Kontelezhioù Bro-Saoz

## Termenaoueg

* **Kontelezh istorel** (*Historic county*): kontelezh “hengounel” evel m’edo chomet digemm abaoe ar Grennamzer betek dibenn an  kantved;
* **Kontelezh lidel** (*Ceremonial county*): Tiriad fiziet en un Aotrou-Letanant (*Lord-Lieutenant*)
* **Kêr-kontelezh** (*County borough*, etre 1889 ha 1974 ; *Unitary Authority* abaoe dibenn ar bloavezhioù 1990): kêr disrannet diouzh ar gontelezh vrelestradurel m’edo stag betek-neuze, ha dezhi un aotrouniezh unvan gant galloudoù war un dro ur gontelezh hag un distrig; chom a ra a-gevret gant e gontelezh velestradurel kent en hevelep kontelezh lidel avat;
* **Kontelezh velestradurel** (*Administrative county*, etre 1889 ha 1974; *Metropolitan* pe *Non-metropolitan county*, abaoe 1974): kontelezh dezhi un aotrouniezh fetis hag oberiant; e gwirionez eo bet dilamet e 1986 digant ar *Metropolitan counties* o aotrouniezhioù dibar, deuet ma’z int da vezañ, er pleustr, kontelezhioù lidel hepken pa zeuas ar *Metropolitan districts* – a oa abaoe 1974 dindano – da vezañ-int gwir Aotrouniezhioù unvan;
* **Aotrouniezh unvan** (*Unitary Authority*): kêr pe gontelezh kent o verniañ kefridioù ur gontelezh velestradurel hag un distrig.

## Ar c’hontelezhioù istorel

#Bedfordshire
#Berkshire
#Buckinghamshire
#Cambridgeshire
#Cheshire
#Kernev-Veur 
#Cumberland 
#Derbyshire
#Devon 
#Dorset
#Durham
#Essex
#Gloucestershire
#Hampshire
#Herefordshire
#Hertfordshire
#Huntingdonshire
#Kent
#Lancashire
#Leicestershire
#Lincolnshire
#Middlesex
#Norfolk 
#Northamptonshire
#Northumberland
#Nottinghamshire
#Oxfordshire
#Rutland 
#Shropshire
#Somerset
#Staffordshire
#Suffolk 
#Surrey
#Sussex 
#Warwickshire
#Westmorland 
#Wiltshire
#Worcestershire
#Yorkshire

## Eus ar c’hontelezhioù istorel d'ar c’hontelezhioù hag aotrouniezhoù unvan a-vremañ
(Degouezhioù 1, 2 ha 3: miret eo e doare pe zoare ar gontelezh istorel)

* Degouezh 1: Chomet eo bet digemm ar gontelezh istorel betek hiziv an deiz, o vezañ war un dro ur gontelezh velestradurel hag ur gontelezh lidel :
** Oxfordshire
** Surrey
** Hertfordshire
** Norfolk
** Suffolk
** Herefordshire*
** Warwickshire
** Worcestershire*
** Rutland*
** Northamptonshire
** Northumberland

* Degouezh 2: Lodennoù eus ar gontelezh istorel zo deuet da vezañ dizalc’h diouzh ar gontelezh velestradurel en ur zont da vezañ Aotrouniezhioù unvan; miret eo ar gontelezh velestradurel hag an Aotrouniezhioù unvan dispartiet diouti en ur gontelezh lidel kumun a zegas koun eus ar gontelezh istorel:
** Kontelezh lidel Kernev-Veur, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Inizi Sillan;
** Kontelezh lidel Devon, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Plymouth
*** Torbay
** Kontelezh lidel Dorset, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Poole
*** Bournemouth
** Kontelezh lidel Wiltshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Swindon
** Kontelezh lidel Gloucestershire*, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Su Gloucestershire
** Kontelezh lidel Somerset*, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Bath ha Biz Somerset
*** Norzh Somerset
** Kontelezh lidel Buckinghamshire, disrannet diouzh ar gontelezhvelestradurel:
*** Milton Keynes
** Kontelezh lidel Hampshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Southampton
*** Portsmouth
** Kontelezh lidel Kent, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Medway
** Kontelezh lidel Essex, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Thurrock
*** Southend-on-Sea
** Kontelezh lidel Bedfordshire, disrannet diouzh ar gontezh velestradurel:
*** Luton
** Kontelezh lidel Cambridgeshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Peterborough
** Kontelezh lidel Shropshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Telford ha Wrekin
** Kontelezh lidel Staffordshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Stoke-on-Trent
** Kontelezh lidel Derbyshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Derby
** Kontelezh lidel Nottinghamshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Nottingham
** Kontelezh lidel Leicestershire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Leicester
** Kontelezh lidel Cheshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Warrington
*** Halton
** Kontelezh lidel Lancashire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Blackpool
*** Blackburn ha Darwen
** Kontelezh lidel Lincolnshire, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Norzh Lincolnshire
*** Biz Lincolnshire
** Kontelezh lidel Durham, disrannet diouzh ar gontelezh velestradurel:
*** Hartpool
*** Darlington
*** Stockton-on-Tees

* Degouezh 3: Freuzet eo bet penn-da-benn ar gontelezh velestradurel; miret eo bet al lodennoù diwanet diouzh ar gontelezh istorel en ur gontelezh lidel kumun avat:
** Berkshire, disrannet dioutañ an Aotrouniezhioù unvan :
*** Distrig Kornog Berkshire
*** Reading
*** Wokingham
*** Bracknell Forest
*** Windsor ha Maidenhead
*** Slough

(Degouezhioù 4, 5, 6, 7, 8 ha 9: Freuzet e oa bet ar gontelezh istorel penn-da-benn ha krouet e oa bet aotrouniezhioù unvan nevez penn-da-benn, pep hini o vezañ war un dro ur gontelezh lidel)

* Degouezh 4: Krouet eo ar gontelezh – melestradurel ha lidel – nevez diwar-goust unan goshoc’h miret:
** Enez Wight*, krouet diwar-goust Hampshire
** Bristol*, krouet diwar Gloucestershire

* Degouezh 5: Krouet ez eus ur gontelezh – melestradurel ha lidel – nevez dre gendeuziñ div gontelezh kozh en o fezh (ha dre stagañ ouzhpenn lodennoù eus kontelezhioù amezek); freuzet eo penn-da-benn ar gontelezh istorel kent, na zreistvev e kontelezh lidel ebet:
** Cumbria, krouet e 1974 dre gendeuziñ kontelezhioù istorel Cumberland ha Westmorland (ha dre stagañ lodennoù eus Lancashire ha [Riding Kornôg] [Yorkshire)

* Degouezh 6: Krouet e oa bet ur gontelezh nevez dre gendeuziñ lodennoù eus kontelezhioù all hag a zo miret a-hend-all):
** Tyne ha Wear, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Northumberland ha kontelezh Durham;
** Merseyside, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Lancashire ha Cheshire;
** Manchester Veur, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Lancashire ha Cheshire;
** Kontelezh Kornôg Midlands, krouet e 1974 diwar lodennoù eus Warwickshire, Staffordshire ha Worcestershire

* Degouezh 7: Kontelezhioù nevez a zo krouet diwar ur gontelezh istorel kent rannet; kontelezhioù lidel e teu da vezañ an holl gontelezhioù nevez-se:
** Kornôg Sussex, Reter Sussex, krouet o-daou e 1888 diwar Sussex
** Riding Kornôg Yorkshire (deuet da vezañ e 1974 Kornôg Yorkshire), Riding Norzh Yorkshire (deuet da vezañ e 1974 Norzh Yorkshire), Riding Reter Yorkshire (freuzet etre 1974 ha 1996 hag adsavet da c’houde), krouet o-zri e 1889 diwar Yorkshire; e 1974 e voe krouet ouzhpenn Su Yorkshire diwar-goust Riding Kornôg Yorkshire.

* Degouezh 8: Da get eo aet ar *gontelezh istorel*, staget ma oa bet ouzh ur gontelezh all:
** Huntingdonshire, staget ouzh Cambridgeshire

* Degouezh 9: Amsavet e oa bet ur gontelezh gant ur gontelezh all, disrannet bloavezhioù a-raok diouti:
** Middlesex, staget ouzh Londrez-Veur, kontelezh Londrez (he deus kendalc’het adalek 1965) o vezañ ganet dioutañ e 1889

## Kontelezhioù hag Aotrouniezhioù unvan hiziv an deiz

#Northumberland
#Tyne ha Wear
#Durham
#Cumbria
#Lancashire
#Blackpool
#Blackburn gant Darwen
#Kornôg Yorkshire
#Norzh Yorkshire
#Darlington
#Stockton-on-Tees
#Middlesbrough
#Hartlepool
#Redcar ha Cleveland
#York
#Riding Reter Yorkshire
#Hull
#Norzh Lincolnshire
#Biz Lincolnshire
#Lincolnshire
#Nottinghamshire
#Nottingham
#Su Yorkshire
#Derbyshire
#Derby
#Manchester Veur
#Merseyside
#Halton
#Warrington
#Cheshire
#Shropshire
#Telford ha Wrekin
#Staffordshire
#Stoke-on-Trent
#Kornôg Midlands
#Warwickshire
#Leicestershire
#Leicester
#Rutland
#Northamptonshire
#Peterborough
#Cambridgeshire
#Norfolk
#Suffolk
#Essex
#Southend-on-Sea
#Thurrock
#Hertfordshire
#Bedfordshire
#Luton
#Milton Keynes
#Buckinghamshire
#Oxfordshire
#Gloucestershire
#Worcestershire
#Herefordshire
#Su Gloucestershire
#Bristol
#Norzh Somerset
#Bath ha Biz Somerset
#Wiltshire
#Swindon
#Berkshire
#Londrez
#Medway
#Kent
#Reter Sussex
#Brighton & Hove
#Kornôg Sussex
#Surrey
#Hampshire
#Southampton
#Portsmouth
#Enez Wight
#Dorset
#Poole
#Bournemouth
#Somerset
#Devon
#Torbay
#Plymouth
#Kernev-Veur