Unkorneg

**Unkorneg** (a-wechoù **marc'h-korneg** pe **likorn**) a reer e brezhoneg eus ul loen mojennel skeudennet evel ur marc'h pe ur c'havr, gwenn peurliesañ, dezhañ bouchig ur bouc'h, karnioù faout, lost ul leon hag ur c'horn hir, sonn, troellennek ha begek, e kreiz e dal, hag a zo e arouezenn bennañ, met a-hed an Istor en deus cheñchet ar stumm anezhañ hervez ar broioù hag ar sevenadurioù, ar pep heverkañ eo e seblant bezañ graet a-dammoù eus loened all.
Er Grennamzer e oa al loen mojennel brudetañ, anezhañ ul loen gouez, arouez ar c'hlanded, ha ne c'halle bezañ tapet nemet gant ur werc'hez.

## Istor

Anv zo eus an unkorneg, dindan an anv *monoceros*, abaoe an Henamzer e mojennoù Hellaz kozh.
Deuet e oa da vezañ al loen faltaziek pennañ er Grennamzer kenkoulz hag en Azginivelezh. Skeudennet e veze d'ar mare-se, e skeudennadurezh al loened, evel ul loen ferv hag a veve er c'hoadoù donañ, arouez ar c'hlanded hag ar c'hras, ha na c'halle bout tapet nemet gant ur werc'hez. En holloueziadurioù e veze skrivet e c'helle purañ an dour ha pareañ. Troket e veze traoù gwelet evel gwir « kerniel unkorneg » d'ar mare-se.

Tamm-ha-tamm e voe dizoloet ne oa ar c'herniel-se nemet stilhonoù narwal ha ne oa taolennadur an unkorneged marteze nemet deskrivadurioù disneuziet ar frikorneg hag an antilopenn. Neoazh e veze tabutet diwar-benn bezoud an unkorneg betek kreizig-kreiz an . Dedennet e veze ur bern tud gant an unkorneg : doueoniourion, mezeien, naturourien, barzhed, lennegourien, ezoterourion, alkimiourion, arouezelourion hag istorourion.

Hiziv an deiz eo an unkorneg unan eus ar c'hrouadurioù mojennel e-touesk ar re vrudetañ. Ur bochad studiadennoù hag oberennoù lennegel a zo gouestlet dezhañ. Gwelet e vez er skeudennerezh a-vremañ evel ur jav bras gwenn, ur c'horn nemetañ e-kreiz e dal, diwar-se marteze ar ger *« marc'h-kornek »* a gaver e geriadur R. Hemon.

## Er skridoù  brezhonek
Meur a stumm zo da anv al loen mojennel-se er skridoù brezhonek.
;*Likorn* 
*E *[[Catholicon]]* Jehan Lagadeuc (1464)
*E geriadur F. Favereau.
;*Marc'h-kornek* 
*E *[[Traonienn skeud ar Maro]]*, gant Roparz Hemon, Gwalarn 2, 1925, p.&nbsp;21.
*E Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon, adalek 1970.
*En droidigezh *Ar marc'h kornek*, gant Mark Kerrain, diwar *A Unicorn in the Garden*, danevellig gant James Thurber, er gelaouenn Al Liamm niv. 223, e 1984.
*En droidigezh *[[Harry Potter ha Maen ar Furien]]*, gant Mark Kerrain, diwar *Harry Potter and the Philosopher's Stone* gant J. K. Rowling, e 2012 ;
;*Unkorneg*

*En ul levr bannoù-treset: *Kevrin an Unkorneg*, unan eus troioù-kaer Tintin, troet gant Divi Kervella, embannet gant An Here e 1993;
*Troidigezh *Emil* gant Tomi Ungerer, graet gant skolaerien skol Jules-Ferry Landerne (UGB)
*Gant ar skrivagner Stefan Carpentier, en e levr *Pa gavan hir ma amzer* (Skrid, 2014, p.&nbsp;36)
**Ar Plac'h yaouank hag an Unkorneg*, doare brezhonek *La Jeune Fille et la Licorne* gant ar skrivagner Dan ar Wern, en e vlog
*Er c'helaouennoù: *Rouzig*, pennadoù gant Gwenole Le Dors, ha Laurent Lefeuvre; *Bremaik*.
*Er skolioù pe gant bugale: Oberennoù kaset da benn ar vugale
*En anv ar steredeg Unkorneg.
**[[Afer an unkorneg glas]]*, troet e brezhoneg gant Gwenael Emelyanoff diwar an danevell c'halizek *O caso do unicornio azul* gant Agustín Fernández Paz (e-barzh niverenn 409 *[[Al Liamm]]*, Meurzh - Ebrel 2015, pajennoù 46-52).

## Skoedoù
War ardamezioù Bro-Skos eo dalc'het ar skoed gant daou unkorneg.

Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg|Bro-Skos
DEU Schwäbisch Gmünd COA.svg|Schwäbisch GmündAlamagn
DEU Giengen an der Brenz COA.svg|GiengenAlamagn
HUN Eger COA.jpg|EgerHungaria
Blason ville fr SaintLo (Manche).svg|Saint-LôNormandi
CHE Ramosch COA.svg|RamoschSuis
Líšnice.svg|LíšniceTchekia
Kerver-d.jpg|Familh Kerver, aotrounez Kerbriant, e Sant-Segal


## Arz
* Chaseadeg ar Marc'h-Kornek, hollad a ballennoù-moger, tre e dibenn ar 
* Poltred un itron gant un unkorneg, gant Raffaello, tre e deroù ar .

## Lennegezh
* *The Unicorn*, romant gant Iris Murdoch (1963)
* *Through the looking Glass*, gant Lewis Carroll

## Steredoniezh
*Steredeg an Unkorneg

## Pennadoù kar
* Aerlin
* Anggitay
* Camahueto
* Camphruch‎
* Indrik 
* Monoceros 
* Okapi
* Qilin 
* Shadhavar 
* Sin-you

## Levlennadur
* Pastoureau, Michel & Delahaye, Élisabeth : *Les secrets de la licorne*, Éditions de la Réunion des musées nationaux, 2013 

## Liammoù diavaez

## Daveennoù