1846

*Diwar-benn bloavezh *'1846*' an [[deiziadur gregorian]] eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa
#### Aostria ha Polonia
* 18 a viz C'hwevrer : en em sevel a ra kouerien Galitsia. 
* Nozvezh etre an 21 hag an 22 a viz C'hwevrer : emsavadeg Krakovia, loc'het eo un emsavadeg nevez e Polonia. Echuiñ a ra d'an 3 a viz Meurzh gant drouziwezh ar vroadelourien bolonat..
* 16 a viz Du : staget eo kêr dieub Krakovia gant impalaeriezh Aostria. C'hwitadenn Republik dieub Polonia.
#### Breizh
* 21 Du : Lizher gourdrouzus a-berzh prefed departamant Aodoù-an-Hanternoz da aotrou 'n Eskob Sant-Brieg. Rebech a ra outañ ar c’hatekiz hag ar pedennoù e brezhoneg en eskopti.

Gwelet ivez : Disklêriadurioù pennadurezhioù

#### Bro-C'hall
* 25 a viz Mae : en em zivac'hañ a ra Louis-Napoléon Bonaparte eus kreñv Ham (Somme), gwisket e micherour, ha mont a ra kuit da Londrez.
* 1añ a viz Eost : dilennadegoù kannaded, trec'h eo ar virourien..
#### Spagn
* Gwengolo : deroù an eil brezel karlour.

#### Portugal
* 20 a viz Ebrel : Emsavadeg Maria del Fonte.
### Azia
#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz
#### Iskevandir indezat
#### Indez
* 28 a viz Genver: Emgann Aliwal etre ar Saozon hag ar Sikhed.

#### Reter-pellañ

### Afrika
* 26 a viz Gouere : emglev etre roue ar Swazied Mswati ha Boered an Transvaal a-enep ar gourdrouz zoulou.
### Amerikaoù
#### Norzhamerika
*Gwelet ar pennad [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]] (1846-1848).*
* 19 a viz C'hwevrer : staget eo Republik Teksasouzh ar Stadoù-Unanet.
* 13 a viz Mae : disklêriañ brezel a ra ar Stadoù-Unanet da Vec'hiko 
* 14-15 a viz Even : *Bear Flag Revolt*. Savet eo un taol-Stad gant an drevadennerien amerikan e Sonoma. Bonnet eo republik Kalifornia. Disklêriañ brezel a ra ar c'habiten Frémont da Vec'hiko d'an 18 a viz Even.
* 7 a viz Gouere, Monterey : bonnadur ar c'homodor John Drake Sloat. Gouzalc'het eo Kalifornia gant ar Stadoù-Unanet diwar-goust Mec'hiko.

* 20 a viz Gwengolo : en em sevel a ra ar Vec'hikaned e Los Angeles ha forcent gwarnizon stadunanat ar gêr d'en em zaskoriñ. Erruout a ra ar jeneral Stephen Kearny en renfort ha kemer a ra ar gêr en-dro d'an 10 a viz Genver 1847 goude un emgann gwadus.
* 21 - 24 Gwengolo : kemer a ra ar jeneral Zachary Taylor Monterrey.
* 28 a viz Kerzu : dont a ra Iowa da vezañ 29 Stad an Unianiezh amerikan.
#### Suamerika

### Oseania
* 17 a viz Kerzu : kemeridigezh Fatahua, repu diwezhañ an emsavidi tahitian. Sujañ a ra pennoù an emsavadeg tahitian d'ar 24 a viz Kerzu. Distreiñ a ra ar rouanez Pōmare IV da Bapeete d'ar 6 a viz C'hevrer 1847 hag d'an deiz war-lerc'h eo roet he gwirioù en-dro e framm ar warezveliezh c'hall gant ar gouarnour Bruat.
### Arzoù ha lizhiri
#### Livañ

#### Sonerezh
* 28 a viz Even : breouet eo ar saksofon, ijinadenn ar Belgiad Adolphe Sax.
#### Lennegezh
* Pevare embannadur Barzaz Breiz, savet gant Kervarker.
### Relijion
*  16 a viz Even : Pi IX eo ar pab nevez.
* 9 a viz Du : kelc'hlizher-meur *[[Qui pluribus]]* a-enep an aknostegezh e-touez an intellektualed europat.
### Skiantoù ha politikerezh
* 23 a viz Gwengolo : Dizoloadenn Neizhan
* 1añ a viz Here : dizoloet eo Triton, loarenn Neizhan. 
### Armerzh ha gounezerezh
* Mae-Gwengolo : sec'hor bras en Europa ar C'hôrnog.
* Enkadenn ekonomikel en Europa abalamour d'an eostoù fall e fin ar bloaz (trubuilhoù e Galitsia ha Bohemia). Naonegezh an avaloù-douar, dreist-holl en Iwerzhon hag en Uheldirioù Bro-Skos.
* 17 a viz Du : diazezet eo Carl Zeiss e Thüringen, en Alamagn.
* krouet eo an embregerezh gwispid Lefèvre-Utile e Naoned.

### A bep seurt/diasur
* 1846-1860 : pandemiezh kolera e su Azia.
* kenderc'hel a ra an Naonegezh Vras en Iwerzhon. Ar marvioù kentañ a c'hoarvez e penn-kentañ ar bloaz., ha distrujet eo tost holl an eost hañv gant *[[Phytophthora infestans]]*.
* krouet eo al lise kentañ evit ar merc'hed e Kopenhagen e Danmark.
## [[:Rummad:Ganedigezhioù 1846|Ganedigezhioù]]

Gwelet ivez :*[[:Rummad:Ganedigezhioù 1846]]*

## [[:Rummad:Marvioù 1846|Marvioù]]

Gwelet ivez:*[[:Rummad:Marvioù 1846]]*
## Daveoù