open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christian Danmark

**Christian Danmark** zo bet anv meur a zen, roue pe briñs eus Danmark:

## [[Rouaned Danmark]]
*Christian Iañ
*Christian II
*Christian III
*Christian IV
*Christian V
*Christian VI
*Christian VII
*Christian VIII
*Christian IX
*Christian X

## Priñsed
*Christian Danmark (1603-1647), mab d'ar roue Christian IV
*Christian Danmark (1675-1695), mab d'ar roue Christian V
*Christian Danmark (2005-), a dleje dont da vezañ ar roue Christian XI
Anne Lykke

**Anne Lykke** pe **Anne Henriksdatter Lykke** (1595 – 1641) a oa un itron danat, serc'h d'ar priñs Christian Danmark.

## He buhez
Ganet e oa e kastell Vordingborg. Tud a ouenn uhel hag a beadra e oa he zud. Merc'h e oa d'an denjentil ha politikour Henrik Lykke (1555–1611) ha d'e bried Karen Frandsdatter Banner (1559–1616).

### Dimeziñ
E 1615, da 20 vloaz, e timezas Anne d'an denjentil Cai Rantzau (1591–1623), gouarnour meur a balez roueel. E 1616 e c'hanas ur verc'h, Sophie (1616–1635) e Kastell Copenhagen ma oa kuzulier Rantzau. E 1621 e voe anvet Rantzau da Bennkomiser Brezel en arme Danmark en Holstein. Mervel a reas e 1623, pa oa Anne en oad a 27 vloaz. An intañvez yaouank neuze a reas war-dro merañ ar madoù ken na voe lakaet ar c'hontoù en o rez.
E miz Mae 1625 e lestras ar roue Christian IV da vont d'ar brezel. Anavezet eo ar brezel-se e Danmark ha Norge evel Brezel an Impalaer (*Kejserkrigen*).

### Addimeziñ
En 1629, da 34 bloaz, e timezas Anne d'an denjentil pinvidik Knud Ulfeldt (1600–1646), mab da Ganseller ar Rouantelezh Jacob Ulfeldt. Knud Ulfeldt a gollas neuze e garg el lez ha n'eo nemet goude marv Anne e 1641 ma voe anvet da Lord Chamberlain.

## Notennoù
Lestr Vix

**Lestr Vix**, pe *krater Vix*, zo ul lestr bras en arem hag a oa bet kavet, e 1953, e bez ur briñsez c'halian e-kichen keriadenn Vix (Côte-d'Or).

Talvezout a rae al lestr-se moarvat da servijañ gwin e banvezioù ar C'halianed a oa o vevañ eno. War-dro 1000 litrad gwin a c'halled lakaat e-barzh ; 206 kilo a bouez hag 1,64 metr zo dezhañ. Soñjal a ra d'an enklaskerien e oa bet oberiet er VIvet kantved kent J.K., e Naplez, e kreisteiz Italia, ur vro hag a oa annezet gant Gresianed d'an ampoent.

Kavet e voe bez Vix e miz Genver 1953, gant furcherien eus ar vro. Ennañ e voe kavet e-leizh a draoù : ouzhpenn al lestr arem bras ha listri bihanoc'h e oa bravigoù graet gant perlezennoù, gant mein, gant goularz, gant arem, gant koural ha gant aour. Diskouez a ra an holl draoù-se, graet e broioù pell a-wechoù, e veze graet kenwerzh gant ar bobl c'halian a oa o chom en tolead, al Lingoned. Dre gorn-bro Vix e tremene marc'hadourezh eus Henc'hres hag ar Mor Kreizdouar, en un tu, hag eus Enez Vreizh hag arvor Mor an Hanternoz, en tu all, en un amzer ma ne oa ket Roma ur gêr a bouez c'hoazh.

War ziskouez emañ lestr Vix bremañ en ur mirdi e Châtillon-sur-Seine.

## Skeudennoù
Tammoù eus al lestr, gwelet a-dost :

Image:CratèreVixDétail1.jpg|
Image:Cratère de Vix 0003.jpg|
Image:Cratère de Vix 0004.jpg|
Image:Cratère de Vix 0005.jpg|
Image:Cratère de Vix 0006.jpg|
Image:Cratère de Vix 0007.jpg|
Image:Cratère de Vix 0008.jpg|
Image:Cratère de Vix 0010.jpg|
Image:Cratère de Vix 0012.jpg|
Image:Cratère de Vix 0014.jpg|
Image:CratèreVixDétail1.jpg|


### Liammoù diavaez

* Lec'hienn Musée du Pays Châtillonnais
* Lec'hienn diwar-benn Teñzor Vix
Sant Tremen

**Sant Tremen** zo ur sant ha n'eus ket anezhañ. Diwar an anv-se ezeus savet meur a dro-lavar.

*Mont d'an oferenn da Sant Tremen* zo kement ha tremen hep oferenn.

*Bezañ bet, pe ganet, da Ouel Sant Tremen* (un deiz ha n'eus ket anezhañ eta) , zo kement ha bezañ tonket da dremen hep peadra, da vezañ paour. 

## Sent all kar dezhañ
*Sant Bikenig
*Sant Diboan
Crèvecœur-en-Auge

**Crèvecœur-en-Auge** a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.

Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
## Istor
### [[Krennamzer]]
* Ur c'hreñvlec'h a-bouez e oa ar c'hastell e bro Auge e-pad ar Grennamzer. E-pad Brezel Kant Vloaz e kevezas an daou du d'e zerc'hel.

### kantved
* Crèvecœur a voe adanvet Crèvecœur-en-Auge e 1893. 
### kantved
* **[[Eil brezel-bed]]**, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas daou zen nann-soudard e Crèvecœur-en-Auge abalamour d'ar bombezadegoù, unan e miz Even, an hini all e miz Eost.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell,  kantved .
* Distrujet e voe an iliz katolik e-pad an Dispac'h Gall; ne voe ket adsavet. Implijet e vez iliz Saint-Loup-de-Fribois gant katoliked Crèvecœur.
### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: ''Crèvecœur-en-Auge Communal Cemetery''

*Private* e oa er *York and Lancaster Regiment, The Hallamshire Bn.*. Mervel a reas d'an 20 a viz Eost 1944 e-pad Emgann Normandi e-pad an Eil brezel-bed.

## Armerzh
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

 
## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
Alain-Fournier

**Henri-Alban Fournier**, anavezetoc'h dre e anv-pluenn *Alain-Fournier*, a oa bet ganet d'an 3 a viz Here 1886 e La Chapelle-d'Angillon (Cher).

Ur skrivagner gall e oa, aet da Anaon e Saint-Rémy-la-Calonne (Meuse) e kentañ sizhunioù (22 a viz Gwengolo 1914) ar Brezel-bed kentañ, dek mizvezh goude ma voe embannet e romant nemetañ, *[[Le Grand Meaulnes]]* e anv. Da gentañ, dre na oa keloù anezhañ ken e oa bet disklêriet « Marv evit Bro-C'hall » e 1920. Adkavet e gorf en ur digoadenn eus koad Saint-Rémy e oa bet anavezet da vat d'an 2 a viz Mae 1991.

## E brezhoneg
Troet eo bet e romant *[[Le Grand Meaulnes]]* gant Yann-Ber Thomin.

## Notennoù ha dave
Pierre Laval

**Pierre Laval**, bet ganet d'an 28 a viz Mezheven 1883 e Châteldon (Puy-de-Dôme) hag aet da Anaon d'ar 15 a viz Here 1945 e Fresnes (Val-de-Marne a-vremañ) a oa ur politikour ha den-stad gall.

Anvet meur a wech da Brezidant Kuzul an Trede Republik c'hall e voe eil den pennañ Renad Vichy, just dindan Philippe Pétain. Gantañ e oa bet kaset da benn politikerezh ar c'henlabour Stad gant an Trede Reich.

Besprezidant ar C'huzul ha tonket da gemer plas ar marichal Pétain e oa bet skarzhet a-daol-trumm d'an 13 a viz Kerzu 1940, a-raok bezañ anvet da benn ar gouarnamant adalek an 18 a viz Ebrel 1942 betek an 19 a viz Eost 1944. Da vare dieubidigezh Bro-C'hall e tibabas tec'hel kuit ; lakaet harz warnañ e voe kondaonet d'ar marv gant al Lez Veur evit trubarderezh ha fuzuilhet d'ar 15 a viz Here 1945.
Carraig Aonair

**Carraig Aonair** (*Fastnet* pe *Fastnet Rock* e saozneg) a zo ur garreg digenvez er Meurvor Atlantel, er mervent da Iwerzhon. Emañ war-hed 13 km diouzh an douar-bras ha war-dro 6 km diouzh enez Cléire. *"Karreg digenvez"*, *"Karreg hec'h-unan"* eo ster an anv iwerzhonek "Carraig Aonair". Ar garreg-se zo dezhi 24 metr uhelder a-us live ar mor. 

Un tour-tan zo warni. Savet e voe an hini kentañ e 1853, gant houarn. Un eil, e greunvaen, a voe savet eus 1899 da 1904, gant mein bras deuet eus Kernev-Veur. E Kernev-Veur e voe benet ar mein, 2 074 anezho. Eno e voe savet un tour-tan, divontet ha kaset ar mein niverennet da Iwerzhon da adsevel an tour. Ne voe lazhet den ebet e-kerzh al labourioù-se. 54 metr uhelder zo d’an tour-tan. Gwelet a c'haller e c'houloù gwenn 27 mil mor tro-war-dro (50 km). 

Brudet eo Carraig Aonair dre ma vez implijet da bal evit ur redadeg bigi-dre-lien anvet Fastnet Race. Loc’hañ a ra ar gouelieroù eus Cowes en enez Wight, ober an dro d’ar garreg ha distreiñ da b-Plymouth, goude ur redadeg 1 126 km a hed. Redadegoù bihanoc’h zo ivez, etre porzhioù bihan eus kreisteiz Iwerzhon evel An Scoil pe Dún na Séad (Baltimore) ha Carraig Aonair.

 
## Liammoù diavaez
* The Fastnet Lighthouse: Light on a lonely rock, pennad tennet eus *The Economist*, 18/12/2008
* Tour-tan Carraig Aonair / Fastnet Lighthouse
* Skeudennoù eus an tour-tan
* Fastnet Rock Tour from Baltimore and Cape Clear Island
Andros

**Andros** (*Άνδρος* e gresianeg) zo un enezenn eus Gres, e Mor Egea, etre Euboia, un dek kilometr bennak er biz, ha Tinos, 3&nbsp;km er c’hreisteiz.

En em astenn a ra war ur gorread a 380&nbsp;km², gant un 40&nbsp;km bennak a hed ha betek 16&nbsp;km a led. Meneziek eo an enezenn met frouezhus eo an douar en traoñiennoù. *Andros*, pe "C'hora", eo ar gêr-benn, war aod ar reter. 9 221 a dud a oa o vevañ en enezenn, hervez niveradeg poblañs 2011. Gwechall e oa kalz muioc’h a dud o vevañ enni : 18 000 a dud a oa e 1900.
Frédéric Auguste Bartholdi

**Auguste Bartholdi**, bet ganet **Frédéric Auguste Bartholdi** d'an 2 a viz Eost 1834 e Colmar (Haut-Rhin), a oa ur c'hizeller elzasian hag a oa boas d'ober gant an anv *Amilcar Hasenfratz* gwezhoù 'zo.

Mil anavezet eo er bed a-bezh a-drugarez da Zelwenn ar Frankiz a voe kizellet gantañ ha profet d'ar Stadoù Unanet gant ar Stad c'hall e 1885 : staliet e oa bet e Bedloe's Island (Liberty Island a-vremañ) e beg porzh New York. Savet e oa bet gantañ ivez ar Feunteun Bartholdi a c'heller gwelet war bPlace des Terreaux e Lyon c'hoazh. Un oberenn brudet all, *[[Leon Belfort]]*, en devoa kizellet en ur vri da lidañ harzerezh kadarn ar gêr-mañ da geñver he seziz e-pad ar Brezel Dek.

Aet e oa bet da Anaon e Pariz d'ar 4 a viz Here 1904.
Bridgetown

**Bridgetown** eo kêr-benn ha kêr vrasañ Barbados, un enezenn dizalc'h eus an Antilhez. War aod mervent an enez emañ ha 96 578 a dud a oa o chom enni e 2006. Tro-dro 110 000 annezad a oa er veurgêr e 2014.

E-barzh parrez Saint Michael emañ. Diazezet e voe gant an drevadennerien vreizhveuriat e 1628. Adalek 1654 e voe anvet *The Town of Saint Michael* (kêr Sant Mikael). Ul lec'h touristel eo bremañ. He c'hreiz-kêr zo bet lakaet war roll ar glad bedel gant an UNESCO e 2011.

### Gevelliñ
Gevellet eo kêr-benn ar Barbadez gant :
* 
* 
*
Bridgetown (disheñvelout)

**Bridgetown** zo un anv-lec'h saoznek, savet diwar graet an anvioù *[[bridge]]* (pont), ha *[[town]]* (kêr). 
Anv meur a gêr eo.

## 
* Bridgetown en Aostralia ar C'hornôg.

## 
* Bridgetown, kêr-benn ar vro.

## 
* *Bridgetown*, e kêr Totnes e Devon.

## 
* anv saoznek kêriadenn Baile an Droichid e Kontelezh Loch Garman,
* anv saoznek kêriadenn Baile an Droichid e Kontelezh An Clár,
* "Bridgetown" e Kontelezh Corcaigh.

## 
* Bridgetown, un "tolead digenvez" (*"unincorporated area"*) e Skos Nevez.

## 
* Bridgetown, eil brasañ kêr ar vro.

#### 
Anv meur a gêr eo: 
* Bridgetown (Georgia)
* Bridgetown (Maryland)
* Bridgetown (Ohio)
* Bridgetown (Pennsylvania)
* Bridgetown (Rhode Island)
* Bridgetown (Virginia)
Grandchamp-le-Château

**Grandchamp-le-Château** a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.

Bodet e oa d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
## Istor
### kantved
### kantved
* **[[Eil brezel-bed]]**, Emgann Normandi, 1944: lazhet e voe un den nann-soudard d'an 18 a viz Eost e Grandchamp gant taolioù kanol hag un ezel eus an FFI en un emgann ouzh an Alamaned.
* E 1949 e voe ouzhpennet *le Château* ouzh anv ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Ar c'hastell,  kantved.
* Iliz katolik *Sant Andrev*.
## Armerzh
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
Margarethe von Bülow

**Margarethe von Bülow** (Berlin 1860–1884 Rummelsburg ) a oa ur skrivagnerez alamanek marvet da 24 bloaz.

He c'hoar henañ Frieda von Bülow (1857 -1909) a oa skrivagnerez ivez.

## Oberennoù
* *Die Glücksuhr von Wölfis*
* *Jonas Briccius* (1886), 2. Aufl. (?) mit einer Einleitung von Adolf Bartels 
* *Aus der Chronik derer von Riffelshausen* (1887), 2. Aufl. 1919 mit einer Einleitung von Adolf Bartels
* *Neue Novellen* (1890)
Margarethe Danzi

**Margarethe Danzi** (1768–1800) a oa ur sonaozourez alaman ha kanerez *soprano*.
Merc'h e oa da Magdalena Brochard Marchand, kanerez ha dañserez, ha da Theobald Hilary Marchand, rener c'hoariva Mannheim.

Studiañ a reas ar sonerezh hag ar sonaozerezh e München gant Franziska Lebrun, hag e Salzburg gant Leopold Mozart. Kregiñ a reas da ganañ war ul leurenn e 1787, da 12 vloaz, e c'hoariva lez Mannheim, er pezh gant Johann Jakob Engel.

E 1790 e timezas d'ar sonaozour Franz Danzi.

Mervel a reas e München diwar ur c'hleñved skevent.
Prešov

**Prešov** (*Eperies/Preschau* en alamaneg; *Eperjes* en hungareg; *Preszów* e poloneg; *Пряшев* e rusianeg ha *Пряшів* e rusineg hag en ukraineg) zo ur gêr eus reter Slovakia. Kêr-benn Rannvro Prešov eo. Poblet eo gant ouzhpenn 91 000 a dud hag an trede kêr vrasañ eus Slovakia eo, goude Bratislava ha Košice. 

Eno e voe embannet Republik Soviedel Slovakia, e 1919, gant tud hag a glaske sevel ur stad komunour, diwar skouer dispac’hioù Hungaria ha Rusia. Met ne badas ar republik soviedel nemet un nebeud sizhunvezhioù ha prestik en em gavas Prešov e stad nevez Tchekoslovakia.

Abaoe an Eil Brezel-bed eo kresket-mat Prešov ha deuet eo da vezañ ur greizenn velestradurel, armerzhel ha sevenadurel a bouez evit reter Slovakia. Ur skol-veur zo. Kêr-benn minorelezhioù rusinek hag ukrainek Slovakia eo ivez. 

## Kêrioù gevellet
Gevellet eo Prešov gant ar c’hêrioù-mañ :
*  : Rishon LeZion 
*  : Gabrovo
*  : La Courneuve
*  : Brugherio
*  : Keratsini
*  : Pittsburgh
*  : Remscheid
*  : Moukatchevo 
*  : Praha 
*  : Nowy Sącz
*  : Nyíregyháza 

## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel Prešov
Friedrich Wilhelm II (Sachsen-Altenburg)

**Friedrich Wilhelm II von Sachsen-Altenburg**, lesanvet *Posthumus* (1603 en Weimar - 1669 en Altenburg) a oa dug Sachsen-Altenburg.
Margarete von Babenberg

**Margarete von Babenberg** (1205–1266), pe *Margareta von Österreich* (en alamaneg), pe *Markéta Babenberská* (e tchekeg), pe **Marc'harid Aostria** (e brezhoneg), a oa ur briñsez eus Stiria, pried da Ottokar II Přemysl, roue Bohemia.

## He buhez
Merc'h e oa da Leopold VI Aostria (Babenberg) ha da Teodora Angelina, eus tiegezh impalaerel Bizantion. O merc'h henañ e oa, ha c'hoar e oa da Friedrich II Aostria, an diwezhañ dug eus an Tiegezh Babenberg a varvas divugel en 1246, ma savas bec'h diwar-benn an hêrezh.

## Dimezioù
Div wech e timezas
*da Herri II Sikilia, mab da Friedrich II Hohenstaufen ha d'e gentañ pried, Constanza de Aragón y Castilla. Anvet e voe Herri da Rex romanorum, hag en em sevel a reas a-enep d'e dad; 
*e 1252, dek vloaz goude marv he c'hentañ pried, da Ottokar, nevez anvet da z-Dug Aostria ha, bloaz goude, da roue Bohemia. Hi a oa 27 vloaz koshoc'h egetañ.

Abalamour d'ar Privilegium Minus e c'hallas Ottokar goulenn dugelezhioù Aostria ha Stiria. Margarete e oa an tostañ hêrez d'an dug diwezhañ . 

## Diwezh he buhez
Margarete n'halle ket kaout bugale ha torret e voe hec'h eured gant Otakar en 1260. Addimeziñ a reas ar roue d'ur vaouez yaouankoc'h Cunigunda de Eslavonia. Chom a reas Margarete e Bohemia. 

Mervel a reas e 1266 ha hi divugel. 
## War he lerc'h

Otakar a viras Aostria, Stiria, Carintia ha Carniola, o lavarout e oa pennhêr da Vargarete, en o emglev dizimeziñ. En 1276 avat e voent tennet digantañ gant ar roue Rodolf Iañ Habsburg .
Kingstown (Sant-Visant hag ar Grenadinez)

**Kingstown** eo kêr-benn stad Sant-Visant hag ar Grenadinez en Antilhez. Kêr vrasañ ha porzh pennañ ar vro eo ivez. E 2005 e oa 25 418 a dud o chom enni. Emañ e su enez Sant-Visant.
Saint John's

**Saint John's** pe **St. John's** eo kêr-benn Antigua ha Barbuda, ur stad dizalc'h en Antilhez. Kêr vrasañ ar vro eo ivez gant 24 226 a dud o chom enni er bloaz 2000. Emañ en enez Antigua.
Roseau

**Roseau** (kreoleg: *Wozo*) eo kêr-benn Dominica, un enezenn hag ur stad dizalc'h eus an Antilhez. War aod mervent an enez emañ ha 14 847 a dud a oa o chom enni e 2001.

## Liammoù diavaez
Saint George's

**Saint George's** pe **St. George's** eo kêr-benn Grenada, ur stad dizalc'h en Antilhez. 33 734 a dud a oa o chom enni e 2012. Emañ war aod mervent an enez.
Basseterre

:*Arabat droukveskañ gant [[Basse-Terre]], kêr-benn Gwadeloup, en Antilhez ivez.*

**Basseterre** eo kêr-benn stad Saint Kitts ha Nevis en Antilhez. En enez Saint Kitts emañ ha 13 200 a dud a oa o chom enni e 2001.
Lécaude

**Lécaude** a oa ur gumun e Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.

Bodet e voe d'ar 1 a viz Genver 2017 gant trizek kumun all d'ober ur gumun nevez: Mézidon-Vallée-d'Auge.
## Istor
### 
**[[Eil brezel-bed]]**, Emgann Normandi, 1944 : mervel a reas tri den nann-soudard e Lécaude abalamour d'ar brezel e miz Eost, daou anezhe a voe lazhet gant ur vindrailhadeg hag unan gant tennoù kanol. 
## Monumantoù ha traoù heverk
* Maner an Demaines, -. 
* Iliz katolik *Gorroidigezh an Intron-Varia*.

## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

*Mammenn : 
 
## Melestradurezh

## Notennoù ha dave
Saint John's (disheñvelout)

**Saint John's** pe **Saint Johns** (berraet e **St. John's** pe **St. Johns**) a zo anv meur a gêr.

*Saint John's, kêr-benn Antigua ha Barbuda
*St. John's, kêr-benn proviñs Douar-Nevez ha Labrador e Kanada
**Saint John's*, anv saoznek Balley Keeill Eoin, ur gêriadenn en Enez-Vanav.

## Gwelet ivez
*Saint John
Teodora Komnena

**Theodora Komnena**, zo anv meur a impalaerez pe briñsez vizantat.

* Theodora Komnene Angelina (1096-?), merc'h da Alexios Iañ Komnenos, dimezet da Constantine Angelos, henvamm an Dierniezh Angelos
* Theodora Komnene Dalassene, c'hoar da Alexios I Komnenos, dimezet da Constantine Diogenes II
* Theodora Komnene (Dugez Aostria) (1134-1183), merc'h da Andronico , nizez da Manuel Iañ Komnenos, dimezet da Heinrich II, Dug Aostria
**Teodora Komnena* (1145-1185)]], nizez da Manuel Iañ Komnenos, dimezet da Baldwin III Jeruzalem;
* Theodora Komnene, Priñsez Antioch, nizez da Manuel Iañ Komnenos, dimezet da Bohemond III Antioch

*Theodora Megale Komnena, marvet e 1478, merc'h da impalaer Trebizond.
Billings (Montana)

**Billings** a zo kêr vrasañ stad Montana er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 105 636 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Billings en ur mod ofisiel e 1877.


Skyline 2.JPG
4th Av Downtown Billings, Montana.JPG


Alberta bair theater.JPG
RimrockAutoOutlaws.jpg
Billings, Montana. the new federal courthouse.JPG


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Helena (Montana)

**Helena** eo kêr-benn stad Montana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 28 190 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Helena en ur mod ofisiel e 1864.


Helena Montana 2006.jpg
Temple Emanu-El 02.jpg


Ming Opera House,jpg.jpg
MontanaOriginalGovernorsMansion.jpg
Montana Club.jpg


## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Herri II Aostria

**Heinrich II**, lesanvet **Jasomirgott** (1107–1177) a oa kont palatin eus ar Roen (1140-1141), dug Bavaria (1143-1156) ha margrav Aostria (1141-1156), ha goude dug Aostria (1156-1177) eus an Tiegezh Babenberg.

## Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas :
* En 1142 gant Gertrud von Sachsen (1115-1143), a oa merc'h d'an Impalaer Santel Lotar III. Mervel a reas-hi divugel bloaz goude.
*En 1149 da Teodora Komnena.

## Notennoù
Missoula

**Missoula** zo ur gêr eus Montana, e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 67 290 a annezidi enni. Eil kêr poblekañ ar stad eo. 

## Douaroniezh
E kornôg-kreiz Montana emañ, war lez an hent I-90 a ya eus Boston, war aod ar Meurvor Atlantel, da gêr Seattle, war aod ar Meurvor Habask. Krouet e oa bet anv Missoula en ur mod ofisiel e 1866.
## Skeudennoù

Downtown missoula night.jpg| 
Milwaukee Depot (2012) - Missoula County, Montana.png
Toole Park Missoula.JPG

## Tud
*David Lynch (realizatour, 1946 - 2025, ganet eno)
## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
Great Falls (Montana)

**Great Falls** zo ur gêr lec'hiet e kreiz stad Montana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 58 505 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Great Falls en ur mod ofisiel e 1883.


Great falls montana night.jpg


Mo River Courthouse GF MT.jpg
Paris Gibson Square.JPG
Giant Springs Trout14.JPG
Civic Center, Great Falls, MT.jpg


## Kêrioù gevellet
* Sharya, 

## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel
Akademiezh ar yezhoù kanak

**Akademiezh ar yezhoù kanak** (galleg: *Académie des langues kanak* ALK) zo bet savet e Kanaki er bloaz 2007 da-heul Emglevioù Nouméa. Karget eo da *«stabilaat ar reolennoù implij ha da gas war-raok ha da ziorren an holl yezhoù ha rannyezhoù kanakek»*.

## Liamm diabarzh
*Yezhoù kanak

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Fort Smith (Arkansas)

**Fort Smith** zo ur gêr eus kornôg stad Arkansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 86 209 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Fort Smith en ur mod ofisiel e 1817.

* En ospital Fort Smith e voe prederiet Eadweard Muybridge eus miz Gouhere betek miz Here 1860 a-c'houde ur gwallzarvoud en devoa gouzañvet e Texas.

## Skeudennoù

Baldor_Technology_Center.jpg|*Baldor Technological Center*
Railroad Bridge In Fort Smith.jpg|Ur pont wan an hent-houarn
Fortsmithhist.jpg|Un tamm eus Istor Fort Smith
Sunset In Fort Smith.jpg|Kuzh-heol war Fort Smith


## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel
Fayetteville (Arkansas)

**Fayetteville** zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Arkansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 73 580 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Fayetteville en ur mod ofisiel e 1836.

## Skeudennoù

Fay ar bell1.jpg |
Fay ar dickson3.JPG |
Fay ar sonnemann.JPG |
Fay ar dickson bars.JPG |


## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel
Poultr du

**Poultr-du** a raer eus un danvez-tarzh entanus a veze implijet evit teurel bannadelloù dre armoù-tan ha da lakaat e ardivinkoù evel an tanioù-arvest. Abaoe dibenn an XIX e implijer dreist-holl poultr divoged e munisionoù an armoù-tan.

Ur meskaj 75 % holen-moger (KNO3), 15 % karbon (C) ha 10 % soufr (S) eo ar poultr du a vez fardet an aliesañ.

## Istor
Adal kreiz ar I<sup>añ</sup> kantved e voe mesket *holen-moger* (nitrat a botasiom) ha soufr a-benn fardañ louzeier evit ar yec'hed, alese anv sinaek ar poultr-tarzh : 火藥 *([[pinyin]] huǒ yào)*, "tan dramm".
War-dro ar bloavezh 808 e teskrivas an alkimiour Qing Xuzi ur meskaj a zo tost d'ar poultr-du. E kreiz an IX<sup>vet</sup> kantved e kaver meneg eus perzhioù entanus ar meskaj-se en ur skrid daoat ; ne voe ket pell Sinaiz o tennañ splet eus an dizoloadenn-se : kenderc'hiñ poultr-tarzh a rejont a-hed kantvedoù evit armoù evel bannerioù-flammennoù, bombezennoù, fuzeennoù ha minennoù kent fardañ ar fuzuilhoù kentañ a voe en Istor ar bed.

E-kerzh an XIII<sup>vet</sup> kantved e veajas rekipe ar poultr-tarzh betek an Arabed, hep mar dre India, Syria hag Egipt

D'an hevelep mare ez erruas ar rekipe en Europa, dre alouberien o tont eus Mongolia war a hañval. Ar meneg kentañ eus poultr-tarzh a gaver dindan pluenn ar prederour saoz Roger Bacon (*war-dro* 1214–1294), en e skrid *Opus Majus*. Adal neuze e voe gwellaet ar rekipe tamm-ha-tamm, dizoloet e voe an tanioù-arvest (a oa anezho e Sina abaoe pell dija), hag e 1774 e stalias ar roue gall Loeiz XIV *Melestradurezh Roueel ar Poultroù* ma labouras ar skiantour Antoine Lavoisier (1743-1794).

## Gwelet ivez
*Danvez-tarzh
*Korn-poultr
## Daveeennoù
Butte (Montana)

**Butte** zo ur gêr lec'hiet e mervent stad Montana e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 34 200 a annezidi o chom enni. 

## Skeudennoù

ButteStreet.jpg|
Montana 037.jpg|


Socialisthall.jpg|
Copper King Mansion (Butte) 2002-05.jpg|


## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel
Roland Garros

**Roland Adrien Georges Garros**, bet ganet d'ar 6 a viz Here 1888 e Saint-Denis (ar Reünion), a oa un nijer gall, letanant loman e-pad ar Brezel-bed kentañ. Lazhet e oa bet da-geñver un emgann dre nij d'ar 5 a viz Here 1918 e Saint-Morel, e-kichen Vouziers (Ardennes).

Tapet en devoa brud en abeg d'e daolioù-kaer dre nij ha, dreist-holl, pa voe kaset da benn kentañ treuzadenn ar Mor Kreizdouar gantañ d'an 23 a viz Gwengolo 1913. Kavet e oa bet an tu gantañ da dennañ gant ur vindrailherez a-dreuz biñs-tro ur c'harr-nij chase.

A-viskoazh e chomo e anv liammet ouzh Kampionadoù etrebroadel tennis a vez dalc'het bep bloaz er sportva Roland-Garros bet savet e 1928 er c'hornôg da Bariz.
Springdale

**Springdale** zo un anv-lec'h saoznek e meur a vro. 

###### 
*Springdale, New South Wales

###### 
*Springdale, Newfoundland and Labrador
*Springdale Caldera

###### 
* Springdale (Arkansas)
* Springdale (Stamford), Connecticut
* Springdale (Iowa)
* Springdale, Louisville, Kentucky
* Springdale, Maryland
* Springdale Township, Michigan
* Springdale Township, Minnesota
* Springdale Township, Valley County, Nebraska
* Springdale, New Jersey
* Springdale, North Carolina
* Springdale (Ohio)
* Springdale (Pennsylvania)
* Springdale Township, Pennsylvania
* Springdale, Lancaster County, South Carolina
* Springdale, Lexington County, South Carolina
* Springdale (Utah)
* Springdale, Washington
* Springdale, Wisconsin, kêr
* Springdale, Buffalo County, Wisconsin, kêr didud
* Springdale Mall, Mobile, Alabama
* Springdale (Tiffin, Ohio)
* Springdale (Crozier, Virginia)
* Springdale (Lexington, Virginia)

## Pennadoù kar a bell pe a dost
*Springfield
*Springville
Fort Smith

**Fort Smith** zo un anv-lec'h saoznek en Amerika.

### 
* Fort Smith, Northwest Territories

### 
* Fort Smith (Arkansas), 
* Fort Smith National Historic Site, en Fort Smith, Arkansas
* *Fort Smith (Louisiana)*, kreñvlec'h Confederate gwechall, hiziv e Bossier City, Louisiana
Great Falls

**Great Falls** zo un anv-lec'h saoznek en Amerika, hag a dalv kement ha *lammoù-dour meur*.

### Kumuniezhioù
* Great Falls (Montana)
* Great Falls, South Carolina
* Great Falls, Virginia
** Great Falls Park
* Great Falls, New Hampshire, anv kozh Somersworth, New Hampshire

### Lammoù-dour

#### 
* Great Falls (Hamilton, Ontario)

#### 
* Great Falls (Catawba River), South Carolina
* Great Falls (Missouri River), Montan
* Great Falls (Passaic River), New Jersey
* Great Falls (Potomac River), Maryland
* Celilo Falls (stêr Columbia
Billings

**Billings** zo un anv-lec'h e meur a vro, hag un anv-tud.

## Lec'hioù

###### 
*Billings (Hessen)

###### 
*Billings (Ontario)

###### 
*Billings (Rusia)

###### 
* Billings (Montana)
* Billings (Missouri)
* Billings (New York)
* Billings (Oklahoma)
* Billings County, North Dakota
* Billings Township, Michigan

## Tud
* Braddish Billings (1783-1864), divroad diazezet en Ottawa, Kanada 
* Joseph Billings (1758–?), ergerzhour saoz e servij Rusia

## Pennadoù kar
* Billing
* Billinge
Gjirokastra

**Gjirokastra** pe **Gjirokastër** (distaget [ɟiɾoˈkastɾa], [ɟiɾoˈkastəɾ] en albaneg ; Αργυρόκαστρο, *Argyrókastro* e gresianeg) zo ur gêr eus kreisteiz Albania. Kêr-benn rannvro Gjirokastra eo. Annezet eo gant 43 000 a dud.

Abaoe 2005 emañ Gjirokastra war roll lec’hiennoù ar Glad bedel, evel ur “skouer eus kêrioù an Impalaeriezh Otoman”. Unan eus koshañ kêrioù Albania eo hag ur greizenn sevenadurel a bouez eo evit kreisteiz Albania, nepell diouzh harzoù Gres. En Epiros, ar c’horn-bro m’emañ Gjirokastra, ez eus un toullad gresianegerien o vevañ. Ur c’hastell bras eus ar Grennamzer zo uhel dreist kêr (*Kalaja e Gjirokastres* e anv).

E Gjirokastra e oa bet ganet an diktatour Enver Hoxha hag unan eus skrivagnerien anavezetañ Albania, Ismail Kadare.

## Notennoù


## Liammoù diavaez

* Roll lec’hiennoù ar glad bedel (pennad e galleg, saozneg, rusianeg, spagnoleg, sinaeg pe arabeg)
* Lec’hienn Gjirokastra (en albaneg pe e saozneg)
* Keleier eus Gjirokastra (en albaneg hag e yezhoù all)
Springdale (Arkansas)

**Springdale** zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Arkansas e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 69 797 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Springdale en ur mod ofisiel e 1838.

## Skeudennoù

Arvest Ball Park.jpg|
Arkansas Highway 265 in Springdale, AR.jpg|
Lake Fayetteville, Fayetteville, Arkansas.jpg|


## Liammoù diavaez
*    Lec'hienn ofisiel
Butte

**Butte** zo un anv-lec'h saoznek, hag a dalv kement ha tuchenn e brezhoneg, hag a gaver e SUA.
 
###### 
* Butte (Montana)
* Butte, Alaska
* Butte, Nebraska
* *Butte*, anv kozh Butte City, California

## Pennadoù kar
* Butte City
* Butte County
* La Butte
* Butt
* Bute
Livarot (kumun)

**Livarot** a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton Livarot e oa.

Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.

## Istor
### kantved
### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: gant ar brezel e voe lazhet pevarzek den nann-soudard e Livarot e mizioù Even, Gouere hag Eost; seizh anezhe a voe lazhet gant ur vombezadeg d'ar 24 a viz Gouere.
## Monumantoù ha traoù heverk

Pierre Tournante Livarot1.jpg|Peulvan *Pierre Tournante*
Usine LEROY, Livarot.JPG|Labouradeg kozh Leroy.
Livarot (fromage) 02.jpg|Ul Livarot.

* Iliz katolik *Sant Owen* hag hec'h ograoù eus 1892. 
## Douaroniezh
## Armerzh
* Eno e vez graet keuz Livarot.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
Livarot

**Livarot** a c'hell bout :

* ur gumun eus departamant Calvados e Normandi, Bro-C'hall: Livarot (kumun); 
* keuz kenderc'het e kumun Livarot hag er vro tro-dro: Livarot (keuz).
Nouméa

**Nouméa** (distaget ) eo kêr-benn Kanaky. Lec'hiet emañ war aod mervent an enez pennañ. 163 723 a dud a oa o chom enni hag en trowardroioù e 2009, ar pezh a war-dro div drederenn eus hollad an tiriad a-bezh. Tud a orin europat eo al lodenn bennañ eus an annezidi (43,4%), hag ar Ganaked da eil gant 25,2%.

## An anv
Betek 1866 e oa anvet *Port-de-France*. Dont a ra an anv *Nouméa* eus ar yezh a vez komzet dre eno, an *Nd(r)umbea*. Ar gêr nes Dumbéa a zeu hec'h anv eus hini ar bobl a gomz ar yezh-se.

## Tud
### Bet ganet eno

* Francis Carco (1886), barzh ha kazetenner
* Jacques Lafleur (1932), penn-embregerezh ha politikour
* Colin Higgins (1941), sevener, senarioour ha produer stadunanat 
* Marie-France Cubadda (1947), kazetennerez ha kinnigerez skinwel
* Bernard Berger (1957), senarioour ha tresour bannoù-treset
* Antoine Kombouaré (1963), melldroader ha gourdoner
* Robert Teriitehau (1966), plankenner-dre-lien

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kêr
Erika von Brockdorff

**Erika von Brockdorff** (1911 - 1943) a oa ur stourmerez enepnazi alaman.
 
Perzh a gemeras el Laz-seniñ Ruz.
Basse-Terre

:*Arabat droukveskañ gant [[Basseterre]], kêr-benn Saint Kitts ha Nevis, en Antilhez ivez.*


**Basse-Terre** eo kêr-benn Gwadeloup en Antilhez. Gant 37 455 a dud o chom enni, er gumun koulz hag er bannlevioù (2008), n'eo nemet eil brasañ kêr an tiriad war-lerc'h Pointe-à-Pitre. Emañ war aod mervent Enez Basse-Terre.

## Liammoù diavaez
Auquainville

**Auquainville** a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall. 

Bodet e oa gant 21 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Livarot-Pays-d'Auge.

## Istor
### kantved
* E 1831 e voe staget Saint-Aubin-sur-Auquainville (91 annezad e 1831) ouzh kumun Auquainville (456 annezad e 1831).

### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]** : mervel a reas daou zen nann-soudard en Auquainville gant ar brezel ; lazhet e voent gant ur vombezadeg d'an 13 a viz Eost.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Maner Lortier, - kantved,. 
* Maner La Pommeraye,  kantved.
* Iliz katolik *Itron-Varia*, - kantved, e bourk Auquainville. 
* Chapel *Sant Albin*,  kantved, e Saint-Aubin-sur-Auquainville.

## Douaroniezh
## Armerzh
## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

 
## Melestradurezh

## Tud
* Astolphe Louis Léonor, markiz Custine (1790-1857), skrivagner, a zo douaret e chapel Saint-Aubin-sur-Auquainville.
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
Nijell dianavez

Un **nijell dianavez**, pe **nijell dianav**, berraet e **NiDi**, a zo un anadenn en oabl gwelet gant testoù, merzet war skrammoù ur radar pe enrollet gant ur c'hamera video pe ul luc'hwkeudennerez, ha na denn da netra anavezet ebet, goude un enklask zoken. Er sevenadur pobl e vez graet alies al liamm etre NiDi hag egorlistri deuet eus planedennoù all.

## Termenadurezh
Graet e vez alies gant ar gwreskanv saoznek **UFO** (*Unknow Flying Object*), en deus roet ar ger ufologiezh hag a zo studi seurt anadennoù, hag ivez gant ar ger gallek **Ovni** (gwreskanv evit *Objet volant non identifié*).

Muioc'h-muiañ e reer e saozneg gant an anv **UAP** (*unidentified aerial phenomena*), hag e galleg gant ar ger **PAN** : *Phénomène aérospatial non identifié*.

## Emzalc'h ar pennadurezhioù stadunanat
D'ar 27 a viz Ebrel 2020 eo bet embannet ent-ofisiel gant ar Pentagon videoioù NiDi merzet gant binvioù-leviañ nijerezioù hemolc'h Morlu ar Stadoù-Unanet.

Anzav a ra ar Pentagon, en un danevell lakaet foran d'ar 25 a viz Even 2021, e lak ar PANoù ur gudenn a surentez broadel, hag eo ret dezrannañ donoc'h an traoù..

## Liammoù diavaez
* Danevelloù melestradurezhioù SUA eus al Levraoueg Foran Titouriñ e Skol-veur Kolorado Boulder
* "Teuliadoù nevez diwar-benn NiDioù embannet gant gouarnamant ar R.U." gant an Dielloù Broadel
* Teuliadoù dirummataet diwar-benn NiDioù eus kalz broioù

## Notennoù ha daveennoù
Beauce

Ar **Beauce** a zo ur vroig eus kreiz Bro-C'hall, strujus-kenañ, ma vez gounezet kalz a edeier. Er mervent da Bariz emañ, ha war-dro 660 000 hektar a zo dindani. Al lodenn vrasañ a zo en departamantoù an Eure-et-Loir hag al Loir-et-Cher. Ur blaenenn digoad eo, gouestlet d'ar gounezerezh. A-bell e c'haller gwelet stumm iliz-veur Chartrez.

## Orin an anv

Hervez Meven Mordiern e vije deuet an anv diouzh hini ar 'hoad meur a oa eno, *Koad Belisa*. Treiñ a ra *Belisa* gant *Belez* hag ar Beauce gant *Bro-Velez*.

## Daveennoù
Erica

**Erica** zo un anv-lec'h izelvroek, hag un anv-bihan saoznek.

## Orin
Deuet eo diwar an anv-bihan svedek Erika, deuet diwar an anv Erik.

Eric eo ar stumm gourel.

## Lec'hioù
* Erica, ur gêr e Drenthe
* Erica, ur gêriadenn en Aostralia

## Tud

*Erica Campbell, gizourez stadunanat
*Erica Cerra, aktourez kanadian
*Erica Durance, aktourez kanadian
*Erica Jong, skrivagnerez stadunanat
*Erica Leerhsen, aktourez stadunanat
*Erica Pedretti, romantourez suis.
Erika Oliveira

**Arabat droukveskañ gant ar varatonerez [[Érika Alejandra Olivera de la Fuente]].*


**Erika Oliveira**, ganet e Brazil, zo ur c'hizourez portugalat, erruet e Portugal d'an oad a bemp ploaz. Portugalad eo he zad, Angoladez he mamm.

## He buhez

Erika-(2).jpg|Erika


## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Erica Pedretti

**Erica Pedretti**, ganet e 1930 e Šternberk, e Tchekoslovakia, zo ur romantourez suis.

En 1945 ez eas da repuiñ da Suis. Romantoù a embann abaoe 1970. En 1984 e voe roet ar priz Ingeborg Bachmann dezhi. E La Neuveville emañ o chom.

## Oberennoù
* Harmloses, bitte (1970)
* Heiliger Sebastian (1973)
* Die Zertrümmerung von dem Kind Karl und anderen Personen (1977)
* Valerie oder das unerzogene Auge (1986)
* Engste Heimat (1995)
* Heute, Ein Tagebuch (2001)
* In und um Venedig (2005)
* Fremd genug (2010)

## Liammoù diavaez
*  Poltred
*  Kaozeadenn gant Erica Pedretti, Patricia Zurcher
Erica Jong

**Erica Jong**, ganet **Erica Mann** d'ar 26 a viz Meurzh 1942 e New York, zo ur skrivagnerez ha kelennerez stadunanat. 

Brudet eo he romant *Fear of Flying* embannet en 1973, anavezet e galleg evel *Le Complexe d'Icare*. 

## Oberennoù
### Romantoù
* *[[Fear of Flying (novel)]]* (1973)
* *How to Save Your Own Life* (1977)
* *Fanny, Being the True History of the Adventures of Fanny Hackabout-Jones* (1980) (a retelling of *[[Fanny Hill]]*)
* *Megan's Book of Divorce: a kid's book for adults*; as told to Erica Jong; illustrated by Freya Tanz. New York: New American Library (1984)
* *Megan's Two Houses: a story of adjustment*; illustrated by Freya Tanz (1984; West Hollywood, CA: Dove Kids, 1996)
* *Parachutes & Kisses*. New York: New American Library (1984) (UK ed. as *Parachutes and Kisses*: London: Granada, 1984.)
* *Shylock's Daughter* (1987): formerly titled *Serenissima*
* *Any Woman's Blues* (1990)
* *Inventing Memory* (1997)
* *Sappho's Leap* (2003)

### Skridarnodoù
* *Witches*; illustrated by Joseph A. Smith. New York: Harry A. Abrams (1981)
* *The Devil at Large: Erica Jong on Henry Miller* (1993)
* *Fear of Fifty: a midlife memoir* (1994)
* *What Do Women Want? bread roses sex power* (1998)
* *Seducing the Demon: writing for my life* (2006)
* ''Bad Girls: 26 Writers Misbehave'' essay, "My Dirty Secret" (2007)
* *It Was Eight Years Ago Today (But It Seems Like Eighty)* (2008)

### Antologiezh
**Sugar in My Bowl: Real Women Write About Real Sex* Ed. Erica Jong (2011)

### Barzhoniezh
* *Fruits & Vegetables* (1971, 1997)
* *Half-Lives* (1973)
* *Loveroot* (1975)
* *At the Edge of the Body* (1979)
* *Ordinary Miracles* (1983)
* *Becoming Light: New and Selected* (1991)
* *Love Comes First* (2009)

## Notennoù
Erik

**Erik** zo un anv-bihan svedek roet d'ar baotred. Derivet eo eus an norseg *Eiríkr* (distaget ). Dont a ra an anv-badez eus sant Erik a Sveden, marvet d'an 18 a viz Mae 1160. Lidet e vez Sant Erik d'an 18 a viz Mae eta. 

## Stummoù all
Erik eo ar stumm implijet en holl Fennoskandia, en Izelvroioù hag en Amerika ar Su. E Norvegia e vez implijet ivez ar stumm kozh Eirik ()  Ar stumm modern islandek eo Eiríkur (), e lec'h m'eo Eirikur ar stumm faeroek.

Eric eo ar stumm saoznek. Deuet eo an anv norsek-se abred en istor Bro-Saoz abalamour da vestroni ar Vikinged ha goude-se an Daned war ar vro etre 793 ha 1066. E galleg avat e teu ar stumm Éric war-eeun eus an anv svedek. En Alamagn, Eric, Erik hag Erich a vez implijet gant an dud, met Erich ne zeu ket eus ar svedeg, ur stumm kozh en alamaneg uhel kozh hag e saksoneg kozh eo.

Erik eo ar stumm paotañ er broioù slavek, met Eryk zo ivez e Polonia. E Rusia e kaver ar stummoù Э́йрик (Éyrik) pe  Э́рик (Érik), skrivet Е́рік (Érik) en Ukraina.

Yezhoù all : 
*Eerik e finneg hag estoneg
*Ēriks e latveg
*Erikas e lituaneg
*Euricus e latin
*Ερίκος (Eríkos) pe Ερρίκος (Erríkos) e gresianeg (distaget )
*Erico en italianeg
*Érico e portugaleg
*Ерік (*Erik*) e Kazakhstan

Erika hag Erica eo ar stummoù benel. Erić zo un anv-tiegezh serbek.
## Tud

### Rouaned
#### 
* Erik Iañ (war-dro 1070-1103), 'Ejegod', 1095-1103
* Erik II (war-dro 1090-1137), 'Emune', 1134-1137
* Erik III (war-dro 1100/5-1146), 'Lamm', 1137-1146
* Erik IV (1216-1250), 'Plovpenning', 1241-1250
* Erik V (1249-1286), 'Klipping', 1259-1286
* Erik VI (1274-1319), 'Menved', 1286-1319
* Erik VII Danmark (1382-1459), pe Erik Pomerania, 'van Pommeren', 1412-1439

#### 
* Erik I (war-dro 895-954), 'Bloedbijl', 931?–933
* Erik II (1268-1299), 'Priesterhater', 1280-1299
* *Erik III*, pe Erik VII Danmark, 1389-1442

#### 
* Erik I = Erik Björnsson (vroege 9e eeuw), sagenkoning
* Erik II = Erik Refilsson (vroege 9e eeuw), sagenkoning
* Erik III en IV = Erik Anundsson (?-882), sagenkoning
* Erik V = Erik Ringsson (10e eeuw), sagenkoning
* Erik VI (war-dro 945-995), 'Segersäll', 970-995, mogelijk ook ha Roue Danmark, war-dro 992-993
* Erik VII (?-1067), 'Stenkilsson', 1066-1067
* Erik VIII (?-1067), 'Hedningen', 1066-1067
* Erik IX (war-dro 1120-1160), 'de Heilige', pe **Sant Erik**, 1150(56)-1160
* Erik X (1180-1216), 'Knutsson', 1208-1216
* Erik XI (1216-1250), 1222-1229 ha 1234-1250
* Erik XII (1339-1359), 1356-1359 - samen gant Haakon IV van Noorwegen
* Erik XIII, pe Erik Pomerania, hag a oa ivez Erik VII Danmark, 1412-1439
* Erik XIV (1533-1577), 1560-1568

### Tud all
* Erik ar Ruz (c. 950 - c. 1003 pe c. 1010), viking ha trevadenner Greunland.
* Erik Pontoppidan (1698-1764), doueoniour ha loenoniour dan.
* Erik Satie (1866-1925), sonaozour gall.
* Erik Marchand, kaner brezhonek.
* Erik Orsenna, skrivagner gall.

## Pennad kar
* Eric

## Notannoù ha daveoù
Eric

**Eric** zo un anv-bihan saoznek. Eric hag Éric a zeu eus an anv skandinaviat Erik.

## Yezhoù all
*Erik, e svedeg
*Erich, en alamaneg
*Éric e galleg.

## Tud

### Eric
* Eric Cobham (tro 1700, Pool – tro 1760), morlaer saoz
**Eric Arthur Blair*, anv gwir George Orwell, skrivagner saoz
* Eric Cross (1905-1980), skrivagner 
* Eric Defoort (1943 - 2016), politikour eus Flandrez 
*Eric Burdon, kaner gant The Animals
*Eric Clapton, gitarour saoz rock ha blues
*Eric Schmidt, prezidant erounit kuzul merañ Google
* Eric Bana (1968), aktour aostralian

### Éric
* Éric Cantona, melldroader gall
* Éric Rohmer, filmaozour gall
* Éric Tabarly, moraer breizhat
* Éric Zemmour, kelaouenner gall
* Éric Sanvoisin (g. e 1961), skrivagner gallek
Gwreskanv

Ur **gwreskanv** a zo un teskanv a c'haller distagañ evel ur ger boas. Reoù zo zo deuet da vezañ gwir anvioù, evel radar pe laser.

## Skouerioù
*ABU, evit *Aozadur ar Broadoù Unanet*,
*AFA, evit *Asociación del Fútbol Argentino*,
*BALB evit *Breuriezh Al Levrioù Brezhonek*,
*GRAPO evit *Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre*,
*FIFA evit *Fédération Internationale de Football Association* (*"[[Kevread Etrebroadel Football Association|KEFA]]*" = *Kevread Etrebroadel Football Association*)
*NASA, evit *National Aeronautics and Space Administration*,
*Stumdi, evit *STUMmadur DIbaouez*,
*TES evit *Ti-Embann ar Skolioù*,
*UNESCO, evit *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*.

### Anvioù divoutin
*Benelux evit Be[lgia], Ne[derland], Lux[embourg]

#### Damgwreskanioù
*Tanzania evit TANganyka ha ZANzibar + an dibenn -IA evit ur vro
*Pakistan evit Pundjab, Afghanistan, Kashmir, Sindh + an dibenn -(S)TAN evit ur vro

## Notennoù ha daveennoù
Erik Pomerania

**Erik Pomerania** (*Erik av Pommern*) (1382-1459) a oa Roue Sveden, Danmark ha Norge. Evel Roue Danmark e oa Erik VII, evel Roue Sveden e oa **Erik XIII**, evel Roue Norge e oa **Erik III**. Ren a reas war-lerc'h e lezvamm Marc'harid Iañ Danmark.

Ganet e oa war-dro 1382 e Rügenwalde. Mab e oa d'an Dug Warcisław VII Pomerania (marvet en 1394) ha da Marie von Mecklenburg-Schwerin (marvet en 1402), nizez d'ar rouanez Marc'harid Iañ Danmark, 

En 1402 setu Marc'harid Iañ Danmark o varc'hata gant Herri IV Bro-Saoz diwar-benn un emglev etre Bro-Saoz hag Unvaniezh Kalmar. Kinniget e voe ober div eured war un dro: Erik a zimezje da verc'h Herri, Philippa, hamab Herri, Priñs Kembre ha danvez-roue ( Herri V Bro-Saoz), a zimezje da c'hoar Erik, anvet Katarzyna.

## E varv
Mervel a reas e Rügenwalde d'an 3 a viz mae 1459.
Haakon VI Norge

**Haakon VI Norge** a oa roue Norge.
Dimezet e oa da Margrete Valdemarsdatter (1353 † 1412), merc'h da Valdemar IV Danmark, roue Danmark.
Unaniezh Kalmar

**Unvaniezh Kalmar** (*Kalmarunionen* e daneg, norvegeg ha svedeg) a oa bodad teir rouantelezh eus Lec'hlenn Danmark, Sveden ha Norge etre 1397 ha 1523. Eus an amzer-se e teu ar banniel anvet *[[Banniel Danmark|Dannebrog]]*. 

Dizalc'h e chomas an teir bro, met dre ma oa kreizennet ar galloud e Danmark e savas bec'h e Sveden, hag echuet e voe gant an unvaniezh.

## An teir bro
Disheñvel e oa Lec'hlenn ar XIVvet kantved diouzh hini bremañ. 

* Brasoc'h e oa Norge. Lodennoù eus aod kornôk Sveden hiziv a oa dezhi. Ouzhpenn-se he devoa Inizi Orc'h ha Shetland ( hiziv e Breizh-Veur, goude bet da Vro-Skos), Island (dizalc'h bremañ), Inizi Faero (douar danat emren) ha Greunland.

* Danmark e oa ar vro pobletañ ha pinvidikañ, ha brasoc'h e oa: dezhi e oa Skania. Mestr e oa war an holl strizhoù-mor a gase d'ar mor Baltek.

* Sveden a oa bihanoc'h e Lec'hlenn, hogen perc'hennañ a rae Finland (dizalc'h hiziv) hag Inizi Åland (hiziv rannvro emren svedek e Finland) ha kreisteiz rannvro Karelia (hiziv e Rusia, abaoe an Eil brezel-bed), hep ar rannvroioù sam en hanternoz al ledenez a vo rannet etre Sveden ha Finland, ha hanternoz Karelia, deuet da vout finlandat, ha rus goude). 

* Enez Gotland, brasañ enez ar Mor Baltek, a oa dizalc'h neuze (e Sveden hiziv), hag unan eus marc'hallac'hioù an Hansa e oa. An Hansa eo a oa e penn ar c'henverzh baltek.

## An Unvaniezh
Krouet e voe an Unvaniezh en 1397 gant ar rouanez Marc'harid Iañ Danmark (1353–1412), e kêr Kalmar, e Sveden, tost d'an harzoù gant Skania, a oa da Zanmark goude ma oa bet trec'het Alberzh III Mecklenburg, roue Sveden, en 1389 gant armeoù Danmark ha n'en doa ket gallet paeañ e zle-daspren a 60 000 mark arc'hant tri bloaz goude e zieubidigezh. Ar roue Albert, ganet en Alamagn, ne oa ket gwall garet gant noblañsed Sveden, hag ar re-se en em savas enep dezhañ, gant skoazell Danmark hag a glaske lakaat fin d'an Hansa evit ren war ar c'henwerzh e Lec'hlenn. 

Marc'harid Iañ Danmark a oa merc'h da Valdemar Atterdag, roue Danemark, ha pried da roue Norge Håkon VI. Lakaat a reas anavezout he gourniz Erik Pomerania evel roue Norge, ha goude e strivas da lakaat e zilenn da roue en div vro all.
Pieds-noirs

An **Treid Du** (*Pieds-Noirs* e galleg) a zo an anv evit komz eus ar Gallaoued pe tud European a oa bet ganet en Aljeria, ha ledanoc'h a oa en em staliet en Afrika Gall an Norzh betek fin an trevadennerezh (1830-1962).

Ur « Pieds-Noirs » a zo ur Gall Aljerian advroet e Frañs adalek 1954. Krouet eo bet al lezanv se e 1955 a lâr Paul Robert, hag a zo bet eñ ur Pied-Noir. Ar Pieds-Noirs a zo Gallegerien kretat ha yuzev. War a seblant e vefe bet dija implijet al lezanv se war-dro 1951-1952 er kasern ar metropol evit komz eus tutaidi Gall a orin Afrika an Norzh.
Ar raok brezel an dizalc'hidigezh al lezanv nemetañ evit gomz eus ar re Gall Aljerian a oa « Algériens » pe « Nord-Africains » hag ar broidi a oa lesanvet *Arabes* pe *Musulmans*.
Int a teu da gentañ-penn eus Malta, Sikilia, Sardigna, Naplez, Korsika, Marsilha, Barselona hag Almeria.
Bez e oa ur milion a dud a oa « Pieds-noirs » da vare an dizalc'hidigezh.

## Termenadur

Daou dermenadur a zo a-enep, gwelet 'vez mat n'eo ket resis e termenadur.

Er geriadur Larousse eo skrivet e vefe Pieds-Noirs un anv hag un anv-gwan a dalv:
« Gallaoued a orin Europaat staliet en Afrika an Norzh betek ar prantad dizalc'hidigezh. » *(« Français d'origine européenne installé en Afrique du Nord jusqu'à l'époque de l'indépendance.»)*

Er geriadur Grand Robert de la Langue Française e vefe Pieds-Noirs un anv gourel. E anv modern, e 1955 a zo:
« Gallaoued o vevañ en Aljeria a gemer Aljeria c'hall evel o mammvro ; ha Gallaoued a orin aljerian. Ar stumm gwregel: une Pied-Noir.»

## Bannieloù

Restr:Drapeau des Français d'Algérie.svg|Banniel kinniget gant Jean-Paul Gavino
Restr:Flag of France (Pieds-noirs).svg|An Triliv gant treid du
Restr:Drapeau USDIFRA.svg|Banniel an USDIFRA oc'h implij ar aroueziadur *pied-noir*
Restr:État Pied Noir.svg|Banniel ar Stad pied-noir banniel evit goulenn souvereniezh hag e vije anavezet ar broad

## Kanaouenn an Afrikaned
Ar re *pied-noir* o devoa choazet, evel kan broadel hag evel simbol o identetelezh, doare 1943 "Le Chant des Africains" gant ar c'habiten Félix Boyer.

## Notennoù ha daveennoù
Jacques Tati

**Jacques Tati**, bet ganet **Jacques Tatischeff** d'an 9 a viz Here 1907 e Le Pecq (Yvelines bremañ), e-kichen ar skwar o tougen e anv bremañ hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Du 1982 e Pariz, a oa ur filmaozer hag un aktour gall.

## Filmoù
### Savet gantañ
; Filmoù hir
*1949 : *[[Jour de fête]]*
*1953 : *[[Les Vacances de Monsieur Hulot]]*
*1958 : *[[Mon oncle]]*
*1967 : *[[Playtime]]*
*1971 : *[[Trafic]]*
*1974 : *[[Parade]]*
; Filmoù berr
*1935 : *[[Gai dimanche]]*, kensevenet gant Jacques Berr
*1947 : *[[L'École des facteurs]]*
*1978 : *[[Forza Bastia]]*, kensevenet gant Sophie Tatischeff (e verc'h)
### C'hoariet enne gantañ

*1932 : *[[Oscar, champion de tennis]]* gant Jack Forrester (film berr + saver ar senario)
*1934 : *[[On demande une brute]]* gant Charles Barrois (film berr + saver ar senario)
*1935 : *[[Gai dimanche]]* gant Jacques Berr (film berr + saver ar senario)
*1936 : *[[Soigne ton gauche]]* gant René Clément (film berr + saver ar senario)
*1945 : *[[Sylvie et le Fantôme]]* gant Claude Autant-Lara 
*1947 : *[[Le Diable au corps]]* gant Claude Autant-Lara 
*1947 : *[[L'École des facteurs]]* gant Jacques Tati (film berr)
*1949 : *[[Jour de fête]]* gant Jacques Tati
*1953 : *[[Les Vacances de monsieur Hulot]]* gant Jacques Tati
*1958 : *[[Mon oncle]]* gant Jacques Tati
*1967 : *[[Cours du soir]]* gant Nicolas Ribowski (film berr + saver ar senario)
*1967 : *[[Playtime (film)|Playtime]]* gant Jacques Tati
*1970 : *[[Domicile conjugal]]* gant François Truffaut (damwelet eo an aotrou Hulot er metro)
*1971 : *[[Trafic]]* gant Jacques Tati
*1972 : *Obraz uz obraz* (heuliad ar Skinwel yugoslav, Beograd)
*1974 : *[[Parade]]* gant Jacques Tati
*1978 : *[[Forza Bastia]]*, kensevenet gant Sophie Tatischeff
Alan IX Roc'han

**Alan IX Roc'han** (war-dro 1382-20/03/1462 e Kez), a oa un denjentil breizhat, mab da Alan VIII Roc'han, beskont Roc'han adal 1429 betek e varv en 1462, beskont Leon, baron Pontkastell-Keren, aotrou Noyon-sur-Andelle, Pont-Saint-Pierre, Radepont ha La Garnache.

## E vuhez
Alan IX Roc'han a ziorroas labour an houarn nepell diouzh kastell Pondivi, e govelioù ar Salioù. E Josilin e reas Alan IX sevel ur c'hastell, ur pezh savadur 70 metr hed, a-us ar stêr Oud, savet e giz an Aziginivelezh vreizhat. 

Dimezet e oa da Varc'harid Moñforzh (1392-1428), merc'h d'an dug Yann IV.