Anv-tiegezh brezhonek

An **[[anvioù-tiegezh]] [[brezhonek]]**, evel er yezhoù all, a c'hall bezañ savet diwar anvioù boutin pe divoutin, anvioù tud pe loened, anvioù-lec'hioù pe micherioù.

### Anvioù divyezhek ofisiel
*Unan eus perzhioù dibar an anvioù brezhonek eo e vezont divyezhek alies, rak kalz anezhe a vez lakaet ar ger-mell gallek dirake en o stumm ofisiel: *Le Coz, Le Bihan*
*A-wechoù e vez peget ar ger-mell gallek ouzh an anv brezhonek: *Labasq, Laot, Lastennet, Lautrou, Leostig, Limpalaer, Lintañv, Lhostis*.
*Pa grogont gant ur vogalenn e c'haller kavout stummoù gant ar ger-mell gallek dirak an anv hag ar ger-mell brezhonek peg ouzh an anv: *Le Nabat, Le Naour, Le Négaret, Le Nénan, Le Noan, Le Nozac'h, *.
*Kontrol d'ar pezh a zo c'hoarvezet e meur a vro all (Galiza, Euskadi, Kembre, Iwerzhon, ha re all), n'eus ket bet klasket peurvrezhonekaat an anvioù-tiegezh brezhonek gwech ebet.

## Anvioù-tud
### Anvioù-bihan
Kalz a anvioù-tud a zeu eus anvioù-bihan kozh.

### Anvioù brezhonek-kozh
**[[Even]], [[Gloagen]], [[Gwegan]], [[Gwegen]], [[Gwiomarc'h]] (skrivet Guyomard peurvuiañ), [[Gwivarc'h]], [[Herve]], [[Kadiou]], [[Kadoret]], [[Kadou]], [[Kadoudal]], [[Konan]], Menoret, [[Morvan]], [[Renan]] (eus [[Ronan]]), Riwallan, [[Tangi]], Tual ([[Tudwal]])*, a zo anvioù-bihan brezhonek kozh, pe henvrezhonek
** gant un dibenn "o" pe "ou" pe "ig": 
*** *Alano, Alanou (hag Alenou), Alanig*, 
*** *Evenou (pe Eveno), Morvanou, Riou * (pe *Rio*)
* *[[Adam]],  [[Eliaz]],  [[Jakob]], [[Mazhev]], [[Moazan]] (stumm kozh kemeret e lec'h gant [[Moizez]]), [[Salaun]], [[Tomaz]]*, a zo a orin hebreek
* *[[Aofred]], [[Gwilherm]]* (ha *Gwilhermig, Gwilhou), [[Huon]] (ha Huonig), [[Olier]]* (hag *Olierig, Oliero), [[Roland]], [[Roparzh]] (pe Roperzh)*, zo a orin germanek,
* *[[Kintin]], [[Laorañs]], [[Marzhin]]*, zo a orin latin,
* *[[Denez]]*, a orin henc'hresianek, zo deuet dre ar galleg, Stefan kenorin gantañ, dre al latin.

*en anvioù leonek: *Abalan, Abherve, Abiven ([[Ab]] + [[Even]]), Abgrall, Abolier, Abgwilherm, Ap(h)erri, Apriwall*, hep ankouaat *Abegile*.

### Anvioù micherioù pe kargoù
*kargoù: *an Abad, an [[Aotrou]], ar [[Barzh]] (ha Barzhig), [[Beleg]] (ha Belegig), ar Beskont, Boutouilher (boutailher), [[Kloareg]], ar C'hont, an Dug, an [[Eskob]], [[ar Floc'h]], an [[Impalaer]], ar Marc'heg, ar [[Manac'h]],  ar [[Pab]] (ha Pabig), ar [[Person]] (ha Personig), Priol, ar Provost, ar Roue, ar [[Sant]], ar Senechal, an Tailhanter*
*liammoù tiegezh: *[[an Deuñv]], [[Kenderv]], ar [[Mab]], ar Mab-Bihan, an [[Ozhac'h]]* (hag *an Ozhac'hig, an Ozhac'h-Meur*)
**[[gwaz]]*, ha diwarnañ *Gwazmat, Gwazdoue*
*diwar "den": an *Den-Mat*,
*micherioù: 
***an Aotrou* (a ya da *Lautrou* e galleg), *an Arc'her* ( a ra irc'hier), 
***ar Barazher* (a ra barazhoù ha barrikennoù), *ar Boser*, 
***an Eostour* 
***ar Falc'her, ar Foricher*
***ar Gonideg, [[ar Gov]], ar Gwareger, [[ar Gwiader]]*, 
***[[Kalvez (anv-tiegezh)]], Karrer, Keginer, [[Kemener (anv-tiegezh)|Kemener]], [[Kere]], Kiger, Kreurer*, 
***ar Mager, ar Marc'hadour, ar Minter, an Ostiz*, 
***ar Panerer, ar Pilhaouaer, ar Pober, ar Poder*, 
***ar Sidaner*,
***an Teñzorer, [[an Tieg]], an Toer, an Tro(u)c'her*
*ral eo kavout stummoù benel: *Magerez, Perc'hennez* (aet da *Pérennes*)
** kavet e vez ivez (plijadur an divyezhegezh) ar stummoù *Le Maguéresse* ha *Le Vaguéresse*.

### Orin an dud
En anvioù *[[ar Gall]], [[ar Saoz]], [[Spagnol]], Pikard, Flamank,*

### Lesanvioù
Paot eo an anvioù-tiegezh a deu eus neuz an dud: o ment, o sioù, pe perzhioù all. 
#### Anvioù-gwan
**[[ar Braz]]* hag *[[ar Bihan]], [[ar Gwenn]]* hag *[[an Du]], [[ar Berr]]* hag *[[an Hir]], [[ar C'hozh]]* hag *[[ar Yaouank]], ar Moan* hag *al Ledan*, *an Treut* hag *ar C'hofeg*
hag ivez:
* *ar Bailh,  ar Balc'h, ar Beulz, ar Borgn, ar Boulc'h, [[ar Brizh]], * 
* *ar C'hwerv* (skrivet *Huerou* e galleg), *an Dereat* 
* *an Diaskorn, an Diberder (dibreder)*, *Duedal*
* *ar Gag*, 
* *ar Gwennig*,
* *[[an Habask]], an Hegarat,*
* *ar C'haer, ar C'hoant, [[ar C'horr]], ar C'hrenn, ar C'hromm, ar C'hudenneg, ar C'hwitouz*, 
* *ar C'hamm*, ha *[[Gargamm]], Pavgamm, ha Beg-kamm*
* *[[Kalloc'h]], Kreff (kreñv)*
* *Ledan, Lirzhin*
* *[[ar Meur]], ar Minouz, [[ar Moal]], [[ar Mogn]],* 
* *[[ar Rouz]], [[ar Rouzig]]*, hag *[[ar Ruz]]*, 
* *ar Sec'h, Sioc'han, ar Skañv,*
* *an Tort, an Touz, an Treut*
 
* gant derez uhelañ an anv-gwan : *an Henañ (Henaff), ar Gwellañ (Guellaff), *
* savet diwar ar c'horf: 
**gant anvioù-kadarn : *Chouk, Lagatu (lagad-du), Penn, Penn-du, Tal-dir, Korf-dir, Korf-mat* 
** gant anvioù-gwan *Begeg, Bleveg, Boc'heg, Bougenneg, Bozeg, Bronneg, Frieg, [[Ar Gareg|Gareg]], Gouzougeg (ha Gougeg), Ivineg, [[Kaloneg]], Keineg, Kelleg, Kofeg, Korfeg, Korneg, [[Lagadeg]] (ha Lagadig), Losteg, Morzhedeg (Morzhadeg), Palmeg, Paveg (ha Pavig), [[Penneg]], Peñseg, Skouarneg, Skouezeg, [[Taleg]], Troadeg,*

* traoù all: *Bechenneg, Kabelleg, Kelenneg, Glaourenneg, ar Gloan ha Gloaneg, Gorreg, Posteg, an Takon (hag an Takonoù)* 
* *Berr-e-C'houg, Berr-e-C'har, Du-e-Dal, Gwenn-e-Dal*
* anvioù-gwan-verb : *an Alaouret, an Astennet, ar Badezet, Bervet, Dimezet, Douget, Doujet, Drouklazhet, Drou(k)maget, an Enoret, Karget, Maget, an Nezet, Skornet,*
* *Sec'hedig, Pinvidig*.

#### Gant anvioù-kadarn
**ar Goapaer, Koroller, Lonker,  Mouzer*

## Anvioù-lec'hioù
Stank eo an anvioù-lec'hioù en anvioù-tiegezh:

### Anvioù divoutin
*anvioù broioù Breizh: *[[Treger]], [[Leon]], [[Kerne]], Kerneiz*
*anvioù parrezioù: *[[Benac'h]], [[Kallag]], [[Kemper]], [[Kergrist]], [[Konk]], [[Perroz]], [[Pleiber]], [[Plevin]], [[Ploneiz]], [[Plourin]], [[Pluskelleg]], Pondaven, [[Redon]], [[Rostren]], [[Sanseo]], [[Skrignag]], [[Tremael]]*.

### Anvioù savet diwar an douaroniezh
* *An Aot, an Arvor*,
* *Brelivet, Breneol (Bre(n)-heol)*, 
* *[[Gwern]], ar Wern, Gwernig*
* *Kenec'hdu, al Lae(z),*
* *ar C'hoad (hag ar C'hoadig)*, gwelout pelloc'h ar gerioù savet diwar anvioù gwez 
* *Leur-an-Gêr*
* *Lost-an-Lenn*
* *[[Menez]], Menezgwenn*
* *[[Milin]]*
* *an Ne(a)c'h*, ha *Koad-an-Ne(a)c'h, Penn-an-Ne(a)c'h,
* *ar Park, ar Prad* (ha *Pradig*)
* *ar Porzh, ar Porzhoù, Porzh-an-Park*
* *Ragenez*
* *Roc'h-Kongar*
* *Rozkonval, Rozpab*,
* *Tal(-ar-)C'hoed,
* *Ti-maen, Tinevez*
* *Toull-al-Lann*

### Anvioù savet diwar ar ger ''Penn''
* *Penngili, Penngwern, Penn-kêr, Penn(-ar-)C'hoad, Penn-Krec'h, Penn-an-Ne(a)c'h, Penn-ar-Run, Penn-an-Stêr, Penn(-ar-)Wern*
*Met an anvioù gant penn n'int ket holl anvioù-lec'hioù: *Penndelioù, Penndu, Penn-Kole, Pennsivi...*.

*Ur pennad zo gouestlet d'an anvioù-tiegezh savet diwar ar ger *penn*: Penn (anvioù-tiegezh)*

===Anvioù savet diwar ar ger *Ker*===
Ar re-se zo anvioù atantoù pe tier savet : 
* diwar un anv-den evel *Keraodren, Kerbaol, Kerdavid, Kergadiou, Kergonan, Kerherve, Kermengi, Kersimon, Keryann* (pe *Kerjean* hervez ar stumm "divyezhek"), 
* diwar an douaroniezh pe al lec'h evel *Kerbrad, Kerdraoñ, Kerforn (ha Kerfourn), Kergastell, Kergoad,  Kergreiz, Kerniliz, Kerlann, Kerloc'h*, 
* diwar ur wezenn pe plant evel *Kernalegenn, Kergelenn, Kernivinenn, Kerskavenn, Kerspern*, 
* gant un anv-loen, evel *Kervran (ha Kerarvran), Kerloegwenn, Kerlogod*
* gant ul lesanv evel *Ker(an)gall, Kersaoz, Ker(an)rouz*, 
* diwar anv ur vicher pe ur garg evel *Kerangwiader, Kermanac'h, Kermarc'heg, Kerambeleg (ha Kerbeleg), Keranflec'h (diwar Floc'h), Kernoa (ker-an-ozhac'h)*, 
* gant un anv-gwan evel *Kergozh, Kerledan, Kerlirzhin, Keruhel (ha Kerihuel)*, 
* evel *Gorre-kêr, Gou(e)led-kêr, Penn-kêr*, ha *Kozhkêr*.

E [[Bro-Leon]] e kaver anvioù distummet (*Ker* skrivet *Her*) evel *Herledan, Herjean*

==Anvioù loened==
**ar Bleiz*, ha *Lazh-Bleiz*
**ar C'had, ar C'harv, ar C'hazh*
**an Dañvadig*
**ar Garz*
**Kelien, Ki-du* (skrivet *Quidu* e galleg), *Penn-Kole*
**Louarn,Louz*
**ar Maout, ar Menn, Merien*
**an Oan*
**Maligorn*
**Saout*. 

-laboused:
**Bongorzh*
**ar C'hilhog, ar C'hog, ar C'hogig, ar C'hog-gwenn*
**an Eostig, an Eveder (alc'houeder), an Evn (Le Nezne)*
**Falc'hun*
**Kefeleg*
**Labous, Laouenan*
**Pennglaou, ar Poñsin*
**ar Skoul, ar Sparfell*

==Gwez, frouezh ha legumaj==
* *Beuzid* pe *ar Veuzid*
**ar Vez(v)ouet*
**an Derff (Derv)*, ha *Derouet *
**ar Faou, Favenneg*
**Kern(h)alegenn), an Halegouet*,
**Pennkerc'h, Pennsivi, Pennognon*
**Garzhspern, Kerspern*

==A bep seurt==
Kavout a reer ivez:
* Deizioù: [[Nedeleg]], [[Malarjez]] pe [[Malarde]].
* Mizioù: *Genver, Ebrel, an Eost*.
* Anvioù danvez: *an Aour* (Laur, Le Naour), *Arc'hant, Gloan* (ha *Gloaneg*).
* Anvioù difetis: *Levenez, Peoc'h*.
* Anvioù gant niveroù: *Daoudal, Daoufarzh, ar Pemp, ar C'hwezek’’.

## Reolennoù treuzfurmiñ
Pa z’eo diret ar ger-mell a-raok korf an anvioù-tiegezh e komprener ne c’heller ket e lakaat da elfenn stabil an anvadur. 
## Goude un titl
Pa vez kaoz eus un den a zo e *anv-tiegezh* ar Moal, ne virer ket ar ger-mell goude ul lesanv evel Aotrou, Itron, Dimezell, Seurez, Frer, Doktor(ez), Kelenner(ez), Mestr(ez) hag all.
Skouerioù : Aotrou Moal, Doktor Pennek, Mestr Pinvidig.

### Gourel, benel ha liester
Ar furm voas a dalv evit ur gwaz : « Setu (Mark) an Eost o tont tre".
Furm venel : « Setu ar Binvidigez o tont tre ».
Furm al liester : « Setu ar Binvidiged o tont tre ».

## Levrlennadurezh
* Olier ar Mogn, « Hon anvioù-familh » . E-barzh *Ya!*, niv. 1014, 12 Du 2024.