Jakez Kerrien

**Jakez Kerrien** (Sant-Tegoneg, 1900 - Gwened, 1992) a oa ur skrivagner brezhonek.

Hennezh a oa unan eus ar skrivagnerion niverus a gase o skridoù d'ar *[[Le Courrier du Finistère|Courrier du Finistère]]*. Bet eo war ar studi e skol tadoù Kalonoù-Sakr Picpus en Hondarribia, en Euskadi, a-gevret gant ar skrivagnerion arall Jakez Riou ha Youenn Drezen. Paneve pennadoù-skrid e meur a gelaouenn pe journal, ne skrivas Jakez Kerrien nemet ur romant, *Ar Roc'h toull*, koulz lavaret. War-lerc'h ha ken abred hag ar bloavezhioù 1930 e ouestlas e vuhez a-bezh d'an abostolerezh ha d'ar Feiz, evel beleg, kent mervel e 1992.

## Buhez
Er bloavezh 1900 eo e voe ganet Jakez Kerrien e parrez Sant-Tegoneg (Bro-Leon), er gêriadenn a Bennaneac'h, en ur familh a gouerion baour. 

Abalamour d'al lezennoù a voe votet war-lerc'h an disparti etre an Iliz hag ar Stad e voe serret skol Sarzhav ma veze stummet an danvez-beleion yaouank ha neuze ez eas Jakez Kerrien da gloerdi tadoù a'r C'Halonoù Sakr Picpus, en Hondarribia, en Euskadi, e 1911, d'an oad a unnek vloaz, a-barzh mont da leandi Miranda de Ebro e Kastilha Gozh e 1916, ma reas anaoudegezh gant Jakez Riou ha Youenn Drezen. Eno e studijont meur a yezh evel ar spagnoleg, al latin, ar galleg pe ar saozneg. An tad Wilfrid Müller, hag a oa unan eus beleion veur ar c'hloerdi, a aotreas Jakez Kerrien hag e gavandidi da beurzeskiñ ar brezhoneg. Kement-se a veze graet a-ziwar levrioù a zeoliezh hag *Emgann Kergidu* Lan Inizan. Kuitaat a reas al leandi-se e miz Eost 1919.

Anvet e voe Jakez Kerrien da gelenner e Belgia, e 1919-1920. E-kerzh e goñje, graet gantañ e Gwened, e 1920, e reas anaoudegezh gant Roparz Hemon ha gant hemañ e vo lakaet e darempred gant Frañsez Vallée ha Meven Mordiern. War-lerc'h e amzer-soudard ez eas da Roma, e-lec'h ma heulias kentelioù doueoniezh ha prederouriezh, a-barzh bout beleget er bloaz 1926 e Sant-Tegoneg.

Yaouank e teraouas e vuhez a skrivagner hag abred hen echuas ivez. Aet e oa gantañ eil priz ar Bleun-Brug, e 1921, evit ur varzhoneg. Skrivañ a reas tri fennad-skrid evit *Le courrier du Finistère*, e 1922, 1923 ha 1925 : "Ar guziaden aour", "Ar waz dour" hag "Ar roc'h toull". Adembannet e voe e romant *Ar roc'h toull* e 1926, gant Gwalarn, pa oa c'hwec'h vloaz warn-ugent. Goude se ne skrivas nemet pennadoù a-zivout gwerzaouriezh. E 1930 e voe disoc'h e vuhez a skrivagner ha tolpañ a roas e evezh war e c'halvidigezh a veleg evit ar peurrest eus e vuhez.

E-pad hanter-kant vloaz e voe frer, aluzener e Tours ha kelenner e kloerdi bras Poitiers. 

Mont a reas e retred en un ti beleion gozh eus e urzh e Sarzhav e 1983, ha mervel a reas e klañvdi Gwened er bloavezh 1992.

## Oberennoù
### Ar Roc'h Toull
#### Kinnig
Embannet eo bet *Ar Roc'h Toull* a-dammoù, trizek tamm anezhi, e-barzh *Le courrier du Finistère* (1925-1926). Adembannet eo bet e-barzh *Gwalarn* (1926) ha gant Emgleo Breiz (1957, 1995). Ur romant berr an hini eo, skrivet e Roma, p'edo Jakez Kerrien war ar studi en ur skol renet gant ar Jezuisted. Evit kantvet deiz-ha-bloaz Jakez Kerrien e voe embannet *Ar Roc'h Toull* en un doare divyezhek, gant an destenn e galleg, gant ar gelaouenn *Armorika*.

Ar gouron ar pennañ zo ur paotr yaouank er romant ha gweladenniñ a ra ur c'hev, hini ar Roc'h Toull, ambrouget ma'z eo gant e vreur. Kejañ a ra ouzh ur paread tud, c'hoarierion-gilhoù hag imbourc'herion anezho, hag a glask un dra a c'hallfe bezañ un teñzor kuzh.

Ar romant-se eo pennoberenn Jakez Kerrien. Honnezh zo ul levr berr a-walc'h, marzhus ha fentus war un dro, levezonet gant endro ar skrivagner : hini e vloavezhioù-skol ha hini e yaouankiz e bro-Leon. Ennañ e kaver mojennoù breizhat -evel mojenn ar C'hazh Du- ha menegoù eus ar sevenadur hollvedel. Se zo ur romant a faltazi ("un danevell varzhus" hervez soñj Abeozen) e-men e kaver levezon lennadennoù ar skrivagner evel Dante pe prederourion a vro-C'hres, reoù an Akademiezh enta, lakaet asambles gant gerioù eeun yezh ar beizanted hag al levezon kristen. Ur meni romant-deskiñ eo, a-ouenn gant romantoù kevrinus ar skol romantel, skrivet en ur yezh "c'hwek ha pinvidik" hervez Fañch Morvannou.

#### Arroudenn

### Oberennoù arall
* *Ma ouije-me skriva*, barzhoneg, in Feiz ha Breiz, 1922.
* *Ar Guziaden aour*, kontadenn farsus (8 rann ha 15 pennad), in Le Courrier du Finistère, 1922.
* *Ar waz dour*, kontadenn (5 rann), in Le courrier du Finistère, 1923.
* *Dao dezo*, pezh-c'hoari, in Breiz Atao.
* *Penn ar c'hreisteiz*, barzhoneg, in *Gwalarn*, niverenn 4.
* *Ha reiz eo ar Werzaouriez Vreizek ?*, pennad-skrid, in *Gwalarn*, niv. 12, 1927.
* *Pennad-kaoz gant Jakez Kerrien ha [[Pascal Rannou]] : Re, re em-bije karet ar brezhoneg*, in Le Peuple Breton n° 287, 288 et 289 (Kerzu 1988 - Genver 1989).

## Studiadennoù a-zivout Jakez Kerrien
*Roparz Hemon, *Gwalarn* niv. 5, pennad-barn war *Ar Roc'h Toull*, 1926.
*Fañch Morvannou, "Notes sur Ar Roc'h Toull de Jakez Kerrien", *Skol Vreizh*, niv. 40-41, 1972.
*Fañch Morvannou, "Les novices du père Wilfrid Müller", *Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne*, levrenn 3, p. 216-232, 1987.
*Fañch Morvannou, "Le dernier des trois", *Armorica*, Ethnologie et Sciences Humaines, niv. 6, 1997.
*Youenn Olier, *Deizlevr brezel I* (Kaier miz Du), 1969.
* Youenn Olier, "Skol Walarn", *Imbourc'h*, eil levrenn, 1975.