open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Proviñsoù istorel Finland

**Proviñsoù istorel Finland** a oa anezho abaoe ma oa Finland ul lodenn eus Sveden. E 1634 e voe aozet kontelezhioù en o lec'h. E 1997 e voe krouet 6 proviñs nevez, rannet e 20 rannvro.

#  Varsinais-Suomi (*Varsinais-Suomi* e finneg, *Egentliga Finland* e svedeg)
#  Lappi (*Lappi* e finneg, *Lappland* e svedeg)
#  Karjala (*Karjala* e finneg, *Karelen* e svedeg)
#  Pohjanmaa (*Pohjanmaa* e finneg, *Österbotten* e svedeg)
#  Satakunta (*Satakunta* e finneg, *Satakunda* e svedeg)
#  Savo (*Savo* e finneg, *Savolax* e svedeg)
#  Häme (*Häme* e finneg, *Tavastland* e svedeg)
#  Uusimaa (*Uusimaa* e finneg, *Nyland* e svedeg)
#  Åland (*Ahvenanmaa* e finneg, *Åland* e svedeg)
# Ul lodenn strizh eus proviñs svedat Norrbotten (a-raok 1809) a oa e ribl reter ar stêr Torne.
Weekly Shōnen Sunday

**Weekly Shōnen Sunday** (japaneg : 週刊少年サンデー) a zo ur magazin manga shōnen sizhuniek embannet e Japan gant Shōgakukan. Embannet eo bet evit ar wech kentañ d'ar 17 a viz Meurzh 1959. Daoust d'e ditl e vez embannet da Verc'her.

## Mangaoù a vez embannet e-barzh Weekly Shōnen Sunday

## Skignañ
* 2000 - 2.02 vilion
* 2002 - 1.53 milion
* 2003 - 1.31 milion
* 2004 - 1.16 milion
* 2005 - 1.06 milion
* 2006 - 1.01 milion 
* 2007 - 0.94 milion
* 2008 - 873,438
* 2009 - 773,062

## E penn ar magazin
* 1991 - 1993
** Takashi Hirayama
* 1994 - 2000
** Toyohiko Okuyama
* 2000 - 2002
** Shinichiro Tsuzuki
* 2002 - 2004
** Shinichi Mikami
* 2004–present
** Masato Hayashi

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn Shōnen Sunday
*Lec'hienn saoznek
Jamie Oliver

***Jamie Oliver***, bet ganet gant an anv **James Trevor Oliver** d'ar  e Clavering e kontelezh Essex e Bro-Saoz, a zo ur mestr keginer brudet ha lusker er Rouantelezh-Unanet, e-lec'h ma 'z eo lesanvet *Naked Chef* (ar chef noazh). Kresket eo e vrud betek broioù saoznek all evel ar Stadoù-Unanet.

## Buhezskrid
Jamie Oliver en deus bevet e yaouankiz e kêriadenn Clavering, en Essex. E dud o doa ur preti-pub du-se. E 1989 e krouas ur strollad sonerezh anvet Scarlet Division, asambles gant Leigh Haggerwood hag a zo deuet da vezañ sonaozour abaoe.

Dizoloet e voe e 1996 gant ar broduerez skinwel Patricia Llewellyn en un teulfilm diwar-benn un *Noël au ptit Normand* e Londrez, e-lec'h ma laboure Jamie. Dont a reas da vezañ keginer an abadenn keginerez *The Naked Chef* (1998-1999) hag a reas berzh bras. 

Ne zeu ket tamm ebet e lesanv "Naked Chef" (Chef Noazh) eus simplded e "aozadennoù", met eus ar fed n'en defe morse e dog keginer.

Dimeziñ a reas gant Juliette "Jools" Norton d'an  ; div verc'h o deus bet, Daisy Boo ha Poppy Honey, ganet e 2002 ha 2003.

E 2003 e oa bet lakaet da ezel eus ar Most Excellent Order of the British Empire.

## Jamie er skinwel
Brudet e voe gant ar stirad *Naked Chef* war ar BBC : *The Naked Chef*, *Return of the Naked Chef* ha *Happy Days with the Naked Chef*.

Da c'houde eo bet war Channel Four, e-lec'h ma tiskouezas krouidigezh ha buhez ar predti Fifteen e *Jamie's Kitchen* (2002) ha *Return to Jamie's Kitchen*, ha gwirvoud ar c'hantinoù-skol e *Jamie's School Dinners*.

Skignet e vez e abadennoù en un daou-ugent bro bennak, er Stadoù-Unanet war ar chadenn Food Network, e Bro-C'hall war Cuisine.tv.

Embannet ez eus bet meur a levr gant rekipeoù abadennoù Oliver. Skrivañ a ra ivez kronikennoù er c'helaouennoù breizhveuriat.

## Gwelet ivez
* Keginerezh breizhveuriat

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn ofisiel
*  E vuhezskrid war lec'hienn ar BBC
*  Lec'hienn ar c'houlzad ''Feed me better'' (Bouetait ac'hanon gwelloc'h)
Aodai

Un **áo dài** (vietnameg: [ʔaːw˧˦ zaːj˨˩] (*[[Ha Noi|norzh]]*), [ʔaːw˦˥ jaːj˨˩] (*[[Kêr Ho-Chi-Minh|su]]*))zo un doneg seiz gwisket gant ar merc'hed e Viêt Nam.

## Skeudennoù


File:Princess Thuyen Hoa of Vietnam.png|Priñsez en ao dai
File:Cinq sœurs à Hanoï, 1950s.jpg|Hanoi 1950
File:Ao dai APEC.jpg|En Hanoi 
File:VN Phat Diem tango7174.jpg|Gwerc'hez Vari en aodai, iliz-veur Phát Diệm 
File:Images24696 nusinh070904.jpg|Studierez
File:Hai thiếu nữ mặc áo dài.jpg|Aodai a vremañ
Salakot

Ar **salakot**, pe **tog safari**, zo ur pennwisk skañv, e lech alies, a veze douget gant Europeiz er broioù tomm, evel an ergerzhourien saoz en Afrika en XIXvet kantved. 

Douget e vez c'hoazh gant soudarded ar Royal Marines saoz ha gant tud ordinal e Viet Nam.
Pennwisk

Ur **pennwisk** zo ur pezh dilhad a vez lakaet war penn an dud, koulz paotred koulz merc'hed. 

## Pennwiskoù

A bep seurt pennwiskoù zo: 
*darn gant erien, darn dierien
*darn evit diwall diouzh an heol
*darn evit diwall diouzh ar yenijenn
*darn evit gwareziñ ar penn, gwelout pennwisk-gwareziñ
*darn a verk ar garg: kurunenn ar roue, tog ar c'hardinal
*darn a verk ar vicher: kepi an ofiserien, gouel al leanezed
*darn a verk ar relijion, evel tulban ar wazed sikh
*darn a verk ar reizh hag ar relijion: niqab ar maouezed er broioù muzulman

## Pennadoù kar
*Gwelout: listenn ar pennwiskoù
Tulban

Un **tulban** zo ur pennwisk graet gant ur pezh danvez hir, ha douget e broioù zo, en Azia dreist-holl, er broioù arab hag en India, hag e broioù zo eus Afrika. 

## Skeudennoù

File:Gandhi and Laxmidas 2.jpg|Gandhi hag e vreur Laxmidas
File:AlgerianJew.jpg|Yuzev aljeriat, war-dro 1901.


## Livadurioù

File:Bayezid I by Cristofano dell'Altissimo.jpg|Bayezid Iañ, poltredet gant Cristofano dell'Altissimo
File:Jan_van_Eyck_091.jpg|Gwaz e dulban ruz, gant Jan van Eyck.
Skeudenn:Johannes Vermeer (1632-1675) - The Girl With The Pearl Earring (1665).jpg|Plac'h he ferlezenn, gant Jan Vermeer. Ur seurt tulban an hini a zo ganti war he blev. 
File:Francesco Hayez 020.jpg
File:W Laparra Tête de jeune fille au turban vert.jpg|Plac'h yaouank tulbanet, gant William Laparra
File:Sultan Murad III.jpeg|Ar sultan Mourad III. 


## Pennadoù kar

*Ar Sikhed hag o zulbanoù 
*Kompren ar perag eus an tulbanoù
Boned Balmoral

**Boned Balmoral**, bet anvet **boned Kilmarnock**, zo ur boned skos e gloan, gant ur vechenn, hag a deufe eus ar , hag a vez gwisket da Sul evel da bemdez. A-wechoù e vez ur seizenn marellet en-dro dezhañ, ha div seizenn a-istribilh en a-dreñv.

Kar eo d'an Tam o'shanter ha da voned Glengarry.

## An anv
Anvet eo diwar-lerc'h Kastell Balmoral, perc'hennet gant an Tiegezh Roueel saoz abaoe dibenn an .

## Istor
Dont a rafe eus ur boned eus ar , plat ha ledanoc'h, glas gwechall, gant ur seizenn marellet, ruz ha gwenn peurvuiañ.
Boned plu

Ur **boned plu** (*feather bonnet* e saozneg) zo ur boned graet gant plu ha gwisket gant soudarded eus rejimantoù Uheldirioù Bro-Skos. Douget eo bet en arme Breizh-Veur eus war-dro 1763 betek deroù ar Brezel-bed kentañ. Hiziv ne vez gwisket nemet gant sonerien binioù skos.
Tam o'shanter

Un **tam o'shanter** zo ur boned skosat graet e gloan, gwisket gant gwazed, hag ur vechenn warnañ, ledanoc'h eget penn an den. Da gentañ e oant glas, dre ma oa diouer a livajoù, met bremañ e kaver re a bep liv, pe a bep tartan.

## An anv
Anvet diwar anv Tam o' Shanter en ur varzhoneg skrivet gant Robert Burns.

## En armeoù

## Pennadoù kar
*Boned Balmoral
*Glengarry
*Caubeen
Rémi Gaillard

**Rémi Gaillard**, ganet ar 7 a viz Genver 1975 e Montpellier (Hérault), a zo ur farser gall.

Anavezet eo bet en ur lakaat e videoioù war ar Genrouedad. Awenet eo gant Buster Keaton ha Charlie Chaplin, arbenikaet eo en touellerezh hag ar videoioù farsus.

## Daveoù


## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel Rémi Gaillard
Camanachd

Ar c'h-**camanachd**, pe **iomain**, pe *shinty* e anv ofisiel, a zo ur c'hoari eus Bro-Skos hag ur sport a-stroll, a denn da hurling Iwerzhon hag a zo kar dezhañ. Diwarnañ e vefe deuet ar c'hoari hoke.
Sophie von Knorring

**Sophie** (*Sofia Margareta*) **Zelow** (hervez hec'h anv plac'h yaouank), pe **von Knorring**, ganet d'an 28 a viz Gwengolo 1797 e Gräfsnäs ha marvet d'an 13 a viz C'hwevrer 1848 e Skålltorp, a oa ur vaouez eus noblañs Sveden hag ur skrivagnerez romantoù svedek . 

Dimezet e oa gant ar baron ha koronal Sebastian von Knorring. Unan eus krouerien ar romantoù gwirvoudel e Sveden e voe. Istorioù karantez eo an darn vrasañ eus he romantoù a c'hoarvez e metoù an noblañs. En he romant kentañ, *Cousinerna*, ez eus anv eus an enebiezh etre karantez ha dlead. 

Asambles gant Carl Jonas Love Almqvist, August Blanche, Fredrika Bremer hag Emilie Flygare-Carlén e voe Sophie von Knorring unan eus skrivagnerien bennañ Sveden er bloavezhioù 1830 ha 1840. 

## Hec'h oberennoù
* Cousinerna (Ar gendirvi) (1834) 
* Illusionerna (1836) 
* Skizzer. Första samlingen (1841) 
* Förhoppningar (1843)
* Torparen och hans omgifning (1843) 
* Skizzer. Andra samlingen (1845) 
* Bref till hemmet, under en sommarresa 1846 (1847)
Attis

**Attis** pe **Atys** (e henc'hresianeg : Ἄττις pe Ἄτυς) zo un doue eus Frigia, mab ha serc'heg d'an doueez Kybele.
Emilie Flygare-Carlén

**Emilie Flygare-Carlén** Smith hervez hec'h anv plac'h yaouank, a oa ur skrivagnerez romantoù svedek ganet d'an 8 a viz Eost 1807 e Strömstad ha marvet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1892 e Stockholm. 

Emilie Smith a gasas he bugaleaj en enezeg Göteborg. Merc'h ur c'henwerzher e oa. Pa oa 20 vloaz e timezas gant ur fizikour, Axel Flygare e anv, met mervel a reas he gwaz e 1833. Un nebeud bloavezhioù goude ez eas da chom da Stockholm hag e 1841 e timezas gant ar gwiraour Johan Gabriel Carlén. Sed perak eo anavezet gant an anv *Flygare-Carlén*.

E 1838 e voe embannet he romant kentañ, *Valdemar Klein*, e ditl. Ennañ hag e romantoù da-heul evel *Rosen på Tistelön*, *Pål Värning*, *Enslingen på Johannisskäret*, *Jungfrutornet* ha *Ett köpmanshus i skärgården*, e skrivas diwar-benn ar vuhez en enezeg hag ivez diwar-benn ar mor. Romantoù all skrivet ganti evel *Fosterbröderna*, *Fideikommisset*, *Ett år*, *En nyckfull kvinna*, *Kamrer Lassman* ha *Vindskuporna* a zo diazezet e renkadoù etre pe uhel ar gevredigezh.

Troet eo bet hec'h oberennoù e daneg, norvegeg, alamaneg, ruseg, galleg, saozneg, italianeg, nederlandeg, hungareg ha tchekeg. D'ar mare ma skrive e oa ar skrivagnerez svedek anavezetañ.

## Hec'h oberenn
* *Waldemar Klein* (1838)
* *Representanten* (1839)
* *Gustaf Lindorm* (1839)
* *Professorn och hans skyddslingar* (1840)
* *Fosterbröderna* (1840)
* *Kyrkoinvigningen i Hammarby* (1841)
* *Skjutsgossen* (1841)
* *Rosen på Tistelön. Berättelse från skärgården* (1842)
* *Kamrer Lassman* (1842)
* *Fideikommisset* (1844) 
* *Pål Värning: En skärgårdsynglings äventyr* (1844)
* *Vindskuporna* (1845)
* *Bruden på Omberg* (1845)
* *Enslingen på Johannisskäret: Kustroman* (1846)
* *Ett år* (1846)
* *En natt vid Bullarsjön* (1847)
* *Jungfrutornet* (1848)
* *En nyckfull kvinna* (1848-49)
* *Romanhjältinnan* (1849)
* *Familjen i dalen* (1849)
* *Ett rykte* (1850)
* *Förmyndaren* (1851)
* *Ett köpmanshus i skärgården* (1860-61)
* *Stockholmsscener bakom kulisserna* (1864)
* *Skuggspel* (1865)
* *Minnen av svenskt författarliv 1840-1860* (1878)
* *Efterskörd* (1888)

## Liamm diavaez
* Svenskt biografiskt handlexikon (e svedeg)
Binioù skos

Ar **binioù skos**, pe **binioù Skos**, pe **pib-veur** (diwar an anv gouezelek *pìob mhór*), eo ar binioù a vez sonet e Bro-Skos.
*Great Highland bagpipes* ("binioù meur an Uheldirioù") ha *warpipes* ("piboù brezel") a reer anezho e saozneg.
En hanterenn gentañ an  kantved e voent degaset e Breizh, hag eno e vez graet **binioù bras** anezho.

## Skeudennoù

Skeudenn:Piper busking in Edinburgh DSC05049.JPG|Soner pib-veur e Skos
Skeudenn:Bagpipe performer.jpg|Biniaouer skosat
Johanna Berglind

**Johanna Jeanette Berglind** (21 a viz Eost 1816 e Stockholm - 1903) a oa ur gelennerez war yezh ar sinoù hag ur renerez skol svedat. Krouiñ a reas unan eus ar skolioù kentañ savet e Sveden evit an dud vut pe vouzar. Krouet e voe ar skol e Stockholm e 1860 gant an anv *Tysta Skolan* (Ar skol didrouz).

Un emzivadez e oa Berglind hag advabet e voe gant un intañvez. E-pad meur a vloaz e voe gwanaet he yec'hed goude terriñ he gar d'an oad a 3 bloaz. Etre 1834 ha 1840 e kelennas e skol savet evit ar re vouzar hag ar re vut gant Pär Aron Borg. Mirout a reas he gopr a-benn sevel he skol dezhi. Ne reas ket berzh betek ma vefe brudet ar pezh a rae gant Fredrika Bremer, hag a zisplegas he labour er c'hazetennoù hag a c'houlennas ma vefe sikouret. A-benn ar fin e voe sikouret he skol gant gouarnamant Sveden, hag e penn ar skol e voe etre 1860 ha 1882.

## Daveoù
* https://runeberg.org/sqvinnor/0040.html
* Svenska kvinnor. Föregångare Nyskapare - Carin Österberg ISBN 91-87896-03-6
Pär Aron Borg

**Pär Aron Borg** (4 a viz Gouere 1776 en Avesta - 22 a viz Ebrel 1839) a oa ur pedagogour svedat hag unan eus krouerien an deskadurezh evit ar re vouzar hag ar re vut.

Kelenner e oa Borg. Goude bezañ gwelet ur c'hoari ma kemere ur paotr yaouank perzh ennañ dre jestroù ec'h ijinas ul lizherenneg evit an dud vouzar. Diwar 1808 e krogas da gelenn da dud vut ha bouzar. 
E 1809 e krouas *[[Allmänna institutet för Blinda och Döfstumma]]* (Skol-uhel foran ar re vouzar hag ar re vut), gant sikour ar rouanez Hedvig Elisabeth Charlotta. Charlotta Seuerling a voe e skoliadez vrudetañ. Yezh ar sinoù eo a veze implijet en e skol, ha kelennerien vouzar a oa enni. E 1823-1828 ez eas da veajiñ da Bortugal, ma krouas ur skol evit ar re vouzar. Implijet e voe enni al lizherenneg en doa krouet e Sveden. 

## Daveoù
*Svensk Läraretidning nr 29, 1901, om Borg 
*Om Borg på Manillas skoltidning
Inger Edelfeldt

**Inger Edelfeldt** (ganet e 1956 e Stockholm) a zo ur skrivagnerez, ur skeudennerez hag un droourez svedat. E 1977 e voe embannet he levr kentañ, *Duktig pojke* e ditl. Un 20 levr bennak he deus lakaet embann abaoe : romantoù, danevelloù, barzhoniezh ha levrioù evit ar vugale hag ar grennarded. Aet eo an Deutscher Jugendliteraturpreis (Priz alaman al lennegezh evit ar yaouankiz) ganti e 1987.

## Notenn
Gunilla Lundgren

**Gunilla Lundgren** (1942 e Bergslagen, Sveden) a zo ur skrivagnerez svedat, hag ur stourmerez evit ar peoc'h hag an endro. Kenurzhierez Unvaniezh etrebroadel skrivagnerien Sveden eo ivez. Ouzhpenn 30 levr evit ar vugale a zo bet skrivet ganti (meur a briz he deus bet), bet troet e meur a yezh, ha bet embannet ivez e stumm divyezhek da vezañ lennet gant bugale enbroidi. Labouret he deus ivez war ur raktres ma kemer perzh bugale envroidi a zo o chom e Rinkeby, ur bannlev eus Stockholm, gant bugale eus Langa, e-kichen Cape Town.

## Hec'h oberenn
* *Maritza en zigenarflicka*, 1972 
* *Aljosha*, 1998  
* *Nelson Mandela: the shepherd boy who became president*, gant Kerstin Gidfors, 2000
* *Utan Hus utan grav*, 2002
* *Black Roses- Kale Ruze*, 2003
* *Sofia Z-4515*, 2006
* *Cirkusliv- ett år med Brazil Jack*, luc'hskeudennoù : Malcolm Jacobson, 2009

## Liamm diavaez
* Författarförmedlingen - Gunilla Lundgren
Camilla Läckberg

Jean Edith **Camilla Läckberg** Eriksson (30  a viz Eost 1974 e Fjällbacka, Sveden) a zo ur skrivagnerez romantoù polis svedat. Unan eus skrivagnerien yaouank brudetañ Sveden eo. Holl he levrioù a zo lec'hiet e-kichen al lec'h ma voe ganet, Fjällbacka, war aodoù kornôg Sveden. 

## Hec'h oberenn
*2002 : *Isprinsessan* 
*2004 : *Predikanten* 
*2005 : *Stenhuggaren* 
*2006 : *Olycksfågeln* 
*2007 : *Tyskungen* 
*2008 : *Sjöjungfrun*
*2009 : *Fyrvaktaren*

## Liamm diavaez

* Camilla Läckberg's top 10 Swedish crime novels e lec'hienn The Guardian
Boned

Ur **boned** zo ur pennwisk dierien ha hep tamm stumm kalet ebet ennañ. E gloan e vez graet alies, e danvez kevanaozet a-wechoù. Meur a seurt bonedoù zo, hervez an implij a reer anezho.

## Yezh
E 1499 ez eo testeniekaet ar ger "boned", diwar ar galleg kozh *bonet* "danvez da fardañ pennwiskoù" (1160), diwar latin ar Grennamzer *abonnis*, a zo germanek e orin.
Evit a sell ouzh ar pennwiskoù e klot ar ger **boned** gant ar ger saoznek *bonnet*, a dalvez evit pennwisk ur vaouez (hag ivez evit hini ur vaouez pe ur gwaz e Bro-Skos hepken). Diwar ar galleg e teu ar ger saoznek, a zo testeniekaet abaoe 1375-1425.

## Doareoù bonedoù
Ret eo disheñvelout ar bonedoù da wiskañ er-maez hag ar re da chom en ti, ar re da ziwall diouzh an avel hag ar re da zerc'hel blev ar merc'hed er gêr, ha re ar baourien ha re ar vondianed. 
*Ar bered, ha meur a seurt zo anezho ivez, hep kontañ ma vez mesket bered ha boned gant forzhik tud.
*Bonedoù Bro-Skos :
**an tam o'shanter
**boned Balmoral
**ar Glengarry
**ar boned plu
*ar boned frigian
*ar boned-noz
*an tam

## Bonedoù relijiel

E-touez kumuniezhioù relijiel a zo e vez gwisket bonedoù gant ar merc'hed, hiziv evel er . Kement-se a veze graet gant ar Vignoned (*Quakers*) betek an , hag a vez graet c'hoazh gant an *Old Order Mennonites* hag an Amished.

## Istor
*Emsavadeg ar Bonedoù ruz e Breizh e 1675.
*Ul luskad "Bonedoù ruz" zo bet adarre e Breizh e 2013, a rae dave da Emsavadeg 1675.

## Skeudennoù

Anna Magdalene Høpfner 1776.jpg|Ar skrivagnerez danek Anna Magdalena Høpfner
Les invisibles en tête à tête.jpg|Goapaerezh ouzh giz ar "Poke Bannet" war-dro 1810 e Bro-Saoz
Tam-o-shanters.jpg|An *[[tam o'shanter]]* eo anv ar boned skos peurvuiañ, met meur a seurt zo.


## Liamm diabarzh
*koef
*kasketenn

## Liamm diavaez
*Bruderezh evit ur boned da lakaat dindan an ''hijab'' da vezañ sur ne vo ket gwelet ur vlevenn o tremen dre zindan.

## Daveoù
Enez Magdalena

**Enez Magdalena**, pe **Isla Magdalena** e spagnoleg zo anv meur a enezenn.

## Lec'hanvadurezh
###### 
* **[[Isla Magdalena (Aisén)|Isla Magdalena]]** e kumun Cisnes, er Rannvro Aysén,
* **[[Isla Magdalena (Magallanes)|Isla Magdalena]]** tost da gêr Punta Arenas, er Monumento Natural Los Pingüinos er Rannvro Magallanes.

###### 
* **[[La Maddalena]]**, kumun italian en enezenn heñvelanvet.

###### 
* **[[Isla Magdalena (Baja California Sur)|Isla Magdalena]]**, en Baja California Sur.

## Pennadoù kar
*Les Îles-de-la-Madeleine, e Kebek
*Magdalena
Wróbel

**Wrobel** pe **Wróbel** (hag a dalvez kement ha golvan ) zo un anv-tiegezh polonek.

## Tud
* Agata Wróbel
* Brian Wrobel
* Magdalena Wróbel, dougerez dilhad
* Marzena Wróbel, politikourez
* Tomasz Wróbel 

## Lec'hioù
*Wróbel (Polonia), en Ermland-Mazuria
Magda

**Magda** zo ur berranv deuet eus an anv-bihan Magdalena, anavezet e Pologn hag er broioù germanek .
* Magda Aelvoet, politikourez flandrezat gant ar Re C'hlas
* Magda Czapińska, barzhez polonek
* Magda De Galan, politikourez velgiat, ganet e 1946,
* Magda Femme, anv kanerez *Magdalena Pokora*, kanerez polonat, 
* Magda Gabor, stadunanadez, brudet he dimezioù ha dizimezioù en hec'h amzer,
* Magda Goebbels (1901 - 1945), gwreg Joseph Goebbels,
* Magda Janssens (1884-1973), aktorez nederlandek 
* *Elena Lupescu*, anavezetoc'h evel Magda Lupescu, serc'h ha pried Carol II, roue Roumania
* Magda Olivero, c'hoariganerez italian
* Magda Schneider (1909 - 1996), aktorez ha kanerez alaman,
* Magda Seron, tresourez velgiat ganet en 1956,
* Magda Szabó, skrivagnerez hungarat, ganet en 1917,
* Magda Szubanski, aktorez aostralian
* Magda Tagliaferro (1893 - 1986), pianoourez c'hall .

## Lec'hanvadurezh

* Magda kumun e .
* Magda e stad São Paulo e .

## Traoù
* *Magda* anv gallek ar film alaman *Heimat*, gant Carl Froelich, en 1938, gant Zarah Leander .
Anna Magdalena

**Anna Magdalena** zo un anv-bihan kevrennek savet diwar an anvioù Anna ha Magdalena (pe Magdelene a-wechoù en alamaneg).

* Anna Magdalene von Hanau, kontez alaman er XVIIvet kantved.
* Anna Magdalena Bach, kanerez alaman, eil pried ar soner Johan-Sebastian Bach. 
* Anna Magdalene Godiche, skrivagnerez danek

## Film
* *Anna Magdalena*, ur film sinaat e 1998.

## Pennad kar
* Maria Magdalena
Priz lennegezh Kuzul an Norzh

**Priz lennegezh Kuzul an Norzh** a zo ur priz lennegel a vez roet da enoriñ un oberenn lennegel bet skrivet en unan eus yezhoù Europa an Norzh, hag a zo «a live uhel a-fet lennegezh hag arz». Krouet oa bet e 1962, ha roet e vez bep bloaz. An hini a ya ar priz gantañ a dap 350 000 kurunenn danat. Dibabet e vez etre meur a rumm lennegezh : romantoù, danevelloù, pezhioù-c'hoari, dastumadoù barzhonegoù, arnodadennoù pe oberennoù all bet embannet evit ar wech kentañ dindan ar 4 bloavezh a-raok ma vefe roet ar priz, pe dindan an 2 vloavezh a-raok ma'z int skridoù danek, norvegek, pe svedek.

Dibabet eo al loread gant ur c'huzul degemeret gant Kuzul an Norzh. Er c'huzul ez eus 10 ezel : 2 eus Danmark, 2 eus Finland, 2 eus Island, 2 eus Norvegia ha 2 eus Sveden. Peurliesañ ez int arbennigourien war lennegezh o bro orin hag ivez war hini ar broioù amezek. Ouzhpenn an izili-pad e c'hall ar c'huzul tuta izili ouzhpenn ma vez anvet oberennoù eus inizi Faero, Greunland pe eus tachenn ar yezhoù samiek. Ouzhpenn an argant a vez roet e fell da izili ar c'huzul e vefe « sachet evezh an dud war lennegezh ar broioù amezek hag ivez war al liammoù sevenadurel etre broioù a Norzh ».

## Izili ar c'huzul e 2009
*Sven Holm (Danmark), skrivagner danevelloù, romantoù, pezhioù-c'hoari ha barzhonegoù.
*Marianne Ping Huang (Danmark), e penn Rann studioù an arz hag ar sevenadur, Skol-veur Kopenhagen.
*Bergur Djurhuus Hansen (inizi Faero)
*Timo Hämäläinen (Finland)
*Peter Mickwitz (Finland), barzh, troer, hag arnodadenner svedek.
*Soffía Auður Birgisdóttir (Island), kelennerez lennegezh Island ha kelennadur lennegel, skol-veur Island.  
*Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson (Island), skrivagner sonerezh, barzh ha skrivagner levrioù evit ar vugale. 
*Erik Bjerck Hagen (Norvegia), kelenner kelennadur lennegel, skol-veur Bergen.
*Trude Marstein (Norvegia), skrivagner romantoù, aet gantañ Priz Lennegezh burutellerien Norvegia.
*Anna Hallberg (Sveden), barzhez ha burutellerez.
*Robert Kangas (Sveden), skrivagner romantoù svedek-finnek.
*Sámi Girječálliid Searvi (Sveden), kevredigezh skrivagnerien faltazi Association of samiek.

## Loreidi

Roll loreidi ar priz:

## Notennoù

## Liammoù diavaez
*Diwar-benn ar Priz
*Roll al loreidi
Anna Magdalena Godiche

**Anna Magdalena Godiche** (ganet **Høpfner**) (marvet e miz C'hwevrer 1780) a oa ur skrivagnerez hag embannerez danek.
Bo Carpelan

**Bo Carpelan** (25 a viz Here 1926 e Helsinki - 11 a viz C'hwevrer 2011) a zo ur skrivagner hag ur barzh finlandat a skriv e svedeg. E 1946 e voe embannet e zastumad barzhonegoù kentañ. E 1960 e tapas kaout un doktorelezh war ar brederouriezh. Barzhonegoù, romantoù ha danevelloù a vez skrivet gantañ. Ar skrivagner nemetañ en deus bet Priz Finland div wech eo. E varzhoneg "Start e oa ar goañv" a zo bet savet sonerezh diwarnañ gant ar sonaozer Aulis Sallinen.

## Notennoù

## Liamm diavaez
*Atersadenn Bo Carpelan (1998)
Eva Ström

**Eva Ström** (1947 e Lidingö) a zo ur skrivagnerez pozioù, romantoù, buhezskridourez ha burutellerez svedat. E 1977 e voe embannet he dastumad barzhonegoù *Den brinnande zeppelinaren*. Fizikourez eo ivez, hag etre 1974 ha 1988 e voe mezegez. Goude-se e kasas hec'h holl amzer o skrivañ.

E 2003 e tegemeras Priz lennegezh Kuzul an Norzh gant he dastumad barzhonegoù *Revbensstäderna* . E miz Genver 2001 e voe dilennet ezel eus Akademiezh skiantoù rouantelezh Sveden.

Mamm Karin Ström eo.

## Notennoù
Naja Marie Aidt

**Naja Marie Aidt** (24 a viz Kerzu 1963 en Egedesminde) a zo ur skrivagnerez hag ur varzhez danat. 

He yaouankiz a gasas e Greunland hag ivez e Vesterbro (Kopenhagen). E 1991 e voe embannet he levr barzhonegoù kentañ, titlet *Så længe jeg er ung* (*E-keit ha ma'z on yaouank bepred*). Abaoe 1993 e kas holl hec'h amzer o skrivañ. E 1994 e resevas ur yalc'had 3 bloavezh-pad gant Diazezadur Danmark an Arzoù.

E 2008 e tegemeras Priz lennegezh Kuzul an Norzh gant he dastumad danevelloù *Bavian* (embannet e 2006). Gant *Bavian* e resevas ivez *Kritikerprisen* 2006 e Danmark.

## Notennoù
Sara Stridsberg

**Sara Stridsberg** (1972 e Solna, Kontelezh Stockholm) a zo ur skrivagnerez hag un droourez svedat. He romant kentañ, titlet *Happy Sally* a oa diwar-benn Sally Bauer, ar plac'h kentañ eus Skandinavia a dreuzas Mor Breizh o neuial.

E 2007 e tegemeras Priz lennegezh Kuzul an Norzh gant he romant *Drömfakulteten*. Hec'h eil romant eo, ennañ e kont un istor ijinet ganti diwar-benn Valerie Solanas (skrivagnerez *[[SCUM manifesto]]*). Gant Stridsberg eo bet troet SCUM manifesto e svedeg.

## Hec'h oberenn
### Nann-faltazi
* *Juristutbildningen ur ett genusperspektiv*, 1999
* *Det är bara vi som är ute och åker*, 2002

### Faltazi
* *Happy Sally*, 2004
* *Drömfakulteten*, 2006
Kerstin Ekman

**Kerstin Lillemor Ekman** (27 a viz Eost 1933 e Risinge, Finspång, Kontelezh Östergötland e Sveden) a zo ur skrivagnerez svedat.

Brudet eo Kerstin Ekman evit bezañ skrivet meur a romant polis (evel *De tre små mästarna* ha *Dödsklockan*) a reas berzh. Goude-se e skrivas romntoù enno dodennoù sokila ha psikologel, a-raok stagañ en-dro gant romantoù polis (*Mörker och blåbärsris* e 1972 ha *Händelser vid vatten* e 1993).
E 1978 e voe dilennet en Akademiezh Svedat. Kuitaat a reas an akademiezh asambles gant Lars Gyllensten ha Werner Aspenström e 1989, goude ma vije bet nac'het reiñ ar priz Nobel da Salman Rushdie. Hervez reolennoù an akademiezh e chomo memestra ezel anezhi betek fin he buhez. 

## Hec'h oberenn (un dibab)
:*Roll klok er Wikipedia svedek*

* *Händelser vid vatten*, 1993
* *De tre små mästarna*, 1961
* *Rövarna i Skuleskogen*, 1988

### Peder-oberenn ''Kvinnorna och staden''
* *Häxringarna*, 1974
* *Springkällan*, 1976
* *Änglahuset*, 1979
* *En stad av ljus*, 1983

### Teir-oberenn (''Vargskinnet'') Trilogy
* *Guds Barmhärtighet*, 1999
* *Sista rompan*, 2002
* *Skraplotter*, 2003

## Daveoù
* *[[Nationalencyklopedin]]* • http://www.ne.se/kerstin-ekman
Thor Vilhjálmsson

**Thor Vilhjálmsson** (12 a viz Eost 1925 e Dinedin - 2 a viz Meurzh 2011) a oa ur skrivagner islandat en deus skrivet romantoù, pezhioù-c'hoari, barzhonegoù ha troidigezhioù. 

## E oberenn (un dibab)
*1950 *Maðurinn er alltaf einn*
*1954 *Dagar mannsins*
*1957 *Andlit í spegli dropans*
*1968 *Fljótt, fljótt sagði fuglinn*
*1970 *Óp bjöllunnar*
*1972 *Folda : þrjár skýrslur*
*1975 *Fuglaskottís*
*1976 *Mánasigð*
*1977 *Skuggar af skýjum* 
*1979 *Turnleikhúsið*
*1986 *Grámosinn glóir* 
*1989 *Náttvíg*
*1994 *Tvílýsi*
*1998 *Morgunþula í stráum*
*2002 *Sveigur*

## Liamm diavaez
*Thor Vilhjálmsson e lec'hienn Bokmenntir
Dorrit Willumsen

**Dorrit Willumsen** (31 a viz Eost 1940 e Nørrebro e Kopenhagen) a zo ur skrivagnerez danat. E 1965 e voe embannet he levr kentañ, un dastumad danevelloù titlet *Knagen*. 

## Hec'h oberenn
* 1965 *Knagen*
* 1967 *Stranden*, romant
* 1968 *Da*, romant
* 1970 *The, krydderi, acryl, salær, græshopper*, romant
* 1973 *Modellen Coppelia*
* 1974 *En værtindes smil* 
* 1976 *Kontakter*, 
* 1976 *Neonhaven*, romant
* 1978 *Hvis det virkelig var en film*
* 1980 *Danske fortællinger*
* 1980 *Manden som påskud* 
* 1982 *Programmeret til kærlighed* 
* 1983 *Umage par*
* 1984 *Marie: en roman om Marie Tussauds liv* 
* 1985 *Caroline*, skuespill
* 1988 *Suk hjerte*, romant
* 1989 *Glemslens forår*, 
* 1995 *Klædt i purpur*, romant istorel
* 1997 *Bang: en roman om Herman Bang* 
* 1997 *De kattens feriedage*
* 2000 *Koras stemme*, romant
* 2001 *Tøs: et hundeliv* 
* 2003 *Bruden fra Gent*, romant
* 2005 *Den dag jeg blev Honey Hotwing* 
* 2008 *Dage med slave*, romant

## Notenn
Øystein Lønn

**Øystein Lønn** (12 a viz Ebrel 1936 e Kristiansand) a zo ur skrivagner norvegiat. E 1966 e voe embannet e levr kentañ, un dastumad danevelloù titlet *Prosesjonen*, hag e romant *Kontinentene* a voe embannet e 1967. Er bloavezhioù 1990 e teuas da vezañ brudet, pa voe roet meur a briz lennegel dezhañ.

## Notenn
Kastell Frederiksborg

**Kastell Frederiksborg** (*Frederiksborg slot* e daneg) zo ur c'hastell eus Danmark hag a voe savet evit ar roue Christian IV e Hillerød war enezennoùigoù al lenn *Slotssø *(« lenn ar c'hastell ») etre 1560 ha 1630. Ul liorzh vras zo en-dro dezhañ. Ur palez eus mare an Azginivelezh eo, an hini brasañ e Skandinavia. Ennañ e voe rouaned Danmark o chom hag ennañ e voent kurunet. Arouez ar rouantelezh eo neuze. Hiziv ez eo « Mirdi an Istor Broadel » (*Det Nationalhistoriske Museum*), ur mirdi livadurioù.

Eus 1560 eo al lodennoù koshañ eus ar c'hastell ha savet e voent gant ar roue Frederik II. Alese e teu e anv. Met gant ar roue Christian IV e voe lakaet sevel ar braz eus ar palez zo bremañ, etre 1602 ha 1620. Gervel a reas evit se un tisavour eus an Izelvroioù, Hans van Steenwinckel yaouank hag e vab Lorenz. Goude marv Christian IV e 1648, e voe kurunet meur a roue hag a rouanez all : Christian V, Frederik IV... betek an . E miz Kerzu 1859 e voe distrujet ul lodenn vat eus ar palez gant un tangwall hag adsavet e voe da c'houde. 

## Liammoù diavaez
* Det Nationalhistoriske Museum på Frederiksborg Slot
Toon Disney

**Toon Disney** a zo ur chadenn skinwel etrevroadel evit ar re yaouank, perc'hennet eo gant ar Walt Disney Company. 

Krouet eo bet d'an 18 a viz Ebrel 1998 er Stadoù-Unanet evel un eil kinnig, ouzhpenn da Disney Channel. Dizehan e skign tresadennoù-bev evit ar vugale hag un nebeud abadennoù gant aktourien. Damheñvel eo ouzh Cartoon Network gant Time Warner.
Toon Disney a voe lazhet d'an 13 a viz C'hwevrer 2009, goude tost da unnek vloaz skignañ. Erlerc'hiet e voe gant Disney XD, a adkemeras nebeut programmoù eus Toon Dinsey.

Er penn-kentañ e oa diazezet programmadur ar chadenn war heuliadennoù kozh bet savet gant Disney.

## Dre ar bed
### Chadennoù a zo anezho c'hoazh

;Abaoe 2002 : 
*
*
*
*Skandinavia (, ,  et )

;Abaoe ar 17 a viz Kerzu 2004
* a c'heller gwelet e tamoul, telougou, hindi ha saozneg

### Chadennoù n'eus ket anezho ken
*  : kemeret he lec'h gant Disney Cinemagic d'ar 4 a viz Gwengolo 2007 peogwir ne veze ket sellet kalz ouzh ar chadenn
*  : kemeret he lec'h e miz Meurzh 2006 gant Disney Cinemagic
*  : krouet e 1998 e saozneg hag e spagnoleg, kemeret he lec'h gant Disney XD d'ar 14 a viz C'hwevrer 2009
*  : anvet Disney XD e miz Eost 2009 (kemennet d'an 8 a viz Even)

## Notennoù ha daveoù


## Liamm diavaez
*Lec'hienn Disney XD
Nickelodeon

**Nickelodeon**, anvet alies **Nick**, a zo ur rouedad chadennoù skinwel amerikan dre fun evit ar vugale.

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar chadenn
Lars Saabye Christensen

**Lars Saabye Christensen** (21 a viz Gwengolo 1953 en Oslo) a zo ur skrivagner norvegiat. Meur a briz lennegel en deus bet gant e oberennoù. E-touez ar re vrudetañ emañ *Beatles* (1984) ha *Halvbroren*. E 1976 e kalaas embann e zastumad barzhonegoù kentañ, titlet Historien om Gly. Ezel eus Akademiezh Norvegia ar yezh hag al lennegezh eo.

## Oberennoù

## Notenn
Pia Tafdrup

**Pia Tafdrup** (29 a viz Mae 1952 e Kopenhagen) a zo ur skrivagnerez danat. Barzhonegoù eo vez skrivet ganti dreist-holl, met skrivet he deus ivez ur romant, oberennoù bet skignet er skingomz ha daou bezh-c'hoari. 
Hec'h oberennoù a zo bet troet e ouzhpennet 25 yezh. E 1989 e voe dilennet en Akademiezh lennegezh Danmark, hag e 2001 e voe lakaet da Varc'hegez Urzh Dannebrog.

## Liamm diavaez
*He buhez
Magdalene

**Magdalene**, zo un anv-bihan danek hag alamanek, a glot gant Madalen e brezhoneg, hag a zo bet savet diwar anv Magdala, kêr orin ar santez Mari Madalen, a zo anv anezhi en Testamant Nevez.

## Berradurioù
* *Magdalen*
* Magda

## Yezhoù all
*Magdalena 
*Maddalena

## Tud

### Priñsezed
* Magdalene von Sachsen (1507–1534), pried Joachim II von Brandenburg

### Tud all
*Magdalene Bärens, arzourez danat
*Eleonore Magdalene von der Pfalz
*Magdalene Bavaria
*Magdalene Brandenburg
*Magdalene Nagasaki
*Magda László, c'hoariganerez hungarat
*Magda Lupescu, serc'h ar roue Carol II Roumania

## Kanaouennoù diwar-benn Magdalene
**Magdalene (my regal zonophone)*, gant Procol Harum en o albom *[[Shine on Brightly]]*
**Magdalene *, gant Guy Clark eus e albom *[[Workbench Songs]]*

## Pennadoù kar
* Magdalena
* Madeline
* Madeleine
Madeleine

**Madeleine** zo un anv-bihan gallek, hag a glot gant Madalen e brezhoneg, hag a deu, eveltañ, eus kêr Magdala, lec'h orin ar santez Mari Madalen.

## Berrstummoù
**Mado, Madelon,Magda, Madda, Lena.*.

## Yezhoù all
* Madalen e brezhoneg,
* Maddalena en italianeg
* Magdalena en alamaneg, esperanteg, latin, poloneg, saozneg, spagnoleg, svedeg.
* *Magdaléna* e hungareg, slovakeg, tchekeg.

## Anv-kevrennek
* Marie-Madeleine

## Tud
* Madeleine de France, anv div briñsez c'hall
* Madeleine de Scudéry (1607 - 1701), skrivagnerez c'hallek
* Madeleine Sveden, priñsez a Sveden.
* Madeleine Lagadeg, Breizhadez lazhet en El Salvador
* Madeleine L'Engle (1918 – 2007), skrivagnerez stadunanat
* Madeleine Riffaud (1924-), kazetennerez, barzhez hag harzerez c'hall (da goulz an Eil Brezel-bed).
* Madeleine Robinson (1917-2004), a oa un aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall a orin tchek.
* Madeleine Sologne (1912-1995), aktourez (c'hoariva ha sinema) c'hall.

## Kanaouenn
* « La Madelon », kan soudarded (*"La Madelon, viens nous servir à boire..."*).
* « Madeleine », gant Jacques Brel (*Ce soir j'attendrai Madeleine...*").

## Lec'hanvadurezh
###### 
*La Madeleine, anv meur a lec'h

###### 
*Sainte-Madeleine
*Sainte-Marie-Madeleine

## Pennadoù kar
* Madalena
* Maddalena
* Magdalene
Jan Kjærstad

**Jan Kjærstad** (6 a viz Meurzh 1953 en Oslo) a zo ur skrivagner norvegiat. Kjærstad en deus bet diplomoù doueoniezh gant Skol doueoniezh Norvegia ha skol-veur Oslo. Skrivet en deus danevelloù, romantoù hag arnodadennoù ha e penn ar gelaouenn lennegel *[[Vinduet (magazin)|Vinduet]]* ("Ar prenestr") emañ. Meur a briz lennegel en deus bet. Troet eo bet e levrioù e saozneg, galleg, alamaneg, daneg, svedeg, hungareg, e-touez yezhoù all.

## E oberenn
* "Kloden dreier stille rundt", danevelloù, 1980
* "Speil", romant, 1982 
* "Homo Falsus eller det perfekte mord", romant, 1984
* "Det store eventyret", romant, 1987
* "Menneskets matrise", arnodadennoù, 1989 
* "Tusen og én natt", Bind 1 og 2, 1989
* "Jakten på de skjulte vaffelhjertene", levr skeudennoù, 1989 
* "Rand", romant, 1990 
* "Forføreren", romant, 1993
* "Hos Sheherasad, fantasiens dronning", levr skeudennoù, 1995
* "Erobreren", romant, 1996 
* "Menneskets felt", arnodadennoù, 1997 
* "Oppdageren", romant, 1999
* "Tegn til kjærlighet", romant, 2002
* "Kongen av Europa", romant, 2005
Per Petterson

**Per Petterson** (18 a viz Gouere 1952 en Oslo) a zo ur skrivagner norvegiat en deus bet meur a briz lennegel. Gwerzher levrioù eo bet, ha troour ha buruteller levrioù eo bet a-raok kas holl e amzer o skrivañ. Menegiñ a ra Knut Hamsun ha Raymond Carver e-touez ar re o deus e levezonet http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4397538.stm.

E 1987 e voe embannet e levr kentañ, un dastumad danevelloù titlet *Aske i munnen, sand i skoa*. En e romant *I kjølvannet* (2000) e kont istor ur paotr yaouank a gollas holl e familh pa'z eas ar vag Scandinavian Star d'ar strad e 1990.
E New York Times Book Review an 9 a viz Kerzu 2007 e voe lakaet e romant *Ut og stjæle hester* e-touez an 10 romant gwellañ bet embannet e 2007.

## E oberenn
* 1987 – *Aske i munnen, sand i skoa*
* 1989 – *Ekkoland* 
* 1992 – *Det er greit for meg*
* 1996 – *Til Sibir*
* 2000 – *I kjølvannet*
* 2003 – *Ut og stjæle hester* 
* 2004 – *Månen over Porten* 
* 2008 – *I Curse the River of Time*

## Liammoù diavaez
* Novelist Per Petterson on Voice, Til Sibir – Tom Christie e LA Weekly, 9 a viz Kerzu 2008
* Per Petterson e lec'hienn Aschehoug Agency
* Bookbrowse.com - Book Summary and Media Reviews for "Out Stealing Horses"
* "A Northern Light: Per Petterson's Poignant Family Tales Have Placed Him on the Literary Map" - Bob Thompson, *Washington Post* Staff Writer - 26 a viz Kerzu 2007
* PEN World Voices: Language Within Silence, Joy E. Stocke
Fríða Á. Sigurðardóttir

**Fríða Áslaug Sigurðardóttir** (11 a viz Kerzu 1940) a zo ur skrivagnerez romantoù ha danevelloù islandat. E 1980 e voe embannet he levr kentañ, un dastumad danevelloù titlet *Þetta er ekkert alvarlegt*.

## Notennoù
Snorri Hjartarson

**Snorri Hjartarson** (22 a viz Ebrel 1906 - 27 a viz Kerzu 1986 e Reykjavík) a oa ur skrivagner islandat. 

## E oberenn
* 1934 *Høit flyver ravnen*, romant 
* 1944 *Kvæði*, dastumad barzhonegoù
* 1945 *Sol er a morgun. Kvædasafn fra atjandu öld fyrri hluta nitjandu aldar* 
* 1952 *Á Gnitaheiði*, dastumad barzhonegoù
* 1966 *Lauf og stjörnur*, dastumad barzhonegoù
* 1979 *Hauströkkrið yfir mér*, dastumad barzhonegoù
* 1992 *Kvæðasafn*
Kastell Cayx

**Kastell Cayx** zo ur c'hastell en Okitania, en departamant gall Lot perc'hennet hiziv gant Henrik Danmark, pried Margred II, rouanez Danmark. 
Douaroù ar c'hastell zo dindan gwini evit ar bras anezho, ha gwin Cahors mat a vez graet.
Herbjørg Wassmo

**Herbjørg Wassmo** (ganet Vesterålen d'ar 6 a viz Kerzu 1942 e Skogsøya) a zo ur skrivagnerez norvegiat. Kelennerez e norzh Norvegia eo bet a-raok stagañ gant ar skrivañ. E 1976 e lakaas embann he levr kentañ, un dastumad barzhonegoù titlet "Vingeslag" ha brud a zeuas dezhi e 1981 gant he romant kentañ, titlet "Huset med den blinde glassveranda".

He romant *Dinas bok* (1989) a zo bet lakaet da film e 2002 gant an titl *I Am Dina*, ennañ e c'hoari Maria Bonnevie ha Gérard Depardieu.

## Hec'h oberenn
**Vingeslag* (barzhonegoù, 1976)
**Flotid* (barzhonegoù, 1977)
**Huset med den blinde glassveranda* (romant - levrenn gentañ *Tora*, 1981) 
**Det stumme rommet* (romant - eil levrenn *Tora* trilogy, 1983)
**Juni-vinter* (pezh-c'hoari, 1983)
**Veien å gå* (teulromant, 1984)
**Mellomlanding* (pezh-c'hoari, 1985)
**Hudløs himmel* (romant - trede levrenn *Tora*, 1986)
**Dinas bok* (romant - levrenn gentañ *Dina*, 1989)
**Lite grønt bilde i stor blå ramme* (barzhonegoù, 1991)
**Lykkens sønn* (romant - eil levrenn *Dina*, 1992)
**Reiser - fire fortellinger* (1995)
**Hemmelig torsdag i treet* (levr evit ar vugale, 1996)
**Karnas arv* (romant - trede levrenn *Dina*, 1997)
**Det sjuende møte* (romant, 2000)
**Flukten fra Frank* (romant, 2003)
**Et glass melk takk* (romant, 2006)

## Notennoù
Veijo Meri

**Veijo Meri** (31 a viz Kerzu 1928 e Viipuri, bremañ Vyborg e Rusia) a zo ur skrivagner finlandat hag a skriv e finneg. E skol Hämeenlinna e voe skoliataet, goude-se e studias an istor hag e teuas da vezañ skrivagner. Romantoù, danevelloù, barzhonegoù hag arnodadennoù a vez skrivet gantañ. Al lodenn vrasañ eus e oberenn a zo diwar-benn ar brezel hag e ziskianterezh. 

## Liamm diavaez
* E vuhez e lec'hienn Kevredigezh Lennegezh Finland
Lena

**Lena** zo ur berranv e meur a yezh hag un anv-lec'h e meur a vro.

## Gerdarzh
Berradur meur a anv-bihan e c'hall bezañ:
* pe Elena, Helena, 
*pe Magdalena.

## Yezhoù all
*Skrivet *Léna* e galleg.

## Berranvioù
**Lenaig* e brezhoneg
E yezhoù all zo e kaver
**Lene*
**Lenka*

## Tud

###### 

* Lena Christ, skrivagnerez alaman
* Lena Gercke, gizourez alaman
* Lena Meyer-Landrut, kanerez alaman, anavezet evel *Lena*

### 
*Lena Louarn, politikourez vreizhat
* Lena Jam-Panoï (g. e 1980), gwir anv an aktourez Mylène Jampanoï

### 
* Lena Philipsson, kanerez svedek 
* Lena Söderberg, gizourez svedat, anavezet ivez evel Lenna

### Broioù all
* *[[Lena Burke]]*, pe *Lena Pérez*, pe *Lena*, kanerez kuban
* Lena Chamamyan, kanerez sirian
* Lena Horne, kanerez stadunanat

## Lec'hanvadurezh
###### 
* Lena (Illinois) 
* Lena (Sukarolina)
* Lena (Wisconsin)

### Broioù all
* Lena (Norvegia)
* ur stêr e Rusia: Lena
* Lena (Asturiez) e Spagn
* Lena, un departamant e Burkina Faso

## Istor
*Lazhadeg al Lena, ul lazhadeg gant polis an tsar war lez ar stêr Lena e Rusia.

## Film
**Lena* film e 2001 gant Gonzalo Tapia.

## Pennadoù kar
*Länna
*Lenna
Per Olof Sundman

**Per Olof Sundman** (4 a viz Gwengolo 1922 e Vaxholm – 9 a viz Here 1992 e Stockholm) a oa ur skrivagner hag ur politikour svedat. 

Pa oa yaouank e voe ezel Nordisk Ungdom (Yaouankiz an Norzh), un aozadur nazi a voe anezhañ etre 1933 ha 1950. Goude an Eil Brezel-bed e voe ezel eus Centerpartiet, ha dilennet e voe er Riksdag. Dont a reas a-benn da zerc'hel kuzh e yaouankiz nazi betek goude e varv. 
E 1957 e voe embannet e levr kentañ, ha buan e teuas da vezañ ur skrivagner brudet, e diavaez Sveden zoken. Keñveriet eo bet e skridoù gant re Ernest Hemingway. Priz lennegezh Kuzul an Norzh a voe roet dezhañ e 1968. E 1975 e voe degemeret en Akademiezh Sveden (kador niv. 6). Hiziv an deiz ez eo kador Tomas Riad.

## Notenn
Thorkild Hansen

**Thorkild Hansen** (9 a viz Genver 1927 – 4 a viz C'hwevrer 1989) a oa ur romantour danat, brudet gant e deir-oberenn diwar-benn ar sklaved (*Slavernes kyst* e 1967, *Slavernes skibe* e 1968 ha *Slavernes øer* e 1970). Skridoù a savas ivez diwar-benn Knut Hamsun, ha danevelloù-beaj.

## E oberenn (un dibab)
* *Det lykkelige Arabien*, 1962
* *Slavernes kyst*, 1967
* *Slavernes skibe*, 1968
* *Jens Munk*, 1969
* *Slavernes øer*, 1970
* *Processen mod Hamsun*, 1978. Lakaet da film e 1996, gant Max von Sydow evel aktor pennañ.

## Notenn
Sofi Oksanen

**Sofi Oksanen** (7 a viz Genver 1977 e Jyväskylä) zo ur skrivagnerez finlandat. Studiet he deus ar c'hoariva en Akademiezh c'hoariva Finland.

E 2003 e voe brudet gant he romant *Stalinin lehmät*. Anvet e voe evit ar Priz Runeberg, hag e 2005 e voe embannet hec'h eil romant, titlet *Baby Jane*. He c'hentañ pezh-c'hoari, titlet *Puhdistus*, a voe c'hoariet e C'hoariva broadel Finland e 2007 ha diwarnañ e skrivas he zrede romant, titlet *Puhdistus* (2008). Pa voe embannet e voe al levr faltazi gwerzhet ar muiañ e Finland. He romantoù a zo embannet gant WSOY.

## Notennoù

## Liamm diavaez
*  Sofi Oksanen e lec'hienn thisisFINLAND.fi
Göran Tunström

**Göran Tunström** (14 a viz Mae 1937 e Borgvik, Kumun Grums - 5 a viz C'hwevrer 2000 e Stockholm) a oa ur skrivagner svedat. E vugaleaj a gasas e Sunne e Kontelezh Värmland. Gwaz an arzourez Lena Cronqvist e oa, ha tad ar filmaozer Linus Tunström. Kemer a reas perzh e Festival etrebroadel ar barzhonegoù en Oslo. En e skridoù e lakae kalz elfennoù personel. Pouezus eo Sunne, e gêr c'henidik, en e oberenn : enni e lak tud ar vro pe tud vrudet da gemer perzh en e istorioù. Goloioù e zaou levr diwar-benn Sunne (*De heliga geograferna* ha *Guddöttrarna*) a voe livet gant an arzour Tage Åsén hag a oa bet ganet eno ivez. Daoust ma oa anavezet a-walc'h abaoe un 40 vloaz bennak e teuas da vezañ brudetoc'h e Sveden pa voe lakaet e film e levr *Juloratoriet* e 1996.

E dibenn ar bloavezhioù 1950 edo o chom e Hydra e Gres, ma teuas da vezañ mignon gant Leonard Cohen ha gant ar skrivagner norvegiat Axel Jensen.
 
## E oberenn (un dibab)
* *Maskrosbollen*, 1962
* *De heliga geograferna*, 1973
* *Guddöttrarna*, 1975
* *Prästungen*, 1976
* *Ökenbrevet*, 1978
* *Juloratoriet*, 1983
* *Tjuven* , 1986
* *Skimmer*, 1996
* *Berömda män som varit i Sunne*, 1998
Klaus Rifbjerg

**Klaus Rifbjerg** (15 a viz Kerzu 1931 e Kopenhagen - 4 a viz Ebrel 2015) a zo ur skrivagner danat. Ouzhpenn 170 levr (romantoù, arnodadennoù) a zo bet skrivet gantañ.

## E vuhez
Ganet e voe Rifbjerg e Kopenhagen met kas a reas e vugaleaj en enezenn Amager e Øresund, war aodoù reter Sjælland. E dud a oa kelennerien. Saozneg ha lennegezh a studias e skol-veur Kopenhagen, ha goude-se e skol-veur Princeton e-pad bloaz.

E 1958 e voe brudet gant e romant *Den kroniske Uskyld*. Lakaet e voe da film e 1985, sevenet gant Edward Fleming. Abaoe en deus skrivet ouzhpenn 100 romant, hag ivez dastumadegoù danevelloù, pezhioù-c'hoari, senariooù filmoù, deizlevrioù ha levrioù evit ar vugale.

Kazetenenr ha buruteller eo bet Rifbjerg ivez. Asambles gant Villy Sørensen e voe e penn ar gelaouenn lennegel *[[Vindrosen (magazin)|Vindrosen]]*, hag etre 1984 ha 1991 e voe rener lennegel Gyldendal.

## Oberennoù (un dibab)
* *Under vejr med mig selv* (1956)
* *Efterkrig* (1957)
* *Den kroniske uskyld* (1958)
* *Konfrontation* (1960)
* *Operaelskeren* (1966)
* *Lonni og Karl* (1968)
* *Anna (jeg) Anna* (1969)
* *Lena Jørgensen Klintevej 4 2650 Hvidovre* (1971)
* *Tak for turen* (1975)
* *De hellige aber* (1981)
* *Falsk forår* (1984)
* *Krigen* (1991)
* *Nansen og Johansen* (2002)

## Notenn


## Liammoù diavaez
*Klaus Rifbjerg e lec'hienn Bibliografi 
*E vuhez e lec'hienn Litteraturpriser
Henrik Nordbrandt

**Henrik Nordbrandt** (21 a viz Meurzh 1945 e Frederiksberg) a zo ur skrivagner romantoù hag arnodadennoù danat. Pozioù a vez skrivet gantañ ivez. E 1966 e voe embannet e levr kentañ, un dastumad barzhonegoù titlet *Digte*. E 2000 e tapas Priz lennegezh Kuzul an Norzh gant e zastumad barzhonegoù *Drømmebroer*.

## Oberennoù
* *Digte* (1966)
* *Miniaturer* (1967)
* *Syvsoverne* (1969)
* *Omgivelser* (1972)
* *Opbrud og ankomster*, Kopenhagen: Gylandal, 72 pajennad (1974)
* *Ode til blæksprutten og andre kærlighedsdigte*, Kopenhagen: Gylendal, 55 pajennad (1975)
* *Glas*, Kopenhagen: Gylendal, 53 fajennad (1976)
* *Istid* (1977)
* *Guds hus* (1977)
* *Breve fra en ottoman* (1978)
* *Rosen fra Lesbos* (1979)
* *Spogelselege* (1979)
* *Forsvar for vinden under doren* (1980)
* *Armenia* (1982)
* *84 digte*, Kopenhagen: Gylendal, 125 pajennad (1984)
* *Armenia* (1984)
* *Violinbyggernes by* (1985)
* *Håndens skælven i november* (1986)
* *Vandspejlet* (1989)
* *Glemmesteder* (1991)
* *Stovets tyngde* (1992)
* *Ormene ved himlens port* (1995)
* *Egne digte*, Kopenhagen: Gylendal, 289 fajennad (2000)
* *Drømmebroer* (2000)
* *Besøgstid* (2007)

## Notennoù
Ólafur Jóhann Sigurðsson

**Ólafur Jóhann Sigurðsson** (26 a viz Gwengolo 1918 – 30 a viz Gouere 1988) a oa ur skrivagner islandat. Lakaat a reas embann pemp dastumad danevelloù, c'hwec'h romant, daou romant berr, pevar levr evit ar vugale ha pevar dastumad barzhonegoù. Troet eo bet e skridoù e 18 yezh. Priz lennegezh Kuzul an Norzh a voe roet dezhañ e 1976.
Tad eo d'ar skrivagner Ólafur Jóhann Ólafsson. 

## E oberenn
*1934 *Við Álftavatn* 
*1935 *Um sumarkvöld* 
*1936 *Skuggarnir af bænum*
*1940 *Liggur vegurinn þangað ?*
*1940 *Kvistir í altarinu* 
*1944 *Fjallið og draumurinn* 
*1945 *Teningar í tafli*
*1947 *Speglar og fiðrildi*
*1947 *Litbrigði jarðarinnar* 
*1951 *Vorköld jörð*
*1952 *Nokkrar vísur um veðrið og fleira* 
*1955 *Gangvirkið*
*1955 *Á vegamótum*
*1959 *Ljósir dagar*
*1965 *Leynt og ljóst*
*1965 *Bréf séra Böðvars*
*1972 *Seint á ferð*
*1972 *Að laufferjum*
*1972 *Hreiðrið*
*1974 *Að brunnum*
*1976 *Að laufferjum og brunnum*
*1977 *Seiður og hélog*
*1978 *Virki og vötn*
*1979 *Í gestanauð : sögur 1940-1945*
*1979 *Margs er að gæta : sögur 1945-1962*
*1983 *Drekar og smáfuglar. Úr fórum blaðamanns*
*1988 *Að lokum. Kvæði.*
*1993 *Sagnaúrval 1939-1965* 
*1995 *Kvæði*
Alan Sillitoe

**Alan Sillitoe** (ganet d'ar 4 a viz Meurzh 1928 e Nottingham, marvet d'ar 25 a viz Ebrel 2010 e Londrez) a oa ur skrivagner saoz. 

Oberennoù Alan Sillitoe zo, dreist-holl, romantoù, danevelloù ha barzhonegoù, met skrivet en deus ivez pezhioù-c'hoari, arnodskridoù, skridoù beajoù ha levrioù evit ar vugale. Dont a reas brud dezhañ gant e romant *Saturday night and Sunday morning*. 

## Oberennoù

**Saturday night and Sunday morning* (1958)
**The loneliness of the long-distance-runner* (danevelloù, 1959)
**The rats and other poems* (barzhonegoù, 1960)
*Ur romant e teir lodenn:
***The death of William Posters* (1965)
***A tree on fire* (1967)
***The flame of life* (1974)
**A start in life* (romant, 1970)
**Men, women and children* (danevelloù, 1973)
**Mountains and caverns* (arnodskrid, 1975)
**The storyteller* (romant, 1979)
**Her victoryv (romant, 1982)
**The lost flying boat* (romant, 1983)
**Life goes on* (romant, 1985)
**Last loves'' (romant, 1990)

## Liammoù diavaez
*Contemporary Writers: Alan Sillitoe
Jilbab

Ar **jilbab** pe **djellabah**, zo ur sae ledan a vez douget gant paotred pe merc'hed e broioù ar Reter Nesañ hag ar Maghreb.
Lena Christ

**Lena Christ**, ganet d'an 30 a viz Here 1881 en Glonn ha marvet d'an 30 a viz Mezheven 1920 en München a oa ur skrivagnerez vavarian. 

## Oberenn
Brudet eo he romant *[[Rumpelhanni]]*, embannet e 1916, ma kont buhez ar re baour war ar maez.
Johan Borgen

**Johan Collett Müller Borgen** (28 a viz Ebrel 1902 e Kristiania - 16 a viz Here 1979) a oa ur skrivagner, kazetenner ha buruteller norvegiat. Annemarta Borgen a oa e wreg. Gant an anv-pluenn Mumle Gåsegg e skrivas pennadoù berr e gazetenn *[[Dagbladet]]*, dreist-holl e-pad an Eil Brezel-bed. Enno e rae goap ouzh ar gouarnamant nazi. Pa voe dizoloet e voe kaset da gamp-bac'h Grini. E romant brudetañ eo *Lillelord* (1955). Pennskrivagner ar gelaouenn lennegel *[[Vinduet (magazin)|Vinduet]]* e voe etre 1954 ha 1959.