Paolo Giovio

**Paolo Giovio**, pe **Paulo Jovio**, a oa ganet war lez lenn Como, e Lombardia, en Italia d'an 19 a viz Ebrel 1483, ha marvet e Firenze d'an 11 a viz Gwengolo 1552, a oa ur medisin, istorour, hag eskob italian. Gallekaet e vez e anv gant ar C'halloued, a ra **Paul Jove** anezhañ.

## E vuhez
Eus e yaouankiz n'ouzer ket kalz a dra. E Como e oa ganet. Krediñ a reer e oa e dud eus an Isola Comacina, an enezenn e lenn Como. Noter e oa e dad, marvet war-dro 1500. E vreur Francesco Giovio, lenneg hag istorour, a reas war-dro e zeskadurezh. Troet e oa gant al lennegezh met kaset e voe da skol-veur Padua da studiañ medisinerezh, ha diplomet e voe e 1511.

Labourat a reas evel medisin e Como met pa deuas ar vosenn da Gomo ez eas da Roma da chom e 1513. Gant ar pab Leon X, ur Medici eus Firenze anezhañ, e voe roet dezhañ ar gador a gelenner Moral Philosophy ha goude hini Natural Philosophy eskol-veur Roma. Anvet e voe da varc'heg ivez gant ar pab. En amzer-se eo e krogas da skrivañ arnodskridoù istor, hag unan diwar-benn ar pab Leon X pa varvas.

E 1517 e voe anvet da vedisin personel gant ar c'hardinal Giulio di Giuliano de' Medici a vo anvet da bab goude evel Klemañs VII. Pa voe lakaet Roma en arigrap e 1527 e sikouras ar pab. E 1528 e voe anvet eskob Nocera de' Pagani. Skrivañ a reas un danevell eus kannadiezh Dmitry Gerasimov d'ar pab, ma kaver munudoù diwar-benn douaroniezh Moskovia. Beajiñ a reas neuze dre Europa evel diplomat ha resev a reas taolennoù digant rouaned ha tud uhel.

E 1536 e lakaas Giovio sevel ur palez war lez lenn Como, kinklet gant murlivadurioù Giorgio Vasari, ha gantañ e voe anvet *Museo* rak eno e tastume e boltredoù tud vrudet. Pa varvas ar pab Klemañs VII ez eas war e leve.

E 1549 e voe nac'het outañ gant ar pab Paol III e envel da eskob Como. Mont a reas neuze da Firenze da chom hag eno eo e varvas e 1552.

## E zastumad
Klask a rae kaoutlivadurioù ha kavout delwennoù kozh. Unan eus ar re gentañ e oa o kaout pezhioù eus ar Bed Nevez. 

## E oberenn
Skrivet en deus e latin dreist-holl, diwar-benn loened (pesked), buhezioù-tud, brezelioù, hervez doare oberourien an Henamzer (Ploutarc'hos, Caesar).

## Notennoù

## Oberoù

*1524 *De romanis piscibus*. Skrid enlinenn: (B.N.F. Gallica) : http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k74828z.         
*1525 *De legatione Basilii Magni Principis Moschoviae ad Clementem VII*.
*1531 *Commentari delle cose de’ Turchi*. Adembannet e latin e 1537.        
*1546 *Elogia virorum litteris illustrium*. Skrid enlinenn: (B.N.F., Gallica) : http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k111561p
*1548 *Descriptio Britanniae, Scotiae, Hyberniae et Orchadum*.   
*1549 *Vitae*. *Le vite di dicenove huomini illustri. Di dodici Visconti, & di Sforza, Duchi di Milano. Di Leone Decimo, & Adriano Sesto Pontefici. Di Pompeo Cardinal Colonna. Di Ferrante Davalo Marchese di Pescara. Del Gran Capitano. Et d'Alfonso Primo da Este, Duca terzo di Ferrara...*              
*1550-52 Historiarum sui temporis ab a. 1494 ad a. 1547 libri XLV.
*1556 Ragionamenti sopra i motti e i disegni d'arme e d'amore che comunemente chiamano Imprese.
*1559 Dialogo dell'imprese militari et amorose di Monsignor Giovio Vescovo di Nocera 
*1559 Larii lacus descriptio, Venetiis.
*1560 Vite Brevemente scritte d'huomini illustri di guerra
*1605 Lettere volgari, raccolte dal Domenichi.

## Levrlennadur
* Oman, Charles. *A History of the Art of War in the Sixteenth Century.* London: Methuen & Co., 1937.
* Zimmermann, T. C. Price. *Paolo Giovio: The Historian and the Crisis of Sixteenth-Century Italy*. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1995.

## Liammoù diavaez
*Article in the ''Catholic Encyclopedia''
*''Elogia Doctorum Virorum'' online (English translation, with life of Paulus Jovius)
*''Vita de Leonis X'' 
**[http://www.elfinspell.com/PaoloStartStyle.html Elogia virorum litteris illustrium]* or *Elogia doctorum virorum* (1546)