Ruzieg

Ur gumun eus Breizh eo **Ruzieg** (*Rougë* e gallaoueg, *Rougé* e galleg), e Bro-Naoned, e departamant al Liger-Atlantel. Pennlec'h kanton Ruzieg, diskaret e 2015, eo bet.

## Douaroniezh
Ruzieg a zo ur gumun er gwalarn da Gastell-Briant. Ar c'humunioù amezeg a zo Soulvac'h, Ferreg, Noal-ar-Bruz, Kastell-Briant, Saoudan ha Ruzinieg evit al Liger-Atlantel, ha Tilheg evit an Il-ha-Gwilen.
Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Bruz.

## Anv
* Erwan Vallerie ː *Rubiacensis condita*,  ; *Rugiacum*, .

## Ardamezioù
*En gul, e groaz divouedet pavek en aour* ; aozer : Ao. Loeiz Renaud ; brizhenn ardamezioù tiegezh a Rougé.
## Istor
* Douar-dalc'h orin marc'htierned Ruzieg e oa. Gwechall e oa ur c'hastell a-us kêr el lec'h m'emañ an iliz Pêr ha Paol hiziv, met e 1173 e voe distrujet ar c'hastell kentañ gant goprsoudarded a Vrabant a oa dindan veli roue Bro-Saoz.
* Teir barrenn vras a oa e dalc'h aotrouien Ruzieg : Ruzieg-e-Ruzieg, Ruzieg-e-Tourig ha Ruzieg-en-Tilh. Diwar an div varrenn ziwezhañ-mañ e voe savet, gant an amzer, beskontelezh Tourig ha kastellaniezh an Tilh.
* War c'hwec'h parrez en em astenne barrenn Ruzieg-e-Ruzieg e 1560 : Ruzieg, Ruzinieg, Lalleu-Saint-Jouin ("Douar-kuit Sant Jouan"), Herzieg-Mez, Soulvac'h ha Sant-Yann Vere
* Ledanoc'h c'hoazh e oa beli aotrouien Ruzieg e gwirionez, p'o deveze ar gwir a reizh betek an Tilh, Tourig ha Pereg diouzh un tu, betek Sant-Albin-ar-C'hestell ha Sant-Visant-al-Lann diouzh an tu all. 
* Ar Goadeg Nevez, ur vilin-avel e Ruzieg ha hini Ruzinieg a oa e dalc'h an aotrouien ouzhpenn da gastelloù Ruzieg ha Soulvac'h.
Kalz gwizien a oa dindan beli aotrouien Ruzieg.

Tiegezhioù brudet a voe perc'henn war gastelliezh Ruzieg :
* tiegezh Ruzieg
* tiegezh Kastell-Geron
* tiegezh Reoz
* tiegezh Laval
* tiegezh Montmorency
* tiegezh Bourbon-Condé
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe kumun Ruzieg e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Ruzieg hag e Bann Kastell-Briant. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Kastell-Briant.
* E 1793 e voe lazhet person touer ar barrez gant an emsavidi. 
* D’ar 14 a viz Even 1794 tro 3 eur beure e voe pilet ur bagad Chouaned e Koad Ruzieg gand soudarded republikan an adjudant-jeneral Decaen. 
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 127 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,83 % eus he foblañs e 1911.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 
#### Trevadennoù
* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour ag ar gumun e miz Gouhere 1954 en Ho Xuan er Viêtnam hervez monumant ar re varv, serjant e oa en 2vet Batailhon Thai. 
* Brezel Aljeria: mervel a reas daou vilour eus ar gumun hervez monumant ar re varv. 
### 
* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Kastell-Briant pa voe diskaret Kanton Ruzieg e 2014.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost. Dioueliet e voe d’ar 25 a viz Ebrel 1925.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Daou beulvan.
* Seizh melin.

Rougé - Arrière de l'église.jpg

* Iliz katolik *Sant Pêr ha Sant Paol*, luc'hskeudennoù.
### Manerioù
* Maner Chamballan, luc’hskeudenn.
* Maner L'Orgeraie, XVIvet kantved, luc’hskeudenn.
* Maner Beauvais, XVIvet kantved, luc’hskeudenn.
* Lojeiz La Noë.
## Armerzh
* E La Guérivais e oa ur vengleuz maen-glas. 
* E La Minière e veze tennet houarn eus dindan an douar, luc’hskeudennoù. 
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Tud

* François-Yves du Rocher du Rouvre; selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1782

### Ardamezeg ar familhoù

## Liammoù diavaez

* Ruzieg war lec'hienn Geobreizh
## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù