open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
North Charleston (South Carolina)

**North Charleston** zo ur gêr lec'hiet e gevred South Carolina er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 97 471 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv North Charleston en ur mod ofisiel e 1972.


North Charleston Coliseum Aug2010.jpg|
North Charleston Intermodal Transportation Center 2.jpg|
City of North Charleston city hall.JPG|
Trident Regional Medical Center, City of North Charleston.jpg|


## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Mount Pleasant (South Carolina)

**Mount Pleasant** zo ur gêr lec'hiet e gevred South Carolina er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 67 843 a annezidi o chom enni. 

## Skeudennoù

Restored 1899 Patjens Post Office.jpg|
Hibben-McIver house 1.jpg|
Shem Creek Boats.JPG|
Mount Pleasant - South Carolina.jpg|


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Sioux Falls

**Sioux Falls** (distaget: ), *íŋyaŋ okábleča otȟúŋwahe* e lakotaeg, eo kêr vrasañ stad South Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 153 888 a annezidi e 2010 hag a vras e vefe 183 200 anneziad e 2018. Krouet eo bet anv Sioux Falls en ur mod ofisiel e 1856.
## Istor
Istor Sioux Falls a zo liammet ouzh lammoù-dour Big Sioux. Al lammoù-dour a oa bet krouet e-tro 14 000 bloaz e-pad ar marevezh skornek ziwezhañ. Ergerzherien ha beajourien gall o devoa gweladennet al lec'h e penn kentañ an . Ar c'hentañ gweladenn (gant mammennoù) gant Amerikaned ( gant hendadoù europat) a voe gant Philander Prescott, hag a gouskad eno un nozvezh e-kichen al lamm-dour e miz Kerzu 1832. Ar C'habiten James Allen a oa bet penn un ergerzadenn vilourel e Fort Des Moines e 1844. Jacob Ferris en devoa diskrivet al lammoù-dour en e levr embannet e 1856 anvet "The States and Territories of the Great West".

## Skeudennoù

Sioux falls sd lg.JPG|
Great Plains Zoo.jpg|
South Dakota Pen 1.jpg|
Michelangelo David bronze reproduction.jpg|


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Pierre (South Dakota)

**Pierre** (*čhúŋkaške* e lakotaeg) eo kêr-benn stad South Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 13 646 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Pierre en ur mod ofisiel e 1880.


PierreSD Capitol.jpg
Karcher Block.JPG
Hilger Block.JPG
Methodist Episcopal Church Pierre South Dakota.JPG
ST PETER PAUL CATHOLIC-PIERRE, SD.jpg


## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Fargo (North Dakota)

**Fargo** eo kêr vrasañ Stad Norzh Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 105 549 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv *Fargo* en ur mod ofisiel e 1871.

## Skeudennoù

Broadway Downtown Fargo, North Dakota.jpg|
Fargo ND Downtown overview.jpg|
Elms in Fargo.JPG|
NDSU Campus 1.JPG|


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Proviñsoù-Unanet

**Proviñsoù-Unanet** (*Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden* e nederlandeg, da lâret eo « Republik ar Seizh Izelvro Unanet ») a vez graet eus seizh proviñs an norzh eus ar Seitek Proviñs pe an Izelvroioù spagnol etre 1581 ha 1795, pa voe savet ar Republik Batav (19 a viz Genver 1795 - 5 a viz Mezheven 1806), ha da c'houde, Rouantelezh Holland (5 a viz Mezheven 1806 - 13 a viz Gouere 1810), gant ar C'hallaoued.

Anv a vez graet ivez eus Izelvroioù an Hanternoz (pe Izelvroioù an Norzh), evit merkañ an diforc'h gant Izelvroioù ar C'hreisteiz (pe Izelvroioù ar Su) chomet dindan beli Spagn.

D'ar 26 a viz Gouere 1581, dre Akta Den Haag, an holl broviñsoù-se hag a oa dindan beli roue Spagn a oa deuet da vezañ dizalc'h en ur grouiñ ur c'hevread. Ne oa ket ezhomm da glask re bell abegoù pennañ an digevrediñ-se :
* ur respont e oa d'ar c'hreizennadur boulc'het gant Tiegezh Habsburg,
* abegoù relijiel a oa dre ma oa bet dibabet dogmoù ar gall Jean Calvin gant an darn vrasañ eus annezidi ar proviñsoù-se en enep da bolitikerezh dreistkatolik Fulup II (Spagn).
Adalek 1586 o devoa paouezet Stadoù ar Proviñsoù Unanet da glask un tiern nevez hag aet e oa ar C'hengevread da Republik.

## Ar seizh proviñs
* Friz, aotrouniezh kozh
* Gelderland, lod eus Dugelezh Geldern kozh
* Groningen, aotrouniezhoù kozh ar gêr hag an Ommelanden
* Holland, kontelezh kozh
* Overijssel, aotrouniezh kozh
* Proviñs Utrecht, aotrouniezh kozh (Arc'heskopti Utrecht likaet e 1528 gant Feur-emglev Schoonhoven)
* Zeeland, kontelezh kozh.

Ouzhpenn se e oa un eizhvet proviñs, kontelezh Drenthe, met ken paour e oa ar vroig-se ma n'he doa ket da baeañ tailhoù ha ma n'he doa dileuriad ebet e Stadoù an Izelvroioù.
Rapid City (South Dakota)

**Rapid City** (*Mni Lúzahaŋ Otȟúŋwahe* e lakotaeg) zo ur gêr lec'hiet e kornôg stad South Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 67 956 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Rapid City en ur mod ofisiel e 1876.


RapidCitycityscape.jpg
ChapelInTheHills3.JPG


TriceratopsDinosaurPark.jpg
Rapid City Regional Airport.JPG
HotelAlexJohnson.jpg |


## Gevelliñ

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Castries

**Castries** (distagadur saoznek LFE: [kæstriːz]) eo kêr-benn Saint Lucia, un enezenn dizalc'h en Antilhez. Anv un distrig eo ivez. 10 634 a dud a oa o chom e kêr e 2001, ha 37 963 gant an trowardroioù. Anvet eo bet en enor Charles Eugène Gabriel de La Croix de Castries (1727-1801), ur marichal a Frañs.

## Liammoù diavaez
* Tro sevenadurel hag istorel St Lucia (Lec'hienn ofisiel Burev an douristed e St. Lucia Tourist)
Aberdeen (South Dakota)

**Aberdeen** (*Ablíla* e lakotaeg) zo ur gêr lec'hiet e biz stad South Dakota e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 26 091 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Aberdeen en ur mod ofisiel e 1882.

## Skeudennoù

Post242a - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|
Aberdeen Regional Airport - South Dakota.jpg|


AberdeenCourthouse.jpg|
Post243a - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|


## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Kingston (Jamaika)

**Kingston** eo kêr-benn Jamaika. Kêr vrasañ ar vro eo ivez gant 937 700 a dud o vevañ enni (2011). War aod gevred an enez emañ.
Divvarrenn digompez

An **divvarrenn digompez** zo ur pezh paramantoù jiminas a vez graet gantañ gant an embleustrerezed hepken.

A-stur eo an div varrenn an eil gant eben, 2,50 m diouzh al leur uhelder an hini gentañ ha 1,70 m uhelder eben. Gallout a ra bezañ pellaet an eil diouzh eben betek 1,80 m, hervez ment an embleustrerez. Staget ha stabilaet eo ar pezh paramantoù ouzh al leur gant funioù.

Troioù a vez ijinet gant an embleustrerezed oc'h ober gant an div varrenn pe o tremen d'ur varrenn d'eben.

D'an 22 a viz Eost 2004 e oa aet Émilie Le Pennec, atletourez c'hall, da gampionez olimpek an divvarrenn digompez en Aten, e Gres.
Kansas City (Missouri)

**Kansas City** eo kêr vrasañ stad Missouri e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 459 787 a annezidi e 2010. Krouet e oa bet, gant an anv *Town of Kansas*, e 1838.

## Skeudennoù

KCMOSkyline.jpg
KCMO LibertyMemorial 2003.jpg
Nelson-Atkins Museum of Art.jpg
Kc-country-club-plaza.jpg


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Jefferson City (Missouri)

**Jefferson City** eo kêr-benn stad Missouri e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 43,079 a annezidi e 2010. 


Jefferson City.jpg
Governor Office Building.JPG
JeffersonCityMO Capitol.jpg
Missouri State Penitentiary, Jefferson City.jpg


## Kêrioù gevellet
*Münchberg, 

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
St. Louis (Missouri)

**St. Louis** zo ur gêr e reter stad Missouri e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 301.578 a annezidi e 2020. Krouet e oa bet anv St. Louis en ur mod ofisiel e 1764.

## Skeudennoù

City.House and Jazz Bistro in Grand Center, St. Louis, Missouri.jpg|Ti-kêr Saint-Louis
Compton Hill Water Tower.jpg|Kastell-dour *Compton Hill*
F-14B and FA-18EF VF-VFA-11 over St Louis - 2005.jpg|Div nijerez a-us Saint-Louis
Metrolink train pulling into Grand.jpg|A-vaez d'ar porzh-houarn


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Lewis Morris (1701-1765)

**Lewis Morris** (2 a viz Meurzh 1701 &ndash; 11 a viz Ebrel 1765) a oa ur skrivagner, barzh ha kartennour eus Kembre, unan eus an dud a roas lañs d'ar studioù war amzer dremenet e vro.

Mab e oa da Morris ap Rhisiart Morris, labourer-douar e Llanfihangel-Tre'r-Beirdd en enez Mon.

*Llywelyn Ddu o Fôn* ("Llywelyn du eus Mon") e oa e anv barzh. Asambles gant e vreudeur Richard ha William e savas, gant un nebeud tud all, kevredigezh ar g-Cymmrodorion, da studiañ istor ha lennegezh Kembre, e 1751.

## Liammoù diavaez
* Welsh Biography Online
* National Library of Wales - The Digital Mirror - Maps - Lewis Morris
Marc'h-dibr

Ar **marc'h-dibr** zo ur pezh paramantoù jiminas a vez graet gantañ gant an embleustrerien hepken. Ret eo d'an atletour ober fiñvadennoù kelc'hiek pe sizailh en-dro hag a-us d'ar marc'h-dibr.

E penn-kentañ ar marc'h-dibr a oa un dra, o treveziñ kein ar marc'h, renkañ un dibr warnañ e bal dezhañ.
Springfield (Missouri)

**Meur a [[Springfield]] all zo*.

**Springfield** zo ur gêr lec'hiet e kreiz-mervent stad Missouri e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 159 498 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Springfield en ur mod ofisiel e 1838.


Wonders of Wildlife Museum (exterior).JPG
JordanValleyParkCityviewskylinedown.jpg
Shrine Mosque.JPG
Gillioz Theatre.JPG


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Kastell Conwy

**Kastell Conwy** zo ur c'hastell e kêr Conwy, e hanternoz Kembre. 

Savet e voe etre 1283 ha 1289, e-pad eil brezelekadenn ar roue saoz Edouarzh Kentañ e hanternoz Kembre. Kemer a reas lec'h ur c'hastell koshoc'h, Kastell Deganwy, savet gant ar roue Herri III, war un dorgenn e-kichen kêr Conwy, hag a oa bet freuzet gant Llywelyn ap Gruffudd e 1263.

Savet e voe ar c'hastell gant 1 500 a dud, darbarerien ha benerien vein, renet gant James of St. George. Ur sammad a 15 000 lur sterling a voe dispignet evit sevel ar c'hastell ha mogerioù-difenn Conwy, ar pezh a voe ar sammad brasañ dispignet gant Edouarzh Iañ evit ur c'hastell e Kembre etre 1277 ha 1304.

Savet e voe kastell Conwy war ar roc'h, evel Kastell Caernarfon, war un dorgennig en aber ar stêr Conwy. Savet e voe ar c'hastell war rivinoù |abati kozh Aberconwy ha savet e voe mogerioù tro-dro d'ar gêr da zifenn ar Saozon a oa nevez-annezet enni diouzh Kembreiz an trowardroioù.

E 1401, e-pad emsavadeg Owain Glyndŵr, e voe kemeret ar c'hastell gant Kembreiz Rhys ap Tudur hag e vreur Gwilym ap Tudur ha devet e voe kêr.

Hiziv e vez graet war-dro ar c'hastell gant an aozadur Cadw hag emañ, evel kestell all eus hanternoz Kembre, war roll lec'hiennoù ar Glad bedel, savet gant UNESCO, abaoe 1986. 

## Liamm diavaez
* Pajenn Kastell Conwy e lec'hienn Cestyll Cymru/Castles of Wales (e saozneg)
Columbia (stêr)

Ar stêr **Columbia** (*Columbia River* e saozneg) zo ur stêr e Norzhamerika, an hini hirañ e-touez ar re en em daol er Meurvor Habask. En em astenn a ra a-hed 1 953 km ha ledan-kenañ eo he genoù.

Eieniñ a ra er Menezioù Roc'hellek e Kolombia Vreizhveuriat, e Kanada. Tremen a ra goude-se e stad Washington er Stadoù Unanet hag a-hed 500 km e verk ar vevenn etre Stadoù Washington hag Oregon. En em deurel a ra er mor etre kêrioù Ilwaco (Washington) hag Astoria (Oregon), en norzh da gêr Portland.

Bez' ez eo ar stêr norzhamerikan a genderc'h ar muiañ a energiezh war-bouez kreizennoù dourdredan. 

## Anv-lec'h
An Amerindianed a rae **Wimahl** eus ar stêr er yezhoù tchinoukek komzet gant ar meuriadoù a oa o annez kostez tiriad aber ar stêr. Anvet e oa **Nch'i-Wána** er yezhoù sahaptinek komzet gant ar meuriadoù a oa staliet a-hed ar stêr, an Nez-Percés da skouer, el lec'h a zo bremañ kreiz Stad Washington. An daou dermen o deus ar memes ster a zo "stêr vras".

Adanvet e voe ar stêr gant Robert Gray diwar anv e lestr, ar skloup prevez amerikan *Columbia Rediviva*, gwerzh ar feurioù e gefridi. E skipailh eo an hini kentañ eus ar C'hornôg a verdeas e 1792 e-barzh aber ar stêr vras o tont eus ar Meurvor Habask. Douetañs zo war orin anv al lestr 'Columbia Rediviva' met, pa eo sur ster ar ger 'Rediviva' (latin evit 'adsavet') ouzhpennet da anv al lestr pa oa bet adsavet e 1787, e seblant dont an anv 'Columbia' eus unan eus tri sant paeron Iwerzhon, sant Koulm. Ne zeu ket an anv eus hini an ergerzher genoat Kristol Goulm avat, evel e anv Columbia, kêr-benn stad Sukarolina, pe hini skeudenn alegorek ar Stadoù-Unanet.

Reiñ a ra ar stêr e anv da galzig menezioù, ledennadoù dour ha rannvroioù amezek d'e naoz, en o zouez proviñs Kanada Kolombia Vreizhveuriat (*British Columbia* e saozneg) ha torosadoù Aradennad Columbia. Anv al lestr eo an hini en deus roet e anv d'an egorvulzun *[[Columbia (egorvulzun)|Columbia]]* ivez.

## Daveoù
Independence (Missouri)

**Independence** zo ur gêr e kontelezh Jackson, e kornôg stad Missouri, e Stadoù-Unanet Amerika. 121.629 a annezidi a oa e 2024.

## Istor
Krouet eo bet anv Independence en ur mod ofisiel e 1827.

Daou emgann a c'hoarvezas eno da vare ar brezel diabarzh : en hini kentañ (11 a viz Eost 1862) e voe tapet ar gêr gant an arme gengevreet, hag en eil (miz Here 1864) e voe adtapet gant an Unaniezh.

Ul labouradeg munisionoù, anvet *Lake City Arsenal* da gentañ, a voe savet e Independence e 1941 gant an embregerezh Remington, he fal pourveziañ arme ar vro e-pad an Eil Brezel-bed. Al *[[Lake City Army Ammunition Plant]]* a zo bremañ perc'hennet gant ar gouarnamant stadunanat, ha produiñ a ra munisionoù bihan o c'halibr evit an arme c'hoazh.

Stag eo istor Independence ouzh Harry S. Truman, 33 prezidant ar Stadoù-Unanet, bet desavet eno, hag e wreg Bess, ganet eno. Beziet-int o daou en Harry S. Truman Presidential Library and Museum, ur savadur hag a zo ul levraoueg hag ur mirdi prezidantel ivez.


Restr:JRB 20040708 Independence mo courthouse.JPG|Al lez-varn.
Restr:Harry S. Truman statue -Independence, Jackson County, Missouri, USA-18Jan2009.jpg|Delwenn Harry S. Truman.
Restr:Midwest Genealogy Center 2.jpg|Midwest Genealogy Center.
Restr:Graceland University Administration Building.jpg|Skol-veur Graceland.
Restr:Confederate Line, Battle of Independence.jpg|Pannell o tiskouez pelec'h e oa linenn an arme gengevreadet e-pad eil emgann Independence, e-kerzh ar brezel diabarzh.


## Tud
* Harry S. Truman (1884-1972), bet desavet eno, ha Bess Truman (1885-1982), e wreg, bet ganet eno.
* Arliss Howard (ganet e 1954), aktour, senarioour ha sevenour

## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel

## Daveennoù
Akadia

**Akadia** (***Acadie*** e galleg, ***Acadia*** e saozneg) eo an anv a roer da hollad an douaroù a voe trevadennet gant Bro-C'hall en arvor biz Norzhamerika, er pezh zo bremañ Brunswick-Nevez, Skos Nevez hag Enez ar Priñs Edouarzh e Kanada, ha Maine e Stadoù-Unanet Amerika.

Diazezet e voe trevadennoù gall en Akadia adalek 1604, e douaroù poblet gant Amerindianed Mi'kmaq ha Maliseet pe Wolastoqiyik, hag annezet e voent neuze gant tud a zeue ar braz anezho eus kornôg Bro-C'hall. E 1713, dre Feur-emglev Utrecht sinet etre Bro-C’hall ha Breizh-Veur, e voe lezet Akadia gant ar Saozon. Diwezhatoc'h en XVIIIvet kantved, pa oa brezel etre trevadennoù gall ha trevadennoù saoz Norzhamerika, e voe roet urzh gant Charles Lawrence, gouarnour Bro-Skos Nevez da argas ar c’hallegerien rak disfiz en doa diouto. Harluet e voent eus Akadia etre 1755 ha 1763 ha mont a rejont da Vro-C'hall evit lod, da Kebek evit lod all ha d'ar Stadoù Unanet (Bro-Saoz Nevez ha Louiziana) evit lod all c'hoazh. Un nebeud a voe kaset d'ar ar Gerveur ivez. Goude Feur-emglev Pariz e 1763 e c'hallas lod anezho distreiñ da Akadia hag en em staliañ a rejont en douaroù didud. 

Diwezhatoc'h ez eas ar broioù a oa bet annezet ganto da stummañ trevadennoù saoz hag a zeuas d'o zro da vezañ goude-se proviñsoù eus Kanada. 

Gallegerien (« Akadianed ») a gaver hiziv el lodennoù hanternoz ha reter eus New Brunswick, en tolead Moncton, e kumuniezhioù bihan en Enez ar Priñs Edouarzh hag e Skos Nevez, evel Chéticamp, traoñienn Annapolis, Halifax, Richmond) ha Sydney. Tud a orin akadian a gaver ivez e Maine hag e Kebek.

Mont a ra gallegerien Akadia hiziv d'ober unan eus minorelezhioù kreñv Kanada, dreist-holl e New Brunswick e-lec'h m'eo kenofisiel ar galleg hag ar saozneg.

Banniel broadel Akadia zo evel triliv Bro-C'hall gant ur steredenn aour e krec'h ar vandenn c'hlas. Ar 15 a viz Eost eo deiziad gouel broadel an Akadianed.
Eugénie Le Sommer

**Eugénie Le Sommer** a zo ur c'hoarierez mell-droad a orin breton ganet d'an 18 a viz Mae 1989 e Grassa (Provañs, Okitania). C'hoarierez etrebroadel eo e skipailh merc'hed ar Frañs, kreizerez-argadiñ he fost dezhi war an dachenn.

Lakaet e oa bet da “Sportour Breizh ar bloaz 2011” gant ar gazetenn Le Télégramme.

## Bugaleaj
Eugénie Le Sommer, ur c'hoarierez vell-droad evit bro C'hall, ganet d’an 18 a viz Mae 1989. Ganet eo bet e Grassa. Nav a vreudeur ha c'hoarezed he deus. Dilojet he deus Eugénie alies, hag e Pluvergad er Morbihan he deus kroget gant ar vell-droad.

He mamm ne oa ket a-du gant choaz he merc'h, peogwir he doa c'hoariet mell-droad dija en he yaouankiz, hag ur skeudenn fall eus ar vell-droad merc’hed he doa. Neuze e lakaas Eugénie da ober judo d'an oad a bevar bloaz, met cheñch a reas aviz buan. Eugénie a adkavas he breur e skipailh U6 Pluvergad evit he c’hentañ aotreadur d’an oad a bemp bloaz.

## Karantez evit Breizh
He zud-kozh oa eus Pluvergad e su Breizh. Tomm-tomm e oa kalon Eugénie ouzh Breizh abalamour m’he deus c'hoariet mell-droad e Breizh pa oa bihan. Lâret he deus ivez e kar Breizh evit « ar mor, an amzer hag ar familh » e-barzh un interview en Oriant.

## Remzad a vicher
Kregiñ a reas  gant ar vell-droad e AV Pluvergad, goude se e c’hoarias e Trélissac FC, en AS ar Gerveur e Plañvour hag e FK An Oriant.

Kroget he deus gant ar vell-droad a vicher e 2007 e Sant-Brieg hag he remzad a grog da dapout brud, a-raok bezañ degemeret gant skipailh Lyon e 2010. Goude se he deus gounezet meur a dournamant evel Kib Bro C'hall ha Kevre ar Gampioned merc’hed. Abaoe 2021 e c'hoari er Stadoù-Unanet, en OL Reign.

Eugénie Le Sommer zo ivez ur vaouez pouezus-tre e skipailh Bro-C'hall. Gounezet he deus ur bern tournamantoù evel Kib ar Bed mell-droad merc’hed pe ivez Euro ar merc’hed. Ur C'hoarierez pouezus-tre eo evit Bro-C'hall, lakaet he deus palioù pouezus-tre e-pad he remzad.

## Ur vaouez engouestlet
Eugénie Le Sommer a zo engouestlet evit difenn kaoz ar vell-droad merc’hed. Eugénie a stourm evit terriñ ar raksoñjoù diwar-benn ar vell-droad merc’hed. « Perak n’o deus ket ar merc'hed ar gwir da c'hoari mell-droad ? Plac'h pe paotr, ret eo d'ar vell-droad bezañ digor d'an holl dud. Harzoù a chom, ezhomm zo terriñ ar raksoñjoù » emezi.

## Liammoù diavaez

* '''Eugénie Le Sommer''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
Stêr Biobío

Ar stêr **Biobío** zo ur stêr eus Chile, 380 km hed dezhi. 

## Red
Eieniñ a ra er menezioù tost da Arc'hantina. Treuziñ a ra Proviñs ar Biobío ha hini Concepción. 
Aberiñ a ra, goude tremen dre gêr Concepción, er Meurvor Habask, en hanternoz da bleg-mor Arauco.

## Daveoù
* Niemeyer, Hans; Cereceda, Pilar (1983). *Geografía de Chile — Tomo VIII: Hidrografía*. 1º edición, Santiago de Chile: Instituto Geográfico Militar.

## Liammoù diavaez
* Cuenca del río Biobío (PDF)
Beg ar Spagnoled

**Beg ar Spagnoled** zo ur beg-douar e Gourenez Kraozon, e kumun Roskañvel. Etre Beg ar Spagnoled ha Beg ar Porzhig emañ Mulgul Brest..

E 1594 e tilestras ar Spagnoled eno hag emgannoù kalet a voe etre armeoù Spagn ha Bro-C'hall. Alese e teu an anv *Beg ar Spagnoled*.

## Gweledva hag endroioù

## Emgann 1594, anvet alies Seziz Kraozon
E-pad Brezelioù Religion, dug Mercoeur zo savet a-enep roue Bro-C'hall Herri IV. Sikouret eo gant roue Bro-Spagn Fulup II, hag a kas dezhañ bagadoù soudarded.

E deroù miz Meurzh 1594, ar c'habiten spagnol Thomas Praxède, gant 400 den, a sav ur c'hreñvlec'h tric'hornek war ar beg-douar anvet hiriv Beg ar Spagnoled.

D'ar 15 a viz Here 1594 e teu ar Marichal d'Aumont, e penn 3000 soudard gall ha 2000 soudard saoz, da lakaat seziz war ar c'hreñvlec'h.

Trec'hiñ a ra anezho d'an 18 a viz Du 1594. En ur miz en deus kollet 3000 den; ne chom nemet 13 den bev e tu ar Spagnoled.

## Savadurioù milourel anavezet
* Kreñvlec'h bihan an duged Breizh (1387) - aet da get
* Kreñvlec'h ar Spagnoled (1594) - aet da get
* Strollad kanolioù izel savet diwar raktres Vauban (1695)
* Tour patrom-1811 (1812)
Pranab Mukherjee

**Pranab Kumar Mukherjee** (প্রনব কুমার মুখার্জী e banglaeg) (11 a viz Kerzu 1935 - 31 a viz Eost 2020) a oa ur politikour indian eus strollad an Indian National Congress. Prezidant Republik India eo bet etre ar 25 a viz Gouere 2012 hag ar 25 a viz Gouere 2017.

E meur a bost all e oa bet a-raok e gouarnamant India, evel ministr an Arc'hant ha ministr an Aferioù Diavaez, er bloavezhioù 1980, 1990 ha 2000. 

Dilennet e voe da brezidant India d'an 22 a viz Gouere 2012, gant 69,3% eus ar mouezhioù, a-enep ar mirour Purno A. Sangma.
Kendalc'h Hollvedel an Esperanteg

**Kendalc'h Hollvedel an Esperanteg** (***Universala Kongreso de Esperanto*** en esperanteg) zo ur vodadeg vras a vez graet ur wech ar bloaz gant esperantegerien eus ar bed a-bezh, abaoe 1905. 

Bep bloaz e vez graet, pe dost, pa ne oa bet kendalc'h ebet e-pad ar C'hentañ hag an Eil Brezel-bed. Bep taol e vez aozet en ur gêr eus ur vro disheñvel. En em gavout a ra er c'hendalc'h, hervez ar bloavezhioù, etre 1000 ha 4000 a dud eus etre 50 ha 70 bro. E 1905 e oa bet aozet ar c'hendalc'h kentañ e Boulogne-sur-Mer, e Bro-C'hall hag e 2015 e vo ar c'hantvet hini. E 2012 eo bet degemeret ar gendalc'hidi e Hanoi, e Vietnam. 

Aozet e vez ar c'hendalc'h war al lec'h gant tud eus ar vro, e kenlabour gant an Universala Esperanto-Asocio (UEA) (Kevread Hollvedel an Esperanteg). Dalc'het e vez ar C'hendalc'h Hollvedel-se e dibenn miz Gouere pe e deroù miz Eost ha padout a ra ur sizhun.

Evit pep kendalc'h e vez dibabet un danvez da lakaat ar gaoz warnañ e-pad ar sizhunvezh-se. Prezegennoù diwar-benn ar vro a vez ivez hag abadennoù sevenadurel (kan, sonerezh, c'hoariva) a bep seurt a vez ivez. 

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn UEA, diwar-benn ar C'hendalc'h Hollvedel
Ascension

Enez **Ascension** (*Ascension Island* e saozneg) a zo un enezenn er Meurvor Atlantel ar Su, war-dro  km diouzh aodoù Afrika ha  km diouzh aodoù Amerika ar Su, hag ivez unan eus an teir lodenn, kevatal o galloud, hag a ya d'ober Tiriad tramor Saint Helena, Ascension ha Tristan da Cunha e dalc'h ar Rouantelezh-Unanet.

Emañ Ascension  km er gwalarn da Saint Helena enezenn bennañ an tiriad. Georgetown eo anv ar gêr-benn, ha war-dro 880 den en holl a zo o vevañ war an enez a zo 88 km² dindani. Anvet eo *Ascencion* dre ma oa bet kavet deiz Yaou-Bask pe "Asañsion" e 1503 gant ar merdead portugalat Alfonso de Albuquerque.

## Pennadoù kar
*Timbroù Ascension

## Liammoù diavaez
Onn

An **onn** eo ar gwez eus ar genad *Fraxinus*, e kerentiad an *[[Oleaceae]]*. Un tri-ugent spesad onn a zo, hag a gaver dre vras er c'hoadegoù kerreizh.

An onn zo gwez deliaouek dibourc'hidik hag a c'hell kreskiñ betek 30 m uhelder ha bevañ etre 150 ha 200 vloaz. Onneg a reer eus ur c'hoad onn.

An onn o deus delioù liezek amparstuc'hiek (niver ampar a stuc'hennoù pe a zeliennouigoù). O frouezh, sec'h, a ya d'ober krapadoù samaroù simpl lesanvet "teodoù evn" er vro.

An onn bleuñv zo gwez-liorzh bihan (etre 6 ha 10 m uhelder) hag o deus tañvouezennadoù frondus-kenañ.

Ar prenn onn zo kalet hag implijet e vez d'ober troadoù binvioù hag ivez gwaregoù, skioù, roeñvoù, palikedoù tennis, ... rak hebleg eo. Implijet e vez ar prenn-se ivez gant ar ebenourien, ar venuzerien hag evit oberiañ kantoù formaj-laezh.

An delioù a vez implijet da voueta ar chatel.

An delioù onn zo vitamin C enno, mont a reont d'ober tizanoù, en o zouez hini an "den kant-vloaz" evel ma lavarer.

O delioù hag o frouezh zo efedus a-enep an droug-kenvelloù hag ar c'hlenvedoù evel an urloù. Brudet e oa ar sev hag an delioù da argas an naeron ha da bareañ o flemmoù. O rusk zo mat a-enep an derzhienn.
San Marino

**San Marino**, ent-ofisiel **Republik San Marino** (*Repubblica di San Marino* en italianeg) hag alies, ent-hir, *Serenissima Repubblica di San Marino* (Republik Sederañ San Marino), zo ur republik vihan enklozet en Italia, etre Emilia-Romagna ha Marche. An trede bihanañ stad en Europa eo, war-lerc'h ar Vatikan ha Monako, hag ar pempvet er bed war-lerc'h ar memes tri ha Nauru ha Tuvalu. 

32 000 den zo o chom enni, 1 000 estren en o zouez, ha 5 000 Santmarinad zo o chom e-maez o bro.

## Liammoù diavaez

* gwel war-eeun
Loeiz II

**Loeiz II** a c'hall bezañ:

*Loeiz II (impalaer ar C'hornôg) (825-875), impalaer eus 855 da 875
*Loeiz II (roue ar Franked) (846-879), roue Frankia ar C'hornôg eus 877 da 879
*Loeiz Germania (war-dro 806-876), roue Frankia ar Reter eus 843 da 876
*Ludwig II Bavaria pe *Loeiz II Bavaria* (1845-1886), roue Bavaria eus 1864 da 1886
*Napoléon Louis Bonaparte (1804-1831), roue Holland e 1810 gant an anv *Lodewijk II* pe *Loeiz II Holland*
*Loeiz II Anjev (1377 - 1417), dug Anjev, kont Provañs ha roue Naplez ha Sikilia
John Dramani Mahama

**John Dramani Mahama** (ganet d'an 29 a viz Du 1958) zo ur politikour eus Ghana, prezidant ar vro en etrekarg.

Pa varvas ar prezidant John Atta Mills d'ar 24 a viz Gouere 2012 e voe lakaet da brezidant Ghana en etrekarg dre ma oa besprezidant ar vro abaoe 2009.
Birmingham (Alabama)

**Birmingham** eo kêr vrasañ stad Alabama e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 212 237 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Birmingham en ur mod ofisiel e 1871.


Alabama Theatre Nov 2011 01.jpg
Birmingham skyline from Oak Hill Cemetery Nov 2011.jpg
Granite Garden Fountain.jpg
Bradshaw House (1892) (NRHP) Birmingham, AL.JPG


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Montgomery (Alabama)

**Montgomery** eo kêr-benn stad Alabama e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 205 764 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Montgomery en ur mod ofisiel e 1819.
 


Montgomery Alabama panorama.jpg
50 North Ripley Street Montgomery Alabama.JPG


1 Dexter Avenue Montgomery Feb 2012.jpg
Court Square Fountain Montgomery.jpg
Civil rights memorial.jpg


## Kêrioù gevellet
*Pietrasanta, 

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Mobile (Alabama)

**Mobile** zo ur gêr lec'hiet e su stad Alabama e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 195 111 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Mobile en ur mod ofisiel e 1702.
 
## Skeudennoù

Mobile bay alabama.jpg |
Mother's Army Navy Memorial Mobile 01.JPG |
1 South Royal Street Pincus Building Mobile AL 01.JPG |
Washington Square 01.JPG |


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Orleañs (disheñvelout)

*Pennlec'h an departamant gall Loiret eo Orleañs (*Orléans* e galleg);
*Adkavout a reer an anv en anv saoznek New Orleans, a zo Orleañs Nevez e brezhoneg; 
*Anv un tiegezh priñsed eo ivez, ha brudet eo ar priñs Charles d'Orléans evel barzh gallek eus ar Grennamzer.
Christina Aguilera

**Christina Aguilera** (*Christina María Aguilera*) zo ur sonaozourez-kanerez, ganet d'ar 18 a viz Kerzu 1980 e Staten Island (New York).

## Albomoù
* 1999 : *Christina Aguilera*
* 2000 : *Mi Reflejo* ha *My Kind of Christmas*
* 2001 : *Just be Free*
* 2002 : *Stripped*
* 2006 : *Back to Basics*
* 2008 : *Keeps Gettin' Better - A Decade of Hits*
* 2010 : *Bionic*
* 2012 : *Lotus*
* 2018 : *Liberation*

## Arvestadegoù
* 2000-01 : *Christina Aguilera in Concert*
* 2003 : *Justified & Stripped Tour* ha *The Stripped Tour*
* 2006-08 : *Back to Basics Tour*

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Tuscaloosa

**Tuscaloosa** zo ur gêr lec'hiet e kornôg- kreiz stad Alabama e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 91 605 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Tuscaloosa en ur mod ofisiel e 1819.
 


Tuscaloosa Greensboro Avenue.jpg
1tuscalfedchtus.jpg
Islamic Center of Tuscaloosa.jpg
BamaBelleRiverboattusc.png
CityofTuscalintermodalfacility.png


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Nova Iorque (disheñvelout)

**Nova Iorque** zo :
* Nova Iorque, ur gêr e Brazil, e Stad Maranhão ;
* anv portugalek kêr New York.
Middle Island

**Middle Island** zo un anv lec'h saoznek, ha hini meur a enezenn dre ar bed.

#### 
* *Middle Island*, en enezenn e 1770 hag en Agnes Water e Queensland

#### 
* Middle Island (Newfoundland and Labrador), 
* *Middle Island*, en Toronto Islands en Ontario, 
* Middle Island (Lenn Erie), en Ontario, kreisteisañ lec'h eus Kanada

#### 
* Middle Island (Saint Kitts and Nevis), kêr e Saint Kitts.

#### 

#### 
* Middle Island, New York, e Long Island
* Middle Island (West Virginia), enezenn er stêr Ohio

## Tristan da Cunha
* Middle Island (Tristan da Cunha), en enezeg Tristan da Cunha er Meurvor Altantel

#### 

* *Middle Island*, anv kozh South Island, en XIXvet kantved

## Pennad kar
* Saint-Thomas Middle Island
Middle Island (Saint Kitts and Nevis)

**Middle Island** zo ur gêr hag ur porzh e Saint Kitts and Nevis. Kêr-benn Saint Thomas Middle Island Parish eo, e kornôg enez Saint Kitts war aod ar Meurvor Atlantel .
Fairbanks (Alaska)

:  *Evit sterioù all* **Fairbanks**, *gwelet ar bajenn digemmañ* Fairbanks.


**Fairbanks** zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 31 535 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Fairbanks en ur mod ofisiel e 1903.


Fairbanks05.jpg
2011 Iron Dog finish.jpg
Fairbanks AK Downtown 2ndAve.JPG
Fairbanks, fur market (02).jpg 


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Sitka (Alaska)

:  *Evit sterioù all "Sitka", gwelet* Sitka.


**Sitka** zo ur gêr eus gevred stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 8 881 a annezidi e 2010. 

Dont a ra an anv eus ar bobl Sitka. Krouet eo bet anv Sitka en ur mod ofisiel e 1913.

## Lennegezh
Meneget eo anv Sitka en danevell César Cascabel gant Jules Verne, pa dremenas Alaska eus daouarn tsar Rusia da re prezidant SUA. 


Alaska yupik mask.jpg
Eagle on a totem pole.jpg
Sitka 2008.jpg
MS Oosterdam 04.jpg


## Kêrioù gevellet
* Nemuro, 

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Juneau

**Juneau** eo kêr-benn stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 31 275 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Juneau en ur mod ofisiel e 1881.


Juneau and Gastineau Channel.jpg
Alaska Steam Laundry.jpg


A Moose on the loose.jpg
Mendenhall Glacier float trip, Juneau.jpg
Looking north up S Franklin St., Juneau, AK.jpg


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Ketchikan

**Ketchikan** zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 8 050 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Ketchikan en ur mod ofisiel e 1799.


Downtown Ketchikan Alaska.jpg
Ketchikan, Alaska tunnel.jpg
Ketchikan AK - downtown.jpg
First lutheran church ketchikan.jpg
BrookePowers.JPG


## Kêrioù gevellet
* Palm Desert, 

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Sitka

**Sitka** zo un anv pobl deuet da vout un anv lec'h en Alaska.

## Pobl
*Ar bobl bobl Sitka

## Tud
*Emil Sitka (1915-1998), aktour stadunanat

## Lec'hioù
*Sitka (Alaska), ur gêr
**Strizh-mor Sitka, 
*Sitka (Kansas), 
*Sitka Township, Clark County, Kansas
*Sitka (Kentucky),

## Istor
*Emgann Sitka, e 1804 etre Europeiz ha pobloù Alaska

## Plant
**Sitka spruce*, anv saoznek gwez eus Alaska, a zo Picea sitchensis e latin.
Fairbanks

**Fairbanks** zo un anv-lec'h saoznek eus SUA, deuet da vout anv-tiegezh.

## Lec'hioù
*Fairbanks (Alaska)
*Fairbanks (Kalifornia) 
*Fairbanks, Mendocino County, California 
*Fairbanks (Indiana), unincorporated community
*Fairbanks (Minnesota), unincorporated community
*Fairbanks (Oregon), populated place in Wasco County
*Fairbanks (Wisconsin), town
*Fairbanks, Houston, Texas
*Fairbanks House, Massachusetts, savet e 1637, koshañ ti koad zo e SUA 
*Fairbanks (Maine)

## Tud
* Marie Ble Fairbanks, mamm ar c'himiour Bernard Courtois 
* Charles W. Fairbanks (1852-1918), politikour stadunanat, 26 bes-prezidant ar vro 
* Douglas Fairbanks (1883-1939), aktour stadunanat
* Douglas Fairbanks Jr. (1909-2000), aktour stadunanat
* Henry Fairbanks (1830-1918), ijinour stadunanat
* Thaddeus Fairbanks (1796-1886), ijinour stadunanat

## Pennad kar
*Fairbank
Fairbank

**Fairbank** zo un anv-lec'h saoznek en Amerika, hag un anv-tiegezh. 

## Lec'hioù

###### 
* Fairbank (Toronto), karter e Toronto, en Ontario.

###### 
* Fairbank (Arizona), kêr dasmant en Arizona.
* Fairbank (Iowa), en Iowa.

## Asteroidenn
* (67235) Fairbank, un asteroidenn kavet e 2000 gant Stefano Sposetti.

## Tud
* John King Fairbank, ganet en 1907 ha marvet en 1991, sinologour stadunanat
* Rosalyn Fairbank, ganet en 1960, tenniserez suafrikan.

## Pennad kar
* Fairbanks
Sabrina Salerno

**Sabrina Salerno**, ganet e 1968 e Genova, zo ur ganerez italian, brudet er bloavezhioù 1980 gant ar ganaouenn saoznek *Boys (Summertime Love)* hag ar c'hlip ma tispake he bruched en ur poull-neuial.

## Pennad kar
*Sabrina

## Liammoù
*Sabrina Salerno o kanañ er poull-neuial
*Pajenn ofisiel Sabrina Salerno e Facebook
Kermarker

**Kermarker** zo un anv-lec'h brezhonek hag a gaver e meur a barrez pe kumun e Breizh.

## Lec'hioù
**Maner Kermarker* a gaver
**e Treger
***e Lanvaodez
***e Perwenan
***e Pleuzal
***e Trelêvern
**e Bro-Wened
***e Pleurdud
*Div dachenn-gampiñ zo anavezet ivez:
**e Lezardrev
**en Drinded-Karnag
*Lec'hioù all:
**Un *Auberge de Kermarquer*, e Sant-Yann-Brevele
**Ur gêriadennig e Pleñver.

## Pennadoù kar
*Kervarker (disheñvelout)
*Kervarker
Sava (Madagaskar)

**Sava** zo ur rannvro eus Madagaskar, e biz ar vro. Dont a ra hec'h anv eus lizherennoù kentañ peder c'hêr bennañ ar rannvro : Sambava, Antalaha, Vohémar hag Andapa.

## Daveenn
Atsimo-Andrefana

**Atsimo-Andrefana** (*Mervent* e malagasieg) zo ur rannvro eus Madagaskar, e mervent an enez just a-walc'h.

## Daveenn
Poull-neuial

Ur **poull-neuial** zo ur poull kalvezel a leugner gant dour, dous peurvuiañ pe sall a-wechoù, evit ma c'hellfe tud neuial. 

Poulloù-neuial foran a vez er c'hêrioù, digor d'an holl, gant paeañ evit mont enne. 
Poulloù-neuial prevez, bras pe vihan, a vez a-wechoù e ti an dud.


Hearst Castle pool.jpg|Poull-neuial Neptun, Hearst Castle, California
Olympic Swimming Pool - Fast Lane.JPG|Poull-neuial olimpek e Melbourne, Aostralia


Schwimmbad Moskwa.jpg|Poull-neuial foran Moskva, a oa hini brasañ ar bed e 1980
backyardpool.jpg|Poull-neuial prevez a-drek un ti
Paule-Marguerite Françoise de Gondi

**Paule-Marguerite** Françoise **de [[Famille de Gondi|Gondi]]**, pe **Paule-Françoise de [[Tiegezh Gondi|Gondi]]** 
ganet d'an 12 a viz Meurzh 1655 e Machikoul, e Bro-Raez, ha marvet d'an 21 a viz Genver 1716, e Pariz, a oa ur varonez breizhat ha gall, a orin italian, er XVIIvet kantved.

Nizez e oa da gardinal Retz, a reas reuz e lez Loeiz XIV.
Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle

Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais, a oa serc'h d'ar roue gall Loeiz XV, evel teir all eus he c'hoarezed.

## Tiegezh
Merc'h e oa da Louis III de Mailly-Nesle (1689-1767), ha d'e bried Armande Félice de La Porte Mazarin (1691-1729), gournizez d'ar c'hardinal Jules Mazarin. An trede eus ar C'hoarezed de Nesle e oa. Peder eus ar pemp c'hoar a voe serc'hed d'ar roue Loeiz XV. Un hanterc'hoar he devoa, Henriette, merc'h d' he mamm ha d'he serc'h priñs Condé.

## Dimeziñ
E 1742 e timezas da Louis de Brancas, dug Villars ha dug Laurageais. Diwar e benn e lavaras: 
:''Kement on bet doganet gant ma fried ma n'on ket sur da vezañ mamm d'am bugale. 

## Notennoù

### Pennadoù kar
* C'hoarezed de Nesle
Anchorage (Alaska)

: *Evit sterioù all an anv *'Anchorage**, gwelit ar pennad [[Anchorage|Anchorage (disheñvelout)]].''
<HR noShade>


**Anchorage''' eo kêr vrasañ stad Alaska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 291 8267 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Anchorage en ur mod ofisiel e 1914.

## Skeudennoù

Anchorage - Visitors Information Center.jpg |
A Moose on the loose.jpg |
Anchorage City Hall.JPG |
AnchorageSigns.jpg |


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
C'hoarezed de Nesle

Ar **C'hoarezed de Nesle** a oa pemp merc'h Louis III de Mailly-Nesle, markiz Nesle ha Mailly, priñs Orange (1689-1767) hag e bried Armande Félice de La Porte Mazarin (1691-1729), merc'h-vihan da Hortense Mancini gournizez-vihan da Mazarin. Peder anezhe a voe serc'hed d'ar roue gall Loeiz XV :

* Louise Julie de Mailly-Nesle, kontez Mailly (1710-1751), dimezet e 1726 (da 16 vloaz) d'he c'henderv Louis-Alexandre, kont Mailly. En 1733 e teuas da vout serc'h ar roue Loeiz XV, ha serc'h ofisiel en 1736. E 1739 avat e voe kemeret he lec'h gant he c'hoar Pauline. Dont a reas en-dro e gwele ar roue en 1741, met en 1742 e voe kaset kuit eus al lez war c'houlenn he c'hoar yaouankañ Marie-Anne ; 
* Pauline Félicité de Mailly-Nesle, kontez Vintimille (1712-1741), serc'h ar roue Loeiz XV, a c'hanas ur mab bastard, Charles, lesanvet an « Demi-Louis » (hanter-loeiz). E 1739 e timezas da Jean-Baptiste du Luc, kont Vintimille (1720-1777) ; 
* Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais (1713-1760) ; dimezet da Louis de Brancas duc de Villars, dug Laurageais.
* Hortense-Félicité de Mailly (1715-1799), an hini nemeti na voe ket serc'h d'ar roue Loeiz XV. Dimezet e voe da François-Marie de Fouilleuse, markiz Flavacourt.
* Marie-Anne de Mailly-Nesle, markizez La Tournelle, dugez Châteauroux (1717-1744).

## Poltredoù ar peder c'hoar serc'hed d'ar roue Loeiz XV

File:Portrait of a Lady, said to be Louise Julie de Nesle, Comtesse de Mailly by Alexis Grimou.jpg|Louise Julie de Mailly-Nesle, Kontez Mailly. Poltred gant Alexis Grimou
Image:Pauline Félicité de Mailly-Nesle.jpg|Pauline Félicité de Mailly-Nesle, gant Jean-Marc Nattier
File:Diane Adélaïde de Mailly-Nesle.jpg| Diane-Adélaïde de Mailly-Nesle, dugez Lauraguais. 
File:Marie-Anne de Mailly-Nesle.jpg|*Marie-Anne de Mailly-Nesle* gant Jean-Marc Nattier
Ortensia Mancini

**Ortensia Mancini** (Roma, 6 a viz Even 1646 - Chelsea, 2 a viz Gouhere 1699), pe *Hortense Mancini* goude e galleg, a zimezas da Armand Charles de La Porte de La Meilleraye, a voe dugez Mazarin adal 1661. Nizez e oa da Jules Mazarin hag anavezet eo evel unan eus ar merc'hed lesanvet ar *[[Mazarinettes]]*.
## He zud

Merc'h e oa da Geronima Mazzarini ha d'ar baron Michele Mancini.
D'ar 1añ a viz Mae 1661 e voe dimezet diwar urzh hec'h eontr kardinal, ha hi 14 vloaz, da dug La Meilleraye, unan eus pinvidikañ gwazed Europa, war an diviz ma kemerje hennezh anv ha skoed Mazarin. Setu ma voe anvet da zug Mazarin, dug Mayenne, priñs Château-Porcien, kont Ferrette, Belfort, Thann ha Rosemont, baron Altkirch, aotrou Issenheim ha markiz Guiscard. Pa varvas ar c'hardinal ur pennadig goude e c'hallas lakaat e zorn war pikol hêrezh e wreg, gant ar Palez Mazarin hag an oberennoù arzel niverus a oa ennañ.

Hortense, yaouank, buhezek ha skañvbenn, a gare ar bed, gwazed e-leizh en-dro dezhi ; dug Meilleraye a oa pizh ha leun a warizi, deol, gouez, hag a redie anezhi da chom pell diouzh Pariz, kêr-benn ar sevenadur. 

Gant he fried e chome er *Grand-Logis* e Mayenne.
## Tec'h da Italia
Hortense a reas he soñj a-benn ar fin da guitaat he fried, gant skoazell he breur Philippe, dug Nevers, a pourchasas kezeg ha gwarded dezhi da vont da Roma, m'he doa c'hoant da vont da-gaout he c'hoar Maria Mancini, dimezet d'ar c'honestabl Colonna.
D'an 13 a viz Mezheven 1668 e voe an dec'hadenn. 

He fried, a oa o prosezañ ouzh e wreg, a savas klemm ouzh dug Nevers p'en devoa skoazellet an dec'herez, hag aotre en doe da lakaat herzel anezhi. Dipitet e oa Hortense o welout ar bec'h a roe d'e diegezh, a skrivas d'he fried d'e bediñ da bardoniñ, a lavaras e oa prest da zistreiñ, da vezañ sentus, met eñ a respontas e rankje da gentañ tremen daou vloaz er gouent.
## Bugale
Pevar bugel o doe :
* Marie-Charlotte de La Porte de La Meilleraye (1662-1729), dimezet da markiz Richelieu ;
* Marie-Anne de La Porte de La Meilleraye (1663-1720), abadez al Lys ;
* Marie-Olympe de La Porte de La Meilleraye (1665-1754), dimezet da markiz Bellefonds ;
* Paul-Jules de La Porte-Mazarin (1666-1731), duc La Meilleraye ha Mazarin, en doe titloù e dud ; daou vugel en doe hennezh : Guy-Paul-Jules, dug Mazarin, hag Armande-Félicité, dimezet da markiz Nesle ; teir eus o merc'hed a voe serc'hed, an eil war-lerc'h eben, da Loeiz XV etre 1733 ha 1744.

## Levrlennadur
* Mancini O. *Le Memorie della signora duchessa Mazarini* In Colonia: appresso Pietro del Martello, 1677.
* Galateria D. (a cura di), *I piaceri della stupidità - Ortensia Mancini duchessa di Mazzarino*, Palermo, Sellerio, 1987.
* Galateria D. (a cura di), *I dispiaceri del Cardinale - Maria Mancini connestabile Colonna*, Palermo, Sellerio, 1987.
Little Rock (Arkansas)

**Little Rock** eo kêr-benn Arkansas, unan eus stadoù SUA. E 2024 e oa 204.774 a annezidi enni. Krouet eo bet anv Little Rock en ur mod ofisiel e 1821.


Skyline of Little Rock, Arkansas - 20050319.jpg
ArkLibertyBell - 31409(86).jpg
Little-rock-arkansas-skyline.jpg
UniversityMallNorthEntrance.JPG
Cityhall-Little Rock 131.jpg


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel

## Daveennoù
Paolo

**Paolo** zo un anv-bihan italianek.

## Orin
Diwar an anv latin Paulus. 

## Yezhoù all
*Pablo, e spagnoleg
*Paol, e brezhoneg
*Paul, e galleg ha saozneg
*Paulo, e portugaleg

## Tud
* Paolo Barbieri
* Paolo Biancucci, livour
* Paolo Boi (1528-1598), mestrc'hoarier echedoù 
* Paolo Ciulla
* Paolo Conte (g. e 1937), kaner, pianoour ha sonaozer 
* Paolo De Matteis, livour
* Paolo Fresu, soner
* Paolo Garretto
* Paolo Gentiloni (g. e 1954), politiker, prezidant ar C'huzul
* Paolo Giovio (1483-1552), medisin, istorour hag eskob
* Paolo Giordano Iañ Orsini (1541-1585), condottiero
* Paolo Rossi (1956-2020), melldraoder
* Paolo Ruffini (1765-1822), matematikour ha prederour
* Paolo Savi (1798-1871), douarour hag evnoniour
* Paolo Uccello, livour
* Paolo Veronese (1528-1588), livour

## Lec'hioù
**Gwelout [[San Paolo]]*
Mobile

**Mobile** zo un anv meur a dra.

## Lec’hioù
* '''Mobile''', ur gêr en Alabama.
* '''Mobile''', ur gêriadenn en Arizona.

## Stêr
* '''Mobile''', ur stêr en Alabama.
Tuskaloosa

**Tuskaloosa**, pe Tuskalusa, pe Tascalusa ( diwar *tushka*, « brezelour », ha lusa « du », e yezh ar Choctawed), marvet war-dro 1540, a oa ur penn amerindian eus ar XVIvet kantved, e kornad Tuscaloosa, en Alabama hiziv. 

Stourm a reas ouzh ar c'honkistador spagnol Hernando de Soto.

## Kêr
Diwar e anv e teu hini kêr Tuscaloosa, en Alabama.
Anchorage

**Anchorage** (eorlec'h) zo un anv-lec'h saoznek hag anv meur a lec'h eo :

* Anchorage, Islamabad

* Anchorage (Alaska)
* Anchorage (Kentucky)
* Anchorage (Wisconsin)
Pablo

**Paolo** zo un anv-bihan spagnolek.

## Yezhoù all
*Paulus e latin 
*Paol, e brezhoneg
*Paolo, en italianeg
*Paul, e galleg ha saozneg
*Paulo, e portugaleg

## Tud
*Pablo Picasso livour spagnol
*Pablo Milanés, trovador kuban
*Pablo Dorado (1908-1978), melldroader uruguayat
*Pablo Neruda, anv-pluenn ar barzh chileat Neftalí Reyes Basoalto
*Pablo Escobar, trafiker drammoù kolombian
*Pablo Trapero (1971), filmaozer arc'hantinat

## Lec'hioù
*Gwelout San Pablo

## Liamm diavaez
*:es:Pablo (nombre): pajenn ar wikipedia spagnolek gouestlet d'an anv *Pablo*.
Crazy Horse

**Crazy Horse** ("marc'h sot"), *Tȟašúŋke Witkó* e lakotaeg (distaget: ), "sot-e-varc'h", ganet war-dro 1840-marvet e 1877) a oa ur penn amerindian, eus ar bobl Oglala Lakota, hag a stourmas ouzh arme ar Stadoù-Unanet en . Perzh a gemeras en Emgann Little Bighorn e miz Mezheven 1876.

## Liammoù diavaez
Little Rock

**Little Rock** ( a zo *Roc'h vihan* e brezhoneg), zo un anv-lec'h saoznek e SUA.

## Lec'hioù
* Little Rock (Arkansas), kêr-benn Arkansas
* Little Rock (Iowa)
* Little Rock, Beltrami County, Minnesota,
* Little Rock, Morrison County, Minnesota. 
* Little Rock Air Force Base, e Jacksonville, Arkansas
* Little Rock Township, Kendall County, Illinois
* Little Rock Township, Nobles County, Minnesota
* Little Rock, South Carolina
* Littlerock (California)
* Littlerock (Washington)

## Tud
* Little Rock (Cheyenne ), penn amerindian
Adélaïde Labille-Guiard

**Adélaïde Labille-Guiard** (1749–1803) a oa ul livourez c'hall. 

## Poltredaoueg

Image:Labille-Guiard, van Loo.jpg|Poltred Charles Amédée Philippe van Loo (1785)
Image:Madame Adélaïde.jpg|Poltred Madame Adélaïde (1787)
Image:Comtesse de Selve.jpg|Poltred ar Gontez Charlotte Elisabeth de Selve (1736-1794) o seniñ (1787)
Image:Adélaide Labille-Guiard 001.jpg|Poltred he fried, François-André Vincent (1795)
Amour

An **Amour**, pe **Stêr-Amour** (eveneg: Тамур (*Tamour*), manchoueg: , *Sahaliyan Ula*; rusianeg: Аму́р, *Amour*; sinaeg: 黑龙江, *Hēilóng Jiāng*), a zo unan dek stêr hirañ ar bed, hag ar pevare hirañ en Azia. War-dro 4 444&nbsp;km eo e hed hag an harzoù a ra etre Rusia ar reter ha biz Sina war dost da 1 600&nbsp;km. Aberiñ a ra dirak Enez-Sac'halin e strizh-douar Tartaria ha Meurvor Habask.

## An anv
Meur a anv zo bet roet dezhañ er reter-pellañ :
Treuzskrivadur an anv rusek Аму́р eo Amour. Dont a rafe eus ur ger bouriatek hag a dalv « fankek », pe eus ar ger toungousek амар pe дамур hag a dalv « stêr vras ».
*E nanaieg e vez graet Мангбо pe Дāи Маңбо anezhi, ar pezh a dalv « stêr vras ».
*E manchoueg, he anv  (ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ ᡠᠯᠠ), *Sahaliyan ula* a dalv « stêr an aerouant du » (pe « stêr zu » ?).
*E sinaeg kozh e oa Yushui, Wanshui ha Heishui he anv, un anv tennet eus ar ger "dour".
*E sinaeg a-vremañ eo 黑龙江 / 黑龍江 (*Heilong Jiang*) he anv. Tennet eo anv proviñs Heilongjiang anezhi.
*E mongoleg eo anvet *Khar mörön* (Хар мөрөн e sirileg), hag a dalv Stêr Zu.
*E dibenn ar mare Edo e oa anvet *Kanagakawa* e japaneg.

## Kêrioù pennañ
War ribl an Amour e gaver Heihe, e proviñs Heilongjiang e Sina, hag a-dal dezhi ar gêr rusian Blagovechtchensk. En argrec'h dezho emañ C'habarovsk, kêr vrasañ Reter-Pellañ Rusia, ha Komsomolsk-war-an-Amour.

## Notennoù ha daveoù
Velai

**Velai** (okitaneg ; *Velay* e galleg, ofisiel) zo ur vro istorel en Okitania, en Torosad Kreiz, e gevred ar rannvro Arvern. Ur vro okitanek eo hag e-pad pell eo bet staget ouzh proviñs Lengadok.

Dont a ra anv ar vro eus hini ur bobl c'halian anvet *Vellavii* e latin.

Lo Puèi de Velai (*Le Puy-en-Velay* hervez ar galleg) eo kêr-benn ar vroig-se, ha Sinjau eo ar gêr vras all.

Da vare an Dispac'h Gall ec'h eas Velai d'ober an departamant Haute-Loire, an darn vrasañ anezhañ gant an div drederenn eus al lodenn reter. Velai n'emañ ket e rannvro istorel Arvern met staget eo bet ouzh ar rannvro velestradurel *[[Auvergne (rannvro)|Arvern]]*.
Spagn Nevez

**Spagn Nevez**, pe *« Nueva España »* e spagnoleg, a oa ur rann eus impalaeriezh trevadennel Spagn, pe, resisoc'h, ur vesrouantelezh e dalc'h rouaned katolik Spagn, savet en 1525 en-ofisiel, hag a badas betek dizalc'hted Mec'hiko en 1821. A-wechoù e vez lavaret « Mec'hiko gozh » anezhi. Kentañ besroue e voe Antonio de Mendoza y Pacheco, hag e Ciudad de México e voe ar gêr-benn, e kêr gozh Tenochtitlan. 

En em astenn a rae douaroù ar vesrouantelezh e Kreizamerika en he fezh, hogozik, eus Mec'hiko da harzoù kreisteiz Costa Rica, hag en hanternoz e douaroù zo bremañ e SUA, California, Arizona, New Mexico, Texas, ha betek er Filipinez er c'hornôg. Douaroù all a oa c'hoazh pelloc'h en hanternoz, evel an Oregon Country, met ne oant ket bevennet splann. 

**Gwelout [[Proviñs Spagn Nevez]]*.

## Rannoù
Rannet e oa ar vesrouantelezh etre rouantelezhioù ha kabiteniezhioù (*capitanías generales*). 
Sed anvioù ar rouantelezhioù:
* Nueva Galicia (1530); 
*Guatemala (1540); 
*Nueva Vizcaya (1562), 
*Nuevo Reino de León (1569); 
*Nuevo México (1598); 
*Nueva Extremadura (1674) 
* Nuevo Santander (1746). 

Sed anvioù ar c'habiteniezhioù:
*Filipinas (1574);
* Cuba; 
*Puerto Rico 
* Santo Domingo. 

## Orin an anv
Hernán Cortés an hini a ginnigas an anv-se en e eil lizher d'an impalaer Carlos Iañ Spagn ha d'ober *Nueva España* eus an douaroù ergerzhet ha sujet da gurunenn Spagn e-pad aloubidigezh an impalaeriezh aztek .
Qusqu

**Qusqu** (ketchwaeg; skrivet ivez *Qosqo*; *Cusco* pe *Cuzco* e spagnoleg) a zo ur gêr eus gevred Perou, lec'hiet uhel en Andoù (3 400 m). Qusqu a oa kêr-benn impalaeriezh an Inkaed, ha hervez bonreizh Perou ez eo "kêr-benn istorel" ar vro. Brudet eo Qusqu er bed a-bezh evit al lec'hioù arkeologel a gaver dre eno, evel kreñvlec'h Saksaywaman. War roll Glad bedel an Unesco emañ Qusqu.