Kantikoù da Sant Erwan

Daou gantik, da vihanañ, a zo anvet **Kantik da Sant Erwan** pe **Kantik Zant Ervoan**.

## Kantik Zant Ervoan
Savet e oa bet gerioù ar c'hantik Zant Ervoan, a grog gant *N'en euz ket enn Breiz, N'en euz ket unan*, gant an aotrou Jean François Le Pon da gentañ-penn, hag eñ kelenner e kloerdi bihan Landreger (1874-1883) ha kure hec'h iliz-veur da c'houde (1883-1891).
Azasaet en devoa ton unan eus koshañ gwerzioù ar Barzaz Breiz, Lez-Breiz an anv anezhi : sinet e voe an *imprimatur* gant an eskob Eugène Bouché (1828-1888) d'an 18 a viz Mae 1883.

E penn-kentañ miz Mae 1794, e-pad an Dispac'h Gall, e oa bet drastet iliz-veur Landreger ha distrujet bez Erwan Helouri gant ur batailhon soudarded c'hlas eus Étampes. Meneget en devoa ar skrivagner brezhonek Lan Inisan (1826-1891) an darvoud-mañ e kentañ levrenn e romant *[[Emgann Kergidu (romant)|Emgann Kergidu]]* (1877) : "Ker buan e voe klasket binviachoù, ha bolz sant Ivon ne zaleas ket da vezañ freuzet ha bruzunet." (Al Liamm, trivet embannadur 1977, pajenn 30). Savet e oa bet ar monumant gant an dug Yann V (1389-1442) evit enoriñ an den sant.

Setu ma voe graet e soñj gant an aotrou 'n eskob Bouché, genidik eus Rostrenn, da adsevel ar bez disakret, harpet ma oa gant an istorour breizhat Arthur de La Borderie (1827-1901). Benniget e voe ar maen kentañ anezhañ d'an 19 a viz Mae 1886. Diwar daou boz warn-ugent ar c'hantik savet gant Le Pon e oa daouzek gouestlet d'ar bez nevez da vezañ savet. Lakaet d'ar 6 a viz Gwengolo 1888 ne voe ket an aotrou Bouché evit arvestiñ ouzh al lid-digeriñ dre ma'z eas da Anaon d'ar 4 a viz Mezheven e Landreger, siwazh dezhañ. Nullet e voe ar gouel : ret e voe gortoz anvidigezh an eskob nevez, ar pezh a voe graet d'an 28 a viz Eost 1889. Berraet e voe ar c'hantik da driwec'h poz a-benn lid-digeriñ nevez an 9 a viz Gwengolo 1890 hag an hini a veze graet *Laouenanig Zant-Ervoan* anezhañ a voe anvet da chaloni-enor gant an aotrou Pierre-Marie Fallières, eskob Sant-Brieg ha Landreger, e dibenn an tri devezh gouelioù. Embannet e voe dindan stumm ur follenn-nij, e ti an intañvez ar Flem e Landreger.

Adkempennet e voe *Kantik Zant Ervoan* hag astennet e bozioù gant Juluen Sklison, kure e Landreger, hag embannet e 1936 el levrig *Recueil de Cantiques A SAINT YVES* (LES PRESSES BRETONNES - SAINT-BRIEUC), *Kantik Zant Erwan* e ditl ar wech-mañ. An doare-mañ eo a vez kanet c'hoazh hiziv an deiz.

Lenn a c'heller un doare all war lec'hienn Eskopti Sant Brieg ha Landreger ( Kantik Sant Erwan), gwall souezhus gerioù kentañ ar c'hantik :

Nann, n’eus ket e Breizh, nann, n’eus ket unan
Nann, n’eus ket ur sant, evel sant Erwan
Nann, n’eus ket ur sant, evel sant Erwan


Emichañs e oa bet gwallgomprenet gant saver ar gerioù-se stumm nac'h kozh Treger "N'en euz ket enn Breiz, N'en euz ket unan" a gaver er reoù orin. Displeget e oa bet kement-se gant person kozh Landreger Yann Talbot (1940-), gant kalz a vousfent, en ur filmig hag a c'heller gwelet war al lec'hienn KAOUENN.net :  Kantik brudet sant Erwan ha fentigelloù, gant Yann Talbot, 31 a viz Mae 2009..
An hevelep gerioù a c'haller kavout e-barzh unan eus an danevelloù gant Anjela Duval, *Pardon Sant Erwan* an titl anezhi :
« Ya, ya, ur pardon kaer, » a soñje Emari. 'N em ankouazh a reas memes da ganañivez da heul ar prosesion gant e vouezh izel raoulet. Eñ hag en devoa bet biskoazhklevet den ebet anezhañ o kanañ er gêr.

Na 'n eus ket e Breizh
Na'n eus ket unan
Na'n eus ket ur sant


Evel sant Erwan.*
===Ar pozioù <small>(embannadur 1936)</small>===
<div style="font-family:Palatino; font-size:1.1em;">
:*N'an neus ket e Breiz, n'an neus ket unan*,
:*N'an neus ket eur Zant, evel Zant Erwan* (Diou wech).

:'Neus ket en [[Argoad]], na mui en [[Arvor]],
:Kouls ha zant Erwan 'vit an dud a vor.

:N'an neus ket er vro, dre-holl e lerer,
:Hag a ve ken mat 'vit al labourer.

:'Neus ket kaerroc'h skouer d'an dud a lezenn,
:Evit zant Erwan, skouer ar veleien.

:Ha d'ar bevein gaez, ha d'an dud a boan,
:N'an neus ket gwelloc'h evit zant Erwan.

:'Neus ket eur chapel, hen beder enni,
:Gant mui a galon 'vit [[Ar Vinic'hi|er Vinihi]].

:Mar fell d'ac'h an tu da gât ho mennad,
:Pedet zant Erwan, ha pedet ervat.

:Pegen mat pedi, pa ver trubuilhet,
:Elec'h ma pedas, ar Zant binniget.

:Pegen brao pleustri an douar zantel,
:Bet pleustret gwechal gant Zant Breiz-Izel ?

:Eus a Gêrvarzin, stok d'ar Vinihi,
:E oa ginidik Erwan Helouri.

:Eno e c'hanas eun devez hon zant,
:Er bla daouzek kant tri hag hanter-kant.

:Epad e vue, eur shouer 'vit an holl,
:Bevomp eveltan, n'efomp ket da goll.

:D'e hanter-kant'la, e varvas neuze,
:Hag a denn-askel, d'an Nenv e ine.

:N'an eus ket e Breiz, eun Iliz ken kaer,
:Hag e Iliz-veur e kêr Landreger.

:Evit [[Tudwal (sant)|Zant Tual]], hon Zad binniget,
:Dre urz zant Erwan, ec'h eo bet savet.

:Goude e varo, e gorf archedet,
:En e Illiz-Veur, a oe douaret.

:Eur bobl tud, bemde, adaleg neuze,
:Deuas war e ve da bedi Doue.

:Ha n'eo, ket hep mar, rak 'neus ket er vro,
:Eur be 'ne gwelet mui a vurzudo.

:[[Yann V (dug Breizh)|Yan V]], [[Roll Rouaned ha Duged Breizh|duk a Vreiz]], 'vit hen enori,
:Kaeraas e ve d'Erwan Helouri.

:Ar be dismantret 'kerz an [[Dispac'h Gall|Dispac'h Vras]],
:'Zo bet hadsavet, kaerroc'h 'vit biskoaz.

:Eskob Zant Erwan, An Otrou Bouché,
:Hen eo a reas adsevel ar be.

:Kenkouls ha [[Treger]], [[Goueloù|Goelo]] ha [[Kerne]],
:A lakas o maen barz ar be neve.

:Ma neus keut eur zant evel zant Erwan,
:Kaerroc'h 'vit e ve, n'an neus ket unan.

:E miz Mae, bep'la, ve eur pardon kaer,
:Pardon zant Erwan, e kêr Landreger.

:Neb a ya da Rom, ar Gêt-Veur gristen,
:War be [[Pêr]] ha [[Paol|Pôl]] a lar eur bedenn.

:Plijout d'hon zant braz, neb a fell d'ean,
:A dle war e ve dont da zaoulinan.

:Deut 'ta, Kristenien, deut da Landreger,
:Ha ne gollfet ket, zur mai, hoc'h amzer.

:Deut da Landreger, bet er Vinihi,
:E c'hoarzo diwac'h Erwan Helouri.

:Deut holl da bedi Erwan Kêrvarzin,
:Hag e ve red d'ac'h dont war ho taoulin.

:A bep korn ar Vro, kentoc'h a bep ti
:War be zant Erwan, deut holl da bedi.

:Hag eur vech ma po, gant kalon pedet,
:En Nenv, gant Erwan 'vefet selaouet.

:Pedomp Bretoned, pedomp zant Erwan,
:Brasoc'h zant 'vitan n'an n'eus ket unan.
</div>

==Kantik da Sant Erwan==
Ur c'hantik all zo ivez
<div style="font-family:Palatino; font-size:1.1em;">
:Aotrou Sant Erwan benniget,
:Enor ha skoazell hon bro,
:An neb ho ped en deus bepred
:Un difennour en neñvou.

::*'1.** En hon touez, eus a Sant Erwan
::Bras eo or madoberou ;
::O soñjal enno pep unan
::A wir galon lavaro.

::**2.** En neñvou 'vel war an douar
::Sant Erwan 'zo galloudus,
::Hag e galon, d'an neb e gar,
::' Zo mat ho trugarezus.

::**3.** Ar vamm pe laver ur bedenn
::Da Sant Erwan beure-noz,
::Kalon he mab 'vel ur rozenn
::'Dro war-du ar Baradoz.

::**4.*' An devezhour, an den a boan,
::Bemdez kent mont d'e zevezh,
::Mar deu da bediñ Sant Erwan,
::A gano gant levenez :
</div>

== Gwelet ivez ==
* [[Kantikoù brezhonek]]

==Notennoù==


==Levrlennadur==
* [[Georges Provost]] ha [[Jean-Christophe Cassard]], *Saint Yves et les Bretons: Culte, images, mémoire (1303-2003)*, Presses universitaires de Rennes, miz Gouere [[2015]].
* [[Fañch Morvannou]], *Les cantiques de saint Yves'' (lenn enlinenn)