Rospezh

**Rospezh** (distaget ) a zo ur gumun eus Treger, e Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor, hag en arondisamant ha kanton Lannuon.
## Douaroniezh
* Emañ ar gumun 9 c'hilometr er reter da Lannuon. Ur gumun vihan eo gant ur 1 600 annezad bennak. Ur gumun diwar ar maez eo bet e-pad pell met o cheñch emañ tamm-ha-tamm abaoe ur pennad. Kreskiñ a ra ar bourk, diwar goust douaroù labour. Tachennoù nevez a zo bet digoret evit lojañ an dud, evel e Komanant Nonenn, ur c'harter nevez-flamm. Ar stêr Gindi a ra disparti gant Kaouenneg-Lanvezeeg.
Kumunioù amezek : Louaneg; Kervaria-Sulard; Trezeni; Lanvilin; Kemperven; Kaouenneg-Lanvezeeg; Lannuon (Bulien; Brelevenez).
## Anv
* B. Tanguy : *Rosbeith*, 909; *Rospez*, fin XIVvet; 1437, 1486
* E. Vallerie : *Rosbeith*, IXvet; *Rospen*, 1516
* An anv Rospezh (*Rosbeith* gwechall) a zo savet gant ar ger kozh "roz" (ur run), hag ur ger all dianav hag a zo liammet ouzh ar ger brezhonek kozh "paith" a gaver e kembraeg c'hoazh, o talvezout kement ha plaenenn (?). Rospezh a zo bet ur barrez adalek 1437 (diwar dielloù eus al Liger Atlantel, B2982).
## Istor
* Hent galian ha roman eus ar Roc'h Derrien da Lannuon :
Rospez. Carte. Le Diuzet.jpg|
* Un disrann eus parrez Louaneg eo. Rospezh a c'hellfe bezañ ur diazezadur kozh. Ul lec'h anvet "Rospez-Meur" a oa gwechall. E 1521 e oa bet degaset barnerezh roueel Lannuon da Rospezh abalamour d'ar vosenn.
### [[XXvet kantved|xx<small><sup>vet</sup></small> kantved]]
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* 48 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,15 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 .
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel .
## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
#### Klasoù divyezhek
* Klasoù divyezhek a zo er skol gatolik prevez abaoe 2004. 
* E distro-skol 2024 e oa 30 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (13,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
## Monumantoù ha traoù heverk
* Tumulus Beauregard (arum).
* Hent galian-ha-roman eus Ar Roc'h-Derrien da Lannuon.
* Kroaz Rolland (1410).

Rospez. Monument aux Morts 1.jpg
Rospez. Monument aux Morts 2.jpg

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Bez' ez eus ur poull-kannañ brav-kenañ nevez-adc'hraet.
### Chapel Sant-Andrev a Gerwenn (XV<sup>vet</sup>)

Rospez. Saint-André. Croix.jpg
### '''Chapel Sant Tomael (XVII<sup>vet</sup>)'''

Rospez. Chapelle Saint-Dogmael 1.jpg|
Rospez. Chapelle Saint Dogmael. 21.jpg|
Rospez. Chapelle Saint-Dogmael. Vitrail armorié.jpg|Gwerenn livet gant ardamezioù
### Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol''. Hent ar Groaz e brezhoneg
skeudennoù all da zont

Lavaret a zo bet hag iliz Rospezh e oa unan eus ar re vilañ eus bro Lannuon (evel hini Servel) . Ma'z eo gwir hag eo un tamm divalav en diavez, bez ez eus traoù talvoudus bepred da welout e-barzh. 
#### Diavez
Rospez. Eglise. Clocher.jpg|An tour
#### Diabarzh
Rospez. Eglise. Bannière. Sainte Anne.jpg|Banniel Zantez Anna
#### Hent ar Groaz

Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jugement.jpg|1. Jezuz barnet d'ar marv
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus est chargé de sa croix.jpg|2. Jezuz sammet gant ar Groaz
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une première fois.jpg|3. Jezuz a gouezh evit ar wech gentañ
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Mère.jpg|4. Jezuz en em gav gant e vamm
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Simon.jpg|5. Simon
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Véronique.jpg|6. Veronika
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une deuxième fois.jpg|7. Jezuz a gouezh un eil gwech
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Femmes.jpg|8. Jezuz ha merc'hed Israel
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une troisième fois.jpg|9. Jezuz a gouezh un dervet gwech
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus déshabillé. 10.jpg|10. Jezuz a zo diwisket
Rospez. Chemin de Croix. Jésus attaché.jpg|11. Jezuz a zo staget ouzh ar Groaz 
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jesus port sur la Croix.12.jpg|12. Jezus marv war ar Groaz
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Pieta. 13.jpg|13. Korf Jezuz a zo roet d'e vamm. Itron Varia Druez
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Mise au tombeau. 14.jpg|14. Jezuz a zo sebeliet

### Kroazioù
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh

## Gevelliñ

## Tud
### Tud bet ganet eno
* 1871 : Erwan-Vari Gwazdoue, barzh.
### Tud douaret eno
*Gwilherm Dubourg (1928-1988) interet eno.
## Levrlennadur
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* Bernard Tanguy : *Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification*. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus*. An Here. 1995
## Liammoù diavaez

* Rospezh war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù