Robert Merle

**Robert Merle** zo ur skrivagner gall ganet e Tebessa, en Aljeria, d’an 28 a viz Eost 1908 ha marvet en e zomani e Malmaison, e parrez Grosrouvre, en Yvelines, d’ar 27 a viz Meurzh 2004.

## E vuhez
Ez-studier e klasoù prientiñ al lise Louis-le-Grand, e khâgne hag hypokhâgne, aotreeg e oa war ar brederouriezh ha skolveurieg war ar saozneg. Sevel a reas un dezenn doktorelezh diwar-benn ar skrivagner saoz Oscar Wilde. Kelenner lise e voe e Bourdel ha Neuilly-sur-Seine, e lec'h ma en em gav gant Jean-Paul Sartre. Pa voe soudardaet e 1939 e voe kaset da labourat gant an arme saoz e Dukark (Dunkerque), evel ar Breizhad Roparz Hemon ha prizoniet e voe e 1940 gant an Alamaned, evel ar skrivagner saoz P. G. Wodehouse. Chom a reas bac’het betek 1943.
War-lerc’h ar brezel e voe anvet da vestr-prezegenner e Roazhon, ha goude e Tolosa (Toulouse), Caen, Rouen, Aljer, ha neuze Nanterre, e-lec’h ma laboure e miz Mae 1968.

Bet eo ezel er PCF (Strollad Komunour gall) ha lakaet e voe er-maez goude bezañ diskleriet er skingomz e wele aloubadeg Afghanistan gant Unvaniezh ar Soviedoù evel ur brezel trevadennel.

## E romantoù
Kalz anezho, awenet gant e vuhez, a ra meneg eus sorc’henn al lec’hioù kloz hag eus ar brezel.
* 1949 : Week-end à Zuydcoote, ur romant (priz Goncourt) : ur soudard gall a glask ur vag e-tal Dukark da vont da Vro-Saoz e-pad Emgann Dukark e 1940. Ur film a voe savet diwar al levr gant Henri Verneuil e 1964.
* 1952 : *La mort est mon métier* : romant istorel savet diwar buhezskrid an nazi Rudolf Höss, komandant kamp-diouennañ Auschwitz, a voe savet diwarnañ ar film « *Aus einem deutschen Leben* » gant Theodor Kotulla e 1977.
* 1962 : *L'Île*, a dapas gantañ ar prix de la Fraternité, a oa savet diwar emsavadeg martoloded al lestr saoz The Bounty : war un enezenn didud e klask an emsavidi saoz, a-gevret gant paotred ha merc’hed deuet ganto eus Tahiti, sevel ur gevredigezh nevez. 
* 1967 : *Un animal doué de raison* : ur romant skiant-faltazi bolitikel diwar-benn ar pezh a ziforc’h Mab-Den diouzh al loened, a voe savet diwarnañ ar film *The Day of the daulphin* (Le Jour du dauphin) gant Mike Nichols e 1973.
* 1970 : *Derrière la vitre* : romant a gont ennañ aloubadeg sal ar gelennerien d’an 22 a viz Meurzh 1968 e skol-veur Nanterre. 
* 1972 : *[[Malevil]]* : ur romant skiant-faltazi bolitikel diwar-benn buhez ur gumuniezh tud o treuzvevañ en ur c’hastell war-lerc’h tarzhadenn ur vombezenn nukleel, a voe graet ur film diwarnañ gant Christian de Chalonge e 1981.
* 1974 : *Les Hommes protégés* : ur romant skiant-faltazi bolitikel diwar-benn mestroni ar merc’hed goude kouezhet ur c’hleñved war ar baotred, a vir ouzh al lod vrasañ da vezañ gouest da gaout bugale. 
* 1976 : *Madrapour* : beaj ur c’harr-nij hep sturier, seurt metaforenn vetafizikel eus an tremen « en tu all d’ar san ». 
* 1986 : *Le Jour ne se lève pas pour nous*, danevell diwar-benn ar vuhez en ul lestr-spluj nukleel gall. 
* 1987 : *[[L'Idole]]* : er XVIvet kantved, en Italia, ur vourc’hizez aet da itron a lak an dud d’en em zrailhañ abalamour dezhi.
* 1989 : *Le Propre de l'Homme* : ur skiantour a glask sevel ur varmouzez en e diegezh ha kelenn dezhi yezh an daouarn evit prouiñ ez eus spered el loened a ouenn ganti.

## Rummad « Fortune de France » (romantoù istorel)
Mont a ra an heuliad romantoù-se eus 1547 da 1661. Ar 6 levr kentañ, a ya da ober lodenn gentañ an oberenn vras-se, a zo kontet ennañ darvoudoù hervez ma vezont gwelet gant Pierre de Siorac, un dudenn krouet gant ar skrivagner, a zo noblañs e lez ar roue gall. Re an eil lodenn a zo kontet eus sellboent e vab Pierre-Emmanuel.
* 1977 : *[[Fortune de France]]*
* 1979 : *[[En nos vertes années]]*
* 1980 : *[[Paris, ma bonne ville]]*
* 1982 : *[[Le Prince que voilà]]*
* 1983 : *La Violente Amour*
* 1985 : *La Pique du jour*
* 1991 : *La Volte des Vertugadins*
* 1993 : *L'Enfant-Roi*
* 1995 : *Les Roses de la vie*
* 1997 : *Le Lys et la Pourpre*
* 1999 : *La Gloire et les Périls*
* 2001 : *Complots et cabales*
* 2004 : *Le glaive et les amours* (Prix Jean Giono)

## [[C’hoariva]]
* 1950 : Levrenn I : *Sisyphe et la mort*, *Flamineo*, Les Sonderling.
* 1957 : Levrenn II: *Nouveau Sisyphe*, *Justice à Miramar*, *L'Assemblée des femmes*, diwar Aristophanes.
* 1992 : Levrenn III : *Le Mort et le Vif*, *Nanterre la Folie* (gant Sylvie Gravagna)
* 1996 : Pièces pies et impies.

## Oberennoù all
* 1955 : *[[Oscar Wilde]] ou la « destinée » de l'homosexuel*
* 1965 : *[[Moncada]], premier combat de [[Fidel Castro]]*. Emsavadenn c’hwitet Fidel Castro gwelet gant diktatour Kuba, da lavarout eo evel un taol kaer.
* 1984 : *Oscar Wilde*.
* 1985 : *[[Ahmed Ben Bella]]*

## Prizioù gounezet
* 1949 : *Prix [[Goncourt]]*, gant Week-end à Zuydcoote.
* 1974 : *Prix [[John Wood Campbell]] Memorial*, gant Malevil.
* 1962 : *Prix de la Fraternité*, gant L'Île.
* 2003 : *Prix [[Jean Giono]]* gant Le Glaive et les amours.

## Da welout
* Fortune de France

## Liammoù diavaez
*  Merle, Robert (1908-2004) war Universalis.
*  Fortune de France
*  Robert Merle, skrivagner gall, war Evene.
*  Robert Merle, skrivagner gall, war ar c'hCafard Cosmique.
*  Robert Merle, "La mort est mon métier" 
*  Robert Merle (1908-2004), e vuhez.