Serge Gainsbourg

**Serge Gainsbourg**, bet ganet **Lucien Ginsburg** d'an 2 a viz Ebrel 1928 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) ha marvet d'an 2 a viz Meurzh 1991 er memes kêr, a oa un aktour, livour, kaner-sonaozer, filmaozer, pianoour, skrivagner, ha saver senario gall. 

Mab e oa da zivroerien yuzev rus. En e yaouankiz e hunvree bezañ livour. Dont a reas da vezañ brudet e-giz kaner-sonaozer, ha stekiñ a reas ouzh meur a zoare-sonerezh, met ivez ouzh ar sinema hag al lennegezh. Koulskoude, pa grogas da vont war al leurenn ne oa ket ken aes ha se dre e gorfelezh diaes. E vuhez pad, Serge Gainsbourg a c'houzañvas dre m'en doa ar santimant da vezañ laosket a-gostez ha dre ar skeudenn a gase dezhañ e velezour : hini ur paotr termenet e-giz droch. Krouet en deus meur a film, videooù-klipoù ha kompozet ouzhpenn 40 bandenn-sklent.

A-benn ar fin en em krouet eo ur skeudenn barzher milliget hag arveller. Testennoù e ganaouennoù a c'hoari kalz war ur ster doubl hag a ro ur skeudenn eus e goust evit an arvell, dreist-holl orgedus (*Lemon Incest*) pe gadalek (*Love on the Beat*). Plijout a ra ivez da Serge Gainsbourg c'hoari gant e venegoù lennegel evel Alphonse Allais (*l'Ami Caouette*) pe Paul Verlaine (*Je suis venu te dire que je m'en vais*). Koulskoude, soñjal a ra dezhañ e oa ar c'hanaouennoù, ha dreist-holl komzoù ar c'hanaouennoù, evel un dra ha n'eo ket ken pouezus ha se, memes ma implije stummoù barzhek evel e-barzh *Comment te dire adieu ?*. 

Dre zaremprediñ ha daremprediñ, Gainsbourg a hoalo merc'hed brav-tre, eus Brigitte Bardot da « Bambou »,* Caroline Paulus* eus e wir anv, hag a roio dezhañ e vugel diwezhañ, Lucien, « Lulu », en ur dremen dre Jane Birkin, gant piv en do e verc'h Charlotte Gainsbourg.

## Buhezskrid
### Yaouankiz
E dad, Joseph Ginsburg, a-raok bezañ dedennet gant al livadur, a zo aet da Skol-Sonerezh Sant-Petersbourg, ha da hini Moskov evit studiañ ar sonerezh : dibabet en doa ar piano. Hag, e Krime, kejañ a ra gant *Olia Besman*, ur mezzo-soprano hag a zeuio da vezañ e wreg. Joseph hag Olga a guitaas Rusia e 1919, evit mont da B/Pariz, evit tec'hel rak ar brezel hag ar volcheviked, en ur dremen dre Istanboul, ha dre vMarselha. Joseph a oa c'hoarier piano en un ostaleri hag Olga a gane er skol sonerezh rusian. Bevañ a reont *rue de la Chine* en 20vet arondisamant Pariz. Bez' o deus ur mab kentañ, Marcel, hag a varv yaouank gant kleñved. Bez' o devo da c'houde ur plac'h, Jacqueline, e 1926, ha gevelled, Liliane ha Lucien, anvet bremañ Serge Gainsbourg, e 1928.

Bloavezioù an eil brezel bed a zo bet diaes dezho : Serge a zo bet rediet da zougen ar steredenn velen. Ret e vo dezhañ mont da guzhat er c'hoadoù e-pad tri devezh dre m'emañ an SS o klask war-lerc'h ar Yuzevien. Ar familh a gavo repu e proviñs, en ur gêriadenn eus Haute-Vienne, e 1944, dindan anv *Guimbard*.

En distro da Bariz, goude an dieubidigezh, ar familh vihan a chomo er 16vet arondisamant e Pariz. Lucien a zilez e vloavezhioù skol un tamm a-raok ar vachelouriezh el *lise Condorcet*. Enskrivañ a ra neuze e skol an arzoù met aet eo skuizh gant al live uhel matematik hag e leuskel a ra da gouezhañ. Ober a ra anaoudegezh gant Élisabeth Levitskye e 1947, hag e vo e gompagnunez betek o eured d'an 3 a viz Du 1951.

Ar bloavezh 1948 a zo ur bloavezh pouezus dre ma ra Lucien e servij soudard e Courbevoie e_lec'h ma vo kaset alies d'an toull-bac'h evit disujidigezh. Kregiñ a ra amañ e "brantad " alkol, en em vezviñ a ra gant ar gwin a-gevret gant kamaraded e rejimant. Er prantad-mañ en deus desket seniñ gitar ivez.

### E penn kentañ e bed ar sonerezh
Kanaouennoù kentañ en deus kompozet Serge a zo bet da 22 vloaz. Ober a ra war-dro ar fonksion edukatour evit ar vugale yuzev savetaet eus ar c'hampoù nazi, e kreizenn *Champsfleur*. Deuet e oa amañ nemet evit gounit un tamm arc'hant met kemer a ra perzh ha kelenn a ra d'ar vugale tresañ, ober a ra troioù-hud, ober a ra war-dro al laz-kanañ, aozañ a ra beilhadegoù a-gevret gant e c'hitar ha sonioù en deus kompozet. Betek 30 vloaz, Serge Gainsbourg a vev gant labourioù bihan. Kelenner eo bet war an tresañ, war ar c'han, evezhier... Met e dudi pennañ eo an tresañ.

E-pad vakañsoù pask 1954 engouestlet eo e-giz soner piano en *Touquet*, gwelout a raio e gevrat nevesaet ar bloavezh war-lerc'h. Amañ e raio anaoudegezh gant e gempenner da-zont, Alain Goraguer. E miz Gwengolo eo gopraet e tavarn *Madame Arthur* e-giz soner piano adarre hag e-giz mestr laz-soniñ. Kemer a ra e dad ul labour all dezhañ e *Milord l'Arsouille*. Un nozvezh e ra anaoudegezh gant Boris Vian. Eñ a ziviz cheñch e anv Lucien evit dont da vezañ Serge.

E album kentañ, *Du chant à la une*, a ziston met a zo ur c'hwitadenn genwerzhel. Remerket eo gant Marcel Aymé. E vestr Boris Vian, a-raok mervel e 1959, a laka anezhañ da dennañ ouzh Cole Porter.

Ober a ra anaoudegezh gant Elek Bacsik ha Michel Gaudry, goulenn a ra diganto ober ur bladenn gantañ. Bez' e vo *Gainsbourg Confidentiel* merket gant ur jazz modern-tre hag a blije kalz da Serge Gainsbourg, met, gouzout a ra, ne c'hello ket permetiñ dezhañ tizhout an trec'h. Ar bladenn-se a zo gwerzhet nemet da 1500 skouerenn. E bladenn da-heul *Gainsbourg Percussions* a zo awenet gant ul lusk afrikan gant Miriam Makeba ha Batatunde Olatunji.

### Pa grog da vezañ anavezet
O skrivañ evit Juliette Gréco (*Accordéon*, *La Javanaise*) ha Petula Clark (*La Gadoue*) e krogo d'ober berzh, met gant Françoise Hardy (*Comment te dire adieu ?*) ha dreist-holl gant France Gall e teuio a-benn da gaout ur publik yaouank. Goude e sonioù brudetañ (*N'écoute pas les idoles*, *Laisse tomber les filles*), France Gall a c'hounez, e 1965, priz bras kenstrivadeg Eurovision ar ganaouenn goude bezañ choazet an titl *Poupée de cire poupée de son*, skrivet gant Gainsbourg, e-touez an dek a oa kinniget dezhi. Ar ganaouenn-se a zeu da vezañ ur ganaouenn etrebroadel brudet war an holl wagennoù radio ha France Gall a enroll anezhi e japaneg zoken. Gainsbourg a gendalc'h e berzh gant France Gall, e 1966, a-drugarez da *Baby Pop* ha dreist-holl *Sucettes à l'anis*.

Bevañ a ra un istor garantez berr gant Brigitte Bardot, e fin 1967, ha skrivañ a ra ar ganaouenn *Initials B.B.* goude bezañ skrivet dezhi meur a ditl : *Harley Davidson*, *Bonnie and Clyde*, *Je t'aime ... moi non plus*, hemañ ziwezhañ a zo bet enrollet e koublad, e 1967, en un doare siñfonienn hag a zo bet brudet ar bloavezh da c'houde gant Jane Birkin (ar stumm orin a yelo er-maez nemet e 1986, a zo brudet-kenañ ivez).

E 1968 e ra anaoudegezh gant Jane Birkin. *Je t'aime ... moi non plus* ha *69 Année érotique*, kanaouennoù skrivet dezhi, a zo brudet-tre. Dont a reont e-pad 10 bloaz da vezañ ur c'houblad lakaet kalz war-raok gant ar mediaioù, e ditloù bras an neventi.

Ar bloavezhioù 1970 a vo merket gant skritur ha kompozadur pevar album nevez : *Histoire de Melody Nelson* e 1971, *Vu de l'extérieur* (hag e ganaouenn *Je suis venu te dire que je m'en vais*) e 1973, *Rock around the bunker* e 1975, ha *L'homme à la tête de chou* gant *Variations sur Marilou* e 1976. Ar pladennoù-se n'o deus ket kement a vrud kenwerzhel (30000 skouerenn gwerzhet). L*Histoire de Melody Nelson* a zo degemeret gant ar gazetennoù e-giz « le premier vrai poème symphonique de l'âge pop ». Ar bladenn *Rock around the bunker* en doa meur a ditl hag a oa atahinour, e-giz an titl *Nazi rock*, *SS si bon* pe *Tata teutonn*. Met, e fin ar bloavezhioù 1980, ar bladenn-se a vo Pladenn aour. Sevel a ra ivez sonioù brudet evel *L'Ami Caouette*. E 1979, kejañ a ra gant ar strollad rock Bijou war al leurenn hag e ouelo un tamm zoken : an arvesterien yaouank a ra dezhañ ur youadeg.

E miz Mae 1973, Serge Gainsbourg a zo drouktizhet gant un taol-kalon. Diskleriañ a ra d'ar c'hazetennoù ez a da greñvaat e lonkañ alkool ha butun.

Kemer a ra perzh e meur a film, met hoken ma'z eo gwelet evel un aktour awenet, c'hoari a ra nemet e filmoù gant nebeud a vrud. Krouiñ a ra tri film : *Équateur*, *Charlotte for Ever* ha *Stan the Flasher*. Ar filmoù-se a gomz eus an heñvelreizh, an dispakerezh ...

### « Gainsbarre »
Ar boestoù-noz, al lonkiri ... Muioc'h muiañ e teu Serge Gainsbourg da vezañ « Gainsbarre ». Tremen a ra e abadennoù 'zo er skinwel e lec'h ma vo kazi mezv. Krouiñ a ra e-mod-se e vojenn barzher milliget. E miz gwengolo 1980, ober a ra 10 bloaz emañ Serge Gainsbourg gant Jane Birkin, met, he, ne c'hell ket gouzañv anezhañ ken neuze ez a kuit. Anzav a ra Jane Birkin en un abadenn da c'houde e varv : « Karet am eus kalz Gainsbourg, met aon am boa eus Gainsbarre ».

Ober a ra un anaoudegezh nevez gant Bambou ha skrivañ a raio dezhi (*Made in China* e 1989). Goude ez a kuit da New York e lec'h ma enrollo e div bladenn diwezhañ : *Love on the beat* ha *You're Under Arrest*. Goude ar reggae, ober a ra hip-hop ha funk. Ober a ra meur a sonadeg e Kasino Pariz.

Gainsbourg a varv e 1991 da heul ur pempvet taol-kalon.

Interet eo gant e gerent e bered Montparnasse. E vez a zo unan eus ar re hag a zo gweladennet ar muiañ, muioc'h eget Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir hag eget Charles Baudelaire. Abaoe 1991, e vez a zo bepred gant ur bern plantoù hag traoù all (fotoioù, kaol, gerioù bihan, tikedoù metro). Anv ar vez a zo anv Serge Gainsbourg hag e gerent, Olga (1894-1985) ha Joseph (1896-1971) Ginsburg.

### Serge Gainsbourg hag ar sonerezh klasel
A-hed e vicher e voe levezonet-mat **Gainsbourg** gant ar sonerezh klasel. Ma azasaas un toullad kanaouennoù diwar ton bommoù klasel *amprestet* digant :
* Johannes Brahms (1833-1897) : *[[Baby alone in Babylone]]* (1983, Jane Birkin),
* Aram C'hatchatourian (1903-1978) : *[[Charlotte for ever]]* (1986, Charlotte ha Serge Gainsbourg), 
* Frédéric Chopin (1810-1849) : *[[Jane B.]]* (1969, Jane Birkin), *[[Dépression au-dessus du jardin]]* (1981, Catherine Deneuve), *[[Lemon Incest]]* (1984, Charlotte ha Serge Gainsbourg),
* Antonín Dvořák (1841-1904) : *[[Initials B.B.]]* (1968, Serge Gainsbourg),
* Edvard Grieg (1843-1907) : *[[Lost Song]]* (1987, Jane Birkin),
* Albert Ketèlbey (1875-1959) : *[[My Lady Héroïne]]* (1977, Serge Gainsbourg),
* Ludwig van Beethoven (1770-1827) : *[[Poupée de cire, poupée de son]]* (1965, France Gall), *[[Ma lou Marilou]]* (1976, Serge Gainsbourg).

## E vuhez prevez ha santimantel
E 1951, Serge Gainsbourg a zimez gant Elisabeth Levitsky, ha chom a raio ganti betek 1957.

Ober a ra da c'houde anaoudegezh gant Françoise-Antoinette Pancrazzi. D'ar 7 a viz Genver 1964 e timez ganti. Bez' o deus ur bugel asambles, Natacha, d'an 8 a viz Eost 1964. Dispartiañ a reont met e 1967 ez int asambles adarre. En nevez-amzer 1968, bez4 o deus ur bugel all asambles, Paul. Met Paul n'en deus ket anavezet kalz e dad.

E 1968, ober a ra anaoudegezh gant an aktourez Jane Birkin. O merc'h Charlotte Gainsbourg a zo bet ganet d'an 21 a viz Gouere 1971 e Kêr Londrez. Dispartiañ a reont e 1980. Kanet en deus gant e verc'h ar son *Lemon Incest* er bladenn *Love on the beat* e 1984. Graet en deus ivez ar bladenn *Charlotte for Ever* eviti e 1986.

E 1981, dimeziñ a ra gant an diskouezerez-c'hiz yaouank, Bambou, ur mab o do, Lucien, galvet Lulu Gainsbourg, bet ganet d'ar 5 a viz Genver 1986.

## Ur film war e vuhez
Savet e oa bet ur film war buhez Serge Gainsbourg gant ar skriver senario ha tresour Joann Sfar. C'hoariet eo tudenn Gainsbourg gant Eric Elmosnino. Aet e oa er-maez *Gainsbourg, vie héroïque* er salioù sinema d'an 20 a viz Genver 2010.

## Dastummad Pladennoù
### Albomoù
* 1958: *Du chant à la une*
* 1959: *Disque N°2* 
* 1961: *L'Étonnant Serge Gainsbourg* 
* 1962: *Disque N°4* 
* 1963: *Gainsbourg Confidentiel* 
* 1964: *Gainsbourg Percussions* 
* 1967: *Anna* 
* 1967: *Gainsbourg ha [[Brigitte Bardot]]: Bonnie & Clyde* 
* 1968: *Gainsbourg ha [[Brigitte Bardot]]: Initials B.B.* 
* 1968: *Ce Sacré Grand-Père*
* 1969: *Jane Birkin/Serge Gainsbourg* 
* 1970: *Cannabis*
* 1971: *Histoire de Melody Nelson* 
* 1973: *Vu de l'extérieur* 
* 1975: *Rock Around the Bunker* 
* 1976: *L'Homme à tête de chou*
* 1977: *Madame Claude* 
* 1979: *Aux armes et cætera* 
* 1980: *Enregistrement public au Théâtre Le Palace* (live)
* 1981: *Mauvaises nouvelles des étoiles* 
* 1984: *Love On The Beat* 
* 1985: *Serge Gainsbourg live (Casino de Paris)* 
* 1987: *You're Under Arrest* 
* 1988: *Le Zénith de Gainsbourg* (live)
* 1989: *De Gainsbourg à Gainsbarre* (Box Set)

### Kanaouennoù pennañ
* "Aux armes et caetera"
* "Baby Pop"
* "Black Trombone"
* "Bonnie and Clyde"
* "Comment te dire adieu"
* "Couleur Café"
* "Dieu fumeur de havanes"
* "Dis-lui toi que je t'aime"
* "Élisa"
* "Hold Up"
* "Initials B.B."
* "Je suis venu te dire que je m'en vais"
* "Je t'aime... moi non plus"
* "La Décadanse"
* "La Gadoue"
* "La Javanaise", a zo bet lakaet e brezhoneg. 
* "La Noyée"
* "Lemon Incest"
* "Les Incorruptibles"
* "Les Sucettes"
* "L'Homme à Tête de Chou"
* "Lola Rastaquouère"
* "Marilou"
* "New York U.S.A."
* "Poupée de cire, poupée de son"
* "Pour un con"
* "Sorry Angel"
* "Sea, Sex and Sun"
* "You're Under Arrest"
* "Mon légionnaire"
* "White and Black Blues" (lyrics)

## Filmadurezh
### E-giz film-aozer
* 1976 : *Je t’aime moi non plus* 
* 1981 : *Le Physique et le figuré* (film-berr)
* 1983 : *Équateur*
* 1984 : Clip de *Morgane de toi* eus Renaud
* 1985 : Clip de *Lemon Incest*
* 1986 : *Charlotte for Ever*
* 1986 : Clip de *Tes yeux noirs* eus Indochine
* 1987 : Clip de *Charlotte For Ever* eu Charlotte Gainsbourg
* 1990 : *Stan the Flasher*
* 1990 : Clip de *Amours des feintes* eus Jane Birkin

### E-giz aktour

Skinwel
* 1965 : *Des fleurs pour l'inspecteur* (stirad *Les Cinq Dernières Minutes* eus Claude Loursais : Antoine Sébastian
* 1973 : *Le Lever du rideau*, telefilm eus Jean-Pierre Marchand, diouzh romant Vladimir Pozner : ar priñs Abdallah

Sinema
* 1959 : *Voulez-vous danser avec moi ?* eus Michel Boisrond : Léon
* 1960 : *La Révolte des esclaves* (*La Rivolta Degli Schiavi*) eus Nunzio Malasomma : Corvino
* 1961 : *Samson contre Hercule* (*Sansone*) eus Gianfranco Parolini : Warkalla
* 1962 : *La furia di Ercole* eus Gianfranco Parolini : Menistus
* 1963 : *Strip-tease* eus Jacques Poitrenaud : ar pianoourien 
* 1963 : *L'Inconnue de Hong Kong* eus Jacques Poitrenaud : ar pianoourien
* 1966 : *Carré de dames pour un as* eus Jacques Poitrenaud : ar paotr a goulenn tan
* 1966 : *Le Jardinier d'Argenteuil* eus Jean-Paul Le Chanois : Patrick Gérard
* 1967 : *L'Inconnu de Shandigor* eus Jean-Louis Roy : mestr ar Moal
* 1967 : *Ce sacré grand-père* eus Jacques Poitrenaud : Rémy
* 1967 : *Anna*, c'hoarigan eus Pierre Koralnik, komzoù ha sonerezh eus Gainsbourg : mignon Serge
* 1967 : *Toutes folles de lui* eus Norbert Carbonnaux 
* 1967 : *Estouffade à la Caraïbe* eus Jacques Besnard : Clyde
* 1968 : *Erotissimo* eus Gérard Pirès : ar paotr luch
* 1968 : *Vivre la nuit* eus Marcel Camus : Mathieu
* 1968 : *Le Pacha* eus Georges Lautner : eñ e-unan
* 1969 : *Mister Freedom* eus William Klein : M. Drugstore
* 1969 : *Slogan* eus Pierre Grimblat: Serge
* 1969 : *Les Chemins de Katmandou* eus André Cayatte : Ted
* 1969 : *Paris n'existe pas* eus Robert Benayoun : Laurent
* 1970 : *Cannabis* de Pierre Koralnik : Serge Morgan
* 1971 : *19 djevojaka i mornar* eus Milutin Kosovac : ar martolod 
* 1971 : *Romance of a Horsethief* eus Abraham Polonsky : Sigmund
* 1972 : *The Day the Clown Cried* eus Jerry Lewis (peurechu)
* 1972 : *Trop jolies pour être honnêtes* eus Richard Balducci : Albert
* 1973 : *Les Diablesses* (*La morte negli occhi del gatto*) eus Antonio Margheriti : ensellerien an archerien
* 1974 : *La Dernière Violette*, film-berr eus André Hardellet : al lazher
* 1975 : *Sérieux comme le plaisir* eus Robert Benayoun : an den dianav al lenn
* 1980 : *Je vous aime*, eus Claude Berri : Simon
* 1982 : *Le Grand Pardon*eus Alexandre Arcady : gweledigezh eeun
* 1986 : *Charlotte for Ever* : Stan
* 1990 : *Stan the flasher* : Ur mignon da David