Brengoloù

**Brengoloù** zo ur gumun e Bro-Dreger e kanton Pleuloc'h, e departamant Aodoù-an-Arvor, e norzh Breizh. Brengoloù a zo ur gumun vihan dindan 938 hektar e-lec'h ma'z eus e-tro 350 den o vevañ, lec'hiet e harz ar vro c'halloù abalamour m’eo disrannet diouzh Pleuloc'h gant ar stêr Leñv. Ur gumun eo e-lec'h m'eo brav bevañ pe tremen ur pennad amzer. Ur poull-dour a zo e-lec'h ma c'haller pesketa etre Mezheven ha Gwengolo.
## Douaroniezh
* War al Leñv hag ar richer Kerham emañ Brengoloù.
### Kumunioù amezek

## Lec'hanvadurezh
;Stummoù skrivet
* Régis de Saint-Jouan (1990) : *Bringollou*, 1608 ; *Bringollo*, 1616 ; *Brengolou*, 1628.
* Bernard Tanguy (1992) : *Bringollo*, 1616 ; *Bringollou*, 1618 ; *Bringolou*, 1628.
* Erwan Vallerie (1995, Hervé Abalain (2000) : *Brigolu*, 1630.
;Gerdarzh
* *Bren* ("run", "tosenn") + *gouloù*, par d'an anv-lec'h gallek *Clairmont*.
## Istor
Brengoloù e oa un trev eus Goudelin, en eskopti Landreger. Distaget eo bet e-kerzh an Dispac'h gall.
### XVIIIvet kantved
* 1796 : Yann ar Frieg, vikel touer Brengoloù, a zo drouklazhet gant Chouanted.
* Skrapet eo bet kont Treveneg gant Chouanted all. Lezet eo bet da vont d'an 18 a viz C'hwevrer 1787 goude bet paeet dic'haou 72 000 lur.
###### 
;Brezel-bed kentañ
* 40 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,83 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
;Eil Brezel-bed
* Mervel a reas c'hwec'h den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
;Trevadennoù
*Maroko : mervel a reas ur soudard e 1925.
*Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur martolod e 1947.
## Monumantoù ha traoù heverk

Château de la Grand'Ville à Bringolo 04.JPG|Ar c'hastell.

* Kastell ar Gerveur rummet MI (Monumant-Istorel) 19 Meurzh 1987.
* Iliz katolik *Itron-Varia*, rummet MI (Monumant-Istorel) 22 Kerzu 1927.
::D'an 8 a viz Ebrel 2024 e voe distrujet an iliz gant un tan-gwall.

Bringolo. Monument aux Morts. Dédicace.jpg|Enskrivadur e brezhoneg.

* Monumant ar re varv.
* An Dourmeur a zegas ac'hanomp betek stank ar Gêr Veur ma c'haller mont da bourmen e-barzh ar c'hoadeier, eus eno e c'haller gwelet kastell ar Gêr Veur. Perc'henn ar c'hastell a zo anvet Pierre de Catuelan. Gallout a reer mont da welout ar c'hastell war an deiz, koulz hag ar jardin, e miz Mezheven.
* Ar bourk a zo brav-tre gant ur bern bleunioù. Gounezet ez eus bet 2 briz er genstrivadeg bro an Argoad. Ouzhpenn se e c'haller gwelladenniñ meur a lec'h touristel, ha kemer perzh e festoù (ar  Sul eus miz Gouere).
## Tud
* Gwilhom ar Breil, marc'heg ha kont ar Rays, aotrou Goudelin ha Brengoloù, marv e 1664.
* Yann ar Frieg, vikel Brengoloù, lazhet gant ar Chouanted e 1796.
* Jozef-Fañch-Mari-Pêr, aotrou Kergarioù, (Lannuon, 26 a viz C'hwevrer 1779 / Ar Gerveur, Brengoloù, 15 a viz Even 1849), chaparlank an impalaer Napoleon Iañ, aotrou impalaeriezh, prefed Indre-et-Loire (1811), prefed ar Bas-Rhin (1814), prefed ar Seine-Inférieure (1815), kannad Aodoù-an-Hanternoz, par Bro-C'hall (eus ar 5 a viz Du 1827 betek miz Gouere 1830), hag arkeologour.
* Henri-Bertrand-Mari, kont Kergarioù (er Gerveur e Brengoloù, 26 a viz Du 1807 / Versailhez, 9 a viz Here 1878), diplomat, kannad ha senedour Il-ha-Gwilen.
* Pêr Katuelan (Paris, 1925), maer Brengoloù, Prezidant SIVOM Kastellaodren-Plagad, kuzulier-meur Aodoù-an-Arvor.
## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Liammoù diavaez

* Brengoloù war lec'hienn Geobreizh
## Levrlennadur
* Hervé Abalain : *Les noms de lieux bretons*. Universels Guisserot. 2000.
* Embannadurioù Flohic : *Le patrimoine des communes des Cotes d'Armor*. 1998.
* A. MarteviIlle & P. Varin, 1843; adembannet gant Éditions Régionales de l'Ouest, Mayenne. 1993.
* J.-B. Ogée : *Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne*; vers 1780; 
* J. Rigaud : *Géographie historique des Côtes du Nord*. Imprimerie Francisque Guyon. 1890. Réédition La Tour Gile. 1995.
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor*. Saint-Brieuc. 1990. 
* Bernard Tanguy ː *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes-d'Armor*. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
## Daveoù ha notennoù