John Ayrton Paris

**John Ayrton Paris** (1785-1856) a oa ur mezeg saoz a zo bruzet evit bout ijinet an tomatrop, a implijas evit diskouez anadenn dreistpad al luc'hsae dirak mezeion ar *Royal College of Physicians* e London e 1824. Pa reas kement-se e oa o lakaat e pleustr ar pezh en devoa skrivet en e levr *Philosophy in Sport made Science in Earnest : being an attempt to implant in the young mind the first principles of natural philosophy by the aid of the popular toys and sports of youth* ("Ar brederouriezh er c'hoari troet da skiant sirius : ur striv da lakaat er spered yaouank pennaennoù kentañ ar brederouriezh naturel gant harp ar c'hoarielloù  karet gant an dud ha c'hoarioù ar yaouankizoù") : ar pal e oa ober gant ardivinkoù eeun evit lakaat anat pennaennoù skiantel.

## Buhez
Ganet e voe John Ayrton Paris d'ar 7 a viz Eost 1785 e Cambridge, Bro-Saoz da Elizabeth Ayrton hag he fried Thomas Paris. Skoliataet e voe e *Trinity Hall* da gentañ, goude-se e likez Linton kent heuliañ kentelioù prevez an doktor Thomas Bradley, a oa mezeg e *Westminster Hospital* London.
D'an 30 a viz Mezheven 1803 e voe degemeret e Skol-veur Cambridge, *Caius College* ; e miz Here 1803 en devoe ur yalc'had-studi, a voe grataet betek 1808.
D'an 3 a viz Genver 1804 e voe roet ur yalc'had all dezhañ a-benn mont da studiañ ar fizik ; ar vaenoniezh a studias, ha goude-se ez eas da Zinedin da studiañ ar vezegiezh.
D'an 11 a viz Kerzu 1809 e timezas gant Mary Catherine Noble.
Doktor war ar vezegiezh e voe John Ayrton Paris d'ar 6 a vie Gouhere 1813. E London e krogas gant e vicher, kent mont da gendelc'her e Pennsans e Kernev-Veur.
Goude bout bet e penn Kevredigezh an Douarouriezh e Kernev-Veur (*Royal Geological Society of Cornwall*) e tistroas da London e 1817, m'en em stalias adarre evel mezeg ; brud a c'hounezas evit e efedusted. Kentelioù mezegiezh a roas e skol Windmill Street. Ur mab a voe ganet e 1818.
D'an 30 a viz Gwengolo 1814 e voe degemeret evel ezel eus ar *Royal College of Physicians* (RCoP), ma kelennas eus 1819 betek 1826. Da gontroller an RCoP e voe dilennet e 1817, 1828, 1836 ha 1843.. E 1844 e voe anvet da gadoriad an RCoP, ur garg a voe fiziet ennañ a vloaz da vloaz betek 1856.
E 1855 e varvas e wreg, ha bloaz goude, d'ar 4 a viz Kerzu 1856, e varvas John Ayrton Paris d'e dro diwar ur c'hleñved en e c'hwezigell.

## Labourioù
Anavezet e oa John Ayrton Paris evel ur mezeg efedus hag un enklasker sirius. E 1812 en devoe embannet e bleustrad *Pharmacologia* diwar-benn ar vezegiezh hag ar yac'hadouriezh, a gendalc'has da adwelet betek an navet embannadur e 1843. E-pad pell e chomas *Pharmacologia* al levr-dave a-zivout an dodennoù-se.
E 1823 ez embannas *Medical Jurisprudence* ("Devarnadurezh vezegel") a zo c'hoazh hiziv an deiz an oberenn nemeti diwar-benn an danvez-se.
E 1824 ez ijinas ur c'hoariell anvet tomatrop evit diskouez dreistpad al luc'hsae d'e genseurted er *Royal College of Physicians*.
E 1825 ez embannas *Elements of Medical Chemistry* ("Elfennoù kimiezh vezegel"), ha *Treatise on Diet* ("Pleustrad a-zivout ar vagadurezh") e 1827.

E 1827 en devoa embannet e bennoberenn, *Philosophy in Sport made Science in Earnest*, a gendalc'has da nevesaat betek an eizhvet embannadur, a zeuas er gouloù nebeut a-raok e varv.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
* Poltred eus John Ayrton Paris e 1836 (''National Portrait Gallery''
* Dastumad c'hoarielloù optek Richard Blazer 
* Tomatropoù o vont en-dro 

## Pennadoù kar
* Tomatrop (1824)
* Zoetrop(1834)
* Fenakistoskop (1841)
* Folioskop (1868)
* Praksinoskop (1877)
* Zoopraksiskop (1879)
* Elektrotakiskop (1887)
* Mutoskop (1894)