An Avel

***An Avel*** (deuet da vezañ ***Avel An Trec'h***) a oa ur gelaouenn divyezhek krouet gant Youenn Olier, e vreur Yann Olier, ha Yann ar Gall. Embannet e voe adalek e miz Gwengolo 1945 betek miz Kerzu 1948.

## ''An Avel''
Krouet e voe ar gelaouenn *An Avel* e miz Gwengolo 1945 evit kenderc'hel al labour boulc'het gant Skol Gwalarn. E-kerzh koñje Youenn Olier e oa bet diwanet mennozh ar gelaouenn, ar paper implijet a oa hini al lu c'hall.
Hervez selloù an enaouerien e tlee bezañ embannet bep pemzektez. Siwazh dezho, buan a-walc'h e voe kudennoù a bep seurt a lakaas ar gelaouenn da vezañ embannet gant mareadoù diresis. N'eus nemet 12 niverenn hag a voe embannet eus ar gazetenn *An Avel*.

### Mennozhioù
*Lettre-circulaire du Mouvement culturel breton* e oa istitl *An Avel*. D'ar mare-se, ar gazetenn a oa unan e bed sevenadur Breizh evel m'en diskleir ar pennad "Sevenadurezh da gentañ" embannet en niverenn 10-11, e miz Ebrel-Gouere 1946.

Ratozh pennañ *An Avel* a oa difenn ar brezhoneg, mammenn sevenadurezh Breizh, met disklêriet e vez anat ne c'hell ket ar stourm-se bezañ e-maez eus bed ar politikerezh : "Drezi e ouzomp n'eo ket ar sevenadurezh un dra peurzieub diouzh ar retderioù douarel, hogen siwazh stag mat ouzh ar bed-mañ hag e zivizoù bezañ; ent komz fraeshoc'h n'eus ket tu da ziforc'hañ a-grenn ar sevenadurezh diouzh an arboellerezh ar politikerezh ha buhez klok ar Gevredigezh [...]"

Dres goude an Eil Brezel-bed e oa, an Emsav a oa bet riñset ha kouezhet e oa holl obererezhioù al luskad en o foull. Ret e oa chom war an dachenn sevenadurel evit tremen dreist kontrollerezh ar Stad C'hall hag a oa aketus da dalañ ouzh adsav un emsav politikel breton ha broadelour. Ouzhpenn da se, ar Vretoned a oa bet nec'het gant politikerezh an Emsav e-pad mare dalc'hidigezh Breizh gant an Alamaned, bev-buhezek e oa c'hoazh an eñvor eus an targemedoù alaman pe re ar Bezen Perrot.

## ''Avel An Trec'h'' / 1
Yann ar Gall a guitaas ar gelaouenn *An Avel* er bloaz 1947. Adal ar mare-se e voe divizet gant Youenn Olier kemm an anv en *Avel an Trec'h*.
Dieubet e oa spered Youenn Olier, an testennoù a adkaver er stumm nevez-se zo diazezet donoc'h e bed ar politikerezh.

Difennet e voe an embann adalek miz Here 1947 betek miz Meurzh 1948 gant ar Stad C'hall, a oa chalet gant danvez ar pennadoù. Eviti e oa *Avel An Trec'h* un adsevel eus kazetennoù broadelour Breizh e doare *[[Breiz Atao]]* ha *[[L'Heure Bretonne]]*.

### Afer Pêr-Jakez Heliaz
E miz C'hwevrer 1947 e voe taget abadennoù skingomz Pêr-Jakez Heliaz war *[[Radio-Quimerc’h]]* gant *Avel an Trec'h* dre ar pennad « *À propos de Radio* » sinet gant "An Arvester" : 
An dagadenn a oa unan evit ma vefe aotreet ur brezhoneg lennegel a vije embannet war ar radio-se evel ma oa bet da vare Radio Roazhon. Adkavout a reer a-dreñv an destenn-se gerioù Roparz Hemon hag al luskad emsaverien a oa bet war e lerc'h.

Ur pennad respont d'ar gelaouenn *Avel an Trec'h* a voe embannet er gelaouenn *[[Ar Falz]]* ; er memes pennad e oa taget dre-guzh ar gelaouenn *[[Al Liamm|Al Liamm Tir na nòg]]* : 
*Al Liamm* a embannas troidigezhioù diwar Edgar Allan Poe evel respont adal ar bloaz 1948.

Ar gelaouenn viziek *[[Kroaz Breiz]]* a gemeras perzh evit difenn abadenn "Radio Heliaz" :

## ''Avel An Trec'h'' / 2
Ur wech adembannet e oa deuet ar gelaouenn *Avel an Trec'h* da vezañ hini strollad Emsav Pobl Vreizh. Istitlet e voe « Kazetenn Emsav Breizh » ha *Bulletin intérieur de l'Entente Populaire bretonne*.

Hervez Youenn Olier a oa mennet ar gazetenn da vont war dachenn an ober, sevel ur propaganda war-du ar Vretoned evit ma vefe sklaer dezho e oa poent kenderc'hel gant ar stourm boulc'het gant an Emsav.

E miz Kerzu 1948 e oa aet ar gelaouenn da get.

## Kenlabourerien
* Yann ar Gall (Ab Sulio)
* Pêr Loquet
* Kevin Pederneg
* Job Kersulec

## Liammoù diavaez
* Avel an Trec'h war lec'hienn ar BNF
* ''Avel an Trec'h'', niv. 1-10 - Levraoueg Niverel Breizhek hag Europeat

## Notennoù ha daveennoù