Geek

**Geek** (ger deuet eus saozneg SUA distaget  peurvuiañ,  a-wechoù) zo un anv roet d'un den hag a zo sot gant ul labour bennak, pe un dachenn studi, gant ar stlenneg peurvuiañ.

Ar skouer brudetañ eus ar *geek* eo hini an den yaouank (pe chomet yaouank a spered) a zo plijet gant ar skiantoù, an teknologiezhioù nevez hag ar c'hourharozed. Brasaet eo ar skouer muioc'h-mui war ar c'hoarioù-video (dreist-holl an MMORPG, er c'hoarioù perzh hag e bed al levrioù pe ar filmoù *[[fantasy]]*.

## Orin an anv
Hervez an *[[Oxford American Dictionnary]]* e vefe ret klask orin ar ger en uhelalamaneg-krenn, en anv *geck*, a dalv kement ha "den sot", hag er ger flandrezek *gek* a dalv kement ha "tra iskis, mezhus".

Bro-C'hall an Norzh hag ar Reter e kaver an anv-tiegezh *Gicque* a ziskouez un den sot gant ar meurlarjez. En Elzas, e-pad dibunadeg meurlarjez, e vez gwisket ar*Shellekapp*, ar *Gickeleshut*, *boned ar Gicque*, gant kleierigoù. E-pad bal meurlarjez Dukark e tañser *kelc'hiad ar Gicques*.

Er , en Aostria-Hungaria, ar sirkoù a ginnige dija ar 'Gecken*, euzhviled-foar, tud gant ur c'horf tort, maouezed barvek, hag all.

E dibenn an  er foarioù e [[Norzhamerika]] e vezed krog da ginnig *geeks* er *side-shows*, an diskouezadegoù a zo stag ar sirkoù. Kinniget e veze aliez *freaks*, da lavaret eo euzhviled-foar.

Er bed-se e veze ur *geek* un den nammet e vred ([[trizomiezh 21]]) pe un arzour sirk ha ne c'halle ket seveniñ e abadenn. En noazh e veze peurliesañ, e-barzh ur gaoued, goloet gant fank, gwisket gant kroc'hen loened, ha roc'hal a rae evit spontañ an arvesterien o doa paeet evit e welout. Diskouezet e veze evel "ar mell diank", evel an "den gouez" kavet e-barzh ar c'hoad. A-wechoù e veze lakaet da zic'houzougañ [[Yar (evn)|yer]] pe d'o dispennañ gant e zent, hag ar *geek* a ranke ober van da evañ he [[gwad]].

En trifezh *The Deptford Trilogy* ([[1970]]-[[1975|75]]), ar skrivagner [[Robertson Davies]] a ziskriv e gejadenn ouzh un arzour sirk a vez rediet da c'hoari ar *geek*.

E [[Stadoù-Unanet Amerika]] e vez implijet ar ger *geek* diwar-benn tud iskis n'en em lakaont ket er gevredigezh. Er [[bloavezhioù 1920]], skrivagnerien evel [[Meyer Levin]], [[Upton Sinclair]] ha [[Truman Capote]] a implije ar ger evit an dud digenvez hag un tamm foll kribet fall o blev a c'heller gwelout o tistreiñ d'o zi, kollet en o soñjoù.

E *Tennessee Waltz* gant [[Nic Franton]] e lavar an haroz, o komz eus [[Albert Einstein]] : *Look at this guy's hair, what a geek !* ("Sell ouzh blev an den-mañ, pebezh *geek* !").

Lavaret e vez ivez e vefe un orin milourel d'ar ger, a dalvezfe *General Electric Engineering Knowledge* ("Gouiziegezh hollek en ijinouriezh an [[tredan]]").

== Ar *geeks* hiziv an deiz ==
N'eo nemet er [[bloavezhioù 1960]], gant diorroadur ar [[jederezig|jederezioùgoù]] hag an [[urzhiataer]]ioù, ma krogas ar ger da vezañ implijet evit komz deus an dud "barrek war ar [[matematik]]" hag ar skiantoù pe an teknologiezh ha ne oant ket dedennet gant ar [[sport]] hag ar gouelioù aozet gant o kamaladed eel liseoù hag er skolioù-meur.

« Er penn-kentañ, ar gêr a zeu eus an [[amerikaneg]] *freak*, "euzhvil-foar" », a zispleg [[David Peyron]], oc'h ober un dezenn e [[sokiologiezh]] a-zivout ar *geek*. « El liseoù, e oa ar *geek* ur c'hefredour, un "intelektual" soubet er skiantoù hag an teknologiezhioù nevez. Evel ma vezent lakaet en o unan e troent war-du bedoù faltaziek ».

Hiziv an deiz, ar ger *geek* a c'hell merkañ un den a zo mennet war un dachenn, ar stlenneg pe ar [[skiant-faltazi]] peurliesañ. Dedennet-bras e vez gant an hollvedoù-se, ha gouiziek e vez war an dodennoù-se.

Ar *geeks* a bouez mat war an diforc'h a zo etre int hag an dud a vez lavaret *nolife* (*no life*, "buhez ebet")  diwar o fennoù. Un *nolife* zo un den hag a gas holl e amzer en un doare drammus, hag alies e tilez an tachennoù all evel ar vuhez sokial, padal ur *geek* zo mennet en e zodenn en un doare yac'h, en ur chom e darempred gant ar bed a zo tro-dro dezhañ.

Ar *geek*, er c'hontrol d'ar soñjoù poblek, en deus ur vuhez sokial dre ma vez e darempred gant *geeks* all : stummañ a reont neuze ur gumuniezh tud dedennet, a eskemm dre an [[internet]] peurvuiañ (foromoù, c'hoarioù en-linenn...) ha gellout a reont en em vodañ da-geñver oberennoù gwirion (c'hoarioù roll, *wargames*, gouelioù...).

Ar *geeks* a c'hell e mod-se bezañ lakaet da dud hag a dec'h diouzh ar vuhez wirion davit bedoù ijinet, faltaziek alies (skiant-faltazi, *heroic fantasy*, hag all). Ur *geek* a implij meur a venveg evit mont d'ar bedoù faltaziek-se evel ar [[romant]]où, ar [[bannoù-treset]], ar [[sinema]] pe ar stiradoù [[skinwel]], ar c'hoarioù-video, e ijin (c'hoari perzh) pe zoken traoù all iskisoc'h (tudennoùigoù er *wargames*, ar c'hlevout evit ar [[Saga MP3|Sagaioù MP3]] evel [[Tourell Naheulbeuk]]).

Er vuhez wirion e vez dedennet gant kement tra a c'hell bezañ liammet ouzh ar bedoù faltaziek-se, evel an teknologiezhioù nevez (stlenneg ha c'hoarioù-video), al lennegezh ([[gwengelouriezh]], [[mojennoù]]...), ar savidigezh gwiskamantoù (*cosplay*, ar skiantoù...

En deskrivadur-mañ e c'hell ar stlenneg bezañ lakaet d'ur bed ijinet penn-da-benn, ma kav lod *geeks* un doare da dec'hel diouzh ar bed diavaez, an aliesañ e domani ar c'hrouadur dre urzhiataer (programmiñ, graferezh...)

Hiziv an deiz e kaver ivez ar gerioù benel *geekette* ha *geekez*.

N'eus ket pell zo ez eo bet goveliet ar ger *gok*, evit merkañ tud a zo *gotek* ha *geek* war an dro.

== Dudioù geek ==
Alies e vez ar *geeks* o tec'hel d'un hollved ha d'un dudi resis. Un dudi a c'hell bezañ anvet evel *geek* ma 'z eo liammet ouzh an teknologiezhioù nevez pe ar skiant-faltazi.
*Stlenneg ha skiantoù.
*Filmoù *fantasy*, skrijus pe skiant-faltazi : *The Lord of the Rings*, *Conan the Barbarian*, *Star Wars*, *Star Trek*...
*Lennegezh : [[H. P. Lovecraft]], [[J. R. R. Tolkien]], [[Frank Herbert]], [[Philip K. Dick]], [[Peter F. Hamilton]], [[William Gibson]]...
**Comics*.
*RPG (an aliesañ, gant un hollved evel ar re a zo bet meneget a-us).
*[[C'hoari-perzh ment gwirion]] ha [[Cosplay]]
**Wargames* (c'hoarioù strategiezh gant tudennoùigoù) ma vez da skouer hollvedoù *Warhammer' ha *[[Warhammer 40000]]*.
*C'hoarioù video pe c'hoarioù en-linenn (MMORPG) evel *[[World of Warcraft]]* hollvrudet.
*Manga, ha kement tra a sell ouzh Japan ; un *otaku* (おたく) a reer eus ur *geek* a zo dedennet-bras gant Japan.

## Gwelet ivez
* *[[Nerd]]*
* *[[Otaku]]*
* *[[Geek Code]]*
* *[[Hacker]]*

## Notennoù