Sant-Ke-Porzh-Olued

**Sant-Ke-Porzh-Olued** zo ur gumun e Breizh e Bro-Oueloù, e departamant Aodoù-an-Arvor.
## Douaroniezh

Saint-Quay-Portrieux ile de la Comtesse, island, France.JPG|Enez ar Gontez.
Saint-Quay-Portrieux_-_Phare-de-l'ile-Harbour,_6844.jpg|Enez Harbour.

* Div enezenn a reier a weler eus an aod : Enez ar Gontez hag an Enez Harbour.
## Anv
### Stummoù skrivet
* Régis de Saint-Jouan ː **ecclesia Sancti Coledoci cum cimiterio et dominio**, 1181; **Sanctus Kequoledocus**, 1278; **S. Ké**, XIVvet; **S. Qué**, 1516
* Bernard Tanguy ː **Eccl. S. Scophili**, 1138; **eccl. Cophili desuper mare**, 1158; **eccl. Kecoledoci**, 1163; **eccl. S. Coledoci**, 1181; **eccl. S. Kecoledoci**, 1197; **S. Ke**, 1237, 1240; par **S. Ghe**, 1270; **Portus Orieut in par. Kequoledoci**, 1278; **S. Quequelodeco**, 1280; **S. Queocus**, 1308; **S. Ke**, war dro 1330; **Saint Qué**, 1516, **Saint-Quay-Portrieux**, 1921.
* Erwan Vallerie ː **Sancti Kecoledoci**, 1197; **Parrochia Sacti Gu**e, 1270; **Portum Orieut in Parrochia Sacti Kequoledoci**, 1273; **Sanctus Ke**, XIVvet; **Port Oriot**, 1370; **Sancto Que**, 1371; **Sancto Ke**, 1516; **Saint Que**, 1709
### Gerdarzh
* **Scofili** ː anv ur sant, bet 'skarzhet' gant sant Ke.
* **Kecoledoci** ː (sant) Ke ha *Colodoc, Coledoc, Colezoc*, ar muiañ karet.
* **Portus Orieut** ː porzh, hag anv den, *Orieldis*, beskontez Dinan, gwreg beskont Jaffrez.
### Anv roet d'an dud
* *Quinocéen(s)* e vez graet e galleg eus tud Sant-Ke-Porzh-Olued
## Ardamezioù
*En aour e lestr en gul, e gouelioù en sabel, war ur mor en glazur; e gab en glazur karget gant ur gammell en aour, hebiaet gant c'hwec'h ginerminig en argant, 2 , 1  a bep tu.*
## Istor
* En eskopti Dol edo parrez Sant-Ke betek krouidigezh an departamantoù.
### XVIII<sup>vet</sup> kantved
* 1719 ː eus miz Gwengolo betek miz Du, tost ur c'hant a dud a zo marvet abalamour ur c'hleñved-red a red-korf.
* 5 Meurzh 1795 ː emgann etre 1000 chouan ha roueeler, staliet er maner la Ville-Mario, ha republikaned garnizon Pontrev kaset gant kabiten Redouté. Strewiet pe paket eo bet ar chouaned.
### XIX<sup>vet</sup> kantved
* 18 Mezheven 1821 ː aotreet eo seurezed *Saint-Louis de Gonzagues* d'en em staliañ e Sant-Ke, gant eskob Sant-Brieg.
* 17 Genver 1827 ː aotre ar Roue a zo roet d'ar seurezed, pe *Itronezed Kalonoù Sakr Jezuz ha Mari*, da ober skol.
* Iñ Eost 1882 ː Deiz e interamant (ǃ), Ao. eskob David en-dije em ziskouezet d'un itron a vro Saoz, en ostaliri kouronkoù, er c'hambr e-lec'h ma oa bet e-unan a-raok.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 84 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,67% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* D'ar 5 a viz Ebrel 1943, 19 den yaouank en em dennas war ar vag *Vicking* da gaout ar re FFL, e bro Saoz. Tapet e voent gant an Alamaned e-kichen Jerzenez, ha forbannet.
* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas un nijerez *[[B-17]]F-75-BO* (marilhet 42-29878 ha kodet LF-G) eus aerlu SUA (*[[United States Army Air Forces]]*) er mor nepell eus Sant-Ke-Porzh-Olued ; eizh nijour a voe tapet gant an Alamaned, an daou all a zeuas a-benn da achap.
* D'an 31 a viz Kerzu 1943 e kouezhas un nijerez Messerschmitt Bf 109 G-6 eus an aerlu alaman (*[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]*) e Sant-Ke-Porzh-Olued ; gloazet e voe he nijour.
* Mervel a reas 71 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Brezhoneg
* 24,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
## Tud
* Joseph Alexandre Ruellan (1864 - 1931), livour.
### Ardamezeg ar familhoù

## Monumantoù ha traoù heverk

St_Quay_Sémaphore.jpg|An arouezva.
Saint-Quay-Portrieux - Église - AD22 - 16FI5766.jpg|An iliz katolik.

* An arouezva.
* Iliz katolik *Sant Ke*.
* Milin-avel Sant-Mikael.
* Monumant foran ar re varv (1914-1918) ouzh moger an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost .
* Monumant foran ar re varv (1939-1945), luc’hskeudenn.
* Monumant relijiel ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
## Liammoù diavaez

* Sant-Ke war lec'hienn Geobreizh
## Gevelliñ
## Levrlennadur
* Hervé Abalain : *Les noms de lieux bretons*. Les Universels Gisserot. 2000
* René Couffon : *Recherches sur les églises primitives*. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Bulletins & Mémoires. Tome LXXV. 1945-1946
* Gilbert H. Doble ː *The Saints of Cornwall. Part Three. Saints of the Fal.* Holywell Press, Oxford. 1964
* Michel Froger & Michel Pressensé : *Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine*. 2008
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor*. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Notennoù ha daveoù