Ramiro Iañ Asturiez

**Ramiro Iañ**, ganet war-dro 790 en Oviedo, ha marvet d'an 1 a viz C'hwevrer 850 en e balez e Santa María del Naranco, en Oviedo, a oa roue Asturiez entre ar bloavezhioù 842 ha 850. Kempredad e oa gant Nevenoe.

Ren a reas war-lerc'h ar roue Alfonso II Asturiez *el Casto*, marvet divugel. Kempredad e oa da Abderramán II, emir omeya kêr Córdoba en IXvet kantved. En e amzer e voe savet un toullad monumantoù en doare *ramirek*, evel palez Santa María del Naranco.

Kenderv e oa d'ar roue Alfonso II Asturiez *el Casto* (759 – 842). Hervez kronik Alfonso III, e oa bet dibabet gant Alfonso II *el Casto* evel pennhêr dre ma n'en doa mab ebet. Adalek 835 e oa bet fiziet ar gouarnamant ennañ.

Pa varvas ar roue edo Ramiro e-maez Asturiez, en Bardulia, en douaroù a voe da Gastilha diwezhatoc'h, oc'h eurediñ. E vad a reas Nepociano, comes palatii ha cuñado ar roue, eus e ezvezañs, evit bezañ olevet evel roue, gant harp Astured ha Vaskoned, a oa bet feal bepred da Alfonso II. Ramiro a glaskas skoazell en Galicia, a vodas un arme, hag a gerzhas war-du Oviedo. Nepociano a c'hortozas donedigezh Ramiro en Cornellana, war lez ar stêr Narcea. Met nac'h a reas arme Nepociano en em gannañ, ma rankas ar priñs tec'hel. Ha Ramiro war e lerc'h. Tapet e voe Nepociano gant ar gonted Scipion ha Sonna, dislagadet, ha kraouiet en ur manati.

Goude emsavadeg Nepociano e renas evel Roue Asturiez eus 842 betek e varv e 850. Ur marevezh brezelioù dizehan a-enep ar Vuzulmaned e oa. Trec'h e voe en emgann Clavijo, ha kemer a reas Calahorra. Goude ma voe dilennet da roue e voe dilezet an anvidigezh dre zilennadeg, e doare ar Vizigoted, evit an hêrezh a dad da vab.

## E diegezh

Mab e oa da Bermudo Iañ *el Diácono* (an diagon), roue Asturiez ha Roue León etre 788 ha 791, ha d'e bried ar rouanez Uzenda Nunilona. E vamm a vefe bet merc'h da **Flavio Ataúlfo**, pinvidig galisat, mab-bihan da Witiza, roue ar Vizigoted a renas e Spagn etre 698/702 ha 709/710.

Ar roue Alfonso II Asturiez *el Casto* n'en doa bugel ebet (setu a belec'h e teu e lesanv) a lezas ar galloud gantañ, hogen un tamm mat a oa gantañ dija abaoe a-raok 842.

## E vuhez

### Nepociano (842)

### Ar Vikinged (844)

En 844 e tegouezhas listri viking war aod Gijón. Dilestrañ a reas ar voraerien ha mont betek Iul lec'h anvet *Tour-Tan Brigantio* en A Coroña, e Galiza.

En 844 e voe faezhet Ramiro en emgann Albelda gant arme Abd al-Rahman II .

### Emgann Clavijo (844)

Hennezh, emgann Clavijo, pe emgann Logroño, zo un emgann mojennel en IXvet kantved etre arme Ramiro ha hini 
Abd al-Rahman II.

### Emgann Alveda (846)
Er bloaz 845 e voe kemeret kêr León gant ar Vored, preizhet ha devet.

### Fin e ren

En holl gronikoù eo anvet *skourjez a  justis*. 

## Dimezioù ha bugale

N'eo ket sklaer skridoù ar c'hronikoù met meur a dra a ouzer.

*Eured kentañ Ramiro gant ur vaouez eus Galiza, marteze anvet **Urraca**, ha mamm
**da Ordoño, roue Asturiez.
*Eil eured Ramiro Iañ da Paterna Kastilha, pennhêrez kont Bardulia, mamm 
** da Rodrigo Kastilha

Ramiro a voe ivez tad da :
* **García**, marteze kont Gatón de Bierso, hag **Aldonza**.

## An arz ramirek

Etre ar mareadoù brezeliñ e veze Ramiro o sevel ilizoù ha palezioù, kibelldioù e marmor, enne bolzoù hep koad, ur burzhud en amzer-hont, a lakae e gempredidi da vamiñ. 


Santa Maria del Naranco.jpg|Talbenn Santa María del Naranco,
20060630-Oviedo Santa Maria del Naranco.jpg| Santa María del Naranco,
Planta de Santa María del Naranco.gif|Plan Santa María del Naranco,
Santa María del Naranco interior.jpg|E-barzh Santa María del Naranco,
San Miguel de Lillo.jpg|San Miguel de Lillo
San miguel de lillo jamba.jpg| Dor-dal San Miguel de Lillo
San Miguel de Lillo plan.svg|Plan San Miguel de Lillo
Santa Cristina de Lena.jpg|Santa Cristina de Lena
Santa Cristina de Lena IV.jpg| Santa Cristina de Lena
Iglesia de Santa Cristina de Lena01.jpg| Santa Cristina de Lena


## Levrlennadur
* Yves Bonnaz (Hrsg): *Chroniques asturiennes*, Paris 1987. ISBN 2-222-03516-3
*  Juan Gil Fernández (Hrsg.): *Crónicas asturianas*, Oviedo 1985. ISBN 84-600-4405-X
*  Paulino García Toraño: *Historia de el Reino de Asturias*, Oviedo 1986, S. 237-257. ISBN 84-398-6586-4
*  Claudio Sánchez-Albornoz: *Orígenes de la nación española*, Bd. 3, Oviedo 1975, S. 29-125
* Adeline Rucquoi *Histoire médiévale de la Péninsule ibérique* Point Histoire H 180 éditions du Seuil Paris 1993 .

### Pennadoù kar
* Santa María del Naranco
* Rouaned Asturiez