Korn (mentoniezh)

Ur **c'horn** zo ur stumm mentoniezh dezvonnet gant div eeunenn gengej.

## Notenniñ ar c'hornioù
Alies a-walc'h e vez notennet ar c'hornioù war-bouez lizherennoù c'hresianek (α, β, γ, δ, θ, φ,&nbsp;...). Ne vez ket implijet al lizherenn *π* koulskoude, rak talvezout a ra al lizherenn-se evit an niver <math>\pi</math> dija. Ober a reer ivez gant lizherennoù munut latin (*a*,&nbsp;*b*,&nbsp;*c*,&nbsp;...), hag a-wezhioù gant pennlizherennoù latin evit al liestuegoù.

Gant an tri foent o zermen e c'haller notenniñ ar c'hornioù c'hoazh. Da skouer, ar c'horn termenet gant an tri foent A, B ha K a zo e veg en A a c'haller notenniñ ∠BAK pe \widehat{\rm BAK}. Pa ne vez riskl ebet e vefe droukvesket e c'haller ober gant ar beg ar c'horn hepken (en degouezh-mañ : "korn A").

## Ar c'hornioù hervez o digoradur
### Ar c'hornioù a-hiniennoù

### An daouadoù kornioù

Un nebeud daouadoù kornioù a zo par o sammad d'ur c'horn heverk :
* ar c'hornioù serzhus a zo par o sammad d'ar c'horn serzh (1/4 tro, 90°, pe \frac{\pi}2 radian),
* ar c'hornioù skladus a zo par o sammad d'ar c'horn sklat (1/2 dro, 180°, pe \pi radian),
* ar c'hornioù leunius a zo par o sammad d'ar c'horn leun (2 dro, 360°, pe 2\pi radian).
Un nebeud daouadoù kornioù a zo par o diforc'h d'ur c'horn heverk :
* ar c'hornioù gourzhskladus a zo par o diforc'h d'ar c'horn sklat (1/2 dro, 180°, pe \pi radian).

## An daouadoù kornioù dezvonnet gant eeunennoù kengej

E-touez an daouadoù kornioù dezvonnet gant eeunennoù kengej emañ :
* ar c'hornioù kefin, dezvonnet pep hini gant un hevelep eeunenn ha gant un eeunenn disheñvel,
* ar c'hornioù ilgroaz, dezvonnet gant an hevelep div eenenn, met lec'hiet a bep tu eus o foent kengej.
Par eo ar c'hornioù ilgroaz an eil d'egile.

Daou gorn kefin dezvonnet gant div eeunenn gengej a vez skladus atav.

## Ar c'hornioù a denn d'un eeunenn dreuz

### Ar c'hornioù a-hiniennoù
Daou zoare kornioù a zo dezvonnet gant pep hini eus an div eeunenn hag an eeunenn dreuz :
* ar c'hornioù diabarzh a zo etre an div eeunenn,
* ar c'hornioù diavaez a zo en eil tu hag egile eus an div eeunenn.

### An daouadoù kornioù
Meur a zaouad kornioù a c'haller termeniñ :
* ar c'hornioù kenheuilh a zo kornioù diabarzh en hevelep tu eus an eeunenn dreuz,
* ar c'hornioù keñverek a zo kornioù diabarzh ha diavaez en hevelep tu tu eus an eeunenn dreuz,
* ar c'hornioù keñverenebek a zo kornioù diabarzh pe diavaez a bep tu eus an eeunenn dreuz,
** ar c'hornioù keñverenebek diabarzh a zo kornioù diabarzh a bep tu eus an eeunenn dreuz,
** ar c'hornioù keñverenebek diavaez a zo kornioù diavaez a bep tu eus an eeunenn dreuz.
Pa vez kenstur an div eeunenn e vez skladus ar c'hornioù kenheuilh, e vez par ar c'hornioù keñverek hag e vez par ar c'hornioù keñverenebek ivez.

## Ar c'hornioù a denn d'al liestuegoù
### Ar c'hornioù a-hiniennoù

Daou zoare kornioù a denn d'al liestuegoù rez :
* ar c'hornioù diabarzh eus ul liestueg rez, dezvonnet gant daou du eus al liestueg hag a ya d'ober ur beg anezhañ,
* ar c'hornioù diavaez eus ul liestueg rez, dezvonnet gant unan eus e duioù hag astenn unan all hag a ya d'ober ur beg gantañ.

Jediñ a c'haller sammad kornioù diabarzh ul liestueg rez *n* tu. E radianoù, S = (n - 2) \times \pi, hag e derezioù, S = (n - 2) \times 180 pe  S = 180 \times n - 360. Alese e c'haller jediñ korn diabarzh ul liestueg keitkornek *n* tu. E radianoù ez eo par da (1 - \frac{2}n) \times \pi, hag e derezioù da (1 - \frac{2}n) \times 180 pe da 180-\frac{360}n.

Jediñ a c'haller ivez kornioù diavaez ul liestueg reoliek rez *n* tu. E radianoù ez int par da \frac{2}n \times \pi, hag e derezioù da \frac{360}n.

Ur c'horn all a c'haller menegiñ evit al liestuegoù reoliek rez :
* ar c'horn kreizet, dezvonnet gant div eunenn hag a dremen dre greiz al liestueg ha dre bep hini eus an daou veg a ya d'ober un tu eus al liestueg.

Jediñ a c'haller kornioù kreizet ul liestueg reoliek rez *n* tu. Par eo an *n* korn kreizet, ha par eo o sammad da *π* radian pe da 360° E radianoù ez eo par ar c'hornioù kreizet da \frac{2}n \times \pi, hag e derezioù da \frac{360}n. Par int d'ar c'hornioù diavaez neuze.

### An daouadoù kornioù

Daou gorn kenheuilh eus ul liestueg rez a zo daou gorn diabarzh eus al liestueg-se dezvonnet gant un hevelep tu hag un tu disheñvel anezhañ.

Daou gorn ragenep eus ur pevarzueg rez a zo daou gorn ha n'int ket dezvonnet gant un hevelep tu. Daou gorn ragenep par a zo en ur sarpant-nij, ha par eo ar c'hornioù eus pep daouad kornioù ragenep en ur c'hensturieg.

## Ar c'hornioù a denn d'ar c'helc'hioù

Ur c'horn kaeet a zo dezvonnet gant div eeunenn a zo kengej en ur poent eus ur c'helc'h hag a gej ar c'helc'h-se en ur poent all. 

Ur c'horn kreizet a zo dezvonnet gant div eeunenn a zo kengej e kreiz ur c'helc'h.

Ur c'horn kreizet a zezvonn an hevelep gwarenn gelc'h hag ur c'horn kaeet a zo par da zaougement hemañ diwezhañ.