open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heskenneg bihan

An **heskenneg bihan** (liester : **heskenneged bihan**) a zo ur spesad evned palvezek, *Mergellus albellus* an anv skiantel anezhañ.
Ar spesad nemetañ er genad *Mergellus* an hini eo.

Anvet e voe *Mergus Albellus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, al larvenned anezhe ha pesked.

## Annez
Kavout a reer ar spesad o neizhañ e norzh Eurazia hag o c'hoañviñ e Norzhafrika, India ha reter Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Mergellus albellus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Mergellus albellus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Houthem

**Houthem** eo anv meur a lec’h :

* Houthem a zo ur rann eus kumun Comines-Warneton e proviñs Hainaut e Belgia.
* Houtem en izelvroeg, **Houthem** e galleg, a zo ur rann eus kêr Veurne e proviñs Kornôg-Flandrez e Belgia.
* Houthem a zo ur gêriadenn e kumun Valkenburg aan de Geul e proviñs Limburg en Izelvroioù.
* Houtem (Vilvoorde) a zo ur gêriadenn e kêr Vilvoorde e proviñs Brabant Flandrez e Belgia.
* Sint-Lievens-Houtem a zo ur gumun eus proviñs Reter-Flandrez e Belgia.
Speg louet

Ar **speg louet** (liester : **speged louet**) a zo ur spesad evned, *Picus canus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar larvenned amprevaned ha merien dreist-holl, met ivez diwar vuzhug, frouezh, greun ha gwenan.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an unnek isspesad anezhañ en Azia ar gevred hag Eurazia :
* *Picus canus canus*, eus hanternoz ha kreiz Europa da gornôg Siberia,
* *P. c. dedemi*, e Sumatera,
* *P. c. guerini*, e hanternoz-kreiz ha reter-kreiz Sina,
* *P. c. hessei*, eus Nepal ha biz India da vMyanmar hag Indez-Sina,
* *P. c. jessoensis*, eus reter Siberia da viz Sina, Korea ha hanternoz Japan,
* *P. c. kogo*, e kreiz Sina,
* *P. c. robinsoni*, e kornôg Malaysia,
* *P. c. sanguiniceps*, eus biz Pakistan da hanternoz India ha kornôg Nepal,
* *P. c. sobrinus*, e gevred Sina ha biz Viêt-Nam,
* *P. c. sordidior*, eus gevred Tibet ha mervent Sina da viz Myanmar,
* *P. c. tancolo*, en enezenn Hainan (er-maez da c'hevred Sina) ha Taiwan.

## Liammoù diavaez
*  ''Picus canus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Picus canus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg du

Ar **speg du** (liester : **speged du**) a zo ur spesad evned, *Dryocopus martius* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe * Picus martius* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Dryocopus martius pinetorum MHNT.ZOO.2010.11.164.6.jpg|*Dryocopus martius pinetorum*
Dryocopus martius 03.jpg|Penn ul labous yaouank


## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned koaddebrer hag a bak o vorzholiañ ha toullañ kef ar gwez war-bouez e bigos hir ha galloudus. 

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ en Eurazia :
* *Dryocopus martius khamensis*, e Tibet ha mervent Sina,
* *D. m. martius*, eus kornôg Europa da Ledenez Kamtchatka ha Japan.

War gresk emañ tachenn ar **speged du**. Tizhet eo bet Breizh-Izel ganto nevezik 'zo.

## Liammoù diavaez
*  ''Dryocopus martius'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dryocopus martius'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg brizh bras

Ar **speg brizh bras** pe **pilkoad bras** (liester : **pilkoaded bras**), pe c'hoazh **poker-koad**, a zo ur spesad evned eus iskerentiad ar speged, *Dendrocopos major* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus major* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pevar isspesad warn-ugent anezhañ en Azia an Norzh hag Europa :
* *Dendrocopos major anglicus*, e Breizh-Veur,
* *D. m. beicki*, e kreiz Sina,
* *D. m. brevirostris*, eus kornôg da reter Siberia, biz Sina, hanternoz Mongolia,
* *D. m. cabanisi*, e reter Sina,
* *D. m. canariensis*, e Tenerife (Inizi Kanariez),
* *D. m. candidus*, eus Roumania ha kreisteiz Ukraina da C'hres,
* *D. m. hainanus*, e Hainan (er-maez da c'hevred Sina),
* *D. m. harterti*, e Sardinia,
* *D. m. hispanus*, el Ledenez iberek,
* *D. m. italiae*, en Italia, Sikilia ha kornôg Slovenia,
* *D. m. japonicus*, e gevred Siberia, biz Sina, Korea ha hanternoz ha kreiz Japan,
* *D. m. kamtschaticus*, el Ledenez Kamtchatka (reter Siberia),
* *D. m. major*, eus Skandinavia ha biz Polonia da gornôg Siberia,
* *D. m. mandarinus*, eus kreisteiz Sina ha reter Myanmar da hanternoz Laos ha hanternoz Viêt Nam,
* *D. m. mauritanus*, e Maroko,
* *D. m. numidus*, e hanternoz Aljeria ha Tunizia,
* *D. m. paphlagoniae*, e hanternoz Turkia,
* *D. m. parroti*, e Korsika,
* *D. m. pinetorum*, e kreiz Europa,
* *D. m. poelzami*, e gevred Azerbaidjan, hanternoz Iran ha mervent Turkmenistan,
* *D. m. stresemanni*, e biz India, biz Myanmar ha kreisteiz Sina,
* *D. m. tenuirostris*, er C'haokaz ha Treuzkaokaz (mervent Azia),
* *D. m. thanneri*, e Gran Canaria (Inizi Kanariez),
* *D. m. wulashanicus*, e Mongolia an Diabarzh (hanternoz Sina).

## Liammoù diavaez
*  ''Dendrocopos major'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dendrocopos major'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Speg brizh bihan

Ar **speg brizh bihan** pe **pilkoad bihan** a zo ur spesad evned, *Dryobates minor* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Picus minor* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an trizek isspesad anezhañ :
* *Dryobates minor amurensis*, e biz Sina, Siberia, Korea ha Hokkaido (Japan),
* *D. m. buturlini*, e kreiz Europa,
* *D. m. colchicus*, er C'haokaz ha Treuzkaokaz (mervent Azia),
* *D. m. comminutus*, e Bro-Saoz ha Kembre,
* *D. m. danfordi*, e kreiz ha reter Gres ha Turkia,
* *D. m. hortorum*, e kreiz Europa,
* *D. m. hyrcanus*, e hanternoz Iran,
* *D. m. immaculatus*, e diazad Anadyr ha Ledenez Kamtchatka,
* *D. m. kamtschatkensis*, eus menezioù Oural da vMor Oc'hotsk ha hanternoz Mongolia,
* *D. m. ledouci*, e gwalarn Afrika,
* *D. m. minor*, eus Skandinavia ha biz Polonia da venezioù Oural (Rusia),
* *D. m. morgani*, e mervent Iran,
* *D. m. quadrifasciatus*, e gevred Azerbaidjan (mervent Azia).

## Liammoù diavaez
*  ''Dryobates minor'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Dryobates minor'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Penngamm Eurazia

Ar **penngamm Eurazia** a zo ur spesad evned, *Jynx torquilla* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar verien hag al larvenned anezhe dreist-holl ; kavout a ra mat an amprevaned, ar c'hevnid hag an hugennoù ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h isspesad anezhañ :
* *Jynx torquilla chinensis*, e reter Siberia, biz ha kreiz Sina,
* *J. t. himalayana*, e hanternoz Pakistan ha gwalarn menezioù Himalaya,
* *J. t. mauretanica*, e gwalarn Afrika,
* *J. t. sarudnyi*, e kornôg Siberia,
* *J. t. torquilla*, eus kornôg Europa da vBulgaria ha takad ar C'haokaz,
* *J. t. tschusii*, e kreisteiz Europa.

## Liammoù diavaez
*  ''Jynx torquilla'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Jynx torquilla'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Moridunum

Ur gêr roman e Kembre e oa **Maridunum** (pe *Moridunum*), e-lec'h m'emañ Caerfyrddin, savet war-dro diwezh ar  kantved.

Gant an hent anvet Sarn Helen e oa liammet Faridunum ouzh Caerhun en hanternoz.
Houperig

An **houperig**, pe **kogenan**, pe **kogenan houper**, pe **toupenn**, a zo un evn liesliv gant ur gribenn bluñv war e benn. *Upupa epops* eo e anv skiantel.

## Doareoù pennañ
Heverk eo dre e bluñv ha dreist-holl e doupenn war gern e benn. Ken heverk all eo e gan : *oupoupoup*.

## Boued

## Annez hag isspesadoù

## Liammoù diavaez
*  Evit klevet kan an evn

## Notennoù ha daveennoù
Lágrimas Negras

***Lágrimas Negras*** (*Daeloù du*) zo ur bolero kuban savet gant Miguel Matamoros en 1929, hag unan eus kanaouennoù aroueziusañ sonerezh Kuba, kaoz enni eus daeloù unan a zo o aet e bried kuit . 

## Istor
Edo Miguel Matamoros e Santo Domingo, an enezenn e-kichen Kuba, e leti Luz Sardaña, pa glevas ur vaouez o ouelañ en ur gambr e-kichen e hini. Krediñ a reas dezhañ e oa marvet unan bennak diganti. Met lavaret e voe dezhañ edo o ouelañ abalamour d'he fried a oa aet gant ur vaouez all en derc'hent.
Eus an darvoud-se e oa deuet ar ganaouenn. 

Fent a zo er ganaouenn pa weler ar gwaz oc'h ober ur santez ("*mi santa*" ) eus ar vaouez dilezet gantañ. E doareoù all e kaver a bep seurt anvioù all :
*"*mi negro*", ma hini du, gant Celia Cruz
*"*gitana*" e doare flamenco Diego El Cigala, 
*"*mulata*", "*mi negra*".

## Kanerien

E-leizh a zo hag a vo, menegomp : 
*Trio Matamoros, 
*María Teresa Vera, 
*Sara Montiel, kanerez spagnol
*Compay Segundo (gant Cesaria Evora ha tud all), 
*Omara Portuondo (gant tud all), 
*Eliades Ochoa (gant tud all e-leizh) 
*Celia Cruz, 
*ar pianoour kuban Bebo Valdés & Diego El Cigala gant Paquito D'Rivera en 2002 (a-gevret gant Alicia Keys en ur sonadeg e Madrid en 2003), 
* Lidia Reyes, kanerez spagnol, en Operación Triunfo 4 (adkemeret ganti doare Bebo & Cigala), 
*Vania Borges
*Olga Guillot, 
*Celina González, 
*María Dolores Pradera, 
*Vieja Trova Santiaguera, 
*Orquesta Aragón,
* Adalberto Alvarez, 
*Dan Den, 
*Barbarito Diez, 
*Cuco Valoy,
* Raya Real (doare rumba flamenca) 
* Daniel Santos,
* Jorge Muñiz, 
* Javier García, 
* José Feliciano, 
* Jorge Rojas, 
* Antonio Cortés, 
* Panchito Riset, 
* Idalvelis
ha re all.

## Film
Anv ar ganaouenn zo bet roet d'ur film savet diwar-benn ar Vieja Trova Santiaguera‎.

## Liammoù diavaez
-Komzoù hervez an doare kanet gant Compay Segundo :
*e 
*e 

-Kanet amañ en un doare dispar : 
*gant an Trio Matamoros : https://www.youtube.com/watch?v=B-HNOcWWzLg en 1931 
*gant María Dolores Pradera : 
*gant Eliades Ochoa (  ha http://www.youtube.com/watch?v=yBAGY6W2Zp8&list=RD6Ero4DKMmX4 )
*gant Vania Borges hag Eliades Ochoa : 
*gant ar *Malecon Social Club* : https://web.archive.org/web/20080311074903/http://www.kewego.fr/video/iLyROoafti7o.html 
* gant ar Buenavista Social Club ha Compay Segundo)http://www.youtube.com/watch?v=Zymg0tid-V8&feature=related 
*Er bladenn *Havana Mood*, kanet gant ar ganerez Tata Güines ha sonet gant Septeto Nacional, e 1999 : Mouezhioù kaer
*kanet gant Yanisleydys Hernández ha *Los  5 del son*, en davarn *La Dichosa*, e La Habana https://www.youtube.com/watch?v=qXLKNvLgOvI&index=7&list=RD-mUIY9UjGzo&nohtml5=False; 
*kanet er straed : 

## Notennoù ha daveennoù
Diredig boutin

An **diredig boutin**, pe **diredig sant Gwennole** (liester : **dirediged sant Gwennole**), pe **evn(ig) sant-Nikolaz** a zo ur spesad evned, *Alcedo atthis* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Gracula Atthis* da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar loened-dour bihan ha pesked.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ :
* *Alcedo atthis *'atthis**', eus Europa ar Gevred ha Norzhafrika da walarn India,
* *A. a. bengalensis*, eus kreiz India da c'hevred Siberia, Japan ha gevred Azia,
* *A. a. floresiana*, en Inizi bihan ar Sounda (eus Bali da dTimor ha Wetar),
* *A. a. hispidoides*, eus Sulawesi da Inizi Maluku, Ginea Nevez hag Enezeg Bismarck,
* *A. a. ispida*, eus Breizh-Veur hag Iwerzhon da gornôg Rusia ha ledenezioù balt hag iberek,
* *A. a. salomonensis*, en Inizi Salomon (eus Bougainville da vMakira),
* *A. a. taprobana*, e kreisteiz India ha Sri Lanka.

## Liammoù diavaez
*  ''Alcedo atthis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Alcedo atthis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Amor de mis amores

**Amor de mis amores** zo un titl spagnolek. 

## Ar ganaouenn
* *Amor de mis amores*, zo anv nevez ur ganaouenn anvet *Que nadie sepa mi sufrir*, savet e 1936 gant daou Arc'hantinad, Ángel Cabral evit an ton hag Enrique Dizeo evit ar son. 

Ur valsenn berouat eo, un doare sonioù a oa diouzh ar c'hiz e Kreisteizamerika etre 1930 ha 1950. Div valsenn berouat brudet a voe savet neuze en Arc'hantina: *Que nadie sepa mi sufrir*, hag "Amarraditos".

Eus ar valsenn-se eo deuet ar ganaouenn c'hallek *[[La Foule]]*, adskrivet gant Michel Rivgauche evit Edith Piaf e 1957 . 

### Kanerien
* Paco, er bladenn *Amor de mis amores* en 1988.
* Yvette Horner, er bladenn *Yvette Horner et les Cash*, en 1995. 
* Orquesta Aragón, eus Kuba, er bladenn *Cha Cha Charanga*, en 1997.
* Omara Portuondo, er bladenn *Flor de amor*, en 2006.
* Philippe Candelon, er bladenn *Camino de Santiago*, en 2007.
* Bernard Adamus, er bladenn *Brun*, en 2010.
* Lila Downs
* Lila Downs gant Niña Pastori, ha Soledad : https://www.youtube.com/watch?v=ra4FRHI7XGw.

## Gerioù ar ganaouenn
* A c'haller kavout amañ 

## Ar film
* *Amor de mis amores* zo ur film mec'hikan eus 1940 savet gant René Cardona, c'hoariet gant Arturo Soto Rangel.

## Notennoù
Gwespetaer boutin

Ar **gwespetaer boutin** a zo un evn amprevanetaer liesliv, *Merops apiaster* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer al labous a-dreuz an ekorannved palearktikel hag Afrika ar Su.

## Liammoù diavaez

## Daveennoù
Glaouer du

Ar **glaouer du** (liester : **glaouered du**) a zo ur spesad evned, *Apus apus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Tremen a ra al labous e vuhez a-bezh en aer koulz lavaret ha bevañ a-strolladoù.
Gouest eo *Apus apus* da chom war nij e-pad dek mizvezh e-maez e brantad gouennañ.

## Boued
Bevañ a ra diwar aerblankton (artropoded peuvuiañ) hag a bak er gwiskadoù izelañ eus an troposfer.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* *Apus apus *'apus**', eus kornôg Europa ha hanternoz Afrika da greiz Siberia,
* *A. a. pekinensis*, eus hanternoz Iran da hanternoz Sina ha Mongolia.

## Liammoù diavaez
*  ''Apus apus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Apus apus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Antonio Machín

**Antonio Machín** (Sagua la Grande, Cuba, 11 a viz C'hwevrer 1903 - Madrid, 4 a viz Eost 1977) a oa ur c'haner bolero kuban ha sonioù romantel.
Mervel a reas e Madrid e 1977, ha beziet eo e Sevilla.

## Kanaouennoù
Brudet eo *[[El Manisero]]*, *[[Dos gardenias]]*, *Madrecita*, *Angelitos negros*... 
*El Manisero*, enrollet e 1930, eo ar ganaouenn guban gentañ a lakeas gwerzhañ ouzhpenn ur milion a bladennoù. An tango *Un compromiso* a glever er film "La Noche de los Girasoles".

## E bladennoù

* 1997 - *Angelitos Negros* (Alma Latina)

* 2000 - *Cuarteto and septeto : 1935* (Harlequin)

* 2003 - *Grandes Exitos*

* 2003 - *Leyendas Del Siglo XX*

* 2006 - *Siempre Boleros - Pasado Y Presente*

* 2006 - *Toda Una Vida... El Bolero*
Toud-lann

An **Toud-lann** a zo un evn-preizh, *Asio flammeus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Toud

An **touded** zo evned-preizh eus an urzhiad *Strigiformes*.

## Spesadoù
E-touez ar spesadoù touded emañ :
* toud ar C'hab (*Asio capensis*),
* an toud-lann (*Asio flammeus*),
* an toud penn-kazh (*Asio otus*),
* an toud meur (*Bubo bubo*),
* toud bras ar C'hab (*Bubo capensis*),
* an toud-Virginia (*Bubo virginianus*),
* an toud korr (*Otus scops*),
* [...].
Kaouenn vihan

Ar **Gaouenn vihan** a zo un evn-preizh, *Athene noctua* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
Daoust dezhi bezañ ul labous-preizh noz e c'hell bezañ gwelet ar gaouenn vihan e-pad an deiz memes tra. Bihan eo ar gaouenn vihan, bihanoc'h evit ur pichon. Kavet e vez anezhi e Bro-C'hall a-bezh. E Breizh e seblant bezañ niverusoc'h e Breizh-Uhel evit e Breizh-Izel.

## Biologiezh
E Breizh e vev e bro ar c'hleuzioù e-lec'h ma vez parkeier, girzhier, bodennoù gwez, murioù, tarrodoù (war an aod). N'eo ket labous ar c'hoadoù. Plijout a ra dezhi an tachennoù «digor».
Chom a ra er memes lec'h a-hed ar bloaz. N'eo ket ul labous divroañ.

## Boued
Debriñ a ra amprevaned, logod hag ur wech an amzer labousedigoù, batrasianed ha loened-stlej.

## Annez
Un toull en ur wezenn pe en ur savadur (un ti pe ur voger) he deus ezhomm a-benn neizhiañ.

## Emdroadur
Abaoe fin an Eil Brezel-bed (1945) eo cheñchet kalz doareoù al labour-douar : distrujet ar c'hleuzioù hag ar berjezioù kozh, implijet louzoù da lazhañ amprevaned. Da lâret eo nebeutoc'h a voued hag a lec'hioù da neizhiañ.
Ouzhpenn-se e vez muioc'h-mui a otoioù. Kalzik anezho a vez lazhet war an hentoù. Gant France-Telecom zo bet savet peulioù goullo staliet an tammig pep lec'h. Klask a ra ar gaouenn mont e-barzh a-benn neizhiañ ha ne zeu ket a-benn da vont kuit.

## Gwareziñ
Un tammig pep lec'h en Europa e vez strolladoù tud o klask diskoulmoù evit sikour al labous bihan-se da vevañ. Sevel lochoù koad da neizhiañ a zo unan eus an doareoù d'e sikour.

## Liammoù diavaez
* Ar gaouenn vihan e lec'hienn LPO
* Noctua.org

## Notennoù ha daveennoù
Toud korr

An **Toud korr** pe **toudig Eurazia** a zo ur spesad evned-preizh, *Otus scops* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ
Bihan a-walc'h eo an toud-mañ, a-vent gant ur voualc'h.

## Boued

## Annez

Neizhiañ a ra al labous eus gevred Europa da Azia ar C'hreiz ha mont da c'hoañviñ da greisteisañ takadoù Europa pe en Afrika issahara.

## Liamm diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Kaouenn penn tev

Ar **gaouenn penn tev** a zo un evn-preizh, *Strix aluco* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

Kavet e vez ar gaouenn penn tev en ul lodenn vras eus Europa hag ivez en Azia ar Reter, hag a-blasoùigoù e lec'h all, er menezioù alies, evel en Himalaya, hag er C'haokaz, hag en Atlas (Afrika an Norzh) ivez.

## Rummatadur
Adren

An **adrened** eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad **Caprimulgidae**, termenet e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).

Diouzh Doare 15.1 an *IOC World Bird List* ez a ugent genad d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù <small>(renket diouzh an urzh filogenetek)</small>

* *[[Eurostopodus]]* - Gould, 1838 (7 spesad),
* *[[Lyncornis]]* - Gould, 1838 (2 sp.),
* *[[Gactornis]]* - Han, Robbins & Braun, 2010 (1 sp.),
* *[[Chordeiles]]* - Swainson, 1832 (6 sp.),
* *[[Lurocalis]]* - Cassin, 1851 (2 sp.),
* *[[Nyctiprogne]]* - Bonaparte, 1857 (2 sp.),
* *[[Nyctipolus]]* - Ridgway, 1912 (2 sp.),
* *[[Nyctidromus]]* - Gould, 1838 (2 sp.),
* *[[Setopagis]]* - Ridgway, 1912 (4 sp.),
* *[[Eleothreptus]]* - G.R.Gray, 1840 (2 sp.),
* *[[Systellura]]* - Ridgway, 1912 (2 sp.),
* *[[Uropsalis]]* - Miller, 1915 (2 sp.),
* *[[Hydropsalis]]* - Wagler, 1832 (4 sp.),
* *[[Macropsalis]]* - P.L.Sclater, 1866 (1 sp.)
* *[[Siphonorhis]]* - P.L.Sclater, 1861 (2 sp.),
* *[[Nyctiphrynus]]* - Bonaparte, 1857 (4 sp.),
* *[[Phalaenoptilus]]* - Ridgway, 1880 (1 sp.),
* *[[Antrostomus]]* - Bonaparte, 1838 (12 sp.),
* *[[Veles]]* - Bangs, 1918 (1 sp.),
* *[[Caprimulgus]]* - Linnaeus, 1758 (39 sp.).


## Rummatadur
* An daou spesad — *[[Caprimulgus longipennis|longipennis]]* ha *[[Caprimulgus vexillarius|vexillarius]]* — eus ar genad *[[Macrodipteryx]]* a zo bet lakaet er genad *[[Caprimulgus]]*.
* N'eus ket eus ar genad *[[Podager]]* dre m'eo bet lakaet e spesad nemetañ — *[[Chordeiles nacunda|nacunda]]* — er genad *[[Chordeiles]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Koulm

Ar **c'houlmed** a zo evned eus ar c'herentiad *Columbidae*, asambles gant an dubeed pe ar c'hudoned.

## Spesadoù
E-touez ar spesadoù koulmed emañ:
* ar goulm c'hlas (*Columba oenas*)
* ar goulm nikobar (*Caloenas nicobarica*)
Kudon

Ar **gudon** a zo un evn, *Columba palumbus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.

## Daveennoù
Turzhunell ar c'hoadoù

An **durzhunell voutin** a zo ur spesad evned, *Streptopelia turtur* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Columba Turtur* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Tourterelle des bois MHNT.jpg|Vi *S. turtur* (2 x 2,8 cm)
Streptopelia turtur01.JPG|*Streptopelia turtur*


## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Streptopelia turtur arenicola*, eus gwalarn Afrika da Iran ha kornôg Sina,
* *S. t. hoggara*, e torosadoù Aïr hag Hoggar (Sahara ar c'hreisteiz),
* *S. t. rufescens*, en Egipt ha hanternoz Soudan,
* *S. t. *'turtur**', eus Europa, Madeira hag Inizi Kanariez da gornôg Siberia.
*S. t. turtur* a oa tost da vont da get er Rouantelezh-Unanet (–98% etre 1995 ha 2025), met a-drugarez da strivoù evit mirout ar spesad emañ ar boblañs o kreskiñ en-dro.

## Liammoù diavaez
*  ''Streptopelia turtur'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Streptopelia turtur'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Rakig brizhellek

Ar **rakig brizhellek** a zo un evn, *Porzana porzana* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned ha loenedoùigoù dour.

## Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia ma plij dezhañ neizhiañ el lec'hioù gleb (geunioù).

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
* ''Porzana porzana'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Douryar

An **douryer** a zo evned hirc'harek renket er c'herentiad *Rallidae*, asambles gant ar jualenned pe ar rakiged.

## Spesadoù
E-touez an douryer emañ :
* an douryar voutin (*Gallinula chloropus*)
* an douryar-Allen (*Porphyrio alleni*)
* an douryar-Vartinik (*Porphyrio martinica*)
* an douryar roueel (*Porphyrio porphyrio*)
* an douryar Tasmania (*Tribonyx mortierii*)

en o zouez div aet da get :
* Douryar ar Reünion †
* Douryar Kaledonia Nevez †
Jualenn vailh

Ar **jualenn vailh** (liester : **jualenned bailh**) a zo ur spesad hirc'hareged bihan, *Fulica atra* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Fulica atra IMG 5370.jpg|*Fulica atra*
Fulica atra MHNT.ZOO.2010.11.67.11.jpg|Vioù *Fulica atra*

## Boued
Bevañ a ra diwar voued a bep seurt dre m'eo hollzebrer ar spesad.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en Aostralazia, Azia hag Eurazia, ma plij kalz al lec'hioù gleb dezhañ.

## Liammoù diavaez

*  ''Fulica atra'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Fulica atra'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sparfell voan

Ar **sparfell voan**, pe **gwazsparfell** (liester : **gwazsparfelled**, **gwazsparfilli**), a zo ur spesad evned-preizh, *Accipiter gentilis* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Falco gentilis* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Goshawkfem55.jpg|Penn *Accipiter gentilis*
Accipiter gentilis MHNT.ZOO.2010.11.84.2.jpg|Vioù *Accipiter gentilis*


## Boued

## Annez hag isspesadoù

Dek (10) isspesad zo er spesad.
* *Accipiter gentilis albidus*, eus biz Siberia da Ledenez Kamtchatka.
* *Accipiter gentilis apache*, e mervent Stadoù-Unanet Amerika ha gwalarn Mec'hiko.
* *Accipiter gentilis arrigonii*, e Korsika ha Sardigna.
* *Accipiter gentilis atricapillus*, e Norzhamerika.
* *Accipiter gentilis buteoides*, o ouennañ e hanternoz Eurazia (eus Sveden da stêr Lena) ; o c'hoañviñ en Azia ar C'hreiz.
* *Accipiter gentilis fujiyamae*, e Japan.
* *Accipiter gentilis gentilis*, en Europa ha gwalarn-pellañ Afrika.
* *Accipiter gentilis laingi*, e mervent Kanada (Haida Gwaii hag Enez Vancouver).
* *Accipiter gentilis marginatus*, eus Italia hag ar Balkanioù da gKaokaz ha hanternoz Iran.
* *Accipiter gentilis schvedowi*, o ouennañ eus biz Azia da greiz Sina ; o c'hoañviñ e hanternoz Indez-Sina.

## Liammoù diavaez
*  ''Accipiter gentilis'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Accipiter gentilis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Sparfell c'hlas

Ar **sparfell c'hlas** (liester : **sparfelled glas**) a zo ur spesad evned-preizh bihan, *Accipiter nisus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Falco Nisus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

Tennañ a ra un tamm d'ar vaou voutin, daoust dezhañ bezañ bihanoc'h.

## Boued
Bevañ a ra diwar laboused bihan ar c'hoadoù dreist-holl. C'hoarvezout a ra dezhañ pakañ bronneged bihan, evel an eskell-kroc'hen da skouer.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar seizh isspesad anezhañ :
* *Accipiter nisus dementjevi*, eus menezioù Pamir-Alay da aradennad-venezioù Tian Shan (Azia ar C'hreiz),
* *A. n. granti*, e Kanariez ha Madeira,
* *A. n. melaschistos*, Hume, 1869, e menezioù Himalaya ha reoù Azia ar C'hreiz,
* *A. n. nisosimilis*, o ouennañ en Azia ar C'hreiz hag ar Reter ; o c'hoañviñ en Indez-Sina, India ha Sri Lanka,
* *A. n. nisus*, o ouennañ eus Europa da Anatolia ha Siberia ; o c'hoañviñ en Afrika,
* *A. n. punicus*, e gwalarn Afrika (eus Maroko da dTunizia),
* *A. n. wolterstorffi*, e Korsika ha Sardigna.

## Liammoù diavaez
*  ''Accipiter nisus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Accipiter nisus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skoul-korz

Ar **skoul-korz** (liester : **skouled-korz**) a zo ur spesad evned-preizh deiz, *Circus aeruginosus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Falco aeruginosus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, bronneged bihan, laboused bihan, raned ha stlejviled.

## Annez
Ar spesad a gaver an daou isspead anezhañ :
* *Circus aeruginosus aeruginosus*, o neizhañ e kreiz ha kornôg an ekorannved palearktikel ; o c'hoañviñ en Afrika issahara (betek hanternoz Suafrika) hag Azia ar Su,
* *Circus aeruginosus harterti*, eus Maroko da dTunizia.

## Liammoù diavaez
*  ''Circus aeruginosus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Circus aeruginosus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Skoul louet

Ar **skoul louet** a zo un evn-preizh-deiz, *Circus cyaneus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Al labous a vev an daou isspesad anezhañ — *Circus cyaneus cyaneus* ha *Circus cyaneus hudsonius* — en Eurazia a-bezh.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **skoul louet** en urzhiad Accipitriformes pe Ciconiiformes pe Falconiformes.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Skoul glas

Ar **skoul glas** (liester : **skouled glas**) a zo ur spesad evned-preizh deiz, *Circus pygargus* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Falco Pygargus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned bras (reoù an urzhad Orthoptera dreist-holl), krignerien bihan, laboused bihan, stlejviled (naered en o zouez) ha vioù labous.

## Annez
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus kornôg Europa ha gwalarn Afrika da greiz Azia.

## Liammoù diavaez
*  ''Circus pygargus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Circus pygargus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Barged du

Ar **barged du** a zo un evn-preizh, *Milvus migrans* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Milvus migrans migrans*, eus gwalarn Afrika hag Europa da gtz-krz Azia; o c'hoañviñ e ktz Afrika,
* *Milvus migrans govinda*, eus Indez da Indez-Sina ha Malezia,
* *Milvus migrans affinis*, eus Sulawesi da vMolukez, Ginea Nevez, Inizi Salomon hag Aostralia.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **barged du** en urzhiad *Falconiformes* pe *Ciconiiformes* pe *Accipitriformes*.

## Liammoù diavaez
*  ''Milvus migrans'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Milvus migrans'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù
Barged ruz

Ar **barged ruz** a zo un evn-preizh, *Milvus milvus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **barged ruz** en urzhiad *Falconiformes* pe *Ciconiiformes* pe *Accipitriformes*.

## Notennoù ha daveennoù
Morerer lost gwenn

Ar **morerer lost gwenn** (*Haliaeetus albicilla*) a zo un evn-preizh eus ar Bed Kozh.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar morerer lost gwenn en urzhiad *Falconiformes* pe *Accipitriformes*.

## Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia.
*Ur morerer lost gwenn zo bet luc'hskeudennet d'an 19 a viz Ebrel 2024 e beg ar Ged en Hilion

## Liammoù diavaez

## Daveennoù
Skilvaou-wesped

Ar **Skilvaou wesped** (liester: **Skilvaoued gwesped**) a zo un evn-preizh, *Pernis apivorus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
En hañv e vev al labous-se dreist-holl en Europa, goañviñ a ra en Afrika issahara.

## Rummatadur

## A bep seurt
Hervez lod e teufe anv galleg an evn, *bondrée*, eus ar brezhoneg bondrask (ur seurt drask), dre ma vefe hañval o fluñv.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Erer-spluj

An **erer-spluj** a zo un evn-preizh, *Pandion haliaetus* an anv skiantel anezhañ.

Ar spesad nemetañ eo er genad *Pandion* hag er c'herentiad *Pandionidae*.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ:
* *Pandion haliaetus haliaetus* ekorannved palearktikel; o c'hoañviñ e Suafrika, India hag ar Filipinez,
* *Pandion haliaetus carolinensis*, eus Kanada da greisteiz SUA; o c'hoañviñ e Perou ha Brazil,
* *Pandion haliaetus ridgwayi*, e Mor Karib (er Bahamas, Kuba ha Belize).

## Daveennoù
Falc'hun moan

Ar **falc'hun moan** a zo un evn-preizh, *Falco columbarius* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous e Norzhamerika.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar falc'hun moan en urzhiad *Falconiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez

## Dave
Falc'hun pirc'hirin

Ar **Falc'hun pirc'hirin** pe **Falc'hun kantreat** a zo un evn-preizh, *Falco peregrinus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous-se a-dreuz ar bed.
Neizhiañ a ra e Breizh en-dro abaoe ar bloavezhioù 1990, war an tornaodoù eus kornaoueg ha norzh ar vro.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

* Diwar-benn distro ar Falc'hun pirc'hirin e Breizh

## Daveoù ha notennoù
Brunehilde

**Brunehilde** zo un anv-bihan alamanek ha gallek, deuet eus ar frankeg. En amzer C'hlodwig (*Clovis* ar C'hallaoued) e veze distaget *Brouniac'hildis*, eus *Brunia*, skoed, ha *Khildis*, doueez an Trec'h.

## Er yezhoù arall
* alamaneg : *Brünhild*, *Brünnhilde*, *Brunichild*.
* saozneg : *Brunhilda*, *Brynhildr*.
* daneg : *Brynhild*.
* spagnoleg : *Brunilda*, *Brunegilda*, *Brunequilda*.
* galleg : *[[Brunehaut]]*.
* italianeg : *Brunechilde*, *Brunilde*.

## Brunehilde ar vojenn
* Brunehilde zo gwerc'hez ha brezelourez, unan ag ar Valkiriezed a gaver e mojenn an Nibelungen.

## Brunehilde er Grennamzer
* Brunehilde (547 - 613), a oa ur briñsez wisigot a zimezas da Sigbert, roue Franked Aostrazia.

## Brunehilde hiziv
* Brunhilde Hendrix (1938 - 1995) zo un atletourez alaman .
* Brunhild Falkenstein (ganet war-dro 1960) zo un aktourez alaman. **He filmoù :** *Roadkaepchen* (2001), *Happy End* (2005).
* Brunehilde Lebresne (1970) zo kizellerez ha skrivagnerez . 
* Brunhilde Verhenne (1978). *Miss Belgian Beauty 2002*.

## Liammoù diavaez
* Blog Brunehilde Lebresne
* Lec'hienn Brunhilde Verhenne
Falc'hun-gwez

Ar **Falc'hun gwez** zo un evn-preizh, *Falco subbuteo* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ:
* *Falco subbuteo subbuteo*, en ekorannved palearktikel,
* *Falco subbuteo streichi*, eus su ha reter Sina da Myanmar ha hanternoz Indez-Sina.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveennoù
Hlodwig

**C'hlodwig**, pe **Hlodwig**, zo un anv frankek, doare kozh an anv gallek Clovis. 

## Gerdarzh
*Chlodowegh* eo ar stumm frankek orin, diwar *chlod* (« brud », « brudet ») ha *wegh* (« emgann »), ha talvout a ra kement ha « Klod en emgann ».
*Diwar *c'hlod* eo ivez an anvioù frankek all Chlotar (ha Lotar), Clodomir, ha Klotilda.
*Gant *wegh* e klot an dibenn brezhonek « kad » (Kadored, Kadoudal), 

## Clovis
Ur stumm latinekaet e oa Clovis: pa ne oa ket a "c'h" e latin e veze skrivet "c", a-wechoù "ch". Ar stumm gallek nemetaén eo hiriv, goude ma ne oa son /k/ ebet en anv orin. 

Evit kompren penaos eo emdroet an anv latin Clovis e challer tennañ ar *C* eus Clovis, ha lakaat un *u* e-lec'h ar *v* : ha setu an anv *Louis*. 

## Louis
Diwar an anv-se e teu an anv gallek Louis, tra ma oa aet an anv orin da Ludwig en alamaneg, ha da Ludovicus e latin, evit reiñ Ludovic e galleg ivez.

## Lec'hioù
* Clovis ur gêr e Californie
* Clovis ur gêr e Mec'hiko Nevez

## Tud
* Hlodwig Iañ, roue ar Franked adal 481 betek 511,
* Hlodwig II, roue Neustria ha Burgondia adal 639 betek 657, 
* Hlodwig III, roue Aostrazia adal 675 betek 676,
* Hlodwig IV, roue ar Franked adal 691 betek 695.
* Clovis, mab da Chilperig Iañ

* Clovis Trouille, livour gall
* Clovis Cornillac, aktour gall
Plomer gouzoug ruz

Ar **Plomer gouzoug ruz** (liester: **Plomered gouzoug ruz**) a zo un evn dour, *Podiceps grisegena* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en hantervoul norzh.

## Isspesadoù
Daou isspesad a zo dezhañ:
**Podiceps grisegena grisegena* (a vev en Eurazia kentoc'h)
**Podiceps grisegena holbollii* (a vev e Norzhamerika ha biz Azia).

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

* ''Podiceps grisegena'' war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Plomer-kuchenn

Ar **Plomer kuchenn** (liester: **Plomered kuchenn**) zo un evn dour, *Podiceps cristatus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Tri isspesad zo dezhañ :
* *P. c. cristatus* a gaver e gwalarn Europa, er morioù Du, Kaspia ha Kreizdouar, e reter ha su Azia,
* *P. c. infuscatus* a gaver e reter ha su Afrika *hep abrantoù gwenn*,
* *P. c. australis* a gaver en Aostralia ha Zeland-Nevez *hep pluñv kostez rous*.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
*cristatus'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveoù
Plomer gouzoug du

Ar **Plomer gouzoug du** (liester: **Plomered gouzoug du**) a zo un evn dour, *Podiceps nigricollis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia ha su ha reter Afrika.

## Isspesadoù
Tri isspesad a zo dezhañ:
**Podiceps nigricollis nigricollis*, en Eurazia
**Podiceps nigricollis gurneyi* en Afrika issahara
**Podiceps nigricollis californicus* en Amerika an Norzh

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
* ''Podiceps nigricollis'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Plomerig rous

Ar **Plomerig rous** (liester : **Plomeriged rous**) a zo ur spesad evned dour, *Tachybaptus ruficollis* an anv skiantel anezhañ.

Graet e vez **Tignouz rous** anezhañ ivez.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
*  ''Tachybaptus ruficollis'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Houthem (Hainaut)

**Houthem** a zo ur rann-gumun c'hallek eus Comines-Warneton en Hainaut e Belgia, gant aezamantoù yezhel evit an izelvroegourion. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Comines-Warneton.
Kerc'heiz louet

Ar **gerc'heiz louet** pe **goukard kleiz** a zo ur spesad evned hirc'harek, *Ardea cinerea* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Yezh
Anavezet e vez ar spesad-mañ dindan meur a lesanv — *Marc'harid aod*, *Marc'harid gouzoug hir* ha *Marc'harid skarzh* en o zouez — hag a zo bet renablet el lec'hienn ICHTYONYMIE BRETONNE - Atlas linguistique de la faune marine de Bretagne.

## Boued
Bevañ a ra diwar besked dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

## Liammoù diavaez
* ''Ardea cinerea'' el lec'hienn BirdLife International.
* ''Ardea cinerea'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Herlegon bihan

An **herlegon bihan** (liester : **herlegoned bihan**) a zo un evn hirc'harek, *Egretta garzetta* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, glazarded, kresteneged bihan, pesked bihan ha raned.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Egretta garzetta garzetta*, en Eurazia, reter ha kreisteiz Afrika,
* *Egretta garzetta nigripes (nigripes)*, enez Jawa hag eus Filipinez da c'hGinea Nevez,
* *Egretta garzetta nigripes (immaculata)*, hanternoz ha reter Aostralia; darvoudel Zeland-Nevez.

## Liammoù diavaez

*  Fichenn Birdlife

## Notennoù ha daveennoù
Bongorz bras

Ar **bongorz bras** a zo un evn hirc'harek, *Botaurus stellaris* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Un evn ral eo e Breizh. Un 40 koublad bennak a c'hallfe bezañ o neizhiañ e Breizh. Er Briwer e vez kavet dreist-holl, ha nebeutoc'h eus tu al Lenn Veur, geunioù Machikoul ha hiniennoù e Bae Gwaien.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Bongorz bihan

Ar **bongorz bihan** a zo un evn hirc'harek, *Ixobrychus minutus* (pe *Ardea minuta*) an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned dour, divelfenneged ha pesked dreist-holl

## Annez hag isspesadoù
Al labous a vev an tri isspesad anezhañ :
* en un takad hag a ya eus Kreiz-Sueuropa da Siberia evit *Ixobrychus minutus minutus* ; nijal a ra da Afrika an Norzh da c'hoañviñ,
* en Afrika issahara evit *Ixobrychus minutus payesii*,
* e Madagaskar evit *Ixobrychus minutus podiceps*.

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Ixobrychus minutus'' war al lec'hienn ''Avibase''

## Notennoù ha daveennoù
Kerc'heiz-noz kein du

Ar **gerc'heiz-noz kein du** a zo un evn hirc'harek, *Nycticorax nycticorax* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ:
* *Nycticorax nycticorax nycticorax*, eus Eurazia kreisteiz da Indonezia, Afrika ha Madagaskar,
* *Nycticorax nycticorax hoactli*, eus kreisteiz Kanada da hanternoz Arc'hantina ha Chile,
* *Nycticorax nycticorax obscurus*, eus hanternoz Chile ha norzh-kreiz Arc'hantina da Tierra del Fuego,
* *Nycticorax nycticorax falklandicus*, en Inizi Maloù.

## Rummatadur

 

## Daveennoù
Brest (Belarus)

**Diwar-benn Brest e Belarus eo ar pennad-mañ. Evit an anvioù *'Brest** all, gwelit [[Brest (disheñvelout)]]''
----

**Brest** (a zo ''Брэс<span style="font-size:0.7em;">**T**</span>'' en [[belaruseg]], ''Брес<span style="font-size:0.7em;">**T*'</span>* en ruseg), gwechall anvet *Brest-Litovsk*, zo ur gêr e kornôg Belarus, tost da harzoù Pologn, e kember ar stêrioù Bug ha Muc'havets. Kêr-benn voblast Brest eo.
Un aerborzh zo.

## Douaroniezh

War an hent etre Berlin (784 km) ha Moskov (1 057&nbsp;km) emañ.

## Poblañs
344 470 a dud zo o chom e Brest (2024), ha gant-se eo 6 kêr vrasañ ar vro.

## Gevellerezh
*  : Oryol, Nizhny Tagil, Astrakhan, Kovrov, Tyumen, Petrozavodsk, Sankt Petersburg 
*  : Lutsk, Ivano-Frankivsk, Odesa
*  : Lublin, Biała Podlaska, Siedlce, Terespol
*  : Pleven
*  : Botoşani
*  : Coevorden
*  : Xiaogan
*  : Port-sur-Saône
*  : Mittleres Schussental (Weingarten, Ravensburg, Baienfurt, Baindt, Berg)
*  Siria : Aleppo

## Pennad kar
* Arsav-Brezel Brest-Litovsk
* Feuremglev Brest-Litovsk

## Liammoù diavaez
* An amzer e Brest, e yezh ar vro

## Notennoù
Spanell wenn

Ar **spanell wenn** (liester : **spanelled gwenn**) a zo ur spesad evned, *Platalea leucorodia* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

Lepelaar_in_goud_licht_bij_zonsondergang-4961759.webm|Ur **spanell wenn** e Nieuwkoop, Izelvroioù (2011)
Platalea leucorodia MHNT.ZOO.2010.11.61.1.jpg|Vioù *Platalea leucorodia*

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Platalea leucorodia leucorodia*, eus ktz Eurazia da India; o c'hoanviñ da greiz Afrika ha gevred Sina,
* *Platalea leucorodia balsamic (?)*, Banc d'Arguin (er-maez Maouritania),
* *Platalea leucorodia archeri*, aodoù er-maez Mor Ruz ha Somalia.

## Liammoù diavaez
* BirdLife International
* International Union for Conservation of Nature (IUCN)

## Notennoù ha daveennoù
Y Bont-faen

**Ur pennad [[Pont-faen]] zo ivez*.

**Y Bont-faen** (*Cowbridge* e saozneg) zo ur gêr e Bro Morgannwg, e kreisteiz Kembre, 19&nbsp;km eus kreiz-kêr Kerdiz, 11 eus ar rakkêrioù.

## Anv
;Anv keltiek kozh
* Itinerarium Antonini 4843 (Iter VII) : **BOMIO**
* Enskrivadur : JRS, LVI (1966), 220 : war brikennoù bet dizoloet e Whitton Cros-Road, Saint Lythans : **BOV**
Dont a rafe eus anv an doue *Bormio / Borvo*.

;Anv saoznek
Komprenet eo bet an anv keltiek kozh evel evel *Bou* (= "saout"), hag aet goude-se, e saozneg, da *cow*. Saoznekaet eo bet an anv e "Cowbridge" (= Pont ar Saout).
Stummoù kozh : *Coubrugge* 1263. Hensaozneg *cu* (saout) + *brycg* (pont)

;Anv kembraek
*Bontvaen* c. 1500.

## Gevelliñ
Gevellet eo Y Bont-faen gant :
*
Kerc'heiz rous

Ar **gerc'heiz rous** (liester : **kerc'heized rous**) a zo ur spesad evned hirc'harek, *Ardea purpurea* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned-dour, kresteneg, pesk ha raned dreist-holl. C'hoarvezout a ra dezhañ kemer bronneged ha laboused bihan ivez koulz ha naered.

## Annez hag isspesadoù

## Liammoù diavaez
* ''Ardea purpurea'' el lec'hienn BirdLife International.
* ''Ardea purpurea'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Ibiz sakr

An **ibiz sakr** (liester : **ibized sakr**) a zo ur spesad evned hirc'harek, *Threskiornis aethiopicus* an anv skiantel anezhañ.
## Doareoù pennañ

Helig Ibis - Ystad 26 dec 2015.ogv|*Threskiornis aethiopicus*. Ystad 2015.
Threskiornis aethiopicus -Mida Creek mud flats, Kenya-8 (1).jpg|Penn *Threskiornis aethiopicus*
Threskiornis aethiopicus MHNT.ZOO.2010.11.63.1.jpg|Vioù *Threskiornis aethiopicus*


## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, bronneged bihan, evned bihanoc'h, pesked a bep seurt, raned ha stlejviled. Turiellat en douar a c'hall ivez, war-bouez e bigos hir, da dapout buzhug.
## Annez

## Liammoù diavaez
*  ''Threskiornis aethiopicus'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Threskiornis aethiopicus'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
C'hwibon wenn

Ar **c'hwibon wenn** a zo un evn hirc'harek, *Ciconia ciconia* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Liamm diavaez
''Ciconia ciconia'' war al lec'hienn ''Avibase''
C'hwibon zu

Ar **c'hwibon zu** (pe **c'hwibon du**) a zo un evn hirc'harek, *Ciconia nigra* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra e kreiz ha kreisteiz Eurazia hag Afrika ar Su.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez
* ''Ciconia nigra'' war al lec'hienn BirdLife International.

## Notennoù ha daveennoù
Treffynnon

**Treffynnon** (a zo **Holywell** e saozneg) zo ur gêr e Sir y Fflint, e biz Kembre, er c'hornôg da Glannau Dyfrdwy, anv kornad aber ar stêr Dyfrdwy. Pempvet kêr vrasañ kontelezh Y Fflint eo-hi.

Kêr santez Gwenfrewi eo ivez.

E 2011 e oa  a dud o chom e kumuniezh Treffynnon ha  anezho a oa kembraegerien (14%).

## Douaroniezh
Emañ etre Prestatyn, en hanternoz, hag Yr Wyddgrug, er c'hreistez, 5&nbsp;km bennak eus kêr Y Fflint, e-harz Mynydd Helygain.

## Istor
Brudet eo Feunteun Gwenfrewi (St Winefride's Well), a voe savet ur chapel en-dro dezhañ. Anavezet eo ar feunteun (pe buñs) abaoe amzer Proviñs Britannia, ha pirc'hirined a deu di abaoe 660 pa voe dibennet ar santez gant Caradog a glaske he gwallañ.

Meneget eo ar puñs e-touez *[[Seizh Marzh Kembre]]* hag embann a ra kêr bout Lourd ar vro.

Adalek an  e voe pouezus ar mengleuzioù plom hag al labouradegoù kotoñs.

Un Eisteddfod a voe eno e 1869.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Holywell website
*BBC Wales: Holywell
*Photos of Holywell and surrounding area on geograph.org.uk
Splujer gouzoug ruz

Ar **splujer gouzoug ruz** a zo un evn dour, *Gavia stellata* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **splujer gouzoug ruz** en urzhiad *Gaviiformes* pe *Ciconiiformes*.
Tort glas

An **Tort glas** (liester: **Torted glas**) a zo un evn-mor, *Calonectris diomedea* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur

## Daveoù ha notennoù
Tort bras

An **Tort bras** a zo un evn-mor, *Ardenna gravis* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous er Meurvor Atlantel.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù
Gwenfrewi

**Gwenfrewi** (Gwenffrewi e kembraeg) a oa ur santez vrezhon e deroù ar VIIvet kantved en hanternoz Kembre.

## Etre istor ha mojenn
Anavezet eo dre buhezskridoù eus an  kantved. Hervezo e oa merc'h da Tefyth eus Tegeingl, hag he mamm, Gwenlo, a oa c'hoar da sant Beuno. 

Karet e oa gant ur pinvidig anvet Caradog, ha pa nac'has-hi c'hoari daou gantañ e troc'has-eñ he fenn gant e gleze.

Ul lec'h pirc'hirinañ a bouez er Grennamzer e oa Treffynnon. Lidet e vez he gouel d'an 3 a viz Du.

## Tud all
**Gwenfrewi*, anv-pluenn Nathalie de Volz Kerhoënt
Tort du

An **Tort du** (liester : **torted du**) a zo ur spesad evned-mor, *Ardenna grisea* an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe *Procellaria grisea* (kentanv) da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Notennoù ha daveennoù
Tort boutin

An **Tort boutin** a zo un evn-mor, *Puffinus puffinus* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
E Breizh e vez kavet o neizhiañ en enezeg Eusa-Molenez, er Jentilez hag e Taveeg, hag e Houad.

## Rummatadur

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Karamell

**Karamell** (anv gourel) a reer eus un evn-mor er genad *Fulmarus*.

## Spesadoù
* Karamell an norzh, *Fulmarus glacialis*
* Karamell ar su, *Fulmarus glacialoides*
Satanig bihan

**Ur pennad [[satanig]] zo ivez*.

Ar **Satanig bihan** a zo un evn-mor, *Hydrobates pelagicus* an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad *Hydrobates*.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Rhondda

Ar stêr **Rhondda** zo ur stêr e kreisteiz Kembre, e Morgannwg kozh, adstêr d'an Taf. **Cwm Rhondda** a vez graet eus an draoñienn (*[[cwm]]* e kembraeg). Brudet e oa evel bro ar glaou adalek an  betek ar bloavezhioù 1970, pa voe serret ar glaouegi. Dre Gerdiz e veze ezporzhiet ar glaou, ha kaset dre bevar c'horn ar bed, da Vreizh ivez (Sant-Nazer, An Oriant).

## Div Rhondda
Div stêr ha div draoñienn zo e gwirionez.
*Rhondda Fawr "Rhondda Vras", a zo hec'h eienenn e-kichen Llyn Fawr, hag a red dre Gwm Rhondda da vetek an Tâf e-kichenik Pontypridd. Tremen a ra dre Vlaenrhondda, ma teu Nant y Gwair da aberiñ enni, hag alese dre Dreherbert, Treorci, Pentre, Ton Pentre, Ystrad Rhondda, Llwynypia, Tonypandy, Dinas Rhondda, Y Porth ha Trehafod.
*Rhondda Fach "Rhondda Vihan", a dremen dre Y Maerdy

## Kan
*Cwm Rhondda zo ur c'hantik brudet.

## Tud
*Rhydwen Williams, barzh ha romantour, oberour *Cwm Hiraeth*.

## Liamm diavaez
*Istor Cwm Rhondda e lec'hienn BBC Cymru
Golvan-aod

Ar **golvan-aod** pe **morfedenn driliv**, pe **bilidroer triliv** c'hoazh, a zo un evn hirc'harek bihan, *Arenaria interpres* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **golvan-aod** en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez
Kefeleg-aod

Ar **c'hefeleg-aod** a zo un evn hirc'harek, *Numenius arquata* an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Bevañ a ra al labous en Eurazia.

## Rummatadur
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar **c'hefeleg-aod** en urzhiad *Charadriiformes* pe *Ciconiiformes*.

## Liammoù diavaez