William Shakespeare

Un dramaour hag ur barzh eo William Shakespeare, ar skrivagner brudetañ e bed al lennegezh saoznek. E Stratford-upon-Avon eo bet ganet e miz Ebrel 1564 ha badezet d'an 26 a viz Ebrel. Lidet e vez e zeiz-ha-bloaz d'an 23 p'emañ gouel sant Jord, paeron Bro-Saoz. Marvet eo bet d'an 23 a viz Ebrel 1616.Pa oa ar Rouanez Elesbed Iañ o ren e mare e obererezh lennegezh ec'h aparchant oberenn Shakespeare da vare al lennegezh elesbedat. Skrivañ a reas 1 600 sonedenn, met n'eus nemet un ugent pezh-c'hoari ma vezer sur eo Shakespeare an oberour anezho. Tabut a zo bet war peseurt lodenn labour a zo bet sevenet gantañ. Kinniget ez eus bet gant arbennigourien zo ma ne voe bet lakaet oberennoù savet gant tudjentiled dindan e anv. P'en deus asantet da embannadurioù 'zo, reoù all a zo bet savet hep e ali ha leun a fazioù int. 

## Buhez
N'eo ket gwall anavezet buhez William Shakespeare. Pa oa e vamm ganet en un tiegezh perc'henned douar e timezas ur pelleter a c'hounezas bezañ anvet da vaer Stratford. Ha William, trede bugel diwar eizh, a yeas da studiañ d'ur *grammar school* (ur skol eil derez) ar gêr hag a yeas marteze da Skol-Veur Oxford e-pad un nebeud mizioù. Koulskoude e timezas, yaouankik a-walc'h, pa oa 18, gant Ann Hathaway. Tri bugel a zeuas er familh dindan 3 bloaz ha ne ouzer ket pelec'h e oant o chom.
E 1592 e ouzer e oa o chom e Londrez hag anavezet dija evel komedian ha dramaour. Soutenet e oa gant kont Southampton hag e tedias dezhañ un darn eus e varzhonegoù hag ur pezh-c'hoari. Prenañ a reas Shakespeare ul lodenn e kompagnunezh c'hoariva perc'hennet gant an aotrou kambrelan (*Lord Chamberlain* e saozneg).War-dro bloavezhioù diwezhañ ar  e oa Shakespeare unan eus pennoù C'hoariva ar Voul-Douar (Globe Theater) ha goude-se e teuas da vezañ lodenner C'hoariva ar Blackfriars. Ne seblant ket bezañ chomet komedian goude 1603.
War-dro 1610 e teuas da Stratford en-dro. Mervel a reas a-raok 6 vloaz goude.

## E oberennoù

### Barzhoniezh
* *[[Shakespeare's Sonnets]]*
** Sonnet 15
** Sonedenn 60 (lakaet e brezhoneg gant Yann-Fulub Dupuy)
* *[[Venus and Adonis]]*
* *[[The Rape of Lucrece]]*
* *[[The Passionate Pilgrim]]*
* *[[The Phoenix and the Turtle]]*
* *[[A Lover's Complaint]]*

## C'hoariva

### Fentc'hoarioù

* *[[The Tempest]]*
* *[[The Two Gentlemen of Verona]]*
* *[[The Merry Wives of Windsor]]*
* *[[Measure for Measure]]*
* *[[The Comedy of Errors]]* (lakaet e brezhoneg gant Sylvain Botrel ha Marie-Hélène Morvan, dindan titl *Komedienn mil luiet*)
* *[[Much Ado About Nothing]]*
* *[[Love's Labour's Lost]]*
* *[[A Midsummer Night's Dream]]*
* *[[The Merchant of Venice]]* (lakaet e brezhoneg gant Yann Loeiz Emili, dindan titl*Marc'hadour Venezia*)
* *[[As You Like It]]*
* *[[Taming of the Shrew]]* (lakaet e brezhoneg gant Yann Loeiz Emili, dindan titl *Ar Geben Doñvaet*)
* *[[All's Well That Ends Well]]*
* *[[Twelfth Night or What You Will]]*
* *[[The Winter's Tale]]*
* *[[Pericles, Prince of Tyre]]*
* *[[The Two Noble Kinsmen]]*
* *[[Cymbeline]]*

### Pezhioù-c'hoari istorel

* *[[King John]]*
* *[[Richard II (play)|Richard II]]*
* *[[Henry IV, part 1]]*
* *[[Henry IV, part 2]]*
* *[[Henry V (play)|Henry V]]*
* *[[Henry VI, part 1]]*
* *[[Henry VI, part 2]]*
* *[[Henry VI, part 3]]*
* *[[Richard III (play)|Richard III]]*
* *[[Henry VIII (play)|Henry VIII]]*

### Trajediennoù

* *[[Romeo and Juliet (pezh-c'hoari)|Romeo and Juliet]]* (bet lakaet e brezhoneg gant Klerg, dindan titl *Romeo ha Julieta*)
* *[[Troilus and Cressida]]*
* *[[Coriolanus (play)|Coriolanus]]*
* *[[Titus Andronicus]]*
* *[[Timon of Athens]]*
* *[[Julius Caesar (play)|Julius Caesar]]*
* *[[Macbeth]]* (bet lakaet e brezhoneg gant Roparz Hemon, dindan titl *Makbez*)
* *[[Hamlet]]*
* *[[King Lear]]*
* *[[Othello]]* (bet lakaet e brezhoneg gant Klerg)
* *[[Antony and Cleopatra]]*

### Pezhioù-c'hoari kollet
* *[[Love's Labour's Won]]*
* *[[Cardenio]]*

### Pezhioù-c'hoari amwir

* *[[Edward III (play)|Edward III]]*
* *[[Sir Thomas More (play)|Sir Thomas More]]*

## Liammoù diavaez
* Open Source Shakespeare
* Dornlevrioù evit an holl oberenn
* British Library; 93 skouerennoù embannadur orin in quarto
* Oberennoù klok

## Notennoù ha daveoù