Parasaurolophus

|-----

Ur **Parasaurolophus**, pe Parasaorolofus zo ur genad dinosaored eus kladenn an ornithopoda a oa o vevañ e diwezh ar c'hretase er pezh zo hiziv Norzhamerika, war-dro 76,5-73 milion vloaz zo. Geotdebrerien e oa loened ar genad-se ha gallout a raent bale en un doare daoudroadek pe pevarzroek. Tri spesad zo anavezet : *P. walkeri*, *P. tubicen*, hag ar *P. cyrtocristatus* kribellet-berr. Kavet ez eus bet dilerc'hioù en Alberta (Kanada), en New Mexico hag en Utah (Stadoù-Unanet). Deskrivet e oa evit ar wezh kentañ e 1922 gant William Parks diwar ur c'hlopenn ha darn eus ur relegenn dizoloet en Alberta.

Ar *Parasaurolophused* a oa izili eus an *[[hadrosauridae]]*, ur gerentiad liesseurt eus dinosored eus ar c'hretase brudet evit klinkadurioù iskis o fennoù. Anavezet eo ar genad-se dre gribell o c'hlopenn a yae d'ober un duellenn hir gromm a greske etrezek an nec'h ha tu-a-dreñv ar c'hlopenn. Ar *[[Charonosaurus]]* eus Sina, marteze e oa anezhañ ar strollad loened kar tostañ, a oa un hevelep klopenn oute hag ar memes kribell moarvat. Komzet o deus kalz ar skiantourien diwar-benn ar gribell-se. A-du emañ ar pep brasañ da lâret e talveze d'al loened-se da anavezout reizh, ha pesad ar re all, da leuskel trouzioù ha da reoliañ gwrez o c'horf. 

## Deskrivadur

Evel evit ar pep brasañ eus an dinosaored, n'eo ket bet adkavet relegenn glok ar *Parasaurolophus*. Soñjal a reer e oa loened ar spesad *P. walkeri* 9,5 metr hed. 1,6 metr hed e oa o c'hlopenn, gant ar gribell, e-kichen klopenn etre ar spesad *P. tubicen* zo brasoc'h evit daou vetr hirder, ar pezh a ziskouez e oa brasoc'h evit ar spesad all. 2,5 tonenn bouez a oa ennañ An arvrec'h nemetañ a anavezer a oa berr a-walc'h evit an *Hadrosauridae*, ha dezhañ ur plankenn-skoaz berr met ledan. Ar morzhedaskorn a oa 103 santimetr hirder er spesad *P. walkeri* ha tev eo e-keñver e hed pa seller ouzh an *Hadrosauridae* all. Kreñv-kenañ eo ar paler hag al lestr ivez..

Evel Hadrosauridae e oa gouest da vale war daou bav pe war pevar. Gwelloc'h e veze dezhañ peuriñ war e bevar fav moarvat, met redek a rae war daou bav. Anavezout a reer karrekaennoù kroc'hen eus ar spesad *P. walkeri*, a ziskouez skantoù ingal e stumm torbezennoù met framm ebet brasoc'h.

Ar pezh heberkañ e oa kribell ar c'hlopenn, a valire diouzh tu a-dreñv ar penn hag a oa savet diwar eskern ar rakkarvan hag ar fri. 
Kleuz e oa ar gribell, gant tuellennoù disheñvel o vont diouzh pep fronell betek penn all ar gribell kent cheñch hent adarre ha diskenn a-hed ar gribell betek ar c'hlopenn. Eeunoc'h e oa tuellennoù ar spesad *P. walkeri*, ha re *P. tubicen* a oa kempleshoc'h gant tuellennoù stoufet ha re all en em unane hag en em zispartie. *P. walkeri* ha *P. tubicen* o doa kribelloù a oa just un taùù krommet, ha *P. cyrtocristatus* a oa berr o c'hribell met muioc'h krommet.

## Rummatadur
Evel m'en diskouez e anv, soñjal a raed e oa kar *Parasaurolophus* da *[[Saurolophus]]* ablamour d'e gribell damheñvel da welet. Koulskoude e oa lakaet buan en iskerentiad *[[Lambeosaurinae]]* eus strollad an *Hadrosauridae* —*Saurolophus* zo un *[[Hadrosauridae]]*. Peurliesañ e vez sellet outañ evel ur spesad eus ar *Lambeosaurinae*, disheñvel diouzh ar *[[Corythosaurus|C'horythosaurus]]*, an *[[Hypacrosaurus]]*, hag all *[[Lambeosaurus]]*. Al loened tostañ a seblant bezañ ar *[[Charonosaurus]]*, ul Lambeosaurinae gant ur c'hlopenn heñvel (daoust ma n'en deus ket ur gribell glok c'hoazh) kavet e-tal ar ster Amour, e biz Sina, ha marteze ez eo an daou ezel eus an hevelpep kladenn *Parasaurolophini*. *P. cyrtocristatus*, gant e gribell berr ha kromm zo moarvat ar spesad diazez eus ar gladenn m'emañ an tri spesad *Parasaurolophus* anavet, pe, marteze, ul loen yaouank pe ur barez *P. tubicen*.

## Dizoloadenn
 

## Paleobevoniezh
### Boued
Evel an *Hadrosauridae* all, *Parasaurolophus* a oa geotdebrerien bras. E zent a veze nevezet dibaouez en ur sichenn a oa enni kantadoù dent, daoust ma ne veze implijet nemet un nebeud war un dro bewezh. . Debriñ a rae moarvat a-rez an douar ha betek 4 metr a-us. Evel ma oa gwelet gant Bob Bakker, al *Lambeosaurinae* o deus ur genoù strishoc'h evit an *Hadrosaurinae*, ar pezh a dalvez e c'halle ar *Parasaurolophus* hag ar spesadoù kar dibab o boued muioc'h evit o c'hendirvi o genoù bras ha digribell.

### Kribell ar c'hlopenn

Kalz a vartezeadennoù a oa graet diwar-benn talvoudegezh ar gribell e laez klopenn ar *Parasaurolophus*, met ar pep brasañ a oa divrudet. Krediñ a reer bremañ e servije da veur a dra : ur "banniel" e oa da anavout spesadoù ha reizh al loened all, servijout a rae ivez da leuskel kriadennoù ha sonioù, ha da reoliañ gwrez ar c'horf. N'eur ket sur pehini eus ar perzhioù-se en doa bet ar muiañ a-bouez en he diorroadur hag e hini ar c'hleuzennoù fri e-barzh.

## Notennoù