Lieskensonennad

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **lieskensonennad** (saoz.: ''consonant cluster'') war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un heuliad kensonennoù renk-ouzh-renk hep vogalenn ebet kenetreze, da skouer "***sk'''ol''", "''po'''bl'''adur''". 

En un doare strizh-tre e komzer eus lieskensonennadoù pa c'hoarvezont en un hevelep [[silabenn]], met en un doare ledanoc'h e talvez ivez evit komz eus heuliadoù kensonennoù an eil war-lerc'h eben dreist d'ar bevennoù silabennek.

== Lieskensonennadoù e yezhoù ar bed ==
Kemmañ a ra kalz a [[yezh]] da yezh al lieskensonennadoù implijet gante hervez bep o reolennoù [[fonotaktikel]] resis.

E meur a yezh, ar [[maorieg]] en o zouez, da skouer, ne vez implijet lieskensonennad ebet ha savet e vez pep silabenn dre ret hervez ar patrom rik [[Kensonenn|C]]-[[Vogalenn|V]]. Tost ken strizh all eo ar [[japaneg]], ennañ nebeudig-tre a lieskensonennadoù gant an [[hantervogalenn]] [j], d.s. ''[[Tokyo|Tō'''ky'''ō]]'' hag ivez lieskensonennadoù dreist d'ar bevennoù silabennek ivez, d.s. ''[[Honshu|Ho'''nsh'''ū]]''.

Kavet e vez alies-tre e yezhoù ar bed lieskensonennadoù enne div elfenn kensonennel, da skouer e [[brezhoneg]] "***st**aon''", met daoust ha ma reont gant seurt lieskensonennadoù divelfennek a-wezhoù ez eus harzoù ivez o virout d'o implijout e lec'hioù resis 'zo, da skouer en [[arabeg|arabeg unvan]] n'hallont ket bezañ implijet e [[penn ar silabenn|penn ur silabenn]].

Gant ar [[brezhoneg]] e kaver ivez un nebeud lieskensonennadoù teirelfennek diazezet war ar re divelfennek ha kalz raloc'h evite dre ma toujont da [[skeul an hesonerezh]] ha gante ur [[Kensonenn linkus|gensonenn linkus]] da drede elfenn kensonennel atav, da skouer, "***stl*'akañ*", "***str**ollad*".

Gant ar [[yezhoù slavek]] e vez implijet lieskensonennadoù lieselfennek, da skouer e [[slovakeg]] *štvrť, žblnknutie*, met ret eo anzav e c'hell talvezout ar c'hensonennoù linkus /r/ ha /l/ da [[kensonenn silabennek|gensonennoù silabennek]] hag heñvel eo o emzalc'h e-keñver struktur ha mont-en-dro ar silabenn ouzh hini ur [[vogalenn]].

Brudet eo ar [[yezhoù kaokazek]] abalamour d'al lieskensonennadoù hir-kenañ implijet gante, enne peder, pemp pe zoken c'hwec'h elfenn gensonennel renk-ouzh-renk, da skouer e [[jorjieg]] *brt'q'eli* (*plaen*), *mc'vrtneli* (*akuitaer*) ha pa stager [[kenger|kengerioù]] [[yezhadur|yezhadurel]] ouzh ar [[kelf (yezhoniezh)|c'helfioù]] ha [[gwrizienn (yezhoniezh)|gwriziennoù]] diazez-se e kaver lieskensonennadoù enne betek eizh elfenn, da skouer: *'gvbrdγvnis** (''o kutuilh ac'hanomp emañ''). Dre ma n'hall ket ur gensonenn talvezout da [[Kraoñell ar silabenn|graoñell ar silabenn]] e jorjieg e rank dielfennañ struktur ar silabenn-mañ evel-hen: CCCCCCCCVC.

E [[yezhoù salichek]] e kaver heuliadoù kensonennel hir hep vogalenn ebet er silabenn, da skouer e [[yezhoù salichek|nuxalkeg]] /xłp̓x̣ʷłtłpłłskʷc̓/ ha diaes-tre eo dielfennañ pe elfenn a dalvez da graoñell ar silabenn hervez an termenadur hengounel.

== Lieskensonennadoù hag amprestoù ==
Gant yezhoù 'zo pa vez amprestet [[ger|gerioù]] digant yezhoù all e vezont treuzfurmet evit o lakaat da sentiñ ouzh ar reolennoù fonotaktikel boas evit dizober lieskensonennadoù orin, da skouer e [[japaneg]] テーブル (''tēburu'') digant ar [[saozneg]] ''table'' ("taol").

Ken alies all avat ne douj ket seurt [[amprest (yezhoniezh)|amprestoù]] da reolennoù fonotaktikel boas ar yezh ma vezont degemeret ganti ha diwar-se e sav lieskensonennadoù amreizh e-keñver struktur boas [[fonologiezh]] ar yezh-se, da skouer e [[brezhoneg]] al lieskensonennad "sf-" kavet e penn-kentañ un nebeud amprestoù nemetken, d.s. "***sf*'erenn*" ha "***sf**ins*" diwar ar [[henc'hresianeg]] *'σφ**αῖρα ha **σφ'''ιγξ.

## Gwelit ivez
* Kensonenn
* Fonotaktoniezh