open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emanuel Berg

**Emanuel Berg** a zo bet ganet e d'an 28 a viz Kerzu 1981 e Skövde (Sveden).

Meurc'hoarier echedoù svedat.

Mestr Meur eo abaoe 2004.

2 592 edo e renk Elo d'ar 1añ a viz Gouere 2008.

Boaz eo d'ober gant an Digoradur Sikilian "mod Najdorf".

## Disoc'hoù er c'hampionadoù
* C'hoari a reas e skipailh brodel echedoù Sveden e 2002 (tablez 3, gant 5,5 poent), 2004 (tablez 1, gant 6,5) ha 2006 (tablez 4, gant 5,5).
* Kampion Echedoù Sveden e 2008, a-gevred gant Tiger Hillarp Persson.

## Liammoù diavaez
* E fichenn FIDE (e saozneg)
* Lod ag e bartiennoù (e saozneg)
* Disoc'hoù en Olimpiadoù (e saozneg)
Entrechat (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **entrechat** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* ma lamm an dañser(ez) en aer o kroaziañ buan-ha-buann an eil troad dirak hag a-dreñv egile meur a wezh renk-ouzh-renk, peurliesañ en ur lammat adalek ar pempvet emstumm hag o tont en-dro war al leur en hevelep emstumm.

Kontet e vez bep *entrechat* eus daou betek dek hervez an niver a groaziadur ret, o jediñ pep kroaziadur evel div fiñvadenn, da lâret eo unan evit pep troad. Da skouer, gant un *entrechat quatre* e vez kaset da-benn div fiñvadenn gant pep troad.

Daou doare *entrechat* pennañ ez eus: ar re bar (niver par a fiñvadennoù, anvet *deux*, *quatre*, *six*, *huit* ha *dix*), o tont en-dro war al leur war an daou droad war un dro; hag ar re ampar (niver ampar a fiñvadennoù, anvet *trois*, *cinq*, *sept* ha *neuf*), o tont en-dro war al leur war un troad nemetken.
Fouetté (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **fouetté** evit deskrivañ ur fiñvadenn ma troer buan-ha-buan war-du ar c'har oberiant (an hini o fiñval) pa dremen honnezh dirak pe a-dreñv ar c'har all m'emañ hen he sav an dañserez warni pe c'hoazh ur fiñvadenn pa dro buan-ha-buan korf an dañser(ez) a du da du.

Daou doare *fouetté* pennañ ez eus:

* ***Petit fouetté*** : kaset da-benn *à terre* ("war al leurenn"), *[[en demi-pointe]]* pe *sauté* ("o lammat");
* ***Grand fouetté*** : kaset da-benn *sauté* ("o lammat"), *[[relevé (barrez)|relevé]]* pe pe *en tournant* ("o treiñ").

Evit pleustriñ er penn-kentañ e c'heller implijout ar *[[barre (barrez)|barre]]*, o sellet outi hag o kas da-benn ur *[[Battement (barrez)|grand battement]]* *[[à la seconde (barrez)|à la seconde]]* ("a-gostez"), neuze e tro ar c'horf betek m'emañ ar c'har savet en emstumm *[[arabesque (barrez)|arabesque]]*.

## Gwelet ivez
* Fouetté jeté
De Moeren (Flandrez Belgia)

**De Moeren**, *De Moern* e flandrezeg kornôgel, a oa ur gumun nepell ag aod Mor an Hanternoz e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Emañ bremañ e kumun Veurne.

## Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:300
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:1999 text:1999
  bar:2008 text:2008

PlotData=
  color:d width:20 align:left

  bar:1806 from:0 till: 80
  bar:1816 from:0 till: 84
  bar:1830 from:0 till: 218
  bar:1846 from:0 till: 245
  bar:1856 from:0 till: 277
  bar:1866 from:0 till: 279
  bar:1876 from:0 till: 260
  bar:1880 from:0 till: 233
  bar:1890 from:0 till: 257
  bar:1900 from:0 till: 243
  bar:1910 from:0 till: 273
  bar:1920 from:0 till: 277
  bar:1930 from:0 till: 269
  bar:1947 from:0 till: 184
  bar:1961 from:0 till: 182
  bar:1970 from:0 till: 164
  bar:1981 from:0 till: 171
  bar:1991 from:0 till: 133
  bar:1999 from:0 till: 139
  bar:2008 from:0 till: 126

PlotData=

  bar:1806 at: 80 fontsize:s text: 80 shift:(-10,5)
  bar:1816 at: 84 fontsize:S text: 84 shift:(-10,5)
  bar:1830 at: 218 fontsize:S text: 218 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 245 fontsize:S text: 245 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 277 fontsize:S text: 277 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 279 fontsize:S text: 279 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 260 fontsize:S text: 260 shift:(-10,5)
  bar:1880 at: 233 fontsize:S text: 233 shift:(-10,5)
  bar:1890 at: 257 fontsize:S text: 257 shift:(-10,5)
  bar:1900 at: 243 fontsize:S text: 243 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 273 fontsize:S text: 273 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 277 fontsize:S text: 277 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 269 fontsize:S text: 269 shift:(-10,5)
  bar:1947 at: 184 fontsize:S text: 184 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 182 fontsize:S text: 182 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 164 fontsize:S text: 164 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 171 fontsize:S text: 171 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 133 fontsize:S text: 133 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 139 fontsize:S text: 139 shift:(-10,5)
  bar:2008 at: 126 fontsize:S text: 126 shift:(-10,5)


Dave:NIS, www.westhoek.be ha kêr Veurne
La Roche-sur-Yon

**La Roche-sur-Yon** a zo ur gumun c'hall, war ar stêr Yon, etre Naoned hag ar Roc'hell, anezhi pennlec'h departamant gall ar Vande abaoe 1804, e rannvro c'hall Broioù-al-Liger.

Ur gêr a 55 200 a annezidi eo.
## Istor
### 
* Diazezet e oa bet gant Napoléon Bonaparte d'ar 25 Mae 1804. Anvet eo bet *"Napoléon"*, ha La Roche-sur-Yon abaoe 1870.
#### [[Brezel 1870-1871]]
* Mervel a reas 43 gwaz abalamour d'ar brezel. Divizet e voe gant kuzul ar gumun e sevel d’ar 15 a viz Gwengolo 1891; dioueliet e voe e 1892.
### 
##### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 565 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,80% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv; dioueliet e voe e 1892. 
##### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas 132 zen ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

## Dezougen
* Ar Roc'h-war-Yon zo war-hed 1 eurvezh ag Añje gant ar gourhent A87 ha 45 munut ag aerborzh etrebroadel Naoned. Emañ kêr war al linenn hent-houarn a ya eus Pariz da Les Sables-d'Olonne ha war al linenn Naoned-Bourdel. 
## Monumantoù ha traoù heverk
*Iliz katolik *Sant Loeiz*.
*Abati Les Fontenelles
*Plasenn Napoleon
*Ti Renaissance
*Ti Gueffier
## Gevelliñ

## Skeudennoù

Image:Église Saint-Louis (façade droite) - La Roche-sur-Yon.jpg|Iliz katolik *Sant Loeiz*.
Image:Place Napoléon.JPG|Plasenn Napoleon
Image:Pavillon Renaissance (façade principale) - La Roche-sur-Yon.jpg|Ti Renaissance (1566)
Image:Théâtre (façade) de La Roche-sur-Yon.jpg|C'hoariva, plasenn Olof Palme
Image:La maison Gueffier.JPG|Ti Gueffier

## Liammoù diavaez

## Daveoù ha notennoù
Corps de ballet

E barrez klasel ec'h implijer an termen **corps de ballet** evit komz eus holl dañserion/ezed) ur gompagnunezh varrez, peurliesañ estreget ar penn-dañserion/ezed.
Battement fondu

E barrez klasel e implijer an termen **battement fondu** (diverraet alies **fondu**) evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* goustad peurliesañ adalek un emstumm fondu, astennet betek m'emañ reut an divc'har. Bez' e c'hell bezañ doubl

## Gwelit ivez:
* Battement
Battement frappé

E barrez klasel e implijer an termen **battement frappé** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* ma vez lakaet un troad dambleget war an ibil all, da c'houde e vez astennet an troad betek ma teu da vezañ reut en ur skeiñ ouzh al leur (d.l.e. *frappé* pe "stoket"). Er skol rusek e vez lakaet an troad tro-dro d'egile kentoc'h evit bezañ dambleget ha ne sko ket ouzh al leur met dre skeiñ an troad oberiant (d.l.e. an hini o fiñval) ouzh ibil an troad all. Bez' e c'hell bezañ doubl. (s.o. *[[Cou-de-pied (barrez)|cou-de-pied]]*)

## Gwelit ivez:
* Battement
Karl III (Impalaer ar C'hornôg)

* *Diwar-benn *'Karl III, impalaer ar c'hornôg** eo ar pennad. Ur pennad all all zo diwar-benn [[Charlez III (roue ar Franked)|Charlez III, roue Frankia ar C'hornôg]] (879-929).''
 




**Karl III*', lesanvet *Karl Dev* (*Karl der Dicke* en alamaneg); ([[839]] -† [[13 a viz Genver]] [[888]] e [[Neudingen]]). Roue e oa e [[Frankia ar reter]] eus [[876]] betek [[887]], [[roue Italia]] eus [[879]] betek 887, [[Impalaer ar C'hornôg]] eus [[881]] betek 888, ha roue [[Frankia ar c'hornôg]] hag ar [[Franked]] eus [[885]] betek 887.

== E lignez ==
Mab e oa da [[Loeiz II Germania]] hag [[Emma Bavaria]] (war-dro 808- † 31 a viz Genver 876), a oa [[merc'h]] da [[Welf Iañ]] ha c'hoar da [[Judit Bavaria]], eil pried [[Loeiz an Deol]].<br />
Tad e vije da zou vab bastard: *Karloman Germania* (war-dro 864-876) ha Bernez Germania (891).

== E vuhez ==
Eurediñ a reas da [[Richardis Swabia]] e 862, met bugel ebet n'o doe. Anvet e voe da [[impalaer ar c'hornog]] war-lerc'h marv e dad. Kurunennet e voe Karl ha Richardis e [[Roma]] gant ar [[pab]] [[Yann VIII]] d'an [[12 a viz C'hwevrer]] [[881]]. E [[882]], marvet e zaou vreur, [[Karloman Bavaria]] ha [[Loeiz III Germania]], ec'h adunvanas broioù ar Franked hag an impalaeriezh. 

Alouberien viking a deus da lakaat freuz ha reuz e [[Loren]]: madoù a roas dezho e-lec'h stourm a-enep dezho.
Galvet e voe da vout rejant evit [[Karl III]] , mab diwezhañ [[Loeiz II]]. E Mezheven [[885]] e resev [[le fealded]] uhelidi rouantelezh ar franked e palez [[Ponthion]]. Pa gemeras ar garg a gulator e oa peuzadsavet Impalaeriezh Karl Veur, war-bouez Provañs ha reter [[Bourgogn]].

En miz Here [[886]] e lammas an Normaned war [[Neustria]] hag e teujont da lakaat seziz war gêr [[Pariz]]. Ha setu Krl o teredek eus [[Germania]] gant un armead da reiñ harp, met gwell e kavas ober emglev gant ar Varbared ha reiñ 700 lur arc'hant dezho ha leuskel anezho da vont da breizhata da Vourgogn. 


Kollet pep galloud gantañ, mervel a eure Karl d'an 13 a viz genver [[888]], e manati Neudingen war lez an Danav. Beziet e voe e [[manati Reichenau]] en un enezenn e [[Lenn Konstanz]].

== Notennoù ==
<references />

== Levrlennadur ==
* Jean-Charles Volkmann, *Bien Connaître les généalogies des rois de France* ISBN 2-87747-208-6
* Michel Mourre, *Le petit Mourre. Dictionnaire d'Histoire universelle'' ISBN 978-2-04-732194-2
Liamone

**Liamone** zo ul lec'hanv eus Korsika
*hini ur stêr, 40,9 km dezhi. Sellit ouzh Liamone (stêr). 
*hini un departamant gall, eus 1793 betek 1811, lakaet dezhañ anv ar stêr. Sellit ouzh Liamone (departamant).
Battement glissé

E barrez klasel e implijer an termen **battement glissé** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* kaset da-benn buan-ha-buan, peurliesañ 2-3 cm. diwar al leur, kv. *[[Battement tendu jeté]]*.

## Gwelit ivez:
* Battement
Battement lent

E barrez klasel e implijer an termen **battement lent** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* goustad peurliesañ kaset da-benn an uhelañ ar gwellañ, reut an divhar atav.

## Gwelit ivez:
* Battement
Battement tendu jeté

E barrez klasel hervez ar Skol rusek e implijer an termen **battement tendu jeté** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* peurliesañ savet betek 2 cm diwar al leur ha betek 45º.

Peurheñvel ouzh ar *[[battement dégagé]]* (Skol Cecchetti) hag ar *[[battement glissé]]* (Skol c'hall)

## Gwelit ivez:
* Battement
Petit battement

E barrez klasel e implijer an termen **petit battement** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* kaset da-benn dre blegañ ar glin keit ha ma van difiñv rann uhelañ ar c'har hag ar vorzhed.

Kemmañ-digemmañ a ra an troad oberiant (d.l.e an hini o fiñval) eus an emstummoù *[[cou-de-pied (barrez)|cou-de-pied]]* dirak hag a-dreñv en ur digeriñ un tammig a-gostez. 

## Gwelit ivez:
* Battement
Enezeg Molenez

**Enezeg Molenez** (pe **Molenez hag an Enezeier**) zo un enezeg e gwalarn Breizh, etre Konk-Leon hag an douar bras er reter hag Eusa er gwalarn. Evit a sell ar velestradurezh ez int stag ouzh kumun Konk-Leon, war-bouez Molenez hag a zo ur gumun.Gronnet eo an enezeg gant Mor an Hirwazh hag ar Mor Keltiek.

## An enezeg
Setu an inizi a ya d'ober an enezeg:
*Molenez
*Kemenez
*Enez ar C'hrizienn
*Trielen
*Benniged
*Balaneg 
*Banneg
*Litiri 
*Ledenez Kemenez pe *Kemenez Vihan* (stag ouzh Kemenez d'an dazre)
*Morgaol
*Ledenez Molenez pe *Molenez Vihan*, a zo-hi stag ouzh Molenez d'an izelvor, ha rannet etre "Ledenez Vras" (tost da Volenez) ha "Ledenez Vihan" d'an uhelvor.

## Tourioù-tan an enezeg

* Tour-tan Kereon er gwalarn d'an enezeg war karreg ar *Maen Teñsel*, etre Eusa ha Molenez e strizh-mor ar Froñveur. Bet emgefreeket d'an 29 a viz Genver 2004.
* Tour-tan ar Veac'h, e Kanol ar Veac'h, er biz d'an enezeg
* Tour-tan ar Vein Zu, e su an enezeg, e Chaoser ar Vein Zu
* Tour-tan ar Gazeg Kozh, er c'hornôg d'an enezeg, tostoc'h da Eusa
* Tour-tan an Tri Maen, er biz da Volenez.

## Liammoù diavaez

*  "''L'archipel de Molène''" war *molene.fr*, lec'hienn kumun Molenez.

## Notennoù
Arondisamantoù Belgia

**Arondisamantoù Belgia** a zo rannoù melestradurel eus Rouantelezh Belgia.

## Roll an arondisamantoù
.

### [[Rannvro Brusel-Kêrbenn]]



### [[Rannvro Flandrez]]



### [[Wallonia|Rannvro Wallonia]]



## Liamm diavaez
* Kartenn an arondisamantoù
Grand battement

E barrez klasel e implijer an termen **grand battement ** evit deskrivañ un doare *[[Battement (barrez)|battement]]* kreñv-tre ma vez kaset ar c'har oberiant (d.l.e an hini o fiñval) an uhelañ ar gwellañ keit ha ma van reut ar c'har all m'emañ an dañserez en he sav warni

## Gwelit ivez:
* Battement
Grand battement en cloche

E barrez klasel ec'h implijer an termen **battement développé** evit deskrivañ un doare *[[grand battement]]* ma vez kaset ar c'har en a-dreñv hag en a-raok dibaouez en ur dremen dre ar c'hentañ emstumm.

## Gwelit ivez:
* Battement
Ballabili

E barrez klasel e implijer an termen **ballabili** pe **ballabiles** sevit deskrivañ un dañs kaset da-benn gant ar *[[corps de ballet]]* a-bezh, gant pe hep ar penn-dañserion/ezed. Alies avat e vez graet hep ar penn-danserion/ezed evit o leuksel da diskuizhañ ha da cheñch etre pep *[[variation (barrez)|variation]]* e framm ur *[[grand pas (barrez)|grand pas]]*.
Fouetté jeté

E barrez klasel ec'h implijer an termen **fouetté jeté** evit deskrivañ ul lammadenn hir adalek ur *[[Fouetté (barrez)|fouetté]]* a-raok kas an eil gar *[[avant (barrez)|en avant]]* ("dirak") a-daol trumm.

## Gwelit ivez:
* Fouetté
Banneg

**Banneg** zo un enezennig e gwalarn enezeg Molenez, etre Balaneg hag Eusa. Emañ Banneg e Park rannvroel an Arvorig hag e Park naturel mor an Hirwazh. Ur mirva natur eo ivez, meret gant ar gevredigezh Breizh Vev, didud eo ha berzet d'an dud diavaez zoken.

## Douaroniezh

Bihan eo Banneg: 800 m hed zo dezhi, 200 m led, ha 22 devezh-arat. An tostañ douar da Eusa eo: ul lev anezhi emañ, er gevred dezhi, ha tremen a ra ar Froñveur etrezo. Met tostoc'h da Vanneg eo Balaneg: un hanter-lev nemetken.

Izel eo an aod a-dal da Volenez, traezh ha bili anezhi. Div enezennig all zo er c'hreisteiz: Enez-Kreiz ha Roc'h-Hir. War ur roc'h e beg Maen-Tenzel emañ tour-tan Kereon. En hanternoz ez eus ur roc'h anvet Mouliged, an anv a vez graet eus tud Molenez.

## Perc'henned
Departamant Penn-ar-Bed eo perc'henn an enez, abaoe bezañ diberc'hennet ar gompagnunezh Alb-Stella a oa deuet war-lerc'h an N.S.E.O., war-lerc'h skrid-arest an 08/11/1971 a embanne "talvoudegezh foran" prenadenn an departamant.

Emañ an enez e Park an Arvorig abaoe an 30 a viz Gwengolo 1969. Meret eo gant an SEPNB abaoe miz Here 1976, ha difennet eo ouzh an dud mont warni.

### A-raok
D'an 10 a viz Ebrel 1964 e oa bet divodet an N.S.E.O. a oa annezet e Pariz (4, rue Camille Tahan) ha renet gant an aotrou beleg Laurent. Ganti e oa bet prenet Banneg digant an itron Huon de Penanster hag he fried an aotrou Cesbron Lavan, dirak an noter, an aotrou Kozhig a Landerne, evit 20 000 lur.

## Liammoù diavaez
*Banneg, en enezeg Molenez
*Kerreg Banneg
Adage (barrez)

Zecheng Liang - Le Corsaire - Prix de Lausanne 2010-2.jpg
Zecheng Liang - Le Corsaire - Prix de Lausanne 2010-3.jpg
Zecheng Liang - Le Corsaire - Prix de Lausanne 2010-4.jpg
Zecheng Liang - Le Corsaire - Prix de Lausanne 2010-5.jpg

E barrez klasel e implijer an termen gallekaet **adage** hag a-wezhoù ivez ar stumm italianek orin **adagio** evit deskrivañ fiñvadennoù kaset-benn goustadig.

Dont a ra ar ger eus tachenn ar sonerezh ma vez implijet evit deskrivañ ul lusk goustad met pa vez implijet war dachenn ar varrez ne dalvez ket evit deskrivañ ar sonerezh met kentoc'h perzhioù an dañs e-unan. Da skouer, keit ha m'eo *adagio* an dañs *le grand adage* er *Pas de deux du Cygne Noir* ("*Pas de deux* ar alarc'h du") en oberenn *[[Le lac des cygnes]]* ("Lenn an elerc'h"), ec'h eo *andante* ar sonerezh ac'h a gantañ.

Er c'hentelioù barrez klaskel e talvez ar pleustradennoù *adage* evit gwellaat fiñvadennoù an divc'har hag evit o astenn ar muiañ ar gwellañ, da skouer evit gallout kas an divc'har d'an nec'h en un doare stabil ha flour.

Implijout a reer an termen ***grand adage*** evit deskrivañ un *adage* *[[grand pas (barrez)|grand pas]]* (pe ur *[[pas de deux]], ur *grand pas d'action, hag all), kaset-da benn an aliesañ goude an *[[entrée (barrez)|entrée]]*. 

## Gwelet ivez
* Variation (barrez)
Adagio

**Adagio** (diwar an italianeg ***ad agio*** "sioul") 

* Adagio: war dachenn ar sonerezh
*** [[Adagio (Albinoni)|Adagio]] Albinoni*, ur pezh sonerezh brudet, lakaet war gont Giovanni Albinoni, soner eus an XVIIIvet kantved, pa'z eo bet savet en 1945 gant Remo Giazotto ;
* Adagio: war dachenn ar varrez
* Adagio a zo ur strollad Metal progresivel gall
De Moeren (gwernioù)

**De Moeren** (*ar gwernioù*, en izelvroeg) a zo ur rannvro gant tachennoù bet gounezet war ar gwernioù e Flandrez, nepell eus Dukark, a-ramp war an harzoù etre Frañs ha Belgia.
Roll ar rouaned c'hall

Setu amañ ur roll eus ar rouaned hag impalaerien a renas war zouar ar vro a vez graet Bro-C'hall anezhi e brezhoneg, *France* e galleg adalek 490 betek 1870, war-bouez daou amzervezh : hini ar Republik kentañ, (22 a viz Gwengolo 1792 – 18 a viz Mae 1804 ha hini an Eil Republik (24 a viz C'hwevrer 1848 – 2 a viz Kerzu 1851). 
## [[Merovingidi]]
Merovingidi ne voe ket kalz anezho o ren, nemet en ul lodenn eus rouantelezh ar Franked, ha gant ur roue all alies pe meur a hini.
*Ar re a zeuas a-benn da unvaniñ broioù ar Franked a zo skrivet o anv e **lizherennoù tev**.

## [[Karolingidi]]

## [[Kapesianed]]

## [[Tiegezh kapesian Valois|Valois]]

## [[Bourboned]]

:*[[1792]]-[[1795]] : [[Bodadenn vroadel]]*
:*[[1795]]-[[1799]] : [[Dispac'h Gall#Ar Bodad-ren .2826 a viz Here 1795 - 9 a viz Du 1799.29|Directoire]]*
:*[[1799]]-[[1804]] : [[Ren ar Gonsuled|Koñsulerezh]]*

## [[Impalaeriezh C'hall Kentañ|Impalaeriezh Kentañ]]

## [[Adroueelezh kentañ]]

## Impalaeriezh kentañ ([[Kant-Devezh|Ar C'hant Deiz]])

## [[Eil Adroueelezh]]

## [[Roueelezh Gouere]]

:*[[1848]]-[[1852]] : an [[Eil Republik c'hall|Eil Republik]]*

## [[Eil Impalaeriezh c'hall]]

## Liammoùdiavaez
* Lignezoù rouaned Bro-C'hall
* Souverains et chefs d'Etat français : les lieux d'inhumation
## Notennoù
Fouetté rond de jambe en tournant

E barrez klasel ec'h implijer an termen **fouetté rond de jambe en tournant** evit deskrivañ un doare troadenn ganti ar *[[Fouetté (barrez)|fouetté]]* da ziazez. 

Bewezh ma tro e laka un troad plaen war al leur e-pad ur prantadig bihan en *[[korfstummoù barrez|emstumm]]* *[[plié (barrez)|plié]]* keit ha ma astenn ar c'har oberiant (da lavaret eo, an hini o fiñval) er pevare emstumm *[[en l'air (barrez)|en l'air]]* pe *[[à la hauteur (barrez)|à la hauteur]]* *[[avant (barrez)|en avant]]* ("dirak") a-raok he kas a-daol trumm a-gostez en ur diastennañ ar c'har oberiant betek ma stok ouzh ar c'har all m'emañ an dañser en e sav warni a-dreñv d'ar glin. Diwar ar fiñvadenn gentañ-se e teu nerezh a-walc'h evit teriñ ur wezh en ur gas da-benn ur *[[relevé (barrez)|relevé]]* o sevel *[[en pointe]]*. Pa vez kaset da-benn evel m'emañ dleet e rank an dañser chom a-sonn atav, hp mont a du da du.

Er Skol rusek e vez astennet ar c'har *[[à la seconde (barrez)|à la seconde]]* e lec'h pevare emstumm *avant*.

## Gwelit ivez:
* Fouetté
* Rond de jambe
Pas de basque (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen **pas de basque** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* hanter-hent etre ur paz hag ul lamm a-led ac'hell bezañ kaset da-benn war al leur (*[[glissade (barrez)|glissé]]*) pe gant ul lamm (*[[sauté (barrez)|sauté]]*) en ur vont *[[avant (barrez)|en avant]]* ("war-raok") pe *[[arrière (barrez)|en arrière]]* ("a-dreñv").

Kregiñ a ra an dañserez er pempvet emstumm *[[croisé (barrez)|croisé]]* ha kas a ra da-benn ur *[[plié (barrez)|plié]]* keit ha ma astenn ar c'har dirak betek *[[tendu (barrez)|tendu]] avant*. Gant ar c'har dirak e kas da-benn ur *[[rond de jambe|demi rond de jambe]]* war-du ar c'hogn kontrol a-dreñv keit ha ma tro an dañserez evit sellet war-du ar c'hogn all dirak. Kemmañ a ra buan pouez ar c'horf war ar c'har oberiant (an hini o fiñval, da lâret eo amañ an hini dirak). Neuze e kas an dañserez ar c'har m'emañ en he sav warni betek ar c'hentañ emstumm a-raok kas da-benn ur *[[chassé (barrez)|chassé]] en avant*, oc'h achuiñ en emstumm *croisé*.
De Moeren

**De Moeren** a c'hell bout:

* ur gumun a-wechall a Flandrez Belgia: De Moeren (Flandrez Belgia); ul lodenn eus kumun Veurne eo bremañ;
* ur gumun a Flandrez Frañs: De Moeren (Flandrez Frañs); 
* ur rannvro gant gwernioù gwechall: De Moeren (gwernioù), a ramp war an harzoù etre Frañs ha Belgia; 
*ur rannvro naturel e proviñs Noord-Brabant en Izelvroioù: De Moeren (Izelvroioù).
Adagio (Albinoni)

**Adagio Albinoni**, pe **Adagio e sol minor** evit kerdin hag ograoù, zo ur pezh sonerezh savet gant Remo Giazotto, lavaret gantañ e oa diazezet war un tamm eus ur *Sonatenn e sol minor* gant Tomaso Giovanni Albinoni a vije bet kavet e dismantroù Levraoueg kêr Dresden, en Alamagn, war-lerc'h bombezadeg ar Saozon ekerzh an eil brezel-bed. An embannadur kentañ anezhañ a voe graet e 1958.
Sauté (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen **sauté(e)** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* kaset da-bnn en ur lammat, da skouer un *échappé sauté* a zo un *[[échappé (barrez)|échappé]]* kaset-da benn o lammat kentoc'h evit war al leur.

## Gwelit ivez:
* Glissé
Saubresaut

E barrez klasel (Skolioù gall ha rusek) e implijer an termen **saubresaut** evit deskrivañ ul lamm kaset da-benn a-daol trumm gant an daou droad war un dro en ur vont war-raok en emstumm *[[croisé (barrez)|croisé]]* pe *[[effacé (barrez)|effacé]]* hag o tont en-dro war al leur gant an treid en hevelep emstumm evit er penn-kentañ.
Kumunioù Alamagn

Elfenn diazez aozadur amaezhel Alamagn eo ar **gumun** (*Gemeinde*).

Bodet eo ar c'humunioù, war ar maez, e kumuniezhoù kumunioù
Parrezioù keodedel Bro-Saoz

Elfenn diazez aozadur amaezhel Bro-Saoz eo ar **barrez keodedel** (*civil parish* e saozneg). Arabat eo he c'hemeskañ gant ar barrez relijiel
Amarant

**Amaranthus** a zo ur genad geot. War-dro 60 spesad a anavezer gant bleunvioù limestra, ruz pe alaouret. Kalz perzhioù boutin o deus gant izili ar genad Celosia. Daoust ma weler kalz anezho evel geot fall, e vezont gounezet a-wechoù evel legumaj pe edoù.

## Liammoù diavaez

*Flora online : Flora of North America
*Amaranthus Info
*Alternate Field Crops Manual
*Dye Studies
*Organization Promoting Amaranth in Mexico
*[Evaluation of Six Amaranth Varieties](https://web.archive.org/web/20080414130712/http://www.arc-avrdc.org/pdf_files/Amaranth(N).pdf)
*Lost Crops of Africa: Volume II: Vegetables A report released by the National Research Council in 2006.

*Amarant zo anv ur ouenn gwez ivez, ha koad eus Kreisteizamerika, Brazil dreist-holl.
Grand plié

E barrez klasel e implijer an termen **grand plié** evit deskrivañ un doare *[[plié (barrez)|plié]]* ma vez pleget e vez an daoulin un tammig izeloc'h evit an divlez en ur venel digor pennoù an divlez evit men em gav an divlez hag an daoulin dre a-us da linenn an treid hag ar seulioù, savet un tammig diwar al leur.

## Gwelit ivez:
* Plié
Roll ar Pennoù Stad e 743

Pennoù Stad ar bloaz 742 - Darvoudoù ar bloaz 743 - Pennoù Stad ar bloaz 744 - Pennoù Stad dre vloaz
-----

## Afrika

***[[Makuria]]** - ?
***[[Rouantelezh Nekor|Nekor]]** - Salih I ibn Mansur, Roue Nekor (710-749)

## Amerika

***[[Copán]]** - K'ac Joplaj Chan K'awiil, (738-749)
***[[Tikal]]** - Yik'in Chan Kawil, (734-766)

## Azia

***[[Sina]]** (Tiernelezh Tang) - Xuanzong, Impalaer Sina (712-756)
***[[Japan]]** (Marevezh Nara) - Shōmu, Impalaerezh Japan (724-749)
***[[Korea]]** - Balhae ha Silla
****[[Silla]]** - Roue Silla Gyeongdeok, (742-765)
****[[Balhae]]** - Dae Heummu, (737-797)
***[[Pallava]]** - Parameswaran II, Roue Pallava, (710-775)
***[[Tibet]]** - Impalaer Tibet
**Khri-lde gtsug-brtan, (680-743)
**Khri-srong lDe-btsan, (730-785)

## Europa

* **[[Buellt]]** - Tedwr ap Pasgen - Roue Buellt 715-745
***[[Rouantelezh Asturia]]** - Alfonso I, Roue Asturia (737-739)
***[[Bulgars]]** - Roue Bulgaria - Sevar, (738-753)
***[[Impaeleriezh Bizañs]]** 
#** Artabasdus, Impalaer roman (741-743)
#** Konstantinos V Impalaer roman (743-775)
***[[East Anglia]]** - Aelfwald, Roue East-Anglia (713-749)
***[[Rouantelezh Essex|Essex]]** - Roue Essex - Saelred, (709-746)
***[[Franked]]**
**Childeric III, Roue ar Franked (742-751)
**Carloman, Maer an ti-meur (741-747)
*****[[Aquitaine]]** - Hunald, Dug Akitania (735-748)
***[[Gwynedd]]** - Rhodri Molwynog ap Idwal Roue Gwynedd (720-754)
***[[Iwerzhon]]** - Domhnall, Pennroue Iwerzhon (738-758)
****[[Connacht]]** - Roue Connacht Fergus mac Cellach, (742-756)
****[[Hy-Many]]** - Roue Hy-Many Cathal Maenmaighe, (738-745)
****[[Laighin]]** - Roue Laighin - Muiredach mac Murchad, (738-760)
****[[Ulaid]]** - Cathasach, Roue Ulaid (733-749)
***[[Lombarded]]** - Liutprand, Roue al Lombarded (712-744)
***[[Kent]]** - Roue Kent 
***Eadbert I, (725-748)
***Æthelbert II, (725-762)
***[[Klarjeti]]** - Dug eus Klarjeti Adarnase, (742-779)
***[[Mercia]]** - Ethelbald, Roue Mercia (716-757)
***[[Northumbria]]** - Roue Nothumbria Eadberht Northumbria(737-758)
***[[Pikted]]** - Onuist mac Urguist, Roue ar Bikted (729-761)
***[[Rouantelezh Strathclyde|Strathclyde]]** - Teudebur, roue Strathclyde (722-752)
***[[Venezia]]** -, Doj Venezia Teodato Ipato, (742-755)
***[[Wessex]]** - Cuthred, Roue Wessex (726-740)
****[[Rouantelezh Sussex]]** - Roue Sussex, Aethelbert (725-750)

## Reter-kreiz

***[[Armenia]]** - Achod Bagratuni, Priñs Armenia(732-745
***[[Caliphat]]** -Kalif Damascus 
*#Hisham, (724-743)
*#al-Walid II, (743-744)
Laura Prepon

**Laura H. Prepon** ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1980 zo un aktourez eus Stadoù-Unanet Amerika, tomm ouzh ar skiantoniezh.
## Filmoù

## Liammoù diavaez
* Laura Prepon - IMDb
* Instagram Laura Prepon
## Notennoù ha daveennoù
Grand pas de chat

E barrez klasel e implijer an termen **grand pas de chat** evit deskrivañ un doare *[[pas (barrez)|lamm]]* heñvel ouzh ur *[[grand jeté]]* met gant an divc'har astennet *[[avant (barrez)|en avant]]* ("dirak") gant ur *[[Battement développé (barrez)|developpé]]*. 

## Gwelit ivez:
* Pas de chat
* Saut de chat
Grand jeté

E barrez klasel e implijer an termen **grand jeté** pe **grand écart en l'air** evit deskrivañ un doare *[[pas (barrez)|lamm]]* hir a-led kroget war ur c'har hag achuet war eben o tistreiñ war al leur.

Kas a ra an dañser/ez ar c'har dirak reut d'an nec'h a-daol-trumm kentoc'h evit ober un *[[Battement développé (barrez)|dévelopé]]* pe ur fiñvadenn flour ha goustad, ha neuze e kas d'an nec'h ar gar a-dreñv da heul en ur difourkañ an divc'har e-keit m'emañ en aer.
 
Bez' e c'hell bezañ kaset da-benn *[[avant (barrez)|en avant]]*, *[[à la seconde (barrez)|à la seconde]]* pe *[[arrière (barrez)|en arrière]]*.

## Gwelit ivez:
* Grand pas de chat
* Saut de chat
* Saut de biche
Saut de chat

E barrez klasel e implijer an termen **saut de chat** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* (Skol italianek) ma lamm an dañser/ez a-gostez saut o lakaat an daoulin da sevel betek ar vrust, daoubleget an divc'har hag oc'h achuiñ o tistreiñ d'al leur er pevare emstumm pe er pempvet emstumm.

Heñvel ouzh ar *pas de chat* italianek eo ar *pas de chat* hervez ar Skol c'hall, met kaset e vez ar c'har oberiant (an hini o fiñval) betek an emstumm *[[raccourci]] [[arrière (barrez)|derrière]]* kentoc'h evit he sevel betek kostez ar glin ha distreiñ a ra an dañser/ez d'al leur en-dro evit achuiñ e *[[Battement fondu|fondu]]* war an hevelep troad ma kroogas warnañ er penn-kentañ, o lakaet ar c'har all e other leg is in *[[raccourci]] [[avant (barrez)|devant]]* ha neuze e vez kaset d'an traoñ ar c'har oberiant er pempvet emstumm *[[avant (barrez)|avant]]*.

## Gwelit ivez:
* Pas de chat
* Grand pas de chat
* Gargouillade
Saut de biche

E barrez klasel e implijer an termen **saut de biche** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* heñvel ouzh ar *[[grand jeté]]* met gant ar c'har dirak pleget ha kaset dindan ar vorzhed.

## Gwelit ivez:
* Grand jeté
Emboîté (barrez)

E barrez klasel e implijer an termen **emboîté** evit deskrivañ ar fed m'emañ ar *[[pointes (barrez)|pointes]]* reut ha stok-ha-stok an eil ouzh egile.
Ballotté

E barrez klasel e implijer an termen **ballotté** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* dezhañ meur a *[[Battement développé (barrez)|battement développé]]* ma lamm an dañser/ez eus an eil troad d'egile dirak hag a-dreñv hep em en dilec'hiañ war al leur.
Week-end à Zuydcoote

***Week-end à [[Zuidkote|Zuydcoote]]*** zo ur romant gant Robert Merle a voe roet ar Priz Goncourt dezhañ e 1949.

## An istor
Ur soudard gall a glask ur vag e-tal Dukark da vont da Vro-Saoz e-pad Emgann Dukark e 1940.

## Sinema
Ur film a voe savet diwar al levr gant Henri Verneuil e 1964.
Échappé battu

E barrez klasel e implijer an termen ***échappé battu*** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* ma krog an dañser/ez er pempvet emstumm pe en |trede emstumm a-raok lammat ha distreiñ en-dro d'al leur en eil emstumm *[[plié (barrez)|plié]]*, ha neuze e lamm adarre en ur ouzhpennañ ur *[[Batterie (barrez)|batterie]]* (s.o. *[[Entrechat (barrez)|entrechat]]*) evit achuiñ er pempvet emstumm pe en trede emstumm.

## Gwelit ivez:
* *[[Échappé (barrez)|Échappé]]*
Entrechat quatre

E barrez klasel ec'h implijer an termen **entrechat** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* dezhañ daou v-*[[Battement (barrez)|battement]]*, ma krog an dañser/ez en trede emstum gant ar c'har dehoù dirak a-raok lammat a-sonn o kroaziañ an troad dehoù a-dreñv ha neuze e kas anezhañ dirak en-dro war un dro.

## Gwelit ivez:
* Entrechat
Gargouillade

E barrez klasel ec'h implijer an termen **gargouillade** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* peurheñvel ouzh ar *[[saut de chat]]* met kroget war-du an troad dirak a-raok kemmañ an troad.

## Gwelit ivez:
* Saut de chat
Menée (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **gargouillade** evit deskrivañ ur chadennad *[[pas (barrez)|pas]]* kaset da-benn *[[en pointe]]*. Kregiñ a ra an dañser/ez er pempvet emstumm *en pointe* ha mont war-raok war-du ar c'har dirak en ur blegañ-diblegañ an divc'har buan-ha-buan, kaset war-raok gant ar c'har a-dreñv. Skañv-tre e rank bezañ ar fiñvadenn evel me vefe an dañser/ez o nijal war al leur.
Hed

An **hed** (pe **hirder**) eo ar muzul etre daou benn pellañ un dra. Er bras eus ar broioù e vez muzuliet e vez gant metroù (hag o rannoù) pegen hir eo. 

Enebet e vez an **hed** ouzh al led, a vuzul pegen *ledan* eo an traoù.
## Muzuliañ
Ma vez muzuliet an hed gant metroù (ha rannoù ar metr) hiziv e veze graet gant muzulioù all gwechall :
* lev
* rahouenn
* gwalenn

## Gerioù-deveret

Komzet e vez eus :
* *hed-bann, [[hed-tenn]], hed-taol*, diwar-benn an armoù
* *hed-[[eskell]]* an evned pe ar c'hirri-nij
* *hed-gwel*, evit ar gweled
* *hed-gwenan*, pe taol-gwenan,
* an hedledan, a zo ur blantenn
Gerioù all zo
* *hedad, hedañ, war-hed, hed-ha-hed* (pe welloc'h: *a-hed-da-hed*) 
* traoù zo a vez *hed-bloaz*, re all *hed-buhez* pe *hed-deiz* hepken
* diwar ar ger **hed** eo bet savet **keit** (*kehed*, *cyhyd* e kembraeg) ha **pegeit**
Sindarin

Unan eus ar yezhoù komzet gant an elfed e-barzh oberenn Tolkien eo ar **sindarin**. Implijet e oa gant ar Sindar, an elfed o doa choazet da chom e Douar ar C'hreiz. Evel ar yezhoù elfek arall e teue eus an Telerin boutin met er c'hontrol d'ar c'hquenya, en deus kemmet kalz. Pa zistroas an Noldor da Zouar ar C'hreiz e tivizjont komz sindarin daoust ma kredent e oa kaeroc'h Quenya. Kalz gwrizioù boutin gant quenya en-doa sindarin ha damheñvel e oa an div yezh. Kemmusoc'h e oa sindarin, avat, ha bez e oa kalz rannyezhoù.

## Daveoù

* Bellet, Bertrand. "Noldorin Plurals in the Etymologies." ''Tengwestië'' (2005).
* Derzhanski, Ivan A. "Peth i dirathar aen: Some Notes on Eldarin Relative Constructions." *Vinyar Tengwar* 38 (1997): 9-13, 18.
* Foster, Robert and Glen GoodKnight. "Sindarin and Quenya Phonology." In *Mythcon I: Proceedings*, 54-56. Los Angeles: Mythopoeic Society, 1971.
* Gilson, Christopher. "Gnomish is Sindarin: The Conceptual Evolution of an Elvish Language." In *Tolkien's Legendarium: Essays on the History of Middle Earth*, edited by Verlyn Flieger and Carl F. Hostetter, 95-104. Westport, CT: Greenwood, 2000.
* Hostetter, Carl F. "The 'King's Letter': An Historical and Comparative Analysis." *Vinyar Tengwar* 31 (1993): 12-34.
* Hostetter, Carl F. "The Past-Tense Verb in the Noldorin of the Etymologies." ''Tengwestië'' (2003).
* Hostetter, Carl F. "I Lam na Ngoldathon: The Grammar and Lexicon of the Gnomish Tongue." In *J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment*, ed. Michael D.C. Drout, 291-92. New York: Routledge, 2007. 
* Hostetter, Carl F. "The Two Phonetic Values of ll in Elvish Sindarin in the Lord of the Rings." ''Tengwestië (2003).
* Marmor, Paula, Laurence Krieg, and David Strecker. "Initial Consonant Mutation in Celtic and Sindarin." *Parma Eldalamberon* 4 (1974): 12-16.
* Martínez, Helios De Rosario. "Light and Tree: A Survey Through the External History of Sindarin." ''Tengwestië'' (2005).
* Salo, David. *Gateway to Sindarin: a grammar of an Elvish language from J.R.R. Tolkien’s Lord of the Rings*. Salt Lake City: University of Utah Press, 2004.
* Tolkien, J.R.R. "Ae Adar Nín: the Lord's Prayer in Sindarin." Edited by Bill Welden. *Vinyar Tengwar* 44 (2002): 21, 31, 38.
* Welden, Bill. "On the Formation of Plurals in Sindarin." *Parma Eldalamberon* 1, no. 1 (1971): 10-11.

## Liammoù diavaez

* Parma Tyelpelassiva
** Kentelioù Sindarin (PDF)
* Council of Elrond Sindarin Workbook
** Kentelioù Sindarin (DOC)
* I Lam Arth - The Noble Tongue
* Ardalambion, 
** Pennad diwar-benn Sindarin
* Gwaith-i-Phethdain
* Sindanórië
* Hisweloke's Sindarin dictionary project
* Geriadur Sindarin
Ardivink-genel

An ** ardivink-genel ** eo hollad al lodennoù eus ar c'horf a gemer perzh en engehentañ. 

Evit a sell ouzh ar c'horfoù anat o reizh e komzer eus *organoù ar reizh*, eus ar *binvioù-engehentiñ*, *binvioù-gouennañ*. Karget int da speriañ, da zougen frouezh, da wilioudiñ, da c'horiñ, da zozviñ hervez ar spesad.

## Ardivink-genel ar merc'hed
**Gwelout ar pennad :* Maouez
*Geriaoueg an div skeudenn : tennet eus geriadur Martial Ménard

## Ardivink-genel ar baotred

## Notennoù

## Liammoù diavaez
* Troc'htres spis diwar-benn ardivink-genel ar merc'hed  hag ardivink-genel ar baotred 
* Ardivink-genel ar merc'hed (blivadenn) 
* Ardivink-genel ar baotred (blivadenn)
Assemblé soutenu

E barrez klasel ec'h implijer an termen **assemblé soutenu** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* ma krog an dañser/ez er pempvet emstumm *[[Dégagé (barrez)|dégagé]]* a-raok ur *[[Piqué (barrez)|piqué]]* gant an troad oberiant (an hini o fiñval) ha neuze e kas an troad all dindan en ur dreiñ oc'h achuiñ er pempvet emstumm adarre.
Piqué (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **piqué** evit deskrivañ ur fiñvadenn ma kemm an dañserez emstumm he zreid adalek an treid plaen betek an emstumm *[[en pointe (barrez)|sur pointes]]*.
Pirouette

E barrez klasel ec'h implijer an termen **pirouette** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* dezhañ un tro 360º *[[Relevé (barrez)|relevé]]* ma krog an dañserez en un emstumm en he sav war un troad *[[plié (barrez)|plié]]* savet diwar al leur e *[[en demi-pointe]]* pe *[[en pointe|sur pointes]]*.
Déboulé

E barrez klasel ec'h implijer an termen **déboulé** evit deskrivañ ur chadennad troioù an eil war-lerc'h egile kaset da-benn o tremen dre ar c'hentañ emstumm hag ar |pempvet emstumm *[[en demi-pointe]]*.
Balaneg

**Balaneg** a zo un enezennig e gwalarn enezeg Molenez, etre Banneg ha Molenez. Emañ 8,6 milmor diouzh Konk-Leon ha 1,2 milmor diouzh Molenez, e Penn-ar-Bed, e Breizh. Staget eo ouzh kumun Konk-Leon ha nompas ouzh Molenez abaoe 1899.

## Geografiezh
Yannick Pelletier (skrivagner)

**Yannick Pelletier** a zo bet ganet e Sant-Brieg.

Ur skrivagner gallek breizhat eo.
## Oberennoù skrivet
**Thèmes et symboles dans l’œuvre romanesque de Louis Guilloux*, thèse universitaire, 1975.
* *Enclos paroissiaux de Bretagne*, Rennes, Ouest France, 1981
* *Les retables bretons*, Rennes, Ouest France, 1984
* *Les jubé de Bretagne*, Rennes, Ouest France, 1984 
* *Histoire générale de la Bretagne et des Bretons*, 1990, 2 tomes, G-V Labat éditions
* *[[Alain Le Nost]], l'homme, le peintre, l'œuvre*, 1998
* *La Bretagne chez [[François-René de Chateaubriand|Chateaubriand]]* / Textes choisis, présentés et commentés par Yannick Pelletier - Spézet, Coop Breizh, 1998
* *Des ténèbres à l'espoir. Essai sur l’œuvre littéraire de [[Louis Guilloux]]*, An Here, 1999. Ouvrage revu et augmenté de la thèse de 1975.

* *[[Xavier Grall]], immémoriales demeures* (avec Jean Hervoche), Pirot Christian, 2001
* *[[Max Jacob]], le breton errant* (avec Jean Hervoche), Pirot Christian, 2004.
Yannick Pelletier

**Yannick Pelletier** a c'hell bezañ:

* Yannick Pelletier: ur skrivagner gallek eus Sant-Brieg 
* Yannick Pelletier: ur c'hoarier echedoù eus Biel (Suis)
Beg ar vronn

**Beg ar vronn** a vez graet eus ul lodenn eus ar vronn, an hini uhelañ pa vez gourvezet ar c'horf.

Tanavoc'h eo kroc'hen ar vronn er beg anezhi, eno e c'hall laezh ar maouezed treuziñ evit reiñ da zenañ. Graet eo beg ar vronn evit magañ, bezañ chutet, pe sunet, eta. Kerkent ha ganet e oar ar vugale klask beg ar vronn, ha chutal anezhañ.

Leun a nervennoù kizidik eo kroc'hen beg ar vronn. Pa deu riv d'ar c'horf, pe c'hoazh pa sav tan ar c'hoant ennañ, e teu begoù an divronn da stegnañ.
A-hervez eo dre biñsañ anezho e c'haller gouzout ha van a ra paotr pe blac'h da vout semplet.

## Reizhelezh
Tener eo beg an divronn, ha plijadur ar sadeien eo o fiñsañ. Evit an dud-se ez eus bet ijinet piñsetezioù, c'hoarielloù evit o abadennoù plijadur.

## Dilhad ha giz
Al lodenn-se eus an divronn eo a veze klasket kuzhat ar muiañ, dre vezh-fur, abalamour ma c'halle diskuliañ c'hoant ar c'horf. Tammoù dilhad da guzhat ar begoù-bronnoù a veze graet zoken.

## Begoù bronnoù ar wazed

Da vare o c'hrouiñ, war-bouez o organoù reizhel, eo peurheñvel an holl vronneged er grouell. Gant an dud e pad kement-se betek 14 sizhun. Goude e krog ar re a zo gourel da aozañ hormonoù gourel evel an testosteron. Peurvuiañ ne gemm ket begoù bronnoù ar baotred goude ar mare-se. 
Gwazed zo koulskoude, pa n'o devez ket trawalc'h a destosteron, e kresk o bruched dezho evel d'ar merc'hed, ha dreist-holl al lodenn druz en-dro d'ar begoù-bronnoù. Benvronnegezh a vez graet eus se.

## Toullañ

## Skeudennoù


Skeudenn:Charles Landelle - Juive de Tanger.jpg|*Poltred ur Yuzevez*, gant Charles Landelle (1821–1908). Klasket en deus an arzour diskouez beg ar vronn dindan an hiviz.
image:Invertednipple.jpg|Beg-bronntroet war-zu an diabarzh
Image:Male Chest by David Shankbone.jpg|Bruched gwaz,splann ar begoù-bronnoù
Klopenn

Ar **c'hlopenn** eo al lodenn askornek pe migornek eus ar penn, heñvelik ouzh ur voest. Perzh boutin an holl loened rummataet en takson Craniata eo. E roll pennañ eo gronnañ ha gwareziñ ar reizhiad nervel kreiz.

Gant an Osteiktied eo migornek klopenn ar rizhell hag askornek (ul lodenn anezhañ d'an nebeutañ) hini al loen deuet d'e oad.

## Klopenn an den
22 askorn a ya d'ober klopenn un den deuet d'e oad gour. Holl eskern ar c'hlopenn (estreget askorn javed an traoñ) zo stag an eil ouzh egile gant ar mellezoù, koubloù reut anezhe na aotreont nemet fiñvoù bihan-bihan. Eizh askorn (an askorn tal, an daou askorn kitern, an askorn kilpenn, ar genneg, an daou askorn ividig, ar sileg) a ya d'ober ur voest en-dro d'an empenn. Ar pevarzek askorn all a dalc'h an dremm.

Ar c'hwec'h askornig (morzhol, annev ha stleug) er skouarn grenn hag an askorn uheñvel a dalc'h an teod n'int ket lod eus ar c'hlopenn.

## Skeudennoù


Image:Hippo skull dark.jpg|Klopenn ur marc'h-dour.
Image:Felis catus-skull-drawing.jpg|Klopenn ur c'hazh, ur skouer vat a gigdebrer.
Image:Nutriaschädel.jpg|klopenn un avank-Spagn, ur c'hrigner.
Image:Orca-Schädel.jpg|klopenn ur skoazog, ur morvil dantek.
Image:Bulldog-skull.JPG|Klopenn ur bulldog, ur ouenn chas.
Image:Primate skull series with legend.png|klopennoù primated, en o zouez hini mab-den.
Image:BirdSkull.png|Klopenn un evn .
Image:Trex skull.png|Klopenn un tiranosaor.
Contretemps (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **contretemps** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* ma krog ar dañserez er pempmvet emstumm ha neuze e ra ur *[[coupé (barrez)|coupé]]* gant an troad a-dreñv, o talvezout ar c'har a-dreñv war al leur evit menel kempouez, o risklañ war hed ar vorzhed ar c'har oberiant (da lâret eo an hini o fiñval), o tont en-dro war al leur en eil emstumm ha neuze e kemm kempouez ar c'horf hag e adkrog ar fiñvadenn war ar c'har all, oc'h achuiñ er pempvet emstumm *[[avant (barrez)|devant]]* ("dirak").

## Gwelit ivez:
* Demi-contretemps
Demi-contretemps

E barrez klasel ec'h implijer an termen **demi-contretemps** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* ma krog dres evel ur *[[Contretemps (barrez)|contretemps]]* hep kemmañ a droad da droad met oc'h implijout ar c'har dirak atav (pe c'hoazh ar c'har a-dreñv pa gaser da-benn un *demi-contretemps [[arrière (barrez)|en arrière]]*) evit eil rann ar *contretemps*.

## Gwelit ivez:
* Contretemps
Porté poisson

E barrez klasel ec'h implijer an termen **porté poisson** evit deskrivañ un emstumm ma vez douget un dañserez 
*[[retiré (barrez)|en retiré]]* he gar dirak hag *[[arabesque (barrez)|en arabesque]]*' he gar a-dreñv.
Tour en dedans

E barrez klasel ec'h implijer an termen **tour en dedans** evit deskrivañ un doare tro. 

E lec'h ober un tro boas er pevare emstumm, en em laka an dañser/ez en emstumm *[[grande quatrième]]* ha neuze e tro war ar c'har dirak *[[En dedans (barrez)|en dedans]]*, da lâret eo war-du an arvesterion/ezed.
En pointe

E barrez klasel ec'h implijer an termen **en pointe** evit deskrivañ ar fed ma sav un dañser/ez war beg ar chaosonoù *[[pointes (barrez|pointes]]*.

Peurliesañ ne dañs *en pointe* nemet ar maouezed.

## Gwelit ivez:
* En demi-pointe
* Pointes
Royal (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **royal** evit deskrivañ ul lamm ma krog an dañserez er pempvet emstumm *[[avant (barrez)|devant]]* ("dirak") ha neuze e kas da-benn ur *[[croisé (barrez)|croisé]]* o lammat a-raok dont en-dro d'al leur hag achuiñ en hevelep emstumm ma krogas (, d.l.e er 5vet).
En demi-pointe

E barrez klasel ec'h implijer an termen **en demi-pointe** evit deskrivañ ar fed ma sav un dañserez war beg he zroad par ma ma c'heller hep sevel *[[en pointe]]*. Bez' e c'heller dañsal *en demi-pointe* gant pep hep ar chaosonoù-barrez *[[pointes (barrez)|pointes]]*.

## Gwelit ivez:
* En pointe
* Pointes
Testosteron

An **testosteron** zo un hormon steroidel , eus stroll an androgenoù. An hormon gourel pouezusañ eo, hag ar steroid « orin ».

Un hormon gourel eo a labour er groueell da fardañ fenotip gourel ar c'hroueelloù paotred. Aozet eo e-barzh kelligoù Leydig .

## Eien
Evel an hormonoù steroidel all n'eo an testosteron nemet un doare kolesterol, pe un deverad anezhañ. E divgell ar wazed e vez aozet ar muiañ a destosteron. 

## Efed
Kemer a ra perzh er gourelaat: boutoc'h ar vouezh, fonnusoc'h ar blev. Hag e c'hoant reizhel (libido) ar baotred, hag un tamm en hini ar plac'hed. Splann eo ivez ez eo kaoz da feulsted hag argadusted ar baotred.

Gant an oad e kemer perzh e moalaat ar baotred dre ma koshaont. Digreskiñ a ra kementad an testosteron gant an oad.

Kemeret e vez a-wechoù evel louzoù-kreñvaat gant sportourien zo, enep da lezennoù ar sport avat. Kreskiñ a ra gantañ ar youl da drec'hiñ, diorren a ra ar c'higennoù, ha sikour a ra da drec'hiñ war ar skuizhder, gant se e c'hall an dud embreger garvoc'h.
Alcubilla de las Peñas

**Alcubilla de las Peñas** (67 annezad) a zo ur gêr e kornôg Spagn e proviñs Soria,  e  kumuniezh emren Kastilha ha León.
Kastilha

Pa gomzer eus **Kastilha** e c'haller komz eus traoù disheñvel a-walc'h hervez an amzer hag an istor.

## Er Grennamzer

* ur gontelezh e Ledenez Iberia, **[[Kontelezh Kastilha]]** (*Condado de Castilla*) (850-1065), hag a deuas da vezañ rouantelezh gant ar roue kentañ Fernando Iañ Kastilha ;
* ur rouantelezh kozh e Spagn, Rouantelezh Kastilha (*Reino de Castilla*) (1065-1230), a voe savet rouantelezh Spagn diwarni
* **[[Kurunenn Kastilha]]** (*Corona de Castilla*) (1230-1715), a zo unvaniezh ar rouantelezhioù bodet dindan galloud rouaned Kastilha da gentañ, rouaned Kastilha ha León goude, adal unvaniezh an div rouantelezh-se gant Fernando III Kastilha en 1230.
*Kastilha Gozh, rannvro gozh
*Kastilha Nevez, rannvro gozh

## Er XVIvet kantved
En Amerika:
* **[[Castilla de Oro]]** (1514-1540) anv roet d'an douaroù e dalc'h ar Spagnoled en un darn eus Kreisteizamerika ha Kreizamerika;
* **[[Gobernación de Nueva Castilla]]** (1529-1542), anv roet d'an douaroù e dalc'h ar Spagnoled en Amerika, enni darnioù eus Brazil, Perou, Bolivia hag Ecuador;
**Gwelout ivez: [[Nueva Granada]].*

## Adalek an XXvet kantved
Roet e vez an anv **Kastilha** da ziv rannvro emren: 
# Kastilha ha León, savet diwar unvaniezh Kastilha ha León, bet rouantelezh ivez
# Kastilha-La Mancha

## Pennadoù kar
*Spagn Nevez
*Granada Nevez
Surrection (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **surrection ** evit deskrivañ ar fed ma verk an dañser/ez al lusk dre sevel *[[en pointe]]*.
Cambré (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **cambré** evit deskrivañ ur fiñvadenn kaset da-benn adalek an dargreiz oc'h en em stouiñ da n'eus forzh peseurt tu, met peurliesañ *[[avant (barrez)|en avant]]* ("dirak") pe *[[arrière (barrez)|en arrière]]* ("a-dreñv").
Sissonne (barrez)

E barrez klasel ec'h implijer an termen **sissonne ** evit deskrivañ ur *[[pas (barrez)|pas]]* bet krouet gant Kont Sissonne er XVvet kantved.

Gant ar ***sissonne simple***, ar stumm eeunañ, e krog an dañserez er pempvet emstumm, neuze e lamm a-sonn, peg an divc'har an eil ouzh eben ha reut beg an treid. Dont a ra en-dro d'al leur war un troad e *[[demi-plié]]*, gant an eil troad e *[[cou-de-pied (barrez)|cou-de-pied]] *devant* ("dirak") pe *derrière* ("a-dreñv").

Daoreoù all ez eus:

* ***Sissonne fermée***
* ***Sissonne ouverte***
* ***Sissonne fondue**''

## Gwelit ivez:
* Pas de ciseaux
Hormon steroidel

An **hormonoù steroidel** a zo steroidoù hag a ya en-dro evel hormonoù.
Pemp rumm a c'haller ober anezho, hervez o "degemerer" :
* ar glukokortikoidoù, 
* ar mineralokortikoidoù, 
* an androgenoù, 
* an eustrogenoù, 
* ar progestagenoù. 

Ur stroll all zo gant doareoù deveret eus ar vitamin D, hag a ya d'ober ur sistem hormonel tost-kar d'ar re all, met ur stroll steroloù zo anezhañ kentoc'h evit unan steroidoù e gwirionez.

## Sintezenn

## Pennadoù kar
* Reizhiad enborc'hadel