Jacques Chessex

**Jacques Chessex** (1<sup>añ</sup> a viz Meurzh 1934 e Payerne – 9 a viz Here 2009 en Yverdon-les-Bains) a oa ur skrivagner hag ul livour suis. E galleg e skrivas holl e levrioù. 
Skrivañ a reas levrioù a denn d'an holl rummoù lennegezh : barzhonegoù ha romantoù, hag ivez levrioù evit ar vugale pe arnodadennoù. Brudet e teuas da vezañ e Suis hag e Frañs goude bezañ bet ar priz Goncourt e 1973. Priziet e oa e zoare-skrivañ, hag an dodennoù ma plede ganto : karantez ha marv mesket, likentez hag usvedoniezh. Embannet eo bet e skridoù e meur a gelaouenn evel *Les Cahiers du Sud*, *Sud*, *La Nouvelle Revue Française*, *Europe* ha *Revue de Belles-Lettres* (Geneva).

## E vuhez
*1934 : ganedigezh e Payerne
*1951-1952 : studioù e skolaj Sant-Mikael e Freiburg 
*1952-1960 : studioù war al lizhiri e Lausanne
*1956 : emzistruj e dad, un darvoud a skoas kalz Jacques Chessex 
*1963 : Priz Schillerpour *La Tête ouverte*
*1953 ha 1964 : kemer a reas perzh e krouiñ ar c'helaouennoù lennegezh *Pays du lac* (Pully) e 1953 hag *Écriture* (Lausanne) e 1964
*1969-1996 : kelenner galleg e Lausanne
*1972 : Priz *Alpes-Jura*
*1973 : *L'Ogre*, Priz Goncourt
*1992 : *Les Aveugles du seul regard*, Priz Mallarmé 
*1992: Priz meur ensavadur Vaud
*1999: Priz meur ar galleg
*2005: *Allegria*, yalc'had Goncourt (barzhoniezh)
*2007: priz Meur Jean Giono
*2009: marv e Yverdon-les-Bains

## Livañ
Abaoe e yaouankiz e live Jacques Chessex, hag an diskouezadeg kentañ ma weljod e oberennoù a voe aozet e 2000 e Diazezadur Antonio Perez e Cuenca (Spagn). Goude-se e voe diskouezet e oberennoù e lec'hioù all : Diskouezva Planque e Lausanne (2000 ha 2003), Levraoueg vroadel Suis (2003), Levraoueg kanton ha skol-veur Freiburg (2004), Diazezadur L'Estrée e Ropraz (2008), Diskouezva ArteSol e Soleure (miz Here 2009), Diskouezva Fallet e Geneva (miz Du 2009).

## Oberennoù
### Barzhonegoù
**Le Jour proche*, Aux Miroirs partagés, 1954
**Chant de printemps*, Jeune Poésie, 1955
**Une Voix la nuit*, Mermod, 1957 
**Batailles dans l'air*, barzhonegoù (1957-1959), 1959
**Le Jeûne de huit nuits*, Payot, 1966 
**L'Ouvert obscur*, L'Age d'Homme, 1967 
**Elégie soleil du regret*, Bertil Galland, 1976
**Le Calviniste*, , Grasset, 1983
**Pierre Estoppey*, Le Verseau, 1986
**Myriam*, PAP, Pully, 1987
**Comme l'os*, poèmes, Grasset, 1988
**Dans la Page brumeuse du sonnet*, PAP, 1989
**Elégie de Pâques*, PAP, 1989
**Neige*, Stamperia del Portico, Gavirate, 1989
**Si l'Arc des coqs*, PAP, 1989
**Plaie ravie*, PAP, 1989
**Les Aveugles du seul regard*, PAP, 1991, La Différence, 1992
**Le Buisson*, Atelier de St-Prex, 1991 
**Songe du Corps élémentaire*, Simecek et Ditesheim, 1992
**La Fente*, Atelier de St-Prex, 1993
**Le Rire dans la faille*, Le Manoir, Martigny, 1993
**Les Elégies de Yorick*, Bernard Campiche, 1994
**Le Temps sans Temps", Le Cherche-Midi,  1995
**Cantique*,  Bernard Campiche, 1996
**Poésie*, 3 levrenn, Bernard Campiche, 1997
**Le désir de la neige*, Grasset, 2002
**Allegria*,  Grasset, 2005
**Revanche des purs*, Grasset, 2008

===Romantoù===
**La Tête ouverte*,  Gallimard, 1962
**La Confession du pasteur Burg*, Christian Bourgois, 1967
**Carabas,*  Grasset, 1971
**L'Ogre*, Grasset, 1973, Priz Goncourt
**L'Ardent royaume*, Grasset, 1975
**Les Yeux jaunes*, Grasset, 1979
**Judas le transparent*,  Grasset, 1982
**Jonas*, roman, Grasset, 1987
**Morgane madrigal*, Grasset, 1990
**La Trinité*,  Grasset, 1992
**Le rêve de Voltaire*, Grasset, 1995
**La mort d'un juste * Grasset, 1996 
**L'imitation*, Grasset, 1998
**Portrait d'une ombre*, Zoé,  1999 
**Incarnata*, Grasset, 1999 
**Monsieur*, Grasset, 2001 
**L'Eternel sentit une odeur agréable*, Grasset, 2004
**Avant le Matin*, Grasset 2006
**Le Vampire de Ropraz*, Grasset, 2007
**Pardon mère*, Grasset, 2008
**Un Juif pour l'exemple*, Grasset, 2009

===Danevelloù===
**Le Séjour des morts*,  Grasset, 1977
**Où vont mourir les oiseaux*, Grasset, 1980
**Sosie d'un saint*, Grasset, 2000

===Kronikennoù ha testennoù berr===
**Reste avec nous*, Cahier de La Renaissance Vaudoise, 1967, adembannet gant Bernard Campiche e 1995
**Portrait des Vaudois*, 1969, Babel Niv 20 
**Feux d'orées*, 1984; adembannet gant Bernard Campiche e 1995
**Dans la buée de ses yeux*, Bernard Campiche, 1995. 
**L'imparfait*, Bernard Campiche, 1996.  
**De l'encre et du papier*, La Bibliothèque des arts, 2001 (Pergamine)

===Levrioù evit ar vugale===
**Le Renard qui disait non à la lune*, Grasset, 1974
**Marie et le chat sauvage*, Grasset, 1979
**Neuf, l'œuf*, Grasset, 1990
**François dans la forêt*, Grasset, 1991

=== Arnodadennoù ha pennadoù burutellañ=== 
*Charles-Albert Cingria,  Seghers,  1967. adembannet gant Poche Suisse, 2007
**Les saintes Écritures*, Bertil Galland, 1972
**Bréviaire*, Bertil Galland, 1976
**Adieu à Gustave Roud*, gant Maurice Chappaz ha Philippe Jaccottet, Bertil Galland, 1977 
**Entretiens avec Jacques Chessex,* Jérôme Garcin, La Différence, 1979
**Maupassant et les autres*, Ramsay,  1981 
**Flaubert, ou Le Désert en abîme*, Grasset, 1991 
**Avez-vous déjà giflé un rat?*, Bernard Campiche, 1997
**Le désir de dieu*, Grasset, 2005
**Le simple préserve l'énigme*, Gallimard, 2008

=== Un nebeud arnodadennoù diwar-benn al livouriezh ===
**La Muerte y la Nada* (Antonio Saura), Pierre Canova, Pully, 1990
* *Zao Wou-Ki*, Galerie Jan Krugier, 1990
**Marcel Poncet*, La Bibliothèque des Arts,  1992
* *Olivier Charles", Musée Jenisch, 1992
**[[Jean Bazaine|Bazaine]]*, Skira, 1996
**Figures de la métamorphose*, La Bibliothèque des Arts, 1999
**Le dernier des monstres* (Saura), Cuadernos del Hocinoco, 2000
**Notes sur Saura*, Cuadernos del Hocinoco, 2001
**Les dangers de Jean Lecoultre*,Cuadernos del Hocinoco, 2002 
* Javier Pagola, Cuadernos del Hocinoco, 2004
**Thomas Fougeirol*, Operae, 2004
* *Dans la peinture de Sarto*, Atalier St-Prex et Chabloz, 2008
**Une nuit dans la forêt*, skeudennoù gant Manuel Müller, Notari, 2009
**Jean Lecoultre ou la haine de la peinture*, in Artpassions, niv. 19, 2009

### Livouriezh
Katalog diskouezadeg Cuenca, *Minotauro*, Ensavadur Perez, Cuenca, 2000
*Jacques Chessex peintures*, 134 fajenn, 80 skeudenn, testennoù gant Christophe Bataille, François Nourissier ha Jacques Chessex, embannadurioù La Matze, 2008
Robert Kopp, "Jacques Chessex une voix dans la nuit", in *Artpassions*, niv. 18, 2009

## Liammoù diavaez
*Luc'hskeudenn
*''Video'': Jacques Chessex, teuliad war lec'hienn TSR 
*Emission "Pardonnez-moi", 17 a viz C'hwevrer 2008 Dielloù skinwel suis
*E vuhez war lec'hienn Levraoueg kanton ha skol-veur Lausanne
*Buhez Jacques Chessex
*Un nebeud levrioù skrivet gantañ lizherenn C
*Poltred war lec'hienn Swissinfo
*Livadurioù Jacques Chessex
* Pennad diwar e benn er gazetenn alamanek suis Tagesanzeiger
 
## Notennoù