May Ziyada

**Mary "May" Ilyas Ziyada** (arabeg : **مي إلياس زيادة**), bet ganet d'an 11 a viz C'hwevrer 1886 en an-Nāṣira (Impalaeriezh otoman) ha marvet d'ar 17 a viz Here 1941 e Kaero (Rouantelezh Egipt), a oa ur skrivagnerez, ur varzhez, un droerez hag ur skridvarnourez palestinat-ha-libanat. Niverus eo he oberennoù en arabeg hag e galleg.

Adalek 1912 e kenskrivas gant Khalil Gibran betek tremenvan ar skrivagner e 1931. E 1912 ivez e stalias e Kaero ur saloñs lennegel a oa brudet-bras er bed arabek.

Pouezus el luskad al-Nahda (**النّهضة**, "Azginivelezh") e deroù an  e voe May Ziyada, hag unan eus diorrerezed ar venelouriezh en Impalaeriezh otoman ha pelloc'h er bed arabek.

## Buhez
En an-Nāṣira d'an 11 a viz C'hwevrer 1886 e voe ganet May Ziyada, merc'h da Nouzha Khalil Mouamar, ur gristenez palestinat a orin sirian, ha da Elias Zakhour Ziyada, ur mestr-skol libanat kristian maronit.

En an-Nāṣira e voe skoliataet May Ziyada betek he 14 vloaz, e 1900, pa voe kaset da skol an eil derez en Aintoura e Liban, ur skol c'hall evit ar merc'hed. Eno e reas anaoudegezh gant al lennegezh c'hallek ha gant luskad ar Romantelezh, a blijas kalz dezhi. E meur a skol gatolik e Liban e studias a-raok distreiñ da gavout e dud e Palestina e 1904.

Pa voe May 22 vloaz, e 1908, edo an Impaleriezh otoman o startaat ar c'hontrollerezh ken e tivroas ar familh da Egipt, d'en em staliañ e Kaero.

Dizimez e chomas May Ziyada met adalek 1912 e kenskrivas kalz gant ar skrivagner hollvrudet Khalil Gibran, a oa o chom e New York. Stank e voe an eskemm lizhiri etrezo betek 1931, ar bloaz man eas Kh. Gibran d'an Anaon, met nepred n'o deus kejet an eil ouzh egile.

Etre 1928 ha 1932, May Ziyada a c'houzañvas diwar marv meur a zen a oa tost d'he c'halon : he zud da gentañ, meur a vignon ha mignonez dezhi, ha hini Khalil Gibran. Un diwaskadenn don a grogas enni, neuze e kuitaas Egipt da zistreiñ da Liban, ma voe lakaet gant he c'herent en ur bredospital evit klask pareañ — marteze e oa bet bac'het en abeg d'e skridoù benelour. Gwall vezhekaet e voe ar skrivagnerez gant ar blegenn-se, hogen divac'het e voe goude bout bet kavet yac'h a spered en-dro. Distreiñ da Gaero a eure neuze, ma varvas d'ar 17 a viz Here 1941, oadet a 55 bloaz.

## Pouez el lennegezh

Tad May Ziyada a grouas e Kaero ar gazetenn *al-Maḥrūsah* (**المحروسة**, "Ar gwarezed")ma skrivas e verc'h meur a bennad. Pennadoù all ganti a voe embannet er c'helaouennoù *Al-Hilal* (**الهلال** "Ar greskantenn"), *Al-Ahram* (**الأهرام** "Ar Piramidennoù") hag *Al-Muqtataf* (**المقتطف** "An Dibab").

Dedennet-bras gant ar yezhoù e oa May Ziyada. Studiañ he-unan a eure endra edo er skol gatolik ha diwezhatoc'h e Skol-veur Egipt, ma voe diplomet e 1917 war an Istor, ar brederouriezh hag ar skiantoù nevesañ. Divyezhek a-grenn e oa en arabeg hag e galleg, ha gouest e oa da labourat en alamaneg, e gresianeg, en italianeg, e latin, e saozneg, e sirieg hag e spagnoleg.

Dre-se e oa brudet ar skrivagnerez e metoù al lennegezh er Reter-Kreiz. Kalz skrivagnerien ha skrivagnerezed koulz ha gouezieien ha gouizegezed a zegemere er saloñs he devoa digoret e 1912 e Kaero.

Saloñsoù lennegel all a veze dalc'het gant maouezed e Kaero, evel hini ar skrivagnerez egiptat venelour Houda Chaerawi (1879-1957), a ziazezas Unvaniezh Egiptat ar Maouezed (الاتحاد النسائي المصري *al-Laitihad al-Nisayiyou al-Misriou*) e 1923, ha hini ar briñsez Nazli Fadel (1853-1913), adreizhourezed sokial an div anezho pa oa May Ziyada ul lennegourez dreist pep preder all. Hogen sorbet e oa ar Balestinadez gant dishualerezh ar maouezed er Reter-Kreiz : evit dont a-benn, hervezi, e oa ret o c'helenn da gentañ ha kaout an dizober eus an hengoun diamzeriet da c'houde ; d'he soñj e oa ar maouezed elfenn diazez pep kevredigezh denel — « ne c'hall ket ur vamm sklaverez bronnañ he bugale gant he laezh hepken, rak c'hwezh ar bazhyeverezh a vez gant al laezh-se », a skrivas — hogen arabat e oa da emdroadur ar maouezed c'hoarvezout diwar-goust o benelezh, a-stur gant hini ar wazed ne lavare ket. E 1921 ec'h aozas ur vodadeg e galleg anvet *Le but de la vie*, ma vroudas maouezed ar Reter-Kreiz da stourm evit o frankiz ha da vout digor d'ar C'hornôg hep dilezel o fivelezh reterel. Ar mennozhioù-se o devoe ul levezon vras war luskadoù maouezed Liban evit kaout ar gwir da vout kelennet, da vouezhiañ ha da vout dilennet.

## Oberennoù

E 1911, pa oa oadet a 25 bloaz, ec'h embannas May Ziyada he levr kentañ, un dastumad barzhonegoù gallek anvet *Fleurs de rêve*, dindan an anv-pluenn *Isis Copia*. Kalz skridoù a savas e galleg, un nebeud en italianeg hag e saozneg, hogen a-feur ma koshae e skrivas mui-ouzh-mui en arabeg evit ma vefe klevet he mouezh e lennegezh ar Reter-Kreiz.

Arnodskridoù, barzhonegoù e komz-plaen, buheskridoù, romantoù ha skridvarnadennoù a aozas. Troidigezhioù arabek a savas diwar skridoù skrivagnerien ha skrivagnerezed eus ar C'hornôg, en o zouez Henrietta Consuelo ""Brada" Sansom (1847-1938) diwar ar galleg, Arthur Conan Doyle diwar ar saozneg ha Max Müller (1823-1900) diwar an alamaneg.

Skridoù benelour a savas ivez, dre vuhezskridoù maouezed a voe embannet etre 1919 ha 1925. Lakaet e vez d'ar vaouez kentañ o komz eus "krog ar maouezed" er Reter-Kreiz. 
### Oberennoù brudetañ
*1911 : *Fleurs de rêve*, barzhonegoù.
*1914 : **رجوع الموجة**, *Roujoue al-mawja* ("Distro ar wagenn"), romant.
*1920 : **باحثة البادية** *Bâhithat al-bâdiya* ("Klaskerez en dezerzh"), anv-pluenn ar skrivagnerez venelour egiptat Malak Hifni Nasif, 1886-1918), buhezskrid.
*1921 : **غاية الحياة** *Ghayat alhayaa* ("Pal ar vuhez"), arnodskrid benelour.
:::*Eine Träne und ein Lächeln*, troidigezh alamanek oberenn Kh. Gibran **دمعة وابتسامة** "Un daerenn hag ur minc'hoarzh".
*1922 : **سوانح فتاة** *Sawanih fata* ("Komzoù ur plac'h"), arnodskrid benelour.
:::**وردة اليازجي** *Warda Al-Yaziji*, buhezkrid ar skrivagnerez libanat Warda Al-Yaziji (1838-1924).
*1923 : **ظلمات وأشعة** *Zouloumat wa 'achiea* ("Teñvalded ha skleurennoù"), dastumad prezegennoù ha pennadoù benelour.

*1924 : **بين الجزر والمد** *Bayn al-jouzour wa 'l-madd* ("Etre tre ha lanv"), dastumad arnodskridoù a-zivout an arabeg.
:::**الصحائف** *Al-sahayif* "Ar c'hazetennoù", dastumad pennadoù kazetennerezh
*1926 : **عائشة تيمور** *Aicha Taymour*, buhezskrid ar skrivagnerez venelour egiptat Aicha Taymour (1840-1902).
;Dalif
*1981 : **من أدب مي زيادة** *Min ad-dab May Ziyada* ("Eus lennegezh May Ziyada"), dastumad skridoù.
*1983 : **كلمات وإشارات** *Kalimat wa icharat* ("Gerioù hag arouezioù"), dastumad pennadoù (2 levrenn).
*1989 : **الحب في العذاب، ترجمة مي زيادة** *Al-houbou fi al-eadhabi* ("Karantez er boan"), romant.
*1986 : **الأعمال المجهولة** *Al-aemal al-majhula* ("Oberennoù diembann"), dastumad tremen 100 barzhoneg, pennad, prezegenn ha soñjezon.
*1999 : **المساواة** *Al-mousawa* ("Kevatalder"), arnodskrid diwar-benn kevredigezhioù mab-den.
*2009 : **اكتابات منسية** *Kitabat mansia* ("Skridoù ankouaet"), dastumad tremen 170 skrid a bep doare en arabeg, galleg, italianeg ha saozneg.

## Levrlennadur
;Gant May Ziyada
* 
* *Ténèbres et lueurs — Rêveries d'une promeneuse au Levant*. Paris : Éditions L'Harmattan, 2023 
;Diwar-benn May Ziyada
* Ashour, Radwa. *Arab Women Writers – A Critical Reference Guide, 1873-1999*. Kaero : American University of Cairo, 2009 
* Ayyildiz, Zsat. *Arab Women in Ink: Exploring Gender Perspectives in Modern Arabic Literature*. Lyon : Livre de Lyon, 2023 
* Badran, Margot & Cooke, Miriam. *Opening the Gates — A Century of Arab Feminist Writing*. Bloomington, Indiana : Indiana University Press, 1990  — May Ziyada pp. 239-244
* Boustani, Hala. *“Women's Writing on Women's Writing”: Mayy Ziyada's Literary Biographies as Egyptian Feminist History*. In : Women's Writing, levrenn 25, niverenn 2, 2018, pp. 268-287.
* Kamal, Hala. *“Women's Writing on Women's Writing”: Mayy Ziyada's Literary Biographies as Egyptian Feminist History*. In : Women's Writing, levrenn 25, niverenn 2, 2018, pp. 268-287.
* Khaldi, Boutheina. *Egypt Awakening in the Early Twentieth Century — Mayy Ziyādah’s Intellectual Circles*. Basingstoke, Hampshire : Palgrave McMillan, 2012 
* Zeidan, Joseph T.. *Arab Women Novelists — The Formative Years and Beyond*. Albany, New York : State University of New York Press, 1995 

## Liammoù diavaez

* 
* Boustani, Carmen. *Effets du féminin – Variations narratives francophones*. Paris : Karthala, 2003 
* Boustani, Carmen. *May Ziadé – La passion d'écrire*. Paris : Éditions des femmes, 2024 
*  Bushrui, Suheil. *Blue Flame – The Love Letters of Kahlil Gibran to May Ziadeh*. London : Addison-Wesley Longman, 1983 
* Ghumain, Raneem. 
* Khader, Lubna (1999). 
* Sonal, Emine. 
* Stephan, Rita. 
* Ovo, Podjeli (2014). 
* 
* 
* 
*  

## Notennoù