National Rifle Association of America

An **National Rifle Association of America**, anvet alies **NRA**, zo ur aozadur stadunanat hep pal arc’hantus savet e 1871. He fal pennañ eo difenn ar gwir da gaout ha da zougen armoù-tan er Stadoù-Unanet. Etre 4 ha 5 milion a izili zo ennañ hervez ar mammennoù.

## Palioù
Palioù kentañ an NRA da vare e grouidigezh e oa stummañ ar sitoaianed stadunanat d'an tennañ gant armoù-tan ha da greskiñ an niver a standoù-tennañ er vro. Goude votadeg an *National Firearms Act* e 1934 e troas tamm-ha-tamm war-zu difenn an armoù-tan war dachenn al lezenn.

Hiziv-an-deiz en em harp an NRA war eil enkemmad bonreizh ar Stadoù-Unanet votet e 1791 evit difenn ar gwir da gaout, da brenañ ha da zougen armoù-tan. Kreñv-tre eo pouez an NRA e meteier ar galloud e Washington, D.C. koulz hag e pep stad. Milionoù a zollaroù a zispignont bep bloaz e oberoù lobbying evit ma vefe votet lezennoù a-du gant o falioù (3,6 milion e 2015 da skouer), dre hanterouriezh he rann NRA-ILA (*Institute for legislative action*).

Pa vez kinniget lezennoù nevez evit lakaat un harz pe diaesaat ar c’henwerzh armoù er vro e c’halvont o izili da vont e darempred gant o dilennidi ; goude lazhadeg San Bernardino e 2015 (14 den lazhet) e teuas an NRA a-benn d’ober en doare e vije nac’het ul lezenn kinniget gant ar senedourien demokrat a-benn berzañ gwerzh an armoù d’an dud difennet dezhe tapout ar c’harr-nij er Stadoù-Unanet. Hervez ar sontadegoù e oa a-du 90 % eus ar Stadunaniz gant se koulskoude.

Da vare an dilennadegoù e skoazellont politikourien zo a-du gante dre brofoù arc'hant hag en ur lakaat anezhe war-wel en o c'hehentiñ. E 2024 o deus galvet da votiñ evit ar c'handidad republikan Donald Trump (unan eus o izili), a zo war ar renk evit bezañ prezidant ar vro, dre o rann NRA-ILA.

## Izili hag arc'hantaouiñ
An NRA a embanne kaout ouzhpenn 5 milion a izili e 2024. Hervez ar media *The Trace* a zo ispisializet war ar feulster stag ouzh an armoù-tan e SUA e oa 4,9 milion a izili e 2001 ha 4,3 milion e 2023. War ziskar ez afe neuze an niver a izili abaoe 2013. E 2021 e oa bet dastumet 97 milion a zollaroù gant an NRA a-drugarez d’o emezeladennoù nemetken, da lavaret eo ar sammad izelañ abaoe ur pemzek vloaz bennak. War-dro 350 milion a zollaroù e oa o budjed e 2023. Dont a ra an arc’hant eus donezonoù hag emezeladennoù an izili.

Ouzhpenn an NRA-ILA, enni lobbyisted ha tud arbennik war ar gwir, he deus savet an NRA ar rannoù *NRA Women* evit desachañ muioc'h a verc'hed en aozadur hag *NRA Ring of Freedom*, he fal lakaat e darempred an dud a-du gant mennozhioù an NRA er vro a-bezh. Embann a ra kelaouennoù paper hag enlinenn evel *American Rifleman*, *American Hunter* pe *Shooting Illustrated*.

### Izili vrudet
E-touez an dud bet izili eus an NRA e kaver an aktourien Charlton Heston (bet prezidant an aozadur etre 1998 ha 2003), Tom Selleck, Chuck Norris pe ar c'haner Ted Nugent. Nav frezidant bet eus ar Stadoù-Unanet zo bet izili en aozadur : Ulysses S. Grant, Theodore Roosevelt, William Howard Taft, Dwight D. Eisenhower, Richard Nixon, Ronald Reagan, George H. W. Bush, Donald J. Trump ha John Fitzgerald Kennedy, an demokrat nemetañ en o zouez.

## Gwelet ivez
* Feulster gant armoù-tan

## Notennoù ha daveennoù