open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nieuwkapelle

**Nieuwkapelle** a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. E 1971 e oa bet strollet e kumun Driekapellen kumunioù Sint-Jacobskapelle, Nieuwkapelle hag Oudekapelle. Lakaet eo bet kumun Driekapellen e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:800
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 430
  bar:1816 from:0 till: 601
  bar:1830 from:0 till: 707
  bar:1846 from:0 till: 762
  bar:1856 from:0 till: 761
  bar:1866 from:0 till: 700
  bar:1876 from:0 till: 750
  bar:1880 from:0 till: 742
  bar:1890 from:0 till: 768
  bar:1900 from:0 till: 745
  bar:1910 from:0 till: 713
  bar:1920 from:0 till: 517
  bar:1930 from:0 till: 604
  bar:1947 from:0 till: 597
  bar:1961 from:0 till: 556
  bar:1970 from:0 till: 529
  bar:1981 from:0 till: 430
  bar:1991 from:0 till: 385
  bar:2001 from:0 till: 390
  bar:2007 from:0 till: 406

PlotData=

  bar:1806 at: 430 fontsize:s text: 430 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 601 fontsize:S text: 601 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 707 fontsize:S text: 707 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 762 fontsize:S text: 762 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 761 fontsize:S text: 761 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 700 fontsize:S text: 700 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 750 fontsize:S text: 750 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 742 fontsize:S text: 742 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 768 fontsize:S text: 768 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 745 fontsize:S text: 745 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 713 fontsize:S text: 713 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 517 fontsize:S text: 517 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 604 fontsize:S text: 604 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 597 fontsize:S text: 597 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 556 fontsize:S text: 556 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 529 fontsize:S text: 529 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 430 fontsize:S text: 430 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 385 fontsize:S text: 385 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 390 fontsize:S text: 390 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 406 fontsize:S text: 406 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Stuivekenskerke

**Stuivekenskerke** a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. E 1971 e oa bet strollet e kumun Pervijze gant kumunioù Lampernisse hag Oostkerke. Lakaet intbet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 329
  bar:1816 from:0 till: 337
  bar:1830 from:0 till: 361
  bar:1846 from:0 till: 382
  bar:1856 from:0 till: 391
  bar:1866 from:0 till: 293
  bar:1876 from:0 till: 362
  bar:1880 from:0 till: 362
  bar:1890 from:0 till: 379
  bar:1900 from:0 till: 349
  bar:1910 from:0 till: 346
  bar:1920 from:0 till: 149
  bar:1930 from:0 till: 252
  bar:1947 from:0 till: 282
  bar:1961 from:0 till: 203
  bar:1970 from:0 till: 147
  bar:1981 from:0 till: 166
  bar:1991 from:0 till: 150
  bar:2001 from:0 till: 157
  bar:2007 from:0 till: 160

PlotData=

  bar:1806 at: 329 fontsize:s text: 329 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 337 fontsize:S text: 337 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 361 fontsize:S text: 361 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 382 fontsize:S text: 382 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 391 fontsize:S text: 391 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 293 fontsize:S text: 293 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 362 fontsize:S text: 362 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 362 fontsize:S text: 362 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 379 fontsize:S text: 379 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 346 fontsize:S text: 346 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 149 fontsize:S text: 149 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 252 fontsize:S text: 252 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 282 fontsize:S text: 282 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 203 fontsize:S text: 203 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 147 fontsize:S text: 147 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 166 fontsize:S text: 166 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 150 fontsize:S text: 150 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 157 fontsize:S text: 157 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 160 fontsize:S text: 160 shift:(-10,5)



## Melestradurezh
## Tud dibar
## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Pervijze

**Pervijze** ( e flandrezeg kornôgel: *Pervyzje*) a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. E 1971 e oa bet strollet enni kumunioù Lampernisse, Oostkerke ha Stuivekenskerke. Lakaet int bet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.

## Istor
### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Ur c'harr-nijour eus Aerlu Kanada a zo douaret e bered ar gumun. Marvet e oa e 1942, e-pad an Eil Brezel Bed.

### Savadurioù

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 596
  bar:1816 from:0 till: 851
  bar:1830 from:0 till: 1108
  bar:1846 from:0 till: 1239
  bar:1856 from:0 till: 1236
  bar:1866 from:0 till: 1178
  bar:1876 from:0 till: 1301
  bar:1880 from:0 till: 1319
  bar:1890 from:0 till: 1313
  bar:1900 from:0 till: 1366
  bar:1910 from:0 till: 1429
  bar:1920 from:0 till: 555
  bar:1930 from:0 till: 1159
  bar:1947 from:0 till: 1188
  bar:1961 from:0 till: 1120
  bar:1970 from:0 till: 1060
  bar:1981 from:0 till: 938
  bar:1991 from:0 till: 877
  bar:2001 from:0 till: 883
  bar:2007 from:0 till: 886

PlotData=

  bar:1806 at: 596 fontsize:s text: 596 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 851 fontsize:S text: 851 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 1108 fontsize:S text: 1.108 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 1239 fontsize:S text: 1.239 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 1236 fontsize:S text: 1.236 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 1178 fontsize:S text: 1.178 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 1301 fontsize:S text: 1.301 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 1319 fontsize:S text: 1.319 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 1313 fontsize:S text: 1.313 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 1366 fontsize:S text: 1.366 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1429 fontsize:S text: 1.429 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 555 fontsize:S text: 555 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1159 fontsize:S text: 1.159 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 1188 fontsize:S text: 1.188 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1120 fontsize:S text: 1.120 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1060 fontsize:S text: 1.060 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 938 fontsize:S text: 938 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 877 fontsize:S text: 877 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 883 fontsize:S text: 883 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 886 fontsize:S text: 886 shift:(-10,5)



## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
Morvan Lebesque

**Maurice Lebesque**, lesanvet **Morvan Lebesque**, a oa bet ganet e Naoned e 1911 ha marvet e Brazil e 1970. Ur c'hazetenner e oa.

Bet e oa bet er skol gant Julien Gracq el lise Clemenceau e Naoned.

Kronikoù en deus skrivet evit *[[Le Canard Enchaîné]]* hag ur romant-brezel zo deuet gantañ ivez : *Soldats sans espoir*. Ur c'hronikour brudet e oa.

E levr « Comment peut-on être breton ? Essai sur la démocratie française », embannet e 1970, en deus degaset muioc'h a vrud c'hoazh da Vorvan Lebesque. El levr-mañ e kas war-raok ar preder a-zivout identelezh Breizh er Republik c'hall ha kement-se, kalz a-raok ma vo an dra-se diouzh ar c'hiz. Ul levr dave e chom e oberenn evit an holl Vretoned o deus dizoloet gantañ e oa Breizh ur vro a zo bet tennet hec'h Istor hag he yezh diganti.

E Rio de Janeiro e oa marvet d'ar 4 a viz Gouere 1970 pa oa gant un droiad prezegennoù diwar-benn sevenadur Breizh. E bered "Trugarez" Naoned eo bet douaret.

## Enorioù
E 1976 eo lakaet e sonerezh gant Tri Yann un destenn tennet eus e levr  « Comment peut-on être breton? » en albom *"La Découverte ou l'Ignorance"*. Gouestlañ a ra Glenmor un albom dezhañ, ha Pêr-Jakez Helias ur varzhoneg en e levr "Ar maen du".

Ur straed Morvan Lebesque a zo e Naoned. Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel, a zo ur seurt Ti ar Vro evit Bro Naoned, a zo bet anvet diouzh e anv ivez. Kalz straedoù all, ha plasennoù, zo bet anvet en e enor e Breizh, hag ur skolaj.
Marc Elder

**Marc Elder** (*Marcel Tendron* war marilh ti-kêr) a zo ur skrivagner ganet d'an 31 a viz Here 1884 e Naoned ha marvet e 1933 e Sant-Fieg-ar-Mewan.

Ar Priz Goncourt a oa aet e 1913 gant Marc Elder evit e levr *Le peuple de la mer*. Gant buhez pesketaerien Enez Her e c’heller ober anaoudegezh el levr-se. N’eo ket gwall anavezet Marc Elder a zo bet mirour Kastell Duged Breizh koulskoude. E anv zo bet roet d’ar blasenn evit mont-tre er c’hastell.

Roet eo bet e anv ivez d'ur straed e Kerverner-Raez, e lec'h e veze o chom alies ar skrivagner pa oa ur bugel.

## Liammoù diavaez
*Buhez Marc Elder war dielloù Kêr Naoned 
*Al levr "Le Peuple de la mer"
Jacques Vaché

**Jacques Vaché** (7 a viz Gwengolo 1895 en Oriant- 6 a viz Genver 1919 e Naoned), a oa ur skrivagner gallek ha gwelet eo evel unan eus ar re a levezonas luskadoù evel dada hag an dreistgwirvoudelezh.

## E vuhez
Etre 1909 ha 1912 e studias e *Grand Lycée* (lise Clemenceau hiziv an deiz) e Naoned. E 1913 e tapas kaout e vachelouriezh hag ec'h enskrivas e Skol arzoù-kaer Naoned. E miz C'hwevrer 1913 e voe embannet ar gelaouenn lennegezh *En route mauvaise troupe*, savet gant Jean Sarment, Eugène Hublet, Pierre Bissérié ha Vaché. Reuz a voe peogwir e oa ur pennad eneparme er gelaouenn. Etre 1913 ha 1914 e reas war-dro ar gelaouenn anvet *Le Canard Sauvage* (peder niverenn en holl). E Naoned eo e reas anaoudegezh gant Gant André Breton. Hemañ a lavaras diwar-benn Jacques Vache e oa « un den yaouank faro ha ruz e vlev » (tennet eus « Les pas perdus“). E-pad an hañv 1914 ez eas da welout e gendirvi e Londrez, ha galvet e voe da vont d'an arme. Enluet e voe e 19 rejimant troadeien e Brest d'ar 15 a viz Kerzu 1914.
D'ar 25 a viz Gwengolo 1915 e voe gloazet e Mesnils les Hurlus.
D'ar 24 a viz Even 1917 ez eas Vaché betek Pariz da welout André Breton. An devezh kentañ ma veze c'hoariet ar pezh-c'hoari *Les Mamelles de Tirésias*, gant Guillaume Apollinaire, e oa. Met ken hegaset e voe Vaché gant ar pezh-c'hoari ken e kinnigas tennañ war an arvesterien. E fin miz Meurzh 1918 e voe gloazet en-dro. War-lerc’h ne chomas eus ar barzh dandy nemet un nebeud lizhiri-brezel, ken skoet e oa bet gant an darvoud kriz-se. Embannet e voent gant Breton. Etre kreiz miz Du ha dibenn miz Kerzu 1918 e veajas e Belgia hag en Alamagn, ha da vare Nedeleg e tistroas da Naoned.
Mervel a reas Jacques Vaché e kambr 34 e leti Bro-C’hall, plasenn Graslin e Naoned, peogwir en doa tapet re a opiom.
Hiziv e vez sellet ouzh Vaché evel an hini en deus roet lañs d’al luskad dada, abalamour d’e fent du, d’e emzalc’h distag diouzh red ar vuhez.

## Levrlennadur
*Jean Sarment, *Jean-Jacques de Nantes*, Pariz, Plon, 1922
**Jacques Vaché et le groupe de Nantes* gant Michel Carassou, Pariz, Embannadurio* Jean-Michel Place, Bibliothèque Mélusine, 1986, 255 p.  gant, en apañdis, *Lizheroù-brezel*
* Jean Sarment, *Cavalcadour*, Pariz, J.-C. Simoën, 1977, romanr alc'hwez diwar-benn strollad Naoned
* *L'imprononçable jour de sa mort - Jacques Vaché, janvier 1919* gant Georges Sebbag, Pariz, Embannadurioù Jean-Michel Place, Entre deux jours, 1990, 
**André Breton* gant Mark Polizzotti, Gallimard, 1995, p.100.
*Stéphane Pajot, *La Mort de Jacques Vaché*, embannadurioù D'Orbestier, 2002.

## Liamm diavaez
* Lizheroù-brezel Jacques Vaché war lec'hienn The International Dada Archive
Sir Faesyfed

**Sir Faesyfed** a oa unan eus an 13 kontelezh a oa e Kembre, e reter ar vro, a-raok 1974. Dont a ra an anv eus kêriadenn Maesyfed, a zo bet kêr-benn gentañ ar gontelezh. *Radnorshire* e oa an anv saoznek. Llandrindod e oa ar penn-lec'h.
E kontelezh Powys emañ tiriad ar ar gontelezh kozh abaoe 1974.

Setu a skrived er  diwar-benn paourentez ar vro :



## Gwelout ivez
*Kontelezhioù ha Keodedoù Kembre
Armel de Wismes

**Armel de Wismes** a oa un istorour naonedat ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1922 ha marvet d'ar 27 a viz Gouhere 2009.

*« Les grandes heures de Nantes »* pe *« Nantes et le pays nantais »* zo bet skrivet gantañ : un den gouiziek hep e bar evit pezh a sell ouzh istor Naoned. (Embannadurioù Perrin). Savet en deus ur raksrid d'al levr diwar-benn Naoned savet gant Pierre-Emmanuel Marais hag embannet gant Yoran Embanner e 2006.

Badezet ez eus bet mediaoueg Pornizh "Mediaoueg Armel de Wismes".

Beziet eo e Bered La Bouteillerie e Naoned.

## Levrioù
* *Ainsi vivaient les Français : des Croisades à la Troisième République, d'après les archives d'une très ancienne famille*, Paris, 1961.
* *Ainsi vivaient les marins*, 1971.
* *Les Chevaliers de Malte*, 1972.
* *Histoire de la Vendée*, 1975.
* *Nantes et le pays nantais*, 1978.
* *Corsaires et aventuriers bretons*, 1986.

## Dave ha notennoù
Edmond Koarer-Kalondan

**Edmond Koarer-Kalondan**, *Edmond Coarer* er marilhoù-kêr, bet ganet d'ar 14 a viz Gouere 1909 e Naoned ha marv eno d'an 11 a viz Mezheven 1981, a voe ur skrivagner gallek, ur saver kanaouennoù hag un den a skingomz.

Ezel Goursez Breizh e 1949, ec'h eas da gadoriad Kenvreuriezh prederouriezhel an Drouized da c'houde. Stagañ a reas e anv drouiz, *Kalondan*, d'e anv-familh. Arallanvioù all a voe implijet gantañ : *Tan Kildare* (e anv drouiz kentañ), *An Hoper noz*, *An Houc'h koz*, *Emonig Koarer-Kalondan*, *ECK*.

## Buhez
E lise Clemenceau Naoned e kejas ouzh Morvan Lebesque ha gant stourmerien Unvaniez Yaouankiz Vreiz ken e voe desachet war-zu an Emsav politikel. Dall e teuas da vezañ e miz Gwengolo 1926, nemet e talc'has da echuiñ e studioù hag e teskas brezhoneg digant Job Kergrist.

E-pad an Eil Brezel-bed e kemeras perzh er strolladig politikel Brezona asambles gant Job Loyant, Alfred Lajat hag Yves Favreul-Ronarc'h, pennoù bras all ar strollad broadsokialour naonedat-se.

Savet en doa daou levr asambles gant e wreg, Mona (1935-2009), a sine Gwezenn Dana hag o mab, Morvan Coarer (anv-drouiz Ulocantos) en doe kemeret perzh e luskadoù emsavel ha douizel ivez.

## Oberennoù
Gant *Edmond Koarer-Kalondan* ez eus deuet meur a levr diwar-benn an drouizelezh ha Naoned. En o zouez emañ ar romant *Les aventures du [[roi Baco]]* a zo deskrivadur troioù-kaer ur moraer bet loc’het eus Trentemoult d’ober arc’hant.
* *Youenn, le chercheur de pain*, skeudennet gant Per Peron, Pariz, Éditions Brittia, 1946. Romant.
* *Nantes pittoresque et disparu*, M. Daubin, 1947.
* *Les aventures du roi Baco, marin nantais*, Sant-Briek : les Presses bretonnes, 1956. Romant.
*  *Clisson*, koadengravadurioù gant Octave Menardeau, Naoned, emembann, 1959.
* *La scandaleuse affaire Gilles de Retz*, Pariz, Éditions du Scorpion, 1961.
* *Le Druidisme ou la Lumière de l'Occident*, Pariz, Éditions et publications premières, 1971
* *Les Celtes et les extra-terrestres*, asambles gant Gwezenn-Dana, Verviers : Gérard, 1973
* *L'Énigme des mégalithes*, asambles gant Gwezenn-Dana, Verviers : A. Gérard, 1974
* *Youenn : le chercheur de pain : klasker bara*, skeudennet gant Per Peron, Eil embannadur, Plerin, Brittia, 2000.
* *Le druidisme ou La lumière de l'Occident*, embannadur nevez, Londrez ; Porzhig, Celtics chadenn, 2003

## Levrlennadur
* Aldrig a Naoned, "Edmond Koarer-Kalondan". E-barzh *Al Liamm*, niv. 209, Du-Kerzu 1981.
* Lukian Raoul, *Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek*, Embannadurioù A Liamm, 1992 . Pennad : Coarer Edmond.
* Lionel Henry, *Dictionnaire biographique du Mouvement breton*, Yoran Embanner, 2013 . Pennad : Coarer Edmond / Kalondan.
* Georges Cadiou, *Emsav – Dictionnaire critique, historique et biographique – Le mouvement breton de A à Z*, Coop Breizh,  2013 . Pennad : Coarer, Edmond.

## Notennoù ha daveennoù
Robert Guédiguian

Ganet eo **Robert Guédiguian** e Marselha d'an 3 a viz Kerzu 1953.

## Filmoù
* 1980 : *[[Dernier Été]]*
* 1985 : *[[Rouge Midi]]*
* 1985 : *[[Ki lo sa ?]]*
* 1989 : *[[Dieu vomit les tièdes]]*
* 1993 : *[[L'Argent fait le bonheur (film, 1993)|L'argent fait le bonheur]]*
* 1995 : *[[À la vie, à la mort !]]*
* 1997 : *[[Marius et Jeannette]]*
* 1998 : *[[À la place du cœur]]*
* 2000 : *[[À l'attaque !]]*
* 2000 : *[[La ville est tranquille]]*
* 2001 : *[[Marie-Jo et ses deux amours]]*
* 2004 : *[[Mon père est ingénieur]]*
* 2005 : *[[Le Promeneur du Champ-de-Mars]]*
* 2006 : *Le voyage en Arménie* Ar veaj da Armeni 
* 2008 : *[[Lady Jane (film)|Lady Jane]]*
* 2009 : *[[L'Armée du crime]]*
* 2011 : *Les Neiges du Kilimandjaro*
* 2013 : *Le Fil d'Ariane*
* 2021 : *Twist à Bamako*

## Liammoù

* filmdeculte.com
* Agat films & Ex Nihilo productions
Le Voyage en Arménie

**Le Voyage en Arménie** (Ar veaj da Armenia) zo ur film a zo bet filmet ha produet get Robert Guédiguian e 2006.

## Synopsis

## Fichenn teknik
* Titl : *Ar veaj da Armenia*
* Graet get : Robert Guédiguian
* Sonerezh : Arto Tunçboyaciyan
* Foto : Pierre Milon
* Pad : 125 munut (2h05)

## Aktourion
* Ariane Ascaride : Anna
* Gérard Meylan : Yervanth
* Chorik Grigorian : Schaké
* Romen Avinian : Manouk
* Simon Abkarian : Sarkis Arabian
* Serge Avedikian : Vanig
* Kristina Hovakimian : Gayané
* Madeleine Guédiguian : Jeannette
* Jean-Pierre Darroussin : Pierre
* Jalil Lespert : Simon
* Marcel Bluwal : Barsam

## Gwelout ivez
''Le Voyage en Arménie'' war IMDb.
Maesyfed

**Maesyfed** (*New Radnor* e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Powys, e reter Kembre. Bet eo kêr-benn ar gontelezh anvet Sir Faesyfed gwechall.

E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant 409 a dud, ha 26 anezho (6,5%) a oa kembraegerien.

## Notennoù
Sir Ddinbych

**Sir Ddinbych** (*Denbighshire* e saozneg) a oa unan eus an 13 kontelezh istorel a oa e Kembre a-raok 1974, en hanternoz ar vro. Goude e oa aet d'ober ul lodenn eus Clwyd. Kêr Dinbych e oa ar pennlec'h. 

E 1994 e oa anv ur gontelezh adarre met gwall gemmet e voe he ment hag he harzoù. Er c'huzh-heol dezhi emañ Gwynedd ha Sir Conwy, er reter Sir y Fflint ha Wrecsam, ha Powys er c'hreisteiz. 

## Kêrioù ar gontelezh
*Dinbych
*Llanelwy
*Llangollen
*Prestatyn
*Rhuthun
*Y Rhyl
Kontelezh Clwyd

**Clwyd** zo bet anv ur gontelezh en hanternoz Kembre etre 1974 ha 1996, savet diwar gontelezh istorel Sir Ddinbych, an anv zo bet adkemeret abaoe.

## Gwelout
*Kontelezhioù ha Keodedoù Kembre
Lampernisse

**Lampernisse** a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. E 1971 e oa bet strollet e kumun Pervijze gant kumunioù Stuivekenskerke hag Oostkerke. Lakaet int bet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

Kerk Lampernisse2.jpg|An iliz katolik.
PM_131084_B_Scheewege.jpg|An iliz reizhkredennour.

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:75 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:15 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 331
  bar:1816 from:0 till: 339
  bar:1830 from:0 till: 404
  bar:1846 from:0 till: 462
  bar:1856 from:0 till: 436
  bar:1866 from:0 till: 405
  bar:1876 from:0 till: 430
  bar:1880 from:0 till: 450
  bar:1890 from:0 till: 414
  bar:1900 from:0 till: 392
  bar:1910 from:0 till: 386
  bar:1920 from:0 till: 302
  bar:1930 from:0 till: 370
  bar:1947 from:0 till: 313
  bar:1961 from:0 till: 269
  bar:1970 from:0 till: 206
  bar:1981 from:0 till: 193
  bar:1991 from:0 till: 178
  bar:2001 from:0 till: 182
  bar:2007 from:0 till: 198

PlotData=

  bar:1806 at: 331 fontsize:s text: 331 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 339 fontsize:S text: 339 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 404 fontsize:S text: 404 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 462 fontsize:S text: 462 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 436 fontsize:S text: 436 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 405 fontsize:S text: 405 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 430 fontsize:S text: 430 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 450 fontsize:S text: 450 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 414 fontsize:S text: 414 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 392 fontsize:S text: 392 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 386 fontsize:S text: 386 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 302 fontsize:S text: 302 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 370 fontsize:S text: 370 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 313 fontsize:S text: 313 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 269 fontsize:S text: 269 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 206 fontsize:S text: 206 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 193 fontsize:S text: 193 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 178 fontsize:S text: 178 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 182 fontsize:S text: 182 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 198 fontsize:S text: 198 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Sir y Fflint

**Sir y Fflint** (*Flintshire* an anv saoznek) zo unan eus an 13 kontelezh a oa betek 1974 e biz Kembre, a-stok ouzh Bro-Saoz. Adsavet eo bet e 1996, petra bennak m'eo koazhet he zachenn un tamm.


Flintshire Flag.png|Banniel
Arms of Flintshire County Council.svg|Skoed

**Gorou tarian, cyfiawnder* ("Ar justis eo ar skoed gwellañ") eo sturienn Sir y Fflint.

## Istor
Bro pobl vrezhon an Deceangli, pe "Deceangi", e oa ar c'hornad-bro a-raok aloubadeg ar Romaned er . 

## Douaroniezh

WalesFlintshireTrad.png|Sir y Fflint a-raok 1974
WalesFlintshire.png|Sir y Fflint hiziv

* Gorread : 438 km²
* Poblañs (2021) : 155 000 a dud
* Stankter : 354 den/km²
### Kêrioù ha kêriadennoù pennañ

## Monumantoù ha traoù heverk

## Liammoù diavaez
*
Torfaen

**Torfaen** zo ur bwrdeistref sirol e kreisteiz Kembre abaoe 1996. A-raok e oa un distrig e Gwent. A-hervez eo kevatal hec'h anv da "Torr-maen" e brezhoneg.

Er sav-heol dezhi emañ Sir Fynwy, Casnewydd er c'hreisteiz, Caerffili er c'huzh-heol, ha Powys en hanternoz. 

## Kêrioù
*Abersychan
*Blaenafon
*Cwmbrân
*Pont-y-pŵl

## Liammoù diavaez
* Kuzul Torfaen
Sir Gaernarfon

**Sir Gaernarfon** a oa unan eus an 13 kontelezh a oa e Kembre betek 1974, ha Caernarfon e oa ar penn-lec'h. Ebarzhet eo bet e kontelezh Gwynedd.

## Istor
Savet e oa bet e 1284 pa voe unanet cantrefi kozh Arfon, Arllechwedd a Llŷn.

## Levrlennadur
*A. H. Dodd, *History of Caernarfonshire* (Caernarfon, 1968)
*John Jones, *Enwau Lleoedd Sir Gaernarfon* (Caernarfon, 1913) 
*E.H. Owen ac E. Thomas (gol.), *Atlas Sir Gaernarfon* (Caernarfon, 1954)

## Pennadoù kar
* Arfon
* Arllechwedd
* Conwy
* Caernarfon
* Gwynedd
* Ledenez Llŷn
Gorllewin Morgannwg

**Gorllewin Morgannwg** a oa ur gontelezh e Kembre etre 1974 ha 1996, enni kêrioù Abertawe ha Castell-nedd dreist-holl.
Nerzh Demokratel

**Nerzh Demokratel** (galleg *Force Démocrate*) a oa ur strolled politikel gall eus ar c'hreiz krouet gant unvaniezh CDS hag ar Strollad Sokial-ha-Demokratel, ur strollad bihan eus kreiz an tu-kleiz ganet dre un disrann eus ar Strollad Sokialour Gall a nac'he ar Raklun Boutin. Soñjal a rae François Bayrou d'e añviñ *Force démocrate et populaire* met al lizherennoù-pen a vije bet an hevelep ha re FDP, keveler ar CDU.

Ezel pennañ an UDF e veuzias enni pa yeas kuit Alain Madelin hag ar frankizourien.
El Salvador

**El Salvador** (*República de El Salvador*, distaget  e spagnoleg) a zo ur stad e Kreizamerika, etre Guatemala hag Honduras, war aod Meurvor Habask. E 2021 ez eus ouzhpenn 6.8 milion a annezad.

San Salvador eo ar gêrbenn, ha Santa Ana ha San Miguel ar c'hêrioù brasañ.

## An anv
**Cuzhcatl** e oa anvet ar vro gant ar Bibiled kent an aloudabeg spagnol, ar pezh a dalvez "Bro an Traoù Ker" en nahouatleg. Goude an trevadennerezh e voe galvet "Provincia De Nuestro Señor Jesucristo El Salvador Del Mundo" gant ar Spagnoled, un anv a oa bet berraet gant "El Salvador".

## Yezhoù
Spagnoleg eo yezh an holl annezidi. Nawateg ha pokomameg a vez komzet gant an Indianed. 
## Kêrioù

## Istor
[thumb|280px|Rivinoù maya [Tazumal.]]
Yezhoù pomeraniek

Ar **yezhoù pomeraniek** a zo ur strollad a rannyezhoù lec'hek komzet e-pad ar grennamzer war dachenn Pomerania. Tost int ouzh ar polabeg a veze komzet pelloc'h er su hag ar poloneg a gomzed er reter.

Goude stagadur Pomerania ouzh an Impalaeriezh Roman Santel hag he alamanekadur e voe kemeret o lec'h gant an alamaneg izel war an darn vrasañ eus o zachenn. Ar yezh pomeraniek vev nemeti hiziv eo ar c'hachoubeg komzet e Pomerania ar Reter. Ur rannyezh arall, ar slovintseg a dreuzvevas betek an .

## Daveoù
* Friedhelm Hinze, *Wörterbuch und Lautlehre der deutschen Lehnwörter im Pomoranischen (Kaschubischen)*, Berlin 1965 
* Friedrich Lorentz, *Geschichte der Pomoranischen (Kaschubischen) Sprache*, Berlin and Leipzig, 1925
* Friedrich Lorentz, *Pomoranisches Wörterbuch*, Band I-V, Berlin 1958-1983
* Stefan Ramułt, *Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego*, Kraków, 1893
Esen

**Esen** (e flandrezeg kornôgel:*Êesn*) a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun Diksmuide e 1965.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:60 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1964 text:1964
  bar:1970 
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 1426
  bar:1816 from:0 till: 1624
  bar:1830 from:0 till: 1871
  bar:1846 from:0 till: 1906
  bar:1856 from:0 till: 1776
  bar:1866 from:0 till: 1986
  bar:1876 from:0 till: 2002
  bar:1880 from:0 till: 2021
  bar:1890 from:0 till: 2199
  bar:1900 from:0 till: 2215
  bar:1910 from:0 till: 2239
  bar:1920 from:0 till: 1583
  bar:1930 from:0 till: 1761
  bar:1947 from:0 till: 2010
  bar:1961 from:0 till: 1888
  bar:1964 from:0 till: 1890
  bar:1970 from:0 till: 0
  bar:2001 from:0 till: 1941
  bar:2007 from:0 till: 1854

PlotData=

  bar:1806 at: 1426 fontsize:s text: 1.426 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 1624 fontsize:S text: 1.624 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 1871 fontsize:S text: 1.871 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 1906 fontsize:S text: 1.906 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 1776 fontsize:S text: 1.776 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 1986 fontsize:S text: 1.986 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 2002 fontsize:S text: 2.002 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 2021 fontsize:S text: 2.021 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 2199 fontsize:S text: 2.199 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 2215 fontsize:S text: 2.215 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 2239 fontsize:S text: 2.239 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 1583 fontsize:S text: 1.583 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1761 fontsize:S text: 1.761 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 2010 fontsize:S text: 2.010 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1888 fontsize:S text: 1.888 shift:(-10,5)
  bar:1964 at: 1890 fontsize:S text: 1.890 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1941 fontsize:S text: 1.941 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 1854 fontsize:S text: 1.854 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Keiem

**Keiem** a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 727
  bar:1816 from:0 till: 728
  bar:1830 from:0 till: 1004
  bar:1846 from:0 till: 1205
  bar:1856 from:0 till: 1244
  bar:1866 from:0 till: 1157
  bar:1876 from:0 till: 1164
  bar:1880 from:0 till: 1210
  bar:1890 from:0 till: 1332
  bar:1900 from:0 till: 1271
  bar:1910 from:0 till: 1302
  bar:1920 from:0 till: 941
  bar:1930 from:0 till: 1165
  bar:1947 from:0 till: 1207
  bar:1961 from:0 till: 1297
  bar:1970 from:0 till: 1158
  bar:1981 from:0 till: 1005
  bar:1991 from:0 till: 1051
  bar:2001 from:0 till: 1242
  bar:2007 from:0 till: 1298

PlotData=

  bar:1806 at: 727 fontsize:s text: 727 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 728 fontsize:S text: 728 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 1004 fontsize:S text: 1.004 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 1205 fontsize:S text: 1.205 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 1244 fontsize:S text: 1.244 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 1157 fontsize:S text: 1.157 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 1164 fontsize:S text: 1.164 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 1210 fontsize:S text: 1.210 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 1332 fontsize:S text: 1.332 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 1271 fontsize:S text: 1.271 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1302 fontsize:S text: 1.302 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 941 fontsize:S text: 941 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1165 fontsize:S text: 1.165 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 1207 fontsize:S text: 1.207 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1297 fontsize:S text: 1.297 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1158 fontsize:S text: 1.158 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1005 fontsize:S text: 1.005 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1051 fontsize:S text: 1.051 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1242 fontsize:S text: 1.242 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 1298 fontsize:S text: 1.298 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Leke

**Leke** a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 793
  bar:1816 from:0 till: 985
  bar:1830 from:0 till: 1074
  bar:1846 from:0 till: 1295
  bar:1856 from:0 till: 1241
  bar:1866 from:0 till: 1259
  bar:1876 from:0 till: 1350
  bar:1880 from:0 till: 1328
  bar:1890 from:0 till: 1426
  bar:1900 from:0 till: 1420
  bar:1910 from:0 till: 1416
  bar:1920 from:0 till: 1415
  bar:1930 from:0 till: 1406
  bar:1947 from:0 till: 1484
  bar:1961 from:0 till: 1440
  bar:1970 from:0 till: 1310
  bar:1981 from:0 till: 1180
  bar:1991 from:0 till: 1094
  bar:2001 from:0 till: 1078
  bar:2007 from:0 till: 1124

PlotData=

  bar:1806 at: 793 fontsize:s text: 793 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 985 fontsize:S text: 985 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 1074 fontsize:S text: 1.074 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 1295 fontsize:S text: 1.295 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 1241 fontsize:S text: 1.241 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 1259 fontsize:S text: 1.259 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 1350 fontsize:S text: 1.350 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 1328 fontsize:S text: 1.328 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 1426 fontsize:S text: 1.426 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 1420 fontsize:S text: 1.420 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1416 fontsize:S text: 1.416 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 1415 fontsize:S text: 1.415 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 1406 fontsize:S text: 1.406 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 1484 fontsize:S text: 1.484 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1440 fontsize:S text: 1.440 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1310 fontsize:S text: 1.310 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1180 fontsize:S text: 1.180 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1094 fontsize:S text: 1.094 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1078 fontsize:S text: 1.078 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 1124 fontsize:S text: 1.124 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Woumen

**Woumen** (e flandrezeg kornôgel: *Woomn*) a oa ur gumun eus Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Lakaet eo bet e kumun Diksmuide gant lezenn 1977.
## Douaroniezh
## Istor
## Monumantoù ha traoù heverk

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:450 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:90 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2007 text:2007

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 2074
  bar:1816 from:0 till: 2513
  bar:1830 from:0 till: 2864
  bar:1846 from:0 till: 3184
  bar:1856 from:0 till: 2902
  bar:1866 from:0 till: 3253
  bar:1876 from:0 till: 3401
  bar:1880 from:0 till: 3380
  bar:1890 from:0 till: 3600
  bar:1900 from:0 till: 3290
  bar:1910 from:0 till: 3514
  bar:1920 from:0 till: 2320
  bar:1930 from:0 till: 2842
  bar:1947 from:0 till: 2985
  bar:1961 from:0 till: 2889
  bar:1970 from:0 till: 2837
  bar:1981 from:0 till: 1366
  bar:1991 from:0 till: 1328
  bar:2001 from:0 till: 1341
  bar:2007 from:0 till: 1307

PlotData=

  bar:1806 at: 2074 fontsize:s text: 2.074 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 2513 fontsize:S text: 2.513 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 2864 fontsize:S text: 2.864 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 3184 fontsize:S text: 3.184 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 2902 fontsize:S text: 2.902 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 3253 fontsize:S text: 3.253 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 3401 fontsize:S text: 3.401 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 3380 fontsize:S text: 3.380 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 3600 fontsize:S text: 3.600 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 3290 fontsize:S text: 3.290 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 3514 fontsize:S text: 3.514 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2320 fontsize:S text: 2.320 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2842 fontsize:S text: 2.842 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 2985 fontsize:S text: 2.985 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2889 fontsize:S text: 2.889 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2837 fontsize:S text: 2.837 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1366 fontsize:S text: 1.366 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1328 fontsize:S text: 1.328 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1341 fontsize:S text: 1.341 shift:(-10,5)
  bar:2007 at: 1307 fontsize:S text: 1.307 shift:(-10,5)


## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Aleksandr Soljenitsyn

**Aleksandr Isayevitch Soljenitsyn** (e rusianeg Алекса́ндр Иса́евич Солжени́цын, distagadur IPA: ɐlʲɪˈksandr ɪˈsaɪvʲɪtɕ səlʐɨˈnʲitsɨn) a oa ganet d'an 11 a viz Kerzu 1918, ha marvet d'an 3 a viz Eost 2008, a oa ur skrivagner rusian, skrivet gantañ danevelloù, dramaoù ha danvez diwar-benn an Istor. Priz Nobel al lennegezh zo bet roet dezhañ e 1974 hag harluet e voe eus an Unaniezh Soviedel e 1974. Distroet e oa d'e vro e 1994. 

## Brud
Anavezet eo dreist-holl abalamour m'en deus roet da c'houzout d'ar bed-holl e oa eus ar Goulag, ar c'hampoù-bac'h labour lakaet war-sav gant ar renad soviedel. Sevel a reas a-du gant ar Jeneral Vlasov, ag al Lu Ruz, troet kein d'e chupenn evit stourm a-gevret gant an nazied.

## Oberennoù
E-touez e oberennoù brudetañ e c'haller mennegiñ :
* Un devezh eus Ivan Denisovitch (romant, 1962)
* Ti ar gankreien (romant, 1968)
* Enezeg ar Goulag (skridarnod, teir levrenn, 1974 ha 1976)

### Soljenitsyn e brezhoneg
E brezhoneg eo bet embannet e romant *[[Ti Vatriona]]* (1962) gant embannadurioù Al Liamm e 1976. Gant Ernest ar Barzhig eo bet graet an droidigezh, diwar ar galleg.

## Notennoù ha daveennoù
Sergey Prokofyev

Ur sonaozer rusian eo **Sergey Sergeyevitch Prokofyev** (e ruseg Сергей Сергеевич Прокофьев, *Sergej Sergeevič Prokof'ev*). Skrivet e vez **Sergei Prokofiev** alies ivez. Ganet eo bet d'an 23 a viz Ebrel 1891 e Sontsovka, en Ukraina hag eo bet d'an anaon d'ar 5 a viz Meurzh 1953 e Moskov gant ur taol gwad en e benn.

Marvet e oa 50 munutenn a-raok Jozef Stalin met er gazetenn Pravda e vo roet da c'houzout ar c'heloù c'hwec'h devezh goude hepken. Pouezhet e oa bet kreñv war e familh evit ma chomfent mut a-zivout e varv rak ret e oa e chomfe selloù an holl war hini Stalin. E-pad e obidoù ne voe un 40 a dud nemetken.
Louis-Marie-François Aubert

**Louis-François-Marie Aubert** zo anezhañ ur sonaozer eus Breizh. Ganet eo bet d'an 19 a viz C'hwevrer 1877 e Sant-Maloù ha marvet eo bet d'an 9 a viz Genver 1968 e Pariz.

## Buhezskrid
D'an 19 a viz C'hwevrer 1877 eo bet ganet Louis Aubert, er memes bloaz ha Paol Ladmirault, ur sonaozour brudet all eus Breizh. Pa oa bihan, e vouezh soprano a ra d’e dud lakaat anezhañ d’ober studioù sonerezh. Eus Sant-Maloù, kêr ar gourserien, ez a Louis Aubert da skol sonerezh Pariz pa oa 11 vloaz. Kanañ a rae ar Pie Jesus eus Requiem Fauré pa oa bet kanet evit wech kentañ en iliz ar Vadalen e Pariz. Gant ar sonaozour-se eo en deus desket skrivañ sonerezh ha sonaozañ. Brudet eo ivez Louis Aubert evel ur sonaozour dibar. Awenet bras eo bet gant ar broioù estren, evel e genvroad Jean Cras. Kavout a ra e awen e Bro-Spagn pe e Bro-Vask, pe e broioù pelloc'h evit ar broioù arab pe broioù Azia. Gouvezet en deus lakaat asambles ar sonerezh klasel hag ar jazz, gant pezhioù diabar evel "Sinema" el lec'h ma ra dave da zaou benn-bras eus ar skrammoù: Chaplin ha Disney. Enoret e oa gant an akademioù sonerezh eus e vare pa'z eas d'an Anaon d'an 9 a viz Genver 1968 e Pariz.

## Oberenn
Hervez ar vuzikologourien eo merket oberenn Louis Aubert gant levezon tri sonaozour meur: Fauré, Ravel ha Debussy. Louis Aubert, p’edo o chom er Vro-Vask, bro Maurice Ravel a oa en em gavet gantañ hag a blije dezhañ kenañ e sonerezh, a reas anaouegezh eno gant sonerezh ar c'heisteiz (Habanera, Ar ganaouenn gozh eus Bro-Spagn, An nozvezh vaour...). N'eus ket anezhañ ur sonaozour-skouer eus Breizh. Er c’hontrol d'e genseurted eus Breizh (ar Flemm, Ladmirault pe Roparzh...), n'en deus ket klasket awen e Breizh, pe ken nebeut. Marteze e opera "Ar c'hoad glas" el lec'h ma c'haller damverzout koadeg Bresilien a-wechoù. Diazezet eo an istor marzhus-mañ war penndudennoù Charles Perrault. Sonet e oa bet evit ar wech kentañ e Boston e 1911, ha berzh a reas en degouezh-se. Tapet kaer eo Breizh avat en e bezh pennañ "Bez Chateaubriand". Eus e gornig-bro a oa ar skrivagner brudet. Un danvez awen dibar eo bet ar mor evit oberennoù ar sonaozour-mañ a oa eus Sant-Maloù.

### Oberoù pennañ
#### Oberoù sonerezh siñfoniek hag operaoù
*Elena ar gaer, gourc'horoll 
*Noz ar c'horiganned, gourc'horoll 
*Dryade, taolenn siñfoniek 
*Follenigoù a skeudennoù, pemp pezh bugelek 
*Bez Chateaubriand 
*Ofrant 
*Roudoù 
*Sinema, teir daolenn siñfoniek 
*Faltazienn evit piano ha laz-seniñ 
*Ar c'hoad glas 1904 
*C'hwec'h barzhoneg arabek, evit mouez ha laz-seniñ 1917 
*Habanera 1919 

#### Oberoù sonerezh kambr
*Madrigal evil fleüt e-unan 
*Heuliad berr evit daou piano 
*Sonatenn evit violoñs ha piano 

#### Oberoù piano ha kanaouennoù
*Aquamarine 
*En eñvor da Fauré 
*C'hwec'h barzhoneg arabek 
*Teneridigezh 
*Ar bedenn fall 
*Kanaouenn da luskellat ar martolod 
*Kanaouenn da luskellat 
*Ceylan 
*Teir ganaouenn hebraik 
*An noz maour 
*Ar ganaouenn gozh eus Bro-Spagn 
*Er vro 
 
#### Oberoù mouezh ha relejiel
*Ar mareoù-bloaz

## Liammoù
* Louis-Marie-François Aubert war Compositeursbretons.com

## Gwelet ivez
*Listenn ar sonaozourien
Ryszard Kapuściński

**Ryszard Kapuściński** (4 a viz Meurzh 1932 e Pinsk, e Belarus a-vremañ -- 23 a viz Genver 2007 e Varsovia) a oa un istorour, un c'hazetenner, un bruder, ur barzh hag ul luc'hskeudenner polonat dibabet evit ar priz Nobel. Savet en deus abadennoù-kelaouiñ e-touez ar re baour en Afrika en ur vevañ en o zouez. Dielfennet en deus ivez, gant ur spered lemm, renad Shah Iran, Europa gomunour, ha savet en deus ur bushezskrid eus an Negus.

E levr **Koad du** a zo bet dilennet Levr gwellañ bloavezh 2000 gant Tud ar gazetenn *Lire*. Tapet e oa bet gantañ ivez e 2003 ar priz "Priñs Asturiez". Hemañ 'zo unan eus ar skrivagnerien bolonat ar muiañ troet e oberennoù er bed a-bezh.

## E vuhez

## Oberennoù troet e galleg

    
## Arroudennadoù

Ryszard Kapuściński, e Imperium :

« Teir ez eo ar gwalennoù fallañ evit ar bed. Da gentañ, gouli ar vroadelouriezh. Da c'houde, gouli ar ouennelouriezh. Hag evit echuiñ, gouli ar diazezouriezh relijiel. Teir bosenn unanet dre an hevelep tro-spered, ar memes anver boutin, an diboellegezh klokañ, argadus hag hollc'halloudek. Ne c'haller ket mont tre en ur spered tizhet gant unan eus ar c'hlenvedoù-se. »

## Gwelout ivez
Skridaozer

Ar **skridaozer** a zo an den a sav skridoù hag e c'hell bezañ kevatal da oberour, met peurvuiañ e vez kaoz eus skridoù savet evit ur mareadeg (n'eus forzh peseurt seurt kelaouenn), ur geriadur pe un holloueziadur hag evit ar mediaoù skingaset (skingomz, skinwel). 

## Skridaozerioù ar c'helaouennoù (hag an holl vediaoù)
Er gwask koulz hag er mediaoù skingaset e vez implijet meur a skridaozer evit sevel pennadoù-skrid hag abadennoù skingaset. Er c'helaouennoù brasañ, ar pemdeziegoù, da skouer, e kaver kantadoù a skridaozerien, kelaouennerien a-vicher an holl anezho. Ar skridoazañ a vez graet eus an holl skridaozerien ha renet e vezont gant renerien ar skridaozañ (pe pennskridaozerien). Sevel ar pennadoù a zo ar skridaozerezh.

## Skridaozerien ar Wikipedia
Ul labour skridaozañ a ra ar Wikipedourien kuit dezho bezañ paeet. Setu perak e vez implijet skridaozer evit pep a den a zegas tammoù testennoù pe testennoù hir d'an hollouezadurioù meret gant ar Wikimedia. N'o deus ket renerien ar skridaozañ, met c'hoant ober traou a-feson ha doujañs e-kenver ar genskridaozerien a zo o fennskridaozerien difetis.
Oberour

An oberour a zo an den a sav skridoù pe danvez skrid evit pep seurt rummad-lennegezh koulz hag evit ar c'hleweled. Ar saver (skridoù, pennadoù-skrid), levrioù, barzhonegoù, sonerezh, kanaouennoù hag all) a vez graet anezhañ ivez. Dre hengoun ha dre emglev boutin e vez lakaet evel oberour e-kreiz un oberenn liesstumm ha/pe liesvedia an hini a skriv testennoù skrivet. Lakaet e vez da oberour pennañ an hini a skriv komzoù ur ganaouenn pa n'eo ket ar sonaozer an hini a ra nemet aozañ ar sonerezh (ha koulskoude e skriv notennoù sonerezh ar sonaozer). E meur a zegouezh eo oberour kevatal da skrivagner, hemañ gwelet evel oberour lennegezh nemetken.

Alies e kaver *aozer* evit oberour, met ne c'hell ket gouzout bewech m'eo bet savet an holl skrid(où) pe lakaet da vezañ prest evit an embann (saozneg : *editor*, galleg : *arrangé par X*, *collaborateur*, *préparé pour l'édition*, hag all...).

## [[Gwir aozer|Gwirioù aozer]]
Ar gwirioù aozer a zo ar gwirioù tennañ frouezh (korvoiñ) pe evezhiañ en deus pep a den en deus degaset menozioù speredel evit sevel un oberenn : an oberour(ien) hag ar re-se a resev ar gwirioù brasañ peurvuiañ, an aozer(ien), ar skeudennaouer(ien), ar skridaozerien, ar sonaozerien, ar jubennourienn...
Hervez al lezenn gall 1957, ne c'hell ket bezañ kollet ar gwirioù-se e-pad ar maread termenet (70 bloaz d'an nebeutañ). Ne c'hellont ket bezañ treuskaset da zen, nemet d'an hêred. 

*Notenn : marteze e vo da sevel un bajenn digejañ*
Rhydderch II

**Rhydderch II Alt Clut** a oa mab da Eugein II Alt Clut, ha tad da Dumnagual III Alt Clut hervez an Harleian genealogies .

N'eo anavezet nemet dre ar skrid-se ha n'eo ket sur e oa roue Alt Clut zoken, goude ma vez kontet da vezañ gant an imbourc'herien alies.

## Notennoù





## Daveoù

* MacQuarrie, Alan, "The Kings of Strathclyde", in A. Grant & K.Stringer (eds.) *Medieval Scotland: Crown, Lordship and Community, Essays Presented to G.W.S. Barrow*, (Edinburgh, 1993), pp. 1-19

## Liamm diavaez
* Harleian genealogy 5