Belz (Ukraina)

**Belz** (Белз en ukraineg ha ruseg, Bełz pe Bełsk e poloneg, בעלז e yideg ) zo ur gêr vihan e oblast Lviv, en Ukraina. 2 267 annezad a oa e 2019.

## Douaroniezh
Emañ Belz nepell diouzh an harzoù gant Polonia, en ur 61 km en norzh da Lviv. 

## Istor
Kêr Belz zo anezhi abaoe an  kantved da nebeutañ, evel unan eus kreñvlec'hioù ar C'hêrioù Ruz (bro-Rutenia), e-pad ar renadoù tchek ha polonat, da lavaret eo etre an  hag ar  kantved.

Abaoe 981 e oa Belz e-barzh Rous Kyiv (dukelezh Kyiv, ha goude hini Halych), nemet etre 1018 ha 1031 ma oa e Polonia. E 1366 e voe staget ouzh rouantelezh Polonia gant dinastiezh ar Piast ha gounit a reas brientoù-kêr e 1377 (gwir Magdebourg). Chom a reas polonat betek rannadur kentañ Polonia e 1772.

Etre 1462 ha 1793 e voe ur penn-lec'h voivodiezh, o tremen eus krabanoù Polonia e 1772 da re Impalaeriezh Aostria e 1793. Dindan beli Impalaeriezh Aostria-Hungaria edo e-barzh rannvro Galitsia ha Lodomeria. D'ar mare-se eo e teuas da vezañ kreizenn unan eus an dinastiezhoù hasidek, anvet diwar anv ar gêr. Shalom Rokea'h eus Belz (1779 - 1855), anvet ivez Sar Shalom (Ministr ar Peoc'h) a voe ar *Belzer Rebbe* kentañ, etre 1817 ha 1855. 

Etre 1919 ha 1939 e voe staget Belz en-dro ouzh Polonia. Pa darzhas an Eil Brezel-bed e oa e Belz 6100 annezad, en o zouez 3600 Yuzev, 1600 Ukrainad ha 900 Polonad. 

Ac'hubet e voe ar gêr gant an Alamagn nazi eus 1939 betek 1944, ha staget ouzh Gouarnamant hollek Polonia. Emañ Belz war ribl kleiz ar stêr Solokiya (adstêr d'ar Boug) hag a oa an harzoù etre Alamagn hag an URSS e 1939-1941. 

Al lodenn vrasañ eus ar Yuzevien a deuas a-benn da dec'hel kuit er Reter a-raok an ac'huberezh alaman. Staliañ a reas an Alamanted ur c'hamp labourioù ret lec'h ma oa bac'het Yuzevien ar c'hêrioù amezek. D'an 2 a viz Even 1942 e voe deportet e-tro 1000 den eus Belz da Hrubieszów, ha goude da gamp-diouennañ Sobibor. Kement-all a c'hoarvezas e miz Gwengolo 1942 gant ar 504 Yuzev a oa chomet e kêr.

Goude ar brezel e voe dalc'het an tiriad gant Polonia betek 1951. Goude bezañ graet un cheñchamant bihan d'an harzoù e tremenas d'an Unvaniezh Soviedel ha lakaet e voe e-barzh Republik Sokialour Soviedel Ukraina. Abaoe 1991 emañ e-barzh Ukraina dizalc'h.

## Poblañs
Niveradegoù (*) pe priziadennoù ar boblañs :

## Relijionoù
Ur gêr a bouez e voe Belz evit Yuzevien Galitsia, ha sez kozh unan eus an dinastiezhoù hasedek.

Belz zo ivez ul lec'h pouezus evit ar Gatoliked ukrainat ha polonat peogwir e oa lec'h annez Gwerc'hez zu Częstochowa sañset e-pad meur a gantved betek 1382, ar bloaz ma voe kemeret an ikonenn gant Władysław Opolczyk, priñs Opplen.

## Skeudennaoueg

Белз.Відкритий вівтар Св. Валентина.JPG|Chapel Sant-Valentinus rummet.
Zamochok Bez.jpg|Lec'hienn greñvaet rummet.
Yevreiskyi molytovnyi budynok 09.jpg|Sinagogenn Iszre Lew rummet.
Belz hasidic synagogue.jpg|Sinogegenn veur Belz.
Belz1.jpg|Trede "rebe" (rabin) Belz, Yissakhar Dov Rokeakh.

## Tud
* Vsevolod Mstislavich eus Volhynie (1170-1196) : knyaz Belz 
* Lev  Galitsia (1245-1264) : priñs Belz
* Jurij Narymuntowicz (ca.1326-ca.1377) : lituaniad, priñs Belz 
* Jaśko Mazowita (dibenn an  - deroù ar  kantved) : prefed Belz
* Jan Kamieniecki (1463-1513) : starosta polonat eus Belz
* Jan Zamoyski (1542-1605) : starosta polonat eus Belz
* Yoel Sirkis (1561-1640) : rabin hag unan eus ar Ac'hharonim-ed 
* Rafał Leszczyński (1579-1636) : voivoda polonat eus Belz
* Jakub Sobieski (1580-1646) : voivoda polonat eus Belz
* Stanisław Szczęsny Potocki (1753-1805) : starosta polonat eus Belz
* Rebbe Shalom Rokea'h (1779-1855)
* Rebbe Yehoshua Rokea'h (1825-1894)
* Rebbe Yissachar Dov Rokea'h (1854-1926)
* Rebbe Aharon Rokeach (1877-1957)
* Nissan Spivak (1824-1906), kiniad
* Benzion Witler (1907-1961), kaner yidish

## Notennoù ha daveoù

## Pennadoù kar
* 
* Galitsia

## Liammoù diavaez
*  Lec'hienn Belz
*  Ardamezerezh ukrainat