Jaroslav Hašek

**Jaroslav Hašek** (30 a viz Ebrel 1883 - 3 a viz Genver 1923) a zo ur romantour, ur fentigellour hag ur c’hazetenner tchek, brudet a-drugarez d’e levr flemmus anvet *Chveïk, ar soudard dispont*. Unan eo e-touez ar re hag o deus nevesaet lennegezh Praha , gant Franz Kafka.

## E yaouankiz
Jaroslav Hašek zo bet ganet e 1883 e Praha. Mab da Josef Hašek, ur c’helenner matematik ha d’e wreg Katerina e oa. Ken paour ma oa e familh ken e rankas dilojañ ouzhpenn dek gwech, asambles gant an tri bugel (Bohuslav, tri bloaz yaouankoc’h evit Jaroslav, ha Maria, ur genitervez emzivad). E  dad a varvas abalamour d’ar re a alokol e 1896, pa oa Jaroslav a-boan trizek vloaz. Jaroslav a guitaas e skolaj pa oa pemzek vloaz hag e labouras evit un apotiker anvet Kokoska. Da naontek vloaz e tapas un diplom en akademiezh kenwerzh Praha. Er Slava Bank e krogas da labourat met skarzhet e voe rak techet e oa evel e dad da evañ re a voeson.

## An anarkour
Dedennet e voe buan-tre gant mennozhioù an anarkouriezh hag e lakaas embann e destennoù kentañ e kazetennoù tchekek. E 1907 e teuas da vezañ pennskrivagner ar gazeten anarkour *Komuna*. Labourat a reas ivez evit *Ženský obzor* (Dremmewel ar Maouezed, adalek 1908), *Svět zvířat* (Bed al Loened, ur gazetenn flemmus), *České slovo* (Ar Ger Tchek, adalek 1911), hag ivez evit *Čechoslovan*, *Pochodně* ha *Humoristicky listy*. E 1911 e krouas "Strollad an araokaat gorrek en ur zoujañ ouzh al lezenn" (*Stranu mírného pokroku v mezích zákona*) hag en em ginnigas evel danvez-dileuriad, gant ar pal ober goap ouzh ar strolladoù politikel all. Goude ur penand e fellas dezhañ sioulaat, hag e timezas gant ar skrivagnerez Jarmila Mayerová. Ne sioulaas ket koulskoude. Kregiñ a reas da laerez chas ha da werzhañ anezho, en ur lakaat da grediñ e oant chas diouzh an dibab a-benn gounit muioc’h a arc'hant (evel ma ra Chveïk e-barzh unan eus e romantoù). Gant an emzistruj e oa predeiret Hašek, hag ur wech e voe saveteet pa glaskas lammat diouzh pont Cech e (Praha). Goude an darvoud-se e voe kaset d’un ti diskuizhañ e-pad ur pennadig, peadra c’hoazh da vouetañ e romantoù. Ur bugel a c’hanas, Richard e anv. Nebell goude ar ganedigezh e yeas Jarmila kuit ha e tistroas da di he zud, en ur gas ar bugel ganti. Neuze e rankas Jaroslav feurmiñ ur gambr en ur fouzh-lec’h anvet U Valsu.

## Hašek e bro ar Sovieded
E 1915 e voe enrollet Jaroslav Hašek en arme aostrian. Ebarzhet en 91vet rejimant aostrian, war dalbenn Galisia. Derc'hel a reas soñj deus anvioù pennoù bras an arme, ha diwezhatoc’h ec’h implijas anezho en e romantoù diwar-benn Chveïk, hep cheñch tamm ebet o anvioù. Mont a reas ivez da dalbenn Su Bohemia ha da Hungaria. E vagad soudarded a voe disrannet e miz Gwengolo 1915 pa voent taget gant ar Rused, ha Hašek en em zaskoras dezho. Bac’het e voe en ur c’hamp en Ukraina da gentañ hag en Oural da c'houde. Paouezet e voe gant ar brezel e 1917, war talbenn ar reter gant ar Sovieded. Dieubet e voe Hašek e 1918 hag e tivizas labourat evit ar Sovieded, da gomiser politikel ar 5vet arme rusian e voe laket. Ezel Lejion Tchek eo bet d'ar memes koulz. Ur strollad broadelourien oa, lakaet da bal gantañ lakaat an Dcheked d’en em zizober diouzh ar veli aostrian ha hungarian.

## Distro da Braha hag ar bloavezhioù Chveïk
Jaroslav Hašek a zistroas da Braha (deuet da vezañ kêr-benn Tchekoslovakia) e 1920 gant ur wreg nevez, hag e kendalc’has da stourm war dachenn ar politikerezh, o klask kas war-raok e vennozhioù komunour ha broadelour. Ne zipartias ket diouzh Jarmila. Derc’hel a rae da evañ re, ha stagañ a reas gant e destenn vrudetañ, *Chveïk, ar soudard dispont*. An dudenn-se en doa bet tro da grouiñ a-raok, hogen ne chom roud ebet eus ar skridoù kent-se. Skrivañ a reas e skridoù e tchekeg (koulskoude e tibabas Franz Kafka ober en alamaneg evit ma vefe aesoc’h d’ar bobl lenn.) Lakaet en doa da bal skrivañ c’hwec’h levrenn, met ne zeuas ket a-benn da skrivañ ouzhpenn teir anezho, abalamour ma varvas d’an 3 a viz Genver 1923 e Lipnice nad Sázavou. Embannet e voe an teir levrenn bet skrivet gantañ, hag ur pevare hini, chomet diechu ha bet klokaet gant e vignon Karel Vaněk. E 1991 e voe bodet un nebeud skridoù yaouankiz ne oant ket bet kollet, hag embanent e voent dindan an titl *Gwallskouer Bachura ha danevelloù all*. Er bloaz 2005 ez eus bet savet ur monumant evit enoriñ anezhañ, e karter Žižkov, e-lec'h ma vevas Hašek. Oberenn ziwezhañ ar c'hizeller tchek Karel Nepraš eo.

## Liammoù diavaez

* Ur pennad diwar-benn Chveik, ar soudard dispont
* Ul lec'hienn glok e tchekeg hag e saozneg
* Buhezskrid Hašek (e tchekeg)