Jean Cras

**Jean Cras** zo anezhañ ur sonaozer eus Breizh. Ganet eo bet d'an 22 a viz Mae 1879 e Brest ha mervet eo d'ar 14 a viz Gwengolo e 1932 e Brest.

## Buhezskrid
E Brest eo bet ganet Jean Cras d'an 22 a viz Mae 1879. Brudetoc'h eo evit e vicher martolod eget evit e oberenn sonerezh daoust m'en deus skrivet ur bern pezhioù. Kreñv e oa ennañ ar c'hoant da vont d'ar morlu da ofiser. Daoust d’e vicher en deus bet skrivet sonerezh e-pad e vuhez. Pa ne oa nemet 13 vloaz, levezonet gant e familh, e skivas e oberenn gentañ. Donet a rae a-benn da skrivañ sonerezh e-pad e labour evit ar morlu. Sonaozet en deus Jean Cras ur bern pezhioù a-hed e vuhez, poulzet gant e zarempredoù mignoniezh gant Henri Duparc. E-pad m'emañ kelenner er Skol Verdeiñ e sav ur reolenn a zo gantañ c’hoazh e anv: "reolenn Cras". Ganti e c'haller jediñ ar c'heid war ar c'hartennoù-mor. Implijet e vez hiziv an deiz gant martoloded er bed a-bezh. "Deizlevr bourzh", e oberenn bennañ, a zigor dorioù bed Cras d'an dud. Gwelet a reer gant an oberenn-mañ penaos eo ar c'hardoù-beilh a rank ar vartoloded ober e-pad an noz e bourzh al listri. Echuiñ a ra e vuhez er morlu gant ar renk a eilamiral, penn-major porzh Brest. Marvet eo Jean Cras d'ar 14 a viz Gwengolo 1932 er gêr ma oa bet ganet, Brest. Douaret eo e Bered Sant-Varzhin.

## Oberenn
Ur mailh eo Jean Cras war an aozañ sonerezh-kambr. Pledet eo bet gantañ an holl zoareoù, eus ar sonatennoù d'ar pempadennoù. Eus ar c'hentañ e oar mestroniañ ar mousezteuler. Evel-just eo awenet gant e ved war vor evit sonaozañ. Diazezet eo e opera Polyphème war mojennoù ar mor. E gerzennoù a vez awenet koulz gant Breizh ha gant ar broioù bet gweladennet gantañ. Plijout a ra dezhañ livioù sonerezhioù Afrika pe re an Arabed. Aozet eo gantañ evel-se "Fleüt Pan", ur pezhiad dibar en e oberenn. Gouzout a ouie brezhoneg ivez. En e bezhiad "En Island" (gant dodennoù hañval ouzh ar re a oa bet pledet gant Ropartz e ra gant arroudennoù brezhonek. Ober a ra ivez gant tonioù dañs e-barzh tammoù sonerezh 'zo evel "Teir c'hanenn a Vreizh" pe "Ar Roue Loudivic".

### Oberoù pennañ
#### Oberoù sonerezh siñfoniek hag operaoù
*Andante relijiel *1901* 
*Eneoù bugale *1921* 
*Deizlevr bourzh *1927* 
*Mojenn *evit gaolvioloñs ha laz-seniñ 1929* 
*Kengerz *evit piano ha klaviaz 1931* 

#### Oberoù sonerezh kambr
*An Ene, eil sonadenn *evit arvoud ha piano* 
*Heuliad e daouad *evit fleüt ha telenn * 
*Triad niv. 1 *1899* 
*Ar spered *(sonadenn) evit violoñs ha piano 1900* 
*Douster an noz *(sonennoù, evit piano ha sopran) 1901 *
*Triad niv. 2 *1907* 
*Pevarad-kerdin *"Da ma Breizh" 1909 *
*Eneoù bugale, *evit c*hwec*h dornig 1917 *
*Ar Ginnigadenn lourennek *(sonennoù, evit piano ha sopran) 1920* 
*Ar C*hig, *evit gaolvioloñs ha piano 1920* 
*Skeudenn *(sonennoù, evit piano ha sopran) 1921* 
*Pevarad-kerdin, *evit daouad-piano (pevar dorn) 1921* 
*Pempad *evit piano ha pevarad-kerdin 1923* 
*Feunteun *(sonennoù, evit piano ha sopran) 1923* 
*Pemp Robaiyat *(sonennoù, evit piano hag usvoud) 1924* 
*Triad niv. 3 *1926-1927* 
*Habanera *evit violoñs ha piano 1927* 
*Ton liesseurt *evit violoñs ha piano 1927* 
*Pempad *evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud, gaolvioloñs pe piano ha pevarad-kerdin 1928 *
*Kounadenn *evit violoñs ha piano 1928* 
*Nozvezh war ar mor *(sonennoù, evit piano ha sopran) 1929* 
*Gourfennadenn *evit violoñs ha piano 1929* 
*Heuliad e daouad *evit violoñs ha piano 1929* 
*Mojenn *evit gaolvioloñs ha piano 1930* 
*Div ganaouenn *(sonennoù, evit piano hag usvoud) 1932* 
*Kengerz *evit piano ha klaviaz (doare gant 2 biano) 1932* 

====Oberoù piano ha kanaouennoù==== 
*Primaozad bugulel *1900* 
*Pezh berr *1901* 
*Preludio con fughetta *(barzhoneg kuzh) 1902* 
*En Island *(barzhoneg kuzh) 1902* 
*Valsenn *1904* 
*Parfetiz *(barzhoneg kuzh) 1904* 
*Gant red an dour *(barzhoneg kuzh) 1911* 
*Ti ar beure *(barzhoneg kuzh) 1911* 
*Maezadoù *1917* 
*Deiz-ha-bloaz kentañ, *"da*m Yann-Bêrig" 1919* 
*Danze *1920* 
*Eneoù bugale *1922* 
*Daou brimaozad *1926* 

#### Oberoù mouezh ha relejiel
*Polyphème, *opera*  
*Pezh evit kan ha piano  
*Oferenn *evit 4 mouezh a capella 1907* 
*Marvnadoù, *4 barzhoneg evit kan ha klaviaz 1912* 
*Ar Ginnigadenn lourennek, *evit mouezh ha laz-seniñ 1921* 
*Feunteunioù, *evit mouezhioù ha laz-seniñ 1923* 
*Er menez *1925* 
*Meulgan en eñvor ur santez *1925 *
*Mouezheladennoù-studienn *1928* 
*Fleüt Pan *1930* 
*Tri nouel, evit mouezh ha laz-seniñ *1930 *

## Pladennoù (dibab)
*Deizlevr bourzh, Eneoù bugale, Mojenn evit gaolvioloñs ha laz-senniñ, - *Laz-seniñ Luksembourg, Jean-François Antonioli* (Timpani)
*Triad evit violoñs, isrebed ha gaolvioloñs, Pempad evit fleüt, telenn, violoñs, arvoud ha gaolvioloñs, Fleüt Pan - *Triad Millière, Thomas Prévost (fleüt), Catherine Michel (telenn), Didier Henry* (Quantum)
*Triad evit violoñs, piano ha gaolvioloñs, sonadenn evit gaolvioloñs ha piano, largo - *Philippe Koch (violoñs), Aleksandr Khramouchin (gaolvioloñs) hag Alain Jacquon (piano)* (Timpani)
*Oberoù evit piano - *Alain Jacquon, piano* (Timpani)
*Oberoù evit violoñs ha piano - *Marie-Annick Nicolas (violoñs), Jean-Pierre Ferey (piano)* (Skarbo)
*Polypheme - *Laz-seniñ Luksembourg, Bramwell Tovey* (Timpani)
*Kanaoeuennoù gant laz-senniñ - *Ingrid Perruche, Philippe Do, Lionel Peintre - Laz-seniñ Breizh, Claude Schnitzler* (Timpani)

## Liammoù
* Jean Cras war Compositeursbretons.com

## Gwelet ivez
Listenn ar sonaozourien