open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galv (aozadur)

:  *Evit sterioù all ar ger *'Galv**, gwelet [[Galv (disheñvelout)|amañ]].''

**Galv*', anvet *Comité d'Action pour la Langue Bretonne* da gentañ (CALB), a oa un aozadur-stourm evit ar brezhoneg hag a oa bet krouet e 1969 e Brest gant [[UDB]], ar [[JEB]], hag [[Ar Falz]]. [[Yaouankizoù Penn-a-raok Breizh]] a zeuas da vout ezel war-lerc'h ar grouidigezh. E gwirionez e oa ur benveg etre daouarn UDB.

E penn an aozadur e oa ur burev gant dileuridi eus ar [[JEB]], [[Fañch Broudig]], Gaby Mer ha [[Jean-Yves Lagadeg]], eus UDB, [[Yves Le Berre]], [[Jean Le Dû]] (a yeas war-du ar PCF prestik goude), [[Erwan Evenou]], eus [[Ar Falz]], [[Armañs Keravel]] ha [[Fañch Morvannou]] hag eus [[Yaouankizoù Penn-a-raok Breizh]] Klaod an Duigou... 
[[Fañch Broudig]] a voe lakaet da sekretour, [[Erwan Evenou]] a gemeras e blas goude. 
Awenet e oa ar strollad gant ar varksouriezh diouzh ar c'hiz goude 1968. Kinnig a rae goulenn kreskiñ kelenn ar brezhoneg er skol, en ur mare ma ne oa tost netra, met ne ginnige ket ober kalz tra d'an izili, ha ne oa ket gwall vrudet. Divodet e voe ar strollad e penn-kentañ 1974. 
== Kerzhout evit ar yezh ==
Kerzhadegoù a voe aozet evit ar yezh, evel an hini eus [[Ploue]] d'[[an Oriant]] e penn-kentañ miz Even 1971 gant 700 a vanifesterion.
.
E 1972 e voe kerzhadegoù lec'hel en nev-amzer, etre [[Ar Gemene]] ha [[Pondi]] da skouer.
== Oberoù all ar strollad ==
Gwerzhet e veze levrig Galv, anvet *GALV : Livre blanc et noir de la langue bretonne*.
Skrivet e veze *Hag or yez?* (= hag hor yezh) ouzh ar mogerioù gant Galv, tri ger digomprenus a-walc'h evit an dud.
== Testennoù==
Tennet eus rentañ-kont [[Ouest-France]] Kemper (19 a viz Genver 1970) diwar-benn meeting Galv e Kemper:

:[En e brezegenn] *«il* [Fañch Broudig, sekretour Galv] *fit tour à tour le procès de ceux qui, à son avis, concourt à l'asservissement du peuple breton: la politique de ruine de l'économie et de déclassement social des Bretons à laquelle correspond dans le domaine culturel la politique d'étouffement de la langue la plus parlée dans les classes laborieuses, le système capitaliste, la bourgeoisie, la culture française devenue un instrument de dépersonnalisation des Bretons, bref l'oppression culturelle allant de pair avec l'exploitation sociale.»* Ha goude bezañ lakaet keñver-ha-keñver stad ar Vretoned ha stad ar Re zu er Stadoù-Unanet: *«nous sommes, affirme-t-il* [Fañch Broudig], *les Noirs de la France, les Noirs de l'Europe condamnés à mort parce que nous sommes des marginaux, des Bretons».
## Embannadurioù
**GALV : Livre blanc et noir de la langue bretonne*, Brest, 1969 http://bibliotheque.idbe.bzh.

## Liammoù diavaez
* INA
* Mathilde Sempé, « GALV ou la synchronisation des espaces du militantisme breton », ''La Bretagne Linguistique'', 23 | 2019, 45-60
## Dave ha notennoù
Elba Ramalho

**Elba Ramalho** , ganet e 1951 e Conceição (Paraíba), e Paraíba, e Brazil, zo un aktourez, kanerez, barzhez, eus Brazil. *Rouanez ar [[forró]]* a vez graet anezhi alies. 
Kenlabouret he deus gant kalz tud, evel Alceu Valença pe he c'henderv, Zé Ramalho.

## He fladennoù

* (1979) *Ave de prata*, Epic/CBS — LP
* (1980) *Capim do vale*, Epic/CBS — LP
* (1981) *Elba*, CBS — LP
* (1982) *Alegria*, Ariola — LP
* (1983) *Coração brasileiro*, Ariola — LP
* (1984) *Fogo na mistura*, Ariola LP
* (1985) *Do jeito que a gente gosta*, Ariola — LP
* (1986) *Remexer*, Ariola — LP
* (1987) *Elba*, Ariola — LP
* (1988) *Fruto*, Ariola — LP
* (1989) *Popular brasileira*, Ariola — LP
* (1990) *Ao vivo*, Ariola — LP
* (1991) *Felicidade urgente*, Ariola — LP
* (1992) *Encanto*, Ariola — LP
* (1993) *Devora-me*, Ariola — LP
* (1995) *Paisagem*, BMG — CD
* (1996) *Leão do Norte*, BMG — CD
* (1996) *Grande encontro*, BMG — CD
* (1997) *Grande encontro 2*, BMG — CD
* (1998) *Flor da Paraíba*, BMG — CD
* (1999) *Solar*, BMG —CD
* (2000) *O grande encontro 3*, BMG — CD
* (2001) *Cirandeira*, BMG — CD
* (2002) *Elba canta Luiz*, BMG — CD
* (2003) *Elba ao vivo*, BMG — CD
* (2005) *Elba e Dominguinhos ao vivo*, BMG — CD
* (2007) *Qual o Assunto Que Mais Lhe Interessa?*
* (2009) *Balaio de Amor*

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel 
* All Music
* Buhez Elba Ramalho
Inès

**Inès** zo un anv-bihan gallek, ral a-walc'h, kar-tost da Agnès.

## Yezhoù all
*Ines en alamaneg ha saozneg
*Inés, anv-bihan spagnolek,
*Inês, anv-bihan portugalek.
*Agneta, anv-bihan svedek.

## Tud

* *Marie-Clotilde-Inès Moitessier*, itron c'hall bet poltredet gant Jean Dominique Ingres en div daolenn anavezet evel *[[Madame Moitessier]]*;
**Inès Stéphane*, pe Inès Armand, pe Inessa Armand (e ruseg) (1874 – 1920), komunourez c'hall;
*Inès de la Fressange (ganet en 1957), dougerez-dilhad c'hall.

## Pennadoù kar
*Agnès, anv-bihan gallek, 
*Inês, anv-bihan portugalek,
*Inés, anv-bihan spagnolek, 
*Agnes, anv-bihan alamanek
*Agnese, anv-bihan italianek
Galv (disheñvelout)

**Galv** a c'hall bezañ:
*Ur gelaouenn vrezhonek bet embannet e-kerzh an Eil Brezel-bed, gwelet Galv (kelaouenn);
*Un aozadur da zifenn gwirioù ar brezhoneg e-tro ar ar bloaz 1970, gwelet Galv (aozadur).
Norðurland eystra

**Norðurland eystra** a zo unan eus eizh rannvro Island. Akureyri eo ar gêr-benn. 21 968 km² eo gorread ar rannvro. 28 925 annezad a oa enni e 2008.

## Kumunioù pennañ
* Akureyri
* Dalvík
* Húsavík
* Ólafsfjörður

## Kumunioù Norðurland eystra
Etre krommelloù emañ an niver a annezidi.
* Akureyri (17 522)
* Arnarneshreppur (178)		
* Dalvíkurbyggð (1 942)
* Eyjafjarðarsveit (1 040) 
* Fjallabyggð (2 129) 
* Grýtubakkahreppur	(338) 
* Hörgárbyggð (415)
* Langanesbyggð (511) 
* Norðurþing (2 998) 	
* Skútustaðahreppur (388) 	
* Svalbarðshreppur (108) 
* Svalbarðsstrandarhreppur (396)
* Tjörneshreppur (58)	
* Þingeyjarsveit (945)

## Kontelezhioù Norðurland eystra
Eyjafjarðarsýsla • Norður-Þingeyjarsýsla • Suður-Þingeyjarsýsla


Overlooking Eyjafjörður from Hamrar (close).jpeg|Akureyri hag Eyjafjörður.
Husavik Iceland 2005 1.JPG|Húsavík
Islande - Le lac Mivatn.JPG|Lenn Mývatn
Grímsey Iceland.JPG|Enezenn Grímsey


Krafla Viti.jpg|Menez-tan Krafla
Islande cascade Aldeyjarfoss.jpg|Aldeyjarfoss
Godafoss23.JPG|Goðafoss
Hafragilsundirlendi.jpg|Le Park broadel Jökulsárgljúfur
Norðurland vestra

**Norðurland vestra** a zo unan eus eizh rannvro Island. Sauðárkrókur eo ar gêr-benn. 12 737 km² eo gorread ar rannvro, hag e 2008 e oa 7 392 annezad enni.

## Kumunioù Norðurland vestra
Etre krommelloù emañ an niver a annezidi.
* Akrahreppur (217) 
* Blönduós (908)		
* Húnavatnshreppur (426)
* Húnaþing vestra (1 142)	
* Skagabyggð (102)
* Skagafjörður (4 077) 	
* Skagaströnd (523)

## Kontelezhioù Norðurland vestra
Austur-Húnavatnssýsla • Skagafjarðarsýsla • Vestur-Húnavatnssýsla


Holakirkja.jpg|Hólar
Bloenduos 01.jpg|Blönduós
Drangey1.jpg|Enezenn Drangey
Hofsjökull from Nýi-Dalur july 2005.JPG|Hofsjökull
Ines

**Ines**, pe **Inez**, zo un anv-bihan alamanek ha saoznek, kar-tost da Agnes. 

## Yezhoù all
*Inès, en galleg
*Inés, en spagnoleg,
*Inês, en portugaleg,
**Ине́с*, *Ине́сса* (Inessa) en ruseg
hag ivez
*Agnes, anv-bihan alamanek
*Agnès, anv-bihan gallek, 
*Agnese, anv-bihan italianek

## Tud

*Inez Andrews (1929-2012), kanerez gospel stadunanat
*Ines Adler (* 1963), kanerez alaman
*Ines Eck (* 1956), skrivagnerez alaman
*Eda-Ines Etti, kanerez estoniat

### Anv-tiegezh
*Albert Ines (1619–1658) – beleg jezuit ha barzh polonat

## Pennadoù kar
*INES
Benetice

**Benetice** a zo ur gêrig eus Tchekia, lec'hiet e Reter-Bohemia (*[[Rannvro Vysočina|kraj Vysočina]]*). E 2007 he doa 37 annezad.

## Skeudennoù

Skeudenn:Benetice naves.jpg
Skeudenn:Benetice prijezd od Svetle nad Sazavou.jpg
Skeudenn:Benetice prijezd od Ledce nad Sazavou.jpg
Skeudenn:Benetice tabor.jpg
Skeudenn:Benetice pohled na druhy breh Sazavy.jpg
Skeudenn:Benetice 1.jpg
Skeudenn:Benetice 2.jpg
Skeudenn:Benetice 3.jpg
Skeudenn:Benetice 4.jpg


## Liamm diavaez

*  Lec'hienn ofisiel Kêr Benetice
Inês Pires

**Inês Pires Esteves** a oa pried-kleiz João Iañ, Roue Portugal.

## He buhez
Merc'h e oa da *Pero Esteves*, un calzolaio yuzev deuet eus Kastilha, ha da Maria Anes. Serc'h e oa da Yann d'Aviz, mab bastard d'ar roue Pedro Iañ  Portugal ha mestr Urzh San Benedetto d'Avis. 

Un tamm a-raok ganedigezh he merc'h e voe anvet he fried-kleiz da roue e 1385.

## He bugale
Daou vugel he doe:
*Afonso Portugal, anavezet ivez evel Afonso Iañ de Bragança (1377 - 1461), 8vet kont Barcelos, 1añ dug Bragança ha diazezour Tierniezh Bragança.
*Beatriz (1386 - 1447), a zimezas da Thomas FitzAlan, unnekvet kont Arundel.

## Eured
Dimeziñ a reas ar roue da ur briñsez saoz, Philippa of Lancaster e miz C'hwevrer 1387. War-dro he lezvugale e reas ar rouanez.

## Notennoù
Inés de Suárez

**Inés de Suárez** pe **Inés Suárez** (1507-1580) a oa ur gonkistadorez spagnol er  e Chile, ha pried-kleiz ar c'honkistador Pedro de Valdivia.

## He buhez
Ganet e oa e Plasencia, en Extremadura, e 1507 tost d'an iliz-veur. He zad-kozh a oa kalvez. Gant he mamm, ur vaouez ag ar werin, e teskas ar vicher a gemenerez. Ur c'hoar he devoa, anvet Ines Echeverria, bet adverc'het, a oa he mignonez nemeti, rak abaf e oa ha ne oa ket troet ouzh an dud all. En 1526, pa oa 19 vloaz, e reas anaoudegezh gant he fried kentañ, Juan de Málaga. Dimeziñ gantañ a reas un toullad bloazioù goude, gant skoazell he zad-kozh, rak reder-bro e oa Juan de Málaga. Bugel ebet n'o doe, gaonac'h ma oa-hi. Etre 1527 ha 1528 e lestras Juan, he fried, da vont trema Panamá ha chom a reas Inés en Spagn d'e c'hortoz. Tremen a rae ar bloavezhioù, ha ne glevas keloù anezhañ nemet eus Venezuela. En 1537 e resevas un aotre a-berzh ar roue hag e lestras-hi ivez da vont d'an Indez ar C'huzh-heol da glask war-lerc'h he fried.

### Donedigezh da Amerika
En 1537, pa oa tost d'he 30 vloaz, e tegouezhas en Amerika da glask he gwaz. A-benn ar fin e klevas e oa bet lazhet en emgann Las Salinas e 1538. Evel intañvez ur soudard e voe roet dezhi un tamm douar en Cuzco.

### Anaoudegezh gant Pedro de Valdivia
En Cuzco e reas anaoudegezh gant Pedro de Valdivia, unan eus letananted Pizarro, hag a vo konkistador Chile. Bet e oa Pedro o vrezeliñ en emgann Las Salinas e 1538. Un darempred a grogas etrezo a gasas anezho da vout serc'hed. N'eus ket kavet prouenn ebet e c'hallent en em anavezout a-raok 1538.

### Aloubidigezh Chile
E dibenn 1539 e reas he soñj mont gant Pedro de Valdivia war-zu douaroù Chile. Goulenn a reas Valdivia ouzh Francisco Pizarro aotre da Inés da zont gantañ, gant ma'z aje ar plac'h da vatezh, evit mirout na deuje an Iliz da enebiñ. 
E-kerzh ar veaj e roas skoazell d'ar vrezelourien, ma plijas dezho, hervez Tomás Thayer Ojeda, rak kavet e veze e oa « ur vaouez kalonek ha leal, didrouz, tener ha madelezhus, hag istimet e oa gant ar gonkistadored ».

## Lennegezh
*Inés del Alma Mía, gant ar romantourez chileat Isabel Allende e 2006.

## Pennadoù kar

*Francisco de Aguirre
*Jerónimo de Alderete
*Mapuche people
*Rodrigo de Quiroga

*Pedro de Valdivia
*Francisco de Villagra
*brezel Arauco

### Notennoù
Suðurnes

**Suðurnes** zo unan eus eizh rannvro Island. E ledenez Reykjanes emañ, e mervent ar vro. Stank eo ar boblañs enni, ouzhpenn 20 annezad dre km²). E 2008 e oa 21 431 annezad enni. Keflavík eo ar gêr-benn ha 829 km² eo gorread ar rannvro. Enni emañ ivez aerborzh pennañ ar vro, e Keflavík.

## Kumunioù pennañ
* Garður
* Grindavík
* Keflavík
* Njarðvík
* Sandgerði
* Vogar

## Kumunioù Suðurnes
Etre krommelloù emañ an niver a annezidi.
* Garður (1 542)	
* Grindavík (2 849)	
* Reykjanesbær (14 208)	
* Sandgerði (1 750)	
* Vogar (1 215)

## Kontelezh Suðurnes
* Gullbringusýsla


Reykjanesta 3.jpg|Ledenez Reykjanes 
Blue Lagoon-1-.JPG|Blue Lagoon
Eldey 3.jpg|Enezenn Eldey
Vestfirðir

**Vestfirðir** (*fjordoù ar c'hornôg*) a zo unan eus eizh rannvro Island, e ledenez ar gwalarn. Ísafjörður eo ar gêr-benn. 22 721&nbsp;km² eo gorread ar rannvro hag e 2008 e oa 7 279 annezad enni. Kalz fjordoù a zo er rannvro. Enni emañ ivez Drangajökull hag a zo pempvet brasañ skorneg Island. Hini nemeti ar rannvro eo.

## Kumunioù ha kêriadennoù pennañ
E rannvro Vestfirðir ez eus dek kumun, hag en ul lodenn anezho ez eus meur a gêriadenn.

## Kontelezhioù Vestfirðir
Austur-Barðastrandarsýsla • Norður-Ísafjarðarsýsla • Strandasýsla • Vestur-Barðastrandarsýsla • Vestur-Ísafjarðarsýsla


Iceland2008-Isafjordur.JPG|Ísafjörður
Isafjordur.jpg|Ísafjörður
Iceland Bolungarvik 2.jpg|Bolungarvík
Iceland2008-Sudureyri.JPG|Suðureyri


Drangajökull.jpg|Drangajökull
Iceland2008-Latrabjarg.cliff.JPG|Tornaodoù Látrabjarg
Atlantic Puffin Latrabjarg Iceland 05.jpg|Poc'haned boutin e Látrabjarg
Iceland2008-WestFjords3.JPG|Un tornaod
Distrigoù ar Republik Tchek

E 1960 e voe adrannet Tchekoslovakia e distrigoù (*[[okres]]*, liester *okresy*) hep kemer e kont aozadurioù kent pe liammoù lec'hel. E tachenn ar Republik Tchek e oa 75 distrig; er bloavezhioù 1990 e voe krouet ur 76 hini pa voe distaget Distrig Jeseník diouzh Distrig Šumperk. Tri anezho a oa kêrioù dezho ur statud (*statutární města*, unander *město*) : Brno, Ostrava ha Plzeň, lkaet e voent da zistrigoù e 1971. Ur statud ispisial he doa Praha (*Hlavní město Praha*), enni e oa 10 distrig (*obvody*) damheñvel ouzh an distrigoù all.

E miz Genver 2003 e voe lalaet e pleustr ur c'hemm : e-lec'h an distrigoù e voe aozet 204 *C'humun ledanaet o galloud* (*obce s rozšířenou působností*; hag ivez *obce III. stupně* – kumunioù a drede live, anvet ivez "distrigoù bihan", *malé okresy*). Gant ar c'humunioù emañ bremañ al lod brasañ eus ar galloudoù a veze fiziet en distrigoù. Bez ez eus c'hoazh eus an distrigoù memestra, ma kaver sez meur a velestradur, evel ar justis da skouer. E 2007 e voe degaset kemmoù en-dro, ha 119 kumun a voe lakaet e distrigoù disheñvel.

## Liamm diavaez
*http://www.czso.cz/lexikon/mos2003.nsf/index
Distrig Cheb

**Distrig Cheb** (*Okres Cheb* e tchekeg) a zo un distrig (*[[okres]]*) e Karlovarský kraj er Republik Tchek. Cheb eo ar gêr-benn. 1 045,94 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 93 112 annezad ennañ (stankter : 89 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadenn distrig Cheb
Aš - 
Cheb -
Dolní Žandov - 
Drmoul - 
Františkovy Lázně - 
Hazlov - 
Hranice - 
Krásná - 
Křižovatka - 
Lázně Kynžvart - 
Libá - 
Lipová - 
Luby - 
Mariánské Lázně - 
Milhostov - 
Milíkov - 
Mnichov - 
Nebanice - 
Nový Kostel - 
Odrava - 
Okrouhlá - 
Ovesné Kladruby - 
Plesná - 
Podhradí - 
Pomezí nad Ohří - 
Poustka - 
Prameny - 
Skalná - 
Stará Voda - 
Trstěnice - 
Třebeň - 
Tři Sekery - 
Tuřany - 
Valy - 
Velká Hleďsebe - 
Velký Luh - 
Vlkovice - 
Vojtanov - 
Zádub-Závišín

## Liamm diavaez
*Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Cheb
Marie-Clotilde-Inès Moitessier

**Marie-Clotilde-Inès de Foucauld** pe **Marie-Clotilde-Inès Moitessier** (1821–1897) a oa un itron c'hall bet poltredet gant Jean Dominique Ingres en div daolenn anavezet evel *[[Madame Moitessier]]*.

Merc'h e oa d'un den dindan ar gouarnamant, o labourat e melestradurezh ar c'hoadoù ha doureier. E 1842 e oa bloaz warn-ugent pa zimezas d'un intañv tremen 40 vloaz, Sigisbert Moitessier, ur banker pinvidik, hag e teuas da vout Madame Moitessier .

## Notennoù

## Levrlennadur
*Ribeiro, Aileen (1999). *Ingres in Fashion: Representations of Dress and Appearance in Ingres's Images of Women*. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-07927-3
*Tinterow, Gary; Conisbee, Philip, et al. (1999). *Portraits by Ingres: Image of an Epoch*. New York: Harry N. Abrams, Inc. ISBN 0-300-08653-9
Madame Moitessier

**Madame Moitessier** zo anv daou boltred gant al livour gall Jean-Auguste-Dominique Ingres.

Livet en doa poltred Marie-Clotilde-Inès de Foucauld, anavezet ivez evel Marie-Clotilde-Inès Moitessier (1821–1897), dimezet d'ur banker gall.

## Ar poltred kentañ (1851)

Er poltred kentañ, graet e 1851, e weler an itron en he sav. 
En National Gallery of Art, e kêr Washington, emañ an oberenn.

## An eil poltred (1856)
En eil poltred, graet e 1856, e weler an itron en he c'hoazez hag ur melezour adreki. Hennezh eo an hini ma tispak al livour ar muiañ a livioù, gant ar sae en deus bet troet da c'hoari gant linennoù ha plegoù, gant ar melezour en deus gallet diskouez dasskedoù. 
Awenet eo bet al livour gant arz an Henamzer p'edo o poltrediñ an itron Moitessier. An emzoug gant he dorn ouzh he bougenn a deu eus ur murlivadur en Herculaneum, a ziskouez Herakles ha Telephus, hag a c'hallje Ingres bezañ gwelet e Naplez e-kerzh e veaj e 1814. El livadur La schiavona‎ gant Tizian e c'hallfe bezañ orin ar skeudenn er melezour.

En National Gallery e kêr Londrez emañ an oberenn.

## Studiennoù

## He buhez
*Inès de Foucauld de Pontbriant* a oa dimezet da Paul Sigisbert Moitessier, banker pinvidik en amzer Napoleon III, ha moereb da Charles de Foucauld. 

## Notennoù
La Schiavona

***La Schiavona*** pe *Ritratto di donna* (poltred un itron) zo ur poltred gant Tizian e 1510.
N'ouzer ket piv eo ar vaouez, met krediñ a reer e oa ur vaouez eus Dalmatia, rak en amzer Tizian, livour a Venezia, e oa Dalmatia dindan Republik Venezia hag e veze graet Schiavoni eus tud Istria ha Dalmatia.

E traoñ an daolenn, en dorn kleiz, e lenner al lizherennoù **T V**, sinadur an arzour, Tiziano Vecellio.

## 
Roet e voe an daolenn da National Gallery Londrez e 1942 gant an arzour saoz Francis Cook.

## 
Diskouezet eo bet *La Schiavona* eus Here 2009 betek Genver 2010 er Henry Moore Institute e Leeds en un diskouezadeg anvet *Sculpture In Painting*.
Distrig Karlovy Vary

**Distrig Karlovy Vary** (tchekeg : Okres Karlovy Vary) a zo un distrig (*[[okres]]*) e Karlovarský kraj er Republik Tchek. Karlovy Vary eo ar gêr-benn velestradurel. 1 514, 95 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 117 783 annezad ennañ (stankter : 77 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Abertamy - 
Andělská Hora - 
Bečov nad Teplou - 
Bochov - 
Boží Dar - 
Božičany - 
Březová - 
Černava - 
Chodov - 
Chyše - 
Čichalov - 
Dalovice - 
Děpoltovice - 
Hájek - 
Horní Blatná - 
Hory - 
Hroznětín - 
Jáchymov - 
Jenišov - 
Karlovy Vary - 
Kolová - 
Krásné Údolí - 
Krásný Les - 
Kyselka - 
Merklín - 
Mírová - 
Nejdek - 
Nová Role - 
Nové Hamry - 
Ostrov - 
Otovice - 
Otročín - 
Pernink - 
Pila - 
Potůčky - 
Pšov - 
Sadov - 
Smolné Pece -
Stanovice - 
Stráž nad Ohří - 
Stružná - 
Šemnice - 
Štědrá - 
Teplá -
Teplička - 
Toužim - 
Útvina - 
Valeč - 
Velichov - 
Verušičky - 
Vojkovice - 
Vrbice - 
Vysoká Pec - 
Žlutice

## Liamm diavaez
*Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Karlovy Vary
Distrig Sokolov

**Distrig Sokolov** (*Okres Sokolov* e tchekeg) a zo un distrig (*[[okres]]*) e Karlovarský kraj er Republik Tchek. Sokolov eo ar gêr-benn. 753,6 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 93 379 annezad ennañ (stankter : 124 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Sokolov
Březová - 
Bublava - 
Bukovany - 
Citice - 
Dasnice - 
Dolní Nivy - 
Dolní Rychnov - 
Habartov - 
Horní Slavkov - 
Chlum Svaté Maří - 
Chodov - 
Jindřichovice - 
Josefov - 
Kaceřov - 
Krajková - 
Královské Poříčí -
Kraslice - 
Krásno - 
Kynšperk nad Ohří - 
Libavské Údolí - 
Loket - 
Lomnice - 
Nová Ves -
Nové Sedlo - 
Oloví - 
Přebuz - 
Rotava - 
Rovná - 
Sokolov - 
Staré Sedlo - 
Stříbrná - 
Svatava - 
Šabina - 
Šindelová - 
Tatrovice - 
Těšovice - 
Vintířov - 
Vřesová

## Liamm diavaez
*Roll kêrioù ha kêriadenn distrig Sokolov District
Distrig Zlín

**Distrig Zlín** (*Okres Zlín* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Zlínský kraj er Republik Tchek. Zlín eo ar gêr-benn. 1033,59 km² eo gorread an distrig, e 2007 e oa 193 019 annezad ennañ (stankter : 187 annezad/km²).

## Roll kumunioù an disitrig
Bělov -
Bohuslavice nad Vláří -
Bohuslavice u Zlína -
Bratřejov -
Březnice -
Březová -
Březůvky -
**[[Brumov-Bylnice]]** -
Dešná -
Dobrkovice -
Dolní Lhota -
Doubravy -
Drnovice -
Držková -
**[[Fryšták]]** -
Halenkovice -
Haluzice -
Horní Lhota -
Hostišová -
Hřivínův Újezd -
Hrobice -
Hvozdná -
Jasenná -
Jestřabí -
Kaňovice -
Karlovice -
Kašava -
Kelníky -
Komárov -
Křekov -
Lhota -
Lhotsko -
Lípa -
Lipová -
Loučka -
Ludkovice -
**[[Luhačovice]]** -
Lukov -
Lukoveček -
Lutonina -
Machová -
Mysločovice -
**[[Napajedla]]** -
Návojná -
Nedašov -
Nedašova Lhota -
Neubuz -
Oldřichovice -
Ostrata -
**[[Otrokovice]]** -
Petrůvka -
Podhradí -
Podkopná Lhota -
Pohořelice -
Poteč -
Pozlovice -
Provodov -
Racková -
Rokytnice -
Rudimov -
Šanov -
Šarovy -
Sazovice -
Sehradice -
**[[Slavičín]]** -
Slopné -
**[[Slušovice]]** -
Spytihněv -
Štítná nad Vláří-Popov -
Tečovice -
Tichov -
Tlumačov -
Trnava -
Ublo -
Újezd -
**[[Valašské Klobouky]]** -
Velký Ořechov -
Veselá -
**[[Vizovice]]** -
Vlachova Lhota -
Vlachovice -
Vlčková -
Všemina -
Vysoké Pole -
Zádveřice-Raková -
Želechovice nad Dřevnicí -
**[[Zlín]]** -
Žlutava
Aozadur evit ar C'henober hag an Diorren Ekonomikel

Un aozadur etrebroadel ennañ 34 vro eo an **Aozadur evit ar C'henober hag an Diorren Ekonomikel** (e saozneg : **Organisation for Economic Co-operation and Development**, OECD). En em zisklêriañ a ra evel ur forom evit broioù a-du gant an demokratelezh hag ekonomiezh ar marc'hadoù, ha kinnig a ra da geñveriañ arnodennoù politikerezhioù, o klask diskoulmoù da gudennoù boutin, o verzout pleustadurioù mat, hag o kenurzhiañ politikerezhioù diabarzh ha diavaez e izili.
Robert Musil

Ur skrivagner aostrian e oa **Robert Mathias ''Edler von'' Musil** (ganet d'ar 6 a viz Du 1880 ha marvet d'ar 15 a viz Ebrel 1942). Sellet e vez ouzh e romant hir damechu *[[Der Mann ohne Eigenschaften]]* (An Den Diberzh) evel unan eus pouezusañ romantoù an amzer-vremañ.
Distrig Kroměříž

**Distrig Kroměříž District** (*Okres Kroměříž* e tchekeg) a zo unan, eus pevar distrig (*[[okres]]*) Zlínský kraj er Republik Tchek. Kroměříž eo ar gêr-benn. 795,67 km² eo gorread ar distrig, e 2007 e oa 107 564 annezad ennañ (stankter : 135 annezad/km²).

## Roll kumunioù an distrig
Bařice-Velké Těšany -
Bezměrov -
Blazice -
Bořenovice -
Brusné -
Břest -
**[[Bystřice pod Hostýnem]]** -
Cetechovice -
Chomýž -
**[[Chropyně]]** -
Chvalčov -
Chvalnov-Lísky -
Dřínov -
**[[Holešov]]** -
Honětice -
Horní Lapač -
Hoštice -
**[[Hulín]]** -
Jankovice -
Jarohněvice -
Karolín -
Komárno -
**[[Koryčany]]** -
Kostelany -
Kostelec u Holešova -
**[[Kroměříž]]** -
Kunkovice -
Kurovice -
Kvasice -
Kyselovice -
Lechotice -
Litenčice -
Loukov -
Lubná -
Ludslavice -
Lutopecny -
Martinice -
Míškovice -
**[[Morkovice-Slížany]]** -
Mrlínek -
Němčice -
Nítkovice -
Nová Dědina -
Osíčko -
Pacetluky -
Pačlavice -
Počenice-Tetětice -
Podhradní Lhota -
Prasklice -
Pravčice -
Prusinovice -
Přílepy -
Rajnochovice -
Rataje -
Roštění -
Roštín -
Rusava -
Rymice -
Skaštice -
Slavkov pod Hostýnem -
Soběsuky -
Střílky -
Střížovice -
Sulimov -
Šelešovice -
Troubky-Zdislavice -
Třebětice -
Uhřice -
Věžky -
Vítonice -
Vrbka -
Zahnašovice -
Záříčí -
Zástřizly -
Zborovice -
Zdounky -
Zlobice -
Žalkovice -
Žeranovice
Distrig Uherské Hradiště

**Distrig Uherské Hradiště** (*Okres Uherské Hradiště* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Zlínský kraj er Republik Tchek. Uherské Hradiště eo ar gêr-benn. 991,37 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 145 840 annezad ennañ (stankter : 147,11 annezad/km²).

## Roll kumunioù an distrig
Babice -
Bánov -
Bílovice -
**[[Bojkovice]]** -
Boršice u Blatnice -
Boršice -
Břestek -
Březolupy -
Březová -
*[[Buchlovice]]* -
Bystřice pod Lopeníkem -
Částkov -
Dolní Němčí -
Drslavice -
**[[Hluk (Distrig Uherské Hradiště)|Hluk]]** -
Horní Němčí -
Hostějov -
Hostětín -
Hradčovice -
Huštěnovice -
Jalubí -
Jankovice -
Kněžpole -
Komňa -
Korytná -
Košíky -
Kostelany nad Moravou -
Kudlovice -
**[[Kunovice (Distrig Uherské Hradiště)|Kunovice]]** -
Lopeník -
Medlovice -
Mistřice -
Modrá -
Nedachlebice -
Nedakonice -
Nezdenice -
Nivnice -
Ořechov -
Ostrožská Lhota -
Ostrožská Nová Ves -
*[[Osvětimany]]* -
Pašovice -
Pitín -
Podolí -
Polešovice -
Popovice -
Prakšice -
Rudice -
Salaš -
Slavkov -
Staré Hutě -
**[[Staré Město (Distrig Uherské Hradiště)|Staré Město]]** -
Starý Hrozenkov -
Strání -
Stříbrnice -
Stupava -
Suchá Loz -
Šumice -
Sušice -
Svárov -
Topolná -
Traplice -
Tučapy -
Tupesy -
**[[Uherské Hradiště]]** -
**[[Uherský Brod]]** -
**[[Uherský Ostroh]]** -
Újezdec -
Vápenice -
Vážany -
Velehrad -
Veletiny -
Vlčnov -
Vyškovec -
Záhorovice -
Žítková
Zlámanec -
Zlechov
Distrig Vsetín

**Distrig Vsetín** (*Okres Vsetín* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Zlínský kraj er Republik Tchek. Vsetín eo ar gêr-benn. 1142,87 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 147 362 annezad ennañ (stankter: 128,94 annezad/km²).

## Roll kumunioù an distrig
Branky -	
Bystřička -	
Choryně -	
Dolní Bečva -	
Francova Lhota -	
Halenkov -	
Horní Bečva -	
Horní Lideč -	
Hošťálková -	
Hovězí -	
Huslenky -	
Hutisko-Solanec -	
Jablůnka -
Janová -	
Jarcová -	
**[[Karolinka]]** -
Kateřinice -	
**[[Kelč]]** -
Kladeruby -	
Krhová -	
Kunovice -	
Lačnov -	
Leskovec -	
Lešná -	
Lhota u Vsetína -	
Lidečko -	
Liptál -	
Loučka -	
Lužná -
Malá Bystřice -	
Mikulůvka -	
*[[Nový Hrozenkov]]* -
Oznice -	
Podolí -	
Police -	
Poličná -	
Pozděchov -	
Prlov -	
Prostřední Bečva -	
Pržno -
Ratiboř -	
**[[Rožnov pod Radhoštěm]]** -
Růžďka -	
Seninka -	
Střelná -	
Střítež nad Bečvou -	
Študlov -	
Ústí -	
Valašská Bystřice -	
Valašská Polanka -	
Valašská Senice -	
**[[Valašské Meziříčí]]** -
Valašské Příkazy -	
Velká Lhota -	
Velké Karlovice -	
Vidče -	
Vigantice -
**[[Vsetín]]** -
Zašová -	
Zděchov -
**[[Zubří (Distrig Vsetín)|Zubří]]**
Priñs-dilenner

Ur **priñs-dilenner** (pe **Kurfürst** en alamaneg, *princeps elector imperii* pe *elector* e latin) a oa ur priñs, en Impalaeriezh santel roman, hag a oa e-touez ar briñsed karget da zilenn impalaer Alamagn, an Impalaer santel roman german. Seizh priñs dilenner a oa en deroù. 
Displeget e voe statud ar briñsed-dilennerien gant Builh Aour 1356. Dilennet e veze an impalaer gant ar brasañ niver, ne vern pet dilenner a veze, gant ma vezent pevar da vihanañ. 
Goude e teuas kemmoù a-hed ar c'hantvedoù, krouet e voe dilennerien nevez, re Bavaria ha Hannover da skouer er XVIIvet kantved. 

Ren a rae ar briñsed-dilennourien-se e stadoù a-bouez, ha galloudoù bras o devoa, ken e oant hogos dizalc'h e-keñver an impalaer santel.
Agnes Aostria

**Agnes Aostria**, pe **Agnes von Österreich** pe **Agnes von Habsburg** en alamaneg, zo bet anv meur a briñsez alaman pe aostrian.

* Agnes von Österreich (1151–1182), rouanez Hungaria, ha dugez Kärnten, merc'h Heinrich II Jasomirgott (Babenberg), dug Aostria ha Bavaria 
* Agnes von Staufen (Habsburg) (e-tro 1165/1170–a-raok 1232), kontez Habsburg, gwreg Rudolf II
* Agnes von Österreich (1206–1238) (1206 - a-raok an 29 a viz Eost 1238), merc'h d'an dug Leopold VI., gwreg an dug Albrecht Iañ Saks
* Agnes Hungaria (e-tro 1281–1364), rouanez Hungaria, merc'h Albrecht V kont Habsburg (Albrecht I evel dug Aostria ha impalaer Alamagn)
* Agnes von Habsburg (1315–1392), dugez Schweidnitz-Jauer, merc'h da Leopold Iañ dug Aostria
Agnès de Courtenay

**Agnès de Courtenay**, pe *Agnes Edessa* († war-dro 1184), a oa ur briñsez e kontelezh Edessa, er Reter Nesañ, en XIIvet kantved.
Agnes von Staufen

**Agnes von Staufen**, pe c'hoazh *Agnes von Hohenstaufen*, a oa anv div vaouez:
* Agnes von Staufen (Habsburg) (e-tro 1165/1170–a-raok 1232), kontez Habsburg, gwreg Rudolf II (Habsburg)
* Agnes von Staufen (Pfalz) (e-tro 1176–1204), kontez Rheinland-Pfalz, tudenn bennañ an opera „Agnes von Hohenstaufen“ gant Gasparo Spontini
Agnes Slott-Møller

**Agnes Rambusch Slott-Møller** (10 a viz Even 1862 e Nyboder, Kopenhagen– 11 a viz Even 1937) a oa ul livourez danat.

Livet he deus taolennoù diwar-benn istor Danmark ha gwengelouriezh. 
Oberennoù savet ganti a zo war ziskouez e Diskouezva broadel Norvegia.

E 1888 e timezas gant al livour Harald Slott-Møller (1864–1937) a varvas er memes bloaz ha hi, pemp miz war he lerc'h.

## Notenn

## Liammoù diavaez
* KunstOnline: ''Agnes Slott-Møller''
* KunstOnline: ''Agnes Slott-Møller – Skønheden er til evig glæde''
* Dansk Kvindebiografisk Leksikon: ''Agnes Slott-Møller (1862-1937)''
* Sigurd Müller: ''Agnes Slott-Møller'' i *Dansk Biografisk Leksikon*, bd. 12, side 101-102, Købehavn 1887-1905
Otto II

**Otto II** zo bet anv meur a zen, impalaer, roue, dug pe kont.

* Otto II (impalaer santel) (955-983), impalaer santel eus 973 da 983, an hini brudetañ,
* Otto II (roue Hungaria),
* Otto II (markgrav Brandenburg), markgrav Brandenburg (1184 - 1205)
* Otto II (dug Bavaria) (1206-1253), kont ar Roen ( 1227 - 1253) ha dug Bavaria eus 1231 da 1253.
Agnes Poatev (impalaerez)

**Agnes Poatev**, pe **Agnes Akitania** pe **an impalaerez Agnes** (war-dro 1025 &ndash; 14 a viz Kerzu 1077) a oa impalaerez santel roman, o ren en Impalaeriezh Santel Roman german eus 1056 da 1062.

## He zud
Merc'h e oa da Gwilherm V Akitania, kont Poatev ha dug Akitania, ha da Agnes Bourgogn, dugez Akitania. C'hoar e oa da Gwilherm VI Akitania,

## Dimeziñ ha bugale
Agnes a oa dimezet da Herri III, impalaer santel roman, d'an 21 a viz Du 1043 en Ingelheim . Eil pried an impalaer e oa-hi, rak dimezet e oa-eñ bet da Gunhilda Danmark, marvet e 1038.

Pemp bugel o doe:
# * [[Matilda Swabia]] *, ganet e 1045, marvet e 1060, da 15 vloaz, dimezet da Rudolf von Rheinfelden e 1058.
# Judith Swabia, ganet e 1047, dimezet da gentañ d'ar roue Solomon Hungaria, goude d'ar roue Wladislaus I Herman Pologn.
# *Adelaide* (pe *Adelheid*) *Alamagn*, ganet e 1048, marvet e 1095, abadez Quedlinburg adalek war-droioù 1062.
# Herri IV (impalaer santel roman ), ganet d'an 11 a viz Du 1050.
# Conrad, ganet e 1052, dug Bavaria evel "Conrad II" 1054-1056, marvet e 1056, da 4 bloaz.

## Notennoù ha daveennoù
Distrig Jablonec nad Nisou

**Distrig Jablonec nad Nisou** (*Okres Jablonec nad Nisou* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Liberecký kraj er Republik Tchek. Jablonec nad Nisou eo ar gêr-benn. 402,30 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 91 752 annezad ennañ (stankter : 228,07 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
* Albrechtice v Jizerských horách 
* Bedřichov 
* Dalešice 
* Desná 
* Držkov 
* Frýdštejn 
* Jablonec nad Nisou 
* Janov nad Nisou 
* Jenišovice 
* Jílové u Držkova 
* Jiřetín pod Bukovou 
* Josefův Důl
* Koberovy 
* Kořenov 
* Líšný 
* Loužnice 
* Lučany nad Nisou 
* Malá Skála 
* Maršovice 
* Nová Ves nad Nisou 
* Pěnčín 
* Plavy 
* Pulečný
* Radčice 
* Rádlo 
* Rychnov u Jablonce nad Nisou 
* Skuhrov 
* Smržovka 
* Tanvald 
* Velké Hamry 
* Vlastiboř 
* Zásada 
* Železný Brod
* Zlatá Olešnice

## Liamm diavaez
* Kêrioù ha kêriadennoù distrig Jablonec nad Nisou
Harald Slott-Møller

**Harald Slott-Møller** (1864–1937) zo ul livour danat.

E 1888 e timezas da Agnes Slott-Møller (1862 1937) a oa livourez danat. Mervel a reas hi e miz Even 1937, hag eñ pemp miz war he lerc'h.
Distrig Liberec

**Distrig Liberec** (tchekeg : Okres Liberec) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Liberecký kraj er Republik Tchek. Liberec eo ar gêr-benn. 988,87 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 174 518 annezad ennañ (stankter : 176,48 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Bílá - 
Bílý Kostel nad Nisou - 
Bílý Potok - 
Bulovka - 
Černousy - 
Český Dub - 
Cetenov - 
Chotyně - 
Chrastava - 
Čtveřín -
Dětřichov - 
Dlouhý Most - 
Dolní Řasnice - 
Frýdlant - 
Habartice - 
Hejnice - 
Heřmanice - 
Hlavice - 
Hodkovice nad Mohelkou - 
Horní Řasnice - 
Hrádek nad Nisou - 
Jablonné v Podještědí -
Janovice v Podještědí -
Janův Důl - 
Jeřmanice - 
Jindřichovice pod Smrkem - 
Kobyly - 
Krásný Les - 
Kryštofovo Údolí - 
Křižany - 
Kunratice - 
Lázně Libverda - 
Lažany - 
Liberec - 
Mníšek - 
Nová Ves - 
Nové Město pod Smrkem - 
Oldřichov v Hájích - 
Osečná - 
Paceřice - 
Pěnčín - 
Pertoltice - 
Proseč pod Ještědem - 
Příšovice - 
Radimovice - 
Raspenava - 
Rynoltice - 
Soběslavice - 
Stráž nad Nisou - 
Světlá pod Ještědem - 
Svijanský Újezd - 
Svijany - 
Sychrov - 
Šimonovice - 
Višňová - 
Vlastibořice - 
Všelibice - 
Zdislava - 
Žďárek

## Liamm diavaez

*Kêrioù ha kêriadennoù distrig Liberec
Distrig Semily

**Distrig Semily** (*Okres Semily* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Liberecký kraj er Republik Tchek. Semily eo ar gêr-benn. 698,99 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 75 648 annezad ennañ (stankter : 108,22 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Bělá - 
Benecko - 
Benešov u Semil - 
Bozkov - 
Bradlecká Lhota - 
Bukovina u Čisté - 
Bystrá nad Jizerou - 
Čistá u Horek - 
Háje nad Jizerou - 
Harrachov - 
Holenice -
Horka u Staré Paky - 
Horní Branná - 
Hrubá Skála - 
Chuchelna - 
Jablonec nad Jizerou - 
Jesenný - 
Jestřabí v Krkonoších - 
Jilemnice - 
Kacanovy - 
Karlovice - 
Klokočí - 
Košťálov - 
Kruh - 
Ktová - 
Levínská Olešnice - 
Libštát - 
Lomnice nad Popelkou - 
Loučky - 
Martinice v Krkonoších - 
Mírová pod Kozákovem - 
Modřišice - 
Mříčná - 
Nová Ves nad Popelkou - 
Ohrazenice - 
Olešnice - 
Paseky nad Jizerou - 
Peřimov - 
Poniklá - 
Přepeře - 
Příkrý - 
Radostná pod Kozákovem - 
Rakousy - 
Rokytnice nad Jizerou - 
Roprachtice - 
Rovensko pod Troskami - 
Roztoky u Jilemnice - 
Roztoky u Semil - 
Semily - 
Slaná - 
Stružinec - 
Studenec - 
Svojek - 
Syřenov - 
Tatobity - 
Troskovice - 
Turnov - 
Veselá - 
Víchová nad Jizerou - 
Vítkovice - 
Všeň - 
Vyskeř - 
Vysoké nad Jizerou - 
Záhoří - 
Žernov

## Liamm diavaez
* Kêrioù ha keriadennoù distrig Semily
Else Alfelt

**Else Alfelt** (1910, Kopenhagen - 1974), a oa ul livourez danat hag a gemeras perzh el luskad Cobra er bloavezhioù 1940.
Agnes von Kurowsky

**Agnes von Kurowsky**, pe **Agnes von Kurowsky Stanfield** (1892, Germantown, Philadelphia, Pennsylvania – 1984), a oa ur glañvdiourez stadunanat a vije bet diazez tudenn "Catherine Barkley" e romant Ernest Hemingway, *[[A Farewell to Arms]]*. 
Implijet e voe darvoudoù eus e vuhez en Italia gant Hemingway evit sevel dek danevell. Tud a faltazi, diazezet war e glañvdiourez Kurowsky, a weler en danevelloù *[[A Very Short Story]]*, *[[The Snows of Kilimanjaro]]*, hag *[[A Farewell to Arms]]*.

## He buhez
Agnes von Kurowsky Stanfield a oa ganet d'ar 5 a viz 1892, en Germantown, Philadelphia, Pennsylvania. Pa reas he zud anaoudegezh e oa he zad polonat o kelenn yezhoù e skol Berlitz Washington, D.C.. Nizez e oa d'an tisavour William Holabird, eus Chicago, hag a-berzh -mamm e oa merc'h -vihan d'ar jeneral Samuel Beckley Holabird. Meur a wech e tilojas an tiegezh hogen e Washington e oa ar gêr, hervez kalon Agnes. Skoliet e voe e Fairmont Seminary, heuliaén a reas ur stummadur evit labourat e levraoueg kêr Washington. E 1910 edo o labourat eno. En 1914 e tilezas al levraoueg da vont d'ur skol klañvdiourezed. Re c'horrek ha dizarvoud e kave al levraoueg, emezi, un dra bennak birvidikoc'h a felle dezhi.

Klañvdiourez e oa Agnes von Kurowsky en un ospital amerikan en Milano e-pad ar Brezel-bed kentañ. Unan eus ar glañvourien e oa Hemingway, ha karantez a vagas outi. Goude ar brezel, distro Hemingway da SUA, edo ar skrivagner o c'hortoz Kurowsky da zont d'e gaout, ha da zimeziñ. E-lec'h kement-se e resevas ul lizher diganti da lakaat fin d'o darempred. Distreiñ a reas Agnes da SUA, met gwech ebet n'en em adweljont.

## Bez
Beziet eo e Washington DC e bered an arme.

## Levrlennadur
*Reynolds, Michael S. *Hemingway's First War, the Making of "A Farewell to Arms"*, Princeton University Press (1976)
*Hemingway, Leicester. My Brother, Ernest Hemingway*, World Publishing Company (1961)
*Nagel, James. *Ernest Hemingway, the Writer in Context*, edited by the University of Wisconsin Press (1976)
*Reynolds, Michael S. *The Agnes Tapes: A Farewell to Catherine Barkley*, Fitzgerald/Hemingway Annual (1979)
*Bell, Millicent. "A Farewell to Arms: Pseudoautobiography and Personal Metaphor", *Ernest Hemingway, the Writer in Context*
*Baker, Carlos. *Ernest Hemingway: a Life Story'', Scribners (1969)

## Film

*In Love and War, film gant Sandra Bullock evel Agnes von Kurowsky ha Chris O'Donnell evel Ernest Hemingway.

## Liammoù diavaez
*Holabird info
*Hemingway website
*American Red Cross website
*Agnes von Kurowsky's personal papers
Distrig Česká Lípa

**Distrig Česká Lípa** (*Okres Česká Lípa* e tchekeg) a zo unan eus pevar distrig (*[[okres]]*) Liberecký kraj er Republik Tchek. Česká Lípa eo ar gêr-benn. 1 072,91 km² eo gorread an distrig, e 2009 e oa 105 662 annezad ennañ (stankter : 98,48 annezad/km²).

## Roll kêrioù ha kêriadennoù an distrig
Česká Lípa - 
Bezděz - 
Blatce - 
Blíževedly - 
Bohatice - 
Brniště - 
Chlum - 
Chotovice - 
Cvikov - 
Doksy - 
Dubá - 
Dubnice - 
Hamr na Jezeře - 
Holany - 
Horní Libchava - 
Horní Police - 
Jestřebí - 
Kamenický Šenov - 
Kozly - 
Kravaře - 
Krompach - 
Kunratice u Cvikova - 
Kvítkov - 
Luka - 
Mařenice - 
Mimoň - 
Noviny pod Ralskem - 
Nový Bor - 
Nový Oldřichov - 
Okna - 
Okrouhlá - 
Pertoltice pod Ralskem - 
Polevsko - 
Provodín - 
Prysk - 
Radvanec - 
Ralsko - 
Skalice u České Lípy - 
Skalka u Doks - 
Sloup v Čechách - 
Slunečná - 
Sosnová - 
Stráž pod Ralskem - 
Stružnice - 
Stvolínky - 
Svojkov - 
Svor - 
Tachov - 
Tuhaň - 
Velenice - 
Velký Valtinov - 
Volfartice - 
Vrchovany - 
Zahrádky - 
Zákupy - 
Žandov - 
Ždírec

## Liamm diavaez
*Roll kêrioù ha kêriadennoù distrig Česká Lípa
Agnes von Böhmen

**Agnes Bohemia**, pe **Agnes von Böhmen** (en alamaneg) pe **Anežka Česká** (e tchekeg), a zo anv meur a vaouez:

* Agnes von Böhmen (1211–1282), merc'h da Ottokar I añ Přemysl (pe *Ottokar Iañ von Böhmen*), leanez hag abadez e Praha; 
* Agnes von Böhmen († 1268), Tochter von Wenzel I. von Böhmen, ∞ Heinrich III. von Meißen
* Agnes von Böhmen (1269–1296), merc'h da Ottokar II Přemysl (pe *Ottokar II von Böhmen*), ∞ Rudolf II. von Österreich
* Agnes von Böhmen (1305–1337), merc'h da Wenzel II. von Böhmen, ∞ Heinrich I. von Schweidnitz

## Pennad kar
*Agnes
Agnes Carlsson

**Agnes**, pe **Agnes Carlsson** pe **Agnes Emilia Carlsson** (1988-), zo ur ganerez svedat brudet bras en he bro abaoe 2005 gant an abadenn skinwel *Idol*, hag er broioù all abaoe 2009 gant ur bladennig, *Release Me*, gwerzhet ouzhpenn 900 000 anezhi.

Tud zo a gav gante e tenn d'ar ganerez saoz, Leona Lewis, korf, mouezh hag all. 

## Albomoù
* *Agnes* (2005)
* *Stronger* (2006)
* *Dance! Love! Pop! (2008)
* *Veritas'' (2012)

## Liammoù diavaez
CoBrA (luskad arzel)

** CoBrA** a oa ul luskad arzel european etre 1949 ha 1952. Ijinet e voe anv al luskad e 1948 gant Christian Dotremont diwar lizherennoù kentañ kêrioù orin izili al luskad : Kopenhagen (Co), Brusel (Br), Amsterdam (A). Ur mirdi
(Cobra Museum) a zo en Amstelveen en Izelvroioù, ma c'haller gwelout oberennoù gant Karel Appel e-touez re all.

## Istor
CoBrA a voe savet gant Karel Appel, Constant, Corneille, Christian Dotremont, Asger Jorn ha Joseph Noiret d'an 8 a viz Du 1948 e Café Notre-Dame e Pariz, pa sinjont ar manifesto *'La Cause Était Entendue*’ bet savet gant Dotremont. Diazezet e oa pennaennoù al luskad war ar frankiz a-fet livioù ha stummoù. A-enep an dreistrealouriezh e oant ivez, ha levezonet e oant gant ar marksouriezh hag ar vodernelezh. Ennañ e oa tud bet ezel eus Reflex (Izelvroioù),  Høst (Danmark) hag eus ar Strollad dreistrealour dispac'hour (Belgia). Ne badas ket pell ar strollad met dont a rejont a-benn da lakaat embann ar gelaouenn  *Cobra*, da aozañ ur rummad oberennoù savet a-stroll anvet *Peintures-Mot* ha div ziskouezadeg vras : e miz Du 1949 er Stedelijk Museum en Amsterdam, hag e 1951 e Palez arzoù-kaer Liège.
 
E miz Du 1949 e voe kemmet anv ar strollad hag e teuas da vezañ 'Internationale des Artistes Expérimentaux' rak degemeret e oa bet izili nevez o tont eus Europa pe eus SUA. E 1951 e voe divodet ar strollad, met derc'hel a reas an izili daremrpedoù mat etrezo, Dotremont dreist-holl a gendalc'has da labourat gant meur a ezel all.

## Perzhidi
Perzhidi bennañ CoBra :

*Pierre Alechinsky (1927)
*Else Alfelt (1910-1974)
*Karel Appel (1921-2006)
*Jean-Michel Atlan (1913-1960)
*Mogens Balle (1921-1988)
*Ejler Bille (1910-2004)
*Pol Bury (1922-2005)
*Jacques Calonne (1930)
*Hugo Claus (1929-2008)
*Corneille (1922)
*Christian Dotremont (1922-1979)
*Lotti van der Gaag (1923-1999)
*William Gear (1915-1997)
*Stephen Gilbert (1910-2007)
*Svavar Guðnason (1909-1988)
*Reinhoud d'Haese (1928-2007)
*Henry Heerup (1907-1993)

*Egill Jacobsen (1910-1998)
*Edouard Jaguer (1924-2006)
*Asger Jorn (1914-1973)
*Aart Kemink (1914-2006)
*Lucebert (1924-1994)
*Ernest Mancoba (1904-2002)
*Sonja Ferlov Mancoba (1911-1984)
*Jørgen Nash (1920-2004)
*Constant Nieuwenhuys (1920-2005)
*Jan Nieuwenhuys (1922-1986)
*Erik Ortvad (1917-2008)
*Pieter Ouborg (1893-1956)
*Carl-Henning Pedersen (1913-2007)
*Erik Thommesen (1916-2008)
*Raoul Ubac (1910-1985)
*Serge Vandercam (1924-2005)

### Arzourien liammet ouzh CoBra
*Jerome Bech
*Vali Myers
*John Olsen (arzour)
*Shinkichi Tajiri
*Alasdair Taylor
*Robert Jacobsen
*Enrico Baj
*Kaare Lem
*Herbert Gentry

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Huntfor.com/arthistory
*Didrichsenmuseum.fi
*Galerie Birch : diskouezva danat savet e 1946 hag arbennik war CoBrA
*Museum Jorn, Silkeborg
Yaouankiz (kelaouenn)

Kelaouenn Ar Vretoned Yaouank, rummad re yaouank Strollad Breizh eo ***Yaouankiz***. Kavet e vez war lec'hienn Ar Vretoned Yaouank (ur "webgelaouenn" eo neuze), hag ivez e stalioù zo, evel "Coop Breizh" en Oriant.

Krouet e voe ar gelaouenn e miz Here 2008 pa voe embannet an niverenn "0". Dont a ra an niverennoù nevez bep tri pe bevar miz mui pe vui.

Pal ar gelaouenn a zo brudañ mennozhioù broadelour, demokratelour, ekologel hag european Strollad Breizh hag Ar Vretoned Yaouank. Hag ivez, lakaat ar Vretoned da brederiañ ha da gaout o meno-i.

E "Yaouankiz" e kaver:

*Keleier ar Vretoned Yaouank
*Un teuliad diwar-benn un tem bennak
*Keleier diwar-benn pobloù all eus Europa
*Pennadoù kevredigezhel
*Atersadennoù

Bep taol e kaver ur pennad, pe un atersadenn, e brezhoneg. Kavet e vez an droidigezh c'hallek war lec'hienn ar gelaouenn.

An temoù dibabet a zo bet betek-henn:

*Nn 0: Europa
*Nn 1: Ar vroadelouriezh
*Nn 2: Dilennadegoù Europa
*Nn 3: An emzalc'hioù arvarus (evañ, butuniñ...)
*Nn 4: Dilennadegoù Rannvro
Jorj Iañ Breizh-Veur

**Jorj I Breizh-Veur** (*George I*, 28 a viz Mae 1660 – 11 a viz Mezheven 1727), a voe Dilenner Hannover goude marv e dad e 1698, ha roue Breizh-Veur adalek 1714 (pa oa 54 bloaz) betek e varv e 1727.
Eñ an hini e voe ar c'hentañ roue eus Tiegezh Hannover. Ne ouie ket komz saozneg. Alies e veze en Hannover ha lezel a reas ar gouarnamant etre daouarn ar C'hentañ Ministr.
 
## E vuhez
Ganet e oa d'an 28 a viz Mae 1660 e Hannover, mab henañ [Ernst August von Hannover ([1629-1698)|Ernst August]], dug Brunswick-Lüneburg, ha priñs-dilenner Hannover (adalek 1692) hag e bried Sophia von der Pfalz, ur verc'h-vihan d'ar roue James Iañ.

E-pad bloavezh kentañ e vuhez e oa pennhêr e dad ha tri eontr divugel. E 1661 e voe ganet e vreur Frederick Augustus, ha savet e voe an daou baotr (lesanvet Görgen ha Gustchen er gêr) an eil gant egile.

E-pad bloaz etre 1664 ha 1665 ez eas o mamm da chom da Italia abalamour ma oa klañvidik, met kenskrivañ a rae gant gouarnerez he mibien rak preder a gemere en o deskadurezh.

E 1683 e kemeras perzh gant e vreur Friedrich August e Brezel Bras an Durked, e-kerzh Emgann Vienna, ha Sophia Dorothea a c'hanas o mab, Jorg August.
E 1690 e varvas Friedrich August er brezel. Daou vloaz goude, e 1692, e voe anvet e dad Ernst August da briñs-dilenner Hannover gant an impalaer santel abalamour da skoazell an tiegezh d'an impalaer.

## Dimeziñ ha bugale

Dimeziñ a reas da Sophie Dorothea von Braunschweig-Lüneburg. Daou vugel o doe :
* Jorg August, a voe roue Bro-Saoz ;
* Sophie Dorothea von Hannover (1687–1757), a zimezas e 1706 da roue Prusia, Friedrich Wilhelm Iañ Prusia lesanvet « ar Roue-Serjant ».

Ne zaremprede ket e wreg ken. Lakaat a reas bac'hañ anezhi abalamour d'un darempred he doa gant an ofiser yaouank Philipp Christoph von Königsmarck‎, hag a voe lazhet war e urzh.
Bac'het e chomas Sophie Dorothea a-hed he buhez, e-pad 32 vloaz, hep gwelout he bugale.

Torret e voe dimeziñ George ha Sophia Dorothea, n'eo ket abalamour d'o avoultriezhioù, met dre ma he devoa ar wreg kuitaet he fried. Gant skoazell he zad e reas George bac'hañ Sophia Dorothea e Kastell Ahlden, en he Celle genidik, ma chomas betek he marv, tregont vloaz goude. Ne oa ket aotreet da welout nag he bugale nag he zad, difennet outi addimeziñ, ne veze aotreet nemet da gerzhout hec'h-unan-penn e porzh ar c'hastell. Arc'hant he deveze d'en em vagañ ha da gaout mevelien ha mitizhien, ha gallout a rae pourmen en ur c'harroñs e-maez he c'hastell, dindan evezh avat.

Ur serc'h en doa Jorj, Melusine von der Schulenburg‎, a gasas gantañ da Vro-Saoz. Tri bugel da vihanañ o doe.
Forró

Ar **forró** zo un doare-seniñ hag un dañs eus Nordeste Brazil. 

## Gerdarzh
Dont a rafe eus "forrobodó", ur ger deuet eus ar bantou, yezh ar sklaved afrikan degaset er XVIvet ha XVIIvet kantved dreist-holl. 

## Levezon
Poblek da vat eo ar forró e kêrioù Caruaru, Mossoró ha Campina Grande, ma'z eo arouez Gouel Yann (*Festa de São João*) , hag e Fortaleza, Aracaju, Natal ha Recife ma vez aozet abadennoù a-hed an noz. Ha just a-walc'h, **forró** eo ivez an anv a vez graet eus an noziadoù-se ivez.

## Dañs
Un dañs a zaou eo ar forró, hag aes eo an diazez: daou gammed a gleiz, daou a zehoù.

* Greatest Forró Festival in Europe - Forró de Domingo Festival - Stuttgart / Germany
Inés Efron

**Inés Efron** zo un aktorez arc'hantinat ganet en 1985 e Mec'hiko, e-lec'h ma oa repuet he zud en amzer an diktarouriezh .

## Filmoù
* 2006 : *[[Glue (film)|Glue]]* gant Alexis Dos Santos
* 2007 : *[[XXY]]* gant Lucía Puenzo
* 2008 : *[[Les enfants sont partis]]* gant Daniel Burman
* 2008 : *[[Amorosa Soledad]]* gant Martin Carranza & Victoria Galardi 
* 2009 : *La mujer sin cabeza* gant Lucrecia Martel
* 2009 : *[[El Niño pez]]* gant Lucía Puenzo.
Agnes Poatev

**Agnes Poatev** (*Agnès de Poitiers* e galleg), pe **Agnes Akitania**, pe **Inés Akitania** (*Inés de Aquitania* e spagnoleg), zo anvioù hag a vez graet eus meur a vaouez.

## An anv
Agnès eo an anv e galleg, un anv roet fonnus e tiegezh ar Ramnulfided, evel ma veze roet an anv Gwilherm d'ar baotred. Meur a briñsez eus an tiegezh a gavas da zimeziñ en tu all d'ar Pireneoù ha dont a rejont da vezañ Inés eno.

## Santez
* Agnes Poatev (santez), kentañ abadez abati Sainte-Croix de Poitiers, santez katolik.

## Priñsezed
Meur a vaouez eus kerentiezh ar Ramnulfided :

*Agnes Bourgogn, dugez Akitania, (war-dro 995–1068), pried da Gwilherm V Poatev, dug Akitania, 

* **[[Agnes Poatev (impalaerez)|Agnes Poatev]]**, pe **Agnes Akitania** (war-dro 1025 – 14 a viz Kerzu 1077), merc'h da Gwilherm V Poatev, dug Akitania, a zimezas da Herri III, impalaer santel roman, a intañvezas, hag a renas war an Impalaeriezh santel roman.

* Agnes Poatev (1052-1089), marteze merc'h da Gwilherm VII Poatev, Dug Akitania; div wech e timezas :
** da gentañ da Ramiro Iañ Aragon (1000-1063), kentañ roue Aragon, 
** ha goude en 1064 da Pêr Iañ  Savoia (1048-1078), 4 kont Savoia ha Maurienne. 
 
* div hanterc'hoar: 
** *Agnes Poatev*, pe Inés Akitania (1059-1078), merc'h da Gwilherm VIII Poatev, ha pried kentañ Alfonso VI León ha Kastilha, rouanez León ha Kastilha entre 1073-74 ha 1077.

** *Agnes Poatev*, pe *[[Inés Akitania (pried Pedro Iañ)]]* (1072? - 6 a viz Mezheven 1095), merc'h da Gwilherm VIII Poatev, pried da Pedro Iañ Aragon entre 1086 ha 1095.

* Agnes Poatev (rouanez Aragon), pe **Inés Akitania** (1110-1157), merc'h da Gwilherm IX Poatev,
**a zimezas da Aimery V de Thouars da gentañ, 
**ha goude da Ramiro II Aragon *el Monje*, d'an 13 a viz Du 1135; mamm da Petronila Aragon.

## Pennad kar
*Agnes
*Akitania
Agnete

**Agnete** zo un anv-bihan danek .

## Stummoù  all
* Agnethe 

## Yezhoù all
* Agneta pe Agnetha e svedeg
* Agnes en alamaneg
* Agnese en italianeg

## Tud
*Agnethe Davidsen, politikourez greunlandadez.
*Mette Agnete Horn, aktourez danat 
*Agnete Laustsen, politikourez danat
*Agnete von Prangen, aktourez danat.
*Agnete Seidelin, skiantourez danat .

## Pennadoù kar
*Agnes
*Inés
Agneta

**Agneta** zo un anv-bihan svedek.

## Yezhoù all
*Agnete, e daneg

## Tud

**Agneta Börjeson*, anv gwir Agnes Börjeson, livourez svedat
*Agneta Horn, skrivagnerez eus ar XVIIvet kantved
*Agneta Ekmanner, aktorez svedat
*Agneta Lindén, aktorez svedat
*Agneta Prytz
*Agneta Sjödin, kaozeerez er skinwel svedek

### Agnetha
*Agnetha Fältskog, kanerez gant ABBA .

## Pennad kar
*Agnete
*Agnes