Gewehr 88

Ar **Gewehr 88**, pe **Kommissiongewehr**, zo ur fuzuilh tennata dre zorn implijet gant an Deutsches Heer, arme-zouar an Impalaeriezh alaman, adalek 1888. 

## Istor ha deskrivadur
E 1887 e voe choazet gant an arme c'hall ur fuzuilh standart nevez, al Lebel, hag a denne kartouchennoù enne ar poultr divoged ijinet gant ar Gall Paul Vieille e 1884. Diamzeriet e teuas da vezañ ar Mauser M1871 implijet en arme alaman betek neuze, hag urzh a voe roet da sevel un arm nevez. Savet e voe gant an armeurer Louis Schlegelmilch hag amprouet e 1888 gant ar GPK (GewehrPrufungsKomission, *Komision Amprouiñ ar Fuzuilhoù*, ur bodad ofiserien hag a laboure e arsanailh Spandau. D'an 20 a viz Du er bloavezh-se e voe choazet da vat evit an arme gant ar c'haiser Wilhelm II.

Ar Gewehr 88 a oa dezhi ur c'harger hag a c'halle degemer ur c'hlip 5 kartouchenn M/88. Un arm-tennata dre vorailh e oa. Awenet e oa he c'hulasenn gant hini ar Mauser M1871 ha kopiet e oa rizennoù e ganol diwar reoù al Lebel gall. Ur wech boulc'het ar produiñ ha kroget e implij gant ar soudarded e teuas kudennoù war-wel. Ne oa ket fiziapl e garger, ha bresk e oa e ganol : frailhoù a zeue war-wel war kalz skouerennoù, ha tarzhañ a rae an arm a-wechoù memes. Kement-mañ a zeue eus ar fed ne oa ket ket raksoñjet mat galloud ar munision implijet en arm.

Ur gabal enepyuzev a savas e metoù an tu dehoù pellañ alaman, a embanne e oa siek an armoù a ratozh-kaer dre faot perc'henned yuzev an embregerezh Loewe, a oa e-touez produerien ar Gewehr 88. *Judenflinte* ("Fuzuilh yuzev") e voe lesanvet an arm gante.

Un nebeud kemmoù a voe degaset evit renkañ ar c'hudennoù : kemmet penn ar gulasenn, ouzhpennet un toullig da skarzhañ an aezhennoù ma tarzhe an douilhez, cheñchet stumm ar c'hanol hag adtreset e rizennoù. Ar skouerennoù kemmet pe nevez-produet a zo merket gant al lizherennoù *Z* pe *n.m.* (*Neues Material*).

Ne chomas ket pell ar Gewehr 88 fuzuilh standart an droadegiezh alaman, pa voe kemeret he flas en ur mod ofisiel e 1898 gant ar Gewehr 98. Chom a rae kalz skouerennoù anezhi e servij e deroù an XX kantved memestra, ha pa voe kemmet ar gartouchenn M/88 en ur lakaat ur boled begek (*Spitzer*) dezhi e 1902 e voe divizet azasaat ar Gewehr 88 a chome evit ar gartouchenn nevez, brudet bremañ dindan an anv 7,92 × 57 mm Mauser. Boulc'het e voe adalek 1905, ha **Gewehr 88/05** a anver ar skouerennoù-mañ. Al lizherenn *S* a zo engravet warne. Ur stumm diwezhañ, anvet **Gewehr 88/14**, a voe produet e deroù ar Brezel-bed Kentañ. Heñvel a-walc'h eo ouzh an 88/05 met izeloc'h e galite.

Ur stumm karabinenn, berroc'h, a voe savet diwar ar Gewehr 88, hag anvet **Karabiner 88**. Kemmet e voe ivez evit degemer ar munisionoù 7,92 mm nevez e 1903.

War-dro 2.000.000 a skouerennoù eus ar Gewehr 88 a voe produet en holl. Implijet e voe en Alamagn betek 1945 etre daouarn ar Volksturm. Kalz kopiennoù eus an arm a voe produet e arsanailh Hanyang, e Sina. Turkia a savas ivez he stumm anezhañ. Ur stumm kambret e 7 × 57 mm a voe ezporzhiet da Vrazil. Implijet e voe e kalz broioù all, en o zouez Republik Iwerzhon da vare he ganedigezh.

## Levrlennadur
*  SCARLATA Paul S., *A Collector's Guide to the German Gew. 88 "Commission" Rifles and Carbines*, Andrew Mowbray Inc., Publishers, 2007, 215 p., ISBN 978-1931464307

## Daveennoù