William B. Ruger

**William Batterman Ruger**, ganet d'ar 21 a viz Even 1916 e Brooklyn (New York, Stadoù-Unanet) ha marvet d'ar 6 a viz Gouere 2002 e Prescott (Arizona), a oa un den a aferioù ha krouer armoù-tan stadunanat.

## Buhez

Reseviñ a reas William B. Ruger e arm kentañ, ur fuzuilh-pomp Remington kambret e .22 Long Rifle, pa oa daouzek vloaz, a-berzh e dad-kozh. Desachet e voe gant he mont en-dro hag he mekanikerezh. Studiañ a reas e Skol-veur North Carolina e Chapel Hill, e-lec'h ma savas kentpatromoù ur vindrailherez skañv hag a zesachas interest servijoù pourveziañ an arme stadunanat. Goude ar skol-veur e kavas labour e arsanailh Springfield, hini pouezusañ ar Stadoù-Unanet d'ar mare-se.

Adalek 1940 e voe kaset da unan eus uzinoù an Auto Ordnance Corp. e Bridgeport (Connecticut) evit sevel pistolennoù-mindrailher Thompson implijet e-pad an Eil Brezel-bed. Goude ar brezel e krogas an embregerezh da broduiñ lennerezioù pladennoù vinil. Divizout a reas Ruger mont kuit dioutañ. E-pad daou vloaz e savas un embregerezh ostilhoù kilvizerezh, hep ober berzh.

E 1949 e savas William B. Ruger ur bistolenn nevez, kambret e .22 Long Rifle, hag awenet gant div bistolenn japanat Nambu prenet digant ur Marine hag en doa kemeret perzh e emgannoù er Meurvor Habask e-kerzh ar brezel. Dre ma vanke arc'hant da Ruger e savas un emglev gant an arzour hag embreger Alexander McCormick Sturm, a bostas 50.000 $ evit lakaat produiñ an arm nevez. Diwar o emglev e voe ganet an embregerezh Sturm, Ruger & Co. er memes bloaz.

An arm, anvet Ruger Standard, a reas berzh buan a-walc'h, betek dont da vezañ unan eus an armoù-dorn gwerzhetañ er bed a-bezh. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz. E 1951 e varvas trumm Alexander Sturm, hag en em gavout a reas Ruger e-unan e penn an embregerezh. William B. Ruger a gemeras perzh e diorren pep hini eus an 260 arm-tan bennak gwerzhet gant e embregerezh etre 1949 ha 2000, pa 'z eas en e retret abalamour da gudennoù yec'hed. E-touez an armoù brudetañ savet a-bell pe a-dost gant William B. Ruger e c'haller menegiñ ar c'harabinennoù Ruger 10/22, M77 ha Mini-14, ar fuzuilh-chase Ruger Red Label, hag ar revolverioù Ruger Redhawk hag SP101.

Nac'hañ a rae Ruger asantiñ kevratoù armoù-tan re vras a-berzh ar gouarnamant stadunanat, pa c'halle lakaat e embregerezh en arvar. E bed an aferioù e stourmas taer a-enep an embregerezh Smith & Wesson : e dibenn ar bloavezhioù 1980 e c'houlennas groñs gant ar stalioù armoù-tan paouez da werzhañ produioù Smith & Wesson ma felle dezhe gwerzhañ armoù Ruger. War-dro un hanter eus ar stalioù er Stadoù-Unanet a asantas.

E vab William B. Ruger Jr. a renas war an embregerezh Sturm, Ruger & Co. war e lerc'h, etre 2000 ha 2006.

## Buhez prevez
Ur mab hag ur verc'h en doa bet William B. Ruger. Savet en doa dastumadegoù kirri ha pezhioù arzel, eus ar Stadoù-Unanet evit ar braz anezhe, adalek ar bloavezhioù 1950. Donezonoù a reas d'ar greizenn Buffalo Bill Historical Center e Cody (Wyoming).

## Soñjoù
Evel rener an embregerezh armoù-tan hiniennel stadunanat brasañ eus e vare e tifenne William B. Ruger implij an armoù en e vro, en ur embann e oa «an dud a lazhe an dud, ha n'eo ket an armoù eo». E 1989, pa save tabut er vro war ar mod da gontrolliñ an armoù a oa etre daouarn ar siviled, kas a reas ul lizher da holl dilennidi ar C'hendalc'h en ur lavaret e vije mat berzañ ar c'hargerioù brasoc'h o endalc'h evit 15 kartouchenn. Evit se e resevas rebechoù a-berzh izili all eus lobby an armoù-tan er Stadoù-Unanet.

## Levrlennadur

* WILSON Robert Larry, *Ruger & His Guns: A History of the Man, the Company and Their Firearms*, Chartwell Books, 2008, ISBN 978-0785821038

## Notennoù ha daveennoù