Konomor

**Konomor**, **Conomor** (*Cunomorus* e latin), **Konveur** ar stumm a-vremañ, a voe o ren en hanternoz Breizh war-dro ar bloaz 540 : priñs Poc'her ha roue Domnoneae oa. D'ar mare-se e klaske Domnonea astenn hec'hallour war Arvorig a-bezh.

Brudet e oa krizder Konomor, ken e troas da batrom an den fallakr e sevenadur Breizh hag ez eo diaes-bras diforc'hañ an Istor diouzh ar vojenn. Lakaet e vez da unan eus orinoù mojennoù ar roue Marc'h ha Paotr e varv glas. E Kernow e vez hevelebekaet ouzh Cormoran, ar ramz a zo er gontadenn *[[Jack the Giant Killer]]*.

## [[Anvadurezh]]
Tost eo an anv *Conomor* d'an anvioù kembraek *Cynmawr*, *Cynfawr* ha *Cynfor*, "Ki meur", pe "Ki-mor" e predeneg hen.

Meneget eo an anv e lignezoù Kernow, ar pezh a gas da soñjet e vje bet Konomor o vevañ eno kant en em staliañ e Domnonea. Meneget eo e dibenn ar  e *Decem libri historiarum* Grégoire de Tours evel *Chonomor*.

*Hervez Léon Fleuriot, *Dictionnaire des gloses en vieux breton* e c'hall *cun-* talvezout kement ha *barr* ul lec'h, pe bout un deveradur eus "ki" (e *kounnar*, da skouer). Moarvat e talvez *Conomor* kement ha "Penn Meur", ar pezh a seblant poellekoc'h eget un anv savet en-dro d'ar ger *ki*.

Kalz anvioù zo m'emañ ar rakger *kon-*, *kun-* enno, evel Konan da skouer hag a dalvezfe kement ha "penn" bihan ur vro, un arme. *Kon-* gant ar ster "ki" zo en anv Kongar (*Kon- + *kar*).
*En anv [[Konogan]], gant daou lostger bihanaat, e c'hall *kon-* talvezout kement ha 'ki" pe "kadour", hervez [[Gwennole ar Menn]].
 
An anv *Konveur* zo en anv ar barrez [[Plougonveur]], met da brouiñ eo ez eus d'ober amañ gant anv ar roue Konveur-Konomor. Moarvat ez eus bet meur a zen o tougen an anv pe al lesanv-se, trawalc'h e oa moarvat bezañ a lignez roueel evit se.

==Testenioù==
;Buhezioù sent
Pezh a ouzomp diwar-benn Konomor — meur a Gonomor a c'hall bezañ bet avat — a zeu eus buhezioù [[sant|sent]] a zo bet skrivet tost da 500 vloaz goude mare ar penn meur.
;Grégoire de Tours
Ur vammenn all eo levr Grégoire de Tours, bet meneget amañ uheloc'h, met dre ma oa an istorour enebet-ruz ouzh ar Vrezhoned en abeg d'o lidoù relijiel keltiek disheñvel diouzh ar re roman e skrivas ditouroù diwir, evel *Les Bretons, depuis la mort du roi Clovis, ont toujours été sous la puissance des rois des Francs, et ils avaient des comtes, non des rois*.
;[[Marius Avenches]]
Evit a sell ouzh ar bloaz [[555]] en e skrid *Chronicon*, a gont darvoudoù istorel eus ar bloaz [[455]] betek ar bloaz [[581]], e ra Marius Avenches meneg eus ar priñs [[Franked|frank]] [[Chram]] ; en un notenn e resia an treuzyezher Marc Szwajcer penaos Chram, a oa harellet gant e vreudeur, a glaskas repu er Poc'her e ti ar c'hont *Conomor*, a voe faezhet gant lu [[Hlotar Iañ]] e [[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]] ([[Mor-Bihan]]), pe er *Releg* e [[Plouneour-Menez]].

==Mojenn ar Roue kriz==
Un den kriz-meurbet eo Konomor er mojennoù. Lazhañ a ra e wragez kerkent ha bugale gante. Hervez ar vojenn ez eus bet diouganet dezhañ e vije bet lazhet gant e vab, ha strivañ a ra d'en em zizober diouzh kement mab a zo ganet dezhañ. Ar bugel diwezhañ eo [[Trifina]], ur [[sant]]ez a orin eus [[Sikilia]], merc'h da [[Gwereg Iañ|Wwereg Iañ], c'hoar da [[Kanao Iañ|Ganao Iañ]] ha da [[Makliaw|Vakliaw]]. Pa c'han Trifina ur mab, [[Treveur (sant)|sant Treveur]], e c'hourc'hemenn Konomor e zibennañ. Poltred ar roue kriz ha droug a vez taolennet e Buhezioù ar Sent bet skrivet pemp kantved goude e varv a ziskouez splann n'en doa ket brud vat e-touez ar [[manac'h|venec'h]] kristen. Hervez lenneien a zo e c'hellfe dont ar vrud-se dre ma vije chomet feal ar roue Konomor da feiz kozh ar Gelted ha n'en doa ket asantet heuliañ ar relijion kristen.

== Levrlennadur ==
* Kerboul, Christian. *Les Royaumes brittoniques au très haut Moyen-Âge*. Éditions du Pontig, 1997
* Kerboul-Vilhon, Christiane. *Conomor entre histoire et légende*. Spézet : Keltia Graphic, 2004
* Rihouay, Gilles. *Konomor, Barbe-bleue breton*. Spézet : Keltia Graphic, 2001
* [[Jean-Christophe Cassard|Cassard, Jean-Christophe]]. *Les Bretons et la mer au Moyen-Âge*. Rennes : Presses Universitaires de Rennes, 1998 
* [[Léon Fleuriot|Fleuriot, Léon]]. *Les Origines de la Bretagne''. Paris : Payot, 1980 

## Pennadoù kar
* Rouaned Domnonea

## Liammoù diavaez
*Istor sant Treveur, santez Trifin ha Konveur (e galleg)

## Notennoù