open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ar Stourmer

**Ar Stourmer** a oa ur gelaouenn krouet gant Goulven Pennaod e 1962. Al linenn-stur anezhi a oa an ideologiezh genel-werinelour, ar vroadelouriezh vreizhat hag an nevez-paganiezh. Dister-tre an niver a dud a lenne ar gelaouenn.

## Skrivagnerion ar gelaouenn
C'hwezek niverenn a yeas d'ober heuliad niverennoù *Ar Stourmer* etre miz Genver 1962 ha miz Here 1964. Remont Jestin, Jon Mirande, Mikael Josseaume — hag a voe e penn ur gevredigezh *Fraternité de la croix gammée* ("Breuriezh an hevoud") he anv — hag R. Glemareg a genlabouras gant Goulven Pennaod evit he sevel.

## Danvez
Peurliesañ e kaved pennadoù hag a zisplege diazezoù ar ouennelouriezh hag an nevez-paganiezh enni ("*Hent ar ouenn ? Hent an natur.*" gant Rigakos, en niverennoù 1, 2,3). Pennadoù ilizkas ("*Ha kristen eo Doue an tad ?*", R. Glemareg, niverenn 3) ha pennadoù war an etrekeltiegezh ha war ar yezhadur a gaved enni ivez.

Levezonet bras e veze gant an ideologiezh nazi. Skeudennaouet e veze gant arouezioù an Trede Reich ha reoù pagan : hevoudoù, swastikaoù, runoù gotek. Troidigezhioù kanennoù nazi a veze kavet en he niverennoù ( "*[[Horst-Wessel-Lied]]*" pe "*Pa zeuio an SS en-dro*").

## Notennoù
Montgomery (tud)

**Montgomery** zo un anv-tud a orin gallek.
## Gerdarzh
## Tud
*An Tiegezh Montgommery, hag en o zouez :
**Roger Iañ Montgommery, pe Montgomery pe Montgomerie (? - 1066), beskont Hiémois en Normandi
**Roger II Montgommery (war-dro 1030 - 1094), beskont Hiémois, aotrou Alençon, kentañ kont Shrewsbury, kuzulier gant Gwilherm an Alouber
*Gabriel Iañ Montgomery (1526 - 1574), brezelour hugunot, a lazhas ar roue gall Herri II (Bro-C'hall)
*Richard Montgomery (1738 - 1775), jeneral stadunanat e-pad ar Brezel Dizalc'hted, lazhet e Kebek, haroz a roas e anv da veur a gêr e SUA,
*Bernard Montgomery (1887 - 1976), jeneral saoz en Eil brezel-bed
*Robert Montgomery (1904-1981), aktour stadunanat
*Little Brother Montgomery (1906-1985), kaner blues stadunanat
*Elizabeth Montgomery (1933-1995), aktourez stadunanat
*Flora Montgomery (1974 - ), aktourez saoz
* Poppy Montgomery (1975 - ), aktourez aostralian
Modul ren ha servij Apollo

**Modul ren ha servij Apollo** (*Command/Service Module*, berraet e CSM e saozneg) eo egorlestr ar Programm Apollo savet evit gallout kas ha digas ar sterdeidi eus an Douar betek al Loar. Div lodenn a oa: ar **Modul ren** (CM), kernennek e stumm, ma oa ar sterdeidi — hag hi al lodenn nemeti a zistroe war an Douar — hag ar **Modul servij** (SM), kranennek, gant ar c'heflusker, an oksigen, peadra d'ober tredan... Ouzh penn ar modul ren e veze staget ar modul loar.
Columbia (disheñvelout)

:*Arabat kemmeskañ gant *'Kolombia** ha **Colombia**

**Columbia*', anv savet diwar ar pennger *Columb*, tennet eus doare latin anv-bras [[Kristol Goulm]] (*Columbus*) mui an dibenn *-ia*, a c'hall bezañ meur a dra. Kavet e vez en [[Amerika an Norzh]]:

==Anv==
*[[Columbia (anv)|Columbia]], anv barzhoniel ha personadur gwregel [[Stadoù-Unanet Amerika]]

==Lec'hioù==
=== === 
**British Columbia'', anv saoznek Kolombia Breizh-Veur, unan eus proviñsoù Kanada

### 
*Distrig Columbia, an distrig e-lec'h m'emañ Washington D.C., kêr-benn Stadoù-Unanet Amerika
*Meur a gêr anvet evel-se. En o zouez:
** Columbia (Alabama)
** Columbia (California)
** Columbia (Connecticut)
** Columbia (Illinois)
** Columbia (Fayette County, Indiana)
** Columbia (Iowa)
** Columbia (Kentucky)
** Columbia (Louisiana)
** Columbia (Maine)
** Columbia (Maryland)
** Columbia (Mississippi)
** Columbia (Missouri)
** Columbia (New Hampshire)
** Columbia (New Jersey)
** Columbia (New York)
** Columbia, kêr-benn stad South Carolina er Stadoù-Unanet

### Stêr
*Stêr Columbia, ur stêr e Norzhamerika (Kanada ha SUA)

## Sonerezh
*columbia, un doare-sonerezh eus Kuba, stag ouzh ar rumba.

## Listri ha treuzdougerezh

### Egorlistri
*Anv-kod modul ren ha servij Apollo 11
*Columbia, un egorvulzun distrujet pa oa o tistreiñ war an Douar

## Deskadurezh
*Columbia University, ur skol-veur brudet e New York

## Kompagnunezhioù
*Columbia Pictures, kompagnunezh fiñvskeudenniñ
*Columbia Records, ti-embann pladennoù
Columbus

**Columbus** zo un anv-lec'h saoznek deuet diwar anv latin Kristof Koulm.

## Lec'hioù

*Columbus (Georgia)
* Columbus (Illinois)
* Columbus (Indiana)
* Columbus (Kansas)
* Columbus (Kentucky)
* Columbus (Minnesota)
* Columbus (Mississippi)
* Columbus (Missouri)
* Columbus (Montana)
* Columbus (Nebraska)
* Columbus (New Jersey) 
* Columbus (New Mexico)
* Columbus (New York)
* Columbus (North Carolina)
* Columbus (North Dakota)
* Columbus (Ohio)
* Columbus (Texas)
* Columbus (Wisconsin)
* Columbus (kêr), Wisconsin

### Lec'hioù all
* Columbus City, Iowa
* Columbus County, North Carolina

## Gouel
***[[Columbus Day]]**, gouel Kristof Koulm, lidet d'an 12 a viz Here.

## Pennadoù kar
*Colombo
*Colombia
*Columbia
Katelin Foix

**Katelin Foix** zo anv div briñsez.

* Katelin Navarra (1468-1517), rouanez Navarra, dugez Gandía, dugez Montblanc, dugez Peñafiel, kontez Foix;
* Katelin Foix, Infantez Navarra, kontez Candale ha kontez Benauges.
Colombo (disheñvelout)

**Colombo** zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh italianek 

## Lec'hioù

###### 
*Colombo (Brazil), kumun eus Paraná enni 240.000 den o chom 

###### 
*Monte Colombo, e proviñs Rimini, 2.550 a dud enni

###### 
*Colombo, kêr vrasañ ar vro, bet kêr-benn

## Tud
*Bartolomeo Colombo, merdeer eus Genova, breur da Gristol Goulm
*Bonaparte Colombo, matematikour
**Cristoforo Colombo*, doare italianek Kristol Goulm
*Domenico Colombo, tad da Gristol Goulm ha da Vartolomeo Colombo
*Emilio Colombo, politikour italian, senedour a-hed-buhez 
*Francesco Colombo
*Fulvia Colombo
*Giuseppe Colombo, anv meur a zen
*Joseph Colombo brudet evel **Joe Colombo**, penn mafia italian-stadunanat
*Lu Colombo, kanerez italian
*Maurizio Colombo
*Nella Colombo (Giovanna Colombo), kanerez italian

## Sonerezh
**[[Colombo (c'hoarigan)|Colombo]]*, levrig gant Felice Romani sonerezh gant Francesco Morlacchi (1828), Luigi Ricci (1829), Ramón Carnicer (1831), Luigi Bottesini (1848), Carlo Emanuele De Barbieri (1848), Vincenzo Mela (1857), Felicita Casella (1865) e Giuseppe Marcora (1869)
**[[Colombo (kanadenn)|Colombo]]*, kanadenn gant Antônio Carlos Gomes

## Pennad kar
*Columbo, anv saoznek orin ar poliser en heuliad filmoù-skinwel heñvelanvet, anavezet ivez evel *Colombo* en italianeg hag e galleg.
Hamilton

**Hamilton** zo un anv-lec'h er broioù saoznek, hag un anv-tiegezh. 

## Orin
Lavaret e vez e teu eus ar gêriadenn Hamilton, e Leicestershire, e Bro-Saoz. Tud en anv-se a ziazezas en  e Lanarkshire, e Bro-Skos. Diwar o anv e voe anvet kêr Hamilton, e South Lanarkshire a-raok 1445. An dud anvet Hamilton hiziv a ziskennfe neuze pe eus an tiegezh a wad uhel, pe eus tud anvet diwar-lerc'h ar gêr.

## Lec'hioù
### 
* Hamilton (New South Wales), e Newcastle
* Hamilton (Queensland), e Brisbane
* Hamilton (South Australia)
* Hamilton (Tasmania)
* Hamilton (Victoria)
* Hamilton Island (Queensland)

### 
* Hamilton (Bermuda), kêr-benn ar vro
* Hamilton Parish (Bermuda)

### 
* Hamilton (Ontario)
** Hamilton Harbour, anv all Burlington Bay, e Lenn Ontario
* Hamilton Island (Nunavut)

### 
* *Port Hamilton* anv saoznek kozh Geomun-do

### 
* Hamilton (Zeland-Nevez)

###### 
* Hamilton (Leicestershire) 

###### 
* Hamilton (South Lanarkshire), Cadzow pe Cadyou hec'h anv kozh

### 
* Hamilton (Alabama)
* Hamilton (Kalifornia), anv meur a lec'h
* Hamilton, hiziv Hamilton City (Kalifornia)
* Hamilton (Colorado)
* Hamilton (Georgia)
* Hamilton (Illinois)
* Hamilton (Indiana)
* Hamilton (Clinton County, Indiana)
* Hamilton (Madison County, Indiana)
* Hamilton (Iowa)
* Hamilton (Kansas)
* Hamilton (Kentucky)
* Hamilton (Maryland)
* Hamilton (Massachusetts)
* Hamilton (Michigan)
* Hamilton (Mississippi)
* Hamilton (Missouri)
* Hamilton (Montana)
* Hamilton (Nevada)
* Hamilton Township (Atlantic County, New Jersey)
* Hamilton Township, (Mercer County, New Jersey)
* Hamilton (New York)
* Hamilton (North Carolina)
* Hamilton (North Dakota)
* Hamilton (Ohio)
* Hamilton (Pennsylvania)
* Hamilton (Texas)
* Hamilton (Virginia)
* Hamilton (Washington)
* Hamilton (Wisconsin)
* Hamilton City (Kalifornia)

## Pennadoù kar
* Hamilton's
* Hamilton Township
* Hamiltonian

## Tud
* Hamilton (anv-tud)
* Mary Hamilton, anv meur a vaouez
Bismarck

**Bismarck** pe **Bismark**, zo un anv-tiegezh alamanek, a c'hall bezañ meur a dra.

## Tud

* Tiegezh Bismarck, un tiegezh a renk uhel, diskennet eus Herebord von Bismarck
** Otto von Bismarck (1815–1898), kanseller an Impalaeriezh alaman, tad unvaniezh Alamagn
** e vab Herbert von Bismarck (1849–1904), politikour alaman
** Mona von Bismarck (1897–1983), mondianez stadunanat, merc'heg da Herbert von Bismarck ;
** Gottfried Graf von Bismarck-Schönhausen (1901–1949), kannad nazi, mab-bihan da Otto von Bismarck
***Otto Christian Archibald von Bismarck* 
**Ferdinand von Bismarck (1930-), politikour alaman, mab da *Otto Christian Archibald von Bismarck*, Priñs Bismarck abaoe 1975.
** ar c'hont Gottfried von Bismarck (1962–2007), mab da Ferdinand von Bismarck
* Carl-Eduard von Bismarck (1961), politikour
* Celia von Bismarck (Geneva, 1971 - Geneva, 2010) kontez suis ha madoberourez, kannadez Kroaz Ruz Suis. 

### Anv-bihan
* Bismarck Barreto Faria, melldroader brazilian

## Listri
* Bismarck (lestr-brezel), lestr-brezel alaman

## Lec'hioù

###### 
* Bismark (Alamagn), en Altmark

###### 
**Bismarck*, anv kozh Collinsvale, e Tasmania

###### 
* Bismark (Ontario)

###### 
* Mor Bismarck, en hanternoz d'ar vro
* Enezeg Bismarck, darn eus ar vro
* Menezieg Bismarck

###### 
* Bismarck (Arkansas)
* Bismarck (Illinois)
* Bismarck (Missouri)
* Bismarck (North Dakota)
* Bismarck (West Virginia)
* Bismarck Township (Michigan)
* Bismarck Township (Minnesota)

###### 
* Bismark (Limpopo)

###### 
* Menez Bismarck

## Oberennoù
* ''Bismarck'' (film), e 1940 gant Wolfgang Liebeneiner

## Pennadoù kar
Fort-de-France

**Fort-de-France** (galleg), pe **Fod Fwans** (kreoleg), eo kêr-benn Martinik, en Antilhez, un tiriad e dalc'h Republik Frañs. Evit ar velestradurezh c'hall ez eo ur pennlec'h departamant hag ur pennlec'h rannvro.  a dud a oa o chom e kêr e .

## Notennoù
Janed Iañ Navarra

**Janed Champagn**, pe **Janed Iañ Navarra** (1271-1305), a oa kontez Champagn ha Brie, rouanez Navarra (1274-1305), ha rouanez Bro-C'hall (1285-1305) goude dimeziñ da Fulup IV .

## He buhez
Merc'h e oa d'ar roue Herri Iañ Navarra ha da Blanche d'Artois , eus an Tiegezh Capet.

E miz Eost 1284, da 11 vloaz, e timezas da bennhêr kurunenn Bro-C'hall, Fulup, a zeuas da vout roue Navarra evel Fulup Iañ (1284-1305) ha roue Bro-C'hall evel Fulup IV (Bro-C'hall) (1285-1314). 

En desped d'he dimeziñ ne baouezas ket da ren en he douaroù. Elle est à l'origine de la création du Collège de Navarre et de l'Hôtel-Dieu de Château-Thierry.

## He bugale
C'hwec'h bugel he doe. He merc'h a voe rouanez Bro-Saoz ha tri mab dezhi a voe rouaned Bro-C'hall .
* Loeiz X « le hutin » (1289-1316), roue Bro-C'hall, ha Roue Navarra evel Loeiz Iañ (1314-1316).
* Izabel Bro-C'hall « la louve de France » (1292-1358), dimezet da Edouarzh II, roue Bro-Saoz .
* Fulup V (Bro-C'hall) « le long » (1293-1322), roue Bro-C'hall , ha Roue Navarra evel Fulup II Navarra (1316-1322).
* Charlez IV (1294-1328), roue Bro-C'hall , ha Roue Navarra evel Carlos Iañ Navarra (1322-1328).

## Notennoù
Marc Ravalomanana

**Marc Ravalomanana** (ganet d'an 12 a viz Kerzu 1949) zo ur politikour eus Madagaskar, bet prezidant ar vro etre 2002 ha 2009.

Dilennet e voe da vaer Antananarivo e miz Kerzu 1999 ha kas war-raok neuze labourioù yac'husaat kêr. Lakaat a reas e anv en dilennadeg prezidantel 2001 ha dastum tost ouzh 46.5% eus ar mouezhioù en dro gentañ. Tabut a savas dre ma embanne aduidi Ravalomanana e oa bet dastumet ouzhpenn 50% eus ar mouezhioù gantañ hag e ranke dre se bezañ lakaet da brezidant. Manifestadegoù a voe aozet ha d'an 22 a viz C'hwevrer 2002 ec'h embannas Ravalomanana e oa prezidant Madagaskar, daoust na oa ket anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. N'eo nemet d'ar 6 a viz Mae ma teuas da vezañ anavezet er garg-se, goude ul labour kendrec'hiñ kaset da benn gant e guzulier, Norbert Ratsirahonana.

E 2006 e voe addilennet da brezidant gant 54.80% eus ar mouezhioù en dro gentañ. Emsavadegoù renet gant Andry Rajoelina a voe aozet a-enep dezhañ e penn kentañ 2009 hag e miz Meurzh e voe rediet da zilezel e garg ha tec'hel kuit diouzh an enezenn.
Strizh-mor Georgia

**Strizh-mor Georgia** (saozneg: *Strait of Georgia*) a zo ur strizh-mor eus ar Meurvor Habask etre Enez Vancouver hag an douar-bras, e Kolombia Breizh-Veur e Kanada.
Katelin Foix, Infantez Navarra

**Katelin Foix ha Trastámara** (1460 - marvet a-raok 1494) a oa Infantez e Rouantelezh Navarra. 

Merc'h e oa da Leonor Iañ Navarra ha d'ar c'hont Gaston IV Foix. Merc'h-vihan e oa da Juan II Aragon ha da Blanca Iañ Navarra.
 
Dimezet e voe en 1469 da Gaston II Foix-Candale (1440-1500), kont Candale ha Bénauges, ha bugale o doe. 

## Bugale
Pevar bugel he doe 
* Gaston III de Foix-Candale (¿?-1536), kont Foix ha Candale war-lerc'h e dad;
* Jean de Foix, Arc'heskob Bourdel.
* Pierre de Foix, marvet divugel.
* Anna Foix (1480-1506), dimezet da Ladislas II Bohemia ha VII Hungaria.

## Levrlennadur
* *Revue de l'Agenais*, Volume 4, Société des sciences, lettres et arts d'Agen, Société académique d'Agen, P. Noubel, Imprimeur-Editeur, 1877.
* Légé, Joseph, *Les Castelnau-Tursan: par l'Abbē Légé*, Vol. 1, Aire-Sur-L'Adour, 1887.
Likoma (distrig)

**Likoma** zo un distrig eus Malawi, e lodenn lenn Malawi e dalc'h Mozambik. Div enez a ya d'ober an distrig : Likoma ha Chizumulu.

## Daveenn
Rouantelezh an Inizi

**Rouantelezh an Inizi** a oa ur rouantelezh viking a badas adalek an  kantved betek an  kantved, diazezet war an Inizi Gall, Inizi ar stêr Clyde ha Manav. Graet e veze *Suðreyjar* eus an Inizi-se gant an Normaned. A-wezhioù e vez komzet eus **Rouantelezh Manav hag an Inizi** evit an douaroù-se daoust ma ne oa bet roet an titl-se nemet d'ur roue. Deuet eo an Inizi da vezañ ul lodenn eus Rouantelezh Bro-Skos e 1266.
Celia von Bismarck

**Celia von Bismarck** (Geneva, 1971 - Geneva, 2010) a oa ur gontez suis ha madoberourez, kannadez Kroaz Ruz Suis adal 2006 betek he marv .

E diskar-amzer 2010 e voe kavet ur c'hrign-bev dezhi ha mervel a reas eizh sizhun goude.

## Notennoù
Blantyre (distrig)

**Blantyre** zo un distrig eus Malawi. An div drederenn eus e boblañs (661 256 a dud e 2008) zo o chom e Blantyre, eil brasañ kêr ar vro.

## Daveenn
Enezeg Bismarck

**Enezeg Bismarck** zo un enezeg e Papoua Ginea-Nevez.

## An Inizi
Rannet eo an enezeg etre meur a broviñs

* Proviñs Manus (* niverenn 9 war ar gartenn *)
** Inizi an Amiraliezh, anezho 18 enezenn:
*** Enez Manus, an hini vrasañ
*** Enez Los Negros
*** Enez Lou
*** Enez Ndrova
*** Enez Tong
*** Enez Baluan
*** Enez Pak
*** Inizi Purdy
*** Enez Rambutyo
*** Inizi St Andrews
** Western Islands, enne:
*** Enez Aua
*** Inizi Hermit
*** Inizi Kaniet (Anchorite)
**** Enez Sae
*** Inizi Ninigo
*** Enez Wuvulu

* Proviñs Iwerzhon Nevez (12)
** Iwerzhon-Nevez pe * Niu Ailan*, an enez vrasañ
** New Hanover Island pe * [[Lavongai]]*
** Saint Matthias Group
** Tabar Group
** Lihir Group
** Tanga Group
** Inizi Feni
** Inizi Dyaul

* Proviñs East New Britain (4)
** [Breizh-Nevez]] pe *Niu Briten*, an enez vrasañ
** Inizi Duke of York

* Proviñs Breizh-Nevez ar C'hornôg (18)
** Breizh-Nevez pe *Niu Briten*, an enez vrasañ
** Inizi Vitu

* Proviñs Morobe (11)
** Enez Umboi
** Enez Tolokiwa
** Enez Sakar
** Enez Ritter
** Enez Malai
** Enez Tuam

* Proviñs Madang (8)
** Long Island
** Enez Crown
** Enez Karkar
** Enez Bagabag
** Manam

* Proviñs East Sepik (5)
** Inizi Schouten

Ar vrec'h-vor etre inizi Breizh Nevez hag Iwerzhon Nevez zo anvet **St. George's Channel** diwar anv Kanol Sant Jord (St. George's Channel) etre Kembre hag Iwerzhon.
Frizia

**Frizia** pe **Bro-Friz** (*Fryslân*, *Fraislaand*, *Freesland*, *Fräislound*, *Fraschlönj*, *Friislon*, *Friesland* hervez ar rannyezhoù) eo bro ar Friziz, ar frizeg, o yezh, a-hed da aodoù Mor an Hanternoz en Izelvroioù hag en Alamagn, betek harzoù Danmark.

## Rannoù Friz
Teir rann vras a ya d'ober Bro-Friz:
*Friz ar C'hornaoueg, enni:
**Fryslân, ur broviñs eus an Izelvroioù;
**Proviñs Groningen en Izelvroioù ivez.
**darnoù eus West-Friesland ha Noord-Holland.

*Friz ar Reter e Saks-Izel, en Alamagn

*Friz an Norzh en Schleswig-Holstein, en Alamagn
**Nordfriesland
**Heligoland

## Pennadoù kar
*Inizi Friz
*Inizi Friz an Hanternoz
*Yezhoù frizek
Blantyre

**Blantyre** eo eil kêr vrasañ Malawi ha kreizenn genwerzhel ar vro. Pennlec'h rannvro ar Su ha distrig Blantyre eo.

Savet e voe Blantyre e 1876 gant misionerien eus Iliz Bro-Skos hag anvet diwar ar gêr a-anv ganti. Hervez niveradeg 2008 e oa 661 256 a dud o chom enni.
Friz (disheñvelout)

**Friz** a c'hall bezañ meur a dra:

## Lec'hioù
*Friz, ur vro a-hed arvor Mor an Hanternoz en Izelvroioù hag en Alamagn, rannet e meur a damm:
**Friz ar C'hornaoueg
***enni *proviñs [[Friz]]* pe *Fryslân*, anv ofisiel ur broviñs eus an Izelvroioù ma vez komzet frizeg,
**Friz ar Reter,
**Friz an Norzh.

## Traoù all
*friz, un danvez
*, an ober frizañ

## Gwelet ivez
*Yezhoù frizek
Menez Bismarck

**Menez Bismarck** zo ur menez greunvaenek e biz Zimbabwe.

Ergerzhet e voe ar menez hag an trowardroioù e 1872 gant ar beajour alaman Karl Mauch (-), hag anvet ar menez gantañ diwar-lerc'h anv ar c'hañseller alaman Otto von Bismarck.
## Notennoù
Mor Bismarck

**Mor Bismarck** zo etre enez Ginea Nevez er c'hornôg ha mervent, hag an Enezeg Bismarck er reter ha gevred. 

Anvet eo diwar-lerc'h Otto von Bismarck, ar politikour alaman.
Mzuzu

**Mzuzu** eo trede kêr vrasañ Malawi, goude Lilongwe ha Blantyre. 133 968 annezad a oa enni e 2008.

## Daveenn
Janed Navarra (dugez Breizh)

**Janed Evreux**, pe **Janed Navarra** (1370-1437), a oa dugez Breizh (1386-1399), hag a deuas da vout rouanez Bro-Saoz (1403-1413) goude dimeziñ da Herri IV (Bro-Saoz).

## He buhez
Merc'h e oa da Charlez, kont Evreux, anavezet ivez evel Carlos II Navarra dre ma teuas da vezañ roue Navarra, ha da Janed Bro-C'hall.

### Dugez Breizh
Dimeziñ a reas e 1386 da Yann IV, dug Breizh. Nav bugel o doe : 
* Janed Breizh (1387-1388)
* ur verc'h (1388-1388)
* Yann V (1389-1399-1442), dug Breizh
* Mari Breizh (1391-1446),
* Arzhur III (1393-1457-1458), dug Breizh
* Jili Breizh (1394-1412) aotrou Chantocé
* Marc'harid Breizh (1392-1428), dimezet da Alan IX Rohan
* Richard d'Étampes (1395-1438), kont Vertus, Etampes ha Mantes, tad da Frañsez II, dug Breizh
* Blanche Breizh (1397-goude 1419), dimezet da Jean IV d'Armagnac

### Rouanez Bro-Saoz
Mervel a reas Yann IV, pried Janed d'an 1 a viz Du 1399. Intañvez e chomas e-pad pevar bloaz, ha rejantez e voe evit he mab Yann V a-hed ar bloavezhioù-se. 

Hervez an Encyclopedia Britannica e krogas an darempred etre Janed ha Herri Bolingbroke (a deuas da vezañ Herri IV (Bro-Saoz)) pa oa o chom e lez Breizh, harluet eus Bro-Saoz. En 1403 ec'h addimezas Janed da Herri IV. Bugel ebet n'o doe, met un darempred mat he doe gant bugale pried kentañ ar roue. Alies e save a-du gant he lezvab, priñs Kembre, a-enep ar roue.

Koulskoude e voe tamallet dezhi, pa oa intañvez, en amzer ren he lezvab Herri V, da vezañ sorserez ha da glask lazhañ ar roue. Kondaonet e voe en 1419 ha bac'het pevar bloaz e kastell Pevensey e Sussex. 

Goude-se e vevas sioul dindan Herri V koulz ha dindan e vab Herri VI. 

Beziet e voe en Iliz-veur Canterbury e-kichen he fried ar roue Herri IV.
Lenn Pomme de Terre

E mervent ar Stad Missouri er Stadoù-Unanet, e su Kontelezh Hickory (Missouri) hag e norzh Kontelezh Polk (Missouri), war-dro 80&nbsp;km en norzh da Springfield, emañ al **Lenn Pomme de Terre** (*Pomme de Terre Lake*), e kember ar stêrioù Lindley Creek ha Pomme de Terre a ro hec'h anv dezhi.

## Deskrivadur
*32&nbsp;km² eo gorread al lenn pa vez en he live izelañ, ha 65&nbsp;km² en he live uhelañ.
*War-dro 182&nbsp;km eo hirder he glann.
*256 metrad a-us live ar mor eo hec'h uhelder.

## Istor
A-benn reoliañ red ar stêr Osage en devoa Korf ijinourien lu ar Stadoù-Unanet savet ur rummad stankelloù, hini Pomme de Terre en o zouez.
Etre 1957 ha 1961 e voe savet ar stankell a stummas al lenn Pomme de Terre.
Dourioù ar stêr Pomme de Terre oc'h em gejañ gant re ar stêr Osage dre al lenn Pomme de Terre a ya da leuniañ ur fardellad divent a zour dalc'het gant ar stankell.

"Stêr an Askorn Bras" (*Big Bone River* e saozneg) e oa anv kentañ ar stêr, troet diwar yezh an Amerindianed Osage (pobl) a gave kalz eskern dinosaored en he glannoù.
Un anv a orin gallek eo *Pomme de Terre*, bet roet gant ergerzherien c'hall. Kement hag “aval-douar” e talvez.

*Tri lec'h all zo anvet *Pomme de Terre* er Stadoù-Unanet, an holl anezho er Stad Minnesota :
**Pomme de Terre (Minnesota), a zo ur gêr zilezet
**Pomme de Terre (stêr, Minnesota)
**Pomme de Terre Township (Grant County, Minnesota)

### Ar stankell
*2 204 m eo he hirder.
*47 m eo hec'h uhelder a-us naoz ar stêr.
*9 m eo he ledander el laez, 290 m en traoñ.
*Savet eo diwar ur riboul kelc'hiek 4 metrad a dreuzkiz, ennañ div zor-red (2 m x 4 m) hag un dorikell gelc'hiek 610&nbsp;mm a dreuzkiz evit lezel dourioù da dremen.
*Div vrec'h a zo war bep tu d'ar stankell : ar vrec'h Pomme de Terre, a heuilh red ar stêr a-hed 27&nbsp;km, ha hini Lindley, a heuilh ar stêr Lindley Creek a-hed 19&nbsp;km.
*Treuzet eo ar stankell gant un hent, *Route 254*.

## Touristelezh
*Tremen 650 tachenn-gampiñ zo war glann al lenn
*Div draezhenn digor d'an dud e fell dezho kouronkañ zo ivez.
*Bageal, skiañ war an dour ha pesketa a c'haller ober.
Bep 4 a viz Gouere, devezh Gouel Broadel ar Stadoù-Unanet, e vez tennet un tan-arvest war glannoù al lenn.

## Notennoù

## Liammoù diavez
* Lec'hienn Korf ijinourien lu Stadoù-Unanet
* Kambr Kenwerzh Lenn Pomme de Terre
* Park stadel Pomme de Terre
Janed Bro-C'hall (1343-1373)

**Pennadoù [[Janed Bro-C'hall]] ha [[Janed Valois]] zo ivez.*

**Janed Bro-C'hall**, pe **Janed Valois** ( 1343-1373 Évreux), a oa ur briñsez c'hall deuet da vout rouanez Navarra.

## He buhez
Ganet e oa e Châteauneuf-sur-Loire e 1343. Merc'h e oa da Yann, dug Normandi neuze, deuet da vout ar roue Yann II goude, ha da Bonne de Luxembourg e gentañ pried. 

## Dimeziñ
Dimezet e oa e 1352 da Charlez II Navarra (1332-1387), Roue Navarra. E kastell Vivier, e-tal Fontenay-Trésigny, en Brie, e voe lidet an eured.

* Marie, ganet en 1360, dimezet en 1393 da Alfonso Aragon († 1412), dug Gandia
* Charlez III Navarra (1361 † 1425), roue Navarra
* Philippe, ganet en 1364, marvet en -yaouank,
* Pierre (1366 † 1412), kont Mortain
* Janed (1370 † 1437), a voe dugez Breizh ha rouanez Bro-Saoz, dimezet div wech:
** en 1386 da Yann IV (dug Breizh) (1340 † 1399), 
** en 1403 da Herri IV (Bro-Saoz) (1367 † 1413)
* Blanche, marvet da 13 vloaz, a-raok he zad
* Bonne, marvet a-raok he zad
* Isabelle, savet e kouent Santa-Clara en Estella , e Navarra.
Naved Trugarez Doue

**Naved Trugarez Doue** zo un naved a bedennoù da gregiñ da zeiz Gwener ar Groaz betek ar Sul war-lerc’h Sul Fask, hag a zo bet diskleriet « Gouel Trugarez Doue » (Misericordi Divina) gant an Iliz katolik.

Hervez an Iliz, d’ar 14 a viz Gwengolo 1935, e lavaras Jezuz Krist da santez Faostina (santelezhet e 2000) penaos dibunañ Chapeled an Drugarez. Er c'hontrol d'ar Rozera kinniget da sant Dominig gant an Itron-Varia e vez pedet ar chapeledad-se gant pedennoù diazezet war ar C'hrist ha neket war an Itron-Varia a-benn degemer trugarez Doue ar Mab, dre e Basion.

## Promesaoù

An navad-se zo ur bedenn a c'houlenn ma tegasfe grasoù d'ar re en ped. Ar promesaoù kinniget gant Jezuz-Krist da santez Faostina ha d'ar re a bedfe an navad-se a vefe ar re-se :

« *Ma merc'h, laka an eneoù da baterat war ar chapeled-mañ a'm eus roet dit. Plijout a ra din reiñ grasoù da gement tra a c'houlennint gantañ.*» (An Deizlevrig)

« *Ar veleion en roio d'ar bec'herion evel ur plankenn diwezhañ a [[silvidigezh]] ; ha zoken ar pec'her ar startañ, ma tibun ar chapeledad-se ur wezh a resevo gras va zrugarez.*» (An Deizlevrig)

Ouzhpenn-se en dije promesaet Jezuz-Krist ur marv c'hwek evit an dud a bed an naved-se :

« *Da eur ar marv e tifennin evel ma c'hlod-me kement ene en do dibunet ar chapeledad-se he-unan pe, a-hend-all, m'o do pedet tud arall e-tal un den war e dremenvan, e vo kenkoulz ma induljañs ganto.*» (An Deizlevrig)

## Penaos pediñ naved Trugarez Doue
1. Ober sin ar groaz

2. Lavarout teir gwezh :"*Gwad ha dour, hag a strinkas eus kalon Jezuz evel andon an Drugarez evidomp, fiziañs a'm bez ennoc'h*"

3. Lavarout ur *Pater Noster*

4. Lavarout un *Ave Maria*

5.Lavarout ur C'hredo

6.War bep greunenn voan : "*Dre e Basion boanius, ho pet truez ouzhimp hag ouzh ar bed a-bezh*"

7.War bep greunenn dev : "*Tad peurbadus, profañ a ran deoc'h Korf, Gwad, Ene ha Doueelezh ho mab muiañ-karet, Hon Salver Jezuz-Krist, evit azgoulenn ganeoc'h pardon hon pec'hedoù ha pardon reoù ar bed a-bezh*"

8.E diwezh ar chapeled, lavarout teir gwezh :"*Doue santel, Doue kreñv, Doue divarvel, ho pet truez ouzhimp hag ouzh ar bed a-bezh.*"

## Da be goulz pediñ ar chapeledad-se

Bep devezh a ya d'ober an nav deiz a vez etre Gwener ar Groaz ha sul Trugarez Doue, d'an eur a anver Eur an Trugarez a zo 15e peogwir e varvas Jezuz Krist d'an eur-mañ ha goulenn a reas an aotrou Krist ouzh santez Faostina ma vefe dibunet ar chapeledad d'an eur a 15 eur.

## Notennoù
Zomba (Malawi)

**Zomba** zo ur gêr eus Malawi, pennlec'h an distrig a-anv ganti.

Bez' e voe kêrbenn Nyasaland (anv Malawi da vare an trevadennerezh) ha hini republik Malawi goude an dizalc'hiezh e 1964 betek 1974 ma voe lakaet Lilongwe da gêrbenn ar vro. Pevare brasañ kêr Malawi eo gant 96 460 annezad enni e 2010.

## Daveenn
Yann II Aragon

**Yann II Aragon**, pe **Joan II** (e katalaneg), pe **Juan II de Aragón** (e kastilhaneg), lesanvet *el Grande*, ganet e 1398 e Medina del Campo,- marvet e Barcelona e 1479, a oa dug Peñafiel, roue Navarra dre zimeziñ (1425 - 1479) ha Roue Aragon, Sardinia ha Sikilia (1458- 1479). Unan eus ar rouaneed an hirañ o ren.

Mab e oa da Fernando Iañ de Antequera ha da Leonor Urraca Kastilha, kontez Alburquerque

Dimeziñ a reas e 1425 da Blanca Iañ Navarra. Pa varvas ar rouanez e 1441 e kemeras kurunenn Navarra diwar-goust o merc'h henañ, Blanca II Navarra.

## Dimezioù ha bugale
Digant e bried kentañ Blanca de Navarra (1386 - 1441) en doe:
* Carlos. (1421-1461), Priñs Viana ha Gerona, dug Gandia ha Montblanc;
* Juana (1423-1425);
* Blanca (1424-1464), dimezet da Enrique IV Kastilha; 
* Leonor (1425-1479), dimezet da Gastón IV Foix, rouanez Navarra evel *Leonor Iañ*.

Digant e eil pried Juana Enríquez:
* Leonor de Aragón (1448).
* Fernando ''el Católico'' (1452-1516), a renas ware lerc'h en Aragón, evel *Fernando II*, a voe roue kenseurt Kastilha, evel *Fernando V*, goude dimeziñ da Isabel ''la Católica'',
* Juana de Aragón (1454-1517), dimezet da Ferdinando Iañ Naplez.

Besterd:
* Juan (1439/40-1475), arc'heskob Zaragoza (1458—1475).
* Alfonso (1417-1495), digant Leonor de Escobar, mestr Urzh Calatrava hag a vie roet dezhañ dugelez Villahermosa.
* Leonor de Aragón, tenida en Catalina Álvarez, pried da Luis de Beaumont, II kont Lerín.
* María (1455-¿?).

## Notennoù
Pikteg

**Pikteg** a zo ur ger implijet evit komz diwar-benn yezh (pe yezhoù) ar Bikted, ur bobl eus Hanternoz Bro-Skos e-pad mare kentañ ar Grennamzer. Bezañs ur yezh difer d'ar Bikted a zo lakaet anat gant Beda Venerabilis a lâr a oa disheñvel ar pikteg eus ar gouezeleg hag ar c'hembraeg.

N'eus tra anat ebet skrivet e pikteg, met anvioù-lec'h pe anvioù tud roet gant skrivagnerien hag a veve da vare ar Bikted a c'hall reiñ ur soñj eus petra e oa ar pikteg. Evit lod ez eo ar pikteg ur yezh keltiek, predenek moarvat, disheñvel avat diouzh yezh ar Vrezhoned. Evit lod all a oa ar pikteg ur yezh ragindezeuropek. Bremañ e soñjer e oa kentoc'h ur yezh predenek, met levezonet gant ur yezh koshoc'h marteze.

## Liammoù diavaez
*https://web.archive.org/web/20130413192048/http://termcoord.wordpress.com/2013/04/10/pictish-written-language-discovered-in-scotland/
Janed Albret

**Janed Albret**, pe *Jeanne d'Albret* ( e galleg) zo anv meur a briñsez:
 
* Janed Iañ Albret (1403-war-dro 1433), merc'h da Charlez Iañ  Albret ha da Marie de Sully, itron Craon ;

* Janed II Albret (marvet e 1444), merc'h da Charlez II Albret (1407-1471), kont Dreux, ha da Anne d'Armagnac (1402-?); dimezet d'an 29 a viz 1442 e Nérac da Arzhur III, dug Breizh ; 

* Janed III Navarra (1528-1572), merc'h da Herri Albret (1503-1555), Roue Navarra, ha da Marc'harid Navarra (1492-1549).

## Pennadoù kar
*Janed
*Albret
Emgann Pavia (1525)

**Emgann Pavia** zo un emgann a c'hoarvezas e Pavia, en Italia, d'ar 24 a viz C'hwevrer 1525 da goulz brezelioù Italia. Gantañ e voe lakaet fin d'ar c'hwec'hvet eus ar brezelioù-se (1521-1526). Trec'het e voe ar roue gall Frañsez Iañ (Bro-C'hall) a glaske mestroniañ hanternoz Italia, tapet e voe gant e enebour Carlos Iañ, ma rankas chom bloaz prizoniet e Spagn. 

Charlez IV, dug Alençon a gasas an arme c'hall en-dro d'ar gêr: eno e voe tamallet dezhañ bezañ laosket ar roue. Ma klañvas an den hag e varvas ur pennad goude. 

## Dieubet
Dieubet e voe ar roue gall goude sinañ ur feur-emglev, ha leuskel e gleze hag e zaou vab etre daouarn e enebour. Ne voe ket graet brav d'an daou vugel, Frañsez III (dug Breizh) ha Herri II (Bro-C'hall), maget fall ha gwallgaset. Ne deuas ket o zad d'o c'herc'hat.

## Levrlennadur
*Brantôme, *Vie des hommes illustres et grands capitaines français*, J. Sambix le jeune, 1583. Advoulet e 1699 en 6 levrenn, hag e 1722 en 4 levrenn.
* Jean Giono, *Le désastre de Pavie*, Paris, 1963.
* René Guerdan, *La bataille de Pavie*, Paris, 1976.
* Jean-Paul Mayer, "Pavie", éd. Cénomane, Le Mans, 1998.
Charlez IV

**Charlez IV** zo anv meur a zen.

*Charlez IV (Bro-C'hall)
*Charlez IV, dug Alençon

## Pennadoù kar
*Carlos IV
*Karl IV
*Charlez III
*Charlez V
Bellevue (Nebraska)

**Bellevue** zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 50 137 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Bellevue en ur mod ofisiel e 1822.

## Skeudennoù

Navajo dress.jpg|Sae navajo
Bellevue, Nebraska log cabin from W 3.JPG|Loch koad
Fontenelle Forest boardwalk trails 2.JPG|
Bellevue, Nebraska First Presbyterian from SE 1.JPG|
Flag over Offutt parade field.jpg|


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Kearney (Nebraska)

**Kearney** zo ur gêr lec'hiet e gwalarn stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 30 787 a annezidi e 2010. 

## Skeudennoù

Barnd House 4.jpg|
Harmon Park Kearney.JPG|
Museum of Nebraska Art 2.jpg|
St. Luke's (Kearney, Nebraska) 3.jpg|


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Uncle Sam

**Uncle Sam** (*Eontr Sam*) eo personadur Stadoù-Unanet Amerika. Dont a raje e anv — hep ma vefed peursur — eus al lizherennoù U.S. (= *United States*, Stadoù-Unanet). Tresoù Andrew Jackson, 7 Prezidant ar Stadoù-Unanet a zo bet roet dezhañ. E deroù an  e oa bet savet an anv-se, ha treset evit ar wech kentañ gant Thomas Nast (1840-1902).

## Liammoù diavaez

*dastumad skritelloù
John Tyler

**John Tyler** (29 a viz Meurzh 1790-18 a viz Genver 1862) a oa 10 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Echuiñ a reas leuriadur William Henry Harrison, marvet e 1841, betek ar bloaz 1845, dre ma oa besprezidant.
Seta

**Seta** (*Sète* e galleg), a zo ur gumun eus departamant an Erau, en Okitania.

## Tud vrudet
### Tud ganet eno
*1871 : Paul Valéry
*1912 : Jean Vilar
*1921 : Georges Brassens
*1921 : Manitas de Plata
*1936 : Ives Roqueta, emsaver ha skrivagner okitanek

### Tud marvet eno
### Tud liammet ouzh ar gumun

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Lec'hienn Ti an douristed
Zachary Taylor

**Zachary Taylor** (24 a viz Du 1784 - 9 a viz Gouhere 1850) a oa un ofiser milourel ha politikour stadunanat bet 12 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika, eus 1849 betek e varv e 1850. Taylor a oa bet un ofiser a vicher en United States Army, o tremen eus ar renk a major jeneral betek dont da vezañ un haroz vroadel goude trec'hioù lies e-kerzh ar brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet. An disoc'h a oa bet e oa bet trec'h en dilennadegoù ha tizhet ar Ti Gwenn en desped da vezañ hep sell politikel sklaer. E bal pennañ a oa gwareziñ an Unvaniezh. Aet eo da Anaon goude 16 miz resped gant ur c'hleñved eus ar stomog. Taylor a oa bet an trede prezidant ar berrañ en e resped en istor stadunanat hag an trede prezidant eus ar vro goude William Henry Harrison ha James K. Polk, e varv a oa bet dre stad truezus yec'hedel Washington, D.C.
## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez
Louisville (Kentucky)

**Louisville** (distagadurioù amerikanek: , , ) eo kêr vrasañ stad Kentucky er Stadoù-Unanet. Gant ar veurgêr tro-dro emañ e-touez 50 kêr vrasañ ar Stadoù-Unanet (an 42vet), gant 1 307 647 a dud (2010).

## Skeudennoù

A.Tacha Star Fountain night view.jpg |
City Hall Louisville Kentucky.jpg |
Churchhill downs Gate 1.jpg |
Louis XVI statue JCC.jpg |


## Tud vrudet
*Zachary Taylor, 12 Prezidant Stadoù-Unanet Amerika, beziet eno.
*Muhammad Ali, bokser, ganet eno e 1942

## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Kwacha Malawi

Ar **c'hwacha** (kod bank : MWK) eo unanenn voneiz Malawi.

Kognet e vez abaoe 1971, e plas lur Malawi, ha rannet eo e 100 tambala.
Grand Island (Nebraska)

**Grand Island** zo ur gêr lec'hiet e kreiz-gevred stad Nebraska e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 48&nbsp;520 a annezidi e 2010. Krouet e oa bet anv Grand Island en ur mod ofisiel e 1857.


Hall County Courthouse, Grand Island.jpg
Grand Island NE Womens Club.JPG


Hamilton Donald House GI NE.JPG
Grand Island (Nebraska) cathedral from SE 3.JPG
Glade-Donald house from SW.jpg


## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn ofisiel
Louisville (disheñvelout)

**Louisville** zo anv meur a gêr, e Stadoù Unanet Amerika, dreist-holl:

#### 
*Louisville

#### 
* Louisville (Kentucky), kêr-benn Kentucky
* Louisville (Alabama) en Alabama
* Louisville (Colorado) e Colorado
* Louisville (Georgia) e Georgia
* Louisville (Illinois) en Illinois
* Louisville (Kansas) e Kansas
* Louisville (Mississippi) e Mississippi
* Louisville (Nebraska) e Nebraska
* Louisville (New York) e stad New York
* Louisville (Ohio) en Ohio
* Louisville (Tennessee) e Tennessee

Hag ivez:
* Louisville Township e Minnesota
* St. Louisville en Ohio

## Pennadoù kar
*Louiseville e 
*Lewisville 
*Louis
Likoma (enez)

**Enez Likoma** eo an enezenn annezet vrasañ e lenn Nyasa.

Asambles gant un enezenn all, Chizumulu, ec'h a d'ober un distrig eus Malawi daoust m'emañ en doureier e dalc'h Mozambik. Misionerien anglikan a'n em ziazezas eno e 1880 ha dre-se e voe staget Likoma ouzh Malawi pa voe treset an harzoù e reter Afrika goude an eil brezel-bed.
Coll

**Coll** zo un anv meur a lec'h ha meur a zen.

## Lec'hioù

###### 
* *Coll*, anv saoznek enez Colla, en Inizi Gall;
###### 
* Coll (Brabant), kêriadenn e kumun Nuenen

###### 
** Coll de Nargó, kumun e komark an Alt Urgell.
** Cóll, kêriadenn e Vall de Boí.
** Puig del Coll del Jou, menez er Serra de Tramuntana de Mallorca, 1046 m. 

## Tud
*Josep Coll, anv meur a zen
*Miquel Coll, pe Miquel Coll i Alentorn, (1904-1990), politikour katalan.
*Josep Carreras i Coll (Barcelona, 1946), c'hoariganer.
Historia Augusta

**Historia Augusta** zo un dastumad buhezskridoù latin diwar-benn impalaerien roman etre ar bloavezhioù 117 ha 284. Dizemglev zo etre an istorourien da c'houzout gant piv int bet savet, kinniget int evel oberennoù c'hwec'h den disheñvel, anvet * Scriptores Historiae Augustae*, ha skrivet en amzer an impalaerien Diocletianus ha Constantinus Iañ (284-337).

Kregiñ a ra an dastumad gant buhez Hadrian hag echuiñ gant hini Numerianus, adalek 117 eta betek 285, nemet e vank ar bloavezhioù entre 244 ha 260. Sed anvioù ar c'hwec'h oberour Aelius Spartianus, Julius Capitolinus, Vulcatius Gallicanus, Aelius Lampridius, Trebellius Pollio ha Flavius Vopiscus.
Knox

**Knox** zo un anv-tiegezh, a orin eus Bro-Skos, deuet da vout anv-lec'h.

## Lec'hioù
* Knox Coast, arvor Antarctica etre Cape Hordern hag an Inizi Hatch 

### Aostralia
* City of Knox, Victoria

### Marshall Islands
* Knox Atoll

### 
* Knox, Indiana
* Knox, Henry County, Indiana
* Knox, Maine
* Knox, New York
* Knox, North Dakota
* Knox, Pennsylvania
* Knox, Wisconsin
* Knox City, Missouri
* Knox City, Texas

## Pennadoù kar
*Knoxville
*Fort Knox
Charlottetown (disheñvelout)

**Charlottetown** zo un anv-lec'h saoznek a gaver e Kanada.

## Gerdarzh
Dont a ra eus anv ar rouanez Charlotte von Mecklenburg-Strelitz (1744-1818), pried ar roue saoz George III, hag ar ger saoznek town.

## Lec'hioù
* Charlottetown (Prince Edward Island)
* Charlottetown (Labrador), Newfoundland and Labrador, 
* Charlottetown (Newfoundland), Newfoundland and Labrador, 

## Pennadoù kar
*Charlotteville
*Charlotte
Knoxville

**[[Knoxville]]** zo anv meur a gêr e SUA. 

* Knoxville (Arkansas)
* Knoxville (Kalifornia)
* Knoxville (Georgia)
* Knoxville (Illinois
* Knoxville (Iowa)
* Knoxville (Maryland)
* Knoxville (Pennsylvania)
* Knoxville (Tennessee) 
* New Knoxville (Ohio) 

## Pennad kar
*Fort Knox
*Knox
Souvret

**Souvret** zo ur gumun a-wechall e Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Courcelles emañ bremañ.
## Douaroniezh
*Gorread : 3,80 km²
*Poblañs : 4 140 den (01/01/2020)
*Stankter ar boblañs : 1 089 den/km²

Souvret - Maison du Peuple et ses Magasins.jpg|"Ti ar Bobl" hag e stalioù
## Armerzh
Belgique - Hainaut - Souvret - Mines de charbon - 6 Perrier ou 6 Périer.png|Mengleuzioù glaou du "6 Périer"

## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint Barthélémy*.
Gallienus

**Arabat droukveskañ gant ar medisin [[Galenus]]*.
**Gallienus** (*Publius Licinius Egnatius Gallienus*, 218 - 268) a oa un impalaer roman adal 253 betek 268. 

Betek 260 e rannas ar galloud gant e dad, Valerianus (impalaer eus 253 da 260). An diwezhañ den eus urzh ar senedourien a zeuas da vout impalaer eo. War e lerc'h ne voe nemet soudarded ken. E ren a vez gwelet evel unan eus ar re bouezusañ evit an Impalaeriezh roman.
Trazegnies

**Trazegnies** a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. Lakaet e voe e kumun Courcelles e 1976.
## Istor
### 
### 
## Armerzh
## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.

* Iliz katolik *Sant Varzhin*, . 
## Douaroniezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Potiron

Ar **potironed** 'zo kebell-touseg mat da zebriñ. *Macrolepiota procera* eo an anv skiantel.

## Galleria

Macrolepiota procera 2013 G1.jpg
RNK 0930 Macrolepiota.jpg
RNK 0932 Macrolepiota.jpg
Macrolepiota proc.JPG
Edible fungi in basket 2019 G2.jpg
Macrolepiota procera (1).jpg
Parasol 1.JPG


## Liammoù diavaez
Charlez IV, dug Alençon

**Charlez IV, dug Alençon** (1489 - 1525 e Lyon), a oa un den a ouenn uhel, priñs eus an Tiegezh Valois, dimezet da Marc'harid Bro-C'hall (1492-1549), c'hoar henañ ar roue gall Frañsez Iañ . Kont Perche e oa ivez adal 1492, ha kont Armagnac, Fénezac ha Rodez adal 1497. Anvet e oa bet da c'houarnour Breizh.

## E vuhez
Mab e oa da René, dug Alençon ha kont Perche, ha da Varc'harid Lorraine-Vaudémont, a voe anvet da wenvidigez.

E 1497, pa varvas e eontr-kozh Charles d'Armagnac, e teuas da vout kont Armagnac ha Rodez.

E 1509 eo e timezas da Varc'harid Bro-C'hall, merc'h da Charles d’Orléans, kont Angoulême, ha da Louise de Savoie, c'hoar henañ ar roue gall Frañsez Iañ. 

### Brezelour
Brezeliñ reas en 1507 en Italia dindan urzhioù ar roue gall Loeiz XII, ha perzh a gemeras e seziz Genoa. 

E 1509 en em gannas en Agnadel, ha gant an arme c'hall e kemeras kêrioù Bergamo, Caravaggio, Borromeo ha Cremona.

E 1510 e voe anvet gouarnour Breizh. 
E 1515 e teuas e vreur-kaer da vout roue, ha setu-eñ adarre o vrezeliñ en Italia. En emgann Marignano edo e 1515, hag e 1521 e tifennas Champagn dirak arme Carlos Iañ Spagn.

D'ar 24 a viz C'hwevrer 1525 en em gannas en Pavia, hag eñ an hini a en em gavas e penn an arme c'hall goude tapet ar roue gant e enebourien. Kas a reas an arme en-dro da Vro-C'hall goude ar faezhadenn. Yac'h ha dibistig e oa, ha tamallet e voe dezhañ bezañ laosket ar roue en emgann.

## E varv
Gant ar glac'har hag ar vezh, a-hervez, e klañvas hag e varvas. Bugel ebet n'en doa. 
Mont a reas e vadoù gant e intañvez, diwar-goust e c'hoar Françoise d'Alençon. 

Addimeziñ a reas an intañvez da Herri II Navarra.
Roque Carrión Martínez

**Roque Carrión**, pe **Roque Carrión Martínez**, anvioù-stourm **Icare** pe **Commandant Icare**, bet ganet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1916 e Kartagena (Spagn) ha marvet d'ar 6 a viz Kerzu 1995 e Lannarstêr (Breizh), a oa ofisour en Aerlu Republikan Spagnol; brudet eo evit bout bet kemeret perzh er Resistañs e Breizh.

## Buhez
Roque Carrión a oa mab da Joseph Carrión ha Maria Martínez.

Kapiten e oa en aerlu spagnol pa darzhas Brezel Spagn e miz Gouere 1936. Chom a reas feal d'ar Republik ha stourm a reas ouzh lu Franco hag ouzh ar soudarded bet kaset d'e skoazellañ gant Hitler ha Mussolini. Repuiñ a reas e Frañs pa voe trec'het ar Republik. Prizoniet e voe e kampoù-bac'h e Gurs, en Argelès hag e Brest 'benn ar fin: bep tro e teuas a-benn da achap kuit.

Trec'het e voe Bro-C'hall gant Alamagn e miz Even 1940: diaesoc'h c'hoazh e voe an traoù evit ar repuidi. Roque Carrion a gavas labour e diazlec'h listri-spluj Kerroman en Oriant dindan an Alamaned. Buan e teuas a-benn da sevel ur rouedad tarverion gant Spagnoled arall. Berzh a reas, ken e voe gwelloc'h gant Roque Carrion tec'hout kuit en-dro.

Laeret e voe ur sammgarr alaman gantañ, e lezel a reas drailhet e plasenn ar C'hoc'hu er Faoued. Mont a reas neuze war-zu strouezeg Ti-Glas e Plourae. En hañv 1944 e oa deut da vout ar C'homandant "Icare" e penn ur strollad 1200 stourmer. Gant Eilvet Kompagnunezh ar Batailhon Koenig (FTP) e tibunas Icare e bourc'h Kergrist-Moeloù d'ar 14 a viz Gouhere 1944 p'edo an Alamaned tost-tre ac'hann e Rostrenenn. Rostrenenn ha Pondivi a voe dieubet gant ar Batailhon Koenig, deut da vout an 11 Batailhon FFI ag ar Mor-Bihan.

Goude an Eil Brezel-bed e voe sammgarrour ha bleniour-taksi e Lannarstêr. Eno e timezas gant ur plac'h eus ar vro. E miz Eost 1995 e voe roet al Lejion a enor dezhañ. Douaret eo e bered ar C'harrbont e Lannarstêr. 

### Mammennoù
* Bremañ, Nn 172, miz Genver 1996, pajenn 9.
* Jean-Pierre Besse, ''Maitron, dictionnaire biographique, mouvement ouvrier, mouvement social'', 1995
### Liammoù diavaez
* Roque Carrión a la llista d'aviadors republicans
* Ar Batailhon Koenig
* Les Espagnols et la Résistance à Lorient
Springville

**Springville** zo un anv-lec'h stank a-walc'h e SUA.

## Lec'hioù
*Springville (Alabama)
*Springville (Kalifornia)
*Springville, California, gwechall Fortuna, California
*Springville, California, hiziv e Camarillo, California
*Springville, Georgia, hiziv Powder Springs
*Springville, Indiana, kêr gwechall e Clark County
*Springville, LaPorte County, Indiana
*Springville, Lawrence County, Indiana
*Springville (Iowa)
*Springville (New York)
*Springville (South Carolina)
*Springville (Utah), ar gêr vrasañ en anv-se
*Springville (Wisconsin), kêr
*Springville, Vernon County, Wisconsin, 
*Springville Township, Michigan
*Springville Township, Pennsylvania

## Pennadoù kar
*Springdale
Grandmetz

**Grandmetz** a zo ur gumun a-wechall eus Belgia e proviñs Hainaut. E kumun Leuze-en-Hainaut e voe lakaet gant lezenn 1977.
## Istor
### kantved
### kantved
## Armerzh
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint Michel*. 
## Douaroniezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha daveoù
Madison (Wisconsin)

**Madison** eo kêr-benn stad Wisconsin e Stadoù Unanet Amerika. Bez' e oa 236 901 a annezidi e 2011. Pennlec'h kontelezh Dane eo ivez. Krouet eo bet anv Madison en ur mod ofisiel e 1848.


Capitol from Monona Terrace.jpg


Madison, Wisconsin Dec04 IMG 2848.JPG
Madison, Wisconsin Dec04 IMG 2782.JPG
Lake Mendota Madison, WI.jpg
Madison, Wisconsin Dec04 IMG 2843.JPG


## Kêrioù gevellet

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Rudyard Kipling

**Joseph Rudyard Kipling** (distaget [ˈrʌdjəd ˈkɪplɪŋ] e saozneg) (30 a viz Kerzu 1865 – 18 a viz Genver 1936) a oa ur skrivagner saoznek a skrive istorioù-berr, romantoù, barzhonegoù ha kontadennoù evit ar vugale. Resevet en doa Priz Nobel al Lennegezh e 1907. Daoust ma oa ganet e Bombay a oa bet savet e Bro-Saoz adalek 5 bloaz. Anavezet eo evit *[[Levr ar Janglenn]]* pe *The Man Who Would Be King* ("An Den a felle dezhañ bezañ roue").
Blanca Navarra (1177-1229)

**Blanca Navarra**(1177-1229) a oa ur briñsez eus Navarra, deuet da vout kontez Champagn (1199–1201). 

Merc'h e oa da Sancho VI Navarra ha da Sancha Kastilla (merc'h da Alfonso VII) ha c'hoar d'ar roue Sancho VII. 

Dimezet e oa d'ar c'hont Tepot III Champagn. 

Mamm e oa da Depot IV Champagn
Gouarnour Breizh

Sed amañ ur roll eus an dud zo bet anvet **gouarnour Breizh**. Charles d'Albert d'Ailly, dug Chaulnes, eo an hini brudetañ anezho dre ma oa e penn ar gwaskererezh da vare Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

## [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh]] ha [[Brezel Kant Vloaz]]

## [[Istor Breizh|Dugelezh Breizh]]

## Goude [[feur-emglev 1532]]

## Mammennoù
* Jean Duquesne *Dictionnaire des Gouverneurs de Province* éditions Christian, Paris 2002, « Bretagne (18 titulaires) » 191-194.
* Jean-Joseph Expilly, *[https://books.google.fr/books?id=jlQ_AAAAcAAJ&pg=PA219 Dictionnaire géographique, historique et politique des Gaules et de la France]*, levrenn VI, Desaint et Saillant, 1770. 

## Notennoù ha daveoù
Charlotte d'Albret

**Charlotte d'Albret**, ganet en 1480 ha marvet d'an 11 a viz Meurzh 1514, itron Châlus, a oa un dimezell eus lez Bro-C'hall, dimezet da 
Cesare Borgia. 

Merc'h e oa da Alan Albret, aotrou Albret, dug Guyenne ha beskont Tartas ha meur a lec'h all Françoise de Bretagne (Françoise de Blois), beskontez Lemojez, kontez Périgord; he breur Yann III a oa roue Navarra. 

En 1499 e rankas dimeziñ da Cesare Borgia, mab d'ar pab Alesant VI. Kement-se a oa aozet gant ar roue Loeiz XII evel ul lod eus ur marc'had etre ar roue gall hag ar pab. Ar roue a felle dezhañ kaout aotre da derriñ e eured gant Janed Bro-C'hall, merc'h ar roue kozh Loeiz XI, evit dimeziñ d'an intañvez Anna Vreizh. En eskemm e roe Loeiz XII un dugelezh da vab ar pab, ar Valentinois, hag ur wreg a noblañ uhel, **Charlotte d'Albret**.

## Dimeziñ
D'an 12 a viz Mae 1499 e timezas da Cesare Borgia. 
Ur verc'h o doe:
*Louise Borgia pe Louise de Candia-Borgia et d'Albret, pe Louise de Valentinois ( 17 a viz Mae 1500-1553) 

## Levrlennadur
**Inventaire de la duchesse de Valentinois, Charlotte D'Albret*, Edmond Bonnaffé, 1878, A. Quantin (Paris) 
**Charlotte d'Albret, femme de César Borgia, et le château de La Motte-Feuilly*, Gustave Schlumberger, Paris, Plon ; 1913, extrait de la *Revue des deux Mondes* (1912)
**De Charlotte d'Albret à George Sand; chroniques du Bas-Berry*, Louis Peygnaud Éd. , 1948
Jeux Bordier

**Jeux Bordier** zo anv un ti-embann staliet e Sant-Malon (Il-ha-Gwilen). Embann a ra c’hoarioù diwar-benn broioù Breizh (lezenn « Voynet »). 
Krouet e oa bet e 2007 gant Grégory Bordier, levrier e Begerel. 

## C’hoarioù
* Bro Brekilien, 2007
* Bro Sant-Maloù, 2008
* Bro Dinan, 2008
* Bro Roazhon, 2010
* Bro Treger-ha-Goueloù-Gwengamp, 2011
* Bro Sant-Brieg, 2011
* Bro-Gerne, 2012
* Bro Brest ha Montroulez, 2012
* Bro Kornôg-Kreiz-Breizh, 2012
* Bro Gwened-An Alre, 2012
* Bro Gwitreg-Felger, 2013
* Breizhit !(ar c'hoari e brezhoneg), 2013

## Notennoù ha daveoù

### Liammoù
* Lec'hienn ofisiel
Stêr Colorado (Arc'hantina)

Ar **stêr Colorado** (*Río Colorado* e spagnoleg) zo ur stêr eus Arc'hantina. Gant ar stêr-se e vez merket bevennoù melestradurel etre proviñsoù Neuquén ha Mendoza hag etre Río Negro ha La Pampa.

Eieniñ a ra en Andoù, ha redek a ra war-zu ar gevred, betek ar Meurvor Atlantel. D'al lodenn uhelañ e roer, a-wechoù, an anv Río Barrancas, ha neuze ne reer *Colorado* eus ar stêr nemet goude ar c'hember gant ar Río Grande. En holl en em astenn a-hed 1 000 kilometr pe war-dro.
Nashville (disheñvelout)

**Nashville** zo anv meur a gêr e Stadoù Unanet Amerika:

* Nashville, kêr-benn Tennessee ;
* Nashville (Arkansas), en Arkansas ;
* Nashville (North Carolina), e North Carolina ;
* Nashville (Georgia), e Georgia ;
* Nashville (Illinois), en Illinois ;
* Nashville (Indiana), en Indiana ;
* Nashville (Kansas), e Kansas ;
* Nashville (Maine), e Maine ;
* Nashville (Michigan), e Michigan ;
* Nashville (Missouri), e Missouri ;
* Nashville (Nebraska), e Nebraska ;
* Nashville (Ohio), en Ohio.