Lawrensiom

Un elfenn gimiek treuzuraniat skinoberiek eo al **lawrensiom** ; **Lr** eo e arouez kimiek, **103** e niver atomek ha **262,110** e dolz atomek.
Ar pemzekvet aktinid eo e taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek, hag an hini diwezhañ.

## Istor
E 1958 e kredas da skiantourien al *Lawrence Radiation Laboratory* (LRL) e Skol-veur Kalifornia, Berkeley, o doa kevanaozet izotop 257 an elfenn 103 dre skinata kuriom 96Cm gant nitrogen 7N ; daou vloaz diwezhatoc'h, e 1960, e klaskjont kevanaozañ an izotop 259 dre skinata kaliforniom 98Cf gant bor 5B hep dont a-benn avat.

D'ar 1añ a viz Mae 1961 ez embannas skipailh an LRL, renet gant Albert Ghiorso, en doa kevanaozet an izotop 257 dre skinata Cf-249, Cf-250, Cf-251 ha Cf-252 gant B-10 ha B-11 ; 8 ± 2 s eo an hanter-vuhez a voe muzuliet.
*Lawrencium <sub>103</sub>Lw * eo an anv a voe kinniget gant LRL evit an elfenn nevez, en enor da Ernest Orlando Lawrence (1901-1958), a ijinas ar c'hiklotron ; e 1963 e voe degemeret gant an *International Union of Pure and Applied Chemistry* (IUPAC), met kemmet e voe an arouez : **<sub>103</sub>Lr** e voe ez-ofisiel.

Ur gudennig a voe, pa embannas skiantourien ar *Joint Institute for Nuclear Research* (JINR) e Dubna (U. R. S. S.) ne oant ket bet gouest da gadarnaat disoc'h labour an Amerikaned : 257Lr gant un hanter-vuhez ag 8 eilenn ; an izotop 258 e oa e gwirionez, dre an dazgwered :

Diouzh o zu e kevanaozas ar Rused an izotop 256 dre an dazgwered :

Kadarnaet e voe an dazgwered-se gant LRL Berkeley.

E 1970 e tivizas an IUPAC lakaat 103Lr e-touez an aktinidoù daoust d'e aozadur elektronek, hag e 1992 e voe lakaet skipailhoù LRL Berkeley ha JINR Dubna da gevanaozerien an elfenn 103.

## Perzhioù
* 103Lr o vezañ an elfenn gentañ er bloc'had 6d e tlefe e aozadur elektronek bezañ [Rn] 7s2 5f14 *6d<sup>1</sup>*, hogen jedet ez eus bet un aozadur all, [Rn] 7s2 5f14 **7p<sup>2</sup>**.
* Peogwir eo 103Lr an elfenn gentañ er bloc'had 6d e rankfe bezañ lakaet da vetal ardreuzat, hogen da aktinid eo bet lakaet gant an IUPAC en abeg da zisoc'h arnodennoù kimiek bet kaset en U. R. S. S. gant ar *Flerov Laboratory of Nuclear Reactions* (FLNR) e 1969, a genderc'has *trikloridenn lawrensiom* 256LrCl3 dre lakaat Lr-256 da zazgwerediñ gant klor, ar pezh a ziskouezas ez eus un aktinid eus 103Lr.

### Izotopoù
Unnek skinizotop eus al lawrensiom zo bet kevanaozet, eus 252Lr betek 262Lr.

## Arver
Hini ebet.

## Notennoù


## Daveennoù
* AN NOALLEG Yann-Baol, *Geriadur ar Gimiezh*, Preder, Plomelin, 2008, ISBN 978-2-901383-69-7 Preder
* AN NOALLEG Yann-Baol, *Geriadur ar Fizik*, Preder, Plomelin, 2006, ISBN 978-2-901383-64-2
* CONSIDINE Glenn D., *Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry*, Wiley-InterscienPr, 2005, ISBN 978-0-471-61525-5 
* DEPOVERE Paul, *La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers*, De Boeck, Brussels, Belgia, 2002, ISBN 978-2-8041-4107-3 
* EMSLEY John, *Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements*, Oxford University Press, 2001, ISBN 978-0-19-850341-5 
* *Geriadur brezhoneg* An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001, ISBN 978-2-86843-236-0
* ÉTIENNE Guy, *Geriadur ar Stlenneg*, Preder, 1996, ISBN 978-2-901383-14-7
* GREENWOOD Norman N., *Chemistry of the Elements*, Elsevier Science Ltd., 1997, ISBN 978-0-08-037941-8 
* LIDE David R., *CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition*, CRC Press, 2007, ISBN 978-0-8493-0488-0 
* *McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Chemistry*, McGraw-Hill Professional, 2004, ISBN 978-0-07-143953-4 
* SCERRI Eric R., *The Periodic Table — Its Story and its Significance*, Oxford University Press, 2006, ISBN 978-0-19-530573-9 
* STWERTKA Albert, *A Guide to the Elements*, Oxford University Press, 1996, ISBN 978-0-19-508083-4 
* *The Merck Index - An Encyclopædia of Chemicals, Drugs and Biologicals*, Merck Manuals, 2006, ISBN 978-0-911910-00-1 

## Liammoù diavaez
* ''American Chemical Society''  Liamm oberiant 25 DU 12
* ''Royal Society of Chemistry''  Liamm oberiant 03 KZU 2012
* ''Los Alamos National Laboratory''  Liamm oberiant 14 C'HWE 2013
* ''Webelements''  Liamm oberiant 26 HER 2012
* ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''  Liamm oberiant 26 HER 12
* ''National Nuclear Data Center (NNDC)''  Liamm (skin)oberiant 13 MEU 2013
* *Annales de chimie et de physique*, Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''  Liamm oberiant 26 HER 12
* *Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)* ''Pure an Applied Chemistry''  Liamm oberiant 26 HER 12
* *Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements* ''National Institute of Standards and Technology''  Liamm oberiant 18 HER 12
* ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''  Liamm oberiant 26 HER 12
* HOLDEN Norman, *History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers*, New York, 2001 ''Brookhaven National Laboratory''  Liamm oberiant 26 HER 12
* ''Jefferson Lab''  Liamm oberiant 22 KZU 2012
* ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''  Liamm oberiant 25 DU 2012
* ''Les propriétés chimiques''  Liamm oberiant 07 GEN 13