Ar Fouilh

**Ar Fouilh** a zo ur gumun eus Bro Sant-Brieg, hag e Bro-Oueloù, e kanton Pleuloc'h, e departamant Aodoù-an-Arvor, e hanternoz Breizh.
## Douaroniezh
## Anv
* Régis de Saint-Jouan ː **treff paroeschial du Feill**, 1499; ; **Feil**, 560; **Fail**, 1801; **Lefoeil**, 1802.
* Erwan Vallerie ː **En Follet**, 1160; **An Folled**, 1170; **de Folleia**, 1255; **La Foillee**, 1306; **La Folloe**, 1306; **La Fouilliee**, 1316; **La Foillye**, 1366; **La Foillee**, 1371; **Foulleia**, 1371; **La Fueillee**, 1380; **La Fouillee**, 1384; **La Feillee**, L**a Fouillee**, 1433; **Feillee**, 1536
## Ardamezioù
N'ez eus ket evit ar poent.
## Istor
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 73 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,77 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet  e voe unan anezhe e Rossignol e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, soudard e oa er 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas pemp den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er Viêtnam.
## Brezhoneg
* 22,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek.

## Monumantoù ha traoù heverk
* Ville-Pirault (galian ha roman)
* la Brosse-Joly (galian ha roman)
* Kastell Crenan; aspadennoù ar c'hastell kozh, bet devet er bloaz 1927, a zo bet enrollet d'ar Iñ a viz Kerzu 1969. Chapel *Santez Suzanna* , 1785.
* Kastell La Noë-Sèche, XVvet kantvad; an antre a zo bet enrollet d'ar 17 a viz Mezheven 1936.
* Kastell Robien, c.1745 / c. 1789, gant ar chapel, marchosioù, hag ar park, a zo bet enrollet ar 5 Gwengolo 1946. Ar c'hastell a zo en stad fall.
* Maner ar Wervaen (e galleg du Guermain) XVIvet; talbennoù ha toennoù bet enrollet d'an 11 a viz Mezheven 1964.
* Chapel sant Laorañs a Sant Moris (fin XVIIIvet)
* Chapel santez Radegonda du Mauguerrand (XVIIvet)
* Maner La Pommeraie (XVIvet)
* Maner La Rochefoucauld (XVIIvet)
* Maner La Ville-Berthelot (XVIIIvet)
* Maner ar Volozen (1749)
* Manet ar Sal (XVIvet)
* Maner Pouëmen (XVIvet)
* Maner la Ville-Pirault (Porrastell eus XVIvet)
* Iliz *Itron Varia* (04 Here 1896 / 11 Kerzu 1898)
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn  ha kartenn-bost .
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Melestradurezh
*Pascal Prido, maer, labourer-douar
## Gevelliñ

## Tud
* Pierre de Perrien ː markiz Krenan; marichal-kamp (1649); hanafer-veur Bro-C'hall (1670).
* Sébastien de Robien ː beskont Pleneventer, bet ganet e Robien (d'ar c'houlz-se trev Sant-Thurian Kintin) ar 26 Mezheven 1633; kuzulier ouzh Breujoù Breizh eus 1655 da 1684. Aet da Anaon e Robien ar 5 Mae 1691.
* Pierre de Perien (II) ː mab d'an hini a-us; markiz Krenan, bet ganet war dro 1650; Koronal rejimant ar Rouanez (1676), brigadier troadiegiezh (1683); marichal kamp (1688); letanant jeneral (1693); gouarnour Condé (sur-l'Escaut, Nord). Bet gloazet e-kerzh emgann Crmona (Lombardia, Italia) ar Iñ C'hwevrer 1702, hag aet da Anaon abalamour d'e c'hloazadennoù an 9 C'hwevrer. 
* Paul de Robien ː mab da Sebastien; beskont Pleneventer; bet ganet an 3 Genver1660; kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1684, ha kadoriad gant tog eus 1704 da 1744; aet da Anaon e Sant-Albin Roazhon an 23 Mezheven 1744.
* Christophe-Paul ː markiz Robien, beskont Pleneventer; kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1720 ha kadoriad gant togeus 1724 da 1756. Dedennet war arkeologiezh ha natur, eñ eus savet ur gambr-studi war traoù ha tresadennoù o tennañ war Breizh a-bezh. Aet eo da Anaon e Sant-Albin Roazhon ar 5 Mezheven 1576. E-kerzh dispac'h gall e oa lemet e dastumad ha roet da Gêr Roazhon. Degouezhet eo Mirdi Arkeologiezh ha Tudouriezh, er bloaz 1855, staliet e Palez ar Skol-Veur Roazhon.
* Paul-Christophe-Céleste ː markiz Robien, mab an arkeologour, bet ganet e Sant-Albin-Roazhon ar 5 Gwengolo 1731; kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1749; kadoriad gant tog eus 1750 da 1785; divroet e-kerzh an Dispac'h Gall e varvas e Hambourg an 23 Ebrel 1799.
* Louis-Antoine-Rischild, baron Grivel; bet ganet e Brest an 20 Genver 1827; eil amiral; en devoa dimezet an 3 Eost 1858 Louise-Henriette Rouxel de Villefréron, herez kastell Krenan. Aet eo da Anaon e Dakar, Senegal, e-kerzh miz Meurzh 1883, ha sebeliet er Fouilh.
### Ardamezeg ar familhoù

## Liammoù diavaez

* pajenn ar Fouilh war lec'hienn an etrekumuniezh
*  ar Fouilh war lec'hienn Geobreizh
## Levrlennadur
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Régis de Saint-Jouan : *Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie*. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Notennoù ha daveoù