Beretta

*Evit ar strollad embregerezhioù, gwelet [[Beretta Holding]].*

**Beretta**, e stumm hir **Fabbrica d'Armi Pietro Beretta**, zo un embregerezh prevez armoù-tan eus Italia. E armoù a vez implijet en armeoù, gant ar polis gant tennerien-sport er bed a-bezh. Beretta, savet er  kantved, eo ar produer pezhioù armoù-tan koshañ er bed, ha pourvezet en deus an holl vrezelioù bras en Europa abaoe 1650. He sez a zo e Gardone (Lombardia).

## Istor

### Orin
Kailh houarn a veze tennet deus Val Trompia, un draoñienn e proviñs Brescia (Lombardia) abaoe mare Impalaeriezh Roma. Brudet e oa al lec'h er Grennamzer evit e c'hovelioù. Goude an Azginivelezh e teuas da vezañ ur greizenn broduiñ armoù a bouez. E-kreiz ar XVI kantved e oa daou-ugent govel eno, pourvezet gant pemzek mengleuz hag eizh teuzerezh. Eno e oa ganet Beretta, e kêriadenn Gardone.

Ar c'hovel Beretta a zo anezhi abaoe deroù ar XVI kantved. Roud a zo eus ur fakturenn sinet d'an 3 a viz Here 1526 gant ar *maestro di canne* (mestr kanolier) Bartolomeo Beretta evit Republik Venezia evit 185 kanol akebut, 296 dugad o friz. 

E 1571 e c'hounezas ar C'hevread Santel emgann Lepanto a-drugarez da ganolioù produet e traoñienn Gardone. Kreskiñ a reas tamm-ha-tamm brud ar familh Beretta. E 1640 e kinnigas Giovani Antonio Beretta ur c'hanol da gargañ dre e gulasenn da Republik Venezia, met daoust d'e vodernelezh e oa re ger an arm nevez da vezañ produet a-rummadoù. E fin ar XVII kantved e oa deuet Beretta da vezañ an eil produer kanolioù brasañ e Gardone. E 1730 e oa ar familh Beretta produerien vrasañ kanolioù Norzh Italia. Redek a rae dour da vilin ar familh d'ar c'houlz-se : da skouer e c'houlennas gante Republik Napoli produiñ 12.000 fuzuilh, o baionetez hag 20.000 pistolenn. E 1760 e c'houlennas Republik Venezia 20.000 fuzuilh digant Beretta ha Giovani Batista, ur produour all eus ar memes rannvro. E deroù an XIX kantved e pourveze Beretta armeoù Napoleon Iañ gant armoù-tan, met fin an Impalaeriezh (1815) a lakaas kalz labouradegoù armoù da vont da get. Treuzvevañ a reas an embregerezh ha roet e voe e anv a-vremañ dezhañ, *Fabbrica d'Armi Pietro Beretta*. Chom a reas etre daouarn ar memes familh a glaske bepred diorren anezhañ en ur vodernizaat an aliesañ ar gwellañ an armoù kinniget hag an ostilhoù hag an teknikoù d'o froduiñ. Adalek 1870 e krogas an embregerezh da labourat war daou dakad disheñvel, an armoù brezel eus un tu, hag ar fuzuilhoù-chase eus an tu all.

### XX kantved

E 1918 e voe implijet gant arme Italia ar Beretta Model 1918, unan eus ar pistolennoù-mindrailher kentañ er bed. En Eil Brezel-bed e produas Beretta armoù-skoaz hag armoù-dorn evit arme Italia betek harz-brezel 1943. Diwar neuze e voe seziset an embregerezh gant an Alamaned ha produet armoù evite betek 1945.

Goude an Eil Brezel-bed e labouras Beretta war dresañ ha kempenn ar fuzuilhoù M1 Garand roet da arme Italia gant Stadoù-Unanet Amerika. An adstumm Beretta BM-59 a voe savet diwarne.

Er bloavezhioù 1980 e krogas Beretta da vezañ brudet en SUA pa voe choazet e bistolenn Beretta 92 evel arm servij an United States Army dindan an anv M9. Savet e voe ar strollad *Beretta Firearms USA* evit produiñ ha gwerzhañ armoù-tan eno. E 2014 e oa bet gwerzhet 600.000 pistolenn M9 da arme SUA.

Adalek fin ar bloavezhioù 1980 e krogas Beretta da brenañ embregerezhioù armoù italian (Benelli, Franchi) hag european. Bodet eo bremañ an holl embregerezhioù-se er strollad Beretta Holding. Perzh eo Beretta eus an *Hénokiens*, ur strollad embregerezhioù a zo bet savet daou gantved zo da nebeutañ ha perc'hennet gant ar memes familh abaoe.

## Produioù

### Pistolennoù damaotomatek
* Beretta M1915 / Beretta M1923
* Beretta 318
* Beretta 418
* Beretta M1934 / Beretta M1935
* Beretta 951
** Beretta 1951-A
** Beretta 951/57
** Beretta 952
* Beretta 70
** Beretta 71 Jaguar
** Beretta 72 Jaguar
** Beretta 73, 74, 75
** Beretta 76
** Beretta 100, 101, 102
* Beretta Cheetah
** Beretta 81
** Beretta 84
** Beretta 85
** Beretta 86
** Beretta 87
** Beretta 89
* Beretta 8000
** Beretta 8000 Cougar
** Beretta 8045 Cougar
** Beretta Cougar Inox
** Beretta Mini Cougar
* Beretta 90
* Beretta 9000
** Beretta 9000S

* Beretta 92
** Beretta 90two
** Beretta 92F
** Beretta 92F/FS
** Beretta 92FS Inox
*** Beretta 92FS Compact
*** Beretta 92FS Centurion
*** Beretta 92FS Brigadier
*** Beretta 92FS Brigadier Inox
** Beretta 92G Elite 1A
*** Beretta 92G Elite II
** Beretta 92S
*** Beretta 92SB
**** Beretta 92SB-C
** Beretta 92A1
** M9 pistol
** Beretta 92X
* Beretta 96
** Beretta 96A1
* Beretta Px4 Storm
** Beretta Px4 Storm Compact
** Beretta Px4 Storm Subcompact
* Beretta U22 Neos
* Beretta APX
* Beretta 21 Bobcat
** Beretta 21A Bobcat
* Beretta 3032 Tomcat
* Beretta 950 Jetfire
* Beretta Nano
* Beretta Pico

### Revolverioù
* Beretta Stampede
* Beretta Laramie

### Fuzuilhoù-pomp
* Beretta 1200
* Beretta 1200 FP
* Beretta 1201
* Beretta 1201FP
* Beretta AL390
* Beretta AL391 Urika ha Teknys
* Beretta Tx4
** Beretta Tx4 Storm
* Beretta 1301
** Beretta 1301 Comp
** Beretta 1301 Tactical
* Beretta A400
** Beretta A400 Xcel
** Beretta A400 Xtreme Unico
** Beretta A400 Xtreme Plus
** Beretta A400 Xplor Action
* Beretta A 300 Outlander
* Beretta A 350 Outlander
* Beretta SO4, SO5 hag SO6
* Beretta Xtrema
* Beretta Xtrema 2
* Beretta Model A series
* Beretta UGB25 Xcel
* Beretta Folder
* Beretta Ultraleggero
* Beretta Urika
* Beretta Urika 2
* Beretta RS 202-M2
* Beretta LTLX7000
* Beretta 470 Silver Hawk
* Beretta 682
* Beretta 692
* Beretta DT-10
* Beretta DT-11
* Beretta Silver Pigeon
* Beretta Bellmonte Due

### Fuzuilhoù ha karabinennoù
* Beretta BM-59
* Beretta 501 (fuzuilh sport)
* Beretta Rx4 Storm
* Beretta Cx4 Storm
* Beretta BRX1

### Fuzuilhoù-arsailh
* Beretta AR70/90
* Beretta AS70/90
* Beretta AR-70/223
* Beretta ARX 160
* Beretta ARX 200

### Pistolennoù-mindrailher
* Beretta M1918
* Beretta M1938 hag hec'h adstummoù (38/42, 38/44, Modello 3 hag all)
* Beretta M12 series
* Beretta PMX
* Beretta Mx4 Storm
* Beretta M951R
* Beretta 93R (pistolenn aotomatek)

### Banneroù-greunadennoù
* Beretta GLX-160 (banneroù-greunadennoù iskanol evit ar Beretta ARX160)

## Levrlennadur
*  MALHERBE Michel, *Les pistolets Beretta*, Pardès, 1991, 172 p., ISBN 2-86714-105-2

## Daveennoù