Plouganoù

**Plouganoù** () zo ur gumun e Breizh e  kornôg Bro-Dreger, e kanton Plouigno (gwechall e hini Lanneur) e departamant Penn-ar-Bed.

## Douaroniezh
War aod Mor Breizh emañ Plouganoù.

## Anv
* Ogée (1780) : *Plougasnou*.
* Marteville & Varin (1843) : *Plougasnou*; *Appelée dans les anciens titres latins Ploicathnou (orthographe saxonne dans laquelle le* th *se prononce comme* ds*)
* Bernard Tanguy (1992) : *Ploicatno, Ploicathno, Ploigathnou*, 1040 ; *Plegano*, 1163 ; *Ploegaznou*, 1257, *c.* 1330, 1371 ;  *Guycaznou*, 1419 ; *bourg de Guicaznou*, 1520.
* Talvoudegezh : diwar an anv-den henvrezhonek *Catnou*.

== Ardamezioù ==
* *En argant plezhek en glazur.*

== Istor ==
===Kent 1790===
* J.B. Ogée : *Plougasnou* ; 9 lev e kornôg-mervent [[Landreger]], en eskopti, 37 lev diouzh [[Roazhon]] ; 3 lev diouzh [[Montroulez]], e isdileuriadurezh hag e veli. Tri mil sakramantad zo enni, en ur gontañ ar re [[Sant-Yann-ar-Biz]], e drev.
===  ===
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer [[1676]] ouzh un den eus Plouganoù, Fiacre Trouadec e anv, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred ar [[26 a viz Du]] [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Morvan, person, ha Periou, kure. 
===  ===
===  ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 150 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,75% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 61 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an [[30 a viz Here]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Westland Whirlwind (nijerez)|Whirlwind I]] marilhet P7015 eus an *263rd Squadron* eus ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Plouganoù ; lazhet e voe he levier, ne voe ket kavet e gorf.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Peulvaen Kermadeza
* Peulvaen Bleinbalaneg
* Peulvaen ar Chapel Bian
* Peulvaen Kervouster
* Iliz katolik *Sant Pêr*, XVI<sup>vet</sup>, XVII<sup>vet</sup>
<gallery>Restr:Plougasnou (29) Église Saint-Pierre 01.JPG|
Plougasnou. Eglise. 71.jpg| 
Plougasnou. Eglise. 72.jpg|
Plougasnou. Eglise. Roses.jpg|
Plougasnou. Bannière. 58.jpg|
Plougasnou. Bannière. 59.jpg|
</gallery>
* Chapel Privael
* Chapel Sant Samzon
* Chapel Sant Nikolaz
* Chapel Sant Jorj
* Chapel Kerbabu
* Chapel Sant Melar
* Chapel Santez Barba
* Chapel Sant Sebastian, e Kervouster
* Chapel Mezkoed
* Chapel Itron-Varia Lourdes, e Dibenn
* Chapel vihan ar Sakramant
* Chapel vihan Itron-Varia Loretta ().
<gallery>Oratoire de Plougasnou.JPG|</gallery>
* Chapel vihan Sant Jelvestr
* Kroaz ar Rouanez
* Maner Trovelin
<gallery>
Plougasnou (29) Manoir de Tromelin 03.JPG|Maner Trovelin
</gallery>
* Monumant ar Re Varv 
<gallery>Plougasnou. Eglise. 70.jpg|</gallery>
* Monumant Sao-Breiz
* [[Privael]]
<gallery>367 Primel-Trégastel.JPG|Traezhenn Privael-Tregastell, diouzh beg ar Roc'h Louet</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn.
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===

Mervel a rejont e-pad an Eil Brezel-bed, re an [[Aerlu]] d'an [[29 Genver|29 a viz Genver]] [[1943]] pa gouezhas o c'harr-nij (*Halifax II* marilhet *DT681* ha kodet *NP-J*) e Plouganoù, re ar [[Morlu]] d'an [[29 Ebrel|29 a viz Ebrel]] [[1944]] pa voe kaset o bag, an *destroyer* *HMCS Athabaskan*, d'ar strad gant an tarzher [[Alamagn|alaman]] *Elbing T-24*.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==


== Brezhoneg ==
;Deskadurezh
* Ur c'hlasad divyezhek a zo eno e skol bublik ar bourk (Marie-Thérèse Prigent) abaoe miz Gwengolo [[1985|2022]]. 
* E distro-skol [[2024]] e oa enskrivet er c'hlasad divyezhek 19 bugel.

== Tud ==
* Yann Jegou, aotrou Penanvern.
* Alan ar Gozhker, marc'heg ; aotrou Kozker.
* Jozef ar Gozhker, marc'heg, aotrou Rozambo ; kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1672.
* Gwilhern a Gergroas, aotrou Kermorvan.
* Yves Goezbriand, aotrou Kozhkeroù.

=== Ardamezeg ar familhoù ===


=== Tud bet ganet eno ===
* [[1919]] : [[François Prigent]], skrivagner brezhonek.

== Deskadurezh ==
Div skol bublik zo e Plouganoù : ar skol Marie-Thérèse Prigent er bourk, hag ur skol all e karter Kerenot. Ur skolaj (François Charles) a zo er gumun ivez. E miz Gwengolo 2022 ez eus bet digoret un hentad divyezhek brezhoneg-galleg e skol ar bourk.

== Lervlennadur  ==
*Abalain, Hervé : *Les noms de lieux bretons*, Éditions Jean-Paul Gisserot, 2000
*Éditions Flohic (a-stroll) : *Le patrimoine des communes du Morbihan*, 2 levrenn, 1996 
*Marteville, Alphonse & Varin, Pierre (kendalc'herien J. Ogée) : [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5394191n/f15.item.r=A.zoom *Nouveau dictionnaire istorique et gégraphique de Bretagne*, 1843.
*Ogée, Jean (1728-1789) : *Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne*, 1778 (peder levrenn).
*Potier de Courcy, Pol : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne*Nobiliaire et armorial de Bretagne*]
*Tanguy, Bernard : *Les noms de lieux bretons*, Emgleo Breiz, 2015 
*Vallerie, Erwan : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez — Corpus – Traité de toponymie historique de la Bretagne*,  An Here, 1995 *
## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn an ti-kêr
*  Plouganoù war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù