Herodez Veur

**Herodez** (hebraeg הוֹרְדוֹס Hordos, henc'hresianeg: ἡρῴδης), pe **Herodez Veur**, pe **Herodez Iañ** (-73, -4), a oa ur roue a oa sujet d'ar Romaned, hag a renas e Judea, eus 37 kent JK betek ar bloaz -4, en ur rouantelezhig sujet d'ar Romaned, e kêr Jeriko, war-lerc'h Antigonus II.
Anavezet eo dre skridoù Flavius Josephus.

Mab e oa da Antipater ha Cypros. Lakaet e voe da roue Jeruzalem gant ar Romaned. Tennañ a reas galloud digant ar veleien a rene e Judea abaoe Savidigezh an Eil Templ.

Lakaat a reas lazhañ e wreg Mariamne ha meur a hini eus he bugale, evit mirout a gaout kevezerien.

Er bloavezh -4, e Jeruzalem, pa oa Herodez war e dalaroù, ez eas farizianed yaouank da dennañ erer al lejionoù roman, hag int da emgannañ ouzh kazarn roman Jeruzalem. Ha Herodez da c'houlenn lakaat d'ar marv ar farizianed o devoa graet an torfed ouzh an erer roman, ma voent losket en o bev d'an 12 a viz Meurzh.

Pa varvas Herodez e voe rannet e rouantelezh etre peder lodenn pe tetrarkiezh: 
*ar gentañ d'e c'hoar Salome, hag ar re all etre e vibien 
*an eil d'e vab Herodez Arc'helaos (Judea), 
*an trede d'e vab Herodez Antipas (Galilea ha Perea) 
*ar pevare da Herodez Filipos II (Transjordania).

## Dimezioù ha bugale
Brudet e oa e grizded. En Aviel Mazhev eo-eñ a c'houlenn lazhañ ar vugale dindan daou vloaz dre ma oa bet embannet gant ar Furien e oa ganet « roue ar Yuzevien », ha sed ar pezh zo anvet *[[Lazhadeg an Inosanted]]*, pe *Lazahadeg an Dianteged Wenn*.

## E vugale
* Herodez Arc'helaos ( 23 kent JK - 18 ), mab dezhañ, etnark Samaria, Judea, Idumea.
* Herodez Antipas (-21, 39), tetrark Galilea ha Perea. Mab e oa da Herodez Veur. Eil pried Herodias e oa. Eñ an hini a c'hourc'hemennas marv Yann ar Badezour hervez an Testamant Nevez.
*Herodez Filipos, anv daou vab all da Herodez Veur.
**Herodez Filipos Iañ, a oa mab da Mariamne, trede gwreg ar roue Herodez Veur. Tad Salome e oa.
**Herodez Filipos II (4 kent JK - 34), a oa mab da Gleopatra, pempvet gwreg ar roue Herodez Veur, a voe tetrark Iturea ha Trachonitis. Kentañ pried Salome e voe.

### Euredoù ha diskennidi

 **Herodez Veur** + Doris
     |
    Antipater
    t. -4?

 **Herodez Veur** + Mariamne Iañ, * t. [[-29]]?, m. Aleksandr.*
     |
  —————————————————————————————————————————————
  |   |   |      |
 Aristoboulos Aleksandr Salampsio + Fasael Kypros
 d -7?  d -7?    |    *d. Antipater(2)*
 *d.[[Berenis (merc'h Salome)|Berenis]]*      Kypros
  |
  ————————————————————————————————————————————————————————————————
  |    |    |    |    |
 Mariamne III Herodez III Herodiadez Herodez Agrippa Aristoboulos V
 *d. he eontr* Roue Kalsis  +   Roue Judea
 *[[Herodez Arc’helaos|Arc’helaos]] ?*   *d.1. [[Herodez II]] Boethus*    
         *he eontr*
       *2. [[Herodez Fulup Iañ]]*
         *he eontr*
       *3. [[Herodez Antipas]]*
         *he eontr*

 **Herodez Veur** + Mariamne II, * m. [[Simon Boethus|Simon]] ar [[Kohen Gadol|Beleg-bras]].*
     |
  —————————————————
  |     |
 Herodez II Herodez Fulup Iañ
 *Boethus*

 **Herodez Veur** + Maltake (ur Samaritan)
     |
  ————————————————————————————————————————————————
 |         |   |
 Herodez Antipas      Archelaus Olimpias
 g. -20?
 + Phasaelis,
 *mh [[Aretas IV Philopatris|Aretas IV]], Roue [[Arabia]]*
 *"dispartiet" evit eurediñ :*
 + Herodias,
 *m. [[Aristoboulos IV|Aristoboulos]] (mab da Herodez Veur)*

 **Herodez Veur** + Kleopatra Jeruzalem
     |
  Fulup an Tetrark
    t. 34

* *Antipater(2) a oa mab da Jozeb ha Salome*
* *An deiziadoù gant ? a zle bezañ gwiriet e-keñver an dizoloadennoù nevesañ*

## Levrlennadur
*Christian-Georges Schwentzel, Hérode le Grand, Pygmalion, Paris, 2011

## Notennoù