Enez-Vriad

**Briad** pe **Enez-Vriad** a zo ur gumun eus kanton Pempoull, e Bro-Oueloù hag e departamant Aodoù-an-Arvor e Breizh.
## Douaroniezh
Anv enezenn vrasañ enezeg Briad a zo dirak aod Breizh etre genoù an Trev ha bae Sant-Brieg, nepell diouzh Plaeraneg, er su, ha Pempoull, er reter, eo ivez. Tachenn ar gumun a zo enni ivez ur bern reier hag enezennoùigoù tro-dro.

### Kumunioù amezek

## Istor

### Ragistor
* Kavet e voe merkoù annezadur eus an neolitik.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 31 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,05 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'ar 16 a viz C'hwevrer 1943 e kouezhas ur c'harr-nij *[[B-17]]F* (marilhet 42-2967 ha kodet PU-G) eus aerlu ar Stadoù-Unanet (*[[United States Army Air Forces]]*) e donvor Enez-Vriad gant unnek milour en e vourzh; lazhet e voe e unnek nijour, ne voe adkavet korf ebet.
* D'ar 5 a viz Eost 1944 e kouezhas un nijerez *[[Supermarine Spitfire|Spitfire]]* eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (*[[Royal Air Force]]*') en Enez Vriad.
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.
#### Trevadennoù
* Brezel Indez-Sina: ur soudard eusar gumun a varvas e 1951.
## Sevenadur
* En Enez-Vriad e oa bet troet ar film *[[Les Enfants du naufrageur]]* gant ar filmaozour gall Jérome Foulon adalek miz Mae 1991.

### Brezhoneg

#### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

#### Ya d'ar Brezhoneg
* D'an 19 a viz Kerzu 2009 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Monumant ar re varv.
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

Marvet int e-pad an Eil brezel-bed.

## Tudoniezh

Boas e oa an dud paour da lakaat kaoc'h-saout da sec'hañ pa n'o doa ket koad d'ober tan.

## Poblañs

### Emdroadur ar boblañs
**abaoe 1793**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1821
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999
  bar:2006
  bar:2011 
  bar:2013 text:2013
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 1318
  bar:1800 from:0 till: 1475
  bar:1806 from:0 till: 1444
  bar:1821 from:0 till: 1488
  bar:1831 from:0 till: 1550
  bar:1836 from:0 till: 1483
  bar:1841 from:0 till: 1519
  bar:1846 from:0 till: 1941
  bar:1851 from:0 till: 1357
  bar:1856 from:0 till: 1348
  bar:1861 from:0 till: 1202
  bar:1866 from:0 till: 1212
  bar:1872 from:0 till: 1114
  bar:1876 from:0 till: 1059
  bar:1881 from:0 till: 1172
  bar:1886 from:0 till: 1086
  bar:1891 from:0 till: 1012
  bar:1896 from:0 till: 984
  bar:1901 from:0 till: 995
  bar:1906 from:0 till: 1062
  bar:1911 from:0 till: 1016
  bar:1921 from:0 till: 977
  bar:1926 from:0 till: 980
  bar:1931 from:0 till: 959
  bar:1936 from:0 till: 830
  bar:1946 from:0 till: 855
  bar:1954 from:0 till: 843
  bar:1962 from:0 till: 700
  bar:1968 from:0 till: 653
  bar:1975 from:0 till: 553
  bar:1982 from:0 till: 511
  bar:1990 from:0 till: 461
  bar:1999 from:0 till: 421
  bar:2006 from:0 till: 438
  bar:2011 from:0 till: 404
  bar:2013 from:0 till: 406



**abaoe 1962**


### Tud dibar
* Jacquette de Bretagne, itron Briad, merc'h Arzhur III (dug Breizh), pried Arthur Brécart, skoedour Arzhur III, konetabl Roazhon ha kabiten Mervent, ar Coudray-Salbart ha Sant-Albin-an-Hiliber. He ardamezioù voe dibabet evel re enez Vriad.
* Colette (1873-1954) zo bet o chom ur prantad amzer en enez Venniged e ti ur mignon.
* Marc Chagall (1887-1985) en deus livet e 1924 *Ar prenestr war Enez Vriad*, miret e *[[Kunsthaus de Zurich|Kunsthaus]]* Zurich.
* Marie-José Chombart de Lauwe (1923), rezistantez ha sokiologourez.
* Bernard Buffet (1928-1999), livour.
* Erik Orsenna (1947), skrivagner bet graet e annez eno e-pad un toullad bloavezhioù.

## Skeudennoù

FR-22016 chapkeranroux01.jpg|Chapel Keranrouz
FR-22016 chapstmichel01.jpg|Chapel Kervikael
FR-22016 moulindubirlot01.jpg|Milin-vor ar Birlod
Bretagne_Brehat_Moulin_Birlot_02.jpg|Milin-vor ar Birlod
FR-22016 pharepaon01.jpg|Tour-tan ar Paun
Ile de Bréhat Phare de la Croix 51283.jpg|Tour-tan ar Groaz
Brehatvalley.jpg|Gwel eus chapel Kervikael
Bréhat - Calvaire et Moulin à marée.jpg|Livadur: ar c'halvar hag ar vilin-vor
Brehat - Chapelle Saint-Michel.jpg|Livadur: Chapel Kervikael


## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ti-kêr Enez-Vriad

## Notennoù ha daveoù