Joseph Roth

**Moses Joseph Roth**, bet ganet d'an 2 a viz Mezheven 1894 e Brody (Galitsia (e Ukraina hiziv) hag aet d'an Anaon d'ar 27 a viz Mae 1939 e Pariz, a oa ur skrivagner hag ur c’hazetenner alamanek eus Aostria-Hungaria, ur Stad aet da get e-kreiz e vuhez dezhañ. 

Dont a rae Roth eus ur familh Yuzevien eus Galitzia, eus ar rummad etre. Skrivañ a reas e oberennoù lennegel kentañ pa oa o studiañ alamaneg e Skol-veur Lviv (Lemberg, er mare-se) hag e Vienna da c'houde. Roth, a oa bet soudard e-pad ar Brezel-bed kentañ, a droas d'ar c'hazetenniñ e fin e servij milourel. E 1923 e tapas ur post er Frankfurter Zeitung. Embannet e voe e labour skrivagner evit ar wech kentañ er *Wiener Arbeiter-Zeitung*, gant ar romant hir "Das Spinnennetz" ("ar Gwiad-kevnid"). Heuliet e voe gant romantoù war demoù ar mare evel *Hotel Savoy* ha *Die Rebellion* ("an Emsavadeg"). Ar c'hontadennoù-se, distag ha gwirion, a laka ur sklêrijenn diskredik war ar prantad goude ar brezel.

E 1930 e teuas er-maez ar romant *Hiob* ("Job"), ar pezh a verkas penn-kentañ eil prantad krouiñ Roth. Er c'hontrol d'e romantoù kent, a oa aroueziet gant ur stil sklaer ha digoust, e laka skeudennoù galloudus an Testamant Kozh e-tal natur dramatek an darvoudoù. Ar fablenn evel doare a vez kemeret ivez en ur stumm kemmet.

En e romant *Radetzkymarsch* (Kerzhadeg Radetski), ur seurt requiem evit Impalaeriezh an Habsbourged, e 1932, e taolenn diskar Aostria-Hungaria dre vuhez an tiegezh Trotta. Unan eus ar romantoù alamanek pouezusañ eus an XXvet kantved eo ar romant istorel-se, un adsav klemmganel eus Impalaeriezh an Habsbourged hag un dielfennadur eus he diskar.

E-kerzh e amzer grouiñ diwezhañ, Joseph Roth, a oa bet rediet da vevañ en harlu e Bro-C'hall adalek 1933 pa oa bet kemeret ar galloud e Berlin gant an Nazied, a zistroas d'ar fablenn evel un doare danevellañ diazez gant romantoù evel *Kofes ur muntrer dezrevelet en un nozvez*(1936) ha *Ar pouez faos* (1937), evel ma heulias *Retzky* gant ar romant aostrian *Ar C'hript Kapusined* eus 1938.

Mervel a reas *Joseph Roth* gant an alkoolegezh e Pariz d'an oad a 44 bloaz. Ouzhpenn e zaou romant pouezus *Job* ha *Radetzky March*, e renk evel unan eus pouezusañ konterien alamanek hanterenn gentañ an XXvet kantved a zo diazezet gant e romant *Mojenn an Ever Santel* hag ar pennad *Movews*.

## Oberennoù

Troet eo bet e brezhoneg ar romant *Beichte eines Mörders, erzählt in einer Nacht’’ gant Gérard Cornillet : *Kofes ur muntrer dezrevelet en un nozvez*, An Alarc’h Embannadurioù

* *Der Vorzugsschüler* 
* *Barbara*
* *Das Spinnennetz (Ar wiadenn-gevnid)* 
* *Hotel Savoy. Berlin 1924
* *Die Rebellion*. Berlin 1924. Romant.
* *April*, Die Geschichte einer Liebe.* J. H. W. Dietz Nachf., Berlin 1925
* *Der blinde Spiegel, Ein kleiner Roman* J. H. W. Dietz Nachf., Berlin 1925. Romant.
* *Juden auf Wanderschaft.* Arnodskrid, Berlin 1927
* *Die Flucht ohne Ende. Ein Bericht*. Kurt Wolff, München 1927. Romant.
* *Zipper und sein Vater*. Kurt Wolff, München 1928. Romant. 
* *Rechts und links]]*. Gustav Kiepenheuer, Berlin 1929. Romant.
* *[Der stumme Prophet''
* ''Briefe aus Deutschland.'' In : ''Fazit. Ein Querschnitt durch die deutsche Publizistik.'' Hrsg. von Ernst Glaeser, Gebrüder Enoch, Hamburg 1929
* ''Hiob. Roman eines einfachen Mannes'', Gustav Kiepenheuer, Berlin 1930. Romant.
* ''Panoptikum. Gestalten und Kulissen'' Knorr & Hirth, München 1930.
* ''Radetzkymarsch'', Gustav Kiepenheuer, Berlin 1932. Romant.
* « Stationschef Fallmerayer ». In : ''Novellen deutscher Dichter der Gegenwart.'' Hrsg. von [Hermann Kesten. Allert de Lange, Amsterdam 1933
* *Tarabas, ein Gast auf dieser Erde’', Querido, Amsterdam 1934
* *Triumph der Schönheit*.*Erschienen in französischer Übersetzung von Blanche Gidon (*Le triomphe de la beauté*) in:  *Nouvelles littéraires*, September 1934, Pariz. Danevelloù.
* *Die Büste des Kaisers*, Erschienen in französischer Übersetzung von Blanche Gidon (*Le buste de l’empereur*) in: *Nouvelles littéraires*, Dezember 1934, Pariz. Danevell.
* *Der Antichrist*, Allert de Lange, Amsterdam 1934. Arnodskrid.
* *Der Leviathan*. Querido, Amsterdam 1940. Danevell.
** Eztennad : *Der Korallenhändler.'’ In : *Das neue Tage-Buch*, 22 Kerzu 1934, Paris
* *Die hundert Tage*Allert de Lange, Amsterdam 1935
* *Beichte eines Mörders, erzählt in einer Nacht*, Allert de Lange, Amsterdam 1936. Romant.
* *Das falsche Gewicht. Die Geschichte eines Eichmeisters* Querido, Amsterdam 1937
* *Die Kapuzinergruft* Roman. De Gemeenschap, Bilthoven 1938. Romant. 
* *Die Geschichte von der 1002. Nacht*De Gemeenschap, Bilthoven 1939
* *Die Legende vom heiligen Trinker* Allert de Lange, Amsterdam 1939. Danevell.
** Eztennad : « Das Ende der Legende vom heiligen Trinker ». In : *Das neue Tage-Buch'' 10 Mezheven 1939, Paris