open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sally St. Clair

**Sally St. Clair** (**St. Clare**) a oa ur soudardez stadunanat eus South Carolina en em wiske evel ur gwaz evit mont da soudard(ez) er C'hontinental Army e-kerzh Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet. Ne oa ket bet dizoloet he reizh a-raok he marv en un emgann e-kerzh Seziz Savannah e 1782.

Ne ouier ket kalz traoù a-zivout St. Clair. Hervez lod e oa ur vaouez kreol du, pe un hironez afrikan-gall. Hervez lod testenioù e oa bet o emezeliñ el lu gant he amourouz, ur serjant. Kanolierez e oa-hi a-hervez. Mammennoù lies a embann e oa bet lazhet e-kerzh Emgann Savannah e 1778.

Hervez ar romantelourien viktorian evel George Pope Morris ne oa ket bet he galant evit anavezout anezhi a-raok ma voe lazhet ha prest he c'horf da vezañ beziet. Barzhoneg Morris a-zivout St. Clair a grog evel-henn :

Morris a zeskriv St. Clair evel "moutig, gant daoulagad du kreolek" gant "blev rodellek hir ha du" ha hervezañ e oa-hi marvet gant un taol goaf a oa da vezañ roet d'he amourouz, ar serjant Jasper. Mont a ra an aozer betek embann "Ne oa ket ul lagad sec'h pa oa bet beziet Sally St. Clair, nepell diouzh ar stêr Santee, en ul lec'h glas en disheol evel pa vefe bet ul lodenn tennet eus ar baradoz."

Warren Wildwood en doa krouet un istor damheñvel en e levr *Thrilling Adventures Among the Early Settlers* (1866).

## Pennadoù kar
*Margaret Corbin
*Anna Maria Lane
*Mary Ludwig Hays
*Deborah Sampson
Seziz Savannah

**Sez Savannah** (saozneg: *Siege of Savannah*) pe **Second Battle of Savannah** a oa bet un emgann e 1779, e-kerzh Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet (1775-1783). Bloaz a-raok, kêr Savannah, e Georgia, a oa bet aloubet gant un un nerzh saoz renet gant al Letanant-koronal Archibald Campbell. Ar sez e-unan a oa bet un taol kleze en dour gant un nerzh stadunanat-gall o klask adkemer kêr Savannah, etre ar 16 a viz Gwnegolo hag an 18 a viz Gwengolo 1779. D'an 9 a viz Here e oa bet un dagadenn hollek war an nerzhioù saoz, met en aner. E-pad an dagadenn c'hwitet, ar c'hont polonat Casimir Pulaski, penn ar varc'hegiezh stadunanat-gall, a oa bet gloazet marvus. Gant c'hwitadenn an dagadenn gevreet e voe paouezet gant ar seziz. An nerzhioù saoz a oa chomet mistri war kêr Savannah betek Gouhere 1782, tostik-tost fin ar brezel.
Indiana Evans

**Indiana Rose Evans**, ganet d'ar 27 a viz Gouhere 1990, zo un aktourez, kanerez ha saverez pozioù aostralian. Brudet eo bet evit he rolloù en Home and Away evel Matilda Hunter, H2O: Just Add Water evel Bella Hartley, ha Blue Lagoon: The Awakening evel Emmaline Robinson.

## Filmlennadur

## Liammoù diavaez
* Evans war IMDb
Abati Itron Varia ar Gurunenn Wenn

**Abati Itron Varia ar Gurunenn Wenn** zo un abati sistersianed, eus an , e Chapel-ar-Wern, e Bro Naoned.

Ur Monumant istorel eo abaoe 1994.

## Skeudennoù

W0462-ChapLaunay BlancheCouronne N8 2423.jpg|
FR44 Enfeu Blanche Couronne.jpg|


## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel
* ''Les compagnons de Blanche-Couronne''
Karavelenn

Ur **garavelenn**(*caravela* e portugaleg) zo un doare lestr dre lien graet gant Portugaliz er  hag er , e Marevezh an Dizoloadegoù, evit ober beajoù pell.

## Implij
]

Moraerien vrudet o deus merdeet gant karavelennoù. 

Bartolomeu Dias a erruas e Kab ar Spi Mat en 1487-1488.

Gant div garavelenn, ar *[[la Pinta|Pinta]]* hag an *[[La Niña (lestr)|Niña]]*, hag ar garakenn *[[Santa María (1492)|Santa Maria]]*, eo ez eas Kristof Kolomb da Amerika en 1492. 
Vasco da Gama e voe an Europead kentañ da zegouezhout en Indez gant ur garavelenn.

E 1522 e voe hedet aodoù Aostralia gant teir c'haravelenn Cristóvão de Mendonça.


Lisbon - Lisbonne - Lisboa 1572.png|War ar stêr Dejo e Lisboa e 1572. Galion er c'hreiz (galion portugalat), karakoù, gale, ha karavelennoù a bep seurt, e-touez listri all.


## Notennoù
Felgueiras

**Felgueiras** zo un anv-lec'h portugalek, e hanternoz Portugal.

## Lec'hioù
Seblantout a ra bout kar d'an anv gallek Fougères.

* Felgueiras, kumun e distrig O Porto, en hanternoz ar vro,
* Felgueiras, parrez e kumun Fafe, e distrig Braga, en hanternoz ar vro ;
* Felgueiras, parrez e kumun Resende, e distrig ... 
* Felgueiras, parrez e kumun Torre de Moncorvo, e distrig Bragança

## Tud
Felgueiras zo ivez un anv-tiegezh
* Fátima Felgueiras, ganet en 1954, politikourez portugalat, maerez kumun Felgueiras etre 1995 ha 2004, hag adarre abaoe Here 2005.
Peníscola

**Peníscola** zo ur gêr eus kumuniezh Valencia e Spagn.

## Istor

### Amzervezh vodern
Goude mare ar pab ha Skism ar C'hornôg e tremenas al lec'h etre daouanrn Kurunenn Aragon. En 1522 e voe roet dezhi an titl a «Molt Noble, Lleial i Fidelíssima» abalamour d'he harp roet d'ar Gurunenn e-pad ar Revolta de les Germanies.

E-pad Brezel an Nav Bloaz (1688-1697) e voe gourdrouzet gant Jean II d'Estrées, hag e-pad Brezel Hêrezh Spagn e chomas feal d'ar banniel *botifler*, a-du gant Felipe V, a-drugarez pennegezh ar gouarnour Sancho de Echevarría, ha graet e voe ur Geoded anezhi e 1709. E Brezel Dizalc'hted Spagn e voe bombezet Peníscola e 1812 gant armeoù Spagn, renet gant ar jeneral Elío, hag a voe trec'h war soudarded Napoleon Iañ repuet e kêr hag er c'hastell.

## Notennoù
Nina Stemme

**Nina Stemme** zo ur c'hoariganerez svedat. Brudet eo da vezañ ar gwellañ kanerez soprano oberennoù Richard Wagner.
Caravelas

**Caravelas ** zo un anv-lec'h portugalek.

#### 
*Caravelas (Bahia), kumun e stad Bahia,
*Caravelas (Ipatinga), karter e kumun Ipatinga e stad Minas Gerais.

#### 
*Caravelas (Mirandela), parrez e kumun Mirandela.

## Pennad kar (a bell)
* karavelenn
Riés

**Riés**, pe **Riez** e galleg, distaget [ʁiˈjɛs], zo ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Alpes-de-Haute-Provence, er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur (PACA).

## Douaroniezh
E-kichen kember ar stêrioù Colostre hag Auvestre emañ Riez.

## Anv

### Stummoù sktivet
* **Alebece Reiorum Apollinarium** (Plinus, *Hist. Nat*., III, 4)
* **C**(olonia) **I**(ulia) **A**(pollinaris) (Reiorum) (*CIL*, XII, 358) 
* **Civitas Reiensium** (*Not. Gall*. XVI, 4)

### Gerdarzh
* **Alebece** 
* **Apollinarium**
* **Reiorum, Reisensium** ː diwar anv pobl Reii

## Ardamezioù

## Istor
Riés e oa ur gêr eus pobl ar Reii, staget ouzh rannvro *Narbonensis*. Savet eo bet da *Colonia* a urzh latin da vare Aogust. Da vare impalaeriezh izel, e oa staget ouzh Narbonensis Secunda, mammgêr Ais.

## Tud

## Daveoù, notennoù
Nave

**Nave** zo anv meur a dra.

## Lec'hioù
###### 
* An Nave zo ur stêr.

###### 
* Nave (Italia), kumun e Lombardia 
* Nave San Rocco, kumun e Trentino

## Tud
* Nave, anv un tiegezh eus Venezia.

## Oberennoù
* *Sagra del signore della nave*, pezh c'hoari gant Luigi Pirandello e 1925.
* *E la nave va*, film gant Federico Fellini.

## Pennadoù kar
* Naves 
* Navès
Sisteron

**Sisteron** (en provañseg **Sisteroun**) zo ur gumun eus Bro C'hall, en departamant Alpes-de-Haute-Provence, er rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur.

## Douaroniezh
War lez ar stêr Durença emañ, tostik da gember an Durença hag ar Buech, 40&nbsp;km er gwalarn da gêr Digne, 45&nbsp;km eus Forcauquier, 133 eus Marselha, 145 eus Grenoble ha 180 eus Niça.

## Anv

### Stummoù skrivet
***Segustero; Segusterone; Segusteronem** (*gobedoù Vicarello*)
***Civitas Segesteriorum** (*Not. Gall.*)
***Segusterone**, IVvet kantved
***in comitatu Sistericences**, 812
***Sestaro** (prov.), 1031

### Gerdarzh
* Hervez Dauzat ha Rostaing e c'hallfe bezañ ul liamm gant *seg-* uhel.
*Tu e vefe da glask ivez ul liamm gant ar wrizienn *seg-* ː kreñv, nerzh, evel e vez kinniget evit *Segedunum* (Wallsend, Northumberland), war Moger Hadrian, *Segelocum* (Littleborough, Nottinghamshire), *Segontium* (Caernarfon), Bro-Gembre, hag an anv pobl *Segontiaci*.

## Ardamezioù

## Istor

### Henamzer

### Krennamzer
Sisteron zo bet pennlec'h un eskopti, adalek ar , bet diframmet e 1801.

## Monumantoù

Restr:Sisteron - panoramio.jpg
Restr:Sisteron Zitadelle.jpg
Restr:Sisteron (2452199561).jpg
Restr:Sisteron Cathedral Front.JPG| Talbenn an iliz-veur. 
Restr:Sisteron -249.jpg


## Tud
* Kazimir*Pehini?*, roue Pologn, zo bet bac'het eno

## Levrlennadur
*Paul Maudonnet et Pierre Colomb, *Sisteron et le pays sisteronais*, Gennes (49350), Éditions des Naulets et ATM.

## Notennoù
Voivodiezh

Ur **voivodiezh** (*województwo* e poloneg) zo ur rann eus melestradurezh Pologn.

## Voivodiezhioù abaoe 1999
Crati

Ar stêr **Crati**, 91&nbsp;km dezhi, eo brasañ stêr Calabria, ha trede brasañ Su Italia, war-lerc'h ar stêrioù Volturno ha Sele. En Henamzer e oa « Crathis » (Κρᾶθις) hec'h anv.

## Red
Eieniñ a ra ar stêr Crati e menezioù Sila, e kumun Aprigliano, en ul lec'h anvet Timpone Bruno, en ul lec'h a zo 1 742 m a uhelder, ha diskenn alese war-du Cosenza. Eno e kember gant ar stêr Busento, war he lez kleiz, ha daougementet he ledander. Goude e tremen ar stêr Crati dre ur blaenenn vras, traonienn Crati, m'en em gav gant un toulladig adstêrioù war he lez dehoù: ar stêrioù Arente, Duglia, ha Mucone dreist-holl, ha gwazhioù anvet Finita, Turbolo, Cucchiato, Campagnano, Mavigliano ha Settimo. Pelloc'h e tegouezh e Tarsia, ma'z eus bet savet ur stankell d'ober lenn Tarsia. Pa deu e-maez al lenn e red war-du ar biz ma kej gant ar stêr Coscile, war he lez kleiz, ur pemp kilometr diouzh pleg-mor Taranto. Goude-se, etrezek ar reter, e tremen dirak hengêrioù Sybaris ha Thurii.

Aberiñ a ra e pleg-mor Taranto e-kichen porzh Corigliano Calabro.

### Kumunioù ma tremen
Belsito, Bisignano, Castiglione Cosentino, Cerisano, Cosenza, Lappano, Lattarico, Luzzi, Montalto Uffugo, Paterno Calabro, Rende, Rose, Rovito, Tarsia, Terranova da Sibari, Cassano all'Ionio, Corigliano Calabro e Torano Castello.
Emgann Nika

**Emgann Nika** zo un emgann e 510 kent JK etre keodedoù Sybaris ha Kroton. Dont a ra an anv eus ar stêr Nicà, pe Fiumenicà, hervez an anv italianek a vremañ, a rae an harz etre an div geoded, e Calabria bremañ.

## Liamm diavaez
*  : Kroton : impero e influenza dopo la vittoria su Sybaris del 510 ac
Fiumenicà

An **Nicà**, pe **Fiumenicà**, hervez an anv ofisiel a vremañ, zo ur froud a 35&nbsp;km hed e Calabria, e su Italia, e proviñs Cosenza ha proviñs Crotone.

## Douaroniezh
Eieniñ a ra e Cozzo di Calamacca, e Campana (gwechall Calaserna e henc'hresianeg-kalabreg an tolead), e proviñs Cosenza (CS), hag aberiñ e Mor Ionia. E Cozzo Calamacca ivez emañ eienenn ar stêr Vitravo, a zo adstêr d'an Neto.

Goude tremen dre Scala Coeli e ya d'ober an harz etre Proviñs Cosenza ha hini Crotone, da lavarout eo etre kumunioù Terravecchia ha Cariati en un tu (CS) ha Crucoli en tu all (KR).

Er c'hartennoù kozh eo merket an aber evel *Punta di Fiumenicà*. *Fiumenicà* eta eo an anv reizh, ha n'eo ket *Nicà*.

## Istor

E 510 kent JK e voe brezel etre keodedoù Sybaris ha Crotone, hag emgann Nika a c'hoarvezas war lez ar stêr a rae an harz etre an div vro.

En amzer-se, hini Magna Graecia, e veze laret **Hylia** pe **Hylias** eus ar Fiumenicà, hervez skrid an istorour Toukidides (IVvet kantved kent JK) a gontas Istor Brezel Peloponnesos (war-dro 431 a.C. ha 404 a.C. etre Sparta hag Aten evit mestroni Hellaz), ha meneg a ra eus ar stêr *Hylia* (levrenn VII, 35).

Pellamzer avat e voe kaoz etre al lenneien a-raok divizout e oa Hylia ha Nicà ar memes stêr.

En amzer Impalaeriezh Roma, nepell diouzh ar stêr Hylia edo statio (pe kazarn) roman Paternum, ha neuze e veze anvet Flumen (stêr e latin), ken plaen ha tra, a-raok dont da vezañ Flumenicà er Grennamzer uhel pa oa stag Calabria ouzh Impalaeriezh roman ar reter.

En hon amzer o deus kammveizet al lenneien e oa deuet an anv *Nica* eus an trec'h (Nike e henc'hresianeg) a oa bet gant Crotone war Sibaris e 510 a.C.. Met er mammennoù istorel koshañ ne gaver meneg ebet eus lec'h an emgann, war-bouez skrid Iamblichos, ha hervez an istorourien e c'hoarvezas an emgann hag an trec'h 20&nbsp;km pelloc'h en hanternoz, war lezioù ar stêr Trionto, war harzoù kumunioù Rossano ha Crosia.

Aber ar Fiumenicà zo meneg anezhi ivez gant ar skiantour meur arab Al-Idrisi, a laboure e lez 
Ruggero II war-dro an XIIvet kantved, en e levr douaroniezh anavezet evel "Il libro di Re Ruggero" (Tavv, V, VI e VII) ma lenner "*Eus ar Punta dell'Alice d'an iliz a en em gav war ar alla Punta di Fiumenicà: 12 miltir. Aleshont da Rossano 20 miltir*" (12 miltir=17,790&nbsp;km; 20 miltir 
=29,650&nbsp;km). Eus an "iliz"-se n'eus meneg istorel all ebet na roud all ebet.

En aber ar Fiumenicà en amzer Rouantelezh Naplez, war zouar Calabria Citeriore, e oa savet un tour anvet *Torre di Fiumenicà*, 

## Notennoù
La Pinta

***La Pinta*** ("An Hini Livet") e oa lesanv ar garavelenn *Santa Anna* a oa aet, a-gevret gant ar garavelenn all, *[[La Niña (lestr)|La Niña]]* ("ar Plac'h", lesanv al lestr *Santa Clara*), da-heul al lestr *[[Santa María (1492)]]* m'edo Kristol Goulm warnañ o vont trema ar C'hornôg e 1492.

## Orin
N'ouzer ket pelec'h e voe graet, marteze e Palos de la Frontera, evel a lavarer a-wechoù. Kement tra a ouzer zo deuet dre an * Historia del Almirante* gant Hernando Colón hag an *Diario de la primera navegación*, dihelloù dastumet gant Bartolomé de las Casas diwar skridoù Koulm.

Diwar hec'h anv e kavas da lod istorourien e oa d'an tiegezh Pinto, met e gwirionez e voe feurmet digant ar perc'henn anezhi, Cristóbal Quintero, ac'h eas d'an Indez ivez warni evel martolod. ​
Santa María (1492)

Ar **Santa María** zo ul lestr spagnol, ar brasañ eus an tri a eas gant Kristof Kolomb da Amerika e-kerzh e veaj kentañ en 1492, hag an hini a dreizhas warnañ. Ur c'harak, pe nev, e oa ar Santa María, ha div garavelenn a oa ouzh e heul, La Pinta ha La Niña.

Graet e oa gant koad eus Kantabria, ha perc'hennet e oa gant Juan de la Cosa.
Goude ur veaj a zaou viz hanter er Mor Karib e reas peñse, da noz Nedeleg 1492, war aod Hispaniola. Ne zistroas ket al lestr da Spagn e Kerzu 1492 eta, evel an daou lestr all, peogwir e servijas da sevel ar Fuerte Navidad, ar c'hentañ annez spagnol er Bed Nevez.
Hent roman

An **hentoù roman** a voe savet, en Italia da gentañ hag en Impalaeriezh roman goude, evit mont buanoc'h eus ar gêr-benn, Roma, da holl gornioù an impalaeriezh.

## Pennad kar
* Pont roman
Pont roman

## Skeudennoù
### En Alamagn

Trier-Römerbrücke.01.jpg|Pont roman Trier, Alamagn.


### E Bro-C'hall

Loches sur Ource le pont romain avril 2009.jpg| Pont roman Loches-sur-Ource.
Pont Julien, Apt, Vaucluse, France. Pic 04.jpg|Pont Julien en Ate (Provañs).
Roman Bridge, Vaison-la-Romaine, France. Pic 02.jpg|Pont Vaison-la-Romaine.
Ambrussum pont Ambroix.JPG|Pont Ambroix.
Pont_du_Gard_Oct_2007.jpg| Ar pont war ar stêr Gard.


### En Italia

* e Roma:

File:Pons Fabricius.jpg|Pons Fabricius 
Ponte St. Angelo.jpg|Pont Sant'Angelo 
Ponte Milvio-side view-antmoose.jpg|Pont Milvius 
Ponte Rotto, Rome, Italy. Pic 03.jpg|Pont Æmilius 


* e kêrioù all:

Verona (119277577).jpeg|Pont mein Verona.


### E Spagn

File:Bridge_Alcantara.JPG| Pont Alcantara 
Puente de Alconétar, Cáceres Province, Spain. Pic 08.jpg| Pont Alconétar.
File:Puente Romano y Puente de Lusitania, Mérida.jpg| Pont roman Mérida.
Caldas_de_Reis-Ponte_Romano.JPG| Pont Caldas de Reis, e Galiza


### En Turki

Eurymedon Bridge, Selge, Turkey. Pic 06.jpg|Pont war an Eurymédon e Selge, Turki.
Bridge near Limyra. Pic 02.jpg|Pont Limyra, Turkia.
Severan Bridge, Turkey 01.jpg|Pont Septime Sévère, Turkia.


### E broioù all

Image:Trajan's Bridge Across the Danube, Modern Reconstruction.jpg| Pont Trajan war an Danav e Serbia.
Roc'h-ar-Yeodi

**Roc'h-ar-Yeodi** (** e galleg) zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
## Douaroniezh
## Istor
* Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Ar Roc'h-Derrien, Hengoad, Peurid-ar-Roc'h ha Pouldouran.
## Monumantoù ha traoù heverk

Maisons à La Roche-Derrien.jpg|Tiez kozh er Roc'h-Derrien.
Calvaire d'Hengoat 01.JPG|Kalvar Hengoad.
003 Pommerit-Jaudy ( 22450 ).JPG|Iliz Peurid-ar-Roc'h.
Bourg de Pouldouran.jpg|Pouldouran.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

## Tud
## Pennadoù kar
* Ar Roc'h-Derrien, 
* Hengoad, 
* Peurid-ar-Roc'h,
* Pouldouran.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
L'infinito

**L'infinito** zo ur varzhoneg italianek, brudet bras en Italia, gant ar barzh Giacomo Leopardi e deroù an .

Savet e voe e diskar amzer 1819

## Ar varzhoneg

Pemzek gwerzenn unneksilabennek zo anezhi.

*Sempre caro mi fu quest’ermo colle,<br />*
*e questa siepe, che da tanta parte<br />*
*dell’ultimo orizzonte il guardo esclude.<br />*
*Ma sedendo e mirando, interminati<br /> *
*spazi di là da quella, e sovrumani<br /> *
*silenzi, e profondissima quïete<br />*
*io nel pensier mi fingo; ove per poco<br /> *
*il cor non si spaura. E come il vento<br /> *
*odo stormir tra queste piante, io quello<br />* 
*infinito silenzio a questa voce<br />*
*vo comparando: e mi sovvien l’eterno,<br /> *
*e le morte stagioni, e la presente<br />*
*e viva, e il suon di lei. Così tra questa<br /> *
*immensità s’annega il pensier mio:<br />*
*e il naufragar m’è dolce in questo mare.*

### Troidigezh
*Atav e voe ker din an dorgenn digenvez<br />*
*hag ar c'harzh, hag a vez a bep tu<br />*
*d'an dremmwel e-maez ar gweled.<br />*

...
*hag ar peñse din a zo dous er mor-se.<br />*
Braen

**Braen** (** e galleg) a oa ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen.
## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: e 1790 e teuas da vout ur gumun eus kanton Ranneg e Bann Redon e Departamant Il-ha-Gwilen, diskaret e voe kanton Ranneg gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*. Lakaet e voe kumun Braen en Arondisamant Redon bet krouet e 1800 hag e Kanton Redon bet brasaet e 1801.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 32 waz eus Braen abalamour d'ar brezel hervez plakennoù an iliz katolik, da lâret eo 5,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. N'eus anv ebet ouzh monumant ar re varv.

#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas daou zen eus Braen abalamour d'ar brezel hervez plakennoù an iliz katolik, n'eus anv ebet ouzh monumant ar re varv.
#### Kendeuziñ
* Bodet e voe ar gumun e 1976 gant Chapel-Sant-Melani d'ober kumun nevez Chapel-Braen.

## Monumantoù ha traoù heverk

Brain-sur-Vilaine (35) Église 01.jpg|Iliz katolik Sant-Melani.

* Iliz katolik *Sant Melani*.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù .
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Douaroniezh
## Melestradurezh
## Tud
## Pennadoù kar
* Chapel-Braen,
* Chapel-Sant-Melani.
## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Argonautica Orphica

An **Argonautica Orphica** (e gresianeg Ὀρφέως Ἀργοναυτικά) zo anv latin ur meurgan gresianek, dianav an oberour anezhañ, diwar-benn mojenn ar Maoutken aour, savet war-dro ar V pe VI kantved. 

Kontet eo er c'hentañ gour, en anv ar barzh Orfeüs, hag a zerevell istor Iason hag e Argonaoted.
Passos

**Passos** zo un anv-lec'h portugalek.

## Lec'hioù

*Passos (Minas Gerais)
*Passos Maia
*Vila Passos
*Engenheiro Passos

*Passos (Cabeceiras de Basto)
*Passos (Fafe)
*Passos (Mirandela)
*Passos (Oliveira de Azeméis)

## Tud

## Kelaouenn
*Passos - Litterae Communionis — kelaouenn gatolik

## Pennadoù kar
*Passo
*Pazos
Château-Gontier-sur-Mayenne

**Château-Gontier-sur-Mayenne** zo ur gumun e departamant Mayenne hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Château-Gontier eo.

## Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Château-Gontier, Azé ha Saint-Fort.

## Monumantoù ha traoù heverk

Château-Gontier hôtel de ville.JPG|An ti-kêr.
Azé église St-Saturnin.JPG|Iliz Azé.
Eglise de Saint-Fort.jpg|Iliz Saint-Fort.


## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud

## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Chapel-Sant-Melani

**Chapel-Sant-Melani** a oa ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen.
## Douaroniezh
## Istor
### 
* E 1875 e voe krouet Chapel-Sant-Melani diwar ul lodenn eus kumun Braen. Lakaet e voe en Arondisamant Redon bet krouet e 1800 hag e Kanton Redon bet brasaet e 1801.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 61 gwaz eus Chapel-Sant-Melani abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,62% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pevar den eus Chapel-Sant-Melani abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Aljeria]]
* Lazhet e voe un adjudant en Aljer d'ar 4 a viz Genver 1962. 
#### Kendeuziñ
* E 1976 e voe kendeuzet kumunioù Braen ha Chapel-Sant-Melani d'ober kumun nevez Chapel-Braen.
## Monumantoù ha traoù heverk

La Chapelle-Saint-Melaine (35) Église 01.jpg|An iliz katolik.

* Iliz katolik *Sant Melani*.
* Monumant ar re varv e-tal ar vered, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh
## Tud
## Pennadoù kar
* Braen,
* Chapel-Braen.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Vença

**Vença** (*Vence* e galleg) zo ur gumun eus Bro-C'hall, penn-lec'h kanton Vença, en departamant Alpes-Maritimes, 22 km er biz da c'h-Grasse.

## Douaroniezh

## Anv

### Stummoù skrivet
* **Duintion** (Ptolemaios, III, 1, 41)
* **Vintium** (?)
* **Civitas Vintensium** (*Not. Gall*)

### Gerdarzh

## Ardamezioù

## Istor
**Vença** e oa kêr-benn pobl an Nerusii.

Eskopti Vença a zo bet kaset da Grasse en 

## Monumantoù ha traoù heverk

## Tud
* Henri Matisse

## Liammoù

## Levrlennadur

## Daveoù ha notennoù
Juliano Cezar

**Juliano Cezar** (Passos, 27 a viz Kerzu 1961 - Uniflor, 31 a viz Kerzu 2019) a oa ur c'haner sonerezh sertaneja e Brazil.
Marvet eo diwar un tarzh-kalon e-kreiz un abadenn en Uniflor, e stad Paraná.
## Notennoù ha daveoù
Pluniav-Bizhui

**Pluniav-Bizhui** (** e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan.
## Douaroniezh
* Stêrioù: ar Blavezh, an Evel hag ar Sar.
## Istor
### 
* D'ar 1 a viz Genver 2019 e voe bodet vodañ kumunioù Bizhui-an-Dour ha Pluniav d'ober kumun nevez Pluniav-Bizhui.
## Monumantoù ha traoù heverk

Bieuzy (56) Vieille maison 01.JPG|Ti kozh e Bizhui-an-Dour.
Calvaire de Port-Arthur 8190.JPG|Kalvar Porzh-Arzhur.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

## Tud
## Pennadoù kar
* Bizhui-an-Dour,
* Pluniav.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Rives-d'Autise

**Rives-d'Autise** zo ur gumun e departamant Vande hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall.
## Douaroniezh
## Istor
* Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Nieul-sur-l'Autise hag Oulmes.
## Monumantoù ha traoù heverk

Nieul-sur-l'Autise - Alienor's house (1).jpg|Ti Aliénor.
Nieul-sur-l'Autise - Abbey (2).jpg|Abati Nieul.
MoulindePacouinay 001.jpg|Milin Pacouinay.

## Emdroadur ar boblañs
## Melestradurezh

## Tud
## Kêrioù gevellet
## Pennadoù kar
* Nieul-sur-l'Autise,
* Oulmes.
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Évry-Courcouronnes

**Évry-Courcouronnes** zo ur gumun e departamant Essonne hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h departamant Essonne hag arondisamant Évry eo.

## Istor
Krouet eo bet d'ar 1 a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù Évry ha Courcouronnes.

## Monumantoù ha traoù heverk

Gare Evry-Courcouronnes 20080323 IMG 3212.jpg|An ti-gar.
Courcouronnes Eglise Notre-Dame.JPG|Iliz Courcouronnes.
Vue du campus 6.jpg|Ar skol-veur.


## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh

## Tud

## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù
Hosti non solum dandam esse viam ad fugiendum, sed etiam muniendam

**Hosti non solum dandam esse viam ad fugiendum, sed etiam muniendam** zo ul lavar latin hag a zispleg eo ret aesaat d'an enebour kaout tu da dec'hel betek reiñ arc'hant dezhañ (Sextus Julius Frontinus, *[[Strategemata]]*, *liber IV, De variis consiliis*).

Hervez Frontinus e vefe bet lavaret ar frazenn gant Publius Cornelius Scipio anavezet evel Skipion an Afrikan. 

Tennañ a ra un tamm d'ar c'hrennlavar italianek *A nemico che fugge ponti d'oro*.

An enebour a wel ne chom dezhañ nemet tec'hel a sikour an trec'hour, met ma wel n'hall ket saveteiñ e vuhez (*[[Una salus victis, nullam sperare salutem]]*), e stourmo kalonekoc'h hag e vo diaesoc'h dont a-benn anezhañ.

## Pennadoù kar
*Una salus victis, nullam sperare salutem
*Lavaroù latin
Gottlob Berger

**Gottlob Christian Berger**, ganet d'ar 16 a viz Gouhere 1896 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Genver 1975, a oa un ofiser uhel nazi. Tizhet en doa ar renk a SS-Obergruppenführer und General der Waffen-SS (letanant jeneral), ha bez e oa bet penn an SS-Hauptamtant hag a rene ar Schutzstaffel (SS). Eñ eo hag a oa e penn an emezelañ en SS e-pad an Eil brezel-bed. Goude ar brezel-bed e oa bet kondaonet da 25 toull-bac'h evit torfedoù brezel met tremenet en devoa 6 vloaz hanter en toull-bac'h nemetken. Soudard e oa bet e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed, gloazet e oa bet peder gwech hag enoret gant an Eisernes Kreuz kentañ klas. Dres goude ar brezel e oa bet penn ar bezen Einwohnerwehr lec'h ma oa ganet e norzh Württemberg. Emezelet e oa er strollad nazi e 1922, met goustadik e oa aet skuizh gant ar stourm politikel er bloavezhioù 1920. Deuet e oa da vezañ ur c'helenner sport.
Quiksilver

**Quiksilver** zo ur merk dilhad awenet gant bed ar surf, savet e 1969 e Torquay, en Aostralia, met diazezet hiziv-an-deiz en Huntington Beach, e Kalifornia. Unan eus merkoù brasañ ar bed eo evit an dilhad surf hag an dafar liammet ouzh ar sportoù plankenn. Anv an embregerezh a oa bet cheñchet eus Quiksilver, Inc. da **Boardriders, Inc.**, e miz Meurzh 2017. Perc'henn ar merkoù Quiksilver, Roxy ha DC Shoes eo. E 2018, Boardriders a oa bet prenet gant Billabong International Limited, o ouzhpennañ neuze ar merkoù Billabong, Element, Von Zipper, RVCA hag XCEL brands.
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Quiksilver
Qasem Soleimani

**Qasem Soleimani** (perseg: قاسم سلیمانی‎), ganet d'an 11 a viz Meurzh 1957 hag aet da Anaon d'an 3 a viz Genver 2020, skrivet e anv ivez evel **Qassem Suleimani** pe **Qassim Soleimani**, a oa ur major jeneral iranat eus Korf gwarded ar reveulzi islamek hag, adalek 1998 betek e varv, penn uhelañ an Nerzhioù Al-Qods, skourr nerzhioù stourm en estrenvro ha kuzh Republik islamek Iran. Lazhet eo bet d'an 3 a viz Genver 2020, bombezet gant un dron brezel stadunanat. Trouz bras zo savet gant Iran met ivez gant broioù all goude al lazhadenn. Erlec'hiet eo bet gant Esmail Ghaani e penn Nerzhioù Al-Qods.

Soleimani en deus kroget da vezañ soudard e-kerzh ar Brezel Iran-Irak er bloavezhioù 1980, betek tizhout penn an 41vet divizion. Goude-se e kemere perzh en oberiadurioù en estrenvro. Un nebeud eurvezhioù goude ma vefe bet beziet Qasem Soleimani d'ar 7 a viz Genver 2020 e voe bannet misiloù gant Iran war bazennoù gant soudarded stadunanat en Irak.

## Implij er propaganda
Keñveriet eo bet ouzh Erwin Rommel, hag un implij bras a oa bet graet eus Qasem Soleimani e propaganda Republik Iran.
 
## Notennoù ha daveennoù
Nationalsozialistisches Fliegerkorps

**Nationalsozialistisches Fliegerkorps** pe **NSFK** a oa un aozadur damsoudardel a oa ur skourr eus ar Strollad nazi, savet d'ar 15 a viz Ebrel 1937 da gemer plas an Deutscher Luftsportverband.
## Renkoù an NSFK

## Banniel hervez ar renk

Restr:Standarte Korpsführer NSFK.svg|NSFK Korpsführer
Restr:Standarte Stabsführer NSFK.svg|NSFK Stabsführer
Restr:Standarte Gruppenführer NSFK.svg|NSFK Gruppenführer
Restr:Standarte Standartenführer NSFK.svg|NSFK Standartenführer
Restr:Wimpel Sturmangehörige NSFK.svg|NSFK Sturmangehörige
Restr:Wimpel Sturmführer NSFK.svg|NSFK Sturmführer
Restr:NSFK.jpg|NSFK Standarte
Restr:NSFK Wimpel Fördernde Mitglieder.svg|NSFK banniel karbed
Restr:NSFK white vehicle pennant.png|NSFK White banniel karbed
Restr:NSFK blue vehicle pennant.png|NSFK banniel glas karbed
The Animal Story Book

***The Animal Story Book*** zo un dastumad kontadennoù troet e saozneg gant Andrew Lang hag e bried, anezhañ an eizhvet eus an 23 levr a zo er rummad The Lang's Fairy Books, hag a voe embannet e 1896. Ennañ e oa 65 kontadenn diwar-benn loened, darn dibabet e-touez mojennoù Gres pe Roma, darn all tennet eus oberennoù Alexandre Dumas.

## Kontadennoù al levr
**'Tom': an Adventure in the Life of a [[Bear]] in Paris* 
**Saï the [[Black panther|Panther]]*
**The [[Buzzard]] and the Priest* 
**[[William Cowper|Cowper]] and his [[gad|Hares]] *
**A [[Rat]] Tale* 
**[[Snake]] Stories *
**What [[Elephants]] can Do *
**The Dog of [[Montargis]]*
**How a [[Beaver]] builds his House *
**[[Bucephalus|The War Horse of Alexander]]*
**Stories about [[arzh|Bear]]s *
**Stories about [[merien|Ant]]s*
**The Taming of an [[Otter]]*
**The Story of [[Androcles and the Lion]]*
**Monsieur [[Alexandre Dumas|Dumas]] and his Beasts *
**The Adventures of Pyramus*
**The Story of a [[Weasel]]*
**Stories about [[bleiz|Wolves]]*
**Two Highland Dogs *
**[[Monkey]] Tricks and Sally at the Zoo*
**How the [[kaiman|Cayman]] was killed *
**The Story of Fido *
**[[Théophile Gautier|Beasts Besieged]]*
**[[Gull|Mr. Gully]]*
**Stories from [[Plinius an Henañ|Pliny]]*
**The Strange History of [[Théophile Gautier|Cagnotte]]*
**Still Waters Run Deep; or, the Dancing Dog *
**[[Théophile Gautier|Theo]] and his Horses: Jane, Betsy, and Blanche *
**Madame [[Théophile Gautier|Théophile]] and the [[Parrot]]*
**The Battle of the [[Mullet (fish)|Mullets]] and the [[Dolphin]]s*
**[[Monkey]] Stories*
**Eccentric Bird Builders *
**[[kañval|The Ship of the Desert]]*
**Hame, hame, hame, where I fain wad be *
**[[Edible bird's nest|Nests for Dinner]]*
**Fire-eating Djijam *
**The Story of the Dog Oscar *
**[[Dolphin]]s at Play *
**The [[Starling]] of Segringen *
**Grateful [[ki|Dog]]s*
**[[Gazelle]]*
**[[Cockatoo]] Stories *
**The [[Otter]] who was reared by a [[kazh|Cat]]*
**Stories about [[eon|Lions]]*
**Builders and Weavers *
**More Faithful than Favoured *
**[[Dolphin]]s, [[Turtle]]s, and [[Cod]]*
**More about [[olifant|Elephant]]s*
**Bungey*
**[[leon|Lion]]s and their Ways *
**The History of Jacko I. *
**Signora and Lori *
**Of the [[Linnet]], Popinjay, or [[peroked|Parrot]], and other Birds that can Speak *
**Patch and the [[Chicken]]s*
**The Fierce [[falc'hun|Falcon]]*
**Mr. Bolt, the [[Scotch Terrier]]*
**A [[Raven|Raven's]] Funeral *
**A Strange [[tigr|Tiger]]*
**[[Kingfisher|Halcyons]] and their Biographers *
**The Story of a [[glesker|Frog]]*
**The [[Woodpecker]] Tapping on the Hollow Oak Tree *
**Dogs Over the Water *
**The Capocier and his Mate *
**[[Owl]]s and [[Marmot]]s*
**[[Erer|Eagles']] Nests*
The Arabian Nights' Entertainments

***The Arabian Nights' Entertainments*** zo un dastumad kontadennoù saoznek embannet gant Andrew Lang e 1898. Peder c'hontadenn ha tregont zo el levr, tennet eus ar *[[Mil nozvezh hag unan]]*, azasaet evit bugale. Istor Aladdin a oa ivez er *[[The Blue Fairy Book|Blue Fairy Book]]*, embannet nav bloaz kent, e 1889.

## Ar c'hontadennoù
**The Arabian Nights
**The Story of the Merchant and the Genius
**The Story of the First Old Man and of the Hind
**The Story of the Second Old Man, and of the Two Black Dogs
**[[The Fisherman and the Jinni|The Story of the Fisherman]]
**The Story of the Greek King and the Physician Douban
**The Story of the Husband and the Parrot
**The Story of the Vizir Who Was Punished
**The Story of the Young King of the Black Isles
**The Story of the Three Calendars, Sons of Kings, and of Five Ladies of Bagdad
**The Story of the First Calendar, Son of a King
**The Story of the Envious Man and of Him Who Was Envied
**The Story of the Second Calendar, Son of a King
**The Story of the Third Calendar, Son of a King
**[[Sinbad|The Seven Voyages of Sindbad the Sailor]]
**First Voyage
**Second Voyage
**Third Voyage
**Fourth Voyage
**Fifth Voyage
**Sixth Voyage
**Seventh and Last Voyage
**The Little Hunchback
**The Story of the Barber's Fifth Brother
**The Story of the Barber's Sixth Brother
**The Adventures of Prince Camaralzaman and the Princess Badoura
**Noureddin and the Fair Persian
**Aladdin and the Wonderful Lamp
**The Adventures of [[Harun al-Rashid|Haroun-al-Raschid]], Caliph of Bagdad
**The Story of the Blind Baba-Abdalla
**The Story of Sidi-Nouman
**The Story of Ali Cogia, Merchant of Bagdad
**The Enchanted Horse
**The Story of Two Sisters Who Were Jealous of Their Younger Sister
Sebastián Ferrat

**Roberto González López**, ganet d'ar 17 a viz Gwengolo 1978 hag aet da Anaon d'an 29 a viz Kerzu 2019, brudet dre e anv micher **Sebastián Ferrat**, a oa un aktour skinwel ha c'hoariva mec'hikan. Marvet eo gant ur Cysticercosis goude bezañ bet debret kig-moc'h brein.
## Liammoù diavaez
* Sebastián Ferrat war IMDb
François Antoine Legall de Kermeur

**François Antoine Legall de Kermeur** a zo bet ganet e Versailhez (Bro-C'hall) d’ar 4 a viz Gwengolo 1702 ha marvet e 1792. 

Meurc'hoarier echedoù gall a orin a Vreizh.

Boas e oa da c'hoari e "Café de la Régence" e Pariz (Bro-C'hall). Meneget e voe gant Diderot e *Le Neveu de Rameau* ha gant Rousseau e ''Les Confessions''. Ar c'hreñvañ c'hoarier ag ar bed a-bezh e voe tro-dro ar bloavezhioù 1730. Kelenn a reas an echedoù da François Philidor: en ur ober tri bloaz e teuas an diskibl da vout kreñvoc'h eget e vestr.

## Mat Legall

1. e4 e5

2. Mf3 d6

3. Fc4 Fg4?!

4. Mc3 Mc6

5. Mxe5?! Fxd1??

6. Fxf7+ Re7

7. Md5#

## Lennegezh
* Paul Metzner, *Crescendo of the Virtuoso. Spectacle, Skill, and Self-Promotion in Paris during the Age of Revolution*, University of California Press, Berkeley u.a. 1998. http://content.cdlib.org/xtf/view?docId=ft438nb2b6&chunk.id=ch1&toc.depth=1&toc.id=ch1&brand=ucpress
## Dave
* Héritage des Echecs Français
The Orange Fairy Book

***The Orange Fairy Book*** zo unan eus an 23 levr bodet er rummad anvet *[[The Lang's Fairy Books]]*, hag a oa bet troet hag embannet gant Andrew Lang hag e bried e 1906.

## Ar c'hontadennoù
An dastumad zo 33 c'hontadenn enni, lod eus Jutland, Rodezia, pe Ouganda, evit an darn vrasañ, hag eus broioù all a bep seurt eus Europa. Setu o anvioù:
**[[The Story of the Hero Makoma]]
**The Magic Mirror
**[[Story of the King who would see Paradise]]
**How Isuro the Rabbit tricked Gudu
**[[Ian, the Soldier's Son]]
**The Fox and the Wolf
**[[How Ian Direach got the Blue Falcon]]
**The Ugly Duckling
**[[The Two Caskets]]
**The Goldsmith's Fortune
**[[The Enchanted Wreath]]
**The Foolish Weaver
**[[The Clever Cat]]
**The Story of Manus Pinkel the Thief
**[[The Adventures of a Jackal]]
**The Adventures of the Jackal's Eldest Son
**[[The Adventures of the Younger Son of the Jackal]]
**The Three Treasures of the Giants
**[[The Rover of the Plain]]
**The White Doe
**[[The Girl-Fish]]
**The Owl and the Eagle
**[[The Frog and the Lion Fairy]]
**The Adventures of Covan the Brown-haired
**[[The Princess Bella-Flor]]
**The Bird of Truth
**[[The Mink and the Wolf]]
**Adventures of an Indian Brave
**[[How the Stalos were Tricked]]
**Andras Baive
**[[The White Slipper]]
**The Magic Book

## Pennadoù kar
* The Blue Fairy Book
* The Brown Fairy Book
* The Crimson Fairy Book
* The Grey Fairy Book
* The Lilac Fairy Book
* The Pink Fairy Book
* The Olive Fairy Book
* The Red Fairy Book
* The Violet Fairy Book
* The Yellow Fairy Book
Conan the Barbarian

**Conan the Barbarian** (anvet ivez **Conan the Cimmerian**) zo un dudenn ijinet er c'hazetennoù pulp hag adimplijet e levrioù, filmoù (gant Conan the Barbarian ha Conan the Destroyer), comics, abadennoù skinwel (tresadennoù-bev ha stirad skinwel), c'hoarioù video, c'hoarioù taol ha mediaioù all. An dudenn zo bet ijinet gant ar skrivagner Robert E. Howard e 1932.
Conan Exiles

**Conan Exiles** zo ur c'hoari video liesc'hoarier hag unc'hoarier dreistbevañ sevenet hag embannet gant Funcom war ar savennoù Microsoft Windows, PlayStation 4, hag Xbox One. Ar c'hoari a zo staliet e bed Conan the Barbarian, ar c'hoarier a zo un dudenn a vez savetaet gant Conan hag a rank chom bev en ur bed feuls taer. An doare Early access eus ar c'hoari zo bet embannet e penn kentañ ar bloavezh 2017. Ar stumm gwirion eus ar c'hoari zo bet embannet d'an 8 a viz Mae 2018. Savet eo bet ar c'hoari Conan Exiles gant al lusker c'hoari video Unreal Engine.
## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Conan Exiles
C'hoari video liesc'hoarier

Ur **c'hoari video liesc'hoarier** a vez graet eus ur c'hoari video gant meur a zen o c'hoari war ar memes tro. C'hoariet e vez pe en un doare lec'hel (war ul letrin saloñs da skouer) pe enlinenn dre internet. An doare c'hoari a c'hell bezañ unan c'hoarier a-enep c'hoarier pe asambles. Evit ar re enlinenn e vez implijet alies doareoù eskemm evit unvaniñ an oberiantizoù (chat, mikro), ar pezh na vez ket er c'hoarioù video unc'hoarier. Pa oa kroget ar c'hoarioù video e oant holl reoù unc'hoarier met gant an amzer o tremen ez eus bet muioc'h-mui a c'hoarioù savet gant ar soñj bezañ liesc'hoarier. Hiziv-an-deiz e vez embannet c'hoarioù liesc'hoarier nemetken (evel Star Wars: Battlefront) hep lodenn unc'hoarier ebet, ar pezh a c'hell bezañ orin da dabutoù.
Cron

Ar meziant **cron** zo ur steuñver labourioù war an urzhiataerioù doare Unix. An implijerien a stailh hag a ra war-dro endroioù meziantel a implij cron evit steuñvañ labourioù (urzhiadoù pe skriptoù shell) da vezañ lañset a-vareadoù da eurioù pe deiziadoù resis. Emgefreekaat a ra trezalc'h ar reizhiadoù, met gallout a ra bezañ implijet evit trevelloù liesseurt evel pellgargañ restroù.

## Sell hollek
Sturiet eo Cron dre ur restr **crontab** (cron table), ur restr kefluniañ a zespiz urzhiadoù shell da vezañ lañset a-vareadoù hervez un termen resis. Ar restroù crontab a zo kadavet e lec'h m'emañ roll al labourioù ha ditouroù all evit daemon cron. An implijerien a c'hall kaout o restroù cron dezho o-unan hag alies e vez ur restr crontab evit ar reizhiad a-bezh (lec'hiet e `/etc` pe un is-kavlec'h peurliesañ) n'hall bezañ kemmet nemet gant ardoerien.

Kement linenn er restr crontab a zespiz ul labour, en doare-se:

```
# ┌───────────── munutenn (0 - 59)
# │ ┌───────────── eur (0 - 23)
# │ │ ┌───────────── devezh ar miz (1 - 31)
# │ │ │ ┌───────────── miz (1 - 12)
# │ │ │ │ ┌───────────── devezh ar sizhun (0 - 6) (Sul betek Sadorn;
# │ │ │ │ │                                   7 a zo ivez Sul war reizhiadoù 'zo)
# │ │ │ │ │
# │ │ │ │ │
# * * * * * urzhiad da erounit
```
Nós Diario

***Nós Diario*** zo ur gazetenn bemdeziek galizek embannet e Santiago de Compostela ha renet gant María Obelleiro. Embannet e voe an niverenn gentañ d'an 2 a viz Genver 2020. Ar pemdezieg nemetañ eo e galizeg, pa oa aet *[[Galicia Hoxe]]* ha *[[Xornal de Galicia]]* da get e 2011. 

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ''Nós Diario''
Film slasher

Ur **slasher** (saozneg: **slasher movie**) zo un isrann eus ar sinema spont. Raloc'h e vez graet *slasher-movie* eus ar rann-se. Diazez ar filmoù-se zo ur muntrer gant ur gontell pe un arm gant ul laonenn a lazh ur strollad tud, alies reoù yaouank. An termenadur "slasher" a vez implijet boutin gant ur ster ledan evit ober eus filmoù spont gant ur muntrer. Evit arbennigourien ar sinema avat e vez spisverkoù a ra eus an isrann-se unan disheñvel diouzh an isrannoù sinema spont all evel ar filmoù splatter pe filmoù spont psikologel.

Ar vurutelladennerien a ra eus ar filmoù giallo italian ha filmoù spont psikologel evel Peeping Tom (1960) ha Psycho (1960) evel ar re gentañ eus ar rummad filmoù slasher pe d'an nebeutañ ar re a vo mammenn. Ar rann a zo bet en e-barr etre 1978 ha 1984, graet e vez marevezh aout ar filmoù slasher eus ar mare-se. E-touez an oberennoù brudetañ slasher e kaver The Texas Chain Saw Massacre (1974), Black Christmas (1974), Halloween (1978), Friday the 13th (1980), A Nightmare on Elm Street (1984), Child's Play (1988), Candyman (1992), Scream (1996), I Know What You Did Last Summer (1997), ha Valentine (2001). Meur a film slasher embannet degadoù a vloavezhioù 'zo a zo deuet da vezañ oberennoù azeul evit arvesterien. Teir marevezh bras a zo d'ar filmoù doare slasher betek-henn: ar marevezh klasel (1974–1993), marevezh slasher (1994–2000) hag ar filmoù nevez-slasher (2000–2013).
The Red Book of Animal Stories

***The Red Book of Animal Stories*** zo ul levr embannet gant Andrew Lang e 1899, hag ennañ c'hwec'h kontadenn ha daou -ugent diwar-benn loened, chaseadennoù. 

## Ar c'hontadennoù
**The [[Feniks|Phœnix]]*
**[[gripi|Griffins]] and [[marc'h-kornek|Unicorns]]*
**About [[Merien|Ants]], [[Amphisbaena|Amphisbænas]], and [[Bazilig|Basilisk]]s*
**[[aerouant|Dragons]]*
**The Story of [[Beowulf]], [[Grendel]], and Grendel's Mother*
**The Story of [[Beowulf]] and the Fire Drake*
**A [[louarn|Fox]] Tale*
**An Egyptian [[Snake charming|Snake Charmer]]*
**An Adventure of Gérard, the Lion Hunter*
**[[Mountain Lion|Pumas]] and [[Jaguar]]s in South America*
**Mathurin and Mathurine*
**[[Joseph]]: Whose proper name was Josephine*
**The Homes of the [[Viscacha|Vizcachas]]*
**[[Guanaco|Guanacos: Living and Dying]]*
**In the [[American Desert]]*
**The Story of Jacko II.*
**Princess*
**[[Saint Jerome|The Lion and the Saint]]*
**The Further Adventures of 'Tom,' a Bear, in Paris*
**Recollections of a [[Lion Tamer]]*
**[[dañvad|Sheep]] Farming on the Border*
**When the World was Young*
**[[logod-dall|Bats]] and [[Vampires]]*
**[[frikorneg|The Ugliest Beast in the World]]*
**The Games of Orang-Outangs, and Kees the [[Baboon]]*
**[[Greyhound]]s and their Masters*
**The Great Father, and Snakes' Ways*
**[[olifant |Elephant]] Shooting*
**[[Hyena]]s and Children*
**A Fight with a [[Hippopotamus]]*
**Kanny, the [[Kangaroo]]*
**[[Collies]], or [[Sheep_dog|Sheep Dogs]]*
**Two Big Dogs and a Little One*
**[[Crocodile]] Stories*
**Lion-Hunting and [[Lion]]s*
**On the Trail of a Man-eater*
**[[Greyhound]]s and their Arab Masters*
**The Life and Death of Pincher*
**A [[hoc'h-gouez|Boar]] Hunt by Moonlight*
**Thieving Dogs and Horses*
**To the Memory of Squouncer*
**How Tom the [[arzh|Bear]] was born a Frenchman*
**Charley*
**[[American Bison|Fairy Rings; and the Fairies who make them]]*
**How the [[Reindeer]] Live*
**The [[buoc'h|Cow]] and the [[krokodil|Crocodile]]*

### Pennadoù kar
* The Blue Fairy Book (1889)
* The Red Fairy Book (1890)
* The Green Fairy Book (1892)
* The Yellow Fairy Book (1894)
* *[[The Grey Fairy Book]]* (1900)
* *[[The Violet Fairy Book]]* (1901)
* The Pink Fairy Book (1897)
La mujer barbuda (Magdalena Ventura con su marido)

***La mujer barbuda (Magdalena Ventura con su marido)***, da lavaret eo "Ar vaouez varvek (Magdalena Ventura hag he fried)" zo un daolenn gant José de Ribera e 1631 a zo war ziskouez e Mirdi ar Prado e Madrid.

## Ar poltred
Poltred ur vaouez varvek o reiñ bronn d'he bugel eo, e-kichen he fried.
En tu dehoù d'an daolenn, dindan ur grogenn a zo arouez an divrevegezh, ez eus daou vloc'had mein, an eil war-benn egile, ma lenner ur skrid latin hirik hag a ginnig Magdalena Ventura, un Italianez a zaou vloaz ha hanter-kant ha mamm tri bugel :

EN MAGNV[M] NATVRAE
MIRACVLVM

MAGDALENA VENTVRA EX-
OPPIDO ACVMVLI APVD
SAMNITES VVLGO, EL A-
BRVZZO REGNI, NEAPOLI-
TANI ANNVRVM 52 ET
QVOD INSOLENS EST CV[M]
ANNVM 37 AGERET COE-
PIT PUBESCERE EOQVE
BARBA DEMISSA AC PRO-
LIXA EST VI POTIVS
ALCIVIOS MAGISTRI BARBATI
ESSE VIDEATVR QVAM MV-
LIERIS QVAE TRES FILIOS
ANTE AMISERIT QVOS EX
VIRO SVO FELICI DE AMICI
QVEM ADESSE VIDES HA-
BVERAT.

JOSEPHVS DE RIBERA HIS-
PANVS CHRISTI CRVCE
INSIGNITVS SVI TEM-
PORIS ALTER APELLES
IVSSV FERDINANDE II
DVCIS III DE ALCALA
NEAPOLI PROREGIS AD
VIVVM MIRE DEPINXIT
XIIIJ KALEND. MART.
ANNO MDCXXXI /
Helena Antonia

.
**Helena Antonia** (1550–1595), ganet e Liège, a oa korrez al lez, hag ur vaouez varvek e lez an impalaerez santel Maria Aostria (1528-1603), ha goude e lez Marc'harid Aostria (1584-1611) e Spagn, hag e lez Konstanza Aostria, rouanez Pologn.
Le Paria (kazetenn)

***Le Paria*** a oa ur gazetenn enep-trevadennour embannet gant ar Strollad Komunour Gall. 

Goude ar Brezel-bed Kentañ ez eas un toullad tud eus an trevadennoù gall, en Afrika, Azia pe an Antilhez, da glask labour da Vro-C'hall pe d'ober studioù eno. Savet e voe gant ar Strollad Komunour gall, er bloavezhioù 1920, un tamm kazetenn evito, anvet *Le Paria*, kenkoulz hag un aozadur anvet *Union Intercoloniale*.
 
E miz Ebrel 1922 e voe embannet niverenn gentañ *Le Paria*, ha bep pemzektez e oa da zont er-maez. Dizingal e voe moullet e gwirionez : ne voe nemet 10 niverenn e 1924, 5 e 1925 hag unan hepken, an niverenn ziwezhañ, e 1926. C’hwec’h niverenn ha tregont a zeuas er-maez en holl. Un tammig kazetenn baour e oa *Le Paria*, gant ur bajennad hepken. Abalamour d’an diaesterioù arc’hant bras e paouezas da zont er-maez.

Plediñ a rae ar pennadoù gant buhez an dud en Impalaeriezh trevadennel gall, gwaskerezh ar re baour, an diouer a frankiz politikel. Daoust ma ne veze ket lennet gant kalz tud moarvat e oa ul liamm etre emsaverien eus meur a vro o stourm ouzh an trevadennerezh. En o zouez e c’haller menegiñ Jean Ralaimongo, eus Madagaskar, Abdelkader Hadj Ali, eus Aljeria, Lamine Senghor eus Senegal, ha dreist-holl Nguyễn Ái Quốc, eus Vietnam, brudet diwezhatoc’h gant an anv Hồ Chí Minh.

Ral a wech e veze anv eus dizalc'hiezh ar broioù trevadennet gant *Le Paria*. Kentoc’h e c'houlenned er pennadoù reiñ gwirioù da dud ar broioù-se hag a vije par da wirioù keodedourien ar C’hwec’hkorn, ar "vro-benn". 

Tennet e veze war-dro 1000 skouerenn eus ar gazetenn en deroù, ha betek 3000 zo bet eus niverennoù zo. Diwar 2000 skouerenn ne chome nemet 500 e Bro-C’hall, 500 all a veze kaset da Vadagaskar, 200 da Indezsina, 200 d’ar Maghrib. Aliezik e voe lakaet seziz war ar gazetenn ha dre guzh e veze skignet neuze. Diaes eo e gwirionez gouzout pegement a levezon he doa bet en trevadennoù.

Abalamour d’an diaesterioù a bep seurt a gave ar gazetenn war he hent ez eas da get e 1926. 

## Liamm diavaez
*''Le Paria'' - Contretemps, revue de critique communiste
Beverly Adams

**Beverly Adams Sassoon**, ganet d'ar 7 a viz Du 1945, zo un aktourez ha skrivagnerez kanadian.
## Filmoù

## Liammoù diavaez
* Beverly Adams war IMDb
How to Stuff a Wild Bikini

**How to Stuff a Wild Bikini** zo ur film Pathécolor doare beach party stadunanat sevenet hag embannet gant American International Pictures. Ar 6vet film eo en heuliad filmoù (7 en holl). Er film-se e c'haller gwelet Mickey Rooney, Annette Funicello, Dwayne Hickman, Brian Donlevy, ha Beverly Adams. Buan-tre, ha dizanv, e weler ivez Frankie Avalon ha Buster Keaton en unan eus e rolloù diwezhañ.
## Aktourien
* Annette Funicello evit Dee Dee
* Dwayne Hickman evit Ricky
* Brian Donlevy evit B. D. (Big Deal) McPherson
* Harvey Lembeck evit Eric Von Zipper
* Beverly Adams evit Cassandra
* John Ashley evit Johnny
* Jody McCrea evit Bonehead
* Marianne Gaba evit Animal
* Len Lesser evit North Dakota Pete
* Irene Tsu evit Native Girl
* Arthur Julian evit Dr. Melamed
* Bobbi Shaw evit Khola Koku
* The Kingsmen evit Themselves
* Alberta Nelson evit Puss
* Buster Keaton evit Bwana
* Mickey Rooney evit Peachy (J. Peachmont) Keane
* Frankie Avalon evit Frankie
* Michele Carey evit Michele
* Elizabeth Montgomery evit Bwana's daughter
## Liammoù diavaez
* How to Stuff a Wild Bikini war IMDb
Anna Faris

**Anna Kay Faris**, ganet d'an 29 a viz Du 1976, zo un aktourez, podcasterez ha skrivagnerez stadunanat. Brudet eo deuet da vezañ evit he labour e filmoù fentus, dreist-holl evit roll Cindy Campbell en heuliad filmoù Scary Movie (2000–2006). Goude-se he devoa c'hoariet er filmoù The Hot Chick (2002), Lost in Translation (2003), Brokeback Mountain (2005), My Super Ex-Girlfriend (2006), Smiley Face (2007), The House Bunny (2008), What's Your Number? (2011), The Dictator (2012), hag Overboard (2018). Faris he deus graet ivez rolloù mouezh e filmoù ar frañchiz Cloudy with a Chance of Meatballs (2009–2013) hag Alvin and the Chipmunks (2009–2015), hag ivez en The Emoji Movie (2017).
## Liammoù diavaez
* Anna Faris war IMDb
Scary Movie (heuliad filmoù)

**Scary Movie** zo un heuliad filmoù stadunanat. Pemp film zo en holl betek-henn. Pal ar filmoù eo luañ ar filmoù spont, dreist-holl ar re e doare slasher. En holl ez eus bet rastellet $896 milion dre ar bed-holl er box-office. Daou aktour a adkaver en holl filmoù an heuliad : Anna Faris evel Cindy Campbell ha Regina Hall evel Brenda Meeks.
## Filmoù
Svetlana Kharitonova

**Svetlana Nikolayevna Kharitonova** (rusianeg: Светлана Николаевна Харитонова), ganet d'an 30 a viz Genver 1932 e Moskov hag aet da Anaon d'an 8 a viz Genver 2012 e Moskov ivez, a oa un aktourez rusian. Gwelet eo bet en un 50 film bennak etre 1955 ha 1991.

Kentañ gwreg an aktour Leonid Kharitonov e oa bet.
## Liammoù diavez
* Svetlana Kharitonova war IMDb