open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Portal (c'hoari video)

***Portal*** a zo ur c'hoari video birvid ha preder er c'hentañ gour fiorroet gant Valve Corporation. Ar c'hoari a zo embannet evit ar wech kentañ d'an 9 a viz Here 2007 er pack *[[The Orange Box]]*evit Microsoft Windows hag Xbox 360, ha goude evit ar Playstation 3 an 11 a viz Kerzu 2007. Ar stumm evit Windows a zo bet embannet war ar savenn pellkargañ Steam, hag a zo dasparzhet e stumm boest abaoe an 9 a viz Ebrel 2008. Ar stumm Mac a zo deuet er-maez d'an 12 aviz Mae 2010, d'ar memes tro ha stumm Mac Steam.

Ar c'hoari a zo un heuliad a luziadelloù lerc'h ma rank ar c'hoarier kavout un diskoulm a-drugarez d'un arm gouest da krouiñ dorioù gouest da pellzougen objedoù pe tudennoù. Un naouegezh artifisiel a ginnig al luziadelloù d'ar c'hoarier hag a lar dezhañ e gounezo ur gwastell pa vo echuet.

Evit echuiñ ur sal eo sikouret ar c'hoarier gant ur pistoled a c'hell ober "Portal" war ar mogerioù. Div portal a vez er c'hoari : Unan glas, hag unan orañjez. Pa za ar c'hoarier er portal glas, e erru e lerc'h ma vez ar portal orañjez.
## Daveoù
Diazezadur glad sevenadurel Prusia

**Diazezadur glad sevenadurel Prusia** (alamaneg : *Stiftung Preußischer Kulturbesitz*) a zo unan eus diazezadurioù sevenadurel brasañ ar bed. Diazezet eo e Berlin. Krouet eo bet gant ul lezenn bet votet e BRD d'ar 25 a viz Gouere 1957. Lakaet e voe da bal an diazezadur prenañ ha gwareziñ hêrezh sevenadurel Prusia.

Abaoe m'eo bet unvanet Alamagn en-dro e kenlabour gant diazezadurioù a oa anezho e DDR. Arc'hantet eo gant stad Alamagn hag al Länder. 
Bep bloaz e vez roet ar priz Felix Mendelssohn-Bartholdy gant an Diazezadur. Roet e voe d'an hini a c'hounez ur genstrivadeg sonerezh aozet e skolioù-sonerezh Alamagn. Ur benveg-seniñ disheñvel a vez dibabet bep bloaz.

## Ensavadurioù meret gant an Diazezadur (un dibab)

*Staatliche Museen zu Berlin
*Staatsbibliothek zu Berlin
*Preußisches Geheimes Staatsarchiv
*Ibero-Amerikanisches Institut
*Staatliches Institut für Musikforschung
*Institut für Museumsforschung
*Bildarchiv Preußischer Kulturbesitz

## Prezidanted an Diazezadur
* 1967–1977: Hans-Georg Wormit
* 1977–1998: Werner Knopp
* 1999–2008: Klaus-Dieter Lehmann
* abaoe miz Meurzh 2008: Hermann Parzinger

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel an Diazezadur
Jan van Dornicke

**Jan van Dornicke** (pe **Janssone**, **van Doornik** pe **van Dornick**) a oa ul livour izelvroat bet ganet e-tro 1470 ha marvet e-tro 1527. Labourat a reas en Antwerpen etre 1509 ha 1525. Renket e vez e oberennoù en Orbidouriezh Antwerpen, ha marteze e oa ivez Mestr 1518. En  kantved e oe ivez ul livour izelvroat anvet Jan van Dornicke.	

## Daveoù
* Witt Library, "A checklist of painters c. 1200-1976 represented in the Witt Library, Courtauld Institute of Art, London", Mansell Information Publishing, Londrez, 1978
Mestr 1518

**Mestr 1518** a oa ul livour flamank. Renket e vez e oberennoù en Orbidouriezh Antwerpen. Meur a oberenn dianv a vez roet dezhañ diwar an doare ma'z int savet.

Dont a ra e anv eus an deiziad a lenner en unan eus panelloù koad stern-aoter buhez an Itron Varia a zo en iliz Itron Varia e Lübeck. Daoust ma ne ouezer ket piv e oa e gwirionez e soñj da dud 'zo e vije bet Jan Mertens Yaouank pe Jan van Dornicke. Pe marteze e oa an tri den-se un den nemetken.

Darvoudoù relijiel a live, ma veske levezonioù gotek ha re an Azginivelezh. Alies e lakae en e oberennoù dilhadoù kenoazet ha dismantroù savadurioù.


Maître_1518.jpg|**Kinnig ar mabig Jezuz en Templ**Eoullivadur war goadDastumadeg prevez
Workshop of Goswijn van der Weyden, 'The Adoration of the Magi', Honolulu Museum of Art.jpg|**Azeulerezh ar Rouaned**Eoullivadur war goadAkademiezh arzoù Honolulu
Maastricht maitre 1518 retable.JPG|Teirzaolenn evit ur stern-aoterBonnefantenmuseumMaastricht
Kaledonia-Nevez

**Kaledonia-Nevez** pe **Kanaky** a zo un enezeg eus Okeania, lec'hiet er c'hornaoueg d'ar Meurvor Habask. Graet e vez "Kanaky" eus ar vro gant an emsaverien. An tiriad gallek nemetañ eus Melanezia a-bezh.

Dalc'het eo ar vro gant ar Frañs.

## Rannadur melestradurel
Rannet eo an tiriad e tri froviñs:
* Proviñs Norzh
* Proviñs Su
* Inizi Loyauté

## Istor Kaledonia-Nevez
Gant James Cook, ur Skosad beajer, eo e oa bet dizoloet an enez-se e 1774. Koulskoude, ar bobl gentañ eus ar vro-se eo ar Velanezianed abaoe 3 000 bloaz. An ergerzher-se en deus anvet "New Caledonia" e saozneg, evit degas soñj eus e vro, a veze anvet Kaledonia gwechall.

E 2018, 2020 ha 2021 e oa dalc'het ur votadeg evit gouzout ha dizalc'h e vo pe ne vo ket. An tri votadeg a oa bet gounet gant an tud enep. An trede vote a oa bet boikoted gant ar dizalc'hourien abalamour d'ar c'hovid.

## Arouezioù
Abaoe miz Gouhere 2010 ez eus daou vanniel ofisiel: hini Republik Frañs ha hini Kanaky-Kaledonia-Nevez, hemañ bet roet lañs dezhañ gant an FLNKS. Gwintet e vezont kichen-ha-kichen.

## Notennoù ha daveennoù
Jan Mertens Yaouank

**Jan Mertens Yaouank** a oa ul livour izelvroat. Ganet ha marvet e voe en Antwerpen (c. 1470 - c. 1527). Mab a c'hizeller Jan Mertens Gozh e oa. Soñjal a reer e oa e familh a orin eus Tournai. Mertens a zeskas ar vicher gant al livour Jan Gossart e 1505, ha lakaet e voe da vestr kouch Antwerpen e 1509. Tad-kaer (ha marteze kelenner) Pieter Coecke van Aelst e voe. Van Aelst a zimezas gant Anna (merc'h Mertens) a-raok 1526. Implijet eo bet oberennoù van Aelst da ziazez evit kadarnaat e vije bet Mertens Mestr 1518. Eil merc'h Mertens a zimeas gant Jan van Amstel, ha goude-se gant Gillis van Coninxloo.

## Daveoù
* Bénézit, Emmanuel, ed. *Dictionnaire critique et documentaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs*. Originally published 1911-1923. Paris: Librairie Gründ, 1976
* Engelen, Cor, Jan Mertens and M. Marx. Zoutleeuw: *Jan Mertens en de laatgotiek: Confrontatie met Jan Borreman: Essay tot inzicht en overzicht van de laatgotiek*. Leuven; Kessel-Lo: Van der Poorten, 1993
* Thieme, Ulrich and Felix Becker, editors. *Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart*. Reprint of 1907 edition. 37 vols. Leipzig: Veb E.A. Seemann Verlag, 1980-1986
Jan van Amstel

**Jan van Amstel** (e-tro 1500 en Amsterdam - e-tro 1542 en Antwerpen) a oa ul livour izelvroat.

E 1528 (pe marteze a-raok) ez eas da Antwerpen, ma voe degemeret e kouch al livourien. Dimeziñ a reas gant Adriane van Doornicke. Goude marv van Amstel e timezas-hi en-dro hag e 1544 e voe ganet he mab Gillis van Coninxloo. Marteze e voe ivez breur henañ Pieter Aertsen ha breur-kaer Pieter van Aelst.

Soñjal a reer e oa van Amstel Unarouezer Brunswick, rak ar sinadur **J. V. AMSL** a vez gwelet e div oberenn savet gantañ (Boueta ar re baour ha Boueta pemp mil den). 

## Liammoù diavaez
*Jan van Amstel en Artcyclopedia
*Titouroù e lec'hienn Skol-uhel istor an arzoù an Izelvroioù
Unarouezer Brunswick

**Unarouezer Brunswick** a oa ul livour izelvroat dianv a labouras en eil lodenn ar 16 kantved. Ouzhpenn livañ senennoù relijiel e livas senennoù fouzh-lec'hioù ha tavarnioù. Lakaet eo bet da "ziaraoger pennañ Pieter Brueghel gozh".

An unarouez implijet da envel an arzour a weler en un oberenn nemetken : *Parabolenn ar goan veur*a zo war ziskouez e Mirdi Herzog Anton Ulrich e Brunswick. Ennañ e weler all izherennoù J, V, A, M, S and L,. Ne ouezer ket ez resis piv e oa. Roet eo bet e livadurioù da veur a zen, en o zouez Jan Sanders van Hemessen, Mayken Verhulst ha Jan van Amstel.

## Ul lodenn ues e oberennoù
**En ur fouzh-lec'h* (New Haven, Yale University Art Gallery)
**Sach-blev en ur fouzh-lec'h* http://www.artnet.com/Artists/LotDetailPage.aspx?lot_id=F970DB4FF3D22D2D021870D5FDA40CA7
**Sant Yann Vadezour o prezeg en dezerzh* http://www.artnet.com/Artists/LotDetailPage.aspx?lot_id=6570F1FF8B0091D978EBFCF6C9620872
**Ecce Homo* (Amsterdam, Rijksmuseum) https://web.archive.org/web/20110608211803/http://www.rijksmuseum.nl/collectie/zoeken/asset.jsp?id=SK-A-1603&lang=en
**Boueta ar re baour* or *Boueta pemp mil den* pe *Parabolnn ar goan vras* (Herzog Anton Ulrich-Mus.) http://www.artnet.com/library/05/0558/T055822.asp
**Termajied en ur fouzh-lec'h* (Londrez, National Gallery) http://www.nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=NG5577
**En un davarn* (Berlin, Staatliche Museen Preussischer Kulturbesitz) http://books.google.com/books?id=FTj7BeKb5qoC&pg=PA94&lpg=PA94&dq=brunswick+monogrammist&source=web&ots=bYm7uyrFDA&sig=uHHemCckLDZQmH-a4JiLJNXkTv0

## Notennoù
Mayken Verhulst

**Mayken Verhulst** (1520 e Mechelen – 1añ a viz Ebrel 1600 e Mechelen) a oa ul livourez skeudennouigoù, tempera ha dourlivadurioù izelvroat eus ar 16 kantved. E 1567 e voe lakaet e-touez arzourezed gwellañ an Izelvroioù gant Lodovico Guicciardini.

## He buhez
Eil gwreg Pieter Coecke van Aelst e voe, ha mamm-gaer Pieter Brueghel gozh. Hervez Carel van Mander he dije kelennet da Pieter Brueghel yaouank ha da Jan Brueghel gozh. Daoust ma ne c'haller ket lavarout ez-resis pe oberennoù a voe savet ganti e soñjer he dije gellet bezañ unarouezer Brunswick Marteze he dije livet ivez un daolenn a zo e Kunsthaus Zürich. Da-heul marv Pieter Coecke e 1550 e reas war-dro embann ur rumm koadengravadurioù anvet *Ces Moeurs et Fachons de Faire des Turcz* (1553)..

## Notennoù

## Daveoù

* Bergmans, Simone. "Le Problème de Jan van Hemessen, monogrammatiste de Brunswick," in *Revue belge d'archéologie et d'histoire de l'art*, vol. 24, 1955, pp.&nbsp;133–57.
* King, Catherine. "Looking a Sight: Sixteenth-Century Portraits of Woman Artists," in *Zeitschrift für Kunstgeschichte*, vol. 58, 1995, pp.&nbsp;381–406.
* Op de Beeck, Jan, *Mayken Verhulst (1518-1599). The Turkish Manners of an Artistic Lady*. Mechelen: Museum Het Zotte Kunstkabinet, 2005. ISBN 90-9019982-9.
* "Woodcut offers panoramic view of 16th-century Muslim life." ''Yale Bulletin & Calendar'' January 18, 2002.
Eskemmer

Un **eskemmer**, un **eskemmez**, zo un daol, ponner-mat, stabil, da labourat koad, maen, metal hag a vez implijet gant munuzerien, alc'hwezerien, mekanikerien ha micherien all. Warnañ, pe en-dro dezhañ, e vez binvioù al labourer.


Snedker i arbejde.jpg|Eskemmez (engravadur eus an XVIIIvet kantved)
basicbench.jpg|Munuzer ouzh e eskemmez


## Notennoù
Princess Erika

*Gwelet ar pennad diwar-benn an heñvelstummoù [[Erika]].*

**Princess Erika**, Erika Dobong'na he gwir anv anezhi, zo ur ganerez hag aktourez c'hall a orin gamerounat, ganet e Pariz. Brudet eo evit he c'hanaouennoù awenet gant ar ragga evel *Trop de bla-bla* ha *Faut qu’j’travaille*.

## Buhezskrid
Ganet e oa Princess Erika e 1964 e Pariz, he zud o vezañ kamerounat. He mamm zo merc'h ur penn hengounel en arlu politikel e Bro-C'hall. Sevel a ra Erika e 1982 ar strollad *Blackheart Daughters* gant he c'hoarezed, ha goude hini *Princess and the royal Sound*. Treiñ a ra ar strollad meur a wech e framm abadennoù sonerezh ar jamaikanat Dennis Brown.

Enrollañ a ra e 1988 he zon *Trop de bla-bla* e Londrez a ra berzh e Bro-C'hall, ha goude *Tendresse* o tegas he albom kentañ e 1992. Kanañ a ra e penn-kentañ sonadegoù Les Négresses Vertes. 

Beajiñ a ra kalz ha dont a ra er-maez e 1995 he eil albom , *D'origine*. Ar ganaouenn *Faut qu’j’travaille* a zo e penn ar gwerzhadennoù e Frañs. Kanañ a ra gant kanerien all evel Catherine Ringer eus Les Rita Mitsouko (ar ganaouenn *Ailleurs* e albom *Les Rita Mitsouko Accoustiques* e 1996), gant Marc Lavoine e 1997 e ton *Les hommes sont des femmes comme les autres*, gant an Enfoirés. Skrivañ a ra ivez evit arzourien all evel ar re Nubians (*Embrasse-moi*).

Kemer a ra perzh er CD *Agir Réagir* e 1994 evit skoazell ar re tizhet gant ar c'hren-douar e rannvro Al-Hoceima e bro-Maroko. Tapet eo bet he zon "Trop de Bla-Bla" gant ar strollad asurañsoù MMA evit ur bruderezh.

Kemer a ra perzh e 2005 en eil koulzad eus an abadenn skinwel *[[La Ferme Célébrités]]* evit ar gevredigezh afrikan "Routes du sud" a sikour ar merc'hed yaouank hag ar vugale. Ober a ra war-dro pevar aozadur sonadegoù *[[Les voix de l'espoir]]* evit La Chaîne de l'Espoir.

Kavout a reer anezhi war ar CD *Il est 5 heures Kingston s'éveille*, un dastumad tonioù reggae gallek. Kanañ a ra *[[La Vie en rose]]* hag ivez *J'ai encore rêvé d'elle* asambles gant Pierpoljak.

Un aktourez eo ivez gant un toullad rolloù er sinema hag er c'hoariva. C'hoari a ra da skouer e 2008 gant Steevy Boulay ha Vincent Azé e pezh *Le Petit Trésor*, er *Grande Comédie*.

Daou vugel en deus Princess Erika : Julien ganet e 1983 hag Oudima ganet e 2003. 

## Pladennoù
*1988 : *Trop de bla-bla*
*1990 : *Faut que j'travaille*
*1992 : *Princess Erika*
*1995 : *D'origine*
*1999 : *Tant qu'il y aura *
*2005 : *À l'épreuve du temps*
*2011 : *Juste Erika*

## Filmoù
*1989 : *Maman* savet gant Romain Goupil
*1998 : *Charité biz'ness* gant Thierry Barthes
*2001 : *Les Marins perdus* gant Claire Devers
*2004 : *Quand les anges s'en mêlent...* gant Crystel Amsalem
*2005 : *Le Jardin de Papa* gant Zeka Laplaine
*2006 : *Camping Paradis 1*
*2007 : *Camping Paradis 2* 
*2008 : *Camping Paradis 3*
*2009 : *Camping Paradis 4*
*2009 : *Camping paradis 5*
*2010 : *Camping paradis 6*

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
*Buhezskrid klok

## Notennoù ha daveoù
Chocó

**Chocó** zo unan eus departamantoù Kolombia, e gwalarn ar vro. Bez ez eo ivez an departamant nemetañ a-stok ouzh Panamá, hag an hini nemetañ en deus un aod a sko war ar Meurvor Habask hag un aod all war ar Meurvor Atlantel.
La Guajira (departamant)

**Ur pennad [[Guajira]] zo ivez.*

Unan eus departamantoù Kolombia eo **La Guajira.** Emañ lec'hiet e biz pellañ ar vro ha Riohacha eo anv ar gêr-benn eno. En departamant-mañ e vev ar bobl Wayuu, unan eus pobloù indian niverusañ Kolombia. Ur yezh karibek a gomz ar Wayuued. ***La Guajira*** zo un departamant dezherzhel sec'h-kras. Kavout a reer ennañ tevennoù traezh e doare ar Sahara. Ul lec'h brav-eston eo, digenvez hag avelek. Kudennoù feulster ha paourentez bras-tre zo er vro abaoe pell amzer. Ul lec'h tremen etre Kolombia ha Venezuela eo ma vleugn ar floderezh. Bevañ a ra ar Wayuued diwar labour an holen. Brudet-tre eo o faludoù holen. E su an departamant hag er gêr-benn dreist-holl e vev ar Golombianed. An Indianed, int-i, zo bet argaset war-zu ar biz pellañ hag an douaroù krinañ.
Cesar (departamant)

**Cesar** zo unan eus departamantoù Kolombia, en hanternoz. Valledupar eo ar gêr-benn. Bro ar sonerezh vallenata eo.
Cauca (departamant)

** Cauca ** zo unan eus an 32 zepartamant a zo e republik Kolombia. E mervent ar vro emañ ; en em astenn a ra etre aod ar Meurvor Habask hag an Andoù. Popayán eo ar gêr-benn, war lez ar stêr Cauca.
Arabat e ve droukveskañ gant an departamant amezek, Valle del Cauca, en hanternoz dezhañ.

Bez' ez eo departamant Cauca unan eus an departamantoù ma komzer c'hoazh yezhoù amerindian. An nasaeg hag ar gwambiaeg eo an div yezh amerindian a gomzer ar muiañ en departamant-se.
Guainía

**Guainía** zo anv meur a dra e Kolombia, e Suamerika:
* ar stêr Río Negro, anavezet ivez evel Río Guainía e Colombia, hag a zo adstêr d'an Amazon.
* Guainía (Colombia), un departamant e Colombia, anvet diwar anv ar stêr.
Levenez (disheñvelout)

**Levenez** zo un anv-bihan brezhonek hag a gaver ivez el lec'hanvadurezh.

Hag ivez:
*ar santadur a zo en dud laouen
*un anv-tiegezh brezhonek, deuet eus Leon.

## Yezhoù all
*Laetitia, Lætitia e latin hag e galleg
*Leticia, e spagnoleg
*Letizia, en italianeg
*Joy, pe Joyce, e saozneg
*Farah, pe Farrah en arabeg

## Tud
*Sandra Levenez, sportourez vreizhat

## Lennegezh
**Levenez*, er gontadenn *Evnig ar wirionez, an dour a dañs hag an aval a gan*, e Kontadennoù ar Bobl, gant Fañch an Uhel.

## Lec'hanvadurezh
*Minihi Levenez
*Brelevenez a glot gant Montjoie e galleg, deuet da vout Mountjoy e saozneg.

## Lennegezh
*ar varzhoneg Pemzek Levenez Maria

## Sonerezh
*Kanenn d'al Levenez
Guaviare

**Guaviare** zo unan eus departamantoù Kolombia, treuzet gant ar Stêr Guaviare. San José del Guaviare eo ar gêr-benn.
Laetitia

**Laetitia** ( pe *Laetitia*, *Lætitia*, *Laëtitia*, *Laeticia*, *Lœtitia*, *Letizia*) zo un anv-bihan a orin latin, a gaver e galleg hag e saozneg, hag a vez roet d'ar merc'hed. Kar eo d'an anv-bihan brezhonek Levenez. 

## Yezhoù all
*Letícia e portugaleg
*Leticia, e spagnoleg
*Letizia, en italianeg
*Joy, pe Joyce, e saozneg
*Naomi, pe Noemi, en hebreeg

## Tud

### XVIIIvet kantved
*Laetitia Pilkington, skrivagnerez saoznek eus Iwerzhon 
**Laetitia Ramolino*, anv gallekaet Maria Letizia Ramolino, mamm Napoleone Buonaparte 

### XXvet-XXIañ kantved

* Laetitia Maria Belgia, priñsez velgiat.
* Laetitia Boudou, brudet evel gwreg Johnny Hallyday, dezho ur verc'h anvet Joy.
* Laetitia Casta, top model hag aktourez c'hall
* Laetitia Fitamant, kazetennerez e Radio Kerne
* Laetitia Griffith, politikourez izelvroat, genidik eus Surinam
* Lætitia Milot, aktourez c'hall divrud.
* Lætitia Sadier, sonerez c'hall

## Steredoniezh
* (39) Lætitia , un asteroidenn 

## Pennadoù kar
*Leticia
*Letizia
*Joy
*Joyce
*Naomi
Joy

**Joy** zo un anv-bihan saoznek, kar da Joyce. 

## Yezhoù all
*Laetitia e latin.
*Leticia e spagnoleg
*Levenez e brezhoneg

## Tud
*Joy Davidman (1915 – 1960), barzhez stadunanat
*Joy Williams, anv meur a vaouez

*Bethany Joy Galeotti, kanerez stadunanat
*Bethany Joy Lenz, aktourez stadunanat

## Lec'hanvadurezh
* Joy (Illinois), SUA,
* Joy Range, e Nunavut, Kanada,
* Mountjoy, pe Mount Joy, a glot gant an anv gallek Montjoie, hag an anv brezhonek Brelevenez.
Leticia

*Leticia* zo un anv-bihan spagnolek, hag a glot gant Levenez e brezhoneg. 

## Yezhoù all
*Laetitia e latin ha galleg
*Letizia en italianeg
*Letícia e portugaleg

## Tud
### Santez
*Enoret e vez ur santez Leticia en Ayerbe, en Aragon, e Spagn.

## Tud all

*Leticia Brédice, kanerez arc'hantinat
*Leticia Calderón, aktorez vec'hikan
*Leticia Cline, dougerez-dilhad stadunanat
*Leticia Dolera, aktorez spagnol
*Leticia Moreira, aktorez ha kanerez eus Uruguay.
*Letizia Ortiz, priñsez spagnol
**Leticia Peralta*, kazetennerez eus Paraguay

## Lec'hanvadurezh
*Leticia, kêr-benn departamant Amazonas e Colombia.
*Santa Leticia, kêriadenn e Guatemala
Joyce

**Joyce** zo un anv-bihan saoznek roet d'ar merc'hed dreist-holl ha d'ar baotred a-wechoù. 

## Orin
Dont a ra an anv *Joyce* eus an anv saonek kozh *Josse*, roet goude aloubidigezh Enez Vreizh e 1066, diwar *Iudocus*, a zo ul latinekadur eus ar brezhoneg *Judoc*, a zo *iud* "aotrou" hag al lostger *-oc* ("-ig" hiziv) ; kement ha "denjentil yaouank" — ha "krakaotrou" — e talv *Judoc* neuze. Ur sant brezhon anvet Judoc a oa er .

Unan eus stummoù benel an anv e oa *Jocosa*, morvat dindan levezon al latin *jŏcōsus* "(den) drant".

Etre dibenn ar Grennamzer ha dibenn ar  ne veze roet an anv d'ar baotred nemet dibaot a wezh, met distreiñ a eure evel anv-bihan roet d'ar merc'hed, marteze en abeg d'ar c'hrennsaozneg *joise* "bezit laouen".

Kreñvaet e voe an anv *Joyce* evit ar merc'hed goude ar romant istorel *In the Golden Days* gant Ada Ellen Bayly (1857-1903, *Edna Lyall* he anv-pluenn) e 1885. Ne vez mui roet d'ar baotred avat.

## Tud


President of Malawi Joyce Banda (8985928177).jpg|Joyce Banda
Joyce Carey (cropped).jpg|Joyce Carey
Joyce Compton in I Take This Oath.jpg|Joyce Compton
Joyce Grenfell Allan Warren.jpg|Joyce Grenfell
Joyce Jonathan tournée OLA 08656.jpg|Joyce Jonathan
Kilmer 1908 columbia yearbook picture.png|Joyce Kilmer
Joyce Lussu.jpg|Joyce Lussu
Joyce carol oates 2014.jpg|Joyce C. Oates
Joyce Moreno.jpg|Joyce Moreno
Amy-Joyce Hastings (cropped).jpg|Amy-Joyce Hastings


### Anv-tiegezh
*James Joyce, skrivagner iwerzhonat
*Yootha Joyce, aktourez saoz

## Lec'hanvadurezh
* Joyce, Washington, ur gêr en Olympic Peninsula e stad Washington, SUA.

## Notennoù
Nizon

**Nizon** ( er vro) a oa ur gumun e Breizh e Penn-ar-Bed hag e Bro-Gerne. Ul lodenn eus kumun Pont-Aven eo bremañ.

## Douaroniezh
### Kumunioù amezek

## Istor
* Ur barrez eus eskopti Kerne e oa Nizon gwechall.
### [[Dispac'h Gall]]
* Krouet e voe kumun Nizon e 1790, hep he zrev Pont-Aven hag a zeuas da vezañ ur gumun distag diouti.
* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Breton, person ; nac'het e voe al le gant Guvoel, kure, hag Helegoualc'h, beleg kofesour. 
### 
* E 1805 e teuas Pont-Aven da vezañ ur barrez distag diouzh Nizon ivez.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 111 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 5,87% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas pevarzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Stagidigezh
* Staget e voe kumun Nizon ouzh kumun Pont-Aven e 1954, d'ober ur gumun vras hepken.
## Monumantoù ha traoù heverk

Nizon église Saint Amet.JPG|An iliz katolik *Sant Amet*

* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Sevenadur
### Brezhoneg
#### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936 : ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Tud
* En  e oa bet ar barzh Xavier Grall o vevañ e Nizon, e dibenn e vuhez.
* Théodore Hersart de la Villemarqué, dastumer Barzhaz Breizh, a voe desavet e Nizon e 1815, e kastell ar Genkiz. E Nizon ivez emañ maner Rustefan, a zo meneget e-barzh "Jenovefa Rustefan", ur werz a gaver e Barzhaz Breizh.

## Notennoù ha daveoù
Giocondo

**Giocondo** zo un anv-bihan italianek, deuet eus ar ger latin Iucundus, hag a dalv *laouen* pe *bliv*.

Anavezet eo ar stumm gwregel deveret Gioconda.

## Tud

*Mona Lisa, a oa lesanvet *La Gioconda* dre ma oa dimezet da Francesco del Giocondo
*Giocondo Albertolli (1742 – 1839), tisavour
*Gioconda Belli, skrivagnerez nicaraguaiat
**Gioconda Salvadori*, anv gwirion ar skrivagnerez italianek Joyce Lussu.
Vichada

**Vichada** zo unan eus departamantoù Kolombia, treuzet gant ar Stêr Vichada, e reter ar vro. Eil brasañ departamant Kolombia eo.

Puerto Carreño eo ar gêr-benn.
Kunsthalle

**Kunsthalle** a vez implijet er broioù alamanek da envel ensavadurioù a ra war-dro diskouezadeoù arzel berrbad. Re zo a vez meret gant aozadurioù lec'hel anvet **Kunstverein**, ma voder arzourien ha tud a zastum oberennoù arzel. Alies e vez aozet ganto diskouezadegoù padus heñvel ouzh ar re aozet **c'h/Kunstmuseum**. 

## Skouerioù

###### 
* Kunsthalle Baden-Baden *(Land)*
* Kunsthalle Bielefield - dastumad pad*(ti-kêr)*
* Kunsthalle Bonn *(stad Alamagn)*
* Kunsthalle Bremen - dastumad pad http://www.kunsthalle-bremen.de/ (*Kunstverein in Bremen)*
* Kunsthalle Bremerhaven (*Kunstverein Bremerhaven)*
* Kunsthalle Darmstadt *(Kunstverein Darmstadt)*
* Kunsthalle Düsseldorf *(ti-kêr)* 
* Kunsthalle in Emden - dastumad pad *(diazezadur)*
* Kunsthalle Erfurt *(ti-kêr/Erfurter Kunstverein)*
* Schirn Kunsthalle Frankfurt *(ti-kêr)*
* Kunsthalle Göppingen *(ti-kêr/Kunstverein Göppingen)*
* Kunsthalle Fridericianum Kassel *(ti-kêr)*
* Kunsthalle zu Kiel - dastumad pad *(Land)*
* Kunsthalle Hamburg - dastumad pad Hamburger Kunsthalle *(Land)*
* Staatliche Kunsthalle Karlsruhe - dastumad pad *(Land)*
* Kunsthalle der Sparkasse Leipzig *(diazezadur)*
* Kunsthalle Mannheim - dastumad pad http://www.kunsthalle-mannheim.de/ *(ti-kêr)*
* Kunsthalle Nürnberg *(ti-kêr)*
* Kunsthalle Tübingen - dastumad pad *(ti-kêr/diazezadur)*
* Kunsthalle Wilhelmshaven (*ti-kêr/Verein der Kunstfreunde Wilhelmshaven)*

###### 
* Kunsthalle Krems *(diazezadur)*
* Kunsthalle Wien; gwelout ivez Museumsquartier, Vienna *(ti-kêr)*

###### 
* Kunsthalle Lophem

###### 
* Kunsthalle Mulhouse

###### 
* Kunsthalle Budapest

###### 
* Kunsthal Rotterdam

###### 
* Kunsthalle Basel *(Basler Kunstverein)*
* Kunsthalle Bern *(Verein der Kunsthalle Bern)*
* Neue Kunst Halle St. Gallen *(diazezadur)*
* Kunsthalle Zürich *(ti-kêr/Verein Kunsthalle Zürich)*

###### 
* Kunsthalle Stockholm
Mae 2010 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2009 e Breizh - **2010 e Breizh** - 2011 e Breizh

2010 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù
*Lun 10 a viz Mae - Sadorn 15 a viz Mae : eil Redadeg evit ar brezhoneg, etre Roazhon ha Pondi.
*Sadorn 22 a viz Mae - Sul 23 a viz Mae : adsavet eo Gouel Broadel ar Brezhoneg, e Kawan.

__NOTOC__
Klemm

**Klemm** eo ar pezh a ra an den pa lavar en devez poan, pe ez eus bet graet droug dezhañ, pe gaou outañ. 
E-keñver al lezenn e vez **savet klemm** gant un den abalamour ma kav dezhañ ez eus bet graet droug dezhañ pe gaou outañ gant un den all pe gant ur velestradurezh bennak. Savet e vez klemm neuze dirak tud a lezenn, a zo o c'hefridi degemer ar c'hlemmoù hervez al lezenn. 
Goude e tegouezh ar c'hlemm diral ul lez-varn ha divizet e vez gant ar varnerien degemer pe disteurel ar c'hlemm, muzuliañ an droug pe ar gaou, ha lavarout peseurt kastiz a vo roet d'an hini zo bet kavet kablus. 

## Klemm ha lezenn
Hervez al lezenn c'hall e c'haller klemm 
*goude un torfed (muntr, gwallerezh, ...)
*goude ur felladenn, pe torr-lezenn
*goude un torr-reolenn.
Magdalena (departamant)

**Ur pennad [[Magdalena]] zo ivez.*

**Magdalena** zo un departamant eus Kolombia, e hanternoz ar vro. Santa Marta eo ar gêr-benn.
Kunsthaus Zürich

**Kunsthaus Zürich** a zo ur mirdi lec'hiet e Zürich e Suis. Unan eus mirdioù pouezusañ Suis hag Europa eo. Ennañ e kaver oberennoù eus ar Grennamzer betek an amzer vremañ, ha kalz oberennoù suis. Christoph Becker eo ar rener. *[[Kunsthalle|Kunstverein]]* Zürich (*Zürcher Kunstgesellschaft*) eo a ra war-dro.

Anv an arsav-tramway e-kichen ar mirdi eo ivez *Kunsthaus*. E *Pfauenplatz* emañ an arsav-se, etre ar mirdi ha Schauspielhaus Zürich.

Treset eo bet steuñv ar mirdi gant Karl Moser ha Robert Curjel, savet e voe e 1910 ha digoret e 1917. Ennañ e kaver livadurioù gant Edvard Munch hag Alberto Giacometti. Hag ivez re gant arzourien suis evel Johann Heinrich Füssli, Ferdinand Hodler, Pipilotti Rist ha Peter Fischli.

### Livadurioù a c'haller gwelout er mirdi

Image:Berner Nelkenmeister 001.jpg|Berner Nelkenmeister: *Johannes der Täufer in der Wüste*
Image:Joseph Mallord William Turner 028.jpg|J. M. William Turner: *Die Teufelsbrücke St. Gotthard*
Image:Der Rhonegletscher - Johann Heinrich Wüest (Kunsthaus Zürich).jpg|Johann Heinrich Wüest: *Der Rhonegletscher*
Image:Arnold Böcklin 002.jpg|Arnold Böcklin: *Der Krieg* 
Image:L'Evasion de Rochefort - Edouard Manet (Kunsthaus Zürich).jpg|Edouard Manet: *Die Flucht des Rochefort*
Image:Henri Rousseau 001.jpg|Henri Rousseau : *Am Waldrand*
Image:August Macke 025.jpg|August Macke: *Landschaft mit Kühen und Kamel*


## Chomlec'h
Kunsthaus Zürich
Heimplatz 1
CH 8001 Zürich

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel Kunsthaus Zürich
Mirdi Herzog Anton Ulrich

**Mirdi Herzog Anton-Ulrich** (alamaneg : Herzog Anton Ulrich Museum) a zo ur mirdi lec'hiet e Braunschweig e Saks-Izel en Alamagn. Unan eus mirdioù koshañ Alamagn eo, ha hini pinvidikañ Land Saks-Izel. Ennañ e kaver oberennoù a veze perc'hennet gant
Anthony Ulrich, dug Brunswick-Lüneburg (1633-1714). En holl ez eus ouzhpenn 100 000 oberenn er mirdi, savet gant livourien bouezusañ Europa.

## Livourien o oebrennoù war ziskouez er mirdi
*Albrecht Dürer
*Adam Elsheimer
*Adriaen van Ostade
*Albert Meyeringh
*Andreas Stech (1635-1697)
*Antoon van Dyck
*Antoine Watteau
*Augustin Hirschvogel (1503-1553)
*François Boucher
*Giorgione
*Hans Holbein yaouank
*Hyacinthe Rigaud
*Jan Kupecký
*Johannes Riepenhausen
*Joachim Beuckelaer (1533–1574)
*Johann Heinrich Roos
*Joachim Wtewael
*Johannes Vermeer
*Jacopo d'Antonio Negreti lesanvet Palma gozh 
*Jacob Philipp Hackert
*Lucas Cranach gozh
*Lucas van Leyden
*Paulus Moreelse
*Pieter Pauwel Rubens
*Philips Wouwerman
*Rembrandt

## Chomlec'h
Herzog Anton Ulrich-Museum - Kunstmuseum des Landes Niedersachsen, Museumstraße 1
D-38100 Braunschweig

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar mirdi
Kunsthal Rotterdam

**Kunsthal Rotterdam** a zo ur mirdi e Rotterdam, en Izelvroioù. Digoret eo bet d'an 31 a viz Here 1992. 
Steuñv ar mirdi a zo bet savet gant an arkitektour Rem Koolhaas hag Yves Brunier. Ul lodenn eus Museumpark Rotterdam eo ar c'h/ Kunsthal. E Museumpark e kaver ivez Mirdi Boijmans Van Beuningen ha Skol-uhel arkitektouriezh an Izelvroioù (NAI).

N'eus dastumad-pad ebet er c'h/Kunsthal met a bep seurt diskouezadegoù berrbad a vez aozet ennañ.

## Arzourien o oberennoù er mirdi
*Co Westerik
*Edward Hopper
*Frank Stella
*Giorgio Morandi
*Katinka Lampe
*Tom Klaasen
*Jan Schoonhoven 
*René Daniëls
*Carolein Smit
*Nicole Segers
*Henk Visch

## Skeudennoù

Image:Rotterdam kunstwerk kameel en begeleider.jpg|Munud eus penn uhelañ ar mirdi
Image:AC-rotterdam-statue.jpg|Delwenn gant Tom Klaasen e park ar mirdi
Image:Rotterdam Kunsthal.jpg|Gwel eus ar mirdi


## Chomlec'h
KUnsthal Rotterdam
Museumpark, Westzeedijk 341
3015 AA Rotterdam

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù
Kunsthalle Bremen

**Kunsthalle Bremen** a zo ur mirdioù arzoù-kaer e Bremen, en Alamagn. Meret eo gant *Kunstverein* Bremen, krouet e 1849, ha kresket e 1902 (tisavour : Eduard Gildemeister). 6000 ezel a zo ennañ. Kresket eo bet an niver a oberennoù a zo er mirdi a-drugarez da vadoberourien. Etre 1899 ha 1906 e voe kresket ar mirdi. Kempennet eo bet ar mirdi etre 1996 ha 1998, ha savet ez eus bet salioù nevez da lakaat oberennoù arzel a vremañ war ziskouez. 

## Mirourien ar mirdi
* Gustav Pauli (1899-1914) 
* Emil Waldmann (1914-1945)
* Günter Busch (1945-1984) 
* Siegfried Salzmann (1985 - 1993)
* Wulf Herzogenrath (1993 - bremañ)

## Gwelout ivez
* Kunsthalle

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
Kunsthalle Bern

**Kunsthalle Bern** a zo ur mirdi arzoù e Helvetiaplatz e Berne, Suis.
Savet eo bet e 1917–1918 gant Kevredigezh Kunsthalle Bern ha digoret d'ar 5 a viz Here 1918. Ennañ e kinniger diskouezadegoù arzoù a vremañ. Brudet eo er bed a-bezh peogwir e kaver ennañ oberennoù gant Paul Klee, Christo, Alberto Giacometti, Henry Moore, Jasper Johns, Sol LeWitt, Gregor Schneider, Bruce Nauman pe c'hoazh Daniel Buren.

## Mirourien ar mirdi
* 1918 - 1930 Robert Kieser
* 1931 - 1946 Max Huggler
* 1946 - 1955 Arnold Rüdlinger
* 1955 - 1961 Franz Meyer
* 1961 - 1969 Harald Szeemann
* 1970 - 1974 Carlo Huber
* 1974 - 1982 Johannes Gachnang
* 1982 - 1985 Jean-Hubert Martin
* 1985 - 1997 Ulrich Loock
* 1997 - 2005 Bernhard Fibicher
* 2005 -   Philippe Pirotte

## Daveoù
* Jean Christophe Ammann / Harald Szeemann, *Von Hodler zur Antiform. Geschichte der Kunsthalle Bern*, Bern 1970
*Hans Rudolf Reust, *Aus dem Musée éclaté an den Ort des Werks, Kunsthalle Bern 1969-1993*, Bern 1993, ISBN 3857800887

## Gwelout ivez
* Kunsthalle

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Kunsthalle Basel

**Kunsthalle Basel** (digoret e 1872) a zo ur mirdi arzoù-kaer e Basel, e Suis. Abaoe m'eo bet digoret ez eus bet kinniget ennañ diskouezadegoù oberennoù rakward hag arz a vremañ. Ennañ e vez kinniget ivez prezegennoù, taolioù-kaer ha filmoù. Modernaet eo bet ar savadur e 2004 gant an arkitektourien Miller & Maranta hag abaoe e kaver ivez ennañ Mirdi suis an arkitektouriezh. 
## Gwelout ivez
*Kunsthalle

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Kunsthalle Hamburg

**Hamburger Kunsthalle** a zo ur mirdi arzoù-kaer e Hamburg, en Alamagn. Ennañ e kaver oberennoù a dnn da Hamburg ( kantved), livadurioù izelvroat ha flamank ar  hag ar  kantved, livadurioù alaman ha gall an  kantved hag arz modern. Tri savadur a ya d'ober ar mirdi hag a zo e kreiz-kêr, nepell diouzh ti-gar kreiz Hamburg ha diouzh lenn Binnenalster.

## Istor

Ar mirdi kentañ a voe savet etre 1863 ha 1869 gant an arkitektourien Georg Theodor Schirrmacher und Hermann von der Hude. An eil savadur, savet e 1919, a voe savet diwar ur steuñv gant Fritz Schumacher. *Galerie der Gegenwart* a voe savet etre 1976 ha 1997, diwar ur steuñv gant O. M. Ungers.

## Oberennoù

Er mirdi e kaver livadurioù gant Max Liebermann, Lovis Corinth, Philipp Otto Runge, Caspar David Friedrich, Adolf Menzel. E *Gallerie der Gegenwart* e kaver oberennoù eus penn-kentañ an  kantved gant arzourien evel Pablo Picasso, Paul Klee ha Max Beckmann, hag arz krouet goude 1945.


Skeudenn:Friedrich, Caspar David - Wanderer über dem Nebelmeer.jpg|Caspar David Friedrich: *Ar beajour a-us ur mor a goumoul*
Skeudenn:Friedrich, Caspar David - Eismeer.jpg|Caspar David Friedrich: *Ar mor skornet*
Skeudenn:1833 Blechen Palmenhaus Pfaueninsel anagoria.JPG|Carl Blechen: *Ti gant gwez-palmez e [[Pfaueninsel]] e-kichen Potsdam*
Skeudenn:La Seine au quai d'Austerlitz, d'après Guillaumin, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|Paul Cézanne: *Ar Seine e-kichen Bercy*
Skeudenn:Albrecht Dürer 055.jpg|Albrecht Dürer: *Leon*
Skeudenn:Max Liebermann Birkenallee im Wannseegarten.jpg|Max Liebermann: *Alez gwez-bev en ul liorzh e Wannsee*
Skeudenn:Paul Gauguin 009.jpg|Paul Gauguin: *Paotred o kouronkañ e Breizh*
Skeudenn:Kunsthalle statue.jpg|Delwenn gant Hermann Hahn e-kichen ar mont e-barzh pennañ


## Notennoù

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kunsthalle Hamburg
Kador ruz ha glas

Ar ***Gador ruz ha glas*** a zo ur gador bet ijinet e 1917 gant Gerrit Rietveld. Un arouez e teir ment eus stil De Stijl eo. Ar gador orin a voe livet diouzh reolennoù De Stijl : du, gris ha gwenn. E 1918 e voe kemmet evit bezañ heñvel ouzh livadurioù Piet Mondrian, pa zizoloas Rietveld e labour. E 1919 e voe degemeret Rietveld e De Stijl. War ziskouez emañ ar gador en High Museum of Art, en Atlanta. juntoù Rietveld a zo bet implijet da sevel anezhi.

War ziskouez e voe e skol-veur teknologiezh Delft – rann an arkitektouriezh e 2008. D'an 13 a viz Mae 2008 e oe distrujet ar savadur a-bezh gant un tangwall, met dont a reas a-benn ar bomperien da adtapout ar gador.

## Liammoù diavaez

*Steuñv diazezet war an hini orin
* steuñv e PDF gant mentoù e mm

## Daveoù
Loch Cuan

**Loch Cuan** a reer en iwerzhoneg (ha *Strangford Lough* e saozneg) eus ur vorlenn, e Hanternoz Iwerzhon. Emañ er gevred da gêr Béal Feirste ha dispartiet eo diouzh ar mor gant ledenez an Aird. 150 km² eo he gorread
Loch Deirgeirt

**Loch Deirgeirt** (*Lough Derg* e saozneg) zo ul lenn e-kreiz Iwerzhon. An eil lenn vrasañ eo e Republik Iwerzhon hag an trede lenn vrasañ en enez a-bezh, gant ur gorread a 118 km². Emañ er gwalarn da gêr Luimneach (Limerick), etre kontelezh Tiobrad Árann, kontelezh Gaillimh ha kontelezh An Clár. Tremen a ra An tSionainn, stêr vrasañ Iwerzhon, drezi.
Gerrit Rietveld

**Gerrit Thomas Rietveld** (24 a viz Even 1888 en Utrecht – 25 a viz Even 1964 en Utrecht) a oa un dizagnour arrebeuri hag un arkitektour izelvroat bet ezel eus De Stijl. Div oberenn savet gantañ a zo brudet : e gador ruz ha glas (1917), ha Ti Rietveld Schröder, hag a zo war roll Glad bedel UNESCO abaoe 2000.

E 1917 ec'h ijinas Rietveld e gador ruz ha glas. E 1918 e savas e embregrezh sevel arrebeuri, ha diwar levezon 'De Stijl' e tivizas cheñch livioù e gador. E 1919 e voe degemeret e De Stijl hag e teuas da vezañ arkitektour. E 1924 e tresas e savadur kentañ, Ti Rietveld Schröder, dre genlabourat gant Truus Schröder-Schräder hag a oa perc'henn an ti. E Prins Hendriklaan, 50 en Utrecht emañ an ti.

E 1928 e pellaas Rietveld diouzh 'De Stijl' hag e tostaas ouzh ul luskad arkitektouriezh all anvet Nieuwe Zakelijkheid pe Nieuwe Bouwen. Er memes bloavezh ec'h emezelas e Kendalc'hioù etrevroadel ar arkitektouriezh vodern. E 1934 ec'h ijinas ar gador "Zig-Zag" http://www.bonluxat.com/a/Gerrit_T._Rietveld_Zig_Zag.html hag e stagas gant steuñv Mirdi van Gogh (Amsterdam) hag a voe echuet goude e varv. Kantadoù a diez a dresas, al lodenn vrasañ anezho en Utrecht.

## Liammoù diavaez

* Rietveld ev lec'hienn Centraal Museum Utrecht
* www.ModernFurnitureClassics.com Buhez Rietveld 
* Great Buildings Online
Lúnasa

**Lúnasa** a zo ur strollad sonerien hengounel iwerzhonat, gant binvioù sonerezh nemetken. Sonerezh iwerzhonat a vez sonet ganto dreist-holl, hogen a vroioù keltiek all e teu lod eus o zonioù. Anv gouezelek miz Eost eo Lúnasa, diwar gouel kozh *Lughnasadh* a lide an doue *[[Lugh]]* ha deroù mare an eost en Iwerzhon a gozh.

Savet e oa bet ar strollad e 1996 gant Seán Smyth, Trevor Hutchinson ha Donogh Hennessy. Goude done Michael McGoldrick ha John McSherry e voe enrollet ho fladenn gentañ ganto. Meur a soner a zo bet ezel eus ar strollad kent mont kuit da sevel raktresoù all. Hiziv an deiz ez eus pemp anezho.

Seizh pladenn hag ur *Best Of* a zo bet embannet ganto. Abalamour d'o brud etrebroadel e vezont o veajiñ a sonadeg da sonadeg e-pad ar bloavezh.

## Sonerien

* Kevin Crawford : fleüt a-dreuz, fleüt, bodhrán
* Trevor Hutchinson : gourrebed
* Seán Smyth : violon, fleüt
* Cillian Vallely : pib-ilin, fleüt
* Paul Meehan : gitar, banjo

## Sonerien bet er strollad

* Donogh Hennessy : gitar,
* Michael McGoldrick : pib-ilin, fleüt a-dreuz, fleüt, 
* John McSherry : pib-ilin, fleüt.

## Pladennoù

### [[1997]] : ''Lúnasa''

# *Eanair* 
# *Feabhra* 
# *Marta* 
# *Aibreann* 
# *Bealtaine* 
# *Meitheamh* 
# *Iuil* 
# *Mean Fomhair* 
# *Deireadh Fomhair* 
# *Mi Na Samhna* 
# *Mi Na Nollag* 
# *Jacky Molard's / The Hunter's Purse*

### [[1999]] : ''Otherworld''

# *Goodbye Miss Goodavich/Rosie's Reel* 
# *The Floating Crowbar/McGlinchey's/The Almost Reel* 
# *The Butlers of Glen Avenue/Sliabh Russell/Cathal McConnell's*
# *January Snows/Laura Lynn Cunningham* 
# *The Miller of Drohan* 
# *Dr. Gilbert/Devils of Dublin/Black Pat's* 
# *Autumn Child/Heaton Chapel* 
# *Stolen Apples* 
# *Taylor Bar, 4a.M. /Ceol Na Mara* 
# *Lafferty's/Crock of Gold/Lady Birr/Abbey Reel* 
# *O'Carolan's Welcome/Rolling in the Barrel*

### [[2001]] : ''The Merry Sisters Of Fate''

# *Aoibhneas*
# *Donogh And Mike's*
# *Killarney Boys Of Pleasure*
# *The Merry Sisters Of Fate*
# *Inion Ni Scannlain*
# *Casu* 
# *Paistin Fionn*
# *The Minor Bee*
# *Scully's*
# *Return From Fingal*
# *Morning Nightcap*

### [[2002]] : ''Redwood''

# *Cregg's Pipes*
# *Welcome Home*
# *Harp And Shamrock*
# *Fest Noz*
# *Spoil The Dance*
# *A Stor Mo Croi*
# *Dublin To Dingle*
# *Lady Ellen*
# *Cotati Nights*
# *Two-Fifty To Vigo*
# *Temple Hill*

### [[2004]] : ''The Kinnitty Sessions''

# *Stolen Purse*
# *Ballyogan*
# *Punch*
# *The Dimmers*
# *Island Paddy*
# *Sean In The Fog*
# *Bulgarian Rock*
# *The Wounded Hussar*
# *The Walrus*
# *Maids In The Kitchen*
# *Tie The Bonnet*

### [[2006]] : ''Sé''

# *The Cullybacky Hop*
# *Leckan Mor*
# *Absent Friends*
# *Loophead*
# *Midnight in Avilés*
# *The Dingle Berries*
# *Black River*
# *Road to Barga*
# *Two of a Kind*
# *Glentrasna*
# *Boy in the Boat*

### [[2010]] : ''Lá Nua''

# *Ryestraw*
# *The Raven's Rock*
# *Tro Breizh*
# *Fruitmarket Reels*
# *Doc Holliday's*
# *Unapproved Road*
# *Island Lake*
# *Snowball*
# *Pontevedra to Carcarosa*
# *The Shore House*

## Liammoù diavaez
Lec'hienn ofisiel Lúnasa
Ti Rietveld Schröder

**Ti Rietveld Schröder** (nederlandeg : *Rietveld Schröderhuis*) a zo un ti bet savet e 1924 en Utrecht gant an arkitektour izelvroat Gerrit Rietveld evit an itron Truus Schröder-Schräder hag he zri bugel. Unan eus oberennoù skouer De Stijl eo. An itron Schröder a voe o chom ennañ betek he marv e 1985. Kempennet eo bet an ti gant Bertus Mulder hag hiziv an deiz eo deuet da vezañ ur mirdi. Lakaet eo bet war roll Glad bedel UNESCO e 2000.

## Skeudennoù

Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-7.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-15.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-1.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-13.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-14.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-3.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-4.JPG
Image:Rietveld Schröderhuis HayKranen-6.JPG


## Notennoù

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel
*Ti Rietveld Schröder e lec'hienn UNESCO 
*Rietveld Schröderhuis e lec'hienn Centraal Museum Utrecht
*Video
Lough Derg

Div lenn eus Iwerzhon zo anvet *Lough Derg* e saozneg :
*Loch Deirgeirt, ul lenn vras, etre kontelezh An Clár, kontelezh Gaillimh ha kontelezh Tiobrad Árann ;
*Loch Dearg, ul lenn vihan, e kontelezh Dún na nGall.
Loch Dearg

**Loch Dearg** pe **Loch Geirg** (*Lough Derg* e saozneg) zo ul lenn vihan e kontelezh Dún na nGall, nepell diouzh an harzoù etre Hanternoz Iwerzhon ha Republik Iwerzhon. En em astenn a ra war 890 hektar ha bas eo an dour enni. 

## Enezenn
E-kreiz al lenn ez eus un enezennig anvet Purgadóir Naoimh Phádraig (Purgator Sant Padrig) pe *Station Island*. Ur manati zo enni, bet savet en , ha dont a ra tud da birc'hirinañ di bep bloaz e koun sant Padrig a vije bet o vevañ eno er . Er manati-se e voe skrivet an dornskrid brudet *[[Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii]]*.
Meta (Kolombia)

**Meta ** zo un departamant e Kolombia, treuzet gant ar Stêr Meta, a zo un adstêr d'an Orinoco. Villavicencio eo ar gêr-benn.
Norte de Santander

**Norte de Santander ** zo un departamant e biz Kolombia, a-stok ouzh Venezuela. San José de Cúcuta eo ar gêr-benn.
Putumayo (Colombia)

**Putumayo ** zo un departamant e mervent Kolombia, a-stok ouzh Perou hag Ecuador. Mocoa eo ar gêr-benn.
Putumayo

*Putumayo* zo un anv-lec'h e Suamerika.

* Dont a ra eus anv ar Stêr Putumayo a red en Amazonia
* Putumayo zo ivez un departamant e Kolombia
* Distrig Putumayo, e Perou
* **[[Proviñs Putumayo]]**, e Perou.

* Kanton Putumayo, e Sucumbíos, en Ecuador
* Putumayo World Music, ti-embann pladennoù
San Andrés y Providencia

**San Andrés ha Providencia**, pe **San Andrés y Providencia** hervez an anv ofisiel spagnolek, zo un enezeg hag un departamant e Kolombia, en hanternoz ar vro, er Mor Karib.
 
## Douaroniezh

### Enez San Andres

### Providencia, Santa Catalina hag inizi all
Charles Lynch

**Charles Lynch** zo bet anv meur a zen:

*Charles Lynch (barner) (1736–1796), barner eus Virginia , den al Lezenn Lynch
*Charles Lynch (politikour) (1783–1853), gouarnour Mississippi
*Charles Lynch (pianoour) (1906–1984), pianoour iwerzhonat
Santander (Colombia)

**Santander ** zo un departamant eus Kolombia e biz ar vro. Bucaramanga eo ar gêr-benn.

Gant departamant Norte de Santander, stok outañ, e komzer eus rannvro ar Santanderes.
Loch Coirib

**Loch Coirib** (*Lough Corrib* e saozneg) eo an eil lenn vrasañ en Iwerzhon, goude Loch nEathach, hag an hini vrasañ e Republik Iwerzhon. Emañ e kornôg ar vro, war harzoù kontelezh Gaillimh ha kontelezh Maigh Eo. Dre ur stêrig, anvet *Abhainn na Gaillimhe* en iwerzhoneg, *River Corrib* e saozneg, ez a he dourioù d'ar mor e-kichen Gaillimh. 200 km² eo gorread al lenn. 

Dont a ra an anv *Loch Coirib* eus **Loch nOirbsean**, anvet diwar Oirbsean Mac Alloid, un anv all evit Manannán Mac Lir, doue ar mor evit annezidi Iwerzhon gwechall. En iwerzhoneg ar vro e reer *An Choirib* anezhi ivez.
Arno Elegoed

**Arno Elegoed** (pe Arnaud Elégoët) zo kelenner, soner, hag embanner levrioù brezhonek evit ar yaouankiz. Eñ an hini a zo e penn embannadurioù Bannoù-Heol.

## Kelenner
Kelenner e Kemper eo Arno Elegoed abaoe 1994. Kelenn a ra ar sonerezh e Skolaj-Lise Sz Tereza. 

E 2008 en doa bet ar mennozh gant ar gelennerez kleweled da embann ul lipdub a oa diouzh ar c'hiz d'ar mare-se. Unan a oa bet krouet evit implijidi ar Skolaj, unan all gant re al Lise.  

## Bannoù-heol
E 1999 e oa bet krouet gantañ an ti-embann Bannoù-heol. 

## Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg
Div wech en deus bet Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg, an eil priz en deus bet bep tro (e 2005 hag e 2010).
Manannan Mac Lir

**Manannan mab Ler** , pe **Manannán mac Lir**, a oa un doue ar mor, e gwengelouriezh Iwerzhon.
Mab e oa d'an doue Lir (ger hag a zo kement ha *[[mor]]* en iwerzhoneg) hag a vije unan eus an Tuatha Dé Danann, tud an doueez Dana. Un doue brezelour eo, roue ar bed all, ar Sidh. Liammet eo e anv ouzh Enez-Vanav. 

Eñ eo a bourchas moc'h d'an doueed arall a-benn ar Banvez Meur. 

Kar eo da Manawydan fab Llŷr, haroz ar Mabinogi kembraek, 

## [[Táin Bó Cúailnge]]
Hervez an danevell Táin Bó Cúailnge eo Fand anv e wreg, met e mojennoù all eo Áine. ur verc'h o deus, Níamh Chinn Óir (Nia Ben Aur). Hervez ur vojenn all en deus ur mab, Lugh.

## [[Immram Brain]]
Hervez mojenn Immram Brain emañ an haroz Bran maic Febail hag e goskor o verdeiñ da glask un enezenn hud.
Quindío

**Quindío ** zo un departamant e Kolombia, an eil bihanañ eus an 32 zepartamant a zo er vro, hag Armenia eo ar gêr-benn anezhañ.
Risaralda

** Risaralda ** zo unan eus an daou zepartamant ha tregont a zo e republik Kolombia. E 1966 e voe krouet. Pereira eo ar gêr-benn.
Armenia (disheñvelout)

**Armenia** zo:

* Armenia, ur vro er C'haokaz.
* Armenia (Quindío), kêr-benn departamant Quindío e Kolombia.
* Armenia (Antioquia), kumun e departamant Antioquia e Kolombia 
* Armenia (Sonsonate), kumun e departamant Sonsonate en El Salvador.
* Armenia romana, proviñs roman adalek ar c'hentañ kantved kent J.K.
* RSS Armenia, ur republik soviedel etre 1936 ha 1991
* Asteroide **[[(780) Armenia]]**, dizoloet en 1914.
Roazhon Park

**Roazhon Park** eo an anv ofisiel a zo abaoe an 12 a viz Mezheven 2015 gant ar stad ma c'hoari ar Stade Rennais Football Club e Roazhon abaoe 1912 (dioueliet d'ar 15 a viz Gwengolo). War lez Hent an Oriant emañ, en niverenn 111. Setu perak e veze graet *Stad Hent an Oriant* anezhañ (*Stade de la Route de Lorient*) a-raok. Da heul ur referendom e-touez an dud (60000 gwedead) eo bet dilennet an anv gant en tu-hont da 70% eus ar voterien, ouzh *Stade des Hermines* a oa an eil kinnig.

Perc'hennet eo gant Roazhon Meurgêr (nevesaet e oa bet ar stad gant kêr Roazhon e 2004) ha feurmet d'ar c'hleub-embregerezh Stade Rennais Football Club, a zo bet renet, etre miz Mae 2010 ha miz Ebrel 2012, gant Patrick Le Lay, bet e penn TF1 ha krouet gantañ TV Breizh.

Lec'h zo da 31 127 arvester ennañ war ar paper. E gwirionez ne vez ket lakaet muioc'h eget 29 500.

Stal ha preti ar c'hleub zo ivez er stad.

## Redadeg 2010
E miz Mae 2010 e oa bet treuzet gant Ar Redadeg. 

## Liammoù diavez
* Lec’hienn ofisiel

## Notennoù ha daveoù
Departamant Sucre

** Sucre ** zo unan eus an daou zepartamant ha tregont a zo e republik Kolombia, anvet diwar-lerc'h anv ar jeneral Sucre. Sincelejo eo ar gêr-benn.

## Istor

File:Cartagena in New Granada (1810).svg| Proviñs Cartagena en 1810.
File:Magdalena in Gran Colombia (1824).svg| Departamant Magdalena (Grande Colombia) en 1824.
File:Nueva Granada - Cartagena (1855).svg|Proviñs Cartagena en 1855.
File:Bolívar in United States of Colombia.svg|Stad soveren Bolívar en 1863.
File:Sucre in Colombia.svg|Departamant Sucre abaoe 1966.
Cauca

**Cauca** zo un anv-lec'h e Kolombia: 

*ur stêr, ar **[[Stêr Cauca]]**,
*anv daou zepartamant:
**an departamant **[[Cauca (departamant)|Cauca]]**, treuzet gant ar stêr, 
**an departamant Valle del Cauca;
*en istor Kolombia:
**an **[[Departamento del Cauca (Gran Colombia)]]** gwechall, e Republik Gran Colombia.
**an **[[Estado Soberano del Cauca]]**, ur stad kevredet en Estados Unidos de Colombia.

## Pennad kar
*Coca
Schokland

**Schokland** (e kumun Noordoostpolder) a oa un enezenn er Zuiderzee betek ma vefe savet Noordoostpolder e 1942. Ul lec'h a-bouez a-fet arkeologiezh eo, ma kaver Mirdi Schokland. Schokland eo a voe al lec'h kentañ eus an Izelvroioù lakaet e roll Glad ar bed gant UNESCO. Eno e c'haller gwelout ul lodenn eus ar voger a-enep an dour a oab bet savet e Middelbuurt.

A-feur ma pigne live ar mor ez eas kuit annezidi Schokland da dri lec'h uheloc'h : Emmeloord, Molenbuurt ha Middelbuurt. E 1825 e voe dour-beuz bras ha kalz distruj a voe : e 1859 e tivizas ar gouarnamant e vefe difennet dont da chom da Schokland. Kumun Schokland a voe staget neuze ouzh Kampen.

## Transportoù
An daou di-gar tostañ a gaver e Kampen hag e Lelystad.


Image:Schokland1.jpg|iliz Schokland
Image:Schokland2.jpg|Iliz hag ar pezh a chom eus ar voger a wareze diouzh an dour
Image:Schokland_-_Church.jpg


## Liammoù diavaez

* Schokland
* https://web.archive.org/web/20070928113526/http://www.unigeo.dk/faglig/semester5/Holland/How-Schokland-came-to-be-as-it-is.doc
Boned rasta

Ur **boned rasta**, pe **rastacap** (e saozneg) zo ur boned stamm bras, flamm al livioù anezhañ, deuet eus Jamaika ha Barbados .

Gallout a rafe dont eus an Tam o'shanter skosat, pe bezañ bet levezonet gantañ.
Tolima

** Tolima ** zo unan eus an daou zepartamant ha tregont a zo e republik Kolombia. Ibagué eo ar gêr-benn.
Vaupés

** Vaupés ** zo un anv-lec'h e Kolombia.

*ur stêr, ar Stêr Vaupés, a red eus Colombia da Vrazil, ma'z eo anvet Uaupés, adstêr d'ar Río Negro (Amazon).

*un departamant, gwelout Vaupés (departamant)

*ur rannvro e Colombia gwechall, ar Gran Vaupés, a zo bet rannet etre tri departamant: Guaviare, Vaupés (departamant) ha Guainía.