Kêr-Is

**Kêr-Is**, **Kêr-Iz**, **ar Gêr a Iz** zo ur gêr vojennel e Kernev hag a vije bet koñfontet gant ar meurvor er  da heul dibalamour ar briñsez Dahud, merc'h ar roue Gradlon.

C'hwec'hvet kan Barzhaz Breizh Théodore Hersart de la Villemarqué eo *Liñvadenn Gêr Is*.

Hervez ar skrid koshañ (1636) e vije bet kêr Is e pleg-mor Douarnenez ; meur a lec'h all zo bet kinniget abaoe a-feur ma voe brudet ar vojenn, an darn vuiañ anezho er-maez eus Kernev war-bouez Beg ar Raz ha pleg-mor Gwaien – unan anezho eo Ar Yeoded, en abeg d'an anv moarvat, ha da zismantroù un *[[oppidom|oppidum]]* a zo bet kavet eno.

## Istor «&nbsp;Liñvadenn gêr Is&nbsp;»

Is e oa kêr-benn rouantelezh Kernev pa oa Gradlon Meur o ren. Gant ur puñs divent e veze diwallet diouzh an aloubadegoù hag ar reverzhioù bras. Un nor guzh a oa d'ar puñs-se, a veze digoret pe brennet diouzh ma troe an traoù ; gant ar roue e veze an alc'hwez aour-se bepred.

Sant Gwenole, kuzulier Gradlon, en deveze poan o kendrec'hiñ ar roue da lakaat termen da emzalc'h diroll ha dizoue ar briñsez Dahud ; diouganañ a reas e vije liñvet Is en abeg dezhi.

D'un noz end-eeun e teuas Dahud da laerezh alc'hwez ar puñs p'edo he zad o kousket, kement-se evit difinañ war un dirolladeg he devoa kaset en enor d'he c'haredig. Pa voe digoret ar skluz ez eas ar mor tre e kêr.

O tec'hel war varc'h e oa Gradlon, e verc'h gantañ war an talier, pa c'hourc'hemennas Gwenole dezhañ divarc'hañ Dahud abalamour ma oa re garget ar jav : «&nbsp;Diabenn an droukspered hag a zo a-dreñv dit !&nbsp;» Sentiñ a reas ar roue, ha lonket gant an donn e voe ar briñsez.

Abaoe al liñvadenn e vez klevet kleier-galv Is o vrallañ ha Dahud o c'hlac'hariñ pa vez ar reverzhioù brasañ.

## Gwrizioù ar vojenn
Keltiek eo orin mojenn kêr Is, pa vez kanet e Breizh, e Kembre hag en Iwerzhon, pep hengoun o lec'hiañ Is en e vro. Pa gan Breizhiz a-zivout ur puñs ez eo feunteunioù a liñv kêr er broioù all.

Bepred e vez lakaet bugel ar roue – priñs pe briñsez – da atebek war ar reuz, ha bewech e vez kastizet gant an doue kristen, dre veuziñ pe dre dreiñ d'ur vorganez – ar pezh a zo pagan.

## Ar vojenn skrivet
*Kanet e veze mojenn liñvadenn gêr Is a rumm da rumm betek ma voe lakaet war baper e 1636 gant ar Montroulezad Albert Le Grand.
*1839 en he c'haver e kentañ embannadur Barzhaz Breizh, heuliet e 1844 gant Émile Souvestre.
*War-dro 1850 e voe savet Gwerz Kêr Is gant Olier Souetr.
*Guy de Maupassant a skrivas un doare e 1882 evit ar gazetenn *Le Gaulois*.
*Bloaz diwezatoc'h, e 1883, e teuas dindan pluenn Paul Sébillot
*Gant Anatole Le Braz e voe kontet ivez e 1893.
*En , e 1926, e voe adkontet mojenn kêr Is gant Charles Guyot.
*E 1935, en deus Roparz Hemon skrivet Santez Dahud, un istor disheñvel e-lec'h m'emañ Dahud ur Santez. Adembannet eo bet betek ar pevare embannadur e 1998.

## Hêrezh

### Lennegezh
* En doare bet skrivet gant Charles Guyot e 1926 e ra dave an darn vuiañ eus an dud pa vez meneg eus mojenn kêr Is.
*  Henri Quéffelec (1962), *Tempête sur la ville d'Ys* (ASIN : B003X85AGU)
*  Michel Le Bris (1985), *Ys, dans la rumeur des vagues* (ASIN : B0014JVX1G)
*  Poul & Karen Anderson (1986-1988), *The King of Ys*
:# *Roma Mater*  •  
:# *Gallicenae*  •  
:# *Dahut* 
:# *Roma Mater* 
*  Françoise Gange (1992), *La ville plus basse que la mer* 
*  Martial Caroff (2007), *Les cinq saisons d'Ys* 
*  Michel Brosseau (2011), *Folie d'Ys* 
### Istorioù evit ar vugale
*  Régine Joséphine & Virginie Grosos (2008), *Au pays d'Ys* 
*  Fanny Cheval (2015), *La ville d'Ys – Une légende de Douarnenez* 
### Bannoù-treset
*  Claude Auclair & Alain Deschamps (1981), *Bran Ruz* 
*  Raquel Alzate & Rodolphe (2013), *La ville d'Ys*
:# *La folie Gradlon* 
:# *Morgane la Rouge* 
### C'hoariva
*  Strollad ar Vro Bagan (1987), *Ys la maudite*

## Levrlennadur
* Théodore Hersart de La Villemarqué, *[[Barzaz Breiz|Le Barzhaz Breizh]]*, meur a embannadur :
::• Librairie académique Perrin, (1867) 1963, 
::• Mouladurioù Hor Yezh, 1988 
::• Coop Breizh, 1999 
* Emmanuel Salmon-Legagneur, *Les noms qui ont fait l’Histoire de Bretagne*, Coop Breizh/Institut Culturel de Bretagne, 1997  & 
* Charles Guyot, *La Légende de la ville d’Ys*, Coop Breizh, Spézet, 1998, 
* Anatole Le Braz, *Magies de la Bretagne* (tome 1), Robert Laffont, 1994 
* Abeozenn, « Mojenn Gêr-Iz », *[[Al Liamm]]*, niverenn 194, 1979, pp. 205-213. Ur studiadenn e brezhoneg war ar mojenn. 
* Françoise Le Roux & Christian-Joseph Guyonvarc'h, *La Légende de la ville d’Is*, Ouest-France, 2000 
* Thierry Jigourel, *Merlin, Tristan, Is et autres contes brittoniques*, Jean Picollec, 2005, 

## Notennoù

## Gwelet ivez
* Mojenn Kêr-Is er bannoù-treset