Emgann Okinawa

**Emgann Okinawa** anavezet ivez dindan an anv **Oberenn brezel Iceberg**. Etre ar 1 a viz Ebrel hag an 23 a viz Mezheven 1945 e oa c'hoarvezet emgann Okinawa, 82 devezh stourm taer etre soudarded Lu Impalaeriezh Japan harpet gant siviled hag an Amerikaned harpet gant lod soudarded ar Rouantelezh-Unanet.
 
Okinawa a zo lec'hiet en enezeier Ryukyu. Bet eo bet an dilestradeg brashañ e-kerzh Brezel ar Meurvor Habask hag an Eil Brezel-bed.

Pal ar Gevredidi a oa tapout Okinawa, rak ne oa nemet da 550 km eus ar vamm-vro Japan, evit sevel eno ur bazenn kirri-nij bombezerien. Gant ar bazenn-se e vije aeshaet a galz aloubadeg ar Vamm-vro Japan anavezet dindan an anv Oberenn brezel Downfall.

Pevar divizion troadegiezh lu Amerika an 10vet Arme (ar re 7, 27, 77, ha 96) gant sikour daou divizion an USMC (ar re 1añ hag ar 6vet) o deus bet kemeret perzh e *Emgann Okinawa*. An aloubadeg a oa harpet gant Bigi brezel, bigi dezougen ha kirri-nij brezel. 

E-tal da gement-mañ ne oa nemet 32vet arme Lu Impalaeriezh Japan gant un nerzh a 67,000 pe 77,000 soudarded reoliek hervez mammennoù 'zo. 9,000 soudarded Morlu Impalaeriezh Japan e-kostez bazenn ar morlu e Oroku, nebeut kantadoù anezho bet stummet d'ar stourm doare troadegiezh. Tro 39,000 siviled a roas harp 24,000 dre emgannañ ha 15,000 dre labourioù difenn. 1500 liseidi a emezelas er "Strollad stourm youlek Houarn ha Gwad", ha 600 Kelenner ha studierez ar skol Himeyuri a savas ur strollad klañvdiourezed.

*Tetsu no ame* ("glav houarn") pe *tetsu no bōfū* ("glav kreñv houarn") e-kostez ar Japaniz, *typhoon of steel* ("korventenn houarn") e-kostez ar Gevredidi, setu lezanvioù Emgann Okinawa unan d'eus ar re gwadushañ e Brezel ar Meurvor Habask. Al lezanvioù-se a zo deuet dre feulster sod an emgann gouzañvet gant an holl a oa war al lerc'h.

Restr:Imperial Japanese Army 22nd regiment.jpg|Soudarded japaniz oc'h erruout en Okinawa
Restr:Chiran high school girls wave kamikaze pilot.jpg|Studierezed japanat o laret kenavo d'ar *[[kamikaze|gamikazed]]* o tibradañ diouzh Okinawa
Restr:Ie defence positions.png|Tresadenn eus difennoù ar Japaned gant lu ar Stadoù-Unanet. 
Restr:150-mm-japanese-gun-okinawa.jpg|Ur c'hanol doare 89 150mm kuzhet en ur vougev
Restr:Okinawa airfields 1945.jpg|Kartenn eus aerborzhioù Okinawa, e 1945

## Argadenn Banzai e-pad Emgann Okinawa
Meur a argadenn Banzai a vezo e-pad Emgann Okinawa ha dre an holl doareoù.

Lu Impalaeriezh Japan a implijas e-leizh ar strategiezh Argadenn Banzai e-pad *Emgann Okinawa*. Abaoe Emgann plegmor Leyte e oa bet kroget an implij kirri-nij doare Kamikaze, amañ e vezo ar wech kentañ ma vefe un implij anat er strategiezh emgann japanat.

Etre dilestradeg an Amerikaned d'ar 1añ a viz ebrel hag ar 25 a viz Mae e vezo sevenet 7 gwagenn meur doare Argadenn Banzai gant 1,500 karr-nij Kamikaze.

## Disoc'h Emgann Okinawa
110 000 Japanad a oa marv. Un hanter anezho hepken a oa soudarded e Lu Impalaeriezh Japan. A-hervez e vije 4 000 soudard hag a vije en em lazhet.

Ar siviled o vevañ en Okinawa a vez soñjet e vijent bet e-tro  anezho. Hervez enklaskoù al lu amerikan e vije bet aet  da anaon.

## Ur sell war an dachenn emgann hiziv-An-Deiz

File:Monument of 32nd Regiment of IJA.jpg|Koun-lec'h d'an 32vet rejimant Lu Impalaeriezh Japan
File:Entrance of last command post of 32nd army of IJA.jpg|Dont-tre lec'h pennañ ha diwezhañ Lu Impalaeriezh Japan
File:Chibichiri cave 01.jpg| Koun- lec'h mougev Chibichiri lec'h ma emlazhas ul lod bras a siviled ha soudarded a-raok bezañ prizoniet gant an Amerikaned.
File:Okinawa Battle Sites 0.jpg| Un aod lec'h ma tilestras an Amerikaned.
File:Urasoe Tunnel Exit.jpg| Urasoe ur menez 500 metrad uhelder, lec'h pennañ difenn Lu Impalaeriezh Japan

## Adkemer er sevenadur
#### Filmoù
* Hacksaw Ridge, Mel Gibson, 2016
#### Stiradoù skinwel
* Er ministirad The Pacific e vez ul lodenn hag a gont Emgann Okinawa.
#### Levrioù
* With the Old Breed, el levr buhez e vez kontet an emgann en ul lodenn dre daoulagad ar soudard ha skirvagner Eugene B. Sledge.