MAC-10

Ar **Military Armament Corporation Model 10**, brudetoc'h dindan an anv **MAC-10**, zo ur bistolenn-vindrailher/pistolenn aotomatek ijinet e 1964 er Stadoù-Unanet gant Gordon Ingram. Daoust dezhi bezañ bet nebeut-implijet gant armeoù er bed - war-bouez gant o nerzhioù ispisial -, dont a reas da vezañ brudet a-drugarez d'an dorfedourien a reas ganti, ha diwezhatoc'h er sinema hag er c'hoarioù video.

## Istor
Gordon Ingram a ijinas kentpatrom an arm e 1964 pa oa o labourat en Erquiaga Arms Company. An embregerezh ne gavas pratik ebet evit ar MAC-10, ha seziset e voe ar skouerenn nemeti e-pad ur furchadeg gant ar polis. Un eil stumm gwellaet a voe savet e miz Gouere 1965. Kambret e oa e 9 mm Parabellum, hag ensoc'het e veze he c'harger 32 denn en e zornell. Bihan a-walc'h e oa, met uhel-kenañ e oa he lusk-tennañ (1.090 tenn/mn). Ul lamm plegus he doa. Mont a rae en-dro gant ur sistem tennata dre argil, ha daou vod tennañ (damaotomatek / aotomatek) he doa. Ur c'houch he doa, met didalvoud a-walc'h e oa, pa oa bet savet an arm evit tennañ a-dost. Bruderezh evit ar MAC-10 a voe kaset da nerzhioù surentez a bep seurt er vro, met d'ar poent-se edo an arme stadunanat o klask digreskiñ an niver a armoù implijet ganti, ha dilezel a rae ar pistolennoù-mindrailher.

E 1969, Gordon Ingram a gejas gant Mitch WerBell, un den hag en doa labouret evit an OSS da vare an Eil Brezel-bed, hag evit ar CIA goude. WerBell en doa divizet gwerzhañ armoù dre guzh er bloavezhioù 1950, ha deuet e oa da vezañ arbennik war ar redueroù-son. Bamet e voe gant pistolenn-vindrailher Ingram, hag asambles e savjont ur stumm e .45 ACP didrouz a-walc'h. Kaset e voe ar MAC-10 da Viêt Nam evit bezañ amprouet war an dachenn, ha plijout a reas kalz da soudarded an nerzhioù ispisial ha da ajanted ar CIA eno. WerBell a zivizas neuze produiñ an arm a-yoc'h. Evit en ober e cheñchas anv e embregerezh kent (Sionics) da Military Armament Company, ha goprañ a reas Gordon Ingram. Tud a aferioù a bep seurt a bostas arc'hant ennañ, pa soñjent e oa tonket ar MAC-10 da gemer plas ar pistolennoù Colt M1911 en arme stadunanat.

Abalamour d'ur stourm diabarzh e voe taolet Ingram ha WerBell er-maez eus an embregerezh e 1972, ha paouez a reas da broduiñ ar MAC-10 hag ar MAC-11 (un adstumm e .380 ACP) e 1974. Ar Military Armament Company a reas freuzstal e 1976. Un nebeud skouerennoù eus ar MAC-10 a oa bet gwerzhet er bloavezhioù 1970 da Sina, Yougoslavia, ha broioù e Suamerika. Brud a dapas an arm er bloavezhioù 1970 ha 1980 dreist-holl, pa veze implijet kalz gant torfedourien, abalamour e oa aes da guzhat. Servijout a reas kalz da vare brezel an dramm e Miami er bloavezhioù 1980. Kopiennoù eus an arm a voe produet gant embregerezhioù bihan a bep seurt betek ar bloavezhioù 1990.

## Er sevenadur
Abalamour d'ar plas tapet gant ar MAC-10 er *pop-culture* e c'haller he gwelet e filmoù brudet evel *[[Scarface (film, 1983)|Scarface]]* (1983), ar rummad *[[RoboCop (frañchiz)|RoboCop]]* (adalek 1987) ha *[[Pulp Fiction (film, 1994)|Pulp Fiction]]* (1994). Implijet e vez puilh er stirad *[[Miami Vice]]*. Unan eus armoù muiañ-karet Lara Croft eo er rummad *[[Tomb Raider]]*. Gwelet e vez e c'hoarioù video all evel *[[Grand Theft Auto|GTA]]*, ha gellet a raer e zivontañ e *[[World of Guns: Gun Disassembly]]*.

## Daveennoù