Kiberen

**Kiberen** a zo ur gumun e Breizh e departamant ar Mor-Bihan, war gourenez Kiberen. Pennlec'h kanton Kiberen eo.
## Douaroniezh
## Anv
Marteze da geñveriañ gant an anv "beg riberen" e Porzh-Haligen, e-lec'h m'emañ bremañ ar "Fort-neuf" (kreñvlec'h nevez). Met martezeadennoù all zo.

## Ardamezioù

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
## Istor
* Dilestradeg Kiberen e 1795.
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e penn kanton Kiberen gant div gumun ennañ: Kiberen ha Plouharnel; e distrig an Alre e oa; miret e voe ar c'hanton dindan anv kanton Kiberen gant al lezenn eus an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e voe Kiberen en arondisamant an Oriant bet krouet e 1800.
*Dilestradeg c'hwitet ar roueelerien, etre an 23 Mezheven 1795 hag an 21 Gouere 1795. Ur bajenn a vo savet diwar-benn roll ar re bet fuzuilhet gant ar Republikaned.
### 
* Krouet e voe kumun Sant-Pêr-Kiberen d'an 13 a viz Even 1856 diwar ul lodenn eus kumun Kiberen.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 128 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,46 % eus he foblañs e 1911. 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman); bombezet e voe gant ar Royal Air Force en noz etre ar 4 hag ar 5 a viz C'hwevrer 1941.
* D'ar 2 a viz Kerzu 1941 e kouezhas un nijerez (*[[Bristol Beaufort|Beaufort I]]* marilhet AW216 ha kodet OA-P) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) er mor nepell eus Kiberen; mervel a reas ar pevar nijour a oa en he bourzh, tri anezhe a voe douaret e bered ar gumun, ne voe ket kavet korf an hini diwezhañ; un nijerez all eus ar *Royal Air Force* (*[[Vickers Wellington|Wellington]]*, marilhet *Z1422* ha kodet *UV-W*) a gouezhas e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942, he femp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun; ur c'harr-nij all eus ar Royal Air Force, ur *[[Vickers Wellington|Wellington IV]]*, marilhet *Z1476* ha kodet *SM-F*, a gouezhas e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942, e bemp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun.
* Mervel a reas 47 den abalamour d'ar brezel, unan anezhe, Antony Simon Fleur, ur c'helenner alamaneg war e leve, a voe drouklazhet e kamp-diouennañ Auschwitz (Polonia). harzhet e oa bet e Kiberen e penn-kentañ miz Genver 1944 gant an Alamaned. 
* E Sankenn an Oriant edo ar gumun.
* Dieubet e voe ar gumun d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned.
#### Brezelioù didrevadenniñ
* Tri gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina ha tri all e Brezel Aljeria.
## Monumantoù ha traoù heverk

Église Notre-Dame-de-Locmaria de Quiberon - Place du Repos.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Monumant ar re varv er vourc’h, luc'hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant ar re varv e kloz an iliz katolik, luc'hskeudenn.
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

BezioùarC'hommonwealthKiberen01.JPG
KiberenBro-GwenedMor-BihanBezioùarC'hommonwealtheberedargumun.JPG


Karrnijourion e oant holl. Ar Vreizhveuriz a voe lazhet pa gouezhas o c'harr-nij *Beaufort I* er mor, nepell eus Kiberen d'an 2 a viz Kerzu 1941 
, unan ag an Aostralianed pa gouezhas e garr-nij *Wellington* e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942 (egile, chomet dianav, a oa bet beziet e Houad da gentañ), ar Polonad pa gouezhas e garr-nij *Wellington IV* e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942 
, e-pad an Eil Brezel Bed.
## Dezougen

TigarKiberen.jpg|Ti-gar Kiberen
Quiberon - Tire bouchon.jpg|Un tren e porzh-houarn Kiberen

* E penn al linenn hent-houarn Kiberen-An Alre emañ Kiberen.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
*al livour Ernest Guérin (1887-1952) en deus bevet e Kiberen betek e varv, hag ur palier arz en doa eno.
*ar marc'hhouarner Louison Bobet (1925-1983) en deus krouet ar greizenn vorvezegiezh.
### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
*Josilin () 
*Le Grand-Bornand () 
*Kempten () 
*Logh ()
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez
* Kiberen war lec'hienn Geobreizh
## Daveoù ha notennoù