Speied

**Speied** a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez-Plougêr, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Kreiz Breizh.
## Douaroniezh
## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
### Gouel ar Brezhoneg
* Meur a wezh e voe graet Gouel ar Brezhoneg e Speied.
### Ya d'ar Brezhoneg
* D'an 20 a viz Meurzh 2007 e oa bet votet ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

## Istor
### [[Henamzer]]
* An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze Speied.
### 
* Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
** trubuilhoù a voe er barrez d'ar 7 ha d'an 11 a viz Gouere 1675; 
** un digoll a 5 000 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg;
** nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Speied, Le Flamand, Jean Grail, Guillaume Morvan ha Hervé Claudic, miliner, goude an emsavadeg.
### [[Dispac'h gall]]
* D'ur sulvezh a viz Gwengolo 1789 e voe taget maner Boisgarin gant kouerion Speied; eno edo an intron de Roquefeuil o vevañ. Dezhi oa a leve hogozik holl douaroù parrez Speied hag ar parrezioù tro-war-dro. Ar paperioù, skrivet warne he gwirioù, o doa c'hoant da gaout. Staget e voe-hi ouzh ur gordenn ha diskennet e-barzh ar puñs. Nac'h a rae o reiñ. Tost hanter veuzet ec'h asantas reiñ alc'hwez an armel a-benn ar fin. Neuze e voe tennet ag ar puñs. Devet e voe an holl baperioù dirazi er porzhdir, hag an dud a zañse hag a gane en-dro d'an tan.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 186 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,55% eus ar boblañs e 1911.
#### [[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas 33 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 

Monumantd'arrefuzuilhetRozarc'hadLannejenn01.JPG|Monumant ar re fuzuilhet e Roz ar C'had.

* 10 gwaz a Speied hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Roz ar C'had (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er Faoued.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Lazhet e voe un isofisour eus ar gumun d’an 12 a viz Genver 1947 e Lan Thoum el Laos.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d’ar 17 a viz Mae 1959 e Bordj Bou Arreridj (departamant Setif).

## Monumantoù ha traoù heverk

SpezedManerBoisGarin.jpg|Ar maner. 
Spézet (29) Église 06.jpg|An iliz katolik hag ar garnel.
Spézet (29) Église 01.jpg|An iliz katolik.
Spézet (29) Chapelle ND du Crann.jpg|Ar chapel.
Speied Chapel Krann Vitrail01.jpg|Gwerenn-livet eus ar  e Chapel ar C'hrann

* Maner Boisgarin.
* Iliz katolik *Sant Pêr*. 
* Ar garnel.
* Chapel Itron-Varia ar C'hrann.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn. 
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:750 height:300
PlotArea   = left:40 bottom:20 top:20 right:00
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1821
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999
  bar:2006 
  bar:2007 
  bar:2009 
  bar:2011 
  bar:2012 
  bar:2013 text:2013
  bar:2015

PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 2531
  bar:1800 from:0 till: 2559
  bar:1806 from:0 till: 2703
  bar:1821 from:0 till: 2987
  bar:1831 from:0 till: 2631
  bar:1836 from:0 till: 2793
  bar:1841 from:0 till: 2797
  bar:1846 from:0 till: 2782
  bar:1851 from:0 till: 2958
  bar:1856 from:0 till: 2933
  bar:1861 from:0 till: 2922
  bar:1866 from:0 till: 2990
  bar:1872 from:0 till: 2735
  bar:1876 from:0 till: 2960
  bar:1881 from:0 till: 2987
  bar:1886 from:0 till: 3060
  bar:1891 from:0 till: 3166
  bar:1896 from:0 till: 3590
  bar:1901 from:0 till: 3701
  bar:1906 from:0 till: 3899
  bar:1911 from:0 till: 4095
  bar:1921 from:0 till: 3997
  bar:1926 from:0 till: 3913
  bar:1931 from:0 till: 3736
  bar:1936 from:0 till: 3662
  bar:1946 from:0 till: 3345
  bar:1954 from:0 till: 2871
  bar:1962 from:0 till: 2555
  bar:1968 from:0 till: 2299
  bar:1975 from:0 till: 2165
  bar:1982 from:0 till: 2076
  bar:1990 from:0 till: 2038
  bar:1999 from:0 till: 1861
  bar:2006 from:0 till: 1876
  bar:2007 from:0 till: 1865
  bar:2009 from:0 till: 1824
  bar:2011 from:0 till: 1804
  bar:2012 from:0 till: 1802
  bar:2013 from:0 till: 1800
  

## Melestradurezh
## Tud
## Kelc'h keltiek
* Brug ar Menez.
## Gouelioù
* Gouel ar Menezioù Du.
* Pardon ar C'hrann.
## Gevelliñ

## Liammoù diavaez

* Speied war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù