Sergei Korolyov

**Sergei Pavlovytch Korolyov** (ukraineg : Сергій Павлович Корольов *Serhii Pavlovytch Korolyov*  ; ruseg : Сергей Павлович Королёв *Sergey Pavlovitch Korolev* ; Zhytomyr, Ukraina, 30 a viz Du 1906 ('''J''') / 12 a viz Genver 1907 ('''G''') – Moskov, Rusia, 14 a viz C'hwevrer 1966) a oa un ijinour soviedat arbennigour war ar fuzeennoù hag an egorlistri. E penn programm soviedel an egor e voe  e-pad "Redadeg an Egor" etre URSS ha Stadoù-Unanet Amerika er bloavezhioù 1950 ha 1960.

Gantañ e voe ijinet ar fuzeenn *R-7* «&nbsp;Simyorka&nbsp;» ( Р-7 Семёрка "*R-7* «&nbsp;Seizh&nbsp;»") hag al loarell gentañ, *Spoutnik-1* (Спутник-1 "Loarell-1", 1957). Perzh a gemeras e Programm Kosmek al Loar, e bannidigezh *Spoutnik-2*, *Spoutnik-3*, an egorlestr *Vostok-1* (Восток "Reter") gant Youriy Gagarin e bourzh ha *Vosc'hod-2* (Восход "Sav-Heol") gant Aleksey Leonov e bourzh.

A-raok e dremenvan ne veze graet nemet "pennaozer" anezhañ evit e wareziñ diouzh bezañ muntret gant SUA e-kerzh ar Brezel Yen ; oadet a 59 bloaz e oa pa varvas trumm e-kerzh m'edo o labourat war ur raktres da gas ur skipailh Soviediz d'al Loar.

## Buhez
E Zhytomyr, ur 120 kilometr bennak er reter da Gyiv, e voe ganet Sergei Korolyov. Pavel Yakovlevitch Korolyov e oa e dad, ur c'helenner war ar ruseg a oa rusian a-berzh tad ha belarusian a-berzh mamm ; Maria Nikolaevna Moskalenko e oa e vamm, anezhi ur verc'h d'ur marc'hadour ukrainat pinvidik eus Nizhyn er biz da Gyiv. Tri bloaz goude ganedigezh Sergei e tispartias e dud en abeg da ziaesterioù arc'hant. E Nizhyn e voe desavet ar bugel gant e dud-kozh a-berzh mamm.

Pa darzhas ar Brezel-bed kentañ e 1914 e voe trubuilhoù e Kyiv, ha den n'en devoa amzer da ober war-dro ar bugel seizh vloaz, a droas da benneg, adfeilher ha nagenner Abred e teskas lenn avat, ha pa voe skoliataet e verkas e gelenner kentañ e oa dibar e eñvor hag e oa donezonet evit al lenn, ar jediñ hag ar skrivañ.

E 1915 e voe torret dimez e dud, hag e vamm a addimezas e 1916 gant un ijinour war an tredan a oa bet gant e studi en Alamagn hogen a ranke tremen dre Ensavadur Lieskalvezel Kyiv evit ma vefe anzavet e destenioù en Ukraina soviedel. Goude kavet labour en hentoù-houarn e tilojas gant an tiegezh da Odesa e 1917, ma voe diaes buhez kalz tud abalamour d'an stourmoù-diabarzh dizehan a veze goude Dispac'h Rusia betek ma voe kemeret ar galloud gant ar Volcheviked e 1920 : serr e oa ar skolioù, ha ret e voe da Sergei studiañ er gêr, ma klañvaas diwar an tifuz e-kerzh ar prantad ma voe ral ar boued e 1919.

En Odesa e voe stummet Sergei Korolyov war ar c'hilvizerezh. E 1913 ec'h arvestas ouzh un diskouezadur kirri-nij, ar pezh e vroudas da dreiñ war-du an ijinerezh aerlestrel‎. En e unan e studias penaos lakaat ur mekanik da nijal ; e-keit-se e laboure en ur c'hleub plaverezioù. Dournijerezioù milourel a oa ivez en Odesa, setu ma voe dedennet-bras gant o oberoù.

Er bloaz 1923, oadet a 16 vloaz, ec'h emezelas e Kevredigezh Nijerezh hag Aerlestrerezh Ukraina ha Krimea (ТАПУК, *TAPOUK*). Kentañ gwech ma nijas e voe en un dournijerez, m'en devoe
e gentel gentañ ivez. Bloaz goude ec'h aozas raktres ur blaverez evit TAPOUK. C'hoant en devoa da studiañ en Akademiezh Joukovsy an Ijinouriezh en Aerlu, hogen re izel e oa e live ; neuze ec'h eas da studiañ e rann an Nijerezh en Ensavadur Lieskalvezel Kyiv, ma vevas gant un eontr dezhañ. En Ensavadur e kejas ouzh Kseniya Maksimilyanovna Vintsentini (1907-1991), a voe e bried diwezhatoc'h. Goude bezañ bet diplomet e Kyiv e voe degemeret e Skol-veur Deknikel Stadel Bauman Moskov e miz Gouere 1926, ma voe renet gant an ijinour rusian hollvrudet Andrei Nikolayevich Toupolev (1888-1972). Betek 1929 e studias Sergei Korolyov an nijerezh e Moskov, ma voe diplomet goude endevout ijinet ha fardet ur blaverez hag ac'h eas en-dro.

Goude bezañ bet diplomet e miz C'hwevrer 1930 e labouras S. Korolyov gant ar gwellañ ijinourien e 4 Burev an Nijerezh Arnodel e Moskov dindan ren an Ukrainad Dmytro Pavlovytch Grygorovytch (1883-1938), ma kemeras perzh e raktres ur bombezer pounner anvet TB-5. E-keit m'edo o labourat eno e kendalc'he da ijinañ ur blaverez a vefe gouest da ober troioù-ouesk. Goude un nebeud mizvezhioù er Burev e voe kaset da Ensavadur-Kreiz an Aerzournerzhoniezh (ЦАГИ *TsAGI*). E 1930 c'hoazh e pakas e vreved nijer ; bewech ma nije e klaske gouzout petra a oa a-us an uhelder brasañ a c'helle tizhout gant e garr-nij, ar pezh e vroudas moarvat da dreiñ war-du an egor.

D'ar 6 a viz Ebrel 1931 e timezas gant Kseniya M. Vintsentini. Er bloaz-se ivez e voe Sergei Korolyov unan eus diazezerien ar GIRD (Группа изучения реактивного движения *Gruppa Izutcheniya Reaktivnogo Dvizheniya* "Strollad Enklask war an Erlusk dre Zazloc'h"), unan eus an ensavadurioù kentañ a voe skoret gant ar Stad evit diorren fuzeennoù en URSS. E miz Mae 1932 e voe lakaet Korolyov da benn ar GIRD, ha d'ar 17 a viz Eost 1933 e voe bannet ar c'hentañ fuzeenn kaset gant ur meskaj treloskoù sonnel ha liñvel, ar GIRD-09, ha d'ar 25 a viz Du e voe bannet ar c'hentañ fuzeenn soviedel kaset gant un trelosk liñvel hepken, ar GIRD-10. Peogwir e oa dedennetoc'h-dedennetañ al Lu gant an oberoù-se e voe kendeuzet GIRD Moskov gant Labourva Nerzhoniezh ar Gazoù (Газодинамическая лаборатория, GDL) Leningrad e 1933 evit diazezañ an Ensavadur Enklask war an Dazloc'hañ (Реактивный научно-исследовательский институт *Reaktivnyy nauchno-issledovatel'skiy institut*, RNII) ; da Voskov e voe kaset implijidi Leningrad. Da veskadoriad e voe lakaet S. Korolyov, dindan ar pennijinour Ivan Terentyevitch Kleymonov (1899-1938). Bloaz war-lerc'h avat e voe dic'haloñset en abeg d'un dizemglev a-zivout renerezh an RNII ha lakaet e penn rann ar fuc'helloù askellek Eno e reas war-dro fuc'helloù pellreder hag ur blaverez bannet dre zazloc'h. E 1934 ivez ec'h embannas *Nijadenn ur fuzeenn er stratosfer*

D'an 10 a viz Ebrel 1935 e voe ganet merc'h Sergei ha Kseniya, Nataliya Koroleva.

Drastus e voe Spurjadennoù Bras Jozef Stalin en RNII : e miz Du 1937 e voe harzet Ivan Kleymonov hep na ouifed perak, jahinet e voe, rediet da sinañ anzavioù, kondaonet d'ar marv ha lazhet ; meur a ijinour all a voe harzet ivez ha kaset d'ur Goulag ; Sergei Korolyov e-unan a voe paket gant an NKVD d'ar 27 a viz Mezheven 1938 a-c'houde tamalloù diwir a oa bet tennet dre jahin digant I. Kleymonov hag ijinourien all. Jahinet e voe Korolyov d'e dro e toull-bac'h Strollad Surentez ar Stad (KGB) war al leurgêr Loubianka e Moskov. Meur a wech e skrivas alese d'ar pennadurezhioù, da Stalin zoken, met kondaonet e voe da dremen 10 vloaz en ur Goulag. Pa gouezhas Nikolay Yezhov, penn an NKVD, e voe anvet Lavrentiy Beriya en e lec'h ; hennezh a lakaas adkas Sergei Korolyov dirak ul lez-varn e 1939, hogen war e hent da gamp-labour Kolyma e Siberia edo, ma tremenas meur a vizvezh en ur vengleuz aour kent gouzout e vefe advarnet. Kalet e oa ar bevañ er Goulag : miliadoù a dud a varve diwar ziouer a voued, a c'houdor, a zilhad tomm ; meur a wech e voe gloazet S. Korolyov, a gollas hogos e holl zent diwar skorbut a-raok bezañ adkaset da Voskov e dibenn ar bloaz 1939. Eno e voe advarnet e miz Gouere 1940 ha kondaonet da dremen 8 vloaz en ur *charachka* (Шарашка), ur vac'h evit skiantourien hag ijinourien e Stac'hanov nes da Voskov, ma voe kaset e miz Gwengolo. Eno e labouras war an nijerezh dindan c'hourc'hemenn Andrei Toupolev, a oa dindan veli 4 Rann Arbennik an NKVD, hini an teknologiezhioù nevez.

A-hed an Eil Brezel-bed e labouras Sergei Korolyov er *charachka*, ma voe krouet ar bombezeroù Toupolev *Тu-2* ha Petlyakov *Pe-2* e 1941. Meur a wech e voe dilojet ar skipailh e-kerzh ar brezel, ar wech kentañ evit tec'hel a-zirak al lu alaman. E 1942 e voe kaset Korolyov da *charachka* Kazan e Tatarstan dindan ren an ijinour Valentin Petrovitch Glouchko (1908-1989), en devoa labouret e GDL Leningrad. An daou zen a grouas an RD-1&nbsp;kHz, un adkeflusker dre drelosk liñvel evit an nijerez Lavochkin *La-7R* (a voe ur c'hwitadenn rak alies e tarzhe an adkeflusker, war an douar pe e-kerzh un nijadenn) .

Tupolev Tu-2 (China Aviation Museum).jpg|*Tu-2*
Pe-2-2004.jpg|*Pe-2*
Истребитель Ла-7 2.jpg|*La-7*

D'ar 27 a viz Mezheven 1944 e voe lakaet Toupolev, Glouchko ha Korolyov en o frankiz dre un dekred arbennik a-berzh Stad, hogen e 1957 hepken e voe didamallet Sergei Korolyov
### Fuc'helloù

E 1945 e voe anvet Sergei Korolyov da goronal el Lu Ruz ; er bloaz-se end-eeun e voe deroet dezhañ ar Vedalenn a Enor evit e labour war gefluskerioù nijerezioù milourel. D'an 8 a viz Gwengolo, goude diwezh ar brezel, e voe kaset da Alamagn gant meur a ijinour all evit daspugn teknologiezh ar fuc'hell gerc'hellañ alaman *V-2* bet ijinet gant skipailh Wernher von Braun (1912-1977). Eno e labouras Soviediz gant arbennigourien alaman evit kompren en deknologiezh hag he eilañ. E miz C'hwrevrer 1946 e voe diazezet Ensavadur Nordhausen (Thüringen) ha lakaet S. Korolyov da bennijinour.

E miz Meurzh 1946 e voe ensellet an Ensavadur gant pennofiserien al Lu Ruz ha pennoù embregerezhioù ; da heul an enselladenn-se e voe embannet d'an 13 a viz Mae an dekred niv. 1017-419ss "A-zivout armoù ersavus", sinet gant Stalin, hag a groue ur C'hengor Arbennik evit an Deknologiezh Ersavus, ar pezh a stalie un aozadur stadel evit a sell ouzh fuc'helloù pellreder ha fuc'helloù kerc'hellañ ; dre an dekred-se e voe digoret an hent da brogramm soviedel an egor.

Un ensavadur nevez a voe staliet e Kaliningrad nes da Voskov, anvet Ensavadur-Kreiz an Enklaskoù war an Ijinerezh Mekanikel, berraet e TsNIIMach E miz Here 1946 e voe kaset tremen  skiantour hag ijinour alaman hag o familhoù, tremen  a dud en holl eta, da URSS dre an Obrerezh Osoaviac'him (Операция Осоавиахим) Nebeut anezho o devoa labouret war-eeun gant W. von Braun, a oa bet kaset a-gevret gant ar skiantourien alaman bennañ (tremen  anezho) da SUA dre an *Operation Paperclip*. Sergei Korolyov a voe anvet da bennijinour ar fuc'helloù hirhedtenn.

E 1947 e tistroas S. Korolyov da Voskov, man aozas Kuzul Pennijinourien TsNIIMach (nann-ofisiel) evit aesaat al labour gant ar velestradurezh soviedel, ha pelloc'h e sammas ar C'huzul programm an egor. Un dousennad *V-2* hepken a voe fardet diwar dammoù alaman, neuze e voe divizet fardañ unan soviedel, ur fuc'hell verrhedtenn anvet *R-1*, a voe peurechuet e dibenn ar bloaz 1948. War studi edo ar fuc'hell *R-2* dija ; gant un hedtenn  km dezhi e c'halle tizhout ar Rouantelezh-Unanet.

Ur raktres *R-3* a voe boulc'het, hogen nullet e voe e 1952 pa ne c'halljod ket fardañ ur c'heflusker galloudus a-walc'h. Er bloaz-se ec'h emezelas Sergei Korolyov e Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel evit goulenn ma vefe kellidet raktresoù da zont, ar fuc'hell *R-5* en o zouez, un hedtenn  km dezhi. Bloaz goude e nijas an *R-3*. Goude-se, adalek 1954, e voe labouret war an *R-7 «&nbsp;Simyorka&nbsp;»* (Р-7 Семёрка), ar c'hentañ fuc'hell gerc'heller etrekevandirel er bed, a oa gouest da zougen ur vombezenn nukleel 3 zonenn a dolz enni a-hed  km, a nijas e 1957. Da-heul berzh bras ar raktres, a oa bet peurechuet kent hini SUA, e voe didamallet Sergei Korolyov ent-kefridiel, hep na vefe diskuliet e anv avat.
Roket Launcher R-7.svg
### Programm an egor
;*Spoutnik-1*

Gouzout a ouie S. Korolyov e c'hallfe fuc'helloù par d'an *R-7* sevel betek ar stratosfer, da lavaret eo etre 12 ha 50 kilometr a-us gorre an Douar. Unan eus e vignoned, an ijinour Mic'hail Klavdiyevtich Tic'honravov (1900-1974) hag a oa e penn ar raktres *R-7*, a skrivas e miz Mae 1954 un *Danevell a-zivout ul loarell galvezel d'an Douar* ; diwar an danevell-se e kinnigas Sergei Korolyov implijout an *R-7* evit bannañ ul loarell en egor, en ur venegiñ ur raktres damheñvel a oa war an hent e SUA abaoe 1950 ; klouar e voe an degemer gant pennadurezhioù URSS, met Tic'honravov ha Korolyov a voulc'has ar raktres en ur labourat bepred war an *R-7*. E miz Here 1954 avat e voe souezhet Soviediz pa voe skoret gant SUA ur raktres evit bannañ loarelloù kalvezel e-kerzh ur mare ma oa kreñv oberiantiz an Heol (01/07/1957 – 31/12/1958, ar "Bloavezh Douarfizikel Etrebroadel / BDE"), hogen mut e chomjont ha ne gemerjont ket perzh ; gwell e voe dezho aozañ ur poellgor skiantourien evit studiañ ergerzh an egor, hep oberoù pleustrek. E-keit-se ec'h embannas Sergei Korolyov meur a bennad e kazetennoù soviedel a-zivout an nijal en egor, a voe lennet en SUA ha gant ar CIA, ken e tisklêrias SUA d'an 29 a viz Gouere 1955 e kemerfent perzh er BDE dre vannañ "loarelloùigoù a drofe tro-dro d'an Douar". Ha Sergei Korolyov ha broudañ URSS da ober a-raok SUA dre gas d'ar *Politburo*, d'ar 5 a viz Eost, pennadoù kazetennoù stadunanat a-zivout strivoù an Amerikaned. D'an 8 e voe asantet d'e c'houlenn ; d'an 30 e kejas Korolyov ouzh izili Maodierniezh an Difenn hag ur bagad skiantourien, hag aotreet e voe da arverañ an *R-7* evit bannañ loarelloù, gant asant Akademiezh ar Skiantoù. D'an 30 a viz Genver 1956 e voe anzavet ar rakres gant Kuzul Maodierned URSS dre an dekred niv. 149-88ss : «&nbsp;*Traezenn D*&nbsp;» (Объект Д) e oa anv ofisiel al loarell ; hervez jedadennoù M. Tic'honravov e tlefe he zolz bezañ etre  ha  kg, enno etre 200 ha 300 kg a ardinvinkoù skiantel. Sergei Pavlovytch Korolyov a voe anvet da rener ar raktres, ha Mic'hail Klavdiyevtich Tic'honravov da bennkuzulier skiantel.
Diroll e voe al labour neuze ; dindan ur mizvezh e voe fardet *Spoutnik-1*, ur bellenn vetalek 58 cm he zreuzkiz ha 83,6 kg he zolz, enni un treuzkaser maget gant un daspugner 1 W da gas arouezioù dre bevar stign. D'ar 4 a viz Here 1957, daou zeiz kent an deiziad a oa bet lakaet, e voe bannet «&nbsp;*Traezenn D-1*&nbsp;» gant un *R-7*.
;War-du al Loar

A-raok berzh *Spoutnik-1* e soñje da Sergei Korolyov e c'hellfe an *R-7* kas ur sonterez d'al Loar. Kement-se a skrivas d'ar pennadurezhioù, a asantas d'ar mennad e 1958. Boulc'het e voe Programm Kosmek al Loar (Луна Космическая Программа *Louna Kosmitcheskaya Programma*, LKP) neuze, a veze graet мечтать *Mitchtats* "hunvre" anezhañ gant Korolyov hag e skripailh.

E 1958 end-eeun e voe bannet ar sonterez kentañ, un eil hag un trede, an holl o c'hwitañ dre ziouer a amzer hag a arc'hant evit o feuramprouiñ, pa ranke ar skiantourien plegañ da c'hoant ar bolitikerien da vont buanoc'h eget an Amerikaned. D'an 2 a viz Genver 1959 e voe bannet *Louna-1* evit pradañ war al Loar ; ne reas ket, pa dremenas ur  km hebiou ar gorre. Ne voe ket c'hwitet pep tra evelato : *Louna-1* (Луна-1) e voe an egorlestr kentañ o tizhout al Loar hag o  kelc'htreiñ tro-dro d'an Heol ; a-drugarez dezhañ e verzjod n'eus maez gwarellek ebet d'al Loar hag ez eus avel-heol o treuziñ an egor. *Louna-2* a stokas ouzh al Loar d'an 14 a viz Gwengolo 1959, ar pezh a voe un trec'h all evit Soviediz. Miz war-lerc'h, skipailh S. Korolyov a vannas *Louna-3*, a voe ar c'hentañ egorlestr o kas luc'hskeudennoù eus tu kuzh al Loar, d'ar 7 a viz Here 1959. Kas un egorlestr da bradañ war loarenn an Douar e oa pal pennañ ar programm LKP, hogen nepred ne voe tizhet gant Korolyov : skeiñ hebiou a eure *Louna-4* e 1963, flastrañ war al Loar a eure *Louna-5* (1965), tremen hebiou ivez a reas *Louna-6* (1965), flastrañ ivez a eure *Louna-7* (1965) ha *Louna-8* (1965). Teir sizhun goude marv Sergei Korolyov e pradas *Louna-9* dibistig war al Loar, d'an 3 a viz C'hwevrer 1966.

E dibenn e vuhez e oa bet S. Korolyov o labourat war dizhout Meurzh ha Gwener gant egorlistri a oa prest da vont dija ; heñvel e oa mennad an NASA, a oa bet diazezet e 1958 p'edo Dwight D. Eisenhower prezidant SUA — ur redadeg all a voe neuze. C'hwitañ a eure kefluskerioù an div sonterez kentañ a voe bannet gant Korolyov etrezek Meurzh, ha c'hwitadennoù ivez e voe ar pemp sonterez a vannas war-du Gwener etre 1961 ha 1962. D'ar 1añ a viz Du 1962 e voe bannet *Mars-1* (Марс-1), a voe an egorlestr kentañ o tremen tost da Veurzh a-raok mont da gelc'htreiñ tro-dro d'an Heol.

Goude marv Sergei Korolev e voe fiziet ar programmoù egor en embregerezh prevez Lavotckin, bet diazezet gant an ijinour Simyon Alekseyevitch Lavotckin (1900-1960).
;Nijadenn annezet

Ken abred ha 1948 e oa deuet da Sergei Korolyov ar mennozh da gas tud d'an egor, p'edo o raktresañ an egorlestr *Vostok* da zont : un den hepken, gwisket gant ur sae-egor 80% nitrogen ha 20% oksigen enni, en ul lestr emgefreek penn-da-benn ennañ ur wikefre evit tec'hel kuit mar bije kudenn pe gudenn e-kerzh ar bannañ, hag ur wikefre all evit pradañ ha strinkañ en distro. Korolyov e-unan a dutas an ijinour Konstantin Petrovitch Feoktistov (1926-2009) evit kas ar raktres da bennvat.

E miz Mae 1960 e voe kaset ur c'hentpatrom goullo da dreiñ 64 gwech tro-dro d'an Douar, hogen ne voed ket evit e lakaat da zistreiñ ha pradañ ; e miz Gouere e voe kaset div giez (Чайка *Tchaika* "Gouelan" ha Лишичка *Lichitchka* "Kibog") da gelc'htreiñ, hogen lazhet e voent en un darzhadenn ; e miz Eost e voe kaset div giez all (Белка *Belka* "Gwiñver" ha Стрелка *Strelka* "Saezh"), a voe ar boudoù bev kentañ o tistreiñ d'ar blanedenn goude endevout troet 18 gwech tro-dro dezhi en un egorlestr *Vostok*.

Nebeut goude, d'an 12 a viz Ebrel 1961, e voe implijet un doare *R-7* nevez evit bannañ Youriy Gagarin da gelc'htreiñ, ar c'hentañ den oc'h ober – an eil o vezañ an astraer stadunanat Alan Shepard d'ar 5 a viz Mae. A-hed beaj Gagarin e voe S. Korolyov o kenurzhiañ an oberoù. Daou vloaz pelloc'h, d'ar 16 a viz Mezheven 1963, Korolyov a gasas ar c'hentañ maouez d'an egor, e bourzh *Vostok-6*, an hini diwezhañ : Valentina Vladimirovna Terechkova a droas 48 gwec'h tro-dro d'an Douar dindan tri devezh kent distreiñ.

Ar berzh-se a vroudas penn ar Stad, Nikita Sergeyevitch C'hrouchtchov, da c'hourc'hemenn muioc'h c'hoazh a verzh evit bruderezh URSS an abretañ ar gwellañ, en o zouez kas skipailhoù tud d'an egor, ar pezh a stegnas an darempredoù etre an ijinourien hag ar bolitikerien, pa grede da Sergei Korolyov e vefe ret gortoz meur a vloavezh kent kas ar raktres *[[Soyouz (egorlestr)|Soyouz]]* (Союз "Unaniezh") da bennvat. Kemmet e voe penn d'ar vazh e 1964, pa voe kemeret lec'h N. C'hrouchtchov gant Leonid Ilitch Brejnyev : p'en devoe S. Korolyov kaset ar sterdead Aleksei Arc'hipovitch Leonov (1934-2019) da vale en egor a-vaez da *Vosc'hod-2* d'an 18 a viz Meurzh 1965 e voe deuet-mat en-dro, ha karget e voe da c'hounit al Loar a-raok an Amerikaned.

Mervel a reas Sergei Pavlovytch Korolyov a-raok ma vefe gounezet ar redadeg gant SUA e miz Gouere 1969, klañv ma oa bet e galon, e c'hodell-vestl hag e lounezhi abaoe deroù ar bloavezhioù 1960. Den ne oar resis abeg e dremenvan d'ar 14 a viz Genver 1966 e Moskov goude un oberatadenn da lemel ur yoc'henn gankrek a oa en e gof. Da heul politikerezh J. Stalin ne voe diskuliet e anv hag e oberoù nemet d'ar 16 a viz Genver, er *[[Pravda]]*.

Devet e voe e gorf ha lakaet ar podad ludu e Bered-Veur Moger ar C'hremlin — e-kichen hini Sergei Vladimirovitch Kourachov († 1965), bet Maodiern ar Yec'hed en URSS.

## Enorioù

Sickle and Hammer.jpg|Haroz al Labour Sokialour (2 wech)
Order of Lenin badge with ribbon.png|Urzh Lenin (9 gwech)
Znakpocheta2.jpg|Urzh an Ardamez a Enor
Lenin Prize Medal.JPG|Priz Lenin
Soviet Medal For Labour Valour OBVERSE.jpg|Medalenn Talvoudegezh al Labour


*1958 : dilennet e voe Sergei P. Korolyov da ezel Akademiezh ar Skiantoù URSS (Академия наук СССР *Akademiya naouk SSSR*).
*1966 : ur straed e Moskov a voe adanvet en e enor : Улица Академика Королёва *Oulitsa Akademika Korolyova* "Straed an Akamediad Korolyov' ; un ehan en Unroudenn Moskov a voe digoret eno e 2004. Meur a straed all zo e Rusia hag en Ukraina.
*1969 : un timbr soviedel a voe embannet en e enor.
*1970 : an anv *Korolev* a voe roet d'ur c'hrater a zo war tu kuzh al Loar.
*1972 : Укрощение огня *Ukroshcheniye ognya* "Doñvaat an tan*, film sevenet gant Daniil C'hrabrovitsky.
*[[1973]] : an anv *Korolev* a voe roet d'ur c'hrater a zo war Veurzh.
*[[1975]] : an anv *1855 Korolev* a voe roet d'an [[asteroidenn]] 1969 TU1 bet kavet e 1969.
*[[1976]] : degemeret e voe S. Korolyov en *International Space Hall of Fame* en Alamogordo, [[New Mexico]].
*1986 : un timb soviedel all a voe embannet.
*[[1990]] : degemeret e voe S. Korolyov en *International Air & Space Hall of Fame* e [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]], [[California]].
*[[1996]] : Kaliningrad, ar gêr m'en devoa labouret an ijinour e 1946, a voe advanvet Королёв *Korolyov*.
*[[2001]] : S. Korolyov eo haroz an istor [[skiant-faltazi]] *The Chief Designer* ("Ar pennijinour") gant Andy Dunan.
*[[2005]] : e kalon ar stirad [[skinwel]] *Space Race* ("Redadeg an Egor") e oa S. Korolyov.
*[[2007]] : un timbr ukrainat a voe embannet da-geñver 50 deiz-ha-bloaz *Spoutnik-1*, poltredoù S. Korolyov ha V. Glouchko warnañ.
*«&nbsp;Kroaz Korolyov&nbsp;» a vez graet eus un anadenn a weler er moged a vez bannet gant ur fuzeenn *R-7* pa vez distaolet an adkefluskerioù.
*[[2011]] : *Little Eagles* ("Erered Bihan"), ur [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] gant Rona Munro leurennet gant Roxana Silbert, zo a-zivout buhez ha labour an ijinour ukrainat.
<gallery mode="packed">


</gallery>
==Levrlennadur==
* Chertok, Boris (2005). *Rockets and People*. 
* Hartford, James. *Korolev: How One Man Masterminded the Soviet Drive to Beat America to the Moon*. Hoboken, New Jersey : Wiley, 1997 
* Siddiqi, Asif A. *Challenge to Apollo: The Soviet Union an the Space Race, 1945-1974*. Washington, D.C. : NASA, 2000 – 
* Siddiqi, Asif A. *Korolev, Sputnik, and The International Geophysical Year*. Washington, D.C. : NASA, 2023 – 
* Smith, Nick. *Late great engineers: Sergei Korolev - designated designer''. In : 
* Zak, Anatoly (2011). 
## Liammoù diavaez
* 
* 
* 
## Notennoù