Oktoberfest

**Oktoberfest** a zo ur fest 16 devezh-pad a vez aozet e München hag en Hannover en Alamagn. Hini München eo an hini vrudetañ. Oktoberfestoù a vez aozet ivez e Kitchener (Ontario, Kanada), Blumenau (Brazil) hag e Cincinnati (Ohio, SUA). Abaoe 1872 e vez aozet e miz Gwengolo hag ec'h echu e-pad dibenn-sizhun kentañ miz Here. Abaoe m'eo bet krouet e 1810 eo bet nullet 24 gwech abalamour d'a gleñvedoù-red pe d'ar brezelioù. Aozet e vez war un dachenn anvet Theresienwiese, anvet ivez *die Wiese*, pe c'hoazh *die Wiesn* en alamaneg Bavaria, ar pezh a dalvez *an dachenn*. Da Vünchen e teu 6 milion a dud, da lavaret eo ez eo fest vrasañ ar bed. Bepred e krog gant un dibunadeg ma wisk ar baotred hag ar merc'hed dilhad hengounel Bavaria : Lederhosen gwisket gant ar baotred, ha *Dirndl* gwisket gant ar merc'hed.

## Mont en-dro
Ur fest poblek ha hengounel eus Bavaria eo Oktoberfest, ma teu familhoù en o fezh. Gwerzhet e vez bier e teltennoù kinklet ha savet a-ratozh, hag ivez er Biergarten tro-war-dro. Servijet e vez ar banneoù bier e chopinoù 1 litrad anvet *Maß* (nemet ar bier gwenn (*[[Weizenbier|Weißbier]]*) : 0,5 litrad). Ouzhpenn evañ e vez kinniget boued a bep seurt : kig-yar, kig-moc'h rostet (*Schweinsbraten* ha *Haxn*), krazadennoù pesked (*Steckerlfisch*), silzig, pretzel, malachoù avaloù-douar pe bara (*Knödeln*), toazennoù gant fourmaj (*Käsespätzle*), gwastilli avaloù-douar (*Reiberdatschi*), kaol (*Sauerkraut, Rotkraut*) ha meuzioù arouezius eus Bavaria evel *Obatzda* (ur meskaj amann ha fourmaj druz ha leun a spisoù) ha *Weisswurst* (silzig gwenn). 
Kezeg-koad a zo ivez, ha lazioù-seniñ a ginnig tonioù bavarian hengounel hag ivez sonerezh etrebroadel.

## Istor
An Oktoberfest kentañ a voe aozet d'an 12 a viz Here 1810, pa zivizas ar roue Loeiz Iañ Bavaria hag e wreg Therese Sachsen-Hildburghausen aozañ ur redadeg kezeg. Diwar hec'h anv e teu anv an dachenn. Berzh bras a voe graet gant ar fest, ha divizet e voe neuze kenderc'hel d'hec'h aozañ. Diskouezadegoù labour-douar a voe aozet ivez, bep 3 bloaz.
E 1850 e voe savet an delwenn anvet *Bavaria* war an dachenn gant Ludwig Michael Schwanthaler ha Leo von Klenze. E 1901 e voe staliet tredan war an dachenn. E 1903 e voe staliet teltennoù bras e-lec'h ar standoù a veze implijet betek-henn.
E 1950 e voe kroget gant hengoun an daouzek tenn kanol. Maer München a rank neuze evañ ar banne bier kentañ servijet war an dachenn, ha lavarout : « O' zapft is! », (da lavaret eo *servijet eo ar banne bier*) ha neuze ez eo aotreet gwerzhañ bier war an dachenn. 
E 1960 e voe paouezet gant ar redadeg kezeg. 
E 1980 e voe lazhet 13 den ha gloazet 200 den abalamour d'ur gwalldaol. 

## Sifroù Oktoberfest 2007
* Gorread an dachenn 0.42&nbsp;km² 
* Niver a gadorioù : e-tro 100 000 
* Gweladennerien : 6,2 milion 
* Bier: war-dro 6 940 600 litrad (126 900 litrad evajoù hep alkool) 
* Gwin : 79 624 litrad
* Gwin eonennek : 32 047 litrad 
* Kafe, te: 222 725 litrad
* Dour, dour pik-pik: 909 765 ½ litrad 
* Kig-yar: 521 872 tamm 
* Silzig kig-moc'h: 142 253 re 
* Pesk: 38 650&nbsp;kg 
* Jaritelloù moc'h: 58 446 tamm
* Kig-ejen: 104 zamm
* Tredan : 2,8 milion kWh 
* Gaz : war-dro 205 000 m³ 
* Dour : war-dro 90 000 m³ 
* Privezioù : war-dro 980 anezho ma c'haller azezañ, ouzhpenn 878 metrad staotlec'h ha 17 anezho evit an dud nammet 
* Pellgomzer: 83
* Kollet : war-dro 4000 tra, en o zouez 260 re lunedoù, 200 pellgomzer-hezoug, gwalennoù ha zoken flac'hioù.

## An teltennoù pennañ
14 teltenn bennañ a zo en Oktoberfest.

## Skeudennaoueg

Okti-8.jpg|Sonerien en Oktoberfest
Steckerlfisch-2.jpg|*Steckerlfisch*, unan eus ar meuzioù a c'haller debriñ e-pad Oktoberfest
Oktoberfest Schaugeschaeft 2007 Richard Bartz.jpg|*Oktoberfest* 2007
Munich_Bavaria.jpg|Delwenn da vBavaria
Oktoberfest_at_night.jpg|Ar fest diouzh an noz

## Notennoù

### Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
* http://www.muenchen.de/Tourismus/Oktoberfest/89552/index.html