gwilherm an Alouber e 1077. Bez Gwilherm a zo enni.
* Abati ar maouezed (*Abbaye aux Dames*), savet gant Matilda Flandrez (pried Gwilherm) e 1066. Kuzul-departamant ar C'halvados a zo staliet enni. Bez Matilda a zo enni.

## Kêraozañ
### Karterioù Caen

* *[[Le Calvaire Saint-Pierre (Caen)]]*
* *[[Le Chemin Vert (Caen)|Le Chemin Vert]]*
* *[[La Folie-Couvrechef (Caen)|La Folie-Couvrechef]]* (kampus II, *Folie Centre*, *Hameau Folie*, TG(1) Takad Greanterezh *Mont Coco*)
* *[[La Grâce de Dieu (Caen)|La Grâce de Dieu]]* (Armand Marie)
* *[[La Guérinière (Caen)|La Guérinière]]*
* *[[La Haie Vigné (Caen)|La Haie Vigné]]*
* Hastings
* Ar C'hreiz Kozh (*Gardin, Conquérant*)
* Beaulieu - ''La Maladrerie'' - Sant Pol
* *[[La Pierre-Heuzé (Caen)|La Pierre-Heuzé]]*, (*Lébisey*, *Plateau Nord*)
* Ar Porzh-mor (Bali Trouville, Ti-gar, Gourenez
* *[[Sainte-Thérèse-Demie-Lune (Caen)|Sainte-Thérèse-Demie-Lune]]* (Claude DeCaen, *Demi-Lune*, Guynemer)
* *[[Saint-Jean (Caen)|Saint-Jean]]*
* *[[Saint-Jean-Eudes - Saint-Gilles (Caen)|Saint-Jean-Eudes - Saint-Gilles]]* (Abati ar maouezed, *Calmette*, POR(2), *Rue Basse*)
* *[[Saint-Ouen (Caen)|Saint-Ouen]]* (*Bon Sauveur*, *Caponière*)
* Skol-veur (*Saint-Julien*)
* Traoñ Venoix - Pradenn
* Vaucelles (*Saint-Michel*, *Rue de Branville*)
* Venoix (*Fontaine Venoise*)
* *[[La Verte Vallée (Caen)|La Verte Vallée]]* (*Saint-Gabriel*, *Vallée des Jardins*)
## Emdroadur ar boblañs 1793-2006


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize = width:780 height:300
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:130000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1800 
  bar:1806 
  bar:1821 text:1821
  bar:1831
  bar:1836 
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 
  bar:1851 
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 
  bar:1881 
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 
  bar:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 
  bar:1975 
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 
  bar:1999
  bar:2006 text:2006

PlotData=
 color:barra width:15 align:left  
 bar:1793 from:0 till: 34805
 bar:1800 from:0 till: 30923
 bar:1806 from:0 till: 36231
 bar:1821 from:0 till: 36644
 bar:1831 from:0 till: 39140
 bar:1836 from:0 till: 41310
 bar:1841 from:0 till: 43079
 bar:1846 from:0 till: 44087
 bar:1851 from:0 till: 45280
 bar:1856 from:0 till: 41394
 bar:1861 from:0 till: 43740
 bar:1866 from:0 till: 41564
 bar:1872 from:0 till: 41210
 bar:1876 from:0 till: 41181
 bar:1881 from:0 till: 41508
 bar:1886 from:0 till: 43809
 bar:1891 from:0 till: 45201
 bar:1896 from:0 till: 45380
 bar:1901 from:0 till: 44794
 bar:1906 from:0 till: 44442
 bar:1911 from:0 till: 46934
 bar:1921 from:0 till: 53743
 bar:1926 from:0 till: 54128
 bar:1931 from:0 till: 57728
 bar:1936 from:0 till: 61334
 bar:1946 from:0 till: 51445
 bar:1954 from:0 till: 67851
 bar:1962 from:0 till: 91336
 bar:1968 from:0 till: 110262
 bar:1975 from:0 till: 119640
 bar:1982 from:0 till: 114068
 bar:1990 from:0 till: 112846
 bar:1999 from:0 till: 113987
 bar:2006 from:0 till: 109344

• Mammennoù : EBSSA

• Mammennoù : ldh/EHESS/Cassini betek 1999 hag INSEE abaoe 2006)


## Melestradurezh

(1) : aet d'an anaon e-pad e amzer-gefridi.

## Sevenadur
### Boued

* Brudet eo ar *[[stripoù giz Caen]]*, aozet gant karotez, ognon, pour hag ach.
* An *[[embuscade]]*, meskailhez greunadin, bier, gwin gwenn ha Calvados.

## Tud
### Ganedigezhioù
#### kantved
* Raoul de Caen (~1080- ~1120), skrivagner.
#### kantved
* Jean Soreth (1394-1471), priol-bras Urzh ar C'harmel.
#### kantved
* Guillaume Gosselin (?- ~1590), jedoniour.
* Charles de Bourgueville (1504-1593), istorour.
* Jacques Daléchamps (1513-1588), naturour.
* Jean Rouxel (1530-1586), barzhonegour ha kuzulier-reizh.
* Robert Constantin (1530-1605), medisin, hellenegour ha geriadurour.
* Jacques de Cahaignes (1548-1612), medisin.
* Jean Bertaut (1552-1611), barzhonegour.
* François de Malherbe (1555-1628), lourennezour.
* Robert Angot de L'Éperonnière (1581- ?), flemmbarzhonegour.
* François de Cauvigny de Colomby (1588-1648), skrivagner.
* Antoine Le Métel d'Ouville (1589-1655), ijinour douaroniour, barzhonegour ha dramaour.
* Georges de La Chapelle (? -1655), livour.
* François Le Métel de Boisrobert (1589-1662), dramaour.
#### kantved
* Tanneguy Le Fèvre (1615-1672), humenist, studiour yezhoù ha troer.
* Marc Restout (1616-1684), livour.
* Jean Regnault de Segrais (1624-1701), barzhonegour.
* Pierre-Daniel Huet (1630-1721), skrivagner, ezel eus an Akademiezh c'hall.
* Henri de Bernières (1635-1700), beleg, person kentañ Kebek.
* Marthe Le Rochois (1650-1728), kanerez c'hoarigan.
* Jacques Restout (~1650-1701), livour ha engraver.
* Jean-Claude de Croisilles (1654-1680), studiour yezhoù.
* Jean-Baptiste Belin (1635-1715), livour
* Pierre Varignon (1654-1722), jedoniour.
* Eustache Restout (1655-1743), saver tiez, engraver ha livour.
* Estienne Roger (~1665-1722), mouler hag embanner.
* Guillaume Massieu (1665-1722), kloareg, barzhonegour ha troer.
* Jean Ier Restout (1666-1702), livour.
* Thomas Restout (1671-1754), livour.
* Hyacinthe Robillard d'Avrigny (1675-1719), istorour.
* Constantin de Renneville (1677-1723), skrivagner.
#### kantved
* Jacques-François Artur (1708-1779), medisin ha naturour.
* François-Henri Turpin (1709-1799), istorour.
* Anne-Louise Élie de Beaumont (1729-1783), skrivagnerez.
* Jacques Clinchamps de Malfilâtre (1732-1767), barzhonegour.
* Desfontaines-Lavallée (1733-1825), skrivagner ha dramaour.
* J. Hector St John de Crèvecoeur (1735-1813), skrivagner stadunanat.
* Gaspard Michel (1738-1809), levraouegour hag hendraour.
* Jean-Jacques Boisard (1744-1833), mojennour.
* Charles-Claude de Montigny (1744-1818), skrivagner.
* Charles Eschard (1748-1810), livour.
* Pierre Auguste François de Burcy (1748-1793), brigadennour.
* Gervais de La Rue (1751-1835), kloareg hag istorour.
* Jean-François Moulin (1752-1810), ezel eus an Directoire ha jeneral an dispac'h gall.
* Jean-Baptiste Moulin (1754-1794), jeneral an dispac'h gall.
* Antoine Le Bailly (1756-1832), mojennour.
* Jean-François Boisard (1762-1821), mojennour ha livour.
* Louis-Gustave Doulcet de Pontécoulant (1764-1853), politiker ha prezidant ar vodadenn Vroadel.
* François-Joseph Quesnot (1765-1805), jedoniour.
* Pierre-Simon Girard (1765-1836), ijinour ha fizikour.
* Georges Hippolyte Le Sénécal (1767-1836), jeneral an Impalaeriezh C'hall Kentañ.
* Jean Thomas Guillaume Lorge (1767-1826), jeneral an dispac'h gall hag an Impalaeriezh C'hall Kentañ.
* Charles Mathieu Isidore Decaen (1769-1832), jeneral.
* Alexandre-Étienne Choron (1771-1834), sonnerour.
* Henry de Magneville (1771-1847), douarour.
* Victor Levasseur (jeneral) (1772-1811), jeneral an Dispac'h Gall hag an Impalaeriezh C'hall Kentañ.
* Sophie de Renneville (1772-1822), skrivagnerez, kazetennerez ha gwregelourez.
* Hippolyte-Victor Collet-Descotils (1773-1815), kimiour ha maenegour.
* Gabriel de La Fosse (1779-1848), jeneral.
* Eugène d'Hautefeuille (1779-1846), jeneral.
* Daniel-François-Esprit Auber (1782-1817), sonaozour.
* Pierre Michel Moisson-Desroches (1785-1865), ijinour Laz ar mengleuzioù.
* Louis-Claude Malbranche (1790-1838), maendreser ha livour.
* Jacques-Amand Eudes-Deslongchamps (1793-1867), naturour hag henouennonour.
#### kantved
* Léon Thomine Desmazures (1804-1869), misioner.
* Étienne Mélingue (1807-1875), aktour, kizellour ha livour.
* Amédée Renée (1808-1859), istorour ha politiker.
* Auguste Jean Baptiste Lechesne (1815-1888), kizellour.
* Georges Bouet (1817-1890), livour hag henoniour.
* Aurélie Ghika (1820-1904), priñsez ha skrivagnerez.
* Eugène Eudes-Deslongchamps (1830-1889), henouennonour ha naturour.
* Eugène Poubelle (1831-1907), gwiraour, merour, prefed ha kannadour.
* Alexandre Choron (1837-1924), keginer.
* Charles Longuet (1839-1903), kazetenner hag ezel eus ar Ch'umun Pariz.
* Louis Ricard (1839-1921), breutaer ha politiker.
* Charles-Ernest Paulmier (1848-1907), politiker.
* Léon Lecornu (1854-1940), ijinour.
* Joseph Lecornu (1864-1931), ijinour.
* Georges Jules Moteley (1865-1923), livour.
* Pierre de Vanssay de Blavous (1869-1947), ijinour ha dourour.
* Gabriel Dupont (1878-1914), sonaozour.
* René-Norbert Sauvage (1882-1955), istorour ha diellour.
* René Le Somptier (1884-1950), filmaozer, kazetenner ha barzhonegour.
* Guy de Lioncourt (1885-1961), sonaozour.
* André Danjon (1890-1967), steredonourien.
* Robert Jardillier (1890-1945), politiker.
* Charlotte Clasis (1891-1974), aktourez.
* Charles-André Julien (1891-1991), istorour ha kazetenner diwar-benn ar Maghreb
* Marie-Pierre Kœnig (1893-1970), politiker, milour.
* Jean Daligault (1899-1945), beleg, arzour hag harzer.
#### kantved
* Renée Héribel (1903-1952), aktourez.
* Guy Chaumet (1913-1980), den-e-karg uhel hag harzer.
* Roger Grenier (1919-), skrivagner.
* Claude Couffon (1926-2013), skrivagner, barzhonegour ha troer.
* Michel Gigon (1929-), livour ha livour gwer.
* Jean-Pierre Eustache (1930-2014), fleüter.
* Jean-Pierre Jaussaud (1937-), loman karr-tan.
* Philippe Bruneau (1938-2012), aktour ha film-barer.
* Alain Duhamel (1940-), kazetenner hag arnodskridour.
* Jean-Luc Préel (1940-), politiker.
* Petrus, (1943-), kizellour.
* Jean Léturgie (1947-), saver senario bannoù-treset.
* Ivan Messac (1948-), kizellour.
* Patrick Verbeke (1949-), gitarour, sonaozer ha kaner *blues*.
* Laure Adler (1950-), kazetennerez ha skrivagnerez.
* Catherine Rihoit (1950), skrivagnerez.
* Alain Genestar (1950-), kazetenner.
* Daniel François (1953-), melldroader a-vicher.
* Yannick Bonnec (1953-), melldroader a-vicher.
* Mathieu Lindon (1955-), kazetenner ha skrivagner.
* Thierry Geffrotin (1956-), kazetenner.
* Daniel Juré (1957-), arzour.
* François Kermoal (1957-), kazetenner.
* Xavier Deluc (1958-), aktour.
* Bruno Romy (1958-), filmaozer hag aktour.
* Christophe Coin (1958-), mestr laz-seniñ, gourrebedour.
* Éric Le Nabour (1960-), istorour ha skrivagner.
* Emmanuel Jouanne (1960-2008), skrivagner skiant-faltazi.
* Vincent Barteau (1962-), marc'hhouarner.
* Pascal Mahé (1963-), melldorner.
* Olivier Baroux (1964-), dremmour.
* Vincent Winterhalter (1965), aktour.
* Emmanuel Chaunu (1966-), ludresadenner.
* Adrien Goetz (1966-), istorour arz, skrivagner hag arnodskridour.
* Marie Jaffredo (1966-), saver senario ha treserez bannoù-treset.
* Caryl Férey (1967-), skrivagner.
* Jean-Christophe Raufflet (1967-), saver bannoù-treset.
* Pierrick Maïa (1967-), c'hoarier hockey war skorn.
* Frédérique Lorient (1967-), skrivagnerez.
* Éric Tanguy (1968-), sonaozer.
* Mickaël Babin (1970-), c'hoarier hockey war skorn.
* Léa Drucker (1972-), aktourez.
* Gilles Lellouche (1972-), aktour.
* Tébo (1972-), saver bannoù-treset.
* Cyrille Josselyn (1973-), aktour.
* Simon Léturgie (1974-), saver bannoù-treset.
* Marie-Agnès Gillot (1975-), korollerez, Sterenn ar C'hoarigan Pariz.
* Thomas Bressel (1977-), gitarour.
* Simon Hureau (1977-), saver bannoù-treset.
* Anthony Deroin (1979-), melldroader.
* Brice Chauvel (1979-), c'hoarier hockey war skorn.
* Julie Judd, aktourez.
* Alexandre Pichot (1983-), marc'hhouarner.
* Bruno Grougi (1983-), melldroader.
* Elliot Grandin (1987-), melldroader.
* Youssef El-Arabi (1987-), melldroader.
* Benoît Costil (1987-), melldroader.
### Marvioù
* Yann III, dug Breizh.
* Jean Vauquelin de La Fresnaye (1536-1607), barzhonegour.
* Samuel Bochart (1599-1667), doueoniour.
* Antoine Halley (1593-1675), barzhonegour.
* Jean Eudes (1601-1680), beleg.
* Marc Restout (1616-1684), livour.
* Robert Tournières (1667-1752), livour.
* Thomas Restout (1671-1754), livour.
* George Brummell (1778-1840), dandy.
* Pierre-François Jamet (1762-1845), beleg gwenvidikaet.
* François de Caumont (1768-1848), livour.
* Guillaume-Stanislas Trébutien (1800-1870), troer, embanner ha reterour.
* Charles Demolombe (1804-1887), gwiraour.
* Alexandre Bigot (1863-1953), douarour.
* Louis-Édouard Garrido (1893-1982), livour.
* Jean-Marie Louvel (1900-1970), politikour.
* Jo Tréhard (1922-1972), leurenner.
* Henry Coston (1910-2001), kazetenner, embanner hag arnodskridour.
* Mike Marshall (1944-2005), aktour.
* Alain Robbe-Grillet (1922-2008), skrivagner ha filmaozer.
* Pierre Chaunu (1939-2009), istorour.
## Gevelliñ
*  Würzburg (Bavaria, Alamagn) abaoe 1962.
*  Portsmouth (Bro-Saoz) abaoe 1987.
*  Nashville (Tennessee, Stadoù-Unanet) abaoe 1991.
*  Alexandria (Virginia, Stadoù-Unanet) abaoe 1991.
*  Thiès (Senegal) abaoe 1992.
## Liammoù diabarzh
* Roll Kumunioù Calvados
* Kumuniezh tolpad-kêrioù Caen la Mer
## Liammoù diavaez

* lec'hienn ar c'humun 
* gwazva troiaderezh 
## Notennoù ha daveoù
### <small>Notennoù</small>
*(1) : Takad Greanterezh 
*(2) : Pennospital-rannvro 
### <small>Daveoù</small>