open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louisa Nécib

**Louisa Nécib**, itron **Cadamuro** abaoe 2016, bet ganet d'an 23 a viz Genver 1987 e Marselha (Bouches-du-Rhône, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, kreizerez he fost war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Louisa Nécib''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.

## Notennoù ha daveennoù
Laura Georges

**Laura Georges**, bet ganet d'an 20 a viz Eost 1984 e Le Chesnay (Yvelines, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, difennerez kreiz he fost war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Laura Georges''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
One Man Went To Mow

**One Man Went To Mow** zo ur ganaouenn saoznek evit bugale da zeskiñ dezho kontañ. 

## Komzoù
:*One man went to mow*, (un den oa aet da falc'hat) 
:*Went to mow a meadow*, (oa aet da falc'hat ur prad) 
:*One man and his dog*, (un den hag e gi) 
:*Went to mow a meadow* (oa aet da falc'hat ur prad) 

:*Two men went to mow*, (daou zen oa aet da falc'hat) 
:*Went to mow a meadow*,
:*Two men, one man and his dog*,
:*Went to mow a meadow*. 

## Notennoù
Goodnight, Irene

***Goodnight, Irene*** (pe *Irene, Goodnight*) zo ur ganaouenn saoznek gant ar soner stadunanat Huddie 'Lead Belly' Ledbetter, enrollet e 1933.

## Darn eus an enrolladurioù
*1950 The Weavers
*1950 Judy Garland
*1950 Frank Sinatra
*1950 Red Foley & Ernest Tubb
*1950 Alexander Brothers
*1950 Jo Stafford
*1950 Dennis Day
*1950 Moon Mullican
*1957 Jerry Lee Lewis
*1959 Chet Atkins (albom: *[[Hum & Strum Along with Chet Atkins]]*)
*1960 Jim Reeves
*1961 The Brothers Four (albom: *Songbook*, released 1961)
*1962 Nat King Cole
*c. 1964 Mississippi John Hurt (albom: *Last Sessions*, released 1972)
*1965 Les Paul and Mary Ford
* 1964 Little Richard ha Jimi Hendrix (albom: *[[Little Richard Is Back (And There's a Whole Lotta Shakin' Goin' On!)]]*)
*1966 The Originals evit Soul Records
*1968 The Irish Rovers (albom: *[[All Hung Up]]*)
*1969 The Kingston Trio (albom: *[[Once Upon a Time (The Kingston Trio album)|Once Upon a Time]]*)
*1971 John Sebastian (albom: *Cheapo-Cheapo Productions Presents Real Live John Sebastian*)
*1972 Mitch Miller and the Gang (album: *Mitch Miller's Greatest Sing Along hits*)
*1973 Leon Russell (albom: *Hank Wilson's Back (Vol. 1)*)
*1976 Sensational Alex Harvey Band (album *The Penthouse Tapes*) 
*1976 Ry Cooder (album: *[[Chicken Skin Music]]*)
*1976 James Booker (album: *[[Junco Partner]]*)
*1977 Levon Helm & The RCO All-Stars (Live at The Palladium in New York New Year's Eve 1977)
*1979 Raffi (album: *[[Corner Grocery Store]]*)
*1986 John Koerner (Album: *[[Nobody Knows the Trouble I've Been]]*)
*1986 Michelle Shocked (album: *[[The Texas Campfire Tapes]]*)
*1987 Jerry Garcia Acoustic Band (album: *Ragged But Right*)
*1988 Brian Wilson (album: * - A Tribute to Woody Guthrie & Leadbelly*)
*1989 Maureen Tucker (album: *[[Life in Exile After Abdication]]*)
*1992 Kevin Ayers (album: *[[Still Life with Guitar]]*)
*1992 Half Man Half Biscuit (album: *[[Peel Sessions|The Peel Sessions]]*)
*1992 Dr. John (album: *[[Goin' Back to New Orleans]]*)
*1993 The Chieftains & Willie Nelson (album *[[Another Country (The Chieftains album)|Another Country]]*)
*1994 Meat Puppets (EP: *Raw Meat*)
*1995 Jimmy Buffett from his release *[[Margaritaville Cafe: Late Night Gumbo]]*
*1999 Kelly Joe Phelps (album: *[[Shine Eyed Mister Zen]]*)
*2002 Bryan Ferry (album: "Frantic")
*2002 Nitty Gritty Dirt Band featuring Willie Nelson and Tom Petty (albom: *[[Will the Circle Be Unbroken, Volume III]]*)
*2004 John Martyn (albom: *[[On the Cobbles]]*)
*2005 Bill Frisell (albom: *[[East/West]]*)
*2005 George Winston (albom: *[[Montana - A Love Story]]*)
*2006 Tom Waits (albom: **)
*2006 Ronnie Drew (albom: *[[There's Life in the Old Dog Yet]]*)
*2006 Tony Duggins (albom: *[[Undone (T.Duggins album)|Undone]]*)
*2007 Shivaree, (albom *[[Tainted Love: Mating Calls and Fight Songs]]*)
*2007 Band from TV, with Hugh Laurie doing piano and vocals (album *Hoggin' All The Covers*)
*2009 Deer Tick, secret song (album: *[[Born on Flag Day (album)|Born On Flag Day]]*)
*2011 (Shades of Blue) en o albom "Do Right by Me"
*2013 Eric Clapton en e bladenn *[[Old Sock]]*
*2014 Brian Fallon en e "Live At The Crossroads", abadenn e Kerzu 2014

## Notennoù
Solingen

**Solingen** (distaget  en alamaneg) zo ur gêr eus Alamagn, e stad Norzh Roen-Westfalia. Emañ en hanternoz d’ar c’horn-bro anvet Bergisches Land, er su dad a rannvro ar Ruhr. E 2014 e oa war-dro  a annezidi ez eo an eil kêr vrasañ er Bergisches Land, goude Wuppertal.

Lesanvet eo *"Klingenstadt"* ("Kêr al Lavnennoù"), abalamour m’eo brudet, abaoe ar Grennamzer, evel ul lec’h ma reer klezeoù, kontilli, sizailhoù, aotennoù… gant lavnennoù mat ha lemm.

Er  e voe artizaned eus Solingen o kuitaat o c’hêr hag o vont gant o sekredoù oberiañ da Shotley Bridge, e hanternoz Bro-Saoz.

## Tud vrudet
*Adolf Eichmann
*Walter Scheel
*Pina Bausch

## Kêrioù gevellet
Liammoù he deus Solingen gant ar c’hêrioù-mañ :
*
*
*
*
*
*
*
Qiu Xiaolong

**Qiu Xiaolong** (|裘小龙); bet ganet e Shanghai, Sina e 1953, a zo ur barzh saozneger, un troour, ur skrivagner romantoù polis, ur skridvarner hag ur c'helenner skol-veur. Emañ o vevañ e Saint Louis, Missouri, gant e wreg Wang Lijun hag o merc'h Julia Qiu.

Deuet oa da Stadoù-Unanet Amerika e 1988 evit skrivañ ul levr diwar-benn T. S. Eliot. Goude darvoudoù plasenn Tiananmen e 1989 e voe meneget gant ur gelaouenn e stourm evit sevel arc'hant evit sikour ar studierien sinaat er Stadoù-Unanet. Ne blijas ket se d'ar gouarnamant sinaat ha dibab a reas Qiu Xialong chom er Stadoù-Unanet.

Embannet en deus nav istor polis hag a c'hoarvez e Shanghai er bloavezhioù 1990 pa oa Republik Pobl Sina o vevañ kemmoù divent. En o-zouez *[[Death of a Red Heroine]]* a c'hounezas an Anthony Award evit ar gwellañ romant kentañ e 2001. En holl levrioù polis e kaver ar penn-enseller Chen Cao, ur poliser barzh hag onest. Met Sina a-vremañ eo danvez pennañ al levrioù. Kavet e vez e pep levr arroudennoù a varzhoniezh kozh hag a-vremañ, re all tennet diouzh preder Konfusius, selloù war keginerezh Sina, an tisavouriezh, an istor, ar politikerezh, studi ar plant, ar brederouriezh koulz ha war an doare da ren enklaskoù diwar-benn torfedoù.
## Oberennoù
### Istorioù an enseller Chen
* *[[Death of a Red Heroine]]* (2000)
* *[[A Loyal Character Dancer]]* (2002)
* *[[When Red Is Black]]* (2004)
* *[[A Case of Two Cities]]* (2006)
* *Red Mandarin Dress* (2007)
* *The Mao Case* (2009)
* *Don't Cry, Tai Lake* (2012)
* *Enigma of China* (2013)
* *Shanghai Redemption* (2013)
### Levrioù all
* *Lines Around China* (barzhonegoù) (2003)
* *[[Years of Red Dust]]* (2010)
### Barzhonegoù troet
* *Treasury of Chinese Love Poems* (2003)
* *Evoking T'ang* (2007)
## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
*Oberennoù Qiu Xiaolong e galleg
Bro-Wennel

**Ar Vro-Wennel** zo ur vroig kozh er Marz Breizh istorel bremañ e Il-ha-Gwilen. Anv ar vroig-mañ a zeu eus Gwennel (Vandèu e gallaoueg, Vendel e galleg). Felger a zo ar gerbênn ziofisiel ha Gwennel ar gerbênn istorel. Ar gallaoueg a vez komzet c'hoazh gant ar re gozh dreist-holl.
Four Drunken Maidens

**Four Drunken Maidens** zo ur ganaouenn saoznek diwar-benn plac'hed vezv. Hervez doareoù zo n'eus kaoz nemet eus teir flac'h. 

## Kanerien
*Three Drunken Maidens - Christy Moore

## Liammoù diavaez
*https://www.youtube.com/watch?v=mUWYWeHL4nE
Kanton Hérouville-Saint-Clair

**Kanton Hérouville-Saint-Clair** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Calvados hag er rannvro Normandi. Krouet e oa bet gant dekred ar 17 a viz C'hwevrer 2014.
## Istor
## Kumunioù
Kanton Hérouville-Saint-Clair a ya 2 gumun d'ober anezhañ:
* **[[Hérouville-Saint-Clair]]**
* Colombelles

## Dave ha notennoù
Streets of Laredo

**Streets of Laredo** zo ur ganaouenn saoznek stadunanat diwar-benn ur paotr-saout o vervel. 

## Pozioù

As I walked out in the streets of Laredo
As I walked out in Laredo one day,
I spied a poor cowboy, all wrapped in white linen
All wrapped in white linen and cold as the clay.

"I see by your outfit, that you are a cowboy."
These words he did say as I slowly passed by.
"Come sit down beside me and hear my sad story,
For I'm shot in the chest, and today I must die."

"'Twas once in the saddle I used to go dashing,
'Twas once in the saddle I used to go gay.
First down to Rosie's, and then to the card-house,
Got shot in the chest, and I'm dying today."

"Oh, beat the drum slowly and play the fife lowly,
And play the dead march as you carry me along;
Take me to the valley, there lay the sod o'er me,
For I'm a young cowboy and I know I've done wrong."

"Get six jolly cowboys to carry my coffin,
Get six pretty maidens to bear up my pall.
Put bunches of roses all over my coffin,
Roses to deaden the clods as they fall."

"Then swing your rope slowly and rattle your spurs lowly,
And give a wild whoop as you carry me along;
And in the grave throw me and roll the sod o'er me.
For I'm a young cowboy and I know I've done wrong."

"Go bring me a cup, a cup of cold water.
To cool my parched lips", the cowboy then said.
Before I returned, his soul had departed,
And gone to the round up – the cowboy was dead.

We beat the drum slowly and played the fife lowly,
And bitterly wept as we bore him along.
For we loved our comrade, so brave, young and handsome,
We all loved our comrade, although he'd done wrong.
Santianna

**"Santianna"**, anavezet ivez evel "Santiana", "Santy Anna", "Santayana", "Santiano", "Santy Anno", ha meur a anv all c'hoazh, zo ur c'han-labour martoloded ("sea shanty" e saozneg), gorrek a-walc'h ete,  diwar-benn ar jeneral Antonio López de Santa Anna. Niverenn 207 zo dezhi er Roud Folk Song Index.

Krediñ a reer e oa ur c'han a-du gant Mec'hiko , da vare ar Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet ha dave enni da emgann Monterrey (21-24Gwengolo  1846).

## Testo
Kanet eo bet an doare saoznek -mañ gant  Stan Hugill :

:O! Santianna gained the day
:*Away Santianna!*
:And Santianna gained the day
:*All across the plains of Mexico!*

:He gain'd the day at Molly-Del-Rey*.
:*Away Santianna*
:An' General Taylor ran away
:*All across the plains of Mexico*

:All of his men were brave an' true.
:*Away Santianna*
:Ever soldier brave and true
:*All across the plains of Mexico*
:Oh Santiana fought for fame
:*Away Santianna*
:An' Santiana gained a name
:*All across the plains of Mexico*

: *Monterrey pe  Molino del Rey

Hervez Hugill e oa meur a zoare d'an diskan, hag en o zouez:

Kentañ diskan:
:Heave and weigh Santiana
:Hooray Santiana
:And away Santiana
:Hooraw boys, hooraw ho
:Horoo Santy Ana
:'Way Santiana

Eil diskan:
:Heave away, hurra for roll-an'-go
:All on the plains of Mexico
:Heave an' weigh, we're bound for Mexico
:All across the plains of Mexico
:All along the shores of Mexico
:Along the plains of Mexico
:On the banks and plains of Mexico
:Around the Bay o' Mexico
:All along the coasts of Mexico
:Upon the plains of Mexico

## Doare gallek
E 1961 e voe aozet un doare gallek gant Jacques Plante, aozer-komzoù kanaouennoù, diwar ar c'han saoznek, evit Hugues Aufray, hogen lirzhin ha founnusoc'h e oa an ton.
Three Maidens A-Milking Did Go

**Three Maidens A-Milking Did Go** (*Teir flac'h a oa at da c'horo*) zo ur ganaouenn-bobl saoznek, niverenn 291 er Roll kanaouennoù-pobl saoznek Roud Folk Song Index. 

## Komzoù
Ur ganaouenn gozh eo ha n'eus ket gwirioù warni: 
:Three maidens a-milking did go,
:Three maidens a milking did go;
:The wind it blew high, and the wind it blew low,
:And it blew these three maidens to and fro

:They met with a man by the way
:And one of them to him did say
:Kind sir have you the will, and kind sir have you the skill
:For to catch little birds off the tree?

:O yes I will show you some skills
:And very good skills they be too
:If you'll come along with me to yonder shady tree
:I will catch you a small bird or two.

:To the merry greenwood they all went
:To the merry greenwood they all went
:For the birds they did whistle on every green thistle
:For they very well knew their intent.

:I laid my love under a bush
:I laid my love under a tree
:And he beat at the bush and the bird it did fly in
:A little above my love's knee.

:Then her sparkling eyes turned around
:As if she had been in a swound
:And she said, upon my word I have caught a little bird
:Picking upon its own ground.

:Pretty maidens be ruled by me
:Pretty maidens be ruled by me
:Never catch a small bird upon a green ground
:But catch them upon the green tree.

## Liamm diavaez
*https://www.youtube.com/watch?v=BURmFCkjIDk
The Weight

**The Weight** zo ur ganaouenn saoznek savet e 1968 gant Robbie Robertson hag enrollet gant al laz stadunanat The Band. Kaoz zo eus ur beajour o tegouezhout en ur gêr anvet Nazareth.

Niverenn 41 eo e Listennad ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet hervez Rolling Stone.

## Komzoù
*http://www.azlyrics.com/lyrics/band/theweight.html

## Liammoù diavaez
*Kanet gant The Band : https://www.youtube.com/watch?v=9P202C3mm8g
*Kanet gant Bruce Springsteen : https://www.youtube.com/watch?v=OY2DO_QLRIA
Goodbye

**Goodbye** zo ur ger saoznek? hag a dalvez kement ha kenavo, hag a zo anv meur a oberenn. 

## Yezhoù all
*Adiós
*Ciao
*Kenavo

## Filmoù

## Kanaouennoù
*Goodbye (Mary Hopkin), savet gant Paul McCartney evit Mary Hopkin

## Pennadoù kar
Niverus eo an oberennoù, enne ar ger **Goodbye**.
*Goodbye, Lenin
*Goodbye, Mr Chips
*Hello, Goodbye
*The Last Goodbye, anv meur a film
*The Long Goodbye
Maenclochog

**Maenclochog** zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre e hanternoz Sir Benfro. Emañ er su da venezioù Preseli, er gevred da Abergwaun.

Er gumuniezh emañ ivez kêriadenn Rosebush.

E 2007 e oa bet dizoloet mogerioù ur c'hastell kozh, eus an  marteze, pa oa bet graet ur parklec'h nevez.

E 2011 e oa 731 a dud o vevañ e Maenclochog ha 389 anezho a oa kembraegerien (53,9%)

## Notennoù
Donnay

**Donnay** zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek.

## Tud
*Auguste Donnay (1862 - 1921), livour belgiat ;
*Jean Donnay (1897 - 1992), livour belgiat ;
*Maurice Donnay (1859 - 1945), 
*Patrick Donnay (1956-),

## Lec'hioù
*Donnay (Calvados)
Kanton Villers-Bocage

**Kanton Villers-Bocage** zo anv daou ganton gall.

* kanton Villers-Bocage, e departamant Calvados ;
* kanton Villers-Bocage, e departamant Somme.
Mathri

**Mathri** (skrivet *Mathry* e saozneg) zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur gumuniezh eus Kembre, e gwalarn Sir Benfro. Emañ tost d’an aod, er mervent da gêr Abergwaun.

E kumuniezh Mathri ez eus kêriadennoù all evel Casmorys hag Abercastell. Emañ an darn vrasañ eus gorread ar gumuniezh e diabarzh Park Broadel Arvor Penfro. 

E 2011 e oa 572 a dud o vevañ e Mathri ha 196 anezho a oa kembraegerien (35,1%)

## Notennoù
Y Mot

**Y Mot** (*New Moat* e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter Sir Benfro. Emañ er su d’ar menezioù 
Preseli ha war harzoù Sir Gaerfyrddin. Dont a ra an anv Y Mot eus ur voudenn-gastell a oa e-kichen ar gêriadenn ("moat", "mot" = moudenn, motenn).

Ouzhpenn kêriadenn Y Mot he-unan emañ er gumuniezh ivez kêriadennoù Llys-y-frân, Penffordd ha Trefelen. Tremen a ra bevenn yezh Sir Benfro dre ar gumuniezh : anvioù-lec'h kembraek a gaver en hanternoz d’ar vevenn-se hag anvioù-lec'h saoznek er c’hreisteiz. 

E 2011 e oa 434 a dud o vevañ en Y Mot ha 142 anezho a oa kembraegerien (33,5%)

## Notennoù
Pedro Garfias

**Pedro Garfias Zurita** (Salamanca, 20 a viz Mae 1901-Monterrey, Mec'hiko, 9 a viz Eost 1967) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhoniezh.

## Barzhonegoù

* *Primavera en Eaton Hastings. Poema bucólico con intermedios de llanto*, México, Tezontle, 1939.
* *Poesías de la guerra española*, México, Minerva, 1941 (Prólogo de Juan Rejano).
* *Elegía a la presa de Dnieprostoi*, México, Diálogo, 1943.
* *De soledad y otros pesares*, Monterrey, Universidad de Nuevo León, 1948.
* *Viejos y nuevos poemas*, México, Ediciones Internacionales, 1951 (Prólogo de Juan Rejano).
* *Río de aguas amargas*, Jalisco, México, 1953.
* *Veintidós poemas*, Guadalajara (Jalisco), Colegio Internacional, 1969.
* *Vida y obra. Poesía inédita. Autógrafos. Homenaje*, Málaga, Litoral, 1982.
* *Poesía completa*, Córdoba, Ayuntamiento, 1989 (Edición de Francisco Moreno Gómez).
* *Obra poética completa*, Ecija, Gráf. Sol, 1993 (Edic. de José María Barrera).
* *Poesías Completas*, M., Alpuerto, 1997 (Edic. de Francisco Moreno Gómez).
## Levrlennadur
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue*, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,
## Daveoù ha notennoù
José Agustín Goytisolo

**José Agustin Goytisolo** (Barcelona, 13 a viz Ebrel 1928 - Barcelona, 19 a viz Meurzh 1999) a oa ur skrivagner katalan, brudet abalamour d'e varzhoniezh.

Breur henañ e oa d'ar skrivagnerien Juan Goytisolo (1931-2017) ha Luis Goytisolo (ganet e 1935), holl perzhidi eus ar *Generación de los 50* gant skrivagnerien evel Ángel González, José Manuel Caballero Bonald, José Ángel Valente, Jaime Gil de Biedma, Alfonso Costafreda pe Carlos Barral ente re all.

## Oberennoù skrivet
**El retorno* 1955
**Salmos al viento* 1956
**Claridad* 1959
**Años decisivos* 1961
**Algo sucede* 1968
**Bajo tolerancia* 1973
**Taller de Arquitectura* 1976
**Del tiempo y del olvido* 1977
**Palabras para Julia* 1979
**Los pasos del cazador* 1980
**A veces gran amor* 1981
**Sobre las circunstancias* 1983
**Final de un adiós* 1984
**La noche le es propicia* 1992
**El ángel verde y otros poemas encontrados* 1993
**Elegías a Julia Gay* 1993
**Como los trenes de la noche* 1994
**Cuadernos de El Escorial* 1995
## Troidigezhioù
Diwar an italianeg hag ar c'hatalaneg, da skouer Cesare Pavese, Pier Paolo Pasolini, Salvador Espriu ha Pere Quart.
## Levrlennadur
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue*, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

## Daveoù ha notennoù
Canzoniere

**Il Canzoniere** ( [il kantsoˈnjɛːre]), anvet **Rerum vulgarium fragmenta** (Darnoù eus traoù kumun) zo un dastumad 366 barzhoneg italianek gant ar barzh Francesco Petrarca diwar-benn e garantez ouzh Laura de Noves, ar vaouez yaouank en dije gwelet d'ar 6 a viz Ebrel 1327, en iliz Santez Chiara en Avignon, e Provañs.

## Pennad kar
*I Trionfi
Villa medicea La Petraia

Ar **Villa Medicea della Petraia** zo ur villa medicea, da lavarout eo ur genkiz savet gant an Tiegezh Medici, war un dorgenn e Firenze, e Toskana. E karter Castello emañ, en niverenn 40 eus ar Via Petraia.

## Istor
En 1364 e oa ar palagio della Petraia d'an tiegezh Brunelleschi. En 1422 edo e dalc'h Palla Strozzi ha kresket e voe an douaroù stag outañ.
Er XVIvet kantved e oa e dalc'h an tiegezh Salutati, ha gwerzhet e voe en 1544 da Cosimo Iañ de' Medici, ha hennezh, en roas d'e vab ar c'hardinal Ferdinando en 1568.
Élise Bussaglia

**Élise Bussaglia**, bet ganet d'ar 24 a viz Gwengolo 1985 e Sedan (Ardennes, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, kreizerez he fost war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Élise Bussaglia''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
Rosebush

**Rosebush** zo ur gêriadenn eus Kembre, e hanternoz Sir Benfro. Emañ er su d’ar menezioù Preseli, er c’hornôg da gêriadenn Maenclochog hag er gevred da gêr Abergwaun.

En hanternoz d’ar gêriadenn e oa ur vengleuz ma veze eztennet mein-glas betek fin an .

## Notennoù
Jorge Guillén

**Jorge Guillén Álvarez** (Valladolid, 18 a viz Genver 1893- Málaga,6 a viz C'hwevrer 1984) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhoniezh
.

## Barzhonegoù
**Cántico* (75 poemas), Revista de Occidente, Madrid, 1928
**Cántico* (125 poemas), *[[Cruz y Raya (revista)|Cruz y Raya]]*, Madrid, 1936
**Cántico* (270 poemas), Litoral, México, 1945
**Cántico* (334 poemas), Editorial Sudamericana, Buenos Aires, 1950
**Huerto de Melibea*, M., Ínsula, 1954
**Del amanecer y el despertar*, Valladolid, 1956
**Clamor. Maremagnun*, Bs. As., Sudamericana, 1957
**Lugar de Lázaro*, Málaga, Col. A quien conmigo va, 1957
**Clamor... Que van a dar en la mar*, Bs. As., Sudamericana, 1960
**Historia natural*, Palma de Mallorca, Papeles de Sons Armadans, 1960
**Las tentaciones de Antonio*, Florencia/Santander, Graf. Hermanos Bedia, 1962
**Según las horas*, Puerto Rico, Editorial Universitaria, 1962
**Clamor. A la altura de las circunstancias*, Bs. As., Sudamericana, 1963
**Homenaje. Reunión de vidas*, Milán, All'Insegna del Pesce d'oro, 1967
**Aire nuestro: cántico, clamor, homenaje*, Milán, All'Insegna del Pesce d'oro, 1968
**Guirnalda civil*, Cambridge, Halty Eferguson, 1970
**Al margen*, M., Visor, 1972
**Y otros poemas*, Bs. As., Muchnik, 1973
### Skridvarnerezh
**Lenguaje y poesía* (1962)
**El argumento de la obra* (1969)
**En torno a [[Gabriel Miró]]: breve epistolario* (1973)
*«Prólogo» a *Obras* de Federico García Lorca (1898–1936).
## Levrlennadur
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue*, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

## Daveoù ha notennoù
Francesco Petrarca

**Francesco Petrarca** (bet saoznekaet en *Petrarch* ha gallekaet en *Pétrarque*), ganet en Arezzo, d'an 20 a viz Gouhere 1304, ha marvet en Arquà d'an 19 a viz Gouhere 1374, a oa ul lenneg, lennegour, ha barzh italianek. Gant Dante Alighieri ha Boccaccio ez eo unan eus brasañ skrivagnerien al lennegezh italianek.

Brudet eo e sonedennoù evel ur skouer a varzhoniezh. Dastumet int el levr Canzoniere. Brudet eo ivez e garantez ouzh Laura de Noves.
I Trionfi

***I Trionfi*** ("An Trec'hlidoù") zo c'hwec'h barzhoneg italianek gant Francesco Petrarca e 1473, a-zivout ar Garantez, an Diorged, ar Marv, an Uhelvrud, an Amzer hag ar Beurbadelezh.


Pesellino-triumphs-love-chastity-death.jpg|Trec'hlidoù ar Garantez, an Elevezh, hag ar Marv
Francesco Pesellino - The Triumphs of Fame, Time, and Eternity.JPG|Trec'hlidoù ar Vrud, an Amzer hag ar Peurbad
Jimena Díaz

**Jimena Díaz**, pe **Ximena** (war-dro 1046 - 1116) a oa un itron eus Kastilha, dimezet da Rodrigo Díaz de Vivar *el Campeador*. Pevar bugel he doa, hag ur mab dezho a varvas en emgann gant e dad.

Goude marv ar Cid e voe itron Valencia entre 1099 ha 1102.

## He ziegezh
Jimena Díaz, hervez ar gelennerez Margarita Torres Sevilla-Quiñones de León, a oa merc'h d'ar c'hont Diego Fernández, marvet a-raok an 24 a viz Gouhere 1046, hag un itron a c'halle bezañ anvet Cristina Fernández. Div wech e timezas ar c'hont Diego Fernández, mab d'ar c'hont Fernando Flaínez (eus tiegezh Cea) ha da Elvira Peláez : da Elvira Ovéquiz da gentañ, da Cristina Fernández da ec'houde.

Hervez an *[[Historia Roderici]]*, e oa Jimena nizez d'an impalaer Alfonso VI León.

## Eured ha bugale
Dimezet e voe, etre Gouhere 1074 ha mae 1076,da Rodrigo Díaz de Vivar, *El Cid*

* Cristina Rodríguez (war-dro 1075 - ?), dimezet da Ramiro Sánchez Pamplona, aotrou Monzón, mab d'an infant Sancho Garcés ha Constanza, mab-bihan d'ar roue García Sánchez III Pamplona; bugale o doe, hag en o zouez García Ramírez Pamplona *el Restaurador*.. Donya Elvira en Cantar del Mío Cid
* Diego Rodríguez (war-dro 1076 - 1097), marvet da 19 bloaz en emgann Consuegra
* Maria Díaz de Vivar (cap al 1077 - 1105), addimezet da Ramon Berenguer III, kont Barcelona. Doña Sol en Cantar del Mío Cid.

## He bez
Beziet e voe e-kichen he fried, *El Cid*, e manati San Pedro de Cardeña. En 1921 e voe kaset he relegoù da iliz-veur Burgos.
Nicolás Guillén

**Nicolás Cristóbal Guillén Batista** (Camagüey, 10 a viz Gouhere 1902 - La Habana, 16 a viz Gouhere 1989) a oa ur skrivagner kuban, barzh, kazetennour hag emsaver komunour.
## Barzhonegoù
* *Negro Bembón*
* *Poemas de transición* (1927)
* *Cerebro y corazón* (1928)
* *Motivos de son* (1930)
* *[[Sóngoro cosongo]]* (1931)
* *Poemas mulatos* (1931)
* *West Indies, Ltd.* (1934)
* *Portugal* (1937)
* *España: Poema en cuatro angustias y una esperanza* (1937)
* *[[El son entero]]* (1947)
* *Elegías* (1948)
* *El soldado Miguel Paz y el sargento José Inés*
* *Las coplas de Juan Descalzo* (1951)
* *La paloma de vuelo popular* (1958)
* *¿Puedes? *(1960)
* *Tengo* (1964)
* *Poemas de amor* (1964)
* *Antología mayor* (1964)
* *En algún sitio de la primavera* (1966)
* *El gran zoológico* (1967)
* *Cuatro canciones para el Che* (1969)
* *La rueda dentada* (1972)
* *El diario que a diario* (1972)
* *Por el mar de las Antillas anda un barco de papel. Poemas para niños y mayores de edad* (1977-1978)
* *Nueva antología mayor* (1979)
* *Sol de domingo*
* *Hay que tener voluntad*
* *Balada de los dos abuelos*
* *El Principito Boliviano*
### Pladennoù
**Antología Oral: Poesía Hispanoamericana del Siglo XX* (Folkways Records, 1960)
**El son entero (editado en Uruguay. [[Antar]] PLP 5038. 1963)
**Nicolás Guillén: Poet Laureate of Revolutionary Cuba* (Folkways, 1982)
== Levrlennadur ==
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue'', Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976.

## Daveoù ha notennoù
Strollad Komunour Kuba (1925)

**Strollad Komunour Kuba** (e spagnoleg : *Partido Comunista de Cuba*) berraet e PCC a zo ur strollad politikel kuban savet e 1925.
## Kazetennoù
## Notennoù ha daveoù
Departamantoù Unanet

An **Departamantoù Unanet**, pe an **Nav Departamant Unanet** eo an anv roet a-wechoù d'an departamantoù gall krouet en Izelvroioù aostrian hag e priñselezh Liège goude ma voent staget ouzh ar republik c'hall en 1795. 

## Istor
Goude trec'het an Aostrianed en emgann Fleurus, d'ar 26 a viz Mezheven 1794, e voe aloubet an Izelvroioù aostrian ha priñselezh Liège gant an armeoù gall.
Conformément au décret relatif aux pays réunis à la République française1 du 13 avril 1793, la Convention nationale française décrète le 9 vendémiaire an IV (1er octobre 1795) la réunion de la Belgique et du pays de Liège à la France.
Ces territoires sont réorganisés en neuf départements correspondant à peu près aux anciens États des Pays-Bas autrichiens et le sud de l'Entre-Sambre-et-Meuse est attaché au département des Ardennes (décret du 14 fructidor an III 31 août 1795)

## An Nav Departamant
Hervez dekred ar 14 fructidor eus ar bloaz III (31 a viz Eost 1795) e voe rannet a-nevez an Izelvroioù aostrian, priñselezh Liège ha broioù all kenstok, gant ar Convention nationale c'hall, etre nav arondisamant pe departamant :
* arondisamant pe departamant Lys - Pennlec'h : Bruges - Hiriv Proviñs Kornôg-Flandrez
* arondisamant pe departamant Escaut - Pennlec'h : Gand - Hiriv proviñs Reter-Flandrez,
* arondisamant pe departamant Deux-Nèthes - Pennlec'h : Anvers - Hiriv proviñs Antwerpen
* arondisamant pe departamant Dyle - Pennlec'h : Bruxelles - Hiriv Brabant Wallonia ha Brabant Flandrez
* arondisamant pe departamant Meuse Inférieure - Pennlec'h Maestricht - Hiriv Limburg Belgia ha Limburg an Izelvroioù
* arondisamant pe departamant Ourte - Pennlec'h : Liège - Hiriv proviñs Liège
* arondisamant pe departamant Jemmapes - Pennlec'h : Mons - proviñs Hainaut
* arondisamant pe departamant Sambre-et-Meuse - Pennlec'h : Namur - Hiriv proviñs Namur
* arondisamant pe departamant Forêts - Pennlec'h : Luxembourg - Hiriv proviñs Luksembourg ha dugelezh-veur Luksembourg

Ouzhpenn-se e voe aozet ur velestradurezh da c'hortoz evit Flandrez *hollandat*, a oa en departamant Escaut, enni kêrioù Sas-de-Gand, l'Ecluse, Oostbourg, Ysendyck ha Hulst (hiriv e proviñs Zeeland).

## Levrlennadur

## Notennoù
Robert Pešut

**Robert Pešut**, anavezet ivez evel **Magnifico**, ganet e 1965, zo ur c'haner sloven.

## Liammoù diavaez
*O kanañ ''Land of champions'' 
*O kanañ ''Hir Aj Kam Hir Aj Go''
Gaëtane Thiney

**Gaëtane** Iza Laure **Thiney**, bet ganet d'an 28 a viz Here 1985 e Troyes (Aube, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, kreizerez pe argaderez he fost dezhi war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Gaëtane Thiney''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
Sarah Bouhaddi

**Sarah Bouhaddi**, bet ganet d'ar 17 a viz Here 1986 e Canas (Alpoù-an-Arvor, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, diwallerez-pal he fost dezhi war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Sarah Bouhaddi''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
Stad (disheñvelout)

Ur **stad** a c'hall bezañ:
*stad (skrivet *Stad* ivez), beli uhelañ ha melestradurel ur vro
**ur rann eus frammoù kevreadel brasoc'h, evel Stadoù Brazil, Aostria pe ar Stadoù-Unanet
*stad (sport), pe stadion, un dachenn ma reer kevezadegoù sport ha ma c'haller degemer gweladennerien
*stad (muzul), ur muzul hed en Henc'hres, 600 troatad ennañ, etre 142 m ha 192 m
*, ur ger brezhonek, meur a ster dezhañ
Fanfan la Tulipe

***Fanfan la Tulipe*** a c'hall bezañ :
* ar ganaouenn *[[Fanfan la Tulipe (kanaouenn)|Fanfan la Tulipe]]*, savet e 1819 gant ar c'hanaouenner gall Émile Debraux (1796-1831),
* ar pezh-c'hoari *[[Fanfan la Tulipe (c'hoariva)|Fanfan la Tulipe]]*, embannet e 1859 gant an dramaour gall Paul Meurice (1818-1905),
* titl daou film sinema berr
** *[[Fanfan la Tulipe (film, 1907)|Fanfan la Tulipe]]*, sevenet e 1907 gant ar filmaozourez c'hall Alice Guy (1873-1968),
** *[[Fanfan la Tulipe (film, 1909)|Fanfan la Tulipe]]*, sevenet e 1909.
* titl tri film sinema hir
** *[[Fanfan-la-Tulipe]]*, sevenet e 1925 gant ar filmaozour gall René Leprince (1876-1929),
** *[[Fanfan la Tulipe (film, 1952)|Fanfan la Tulipe]]*, sevenet e 1952 gant ar filmaozour gall Christian-Jaque (1904-1994),
** *[[Fanfan la Tulipe (film, 2003)|Fanfan la Tulipe]]*, sevenet e 2003 gant ar filmaozour gall Gérard Krawczyk (1953-).

## Liamm diavaez
*Ar ganaouenn.
Kan bale Nevenoe

**Kan bale Nevenoe** a zo ur ganaouenn gant Glenmor embannet war ar bladenn *Klemm Breizh-Izel* . 
Gilles Servat en deus bet adkemeret ar c'han bale war ar bladenn A-raok mont kuit e 1994, padout a ra 3:46 munutenn.

## Tem Kan bale Nevenoe
An tem a zo stourm Bretoned Nevenoe a-enep ar Franked. Ur ganaouenn vroadelour breton ez eo, ma kemmesker kadourien Nevenoe gant Bretoned hiziv-an-deiz.

## Liammoù diavaez
* Kan bale Nevenoe gant Glenmor (Youtube)
* Kan bale Nevenoe gant Gilles Servat (Youtube)

## Pennadoù kar
* Nevenoe
* Kan bale Sant Albin
Hermanitas Núñez

**Las Hermanitas Núñez** a oa div ganerez eus Mec'hiko, Miriam ha Nelly Núñez, eus Tizimín, e Yucatán.
Berzh a rejont ha mont da ganañ da SUA ha Suamerika. O zad, troc'her-blev, a voe muntret e kêr Mec'hiko.

Nelly a zimezas d'ur Stadunanad hag ac'h eas da chom da Indianapolis. Miriam a zalc'h da ganañ.

## Liammoù diavaez
* ''Reconciliacion''
* Pennad kaoz 

## Pennad kar
*Hermanas Huerta
*Hermanas Águila
Núñez

**Núñez** zo un anv-tiegezh spagnolek.

## Gerdarzh
Un anv-tiegezh spagnolek savet diwar un anv-bihan eo. Savet eo diwar Núño, deuet eus anv latin Nunius.

E portugaleg e kaver ivez Nunes, savet diwar Nuno.

## Tud
### XIVvet kantved-XIXvet kantved
* Leonor Núñez de Guzmán (1310-1351), pried-kleiz roue bro-Spagn
* Vasco Núñez de Balboa (1475-1519), ergerzher spagnol
* Blasco Núñez Vela (1490–1546), besroue Perou
* Antonio Mamerto Gil Núñez (1840-1878), lesanvet Gauchito Gil, 
* Francisco Núñez Melián (15?? - 1644), gouarnour ha penngabiten Yucatán etre 1643 ha 1644.

### Tud all
*Álvar Núñez Cabeza de Vaca, ergerzher spagnol
*Antonio Núñez Jiménez, dispac'hour eus Kuba
*Carlos Núñez (g. e 1971), soner gaita ha fleûter eus Galiza,
*Casto Méndez Núñez, ofiser a vor spagnol
*Gaspar Núñez de Arce, skrivagner ha politikour spagnol
*Héctor Núñez, melldroader eus Uruguay
*Hermanitas Núñez, kanerezed eus Mec'hiko
*Hernán Núñez, skrivagner spagnolek
*Jorge Núñez, melldroader eus Uruguay
*José Núñez de Cáceres, politikour ha skrivagner eus Santo Domingo
*Juan Núñez de la Peña, istorour spagnol
*Juan Vitalio Acuña Núñez, dispac'hour eus Kuba
*Laurent Nuñez, poliser ha politiker gall, anvet da sekretour-stad e 2018,
*Pedro Núñez del Valle, livour spagnol
*Rafael Núñez, politikour ha skrivagner eus Kolombia
*Ramón Núñez, melldroader eus Honduras
*Víctor Núñez, melldroader eus Santo Domingo

## Lec'hioù
*Núñez (Buenos Aires), karter eus Buenos Aires, en Arc'hantina

## Gwelet ivez
*Nunes
José Herrera Aguilera

**José Herrera Aguilera**, anavezetoc'h evel **José Herrera Petere** (Guadalajara, 27 a viz Here 1909- Geneva, 6 a viz C'hwevrer 1984) a oa ur skrivagner spagnol. Kemer a reas perzh er brezel diabarzh evel soudard er Quinto Regimiento eus al lu republikan.

### Oberennoù gantañ e-unan
**En España ya esta todo preparado para que se enamoren los sacerdotes*. Madrid, 1931.
* *Poesías de la guerra civil*, ed. del Quinto Regimiento, Madrid, 1936.
* *La parturienta y otros cuentos y poemas en prosa satíricos sobre las clases reaccionarias españolas*, ed. Plutarco, Madrid, 1936.
* *Teatro para combatientes:El fusil, La voz de España y Torredonjil*, Comisariado General de Guerra, Valencia, 1937.
* *Acero sobre Madrid*, Nuestro Pueblo, Madrid-Barcelona, 1938.
* *Puentes de sangre. Narración a propósito del paso del Ebro*, Nuestro Pueblo, Madrid-Barcelona, 1938.
* *Cumbres de Extremadura (novela de guerrilleros)*, Nuestro Pueblo, Madrid-Barcelona, 1938.
* *Guerra viva. Romances*, Ediciones Españolas, Madrid, 1938.
* *Niebla de cuernos (Entreacto en Europa)*, ed. Séneca, México, 1940.
* *Rimado de Madrid. Primera parte*, FOARE, México, 1946.
* *Arbre sans terre. Árbol sin tierra*, GLM, París, 1950.
* *L'Arve a Tolède*, Jeune Poésie, Ginebra, 1955.
* *Diamanche, vers le Sud... (Hacia el sur se fue el domingo)*, Pierre Seghers, París, 1956.
* *Carpio de Tajo*, Ariadna, Buenos Aires, 1957.
* *La suerte. Lettres-Poèmes*, ed. Le Club du Poème, Ginebra, 1961.
* *Sommets de la Littèrature Espagnole*, Rencontre, Lausana, 1963.
* *A Antonio Machado*, ed. Le Club du Poème, Ginebra, 1965.
* *Mercurio y plomo. Tragicomedia en siete cuadros*, 1965.
* *¿Por qué no estamos en España?*, ed. Jeune Poèsie, Génova, 1965.
* *La serrana de la Vera o la comedia de la televisión*, Rencontre, Lausana, 1966.
* *Cendres. Cenizas*, Pajouvertes, Ginebra, 1975.

### Oberennoù a-gevred gant skrivagnerion arall
* *Cantos de primavera*, 1927. Obra conjunta de José Herrera *Petere* y Luis Felipe Vivanco.
* *Romancero de la guerra española*, ed. Panorama, Santiago de Chile, 1937.
* *Romancero de los voluntarios de la libertad*, Comisariado de Guerra de las Brigfadas Internacionales, Madrid, 1937.
* *Poetas en la España leal*, Ediciones Españolas, Madrid-Valencia, 1937.
* *Homenaje de despedida a las Brigadas Internacionales*, Ediciones Españolas, Madrid-Valencia, 1937.
* *España heroica. Homenaje en el 2º aniversario de la lucha por su independencia*, ed. Teatro del Pueblo, Buenos Aires, 1938.
* *Colección de canciones de lucha*, Topografía Moderna, Valencia, 1939.
* *¡Muera la inteligencia!*, 1943. Teatro y guion de cine en colaboración con Álvaro de Albornoz.
* *Romancero general de la guerra civil española*, Imprenta López, Buenos Aires, 1944.
* *Retablo Hispánico*, Clavileño, Méjico, 1946.
* *Romancero della Resistenza spagnola*, Feltrinelli, Milán, 1960.
* *Romancero español 1936-1939*, Quetzal, Buenos Aires, 1967.
## Levrlennadur
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue*, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,
## Daveoù ha notennoù
Hermanas Huerta

**Hermanas Huerta** a oa kanerezed eus Mec'hiko, genidik eus Tampico, e Tamaulipas. Luz María hag Aurora Huerta a grogas da ganañ en doare * [[ranchera]]* pa oant 12 ha 13 vloaz.

## Pladinier
**Boleros Rancheros*

## Liammoù diavaez
* Hermanas Huerta e YouTube
José Hierro

**José Hierro Real** (Madrid, 3 a viz Ebrel 1922- en hevelep lec'h, 21 a viz Kerzu 2002) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhonegoù.
## Barzhonegoù
* *Alegría* (1947)
* *Tierra sin nosotros* (1947) 
* *Con las piedras, con el viento* (1950) 
* *Quinta del 42* (1952)
* *Estatuas yacentes* (1955) 
* *Cuanto sé de mí* (1957)
* *Poesía del momento (1957)
* *Libro de las alucinaciones* (1964)
* *Agenda* (1991) 
* *Prehistoria literaria* (1991)
* *Cuaderno de Nueva York* (1998)
* *Guardados en la sombra* (2002)
== Levrlennadur ==
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue'', Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,
## Daveoù ha notennoù
Strollad Komunour Kuba

**Strollad Komunour Kuba** a c'hall bezañ evit :

* Strollad Komunour Kuba (1925)
* Strollad Komunour Kuba (1965)
Strollad Komunour Kuba (1965)

**Strollad Komunour Kuba** (e spagnoleg : *Partido Comunista de Cuba*) berraet e PCC a zo ur strollad politikel kuban savet d'an 3 a viz Here 1965 hag a ren war Republik Kuba. Ur strollad komunour eo doare marksour-leninour, hervez bonreizh ar vro ar strollad a zo an"nerzh penn d'ar gevredigezh ha d'ar Stad". Aboae Ebrel 2011, Kentañ sekretour strollad komunour Kuba a zo Raúl Castro, prezidant Kuba ha breur yaouankañ Fidel Castro aet da Anaon d'ar 25 a viz Du 2016, ar bessekretour a zo José Ramón Machado Ventura.
## Kazetennoù
## Notennoù ha daveoù
Hermanas Padilla

**Las Hermanas Padilla** a oa div ganerez spagnolek eus Los Ángeles, Kalifornia: Margarita Padilla Mora, ganet e 1918, ha María Padilla Mora, ganet e 1920. 
Genidik e oant eus Tanhuato, e Michoacán. Aet e oa o zud da chom da Galifornia er bloaz 1920.

Kanañ a rejont er skingomz, hag enrollañ ur bladenn en 1937, gant kanaouennoù evel * Por qué será* ha *La barca de oro*. Ouzhpenn kanaouennoù mec'hikan e oa * corridos* ha *boleros* evel *Mis ojos me denuncian, Confesión* ha re all. Da gentañ ne vezent klevet nemet e skingomzoù mervent SUA met tamm ha tamm ivez en hanternoz Mec'hiko, hag er vro a-bezh, hag alese buan dre Suamerika. Diwar o fladennoù e voe ganet, en Colombia, ar “música de carrilera” .

María a ganas ivez en Dueto Azteca, hag ac'h eas da chom da gêr Montebello (California), ha Margarita ac'h eas da gêr México.

## Liamm diavaez
*Hermanas Padilla - Éxitos Añejos
*Hermanas Padilla - Carta Jugada
Laure Boulleau

**Laure Boulleau**, bet ganet d'an 22 a viz Here 1986 e Clermont-Ferrand (Puy-de-Dôme, Bro-C'hall), a zo ur velldroaderez etrebroadel c'hall, difennerez kleiz he fost dezhi war an dachenn.

## Liamm diavaez
* '''Laure Boulleau''' war lec'hienn Kevread mell-droad Bro-C'hall.
C'hoarioù europat

Ar **C'hoarioù europat** a zo ur genstrivadeg liessport, aozet gant Poellgor Olimpek Europa, hag a vez dalc'het bep pevar bloaz en ul lec'h disheñvel.

C'hoarvezet e oa ar c'hentañ dalc'h anezhi e Bakou, kêr-benn Azerbaidjan, adalek an 12 betek an 28 a viz Mezheven 2015, gant atletourien o tont eus hanter-kant bro.
Sed amañ da-heul an diskiblezhioù kinniget :
# atleterezh
# badminton
# basketball (tri ouzh tri)
# BMX
# boks
# gouren
# gwaregata
# iskrim
# jiminas
# judo
# kanoe-kaiak (redadeg a-renk)
# karate
# korolladeg-dour
# marc'h-houarn Treuz Bro (MTB)
# marc'hhouarnerezh war an hent
# mell-droad (war draezh)
# neuial
# sambo
# splujañ
# tennis-taol
# taekwondo
# tennañ
# trampolin
# triatlon
# volley-ball
# volley-ball (war draezh)
# water-polo

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar C'hoarioù europat
* Kentañ C'hoarioù europat e Bakou 
* Eil C'hoarioù europat e Minsk, 2019
* Trede C'hoarioù europat e Polonia, 2023
India (disheñvelout)

**India** a c'hall bezañ :

* ur vro, India
**India* e spagnoleg, anv graet eus ur vaouez eus Amerika (Indio eus ur gwaz), ha diwar-se al lesanv roet da veur a vaouez: 
** La India, anv-micher Linda Bell Viera Caballero, kanerez puertorikan
** La India de Oriente, anv-micher Luisa María Hernández, kanerez kuban.
*Índia (albom), un albom gant ar ganerez vrazilian Gal Costa.
José Soler Puig

**José Soler Puig** (Santiago de Cuba, 10 a viz Du 1916- en hevelep lec'h, 2 a viz Eost 1996), a voe ur skrivagnour spagnolek kuban, romantour, dramaour ha skridvarnour skingomzerezh ha finvskeudennerezh.

E 1960 e tapas ar priz *Casa de las Américas* gant e romant *Bertillón 166*.
## Prizioù
* Premio Casa de las Américas (1960), 
* Premio Nacional de Literatura (1986).
## Oberennoù
* *Bertillón 166* (1960)
* *El pan dormido*
* *Un mundo de cosas*
* *El caserón*
* *El derrumbe*
## Liammoù diavaez
* Detalle Autor: José Soler Puig]
* Cubaliteraria: José Soler Puig
## Daveoù ha notennoù
San Tropez

***San Tropez*** (*[[Sant Tropetz]]*) a zo ur ganaouenn saoznek savet, ton ha son, gant ar c'haner-sonaozer saoz Roger Waters e-unan-penn.

Pedervet kanaouenn an albom *[[Meddle]]* gant Pink Floyd an hini eo, o tont war-lerc'h *[[Fearless]]* hag a-raok *[[Seamus (kanaouenn)|Seamus]]*.
Jazzy he zon ez eo anavezet en abeg d'ar solo gitar kaset da benn gant David Gilmour a son e venveg o riklañ ur *bottleneck* ouzh ar c'herdin anezhañ ; ur solo piano gant Richard Wright a respont dezhañ en dibenn.

Ne oa ket dianav Sant Tropetz tamm ebet da izili 'zo eus Pink Floyd dre m'o devoa kanet Syd Barrett (1946-2006) ha David Gilmour e leurenn tavarnioù ar porzh bihan, e penn-kentañ ar bloavezhioù 1960 a-raok na vije savet ar strollad brudet. E San-Tropetz an hini eo ivez e voe dalc'het d'an 8 a viz Eost 1970 gant Pink Ployd ur sonadeg hag a reas berzh bras : skignet e voe e-barzh *Pop 2*, un abadenn skinwel c'hall kinniget gant Patrice Blanc-Francard (1942-).

* Prantad enrollañ : miz Gouere ha miz Eost 1971,
* Lec'hioù enrollañ : AIR Studios ha Morgan Studios e Londrez (Bro-Saoz),
* Padelezh : 3:40,
* Ti-embann-pladennoù : Harvest Records,
* Deiziadoù dont e-maez an albom : 30 a viz Here (), 5 a viz Du 1971 (),
* Albom : *Meddle*,
* Produour : Pink Floyd.

## Ar sonerien
* Nick Mason (1944-) : bateri ha binvioù tos,
* David Gilmour (1946-) : gitar sonet war-bouez ur *bottleneck*,
* Roger Waters (1943-) : gitar-boud, gitar klev ha kanañ,
* Richard Wright (1943-2008) : piano.

## Ar gerioù...
* ...el lec'hienn Metro Lyrics.

An doare ma vez distaget ar gerioù diwezhañ eus ar ganaouenn
*Making a date for<br>Later by phone<br>And if you're alone I'll come home.*gant Roger Waters a reas d'un istorig fentus genel en Italia. E-pad pell amzer e kredas da dud 'zo — betek an arzourez Rita Pavone (1945-) hec'h-unan — e veze kanet *Making a date for Rita Pavone*...

## Liammoù diavaez
* Filmig '''''San Tropez'''''.

## Notennoù ha daveennoù
Emgann Cabo Fisterra (1805)

**Meur a [[Emgann Cabo Fisterra]] zo bet*.

**Emgann Cabo Fisterra** (*bataille des Quinze-Vingt* e galleg) a c'hoarvezas d'an 22 a viz Gouhere 1805 dirak Cabo Fisterra, e Galiza, e-pad brezel an Trede Kenunaniezh.

Trec'h e voe ar Saozon, dindan Calder, war ar C'hallaoued hag ar Spagnoled, dindan Silvestre de Villeneuve.
Kanton Saint-Lô-2

**Kanton Saint-Lô-2** a zo ur rann velestradurel eus Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi. Krouet e oa bet gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
Kanton Saint-Lô-2 a yae 16 kumun (12 bremañ) hag ul lodenn Saint-Lô d'ober anezhañ:
* **[[Saint-Lô]]** (lodenn)
* La Barre-de-Semilly
* Baudre
* Bourgvallées, bet krouet e 2016, bodet enni kumunioù kozh Gourfaleur, La Mancellière-sur-Vire, Saint-Romphaire ha Saint-Samson-de-Bonfossé
* Canisy, bet krouet e 2017, bodet enni kumunioù kozh Canisy ha Saint-Ébremond-de-Bonfossé.
* Carantilly
* Dangy
* La Luzerne
* Le Mesnil-Herman
* Quibou
* Saint-Martin-de-Bonfossé
* Sainte-Suzanne-sur-Vire
* Soulles

## Dave ha notennoù
Gouzougenn uhel

Ur **c'houzougenn uhel** zo ur c'houzougenn a vez da stammennoù skañv. Diouzh ar c'hiz eo bet e dibenn an XXvet kantved.
Pachyptila vittata

***Pachyptila vittata*** a zo ur spesad evned-mor bihan e-touez kerentiad ar *[[Procellariidae]]*.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar gresteneged, pesked ha stivell.

## Annez
Bevañ a ra al labous en un takad hag a ya eus gevred Meurvor Atlantel da vervent Meurvor Habask.

## Rummatadur

## Liamm diavaez
* ''Pachyptila vittata'' war al lec'hienn ''Avibase''.

## Notennoù ha daveennoù
Juscelino Kubitschek (disheñvelout)

**Juscelino Kubitschek** a c'hall bezañ evit :

Juscelino Kubitschek a oa bet prezidant Brazil etre 1955 ha 1961. Meur a lec'h a zo bet badezet gant e anv evel:

* Juscelino Kubitschek, Rio Grande do Sul, karter eus Santa Maria, Rio Grande do Sul, Brazil
* Juscelino Kubitschek Arena, sportva-diabarzh e Belo Horizonte, Brazil
* Estádio Municipal Juscelino Kubitschek, anavezet evel Estádio JK, un dachenn mell-droad e Belo Horizonte, Brazil
* Estádio Juscelino Kubitschek de Oliveira, ur sportva mell-droad e Belo Horizonte, Brazil
* Brasília–Presidente Juscelino Kubitschek International Airport, anv ofisiel an aerborzh etrevroadel Brazilia e distrikt kevredadel Brazil
* Juscelino Kubitschek bridge e Brazilia, distrikt kevredadel, Brazil
* Juscelino Kubitschek Power Plant, kreizenn tredan en Irape Dam e Minas Gerais, Brazil
* Kubitschek Plaza, ostaleri a lorc'h e Brazilia, distrikt kevredadel, Brazil
* JK Building, ar savadur uhelañ e Belo Horizonte, Brazil
Juscelino Kubitschek

**Ur bajenn disheñvelout [[Juscelino Kubitschek (disheñvelout)|Juscelino Kubitschek]] zo ivez*.



**Juscelino Kubitschek de Oliveira** (distagadur portugalek: [ʒuseˈlinu kubiˈtʃɛk dʒ oliˈvejɾɐ]; 12 a viz Gwengolo 1902 – 22 a viz Eost 1976), anavezet ivez dre al lizhrennoù **JK**, a oa un dudenn bolitikel brudet-mat ha prezidant Brazil etre 1955 ha 1961
E-pad e respet e oa bet roet lañs bras d'an ekonomiezh ha war an dachenn bolitikel e oa sioul an traoù.

Eñ a zo bet enaouer mennozh savadeg ar gêrbenn nevez Brazilia.

Ur penn a oa a glaske reiñ lañs da steuñvioù war an hir dermen hag a lakae palioù uhel da dizhout evit dazont ar vro. Kubitschek a zo gwelet hiziv-an-deiz evel tad ar Brazil vodern. Hêrezh Kubitschek a zo gwelet c'hoazh evel unan a vad hag unan d'eus ar re frouezhusañ evit ar vro

## Yaouankiz
Juscelino Kubitschek de Oliveira a zo bet ganet en ur familh paour e Diamantina, Minas Gerais. An tad João César de Oliveira (1872–1905) a oa ur marc'hadour-red gant gwriziennoù a orin Polonek don. Aet e oa da anaon pa oa 10 vloaz Juscelino nemetken.

A-benn neuze e oa bet desavet gant e vamm he unan Júlia Kubitschek (1873–1973), ur vestrez-skol gant orinoù eus Roumania ha Republik Tchek.

Studier donezonet-mat mont a ra etrezek hent ar vedisinerrezh.

## Fin e vuhez
Aet eo da anaon er bloavezh 1976 en ur gwallzarvoud karr-tan. Er bloavezh 2013 ur c'hevredad-enklask war torfedoù an diktatouriezh milourel a ziskler ez eo bet lazhet Juscelino Kubitschek pe dre un irienn bolitikel, pe dre un irienn liammet ouzh bed an arc'hant pe ur gwalldaol bolitikel kaset da benn gant an diktatour Ernesto Geisel.

## Notennoù ha daveennoù
Porta

**Porta** zo un anv-lec'h hag anv-tiegezh.

## Lec'hioù
* Porta (Cerdanya), ur gumun eus Alta Cerdanya, e Katalonia, e departamant ar Pyrénées Orientales.
* La Porta, ur gumun eus Korsika 
* Porta, karter e Barcelona
* Porta Littoria, anv italianek hag ofisiel kêr La Thuile, e Traoñienn Aosta, etre 1939 ha 1946
* Porta Westfalica, kêr en Alamagn

## Tud
* Costanzo Porta (1528–1601), sonaozour italian 
* Giacomo della Porta (1532–1602), kizeller italian 
* Giambattista della Porta (1535–1615), skrivagner
* Giovanni Porta (1675–1755), sonaozour
* Carlo Porta (1775–1821), barzh italian
* Antoni García Porta (ganet e 1954), anavezet evel A. G. Porta, romantour spagnol.

## Lennegezh
* Joseph Porta, un dudenn eus romantoù istorel Sven Hassel

## Pennadoù kar
* Portanova
* Porta Nova
* Portas
* Puerta
* Porto (disheñvelout)
Juan Ramón Jiménez

**Juan Ramón Jiménez Mantecón** (Moguer, Proviñs Huelva (Spagn), 
23 a viz Kerzu 1881 - San Juan (Puerto Rico), 29 a viz Mae 1958) a oa ur skrivagner spagnol, brudet abalamour d'e varzhoniezh.

Brudet eo an danevell *Platero y yo* en 1917. Enebet e oa ouzh kostezenn Franco, ma rankas tec'hel da Puerto Rico en 1939. Eno edo pa voe roet Priz Nobel al lennegezh dezhañ en 1956.

## Oberennoù

### Embannadurioù orin

### Embannadurioù nevesoc'h

## E brezhoneg
Troet e brezhoneg

## E kembraeg
Troet eo bet e kembraeg.

## Levrlennadur
* Dario Puccini, *Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue*, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976.

## Daveoù ha notennoù
Pygoscelis antarcticus

***Pygoscelis antarcticus*** a zo un evn dic'houest da nijal. Unan eus an evned hag a vev ar pellañ er su eo.

## Doareoù pennañ

## Annez
Bevañ a ra al labous er Meurvor ar Su.

## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveennoù