Isaac Asimov

**Isaac Asimov** (*c*. 2 a viz Genver 1920 - 6 a viz Ebrel 1992) a oa ur skrivagner hag ur skiantour stadunanat bet ganet e Rusia. Brudet eo dre e romantoù skiant-faltazi dreist-holl, hag e levrioù ledañ skiant. Muioc'h eget 500 levr en deus skrivet, diwar-benn hogozik pep dodenn war-bouez ar brederouriezh.

Evel unan eus ar skrivagnerien skiant-faltazi pouezusañ eus ar mare klasel e vez-eñ barnet. E oberenn vrudetañ eo *The Foundation series*, met anavezet eo ivez evit *The Galactic empire series* ha *The Robot series*. An daou heuliad-mañ en deus liammet ouzh *Foundation* e fin e vuhez.

Un ezel eus Mensa e oa, ha prezidant an American Humanist Association.

## Buhez
E Rusia, er *[[shtetl]]* Petrovichi en oblast Smolensk e oa bet ganet Isaac Asimov da Anna Rachel Berman Asimov ha Judah Asimov, a oa milinerien. Divroet o doa d'ar Stadoù Unanet pa oa-eñ tri bloaz. Tremen a reas e yaouankiz e Brooklyn hag ar yideg a oa e yezh-vamm.
E dud o doa ur stal vihan ma veze gwerzhet dastumadennoù *pulp magazines* ; drezo e tizoloas ar skiant-faltzi, ha da 11 vloaz e krogas da skrivañ.

Studiañ a reas e Skol-veur Boston ma tapas ur Ph.D (doktorelezh) war kimiezh ar vuhez e 1948. E-pad an Eil Brezel-bed e labouras en ur ehanlec'h-arnodiñ e Philadelphia. Servijañ a reas en US Army e-pad nav miz goude fin ar brezel.

Goude bezañ tapet e zoktorelezh e labouras e Skol-veur Boston evel iskelenner *(associate professor)*. E 1958 e paouezas da gelenn evit mont da skrivagner – muioc'h e c'houneze gant e levrioù eget gant e c'hopr kelenner dija. Un ezel eus ar Skol-veur e chomas avat, hag e 1979 e voe anvet da gelenner.

D'ar 26 a viz Gouere 1942 e timezas gant Gertrude Blugerman (1917-1990). Daou vugel o deus bet : David e 1951 ha Robin Joan e 1955. Dibriediñ a reas-eñ e 1973 ha gant Janed O. Jeppson e addimezas en hevelep bloaz.

Marvet eo d'ar 6 a viz Ebrel 1992. Dek vloaz goude e varv e tiskulias e eil gwreg e oa marvet gant an HAZA, en devije tapet dre un treuzwazhiadur. Skrivañ a ra Janed Asimov e gourfenn he emvuhezadur *It's been a good life* en doa soñjet diskuliañ e oa klañv met e vezeg en doa e gendrec'het da chom hep ober.

## Respet
Respet Isaac Asimov a c'heller rannañ etre meur a varead. Etre 1939 ha 1950 e skrivas skiant faltazi dreist-holl. Paouez a reas goude embannadur *The Naked Sun* ha betek 1982 en em ouestlas da ledañ ar skiant. Ne skrivas nemet pevar romant S-F e-pad ar maread-mañ. Goude 1982 e embannas Isaac Asimov un heuliad nevez a romantoù en doa skrivet evit strobañ e levrioù kentañ en un hollad kenstag.

Tri zermen ijinet gant Isaac Asimov zo tremenet er yezh voutin : *robotics*, *psychohistory* ha *positronic*, daoust ma vez implijet an eil gant ur ster disheñvel diouzh an hini a veze roet dezhi gant Asimov.

### Skiant-faltazi
E 1939 e embannas Isaac Asimov e zanevell S-F kentañ, *Marooned Off Vesta*. E 1941 e skrivas *Nightfall*, hag a vez graet anezhi unan eus an danevelloù gwellañ en istor an S-F.

Ar stirad *Foundation* a grogas gantañ e 1942. An danevelloù-se, hag a vo dastumet e teir levrenn *[[Foundation]]* (1951), *[[Foundation and Empire]]* (1952), ha *[[Second Foundation]]* (1953), a liv diskar hag adsavidigezh un impalaeriezh c'halaksiek en dazont. E oberenn vrudetañ eo, gant ar stirad *Robot*. E genderc'hel a reas goude 1982 gant *[[Foundation's Edge]]* (1982), *[[Foundation and Earth]]* (1986) *[[Prelude to Foundation]]* (1988) ha *[[Forward the Foundation]]* (1992).

E zanevelloù a-zivout ar robotoù a grogas d'an hevelep mare. Diwezhatoc'h, un darn vras anezho a voe dastumet e *[[I, Robot]]*. Enno e stalias Asimov e 3 Lezenn ar Robotegezh, o devoe ul levezon vras war skrivagnerien ha soñjourien arall.

## Levrlennadur
### Stiradoù
;*The Robot series*
* *The Caves of Steel* (1954)
* *The Naked Sun* (1957)
* *The Robots of Dawn* (1983)
* *Robots and Empire* (1985) 
* *The Positronic Man* (1993)
;*The Galactic empire series*
* *Pebble in the Sky* (1950)
* *The Stars, Like Dust* (1951)
* *The Currents of Space* (1952)
;*Foundation I*
* *Foundation* (1951)
* *Foundation and Empire* (1952)
* *Second Foundation* (1953)
*Foundation II*
* *Foundation's Edge* (1982)
* *Foundation and Earth* (1986)
* *Prelude to Foundation* (1988)
* *Forward the Foundation* (1993)
### Romantoù arall
* *The End of Eternity* (1955) 
* *Fantastic Voyage* (1966) 
* *The Gods Themselves* (1972) 
* *Fantastic Voyage II: Destination Brain* (1987) 
* *Nemesis* (1989)
* *Nightfall* (1990)
* *The Ugly Little Boy* (1992)
### Dastumadoù

### Romantoù-polis
* *The Death Dealers* (1958) 
* *Murder at the ABA* (1976)
### Danevelloù-polis

### Ledañ ar skiant
;*Magazine of Fantasy and Science Fiction*

### Levrioù arall

### Notennadurioù
* *Asimov's Annotated "Don Juan"*
* *Asimov's Annotated "[[Paradise Lost]]"*
* *Asimov's Annotated Gilbert and Sullivan*
* *The Annotated "Gulliver's Travels"*

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn Izaag Asimov
* Jenkins' Spoiler-Laden Guide to Isaac Asimov 
## Notennoù