Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur

An Inizi Gwerc'h (anvet Virgin Islands e saozneg) a zo inizi er Mor Karib. Dindan dalc’h Breizh-Veur emañ Inizi Tortola, Anegada, Virgin Gorda ha Jost van Dyke, met un toullad inizi eus an enezeg zo dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet (Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet), dezho statud un *tiriad aozet ha diembarzhet*.

Trevadenn Inizi Gwerc'h Breizh-Veur a embann timbroù hec'h-unan abaoe 1866. Ar burev-post kentañ a voe digoret e Tortola e 1787. D'ar mare-se ne oa ket bet ijinet an timbroù-post c'hoazh hag e 1858 nemetken e voe lakaet e gwerzh gant postoù an enezeg un nebeud timbroù pegus embannet gant Breizh-Veur, hag int o skeudennaouiñ ar rouanez Victoria Breizh-Veur. Kachedet e veze an timbroù-se gant ur siell A13. Rouez kenañ int bremañ, anat eo.

An timbroù kentañ, bet anvet *1 penny glas* ha *6 penny roz*, a voe embannet e miz Du 1866 hag e penn-kentañ 1867. Skeudenniñ a raent Santez Ursula, a oa hervez ar vojenn, 11 000 matezh gwerc’h ouzh he servij, alese anv an inizi.

E gwirionez, n'eo na Santez Ursula nag ar Werc’hez Vari ar vaouez skeudennaouet war an timbroù kentañ-se. Roet e oa bet d’an engraver skeudenn siell lez-varn ar vro a ziskoueze doueez ar justis o terc'hel balañs ar justis en he dorn. Adkempennet e voe an dudenn dre ouzhpennañ 11 lamp-eoul alese arouez 1000 gwerc’hez pep hini anezho.

Eus 1867 da 1889 ec’h embannas melestradurezh an drevadenn un toullad timbroù warno “tresadenn ar Werc’hez Vari”, o terc’hel (1899) ur boked lili. 
An timbr ralañ eus Inizi Gwerc'h Breizh-Veur zo unan eus ar rummad-mañ, gant un talvoud-gwerzh a sav da 1 shilling, embannet e 1867. Lesanvet eo « Ar Werc'hez dianket » (*The missing virgin*) rak n’eus skeudenn ebet eus ar Werc’hez war un timbr, ur foñs a liv roz a weler hepmuiken.

E 1871, pennoù-bras an Inizi Gwerc'h Breizhveurat ha re Antigua, Dominica, Montserrat, Nevis, Saint-Kitts a grouas trevadenn gevreadel nevez an Antilhez Bihanañ saoz. Krog e voe da embann he zimbroù dindan alc’hwez “Leeward Islands” e miz Here 1890 ha kemer plas timbroù pep trevadenn e oa raktres ar velestradurezh. Abegoù pleustrek zo kaoz e voe implijet war un dro gant timbroù an Inizi Gwerc'h etre 1903 ha 1956. E miz Genver 1899 e krogas an Inizi Gwerc'h da embann o zimbroù adarre. 

Da-heul marv ar rouanez Victoria e voe embannet ur rummad timbroù nevez a ziskoueze evel kustum penn ar roue Edouarzh VII e 1904, ha hini roue George V e voe e 1913, skeudenn Santez Ursula en e gichen er rummad 1922. 

E-pad ar Brezel-bed kentañ e voe savet e meur a drevadenn saoz un taos war al lizhiri evit arc'hantaouiñ an dispignoù nevez degaset gant ar brezel. E-kreiz miz Eost 1916 e voe embannet ur gemennadenn e Tortola o tisklêriañ d'an dud e rankfent paeañ adalek ar 1añ a viz Kerzu un adtaos a save da 1 penny evit ul lizher ha da 3 pence evit ur pakad kaset d’ur vro e-maez an inizi. Dreistmoullet e voe eta timbroù 1913 gant WAR TAX  hag ar priz.

Da-heul ar vanifestadeg a voe aozet e 1949 e tivizas Gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet krouiñ ur Gambr Lezennañ, dilennet gant ar boblañs, ar bloaz war-lerc'h. D'an 2 a viz Ebrel 1951 e teuas da wir, un degouezh ken bras ma voe pennabeg embann un toullad timbroù gant kartenn an inizi ha poltred George VI, diazezet war ul luc'hskeudenn graet goude ar brezel gant Dorothy Wilding, hag a voe brudet diwezhatoc'h evit bezañ kenlabouret da ijinañ timbroù boutin ha timbroù-koun er bloavezhioù 1950 ha 1960.

An eil rummad timbroù gant poltred George V a voe embannet d’ar 15 a viz Ebrel 1952, goude e varv. Moullet war baper gwenn fin gant an ‘’De la Rue & Co’’. 12 talvoud-gwerzh a ya d’hen ober. An timbroù a gouste 1 cent (tour-tan Sombrero), 2 cent (Enez Jost van Dyke), 4 cent (Enez Anegada), 8 cent (Virgin Gorda), 12 cent (Enez Tortola) ha 24 cent (skoed-ardamez ar vro gant Santez Ursula) a oa unliv, tra ma oa daouliv ar re all : 3 cent (ar sevel deñved, 5 cent (ar sevel chatal), 60 cent (« Koufr an den marv »), 1,20 $ (kanol Sir Francis Drake), 2.40 $ (Road Town) ha 4.80 $ (kartenn an enezeg).
Dav eo menegiñ ar fazi bet graet gant ar velestradurezh a skrivas Virgin Corda (e lec’h ‘’Gorda’’) war an timbr 4.80 $. Mod all, an timbr gant an talvoud-gwerzh izelañ (1 cent) a giinige deomp skeudenn tour-tan Sombrero, staliet war ur roc'h lesanvet "Tog spagnol". D'ar mare-se e oa an enezennig ul lodenn eus trevadenn an Inizi Gwerc'h ; e 1956 avat, gant diskar Kevredad an Antilhez Bihanañ saoz, e tremenas dindan beli Sant Kitts ha Nevis-Anguilla.

Ouzhpennet e voe ar ger "BRITISH" a-raok VIRGIN ISLANDS evit ar wech kentañ e 1951 war timbroù-post an Inizi Gwerc'h embannet evit lidañ ar C'huzul Lezennañ nezez. Dav eo gortoz 1968 evit ma teuas da vezañ ar reolenn da vat, nemet an timbroù gouestlet da vMartin Luther King ha d’an Devezh mignoniezh etre Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet hag Inizi Gwerc'h Breizh-Veur a oa dindan anv an “Inizi Gwerc'h”.

Ar gwerzhañ timbroù d'an dastumerien a yae d'ober an hanter eus an arc'hant gounezet gant an drevadenn er bloavezhioù 1950.
E 1951 e voe lakaet e pleustr ur moneiz dekvedennel nevez (1 dollar Breizhveurat eus an Antilhez = 100 cent), tra ma oa implijet c'hoazh timbroù gant moneiz Breizh-Veur (1 d. = 2 c.), d’ur c’houlz ma rae an dud gant an dollar amerikan evit ar paeamantoù bemdez. Implijidi an tiez-post a ranke treuzkemm al Lur sterling e dollaroù Antilhez Breizh-Veur, goude-se e dollaroù ar Stadoù-Unanet. 1.20 $ an Antilhez a oa kevatal gant 5 shilling pe 60 cent saoz, ha gant 70 cent Stadoù-Unanet…

Paouezet e voe da vat gant an dollaroù "Beewee" (*British West Indies dollar*) d'an 10 a viz Du 1962. Abaoe 1917, pa oa bet prenet gant ar Stadoù-Unanet an Antilhez danat kozh (Sant-Tomaz, Sant-Yann ha Sant-Kroaz – anvet Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet), eo bet brudet-tre an dollar amerikan en Inizi Gwerc'h Breizh-Veur ha tamm-ha-tamm eo deuet da vezañ ar moneiz de facto. E 1959 e oa deuet an dollar amerikan da vezañ moneiz lezennel an Inizi Gwerc'h hag e 1967 e voe votet ul lezenn gant ar parlamant lec'hel a lakae an dollar amerikan da vezañ ar moneiz ofisiel nemetañ.
Abaoe 1866 ez eus bet embannet war-dro 1 450 timbr gant Inizi Gwerc'h Breizh-Veur.

Dodenn an timbroù a vez dibabet evit plijout d’an dastumerien : tiegezh Elesbed II, sportoù, listri, tudennoù istorel, skiantourien, loened gouez, laboused, orkideoù, kebell-touseg…

## Pennadoù kar
*Timbroù Antilhez Danmark