Arthur Cravan

**Arthur Cravan**, anv gwir **Fabian Avenarius Lloyd** (22 a viz Mae 1887 e Lausanne - aet diwar-wel e Salina Cruz e miz Du 1918) a oa ur skrivagner hag ur bokser breizhveuriat gallek. Mab Otho Holland Lloyd ha niz Oscar Wilde e oa. Unan eus diaraogerien dada hag an dreistgwirvoudelezh e voe hag e kement lec'h ma tremenas e savas reuz.

## E vuhez
Ne ouezer ket perak e tibabas al lesanv Arthur. An anv Cravan a zibabas e 1912 da enoriñ e zanvez-gwreg, Renée Bouchet hec'h anv, hag a oa a orin eus Cravans e departamant ar Charente-Maritime.
E 1905 edo oc'h echuiñ e studioù e Birmingham. Mont a reas da vBerlin, ma labouras el labouradeg-sukr *Siemens Zuchertswerk* ha goude ur pennad e rankas mont kuit diwar urzh ar boliserien.
Etre 1912 ha 1915 edo e Pariz ma reas war-dro ar gelaouenn «Maintenant». Enni e skrive pennadoù diwar-benn al lennegezh hag an arzoù. Gwall iskis hag atahinus e oa ar pennadoù, evel ar pezh a vefe dada ur pennadig goude. E-touez an arzourien kunujennet gantañ e oa al livourien Marie Laurencin, Suzanne Valadon ha Marc Chagall, hag ar skrivagnerien Guillaume Apollinaire hag André Gide.
Kemenn a reas en em lazhfe dirak an holl ha stank e teuas an arvesterien. Neuze e lavaras Cravan dezho e oant debret gant ar sellerezh, hag e-lec'h en em lazhañ e stagas gant ur brezegenn teir eurvezh-pad diwar-benn an entropiezh. En holl e reas peder frezegenn : d'ar 27 a viz Du 1913, d'ar 15 a viz Meurzh ha d'ar 5 a viz Gouere 1914 e Pariz, ha d'an 19 a viz Ebrel 1917 e New York. E-pad ar peder anezho e savas reuz.

E 1915 ez eas kuit eus Frañs hag e treuzas Europa a-bezh, tremenoù-hent fals gantañ. E Barcelona en em gavas e 1916 ma stagas gant ar boks en-dro. Aozañ a reas ur c'hrogad a-enep Jack Johnson, hag eñ kampion ar bed. Cravan a voe lakaet KO gantañ er c'hwec'hvet round.

E 1917 ez eas da New York ma kejas gant kalz tud vrudet, en o zouez ar varzhez Mina Loy. Dimeziñ a rejont e miz Ebrel 1918, hag e voe ganet ur verc'h anvet Fabienne Benedict d'ar 5 a viz Ebrel 1919. Mina Loy a stagas ivez gant ur romant diwar-benn Cravan anvet *Colossus*, met diechu e chomas.

Arthur Cravan az eas diwar-wel e Salina Cruz e Mec'hiko e 1918 p'edo o vageal war-du Arc'hantina. Morse n'eo bet adkavet e gorf. Gant poliserien Mec'hiko e voe graet anv eus korf ur melegan bras-tre bet lazhet e-kichen an harzoù war ribl ar Rio Grande del Norte; marteze e oa hini Arthur Cravan. E 1920 e voe embannet en-ofisiel e oa marv Cravan. E wreg a glaskas war e lerc'h er bed a-bezh betek 1923.

## Oberennoù
*Arthur Cravan, *Œuvres*, barzhonegoù, pennadoù, lizheroù, skeudennoù, testenioù diwar-benn Arthur Cravan, embannadurioù Gérard Lebovici, 1987 ; adembannet gant Ivrea, 1992, ISBN 2-85184-179-3
*Arthur Cravan, *J'étais cigare* : *Maintenant* , *Fragments* hag ul lizher, Eric Losfeld, 1971

## Kelaouenn ''Maintenant''
* Niverenn 1, miz Ebrel 1912
* Niverenn 2, miz Gouere 1913
* Niverenn 3, niverenn ispisial (1), *Oscar Wilde est vivant !*, miz Here-miz Du 1913
* Niverenn 4, niverenn ispisial (2), *L'Exposition des indépendants*, miz Meurzh-miz Ebrel 1914
* Niverenn 5, *Poète et boxeur ou l'Âme au vingtième siècle*, miz Meurzh-miz Ebrel 1915

## Levrlennadur
* Maria Lluïsa Borras, *Cravan, une stratégie du scandale*, Jean-Michel Place, 1996
* Maria Lluïsa Borras, *Picabia*, Albin Michel, 1985
* André Breton, *Anthologie de l'humour noir*, Sagittaire, 1940
* André Breton, *Les pas perdus*, Gallimard, 1970
* Gabrielle Buffet-Picabia, *Aires abstraites*, P. Cailler, 1957
* Blaise Cendrars, *Le Lotissement du ciel*, Denoël, 1949
* Philippe Dagen, *Arthur Cravan n'est pas mort noyé*, Grasset, 2006
* Marcel Duchamp, *Ingénieur du temps perdu*, entretiens, Belfond, 1967
* Noël Godin, *Anthologie de la subversion carabinée*, L'Age d'Homme, 1988
* Julien Levy, *Memoir of an art Gallery*, New York, 1977
* Robert Motherwell, *The Dada Painters and Poets*, Motherwell, 1951
* Francis Picabia, *Jésus-Christ Rastaquouère*, 1920
* José Pierre, *Le Futurisme et le dadaïsme*, embannadurioù Rencontre, 1966
* Man Ray, *Autoportrait*, Laffont, 1964
* André Salmon, *Souvenirs sans fin*, Gallimard, 1956
* Michel Sanouillet, *Dada à Paris*, Pauvert, 1965 ; Flammarion, 1993 ; CNRS, 2005
* Leon Trotsky, *Ma vie*
* Philippe Squarzoni, *Portrait inédit d'Arthur Cravan*, embannadurioù Le 9 Monde, 2003
* Edgardo Franzosini, *Grande trampoliere smarrito* Watt n° 0,5 2012

## Liammoù diavaez
* 5 niverenn MAINTENANT
* Cravan war lec'hienn ''Excentriques''
* ''Maintenant'' niverenn 3 ha 4
* Arthur Cravan war boxrec.com

## Notenn