Hannover (bro)

**Hannover** (*Hanover* e saozneg, *Hanovre* e galleg) pe ** Priñselezh Hannover**, zo ur vro gozh eus Alamagn.

## Istor

*Kaoz zo eus **Priñselezh Hannover** abaoe 1636.
*ur rouantelezh dizalc'h e oa eus 1814 da 1866.
*ur broviñs eus Prusia e oa etre 1866 ha 1946. 
*ur rann eus land Niedersachsen eo hiziv.
Kêr Hannover eo ar gêr-benn. 

### Priñselezh
Da gentañ e oa bet anvet Priñselezh Calenberg, ur rann eus dugelezh Braunschweig und Lüneburg, a voe anezhi eus-talek 1432 betek 1803. Hannover e oa he c'hêr-benn. 
Dugelezh Braunschweig und Lüneburg, unan eus stadoù an Impalaeriezh Santel Roman, a voe rannet meur a wech etre meur a briñselezh, hag un dug e penn pep hini.
Unan anezho e oa priñselezh Calenberg a'n em zistagas diouzh Priñselezh Braunschweig e 1432. 
Degouezhout a reas e Priñselezh Wolfenbüttel e 1584. 
E 1635 e voe dispartiet diouzh Wolfenbüttel adarre, war un dro gant Priñselezh Göttingen, a chomas stag outi avat. 

En 1636 e voe kaset kêr-benn Priñselezh Calenberg eus Pattensen da Hannover, hag abaoe ez eo anavet evel Priñselezh Hannover.
E 1692 e voe roet an titl a *briñs-dilenner* Braunschweig-Lüneburg d'an dug Ernst August. Anavezet e oa ar briñselezh evel ** Priñselezh Dilenner Braunschwieig-Lüneburg** pe **Priñselezh Dilenner Hannover**. 

### Rouantelezh
E 1714 e teuas Dilennourien Hannover da vout Rouaned Breizh-Veur (gwelout Tiegezh Hannover). Kreskiñ a reas o levezon en Alamagn diwar neuze. E 1715 e tegouezhas dezho Priñselezh Lüneburg, hag ivez arc'heskopti Bremen a oa da Sveden betek neuze, hag eskopti Verden e 1719. 

E 1803 e voe aloubet ar vro gant armeoù gall Napoleon a chomas eno betek 1813. E 1807 e voe staget Hannover ouzh Rouantelezh Westfalen. E 1813 e voe adsavet ar briñselezh, hag e miz Here 1814 e teuas da vout Rouantelezh Hannover e Kendalc'h Vienna, evit lakaat ar roue saoz George III davout a-renk gant roue Württemberg. E Kendalc'h Vienna e voe aozet un eskemm douaroù etre Hannover ha Prusia, ha gant-se e c'hallas Hannover kreskiñ un tamm mat. Hanover a dapas Eskopti Hildesheim, Frizia ar Reter, the Kontelezh Izel Lingen, ha hanternoz eskopti Münster.

An unaniezh personel gant ar Rouantelezh Unanet a voe lakaet da fin e 1837 pa voe anvet Victoria da rouanez, rak abalamour d'al lezenn salek a dalveze en Hanover n'halle ket ur vaouez ren ma oa paotred vev en tiegezh (in the United Kingdom, a male only took precedence of his own sisters). In the Austro-Prussian War of 1866 e voe staget Hannover ouzh Rouantelezh Prusia hag e teuas da vout Proviñs Hannover.

## Ardamezioù
 

Goude dibenn an unaniezh personel gant Breizh-Veur e 1837 e voe miret ardamezioù ar rouaned saoz gant Hannover.

## Duked Brunswick-Lüneburg, 1635–1692

### [[Tiegezh Welf]], Eil tiegezh Braunschweig

### [[Tiegezh Welf]], [[Tiegezh Hannover]]

## [[Priñselezh Hannover]]
Duged Braunschweig ha Lüneburg, Priñsed Calenberg, ha Dilennourien an Impalaeriezh Santel Roman, 1692–1803

Ernst August a voe roet dezhañ an titl a *[[priñs-dilenner|briñs-dilenner]]* e 1692. *Dilennerien Hannover* e oa anvet ar briñsed-se betek 1814.

*1692-1698 : Ernst August 
*1698-1727 : George Iañ
*1727-1760 : George II
*1760-1814 : George III, a voe anvet da roue Hannover en 1814

## Rouantelezh Hannover, 1814–1866

*George III (distro) 1814–1820
*George IV 1820–1830
*William IV ar Rouantelezh-Unanet 1830–1837
*Ernst August Iañ von Hannover 1837–1851
*George V 1851–1866

## Liammoù diavaez
*Kartenn Saks Izel  1789