open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jean Fréour

**Jean Fréour** a oa ur c'hizeller breizhat hag a oa bet ganet e Naoned d'an 8 a viz Eost 1919 hag aet da Anaon d'an 11 a viz Mezheven 2010 e Bourc'h-Baz. Studiet en doa e Skol an Arzoù-kaer Bourdel hag e Skol an Arzoù-kaer Pariz e 1936.

Ezel e oa bet eus an emsav arzel Ar Seiz Breur. Bet e oa bet ur bloaz-pad e Casa de Velázquez e 1952 e Madrid. E-pad ar bloavezhioù 1950 en doa graet e annez e Bourc'h-Baz. Maer ar gêr-se e voe e-pad ur bloaz.

**Jean Fréour** a implije meur a zanvez gant e labour : skilt, marmor, oniks, arem ha koad. E awen a zalc'h identelezh e vro hag ar feiz katolik.

Kavet e vez e gizelladurioù e Breizh, e Beljia, en Enez-Frañs hag en Afrika.
## Un nebeud kizelladurioù
* ur Sant Erwan (e derv, 1941-1942),
* ur c'halvar e *Créviac*, Nozieg (1944),
* ur Pastor Mat evit iliz Bolvronn (war-lec'h 1955),
* ur C'hrist evit Iliz Santez-Tereza (Naoned),
* noazhennoù ha hanterskeudennoù a-raok 1983,
* delwenn Markiz ar Roueri e Felger,
* delwenn Pierre Bouguer e porzh ar Groazig,
* delwenn Glenmor bet staliet e Liorzh an Tabor e Roazhon d'ar 27 a viz Mezheven 1998
* Anna Vreizh (aremenn evit kêr Naoned e 2002) e-kichen Kastell Duged Breizh. Ar savadur-se a dalv hervez an oberour « *la réalité de l'appartenance culturelle et historique de Nantes à la Bretagne* ». Dilhad peizant zo dindani evit diskouez e oa tost d'ar bobl.

## Enorioù
E 1995 e oa bet roet Kolier an Erminig dezhañ en abeg d'e labour evit Breizh.
## Levrlennadur
* Alcime Bachelier, Jean Guéhenneuc ha Jean Fréour : *Bouvron, son histoire, son église, ses vieilles croix, par le chanoine Bachelier, l’abbé Guéhenneuc et M. Fréour*, Naoned, Chantreau et Cie, war-dro 1970.

* Jean Fréour : *Sculpture: nus et bustes*, raklavar gant Yves Cosson, buhezskrid gant Michel Maison, displegadenn gant Jacques Raux, Trelier, 1983.

* Véronique Daboust, *Fréour ou Le chant de la sculpture: exposition*, Pariz, Ti-kêr ar XVIvet arondisamant, 6-21 C'hwevrer 2004, aozet gant *Paris beauté culture*. (ISBN 2-9521156-0-5)
## Liammoù diavez

* Delwenn arem Anna Vreizh (e galleg)
* Monumant da soudarded ar Brezel Bed Kentañ e bered Sant Charlez e Potyze (e saozneg)
*An Dougerez holen e Bourc'h-Baz
Namibia

**Republik Namibia** zo ur stad e traoñ Afrika, war ribl ar Meurvor Atlantel. Emañ etre Suafrika er su, Angola ha Zambia en norzh, ha Botswana er reter. En em ledañ a ra war ur gorread a 824 295 km² ha 1 820 916 a annezidi a oa e 2003. Deuet e oa da vezañ dizalc'h diouzh Suafrika e 1990. A-raok ar bloaziad-se e oa anavezet dindan an anv Mervent Afrika. Windhoek eo ar gêr-benn.

## Istor
D' 28 a viz Mae 2021 e oa en em zigarezet Alamagn en ur mod ofisiel evit gouennlazh an Hereroed hag an Namaed kaset da benn e deroù an  e Mervent Afrika (Namibia hiziv).

## Politikerezh
Hifikepunye Pohamba a oa prezidant etre 2005 ha 2015.
Dagobert III

**Dagobert III** (699 - 715) a oa roue ar Franked adalek e 12 vloaz (e 711) betek 715. Mab e oa da Childebert III (pe Childebert IV), eus tiernelezh ar Verovingidi, ha da Edonne. 

Roue Aostrazia ha Neustria - a oa unanet abaoe trec'h Pepin Herstal e Tertry e 687 - ha rouantelezh Bourgogn e voe goude marv e dad e 711. 

Etre daouarn maer ar palez, Pepin Herstal, edo ar galloud gwir en Aostrazia avat, pa oa re yaouank da ren. E Neustria e oa Grimoald, mab yaouankañ Pepin, an hini a oa maer ar palez. Lazhet e voe Grimoald gant un emsavad frizat. 

Goude-se e varvas Pepin. E intañvez Plektrud a gemeras ar galloud neuze, o ren ar rouantelezh war un dro en anv Dagobert hag e hini maer ar palez Tepot, pa oant re yaouank o-daou. 

Neuze en em savas Franked Neustria, ha faezhet e voe arme Aostrazia ha Tepot gante. Ur maer ar palez nevez, Ragenfrid, a voe anvet e Neustria. En em glevout a reas gant Radbold, dug Frizia, hag aloubiñ a reas Aostrazia. Mervel a reas Dagobert da 16 vloaz en 715.
Mourom

**Mourom** (Rusianeg: *Му́ром*; Norseg: *Moramar*) a zo ur gêr istorel en Oblast Vladimir, e Rusia. War ribloù ar stêr Oka emañ, war-dro 300 km e reter Moskov. Ur boblañs 126,901 annezad he doa e 2002.

En  e oa Mourom ar gêr slavek pellañ er reter. War dirioù ur bobl finnek-hag-ougriek edo, Mouromiz o anv. Adalek 862 eo meneget e Danevell ar Bloavezhioù tremenet eo hag unan eus ar c'hêrioù rusian koshañ eo. Etre 1010 ha 1393 e voe kêrbenn ur briñselezh dizalc'h.
Mouromiz

Ur meuriad finnek-Ougriek e oa ar Vouromiz. Bevañ a raent e diaz ar stêr Oka er pezh a zo Rusia bremañ. En em veskañ e-touez ar Slaved o doa graet war-dro ar  moarvat.

## Gwelet ivez
*Mouromeg
Pasgen ap Gwyddgan

**Pasgen ap Gwyddgan** a oa mab Gwyddgan ap Morwd ha roue Buellt. N'eo anavezet nemet gant ur meneg e lignezoù priñsed Kembre. Ne anavezer netra diwar-benn e vuhez nag e ren.
Lusia Sirakuza

**Santez Lusia**, gwerc'hez merzheriet e Kêr Sirakuza a vez lidet he gouel dre holl en iliz katolik d'an 13 a viz Kerzu. Dirak he barner e tisklerias n'he doa nemet ur c'hoant : "plijout d'ar C'hrist Jezuz hepken", ha barnet e voe dre se d'ar marv. Brudet eo da vezañ hanterourez vat en degouezhioù a seblant bezañ diziskoulm. He delwenn, e iliz Meilh-ar-Wern, a zo brudet mat.

## Sentezed all
Sentezed all zo bet anvet Lusia, gwelit Santez Lusia.
Ffernfael ap Tedwr

**Ffernfael ap Tewdr** a oa mab Tedwr ap Pasgen ha roue Buellt. N'eo anavezet nemet gant ur meneg e lignezoù priñsed Kembre. N'anavezer netra diwar-benn istor ar rouantelezh goude e ren daoust m'eo gwirheñvel e oa unan pe zaou unpenn war e lerc'h rak ne yeas Buellt da get nemet war-dro 800, aloubet gant Seisyllwg.
Lusia

**Lusia** zo un anv-bihan brezhonek, deuet diwar anv meur a santez katolik, gwelit Santez Lusia. Hervez Geriadur Vallée e vefe **Lisenn** ar stumm brezhoneg, ha **Lisig** ar berradur.

## Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Lucia, furm wregel an anv Lucius, savet diwar ar ger *"lux",* a dalv kement ha "gouloù". An hevelep gwrizienn a gaver 
*en anv doue Lug gant ar Gelted kozh, hag ar verb *lugerniñ*
*en anv an doue Lusifer.

## Er yezhoù all
Skrivet e vez 
* *[[Lucia]]* en italianeg
* *[[Llúcia]]* e katalaneg
* *[[Lúcia]]* e portugaleg
* *[[Lucía]]* e spagnoleg (met kavet e vez *Lucia* evel anv-tiegezh).
* *[[Lucy]]* e saozneg
* *[[Lucie]]* e galleg

* *[[Lusiana]]* (e brezhoneg) pe *[[Luciana]]* e yezhoù latin, adstumm diwar al latin
* *[[Lucille]]* pe *[[Lucile]]* (ral a-walc'h), e galleg hag e saozneg, dreist-holl e SUA
**anv div ganaouenn amerikan (da vihanañ), an eil krouet gant Little Richard, eben gant Kenny Rogers,
**anv gitaroù B.B. King, gwelit :en:Lucille (guitar)
* * [[Lucinda]]*, un anv a gaver en Italia hag e Spagn, ha boutin a-walc'h e SUA,
** Lucinda Williams, 
*** anv ur ganerez amerikan "country" brudet ha meulet e SUA, 
*** ha hini un atletourez amerikan ivez, gounezet ganti ur vedalenn aour e C'hoarioù olimpek Roma e 1960
**:it:Lucinda Ruh, ur ruzikerez suis
** anv ur gêr e Queensland, en Aostralia
**[[Luz]]* e spagnoleg 
** ar ganerez brudet Luz Casal
**[[Luce]], [[Lucette]], [[Lucienne]], [[Lucinde]],* e galleg
***Lucinde*, anv div blac'h a gaver e daou bezh gant Molière, *[[Le Médecin malgré lui]]* (Ar Medisin a-enep dezhañ), ha *[[L'Amour médecin]]* (Ar Garantez medisin), a c'hallfe dont eus an anv *Lucinda*, tapet eus ar c'hoariva italianek (evel anvioù tud all gant an oberour)
** Claude Lucette Evans, keltiegourez kanadian, a weler hec'h anv (Claude Evans hepken) war eil levrenn "A Dictionary of old Breton" (embannet e Toronto) e-kichen hini Léon Fleuriot.
* *Llúcia* zo un anv-bihan katalanek roet d'ar merc'hed, *[[Luci]]* pe *[[Lluci]]* zo stummoù paotred anezhi hag a glot gant Lusian.

## A yezh da yezh

## Steredoniezh
* an asteroidenn 222 Lucia.

## Notennoù ha daveennoù
Roll ar Pennoù Stad e 888

Pennoù Stad ar bloaz 887 - Darvoudoù ar bloaz 888 - Pennoù Stad ar bloaz 889 - Pennoù Stad dre vloaz
-----

## Afrika

***[[Rouantelezh Nekor|Nekor]]** - Sa'id I ibn Salih, Roue Nekor (864-916)

## Azia

***[[Sina]]** (Tiernelezh Tang) 
*# Xizong, Impalaer Sina(873-888)
*# Zhaozong,Impalaer Sina(888-904)
***[[Japan]]** (Marevezh Nara) 
# Junnin, Impalaerezh Japan (887-897)
# Fujiwara no Mototsune, Kampaku (887-890)
***[[Silla Unvanet]]** - Jinseong, Rouanez Silla (887-897)

## Europa

***[[Rouantelezh Asturia]]** - Alfonso III, Roue Asturia (866-910)
***[[Bulgared]]** - Boris I, Roue Bulgaria (756-762)
***[[Impalaeriezh Bizantion]]** - Leon VI, Impalaer Roman (886 - 912)
***[[Kordoba]]** - Abdallah ibn Muhammad Kalif Kordobia(888-912)
***[[Frankia ar Reter]]** - Arnulf eus Carinthia, roue Franked ar Reter (877-899)
***[[Norvegia]]** - Harald Iañ Norvegia, roue Norvegia (872-933)
***[[Skos]]** - Eochaid ha Giric, Roue Bro-Skos (878-889)
***[[Venezia]]** 
*# Pietro I Candiano, Doj Venezia (887-888)
*# Pietro Tribuno, Doj Venezia (888-912)
***[[Gwynedd]]** - Anarawd ap Rhodri Roue Gwynedd (878-916)
***[[Frankia ar C'hornôk]]**
*# **[[Karlez an hini Mell]]** (884-888)
*#**[[Odo, kont Pariz]]**, (888-898)
800

*Diwar-benn bloavezh *'800** an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.''

== Darvoudoù ==


===Europa===
*[[25 Kerzu|25 a viz Kerzu]], e [[Roma]], **kurunidigezh Karl Veur*' evel impalaer gant ar pab [[Leon III (pab)|Leo III]].

====Breizh====
====Katalonia ====
* Ergerzhadenn vrezel gant [[Loeiz an Deol]].
===Azia===
====Reter-nesañ====
====Reter-kreiz====
====Iskevandir indezat====
====Reter-pellañ====

===Afrika===

===Amerikaoù===
====Norzhamerika====
=====Stadoù-Unanet=====
====Suamerika====

===Okeania===
* Errout a ra an annezidi gentañ en inizi [[Hawaii]].
===Arzoù ha lizhiri===
====Sonerezh====
====Lennegezh====
* Skrivet hag enlivet eo [[Levr Kells]] en un manati "[[koulman]]ian" en [[Iwerzhon]].
===Skiantoù ha politikerezh===

===A bep seurt/diasur===

== [[:Rummad:Ganedigezhioù 800|Ganedigezhioù]] ==
* [[Nevenoe]], roue kentañ Breizh vihan.
* [[Yann Scotus Eriugena]], prederour iwerzhonat.
* (g. tro 800) [[Al-Abbās ibn Said al-Jawharī]], matematikour arab.
Gwelet ivez :*:Rummad:Ganedigezhioù 800*

== [[:Rummad:Marvioù 800|Marvioù]] ==

Gwelet ivez:*:Rummad:Marvioù 800''
__NOTOC__
Herodiadez

**Herodiadez** pe *Herodiaz*, (הרודיאס en hebraeg; war-dro 15 kent JK-goude 39) a oa ur briñsez yuzev eus tiegezh an Herodizien. 
 
Bet e oa, da gentañ, gwreg Herodez Filipos I, a oa tad he merc'h Salome.

Kuitaat a reas anezhañ da eurediñ gant Herodez Antipas, tetrarkour Galilea.

Hervez Aviel Mark hag Aviel Mazhev e teuas a-benn da lakaat dibennañ Yann-Vadezour dre hanterouriezh Salome.

## He zud
Merc'h e oa da Aristobulus IV, mab da Herodez Veur, ha d'e wreg Berenis.

*Aristobulus IV a oa eil mab Herodez Veur hag ar briñsez Mariamne I
*Berenis a oa merc'h da Salome I, c'hoar Herodez, ha da g-Costabarus, gouarnour Idumea.
*O bugale a oa:
** Herodez C'halkis, pe Herodez III
** Agrippa I, pe Herodez Agrippa, roue Judea,
** Aristobulus V,
** Mariamne III marteze gwreg kentañ he eontr Herodez Arc'helaus, roue Judea.

## He buhez
War-dro ar bloavezh 1 pe 2 e timezas d'he eontr Herodez II, pe *Herodez Boethus*, mab da Herodez Veur, ha da Mariamne II e drede gwreg, a oa merc'h ar beleg meur Simon Boethus.

E-pad ur pennad e veze gwelet ennañ an danvez roue war-lerc'h Herodez Veur, met pellaet e voe war-lerc'h d'e vamm kemer perzh en un irienn da lazhañ ar roue.

Goude dimezet da Herodiadez ez eas ar priedoù da chom en ur gêr en arvor, marteze Azotus, Ascalon pe Caesarea Maritima.
Ur verc'h o doe war-dro ar bloaz 14, a voe anvet Salome diwar anv Salome I, he mamm-gozh a-berzh mamm.

## Oberennoù arzel
**Hérodias*, kontadenn gant Gustave Flaubert, e *Trois contes*, embannet e 1877.
**[[Hérodiade]]*, c'hoarigan gant Jules Massenet.
* Kaoz anezhi zo en oberennoù all, a zo en anv he merc'h, Salome.

## Pennadoù kar
*Salome
799

*Diwar-benn bloavezh *'799*' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia
#### Reter-nesañ
#### Reter-kreiz
#### Iskevandir indezat
#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika

### Okeania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh
### Armerzh
### Sport
### A bep seurt/diasur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 799|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 799]]*

## [[:Rummad:Marvioù 799|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 799]]*
__NOTOC__
Herodez Filipos

**Herodez Filipos** a zo anv daou vab d'ar roue Herodez Veur, pe Herodez Kentañ.

# Herodez Filipos Iañ a oa mab da Mariamne, trede gwreg ar roue. Kentañ pried Herodiada e voe, ha tad Salome.
# Herodez Filipos II a oa mab da bempvet gwreg ar roue, Kleopatra Jeruzalem. Kentañ pried Salome e voe. 

Kemmesk a vez alies etre an daou zen-se. En Aviel e vez graet Filipos anezho o-daou. 

## Pennadoù kar
* Herodez
* Lignez an Herodezien
Lucia

**Lucia** zo un anv-bihan italianek roet d'ar merc'hed, hag un anv-tiegezh spagnolek. **Lúcia** zo un anv-bihan portugalek ha **Lucía** un anv-bihan spagnolek. 

## E yezhoù all
* Lusia
* Lucy
* Lucie

## Tud

Restr:Pisanello_016.jpg| Lucia d'Este (Ferrara, 1419–1437), poltredet gant Pisanello.
File:Lucia Migliaccio.jpg| Lucia Migliaccio (1770-1826)

* Lucia d'Este (1419–1437), priñsez italian
* Lucia Anguissola (1536 pe 1538 - war-dro 1565, a-raok 1568), livourez italian 
* Lucia Migliaccio (1770-1826), dugez Floridia
* Lúcia dos Santos, ur plac'hig a welas ar Werc'hez e Fatima e Portugal e 1917
* María Lucía Hiriart, gwreg diktatour Chile Augusto Pinochet
* Lucía Pérez (g. e 1985), kanerez.

## Anv-tiegezh
* Paco de Lucía, (1947-2014), gitarour flamenco

## A bep seurt
* Santa Lucia, anv meur a lec'h
* Santa Lucia (kan)
* *[[:es:Lucía y el sexo|Lucía y el sexo]]*, ur film spagnolek sevenet gant Julio Medem e 2001.
Lucie

**Lucie** zo un anv-bihan gallek ha tchekek a vez roet d'ar merc'hed.

## Adstumm
* Lucienne

## Yezhoù all
*Lucia en italianeg
*Lusia e brezhoneg
* Lucy e saozneg

## Tud
Anaout a reer:
*Lucie Aubrac, ur C'hallez a gemeras perzh er stourm kuzh enep an Alamanted e-pad an eil brezel bed, hag a voe savet ur film en hec'h anv.
**Lucie Émilie Delabigne*, anavezet evel Valtesse de La Bigne (1848 -1910), kourtizanez c'hall.
*Lucie Favier, istorourez c'hall
*Lucie Mannheim, aktourez alaman

*Lucie Daouphars, ganet e 1922 e Guiscriff, marvet e 1963 e Pariz, dougerez dilhad.
Kastellan-Gwennel

**Kastellan-Gwennel** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Gwitreg-Reter]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].

== Douaroniezh ==
== Dezougen ==
<gallery>
Ancienne Gare ferroviaire.png
</gallery>
* An ti-gar, bet digoret e [[1872]] ha serret e [[1991]], [[Hent-houarn Gwitreg Pontorson|war al linenn hent-houarn Gwitreg Pontorson]].
== Anv ==

* Erwan Vallerie ː **Castellon**, 1055; **Chasteion*', 1165

== Ardamezioù ==
*En gul e c'hastell en aour tourigellet a dri tour*

== Istor ==
Ur c'hastell a zo bet savet eno gant Tristan, baron [[Gwitreg]] (XI<sup>vet</sup>)

===  kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* 71 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,74% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'an [[8 Mezheven|8 a viz Even]] [[1944]] e voe taolet un nijerez *Focke-Wulf 190 A* eus an [[aerlu]] [[alaman]] (*Luftwaffe*) d'an diaz e "La Morlière" e Kastellan-Gwennel gant kirri-nij chaseal-bombezañ *Mustang* eus an [[United States Army Air Forces]].
* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Châtillon-en-Vendelais (35) Église 01.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik *Sant Jord*, ti-savour [[Arthur Regnault]].
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Gwerenn livet 1914-1918 en iliz katolik, luc’hskeudenn.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==


== Melestradurezh ==
== Tud ==

* Julien Baron, laket klask warnañ gant senesal Roazhon dre ma oa ezel eus [[ar Re Unanet]] e 1590.
* Arnaud-François Goyon des Hurlières, pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1734

=== Ardamezeg ar familhoù ===


== Liammoù diavaez ==

* [http://www.chatillon-en-vendelais.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]

== Levrlennadur ==

* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine*. 2008
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù
Lucy

**Lucy** zo un anv-den hag un anv-lec'h.

## Anv-bihan
Lucy zo un anv-bihan saoznek roet d'ar merc'hed, ha a glot gant Lusia e ha Lusi e brezhoneg.

## Tud
**Lucy* eo an anv roet d'an *Australopithecus afarensis*, ar vaouez koshañ a voe kavet he c'horf, en Etiopia, gwelit :en:Lucy (Australopithecus), 
* Lucy Liu, un aktourez amerikan
* :en:Lucy Pinder, ur plac'h-patrom saoz
* Lucy Schwob (1894-1954), luc'hskeudennerez ha skrivagnerez vreizhat 
* Lucy Vidal, kanerez kolombian

## Lennegezh
**Lucy*, ur plac'h kanet barzhonegoù dezhi gant ar barzh saoz William Wordsworth, oberour *"Lucy poems"*

## Kanaouenn
* "Lucy in the Sky with Diamonds", ur ganaouenn gant The Beatles e 1967 .

## Bannoù treset
* *Lucy*, anv ur plac'hig e-barzh istorioù treset Peanuts

## Lec'hioù
* anv meur a gumun e Bro-C'hall
** Lucy, bet ur gumun c'hall e departamant gall ar Marne, hiriv e kumun Montmort-Lucy
** Lucy, kumun c'hall e departamant gall ar Moselle
** Lucy, kumun c'hall e departamant ar Seine-Maritime
** hag ouzhpenn
* Lucy-le-Bocage, e departamant an Aisne
* Lucy-le-Bois, e departamant an Yonne
* Lucy-sur-Cure, e departamant an Yonne
* Lucy-sur-Yonne, e departamant an Yonne.
Ervored

**Arabat droukveskañ gant [[Ervoreg]]*.

** Ervored ** (*Erbrée* e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.

## Douaroniezh

## Anv

* Erwan Vallerie ː **Arbraio**, 1049; **Erbreacensis**, 1104; **Arbreia**, 1197; **Erbreia**, 1210

## Ardamezioù
*En sabel e zaou leon kudennek penn ouzh penn en argant, o zougen ouzh kondon ur skoedig en argant karget gant teir rodig-kentr en argant*

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 73 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,31% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas nav den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 8 a viz Even 1944 e voe taolet un nijerez *Focke-Wulf 190 A* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) d'an diaz e "Lorière" en **Ervored** gant kirri-nij chaseal-bombezañ *[[North American P-51 Mustang|Mustang]]* eus an United States Army Air Forces.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Daou soudard a varvas.
## Monumantoù ha traoù heverk

Eglise_Saint-Martin_d'Erbrée.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*.

Château des Nétumières (Erbrée, Ille-et-Vilaine, France).jpg|Ar c'hastell.

* Kastell Les Nétumières.

Erbrée (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Melestradurezh

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Liammoù diavaez

## Levrlennadur

* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù
Mondeverzh

**Mondeverzh** a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Anv

* Erwan Vallerie (1995) : **Munduluet**, XIè; **Montevert,** 1093: **Monduluel**, **Monthuel**, 1197; **Monte Lovelli**; 1207

## Ardamezioù
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas unnek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv,da lâret eo 3,35 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. 
## Monumantoù ha traoù heverk

Eglise_de_Mondevert.JPG|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Mari Madalen*.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ

## Levrlennadur
## Liammoù diavaez

* Lec'hienn web ar gumun

## Daveoù ha notennoù
Menezaoter

** Menezaoter ** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 22 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 7,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas e miz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 8 a viz Even 1944 e voe un emgann etre nijerezioù alaman ha SUAat; ur c'harr-nij *[[North American P-51 Mustang|Mustang P-51C]]* (marilhet 42-103299 ha kodet D7-?) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) a gouezhas e "La Réhorie" e Menezaoter; lazhet e voe e sturier, douaret eo er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall; un nijerez *Focke-Wulf 190 A-8* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) a gouezhas e "La Réhorie" ivez; lazhet e voe he sturier, douaret eo e Mont-de-Huisnes.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas ur soudard d'ar 14 a viz Even 1956 en un ospital e Pariz.
## Monumantoù ha traoù heverk

Montautour (35) Église Notre-Dame-du-Roc - Extérieur - 02.jpg|Diavaez.
Montautour (35) Église 05.JPG|Nev.

* Iliz katolik *Intron-Varia ar Roc'h*.

Montautour (35) Monument aux morts.JPG|Ar monumant.

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Monumant an nijour SUAat marvet e miz Even 1944,  luc’hskeudennoù.
## Melestradurezh
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Priskieg

**Priskieg** (**' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Gwitreg-Reter]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
===  kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 40 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,28 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* D'an [[8 Mezheven|8 a viz Even]] [[1944]] e voe un emgann etre nijerezioù [[alaman]] ha [[SUA]]at; ur c'harr-nij ''[[North American P-51 Mustang|Mustang]]P-51B'' (marilhet 42-106653 ha kodet 6-NF) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') a gouezhas e "La Touche" e **Priskieg**; lazhet e voe e sturier, douaret eo er [[Brittany American Cemetery and Memorial|Brittany American Cemetery]] e [[Montjoie-Saint-Martin]] e departamant [[Manche]] e [[Bro-C'hall]]; un nijerez ''Focke-Wulf 190 A-8'' eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') a gouezhas e "Les Ecruaux" e **Priskieg*'; lazhet e voe he sturier, douaret eo e [[Champigny-la-Futelaye|Champigny-Saint-André]].
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard d'an [[22 a viz C'hwevrer]] [[1958]] e [[Frenda]] e departamant [[Tiaret]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Princé_(35)_Église.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik *Sant Varzhin'', 1866-1890.
* Monumant ar re varv etre an iliz katolik hag ar vered, luc’hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Sant-Merve

** Sant-Merve ** a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwitreg-Reter e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Ardamezioù

* "*Gwezboellek etre gul hag argant, pep dremmad en argant karget gant ur vrizhenn erminig*"

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) :  **Sancto Merveio**, 1121; **Sancti Mervei**, 1516; 

## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 71 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,56 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pevar anezhe a varvas e Belgia e miz Eost 1914: unan eus an 70vet Rujumant Troadegiezh d'an 21 e Fosses-la-Ville, ha tri d'an 22 e Virton: daou eus ar 124vet Rujumant Troadegiezh, hag unan eus ar 130vet Rujumant Troadegiezh.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel. 
* D'an 8 a viz Even 1944 e e voe taolet un nijerez *Focke-Wulf 190 A-6* eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) d'an diaz gant kirri-nij chaseal-bombezañ *[[North American P-51 Mustang|Mustang]]* eus an United States Army Air Forces e "La Fontennelle" e **Sant-Merve**; lazhet e voe he sturier, douaret eo e Mont-de-Huisnes.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas tri milour a varvas.
## Monumantoù ha traoù heverk

Saint-M'Hervé (35) Église Saint-Éloi - Extérieur.jpg
Saint_Mhervé_église.JPG

* An iliz katolik.
* Kroaz ar Vosenn, e-tal an iliz katolik.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Levrlennadur
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Hwicce

**Hwicce** a oa rouantelezh ur meuriad angl-ha-saoz a glote e dachenn gant hini Eskopti Worcester. En o dalc'h e vije bet kontelezh Worcestershire (nemet an hanternoz anezhi), Gloucestershire (war-bouez Koadeg Dean), mervent Warwickshire ha rannvro Bath.

Un truaj a 7.000 hid a baee, hervez an Tribal Hidage.

Anv Hwicce a lenner en lec'hanvioù evel Wychwood en Oxfordshire, Whichford e Warwickshire, Wichenford ha Wychbury Hill e Worcestershire ha bann Wychavon e Worcestershire.

## Istor

Ouzh tachenn meuriad predenek kozh an Dobunni e klot rouantelezh ar Hwicce. Brezhon e oa bet chomet ar rannvro er c'hantved kentañ goude disparti ar Romaned war a seblant ha diskouez a ra bezioù pagan hag anvioù-lec'h o doa en em staliet Angled er rannvro dija

Hervez ar C'hronik Angl-ha-Saozon e c'hounezas Ceawlin eus Wessex un emgann e 577 a-enep tri roue brezhon e Dyrham. Aloubet en defe Gloucester, Cirencester ha Bath. Digant Wessex e skrapas an Angled ar rannvro e 628. Ouzh Penda eus Mercia en defe stourmet Wessex daoust ma ne lar ket ar C'hronik piv en doa gounezet eo gwirheñvel e oa Penda. Gant pennoù arall e oa kevreet, war a seblant, avat, rak ne voe ket staget ouzh Mercia bro gozh an Dobunni. Da rouantelezh waz ar Hwicce ez eas.

Daou vreur e oa moarvat ar rouaned gentañ a anavezer o anv : Eanhere hag Eanfrith. Hervez Bede e oa bet badezet ar rouanez Eafe "en he bro dezhi hec'h unan, rouantelezh ar Hwicce. Merc'h Eanfrith, breur Eanhere e oa. Kristenien e oant o-daou, evel o fobl ". An dra-mañ a zamveneg e perc'henne Eanfrith hag Eanhere ar familh roueel hag e oant kristien.

Gant an iliz vrezhon kentoc'h eget gant mision Gregorius III e oa bet gounezet ar Hwicce d'ar feiz kristen moarvat rak ne lar Bede netra diwar-benn an dra-se. Daoust ma'z eo niverus ar bezioù sakson er vro neus nemet un nebeud bezioù pagan ha treuzvevet he deus an iliz vrezhon ouzh an aloudabeg moarvat. Enni e voe embarzhiet an Angled war a seblant ha n'eo ket dibosubl e oa mesket orin ar familh roueel.

Gant Osthryth, merc'h Oswiu eus Northumbria, e oa dimezet Eanhere war a seblant ha mibien o deus bet : Osric, Oswald ha Oshere. Klas a reas Osric kaout un eskob S51 met dindan ren Oshere hepken e voe krouet Eskopti Worcester e 679–80. Hervez ur c'hronik eus ar  e voe choazet Worcester peogwir e oa kêrbenn ar Hwicce.

Goude Oshere e renas e vibien Æthelheard, Æthelweard ha Æthelric. E deroù ren Offa e rene tri breur ar rouantelezh : Eanberht, Uhtred ha Aldred. Goude e voe dilezet an titl a roue, war a seblant. Evel un earl hepken eo livet o erlec'hiad Æthelmund a oa bet lazhet en ur brezel gant Wessex

## Rouaned ar Hwicce

Listenn roueel ebet a liv tiernelezh ar Hwicce. Gallout a reer anavezout o anv a-drugarez un niver a andonoù

## Ealdormen an Hwicce

## Daveoù



## Liammoù diavaez

Dobunni to Hwicce
Alexander Graham Bell

**Alexander Graham Bell** (3 a viz Meurzh 1847 - 2 a viz Eost 1922) a oa un ijinour skosat. Ganet e Dinedin e bro-Skos e oa divroet da Ganada e 1870 ha da Stadoù-Unanet Amerika. D'ur c'heodour amerikan eo aet e 1882. Ijinet eo bet ar pellgomz gantañ.

## Gwelet ivez
* Pellgomz

## Liammoù diavaez

Buhez Alexander Graham Bell
Impalaeriezh C'hall Kentañ

An **Impalaeriezh c'hall kentañ** pe **Impalaeriezh gall Napoleon Iañ** pe **l'Empire Français** eo ar renad a voe savet e Bro-C'hall gant Napoleone Buonaparte evit kemer lec'h ar Gonsuliezh. Kregiñ a reas d'an 18 a viz Mae 1804 (ur *senatus-consulte* a ra eus Napoleon Buonaparte « *[[impalaer]] ar C'hallaoued* ») ha diskaret e voe e 1814 (Dilez Napoleon Bonaparte ha dilec'h da enez Elba). Kemeret e voe e lec'h gant an Adaozadur kentañ, troc'het gant prantad ar C'hant-Devezh, eus an 20 a viz Meurzh d'an 22 a viz Even 1815.

D'an 18 a viz Mae 1804, Napoleon a vez roet dezhañ an titl a impalaer ar C'hallaoued (*L'Empereur des Français*) gant ar Sened gall. Hollvouezhiadeg ar 6 a viz Du 1804 a gadarnaas savidigezh ar c'hentañ impalaeriezh. Napoleone Buonaparte a voe kurunet gant ar pab Pius VII en iliz-veur Intron-Varia Pariz, d'an 2 a viz Kerzu 1804.
Bizantion

**Bizantion** zo :
*Keoded Bizantion, e Henc'hres, savet er , a oa kêr-benn Trakia, hag a zeuas da vout Kergustentin hag Istanbul.
*Impalaeriezh Bizantion, deuet diwar Impalaeriezh roman ar Reter, a oa Bizantion he c'hêr-benn.
Gwiana

Pa gomzer eus **Gwiana** e c'hall bezañ anv eus :
* An departamant gall anvet ivez Gwiana c'hall pe *Gwiana Frañs* 
* Gwiana Breizh-Veur (bremañ Guyana), 
* Gwiana an Izelvroioù (bremañ Surinam), 
* Gwiana Venezuela, ur rannvro eus Venezuela anvet *Guayana*.
Prezidant ar Republik C'hall

**Prezidantelezh ar Republik C'hall** eo ar garg uhelañ eus galloud seveniñ Republik Bro-C'hall.
Republik Bro-C'hall n'he deus bet ur prezidant nemet abaoe 1848 (dindan an Eil Republik c'hall). Abaoe a mare-se ez eus bet 24 prezidant zo bet holl o chom e Palez an Élysée.

## An Eil Republik
Kentañ prezidant Bro-C'hall e oa bet Napoleon III, kent kemer ar galloud e 1852.

## Roll prezidanted an  Republik

## Roll prezidanted ar  Republik

## Roll prezidanted ar  Republik

**Gwelet ivez [[Roll prezidanted ar Pempvet Republik C'hall]]*

## Levrlennadur
* Philippe Georges et Guy Siat, *Droit public*, Sirey, 2004
* Sous la direction de Jean-Luc Parodi, *Institutions et vie politique*, la Documentation française, 2003
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel an Élysée 
* Ar vonreizh c'hall
* Buhez ar brezidanted dindan ar  Republik
* Keñveriadenn galloudoù ar brezidanted gall hag amerikan
* Holl brezidanted ar Pemvet Republik Ina Archives télé
* An dilennadegoù prezidantel dindan ar ar Pemvet Republik
Pevare Republik c'hall

Ar **Pevare Republik c'hall** eo an anv roet da renad politikel Bro-C'hall eus miz Here 1946 da viz Here 1958.

E penn ar gouarnamant emañ Penn Kuzul ar Vinistred (Bro-C'hall). 
Gant ar Pevare Republik ez eus bet kemeret divizoù a-bouez en istor :

* Roet he deus ar Gwir da vouezhiañ d'ar merc'hed (adalek ar penn kentañ) ;
* Sinet he deus Emglev Roma, kentañ diazez Unvaniezh Europa ;
* Lakaet he deus un termen (dre ret) d'an trevadennerezh gall en Indez-Sina ;
* Savet he deus un nerzh tagañ nukleel gall dizalc'h diouzh an OTAN.

### Levrlennadur
- Jansen, S (dir.), Les grands discours de la quatrième République, Armand Colin, 2006. (https://web.archive.org/web/20070927214250/http://www.histoforum.org/histobiblio/article.php3?id_article=217)

## Pennad kar
*Republik c'hall
Trede Republik c'hall

**Ur pennad [[Trede Republik]] zo ivez.*

An **Trede Republik C'hall** eo reizhad politikel ar stad c'hall adalek 1870 betek 1940. E 1870 e c'hoarvezas fin an Eil Impalaeriezh c'hall, hag e 1940 e krogas aloubadeg an armeoù alaman, ma voe diskaret an Trede republik ha savet ar Stad C'hall gant Philippe Pétain. 

Koulskoude, *stricto sensu*, ne voe savet da vat nemet e 1875. Etre 1870 ha 1875 eta e voe ur marevezh arvar. 

## Istor
Dilennidi kentañ bodadenn vroadel an Trede Republik a oa, evit an darn vrasañ, roueelourien pe, daoust dezhe da vezañ nebeutoc'h, Bonapartourien. Daoust da se e teuas ar renad republikan a-benn da vezañ degemeret ha da ren buhez ar vro e-pad 65 vloaz, da lâret eo pelloc'h evit an holl renadoù abaoe an Dispac'h gall ha kement-se daoust da enkadennoù politikel a-bouez evel Gwallskouer ar medalennoù, Gwallskouer Panama, Enkadenn Boulanger, an afer Dreyfus, diazezadur al likelezh gant lezenn disparti an ilizoù hag ar stad, krouidigezh ar skolioù publik, ha kement zo. Hiziv c'hoazh ez eo an hirañ eus holl ar republikoù gall hag ar renad hirañ anavet gant Bro-C'hall abaoe 1789.
## Poltredoù Pevarzek prezidant an Trede Republik C'hall
An titl a oa « président de la République française ».An deiziadoù a zo penn-kentañ ha fin ar c'hannad.
 
Restr:Adolphe Thiers Nadar 2.JPG|**[[Adolphe Thiers]]**(1797-1877)Eus an 31 a viz Eost 1871 betek ar 24 a viz Mae 1873.
Restr:Macmahon.jpg|**[[Patrice de Mac Mahon]]**(1808-1893)Eus ar 24 a viz Mae 1873 betek an 30 a viz Genver 1879.
Restr:Jules Grevy.jpg|**[[Jules Grévy]]**(1807-1891)Eus an 30 a viz Genver 1879 betek an 2 a viz Kerzu 1887.
Restr:Marie Francois Sadi Carnot.jpg|**[[Sadi Carnot]]**(1837-1894)Du Eus an 3 a viz KErzu 1887 betek ar 25 a viz Even 1894.
Restr:The evolution of France under the third republic (1897) (14782527405).jpg|**[[Jean Casimir-Perier]]**(1847-1907) Eus an 2 a viz Kerzu 1887 betek ar 16 a viz Genver 1895.
Restr:Felix Faure.jpg|**[[Félix Faure]]**(1841-1899)Eus ar 17 a viz Genver 1895 betek ar 16 a viz C'hwevrer 1899.
Restr:Emile Loubet.jpg|**[[Émile Loubet]]**(1838-1929)Eus an 18 a viz C'hwevrer 1899 betek an 18 a viz C'hwevrer 1906.
Restr:Armand Fallières Paris.jpg|**[[Armand Fallières]]**(1841-1931)Eus an an 18 a viz C'hwevrer 1906 betek an 18 a viz C'hwevrer 1913.
Restr:Raymond Poincaré 1914.jpg|**[[Raymond Poincaré]]**(1860-1934)Eus an 18 a viz C'hwevrer 1913 betek an 18 a viz C'hwevrer 1920.
Restr:Paul Deschanel 01.jpg|**[[Paul Deschanel]]**(1855-1922)Eus an an 18 a viz C'hwevrer 1920 betek an 21 a viz Gwengolo 1920.
Restr:Alexandre Millerand 02.jpg|**[[Alexandre Millerand]]**(1859-1943)Eus an 23 a viz Gwengolo 1920 betek an 11 a viz Even 1924.
Restr:Gaston Doumergue 1924 crop.jpg|**[[Gaston Doumergue]]**(1863-1937)Eus an 13 a viz Even 1924 betek an 13 a viz even 1931.
Restr:Paul Doumer 1931.jpg|**[[Paul Doumer]]**(1857-1932)Eus an 13 a viz even 1931 betek ar 7 a viz Mae 1932.
Restr:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|**[[Albert Lebrun]]**(1871-1950)Eus an 10 a viz Mae 1932 betek an 11 a viz Gouhere 1940.
Roll ar Pennoù Stad e 577

Pennoù Stad ar bloaz 576 - Darvoudoù ar bloaz 577 - Pennoù Stad ar bloaz 578 - Pennoù Stad dre vloaz
-----

## Amerika

* **[[Palenque]]** - K'an B'alam I, (572-583)

## Azia

* **[[Chalukia]]** - Kirtivarman I, Rener Chalukia (566-597)
* **[[Sina]]** (Tiernelezhioù an norzh hag ar su) 
** **[[Tierniezh Chen]]** - Xuan, Impalaer Chen (569-582)
** **Tierniezh Qi an Norzh** -
**# Houzhu, Impalaer Qi an norzh (565-577)
**# Youzhu, Impalaer Qi an norzh (577)
*** *Qi an norzh aloubet gant Zhou an norzh*
** **[[Tierniezh Zhoù an norzh]]** - Wu, Impalaer Qi an Norzh (561-578)
*** **[[Liang ar C'hornôk]]** - Ming, Impalaer Liang ar C'hornok (562-585)

* **[[Japan]]** (Marevezh Asuka) - Bidatsu, Impalaer Japan Bidatsu
* **[[Korea]] - Teir Rouantelezh Korea
** **Silla** - [[Jinji]], [[Renerien Korea|Roue Silla]] ([[576]]-[[579]])
** **Baekje** - [[Wideok eus Baekje|Wideok]], [[Renerien Korea|Roue Baekje]] ([[554]]-[[598]])
** **Gogurieo** - [[Pyeongwon eus Gogurieo|Pieongwon]], [[Renerien Korea|Roue Gogurieo]] ([[559]]-[[590]])



== Europa ==

* **Avared** - [[Bayan (Khagan Avar)|Bayan I]], [[Khagan|Khagan Avar]] ([[562]]-[[602]])
* **Buellt** - [[Pawl ap Meurig]] - Roue [[Buellt]] [[545]]-[[580]]
* **Burgonded** - [[Guntram]], Roue ar Vurgonded ([[561]]-[[592]])
* **Dál Riata** - [[Áedán mac Gabráin]], Roue Dál Riata ([[559]]-[[608]])
* **Anglia ar Reter** - [[Wuffa (Anglia ar Reter)|Wuffa]], Roue Anglia ar Reter ([[571]]-[[578]])
* **Essex** -[[Aescwine Essex|Aescwine]], Roue Essex ([[527]]-[[587]])
* **Rouantelezh Kent
** Eormenric, Roue Kent (534 pe 540 da 564-580)
** or
** Aethelbert, Roue Kent (564 pe 580-616)
* Lombarded Interregnum (574-584)
* **[[Bernikia]]** - Theodric, Roue Bernikia (572-579)
* **[[Deira]]** - Aella, Roue Deira (560-589)
* **[[Suebi]]** - Miro , Roue ar Suebi (570-583)
* **[[Neustria]]** - Chilperik Iañ, Roue ar Franked (561-584)
* **[[Visigoted|Rouantelezh ar Vizigoted]]** - Liuvigild, Roue ar Vizigoted (568-586)
* **[[Wessex]]** - Ceawlin Wessex, Roue Wessex (560-591)

## Reter-kreiz

* **[[Impalaeriezh Bizantion]]** - Justin II, Impalaer Bizantion (565-578)
* **[[Impalaeriezh Persia|Persia]]** - Khosrau I, impalaer Persia (531-579)
Tycho Brahe

**Tycho Brahe**, ganet **Tyge Ottesen Brahe** (14 a viz Du 1546 - 24 a viz Here 1601), a oa un uheliad danat. Brudet eo hiziv evit e labour e steredoniezh dreist-holl met en e amzer e oa ur steredour hag un alkimiour brudet.

## Liammoù diavaez

*Buhez ha labour Tycho Brahe
Uruguay

**Uruguay** (ent-ofisiel **Republik Reter Uruguay**, *República Oriental del Uruguay* e spagnoleg) a zo ur stad e Suamerika. 3.3 milion a annezidi zo enni, 1.7 milion anezho o chom er gêr-benn Montevideo.

## Douaroniezh
Er biz d'ar vro emañ Brazil, er c'hornôg ar Río Uruguay, er mervent aber ar Río de la Plata hag Arc'hantina en tu arall d'ar stêr, hag er reter ar Meurvor Atlantel. 
An eil stad dizalc'h vihanañ e Suamerika eo goude Surinam, met ret eo derc'hel soñj e konter neuze Gwiana C'hall evel un tamm eus Bro-C'hall.

## An anv
Dont a ra an anv Uruguay eus ar yezh guarani. Kement-se lâret n'eo ket ken sklaer-se an traoù. Hervez Félix de Azara e oa anv un evnig anvet « el urú » hag a vev war lez ar stêr Uruguay (a dalvezfe neuze « stêr bro an evn urú » (río del país del urú). Hervez ur c'heneil da Azara avat ez eus div rann er ger Uruguay: uruguá a zo « maligorn », hag ï a zo «stêr», ha kompren a ranker «stêr ar maligorned» (río de los caracoles). Hervez ar barzh Juan Zorrilla de San Martín e oa ret kompren «stêr an evned livet» (río de los pájaros pintados).

## Istor
Annezet e oa Uruguay kent donedigezh tud Europa gant meuriadoù hemolc'herien, an hini brudetañ en o zouez a oa ar Charruaed a oa bet kaset kuit eus an tirioù pelloc'h war-du an norzh gant ar warraniz. Etre 5000 ha 10000} a dud e oa poblañs ar vro d'ar mare-se.

## Politikerezh

Uruguay a zo ur Republik prezidantel ha demokratel. Prezidant Uruguay a zo penn ar stad hag ar gouarnamant.

## Melestradur
* *Gwelout: [[Departamantoù Uruguay]] *.
Rannet eo Uruguay e 19 departamant. Krouet e oa bet ar departamantoù kentañ e 1816 hag an hini nevesañ, Flores, e 1885. Melestret ez int gant un *intendente municipal* dilennet evit pemp bloavezh.

## Notennoù ha daveoù
Ar Groez

**Ar Groez** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 28 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 7,23% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
## Brezhoneg
* 7,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Le Crouais (35) Église.jpg|An iliz katolik.
Le Crouais (35) Lavoir.jpg|Ar poull-kannañ.
Le Crouais (35) Croix de la fontaine Saint-Laurent.jpg|Kroaz ar feunteun.

* Iliz katolik *Intron-Varia*.
* Poull-kannañ Feunteun *Sant Laorañs*.
* Kroaz Feunteun *Sant Laorañs*.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù  ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2017

## Melestradurezh

## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Blerwaz

** Blerwaz** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Nogues e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas dek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

Eglise St Armel Bléruais.jpg|
Eglise St Armel Bléruais façade nord.jpg|
Eglise St Armel Bléruais intérieur.jpg|An diabarzh.
Fontaine Saint Armel.JPG|Ar feunteun.

* Iliz katolik *Sant Arzhel*, 1675-1676.
* Feunteun *Sant Arzhel*.
*  Monumant ar re varv, er vered.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2017

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Ibn Zaydún

**Abu al-Waleed Ahmad Ibn Zaydún al-Makhzumi** (Arabeg 1003 - 1071) أبو الوليد أحمد بن زيدون المخزومي) a oa ur barzh andalouz arabek hag a vevas e Córdoba (Spagn)‎ ha Sevilla e-pad an Xvet kantved. 
Eus ar meuriad Mac'hzum e oa ha bac'het e voe gant Muhammad III, rener Córdoba (Spagn)‎. Ne c'hellas distreiñ d'e vro nemet goude ma voe bet aloudabeg gant rouantelezh Sevilla.
794

*Diwar-benn bloavezh *'794*' an [[Deiziadur juluan|deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia
#### Reter-nesañ
#### Reter-kreiz
#### Iskevandir indezat
#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù
#### Norzhamerika
##### Stadoù-Unanet
#### Suamerika

### Okeania

### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ
#### Sonerezh
#### Lennegezh
#### Sinema
### Skiantoù ha politikerezh
### Armerzh
### Sport
### A bep seurt/diasur

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 794|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 794]]*

## [[:Rummad:Marvioù 794|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 794]]*
__NOTOC__
Mynan

**Mynan** a oa mab Yspwys Mwyntyrch ha roue diwezhañ anavezet Cynwidion. Edo o ren en un amzer m'edo ar C'hiltern Saetan oc'h aloubiñ ar pezh a chome eus an tiriadoù brezhon e kreiz Preden. N'eo ket sur e oa ar roue diwezhañ, avat, rak ne freuzas ar rouantelezh nemet etre 610 ha 630.
Kedilieg

** Kedilieg ** a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
* War lez ar Renk emañ Kedilieg.
## Dezougen

Quédillac - gare 03.JPG

* Ar porzh-houarn war ar linenn Roazhon Hent-houarn Brest Roazhon.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Ricordel e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 88 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.l.e. 5,47% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pemp anezhe a varvas e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914 :
** unan e Virton, soudard er 130vet Rujumant Troadegiezh e oa,
** unan e Falisolle, soudard en 2vet Rujumant Troadegiezh e oa,
** tri en Emgann Rossignol, er 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel e oant.
#### Trevadennoù
* Brezel ar Rif (Maroko): ur soudard a varvas e Pariz e miz Genver 1926, gloazet e oa bet en un emgann e miz Gouhere 1925.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Dieubet e voe Kedilieg d'an 2 a viz Eost 1944 gant "Combat Command A" ar *6th Armored Division* eus lu SUA.
#### Trevadennoù
* Tunizia: un archer a varvas e miz Even 1953.
* Brezel Aljeria: daou soudard a varvas.

## Brezhoneg
* 5,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk

Quédillac (35) Église Fonts baptismaux 01.JPG|Fonts baptismaux
Quédillac (35) Église Vitrail 01.JPG|Vitrail armorié
Quédillac (35) Église Vitrail 02.JPG|Vitrail armorié
Quédillac (35) Église Vitrail 04.JPG|Vitrail de la donation des clefs du paradis à Saint-Pierre
Quédillac (35) Église Vitrail 03.JPG|Vitrail de la proclamation du dogme de l'Immaculée Conception
Quédillac (35) Église Vitrail 05.JPG|Vitrail de l’apparition du Sacré-Cœur à sainte Marguerite-Marie Alacoque
Quédillac (35) Église Vitrail 06.JPG|Vitrail de l’annonciation
Quédillac (35) Église Vitrail 07.JPG|Vitrail de Saint-Pierre et Saint-Paul

* Iliz katolik *Sant Pêr*, .
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.
* Plakenn ar re varv (1914-1918, Maroko, 1939-1945, Tunizia ha Brezel Aljeria) en iliz katolik, luc’hskeudennoù

## Emdroadur ar boblañs 1962-2012

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Aviel Mark

**Aviel Mark** eo an Aviel skrivet gant Mark an Avielour. An aviel-mañ a zo unan deus ar pevar aviel anavezet gant an Ilizoù kristen. Kontañ a ra buhez, marv ha dasorc’hidigezh Jezuz Krist hervez ar gristeniezh.

## Levrlennadur
* *[[Ar Pevar Aviel]]*, Al Liamm 1969. Skrid savet gant Maodez Glanndour.

## Liamm diavaez
* An aviel hervez Sant Mark, e peurunvan, *war lec'hienn [[Bibl.bzh]]*
Aviel Mazhev

**Aviel Mazhev**, unan eus pevar aviel an Testamant Nevez, eo an Aviel skrivet gant Mazhev. Kontañ a ra buhez, marv ha dasorc’hidigezh Jezuz Krist hervez ar gristeniezh.

## Arroudoù
*«Braz eo an eost. An eosterien a-vad a zo nebeud anezo. Pedit eta mestr an eost, ma kaso eosterien d'e bark». 9;38
*« E gwirionez m'hel lavar deoh, ne vezor ket ken rust, da zeiz ar varn, e-keñver Sodom ha Gomor (21), hag e-keñver ar gêr-ze. 

## Levrlennadur
* *[[Ar Pevar Aviel]]*, Al Liamm 1969. Skrid savet gant Maodez Glanndour.

## Liamm diavaez
* An aviel hervez Sant Mazhev, e peurunvan, war lec'hienn Bibl.bzh
Aviel Yann

**Aviel Yann** (henc'hresianeg : Κατά Ιωαννην *Kata Iōannēn*) eo an Aviel skrivet gant Yann an Abostol, ha pevarvet aviel an Testamant Nevez.
N'eus anv oberour ebet met bez' ez eo diforc'h bras diouzh an tri Aviel all, ha lakaet eo bet war anv Yann, &nbsp;an hini karet gant Jezuz&nbsp; (Yn.13, 23), gant diskibien sant Yann, o deus peurgempennet ar skrid moarvat. An Aviel skrivet d'an diwezhatañ eo ha ken abred hag an  eo bet lakaet diarvar war anv sant Yann gant sant Ireneus, a oa mab speredel sant Polikarpos, en doa anavezet an abostol sant Yann.

## Levrlennadur
**Aviel Sant Yann*, troet gant Marsel Klerg ha Maodez Glanndour, 1954.
* *[[Ar Pevar Aviel]]*, Al Liamm 1969. Skrid savet gant Maodez Glanndour.

## Liamm diavaez
* An aviel hervez Sant Yann, e peurunvan, *war lec'hienn [[Bibl.bzh]]*
Dover (Delaware)

**Dover** eo kêr-benn Delaware, unan eus stadoù SUA. Er bloavezh 2010 e oa 36 047 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Dover en ur mod ofisiel e 1683.


Dover Delaware.jpg
Church-de.jpg
Saint Jones River.jpg
Delaware State Capitol.jpg
 US Navy 040925-N-4729H-621 Lt. Heather Lichtenberg, center, Navy Career Counselor 1st Class Carlos Andrews, far right, and members of the Navy NASCAR pit crew stand in formation.jpg


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Maine (proviñs)

: *Evit sterioù all an anv *'Maine**, gwelit ar pennad [[Maine|Maine (disheñvelout)]].''
----

Ar **Maine''' a oa ur broviñs c'hall a-raok an Dispac'h Gall. Kontelezh Maine zo bet anezhi  adalek 955, un dugelezh eo bet diwezhatoc'h, hag a glote gant eskopti kozh ar Mañs. 

Pa voe krouet an departamantoù gall e 1790 e voe rannet etre departamantoù ar Mayenne hag ar Sarthe. Un dornadig parrezioù a voe staget ouzh al Loir-et-Cher hag unan ouzh an Indre-et-Loire.

## Gwelet ivez
* Skol-Veur ar Maine, skol-veur a-vremañ ar Mañs ha Laval.