Redbone

E meur a Stad e kreisteiz Stadoù-Unanet Amerika, ur ***Redbone*** (saozneg SUA : , "askorn ruz") zo un den hag a zo bet ganet diwar meur a strollad kenelel. An anv-gwan *redbone* a vez implijet evit doareañ ur sevenadur heñvelstummet.

E-touez an Afroamerikaned e oa *redbone* ur ger luc'haj a veze implijet evit envel tud "du" sklaeroc'h o c'hroc'hen — maouezed pergen, koulz ha tud "du" o c'hroc'hen gant un arliv arruz. Evit a sell ouzh ar genetik ez eo ar *Redbones* tud diskennet eus daou strollad kenelel disheñvel da nebeutañ a-douez an tri rummad : "du" (hendadoù eus Afrika), "gwenn" (Europa), ha "ruz" (Amerindianed).

E Louiziana e talv ivez evit ur strollad tud a zo dibar e-keñver kenel ha douaroniezh.

## Termenadur
E Louiziana e reer *Redbones* eus ur strollad tud o sevenadur dibar a zo deuet er vro a-c'houde al ''Louisiana Purchase'' e 1803. Disprizius e oa al lesanv betek ar bloavezhioù 1980, pa voed krog d'e arverañ evit envel strolladoù Kreoled, al *Louisiana Redbones* dreist-holl.

## ''Louisiana Redbones''

Pan errujont e Louiziana en em stalias ar *Redbones* e kornioù-bro digenvez e mervent ar Stad hag e lodennoù eus Kontelezh Orange ha Kontelezh Newton e Texas ; a-vras ez eo an dachenn-se ar pezh a veze anvet an *Neutral Ground* ("Tiriad Neptu"), eleze an tiriad a veze tabut war e zivout adalek 1806 betek 1821 etre Texas Spagn hag SUA a-c'houde prenadenn 1803.

Eus South Carolina, ma vezent lakaet da *free people of color* e saozneg, *gente de color libre* e spagnoleg ha *gens de couleur libres* e galleg, e teue ar braz eus hendadoù *Redbones* Louiziana ; eus Stadoù all e gevred SUA e teue an nemorant anezho. Meur a vloavezh a voe ret d'an dud-se evit annezañ o ziriad nevez, hervez en dielloù (renabloù, kevratoù gwerzhañ douaroù, pennadoù e kazetennoù hag all).

Dispis avat eo orin ha dibarded kumuniezh ar *Redbones* e Louiziana, rak tud all o vevañ en hevelep tiriad o deus perzhioù sevenadurel damheñvel ouzh o re daoust dezho na vout *Redbones* dre ma 'z int "du", "gwenn" pe "ruz" padal ne c'heller ket renkañ ar *Redbones* en unan eus ar rummadoù-se.

Kudennoù lezennel a voe degaset gant kement-se : war harzoù mervent Louiziana gant Texas e teuas ar *Redbones* a-benn da lakaat nullañ o rummatadur evel "nann-gwenn". Hogen e 1837 hag e 1839 e voe lakaet meur a ezel eus ar gumuniezh dindan ensell abalamour da vouezhiañ e-maez lezenn peogwir e oant "tud-liv" kentoc'h eget "tud wenn". Didamallet e voent gant lez-varn ar Stad, neuze e voe lakaet ar *Redbones* da "wenn" hervez lezenn Louiziana. Daoust d'ar varn-se e chomas kazetennerien ar vro en entremar, pa lakaent ar gumuniezh da "wenn", "Afroamerikaned", "Amerindianed", "*unspecified mixed race* ("gouenn vesket diresis") ken alies ha ma ne raent dave ebet da liv o c'hroc'hen.

Un dra zo boutin d'an holl gazetennoù : ne embannent a-zivout ar *Redbones* nemet pa veze anv eus un ober feuls bet sevenet er gumuniezh pe gant un ezel anezhi. Dav eo merkañ e c'hoarveze hevelep darvoudennoù etre *Redbones* hag annezidi na oant ket eus ar gumuniezh ha nevez-erruet an darn vuiañ anezho ; dre-se e voe kadarnaet skeudenn ar *Redbones* en diavaezidi evel tud feuls ha klozet en o c'humuniezh. Koulskoude, pa seller a-dost ouzh ar fedoù e verzer e oa rakvarnioù an estrenien ar pennabeg d'ar feulster.

Daoust da gement-se, an darn vuiañ eus annezidi nann-*redbone* er c'horn-bro a veve e peoc'h gant ar gentidi, hag ar renabloù e dibenn an  a ziskouez e veze dimezioù etre an div gumuniezh. 

Adalek ar bloavezhioù 1860 betek 1965 e rene hanbarzh ar "gouennoù" dre lezennoù « *Jim Crow* » e Stadoù kreisteiz SUA Gwan a-walc'h e voe pouez al lezennoù-se war ar *Redbones* : da "wenn" e vezent lakaet er skolioù, da skouer, ha da "wenn" ivez peurliesañ er renabloù ; aotreet e oant da zimeziñ gant tud "wenn" na oant ket *Redbones*.

"Is-ensellet" (*under-researched*) eo stadud ar *Redbones* hiziv an deiz c'hoazh e metoù ar ouezeien.

## Levrlennadur
* Burke, James Lee (1991). *A Morning for Flamingos*, romant. New York : HarperCollins, 2013 
* Crawford, Webster Talma. *Redbones in the Neutral Strip or No Man's Land Between Calcasieu and Sabine Rivers, and the Westport Fight Between Whites and Redbones for Possession of this Strip on Christmas Eve, 1882*, studiadenn. Sulphur, Louisiana : Wise Publications, 1999 
* Cambell, Will Davis (1982). *The Glad River*, romant. Macon, Georgia : Smyth & Helwys Publishing, 2013 
* Iles, Greg. *Natchez Burning*, romant. New York : William Morrow, 2015 

## Liammoù diavaez
* 
* 
* 

## Notennoù