open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anton Reichenow

**Anton Reichenow**, bet ganet d'ar 1añ a viz Eost 1847 e Charlottenburg (ur c'harter eus Berlin, Alamagn an deiz a hiziv) hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Gouere 1941 e Hamburg (Alamagn), a oa ul loenoniour alaman.

## Listenn al [[labous]]ed studiet gantañ
### [[Genad]]où
* **A** : *[[Anabathmis]]*,
* **B** : *[[Bathmocercus]]*, *[[Brachycope]]*,
* **D** : *[[Drepanorhynchus]]*, *[[Dreptes]]*, *[[Dupetor flavicollis|Dupetor]]*,
* **E** : *[[Empidornis semipartitus|Empidornis]]*,
* **G** : *[[Gymnomyza]]*,
* **H** : *[[Histurgops]]*,
* **M** : *[[Melichneutes robustus|Melichneutes]]*, *[[Melignomon]]*,
* **N** : *[[Neocossyphus]]*,
* **P** : *[[Parophasma galinieri|Parophasma]]*, *[[Pseudonigrita]]*.
### [[Spesad]]où
* **A**
: *[[Apalis binotata]]*, *[[Apalis chariessa|chariessa]]*, *[[Apalis melanocephala|melanocephala]]* ha *[[Apalis porphyrolaema|porphyrolaema]]*, *[[Artisornis metopias]]*,
* **B**
: *[[Bathmocercus rufus]]*, *[[Butorides sundevalli]]*, *[[Bycanistes albotibialis]]*,
* **C**
: *[[Calamonastes stierlingi]]* hag *[[Calamonastes undosus|undosus]]*, *[[Camaroptera chloronota]]*, *[[Campethera mombassica]]* ha *[[Campethera scriptoricauda|scriptoricauda]]*, *[[Caprimulgus clarus]]*, *[[Cincloramphus rufus]]*, *[[Cisticola angusticauda]]*, *[[Cisticola cinnamomeus|cinnamomeus]]*, *[[Cisticola emini|emini]]* ha *[[Cisticola nana|nana]]*,
* **D**
: *[[Dendropicos poecilolaemus]]* ha *[[Dendropicos stierlingi|stierlingi]]*,
* **E**
: *[[Eremomela salvadorii]]*, *[[Erythrotriorchis buergersi]]*,
* **H** : *[[Hieraaetus weiskei]]*,
* **K** : *[[Kakamega poliothorax]]*,
* **L**
: *[[Lagonosticta umbrinodorsalis]]*, *[[Lybius rubrifacies]]*,
* **M**
: *[[Megazosterops palauensis]]*, *[[Melidectes rufocrissalis]]*, *Merops boehmi* (gwespetaer Böhm), *[[Modulatrix stictigula]]*,
* **N** : *[[Neocossyphus rufus]]*,
* **P**
: *[[Pogoniulus coryphaea]]* ha *[[Pogoniulus simplex|simplex]]*, *[[Prinia melanops]]*, *[[Pseudonigrita cabanisi]]*, *[[Pternistis nobilis]]* ha *[[Pternistis rufopictus|rufopictus]]*, *[[Puffinus heinrothi]]*,
* **S**
: *Struthio molybdophanes* (struskañval Somalia), *[[Sylvia boehmi]]*,
* **T**
: *Tauraco fischeri* (tourako Fischer), *hartlaubi* (tourako Hartlaub) ha *schalowi* (tourako Schalow), *[[Turdus roehli]]*,
* **U**
: *[[Uraeginthus ianthinogaster]]*, *[[Urolais epichlorus]]*,
* **V** : *[[Vanellus superciliosus]]*,
* **Z**
: *[[Zosterops eurycricotus]]*, *[[Zosterops flavilateralis|flavilateralis]]*, *[[Zosterops stenocricotus|stenocricotus]]* ha *[[Zosterops stuhlmanni|stuhlmanni]]*.

## Notennoù ha daveennoù
Un singe en hiver (film)

***Un singe en hiver*** a zo ur film gallek, sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Henri Verneuil (1920-2002) e 1962.

Pevarvet film ha tregont Henri Verneuil an hini eo, bet savet war-lerc'h *[[Les lions sont lâchés (film)|Les lions sont lâchés]]* (miz Gwengolo 1961) hag a-raok *[[Mélodie en sous-sol]]* (miz Meurzh 1963).

## Fichenn deknikel
* Doare : Komedienn dramaek,
* Skoazellerien-sevener : Costa-Gavras ha Claude Pinoteau.
* Senario : François Boyer ha Henri Verneuil, diwar ar romant *[[Un singe en hiver]]* (1959) gant Antoine Blondin,
* Divizoù : Michel Audiard,
* Kevredadoù produiñ : Cité Films ha Compagnie Internationale de Productions et Réalisations Artistiques,
* Renerien broduiñ : Léon Sanz ha Georges Valon,
* Kevredad dasparzhañ : Comacico,
* Rener ar skeudenniñ : Louis Page,
* Ijinour ar son : Jean Rieul,
* Aozer ar sonerezh orin : Michel Magne,
* Kinklour : Robert Clavel,
* Skriptourez : Lucile Costa,
* Frammerezed : Françoise Bonnot ha Monique Bonnot,
* Luc'hskeudenner leurenn : Marcel Dole,
* Prantad filmañ : e-pad ar goañv 1961/62,
* Lec'hioù filmañ : war aodoù departamant Calvados : Deauville, Houlgate, Lisieux, Pennedepie, Port-en-Bessin-Huppain, Trouville-sur-Mer ha Villerville,
* Deiziad dont e-maez : 11 a viz Mae 1962 (),
* Padelezh : 105'.

## An danvez

## Roll ar gomedianed
* Jean Gabin : Albert Quentin,
* Jean-Paul Belmondo : Gabriel Fouquet,
* Suzanne Flon : Suzanne Quentin, gwreg Albert
* Gabrielle Dorziat : an itron Victoria, renerez ar skol-lojañ
* Marcelle Arnold : klañvdiourez ar skol-lojañ,
* Paul Frankeur : Esnault,
* Noël Roquevert : Landru,
* Hella Petri : Georgina,
* Geneviève Fontanel, de la Comédie Française : Marie-Jo,
* Sylviane Margollé : Marie Fouquet,
* Charles Bouillaud : ar bleiner-taksi,
* Anne-Marie Coffinet : Simone,
* André Dalibert : Maurice, ar brigadier,
* Hélène Dieudonné : Joséphine,
* Camille Guérini : an aotrou maer
* Paul Mercey : ar marc'hadour-pesked,
* Lucien Raimbourg : liorzhour ar skol-lojañ,
* Édouard Francomme, Gabriel Gobin René Hell, Billy Kearns, Jean Verner, Henri Verneuil.

## Liammoù diavaez
* '''''Un singe en hiver''''' war Internet Movie Database.

## Notennoù ha daveennoù
Guira guira

***Guira guira*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Cuculidae.

Anvet e voe *Cuculus Guira* da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).Ar spesad nemetañ eo er genad *Guira*.

## Boued

## Annezva
Bevañ a ra ar spesad e Suamerika, eus reter ha su Brazil da vBolivia, Paraguay, norzh Arc'hantina hag Uruguay.

## Liammoù diavaez
*  ''Guira guira'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Guira guira'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Guira

***Guira*** a zo ur genad e rummatadur an evned, kar d'an anied, krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù
N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : *[[Guira guira]]*, brosezat e takadoù 'zo eus Suamerika (eus reter ha su Brazil da vBolivia, Paraguay, norzh Arc'hantina hag Uruguay).

## Notennoù ha daveennoù
Enez Vihan

An **Enez Vihan**, pe **Enez Bihen** (*Île des Ébihens* e galleg), eo enez vrasañ un enezeg er-maez da Sant-Yagu-an-Enez, a-dal da Aod an Emrodez, e departamant Aodoù-an-Arvor hag e Bro-Sant-Maloù. *Ébihens* a vez graet anezhi e galleg.

A-hervez e vije bet gronnet gant ar mor 10&nbsp;000 vloaz zo. Meur a savadur a voe savet warni : ur forn-holen ha tiez gant ar Goriosolited, un tour-ged gant Vauban... E-kerz abati Sant-Yagu e oa betek an Dispac'h bras, hag ur chapel o doa savet ar venec'h eno. En deiz a hiziv eo prevez an enez en he fezh. Bez' e c'haller he gweladenniñ memes tra, o tremen war droad dre ar roudour a zeu war wel etre an aod hag an enez pa vez mare tre.

## Daveoù ha notennoù
Mademoiselle Fifi (dastumad)

***Mademoiselle Fifi*** zo un dastumad danevelloù gallek gant Guy de Maupassant e 1882. Diwar-benn al libertinerezh pe ar brezel (hini 1870) eo ar pep brasañ eus an danevelloù.

## Istor
An darn vrasañ eus an danevelloù zo bet embannet e *[[Gil Blas]]* a-raok.
E 1882 e voe embannet un dastumad seizh danevell, e ti Henry Kistemaeckers père, e Belgia, e 1882.
Un adembannadur, kresket un tamm mat, a voe graet gant Victor Havard e Pariz, e 1883, ennañ triwec'h danevell. 
An trede embannadur a voe graet gant Paul Ollendorff e 1898.

## Danevelloù al levr
Seizh danevell a oa el levr embannet gant Henry Kistemaeckers père, e Belgia, e 1882:
* *[[Mademoiselle Fifi]]* (1882) 
* *[[La Bûche (danevell)|La Bûche]]* (1882) 
* *[[Le Lit]]* (1882) 
* *[[Un réveillon]]* (1882) 
* *[[Mots d'amour]]* (1882) 
* *[[Une aventure parisienne]]* (1881) 
* *[[Marroca]]* (1882)

Unnek all a voe lakaet en embannadur gall e 1893, gant Victor Havard e Pariz, 18 danevell ennañ eta; setu int : 
* *Mademoiselle Fifi* (1882) 
* *[[Madame Baptiste]]* (1882) 
* *[[La Rouille (danevell)|La Rouille]]* (1882) 
* *Marroca* (1882) 
* *La Bûche* (1882) 
* *[[La Relique]]* (1882) 
* *Le Lit* (1882) 
* *[[Fou ?]]* (1882) 
* *[[Réveil (danevell)|Réveil]]* (1883) 
* *[[Une ruse]]* (1882) 
* *[[À cheval]]* (1882) 
* *Un réveillon* (1882) 
* *Mots d'amour* (1882) 
* *Une aventure parisienne* (1881) 
* *[[Deux amis (Maupassant)|Deux amis]]* (1883) 
* *[[Le Voleur (Maupassant)|Le Voleur]]* (1882) 
* *[[Nuit de Noël (Maupassant)|Nuit de Noël]]* (1882) 
* *[[Le Remplaçant (Maupassant)|Le Remplaçant]]* (1883)
Heñvel e voe an trede embannadur, e ti Paul Ollendorff.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
* ''Mademoiselle Fifi'', édition de 1883 
* Éditions électroniques de Project Gutenberg

## Levrlennadur
* Maupassant, *Contes et Nouvelles*, tome I, texte établi et annoté par Louis Forestier, éditions Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1974 .
Melanerpes hoffmannii

***Melanerpes hoffmannii*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Centurus Hoffmannii* (kentanv) da gentañ-penn (e 1862) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) : dougen a ra anv an naturour alaman Karl Hoffmann (1823-1859).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, frouezh ha sun-bleuñv.

## Annez
Kavout a reer ar spesad e naoueier eus kreisteiz Honduras da Nicaragua ha Costa Rica.

## Liammoù diavaez
*  ''Melanerpes hoffmannii'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Melanerpes hoffmannii'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Clair de lune (dastumad)

***Clair de lune*** zo un dastumad danevelloù gallek gant Guy de Maupassant embannet e 1883 gant an embannadurioù Monnier. Un embannadur all, kresket, zo bet e 1888 gant Paul Ollendorff.

## Istor
An darn vrasañ eus an danevelloù a oa bet embannet e kelaouennoù evel *[[Le Gaulois]]* pe *[[Gil Blas]]*, hag a-wechoù sinet * Maufrigneuse*.

## Danevelloù al levr
Daouzek danevell a oa en embannadur 1883 : 
* *[[Clair de lune (danevell, Here 1882)|Clair de lune]]* (Gil Blas, 1882) 
* *[[Un coup d'état]]* (diembann)
* *[[Le Loup (Maupassant)|Le Loup]]* (Le Gaulois 1882) 
* *[[L'Enfant (danevell, 1882)|L'Enfant]]* (Le Gaulois, 1882) 
* *[[Conte de Noël (Maupassant)|Conte de Noël]]* (Le Gaulois, 1882) 
* *[[La Reine Hortense (Maupassant)|La Reine Hortense]]* (1883) 
* *[[Le Pardon (Maupassant)|Le Pardon]]* (Le Gaulois, 1882) 
* *[[La Légende du Mont-Saint-Michel]]* (1882) 
* *[[Une veuve]]* (Le Gaulois,1882) 
* *[[Mademoiselle Cocotte]]* (1883) 
* *[[Les Bijoux (Maupassant)|Les Bijoux]]* (1883) 
* *[[Apparition (Maupassant)|Apparition]]* (Le Gaulois, 1883)

En embannadur Mae 1888 e oa pemp danevell ouzhpenn :
* *[[La Porte (danevell)|La Porte]]* (1887), 
* *[[Le Père (danevell, 1887)|Le Père]]* (1887); n'eo ket ar memes kontedenn evel ar gontadenn ''Le Père'', hag a oa bet embannet e *[[Contes du jour et de la nuit]]* (1885),
* *[[Moiron (danevell)|Moiron]]* (1887), 
* *[[Nos lettres]]* (Le Gaulois, 1888), 
* *[[La Nuit (Maupassant)|La Nuit]]* (1887).

## Liamm diavaez
* ''Clair de lune'', embannadur 1884, e lec’hienn Gallica.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974.
Campethera scriptoricauda

***Campethera scriptoricauda*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Dendromus scriptoricauda* (kentanv) da gentañ-penn (e 1896) gant al loenoniour alaman Anton Reichenow (1847-1941).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad eus kreiz ha reter Tanzania da c'hevred Malawi ha hanternoz Mozambik.

## Rummatadur
Sellet e vez outañ evel un isspesad da *g[[Campethera bennettii]]* (*Campethera bennettii scriptoricauda*) gant evnoniourien 'zo.

## Liammoù diavaez
*  ''Campethera scriptoricauda'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Campethera scriptoricauda'' war al lec'hienn IUCN''.

## Notennoù ha daveennoù
Le Lit 29

***Le Lit 29*** (*ar gwele 29*) zo un danevell c'hallek, gant Guy de Maupassant, embannet en 1884 en dastumad *[[Toine (dastumad)|Toine]]* .

## Istor
Embannet e voe *Le Lit 29* er pemdezieg *[[Gil Blas]]* d'an 8 a viz Gouhere 1884, ha sinet en anv *Maufrigneuse*.

## An danevell
Un ofiser husarded, ar c'habiten Épivent, en gwarnison en Rouen, a ra anaoudegezh gant Irma, « maîtresse, disait-on de M. Templier-Papon, le riche manufacturier » (serc'h, a lavared, d'an aotrou Templier-Papon, mestr-labouradeg pinvidig). Echu brezel 1870, adkavout a ra ar c'habiten Irma en ospital, er gwele 29.

## Embannadurioù
* 1884 - *Le Lit 29*, e *[[Gil Blas]]*
* 1886 - *Le Lit 29*, e *[[Toine (dastumad)|Toine]]* e ti Marpon-Flammarion.
* 1979 - *Le Lit 29*, e Maupassant, *Contes et Nouvelles*, tome II, , embannadurioù Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.

## Notennoù
Danevelloù Guy de Maupassant

Setu amañ roll danevelloù ar skrivagner gallek Guy de Maupassant renket hervez ar bloavezhioù ma voent embannet er c'hazetennoù. Goude-se e voe adembannet ar pep muiañ e dastumadoù. Goude marv an oberour e voe embannet ivez tri dastumad dalif.

## [[1875]] — [[1879]]

## [[1880]]

## [[1881]]

## [[1882]]

## [[1883]]

## [[1884]]

## [[1885]]

## [[1886]]

## [[1887]]

## [[1888]]

## [[1889]]

## [[1890]]
**[[Mouche (Maupassant)|Mouche]]*
**[[Le Champ d’oliviers]]*
**[[L'Inutile Beauté (danevell)|L'Inutile Beauté]]*
**[[Qui sait ?]]*
## [[1891]] — dalif
**[[Les Tombales]]*
**[[Après (danevell)|Après]]*
**[[Le Colporteur (Maupassant)|Le Colporteur]]*
**[[Le Docteur Héraclius Gloss]]*

## Pennadoù kar
*Dastumadoù danevelloù Guy de Maupassant

## Liammoù diavaez
*Selaou danevelloù Guy de Maupassant
## Notennoù
Melanippe

**Melanippe** zo anv meur a vaouez e mojennoù Hellaz kozh.

***Melanippe**, merc'h d'an den-marc'h C'hiron. 

***Melanippe**, merc'h da Aiolos hag e bried Melanippe (pe merc'h da Hippotes pe Desmontes). Anvet Arne ivez. 

***Melanippe**, un Amazonenn, c'hoar da Hippolite hag Antiope, merc'h d'an doue Ares.
Ar studier Brezon

**Ar studier Brezon** istitlet "*L'étudiant breton*" a oa un astenn d'ar gazetenn l'Heure Bretonne, kazetenn propaganda Strollad Broadel Breizh, embannet evit ar studierien vroadelourien vreton hag a oa izili da Kengevrad ar studierien broadelour brezon *(La fédération des étudiants nationalistes bretons)*.
Div niverenn hepken a voe embannet, er bloavezh 1941.

## Mennozhioù politikel
N'eus ket mennozhioù politikel dibar er gazetenn diwar-benn emdroadur Breizh d'ar mare-se. Evel Strollad Broadel Breizh e klaske difenn un hent a-enep renad gouarnamant Vichy hag ivez a-enep harperien ar jeneral Charles de Gaulle. Frazennoù flemmus pe gunujennus a veze embannet ingal war ar "c'hozh" Philippe Pétain pe "Ar jeneral de G...".

## Enep yuzevegezh
Ar gazetenn a embanne mennozhioù enepyuzev evel er pennad *L'invasion de la Juiverie* pe c'hoazh er pennad *L'invasion juive de la médecine bretonne*. Embannet e oa gant ar gazetenn e oa ret "naetaat" ar skolioù-meur eus ar yuzevien.

## Enep bourc'hiz
Adkavet e veze frazennoù flemmus e-keñver ar vourc'hizien, en o zouez lod kelennerien ar skolioù-meur e Breizh.

## Levrlennadur
* Levraoueg niverel Breizhek hag Europat

## Notennoù ha daveennoù
Toine (dastumad)

***Toine*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1886 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er *Bibliothèque illustrée*.

## Istor
An darn vrasañ eus danevelloù al levr a oa bet embannet a-raok e kelaouennoù evel *[[Gil Blas]]*, ma vezent sinet  Maufrigneuse , pe Le Gaulois.

## An danevelloù
### An dastumad orin
Triwec'h danevell a oa en embannadur 1886, ha seitek anezho a oa bet embannet er pemdezieg Gil Blas a-raok:
* *[[Toine (danevell)|Toine]]* (Gil Blas, 1885)
* *[[L'Ami Patience]]* (Gil Blas, 1883)
* *[[L'Homme-fille]]* (Gil Blas, 1883)
* *[[La Moustache]]* (Gil Blas, 1883)
* *[[La Dot]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[Le Lit 29]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[Le Protecteur (danevell)|Le Protecteur]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[Bombard (Maupassant)|Bombard]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[La Chevelure (Maupassant)|La Chevelure]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[Le Père Mongilet]]* (Gil Blas, 1885)
* *[[L'Armoire (Maupassant)|L'Armoire]]* (Gil Blas, 1884)
* *[[La Chambre 11]]* ((Gil Blas, 1884)
* *[[Les Prisonniers (Maupassant)|Les Prisonniers]]* ((Gil Blas, 1884)
* *[[Nos Anglais]]* (Gil Blas, 1885)
* *[[Le Moyen de Roger]]* (Gil Blas, 1885)
* *[[La Confession (danevell, Du 1884)|La Confession]]* (Le Figaro, 1884); disheñvel eo an danevell La Confession a gaver en dastumad *[[Contes du jour et de la nuit]]* 
* *[[La Mère aux monstres (Maupassant)|La Mère aux monstres]]* ((Gil Blas, 1883)
* *[[La Confession de Théodule Sabot]]* (Gil Blas, 1884)

### El Livre de Poche
Ne oa nemet c'hwezek en embannadur al Livre de Poche e 1969 (n'eo ket un embannadur graet diwar batrom an hini orin eta) :
;-daouzek eus an embannadur orin 
* *[[Toine]]* 
* *[[L'Homme-fille]]* 
* *[[Bombard (Maupassant)|Bombard]]* 
* *[[Le Père Mongilet]]* 
* *[[L'Armoire (Maupassant)|L'Armoire]]* 
* *[[La Chambre 11]]* 
* *[[Les Prisonniers (Maupassant)|Les Prisonniers]]* 
* *[[Nos Anglais]]* 
* *[[Le Moyen de Roger]]* 
* *[[La Confession (danevell, miz Du 1884)|La Confession]]* 
* *[[La Mère aux monstres (Maupassant)|La Mère aux monstres]]* 
* *[[La Confession de Théodule Sabot]]* 
; -tennet e oa bet ar pemp-mañ:
* *[[La Moustache (Maupassant)|La Moustache]]* 
* *[[La Dot]]* 
* *[[Le Lit 29]]* 
* *[[Le Protecteur (danevell)|Le Protecteur]]* 
* *[[La Chevelure (Maupassant)|La Chevelure]]* 
; -lakaet e oa bet peder all en o lec'h:
Ar peder-se a oa tennet eus an dastumad dalif ''Le Colporteur'', embannet e 1900 : 
* *[[Le Tic]]*, 
* *[[Fini (danevell)|Fini]]*, 
* *[[Mes vingt-cinq jours]]*, 
* *[[La question du latin]]*.

## Gwelout ivez
* ''Miss Harriet'', édition originale 

## Embannadurioù
* 1886 - *Toine*, Marpon-Flammarion
* 1969 - *Toine*, Maupassant, Le Livre de Poche.

## Levrlennadur
* 1974 - *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, .

## Notennoù
Yvette (dastumad)

***Yvette*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1884 gant Victor Havard.

## Istor

## An danevelloù
Eizh danevell a zo :
* *[[Yvette (danevell)|Yvette]]* (1884)
* *[[Le Retour (Maupassant)|Le Retour]]* (1884)
* *[[L'Abandonné]]* (1884)
* *[[Les Idées du colonel]]* (1884)
* *[[Promenade (Maupassant)|Promenade]]* (1884)
* *[[Mohammed-Fripouille]]* (1884)
* *[[Le Garde]]* (1884)
* *[[Berthe (danevell)|Berthe]]* (1884)

## Bibliographie
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Pennad kar
* Danevelloù Guy de Maupassant

## Liammoù diavaez
* Skrid an embannadur orin e lec’hienn Gallica

## Notennoù
Le Père Milon (dastumad)

***Le Père Milon*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant (1850-1893) embannet 1899, c'hwec'h vloaz goude marv an oberour. Kresket e voe en adembannadur 1900.

## Istor
An darn vrasañ eus danevelloù al levr a oa bet embannet a-raok e kelaouennoù evel *[[Gil Blas]]*, ha neuze sinet  Maufrigneuse , pe Le Gaulois.
Goude embannadur 1899 gant Paul Ollendorff e voe adembannet al levr e 1900.

## An danevelloù
Triwec'h danevell a oa :
* *[[Le Père Milon]]* (Le Gaulois, 1883), 
* *[[Par un soir de printemps]]* (Le Gaulois, 1881),
* *[[L'Aveugle]]* (Le Gaulois, 1882),
* *[[Le Gâteau]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Le Saut du berger]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Vieux Objets]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Magnétisme (Maupassant)|Magnétisme]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Un bandit corse]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[La Veillée (Maupassant)|La Veillée]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Rêves (Maupassant)|Rêves]]* (Le Gaulois, 1882),
* *[[Confessions d'une femme]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Clair de lune (danevell, Gouhere 1882)|Clair de lune]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Une passion (Maupassant)|Une passion]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Correspondance (Maupassant)|Correspondance]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Rouerie (Maupassant)|Rouerie]]* (Gil Blas, 1882),
* *[[Yveline Samoris]]* (Le Gaulois, 1882),
* *[[L'Ami Joseph]]* (Le Gaulois, 1883),
* *[[L'Orphelin (Maupassant)|L'Orphelin]]* (Le Gaulois, 1883.

En embannadur 1900 e voe lakaet ar re-mañ ouzhpenn, a oa ivez en dastumad Le Colporteur:
* *[[Le Colporteur (Maupassant)|Le Colporteur]]*, diembann,
* *[[Cri d'alarme]]* (Gil Blas, 1886),
* *[[Étrennes]]* (Gil Blas, 1887),
* *[[Après (Maupassant)|Après]]*, diembann.

## Embannadurioù
* 1899, *Le Père Milon*, Paul Ollendorff. 
* 1900, *Le Père Milon*, Paul Ollendorff. Adembannadur kresket. 
* 2003, *Le Père Milon et autres nouvelles*, Folio classique n°3885.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Liammoù diavaez
* E wikisource : https://fr.wikisource.org/wiki/Le_Père_Milon_(recueil).

## Notennoù
Caprimulgus clarus

***Caprimulgus clarus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Caprimulgidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad en Afrika, eus gevred Soudan da Etiopia, Djibouti, Somalia ha hanternoz Tanzania.

## Liammoù diavaez
*  ''Caprimulgus clarus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Caprimulgus clarus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
La Main gauche

***La Main gauche*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1889 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er *Bibliothèque illustrée*.

## Istor
***La Main gauche*** eo anv an eil dastumad danevelloù diwezhañ embannet p'edo Guy de Maupassant en e vev. Ennañ emañ an danevelloù embannet etre Mae 1887 ha Meurzh 1889. Hervez kemennet gant ar *Bibliographie de France* d'an 23 a viz C'hwevrer 1889 e oa da vezañ anvet * Les Maîtresses*.

## An danevelloù
Unnek danevell a oa :
* *[[Allouma]]* (1889)
* *[[Hautot père et fils]]* (1889)
* *[[Boitelle]]* (1889)
* *[[L'Ordonnance]]* (1887)
* *[[Le Lapin]]* (1887)
* *[[Un soir (danevell)|Un soir]]* (1889)
* *[[Les Épingles]]* (1888)
* *[[Duchoux]]* (1887)
* *[[Le Rendez-vous (Maupassant)|Le Rendez-vous]]* (1889)
* *[[Le Port (Maupassant)|Le Port]]* (1889)
* *[[La Morte (Maupassant)|La Morte]]* (1887)

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Liammoù diavaez
* ''La Main gauche'', embannadur orin.

## Pennad kar
* Danevelloù Guy de Maupassant

## Notennoù
Le Rosier de madame Husson (dastumad)

***Le Rosier de madame Husson*** zo un dastumad danevelloù gallek gant ar skrivagner Guy de Maupassant, embannet en 1888 e ti an embanner Quantin. Adembannet e voe e 1902 gant Paul Ollendorff.

## An danevelloù

Pevarzek danevell zo el levr :
* *[[Le Rosier de madame Husson]]* (1887)
* *[[Un échec]]* (1885)
* *[[Enragée ?]]* (1883)
* *[[Le Modèle]]* (1883)
* *[[La Baronne (Maupassant)|La Baronne]]* (1887)
* *[[Une vente]]* (1884)
* *[[L'Assassin (Maupassant)|L'Assassin]]* (1887)
* *[[La Martine]]* (1883)
* *[[Une soirée (danevell, 1887)|Une soirée]]* (1887)
* *[[La Confession (danevell, Eost 1884)|La Confession]]* (1884)
* *[[Divorce (danevell)|Divorce]]* (1888)
* *[[La Revanche (danevell)|La Revanche]]* (1884)
* *[[L'Odyssée d'une fille]]* (1883)
* *[[La Fenêtre (Maupassant)|La Fenêtre]]* (1883)

## Liammoù diavaez
*Skrid an embannadur kentañ e 1888 : ''Le Rosier de madame Husson'' e lec’hienn Gallica.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Notennoù
Lagonosticta umbrinodorsalis

***Lagonosticta umbrinodorsalis*** a zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad an Estrildidae.

Sellet e voe outañ evel un isspesad da *[[Lagonosticta rhodopareia]]* gant evnoniourien 'zo.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad e geotegi krin kreisteiz Tchad ha hanternoz Kameroun.

## Notennoù ha daveennoù
Le Colporteur (dastumad)

***Le Colporteur*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1901, seizh vloaz goude e varv, gant Paul Ollendorff e Pariz.

## Istor
An eil dastumad dalif e oa goude marv an oberour e 1893. Er bloaz a-raok, e 1900, e oa bet embannet Le Père Milon (dastumad). Un dastumad dalif all a voe e 1912, Misti (dastumad).

## An danevelloù
Ugent danevell zo el levr, an nav c'hoshañ, a oa bet embannet 17 vloaz a-raok, e 1883 :
* *[[Le Colporteur (Maupassant)|Le Colporteur]]* ( Le Père Milon, 1899),
* *[[Auprès d'un mort]]* (Gil Blas, 1883),
* *[[La Serre (Maupassant)|La Serre]]* (Gil Blas, 1883),
* *[[Un duel]]* (Le Gaulois, 1883),
* *[[Une soirée (danevell, 1883)|Une soirée]]* (Le Gaulois, 1883),
* *[[Jadis]]* (Gil Blas, 1883, eil doare),
* *[[Le Vengeur (Maupassant)|Le Vengeur]]* (Gil Blas, 1883),
* *[[L'Attente (Maupassant)|L'Attente]]* (1883),
* *[[Première Neige (Maupassant)|Première Neige]]* (1883),
* *[[La Farce]]* (1883),
* *[[Lettre trouvée sur un noyé]]* (1884),
* *[[L'Horrible]]* (1884),
* *[[Le Tic]]* (1884),
* *[[Fini (danevell)|Fini]]* (1885),
* *[[Mes vingt-cinq jours]]* (1885),
* *[[La Question du latin]]* (1886),
* *[[Le Fermier]]* (1886),
* *[[Cri d'alarme]]* (1886),
* *[[Étrennes (Maupassant)|Étrennes]]* (1887),
* *[[Après (Maupassant)|Après]]*.

## Gwelout ivez

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Notennoù
Melanerpes rubricapillus

***Melanerpes rubricapillus*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Centurus rubricapillus* (kentanv) da gentañ-penn (e 1862) gant an evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar amprevaned, ha frouezh ivez.

## Annez hag isspesadoù
Ar spesad a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Melanerpes rubricapillus paraguanae*, e gwalarn Venezuela (ledenez Paraguaná),
* *M. r. rubricapillus*, eus mervent Costa Rica da gKolombia, Guyana/Gwiana c'hall/Surinam hag enez Tobago,
* *M. r. seductus*, en enez San Miguel del Rey (gevred Panamá),
* *M. r. subfusculus*, en enez Coiba (Panamá).

## Liammoù diavaez
*  ''Melanerpes rubricapillus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Melanerpes rubricapillus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Monsieur Parent (dastumad)

***Monsieur Parent*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant, hag embannet en 1886 gant an embanner Paul Ollendorff. Anvet eo al levr diwar anv an danevell *[[Monsieur Parent]]*.

## An danevelloù
Seitek danevell zo e levr 1886 :
* *[[Monsieur Parent]]* (diembann)
* *[[La Bête à Maît' Belhomme]]* (1885)
* *[[À vendre (danevell)|À vendre]]* (1885)
* *[[L'Inconnue]]* (1885)
* *[[La Confidence (Maupassant)|La Confidence]]* (1885)
* *[[Le Baptême (Maupassant, 1885)|Le Baptême]]* (1885)
* *[[Imprudence (Maupassant)|Imprudence]]* (1885)
* *[[Un fou (Maupassant, 1885)|Un fou]]* (1885)
* *[[Tribunaux rustiques]]* (1884)
* *[[L'Épingle]]* (1885)
* *[[Les Bécasses]]* (1885)
* *[[En wagon]]* (1885)
* *[[Ça ira (Maupassant)|Ça ira]]* (1885)
* *[[Découverte (Maupassant)|Découverte]]* (1884)
* *[[Solitude (Maupassant)|Solitude]]* (1884)
* *[[Au bord du lit]]* (1883)
* *[[Petit Soldat (Maupassant)|Petit Soldat]]* (1885)

## Istor
Kentañ ma voe embannet an dastumad **Monsieur Parent** a voe e deroù Kerzu 1885 e ti an embanner Paul Ollendorff, petra bennak ma oa skrivet 1886 war an embannadur kentañ.
E 1988 e voe adembannet dindan an anv *Monsieur Parent et autres nouvelles* gant Folio classique (n° 1913), e ti Gallimard.

## Gwelout ivez
* ''Monsieur Parent'', e Gallica (16vet embannadur e 1886).
* [''Monsieur Parent''](https://fr.wikisource.org/wiki/Monsieur_Parent_(recueil,_Ollendorff_1886)), skrid Wikisource diwar embannadur Paul Ollendorff, e 1886.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .
La Petite Roque (dastumad)

***La Petite Roque*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1886 gant an embanner Victor Havard.

## An danevelloù
Dek danevell zo e levr 1886, an holl anezho a oa bet embannet a-raok e kazetennoù : seizh anezho e Gil Blas, div e Le Gaulois, hag unan e Le Figaro.

* *[[La Petite Roque]]* (Gil Blas, 1885)
* *[[L'Épave (danevell)|L'Épave]]* (Le Gaulois, 1886)
* *[[L'Ermite (danevell)|L'Ermite]]* (Gil Blas, 1886)
* *[[Mademoiselle Perle]]* (Le Figaro, 1886)
* *[[Rosalie Prudent]]* (Gil Blas, 1886)
* *[[Sur les chats]]* (Gil Blas, 1886)
* *[[Sauvée]]* (Gil Blas 1885)
* *[[Madame Parisse]]* (Gil Blas, 1886)
* *[[Julie Romain]]* (Le Gaulois, 1886)
* *[[Le Père Amable (Maupassant)|Le Père Amable]]* (Gil Blas, 1886)

An danevell *Sauvée* a oa bet lakaet ivez, dre fazi, en dastumad Le Horla e 1887. Hiriv e e vez kavet a-wechoù kenkoulz en eil dastumad evel en egile..

## Gwelout ivez
* ''La Petite Roque'', embannadur 1896 e Gallica.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974.

## Notennoù

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant
Le Horla (dastumad)

***Le Horla*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet en 1887 gant Paul Ollendorff .
 
## An danevelloù
Trizek danevell zo : 
* *[[Le Horla]]* (1886)
* *[[Amour (Maupassant)|Amour]]* (1886)
* *[[Le Trou (Maupassant)|Le Trou]]* (1886)
* *[[Clochette (Maupassant)|Clochette]]* (1886)
* *[[Le Marquis de Fumerol]]* (1886)
* *[[Le Signe]]* (1886)
* *[[Le Diable (Maupassant)|Le Diable]]* (1886)
* *[[Les Rois]]* (1887)
* *[[Au bois]]* (1886)
* *[[Une famille (Maupassant)|Une famille]]* (1886)
* *[[Joseph (Maupassant)|Joseph]]* (1885)
* *[[L'Auberge]]* (1886)
* *[[Le Vagabond (Maupassant)|Le Vagabond]]* (1887)

## Gwelout ivez
* ''Le Horla'', embannadur orin (1887).
* ''Le Horla'', dornskrid.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Notennoù

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant
Lid-koun Sant-Albin-an-Hiliber

**Lid-koun Sant-Albin-an-Hiliber** a vez graet eus ul lid-koun aozet gant brodelourien Breizh war dachenn emgann Sant-Albin-an-Hiliber, ul lec'h-koun pouezus d'ar vroadelourien vreton ez eo, ha bep bloaz  e vez aozet al lid-koun-se eno.

## Monumantoù koun

Ur blakenn-koun a oa bet savet war an dachenn-emgann, Lann ar Gejadenn, d'ar 25 a viz Mae 1932 gant ar skridoù-mañ:

* Brezhoneg:
"Ar C'hallaoued trec'h d'ar Vretoned d'an 28 a viz gouere 1488. Dalc'homp soñj!"
* Galleg:
"6000 Bretons sont morts ici pour défendre l'Indépendance bretonne le 28 juillet 1488."

Ur maen-koun a oa bet savet e 1988, maen-koun Lann ar gejadenn, gant ur blakenn ma c'haller lenn:
* Brezhoneg:
"Evit ar 6000 emganner
Brezhon a zo marvet,
Amañ, evit frankiz
Hag enor Breizh
D'an 28vet a viz Gouere 1488
Dalc'homp soñj!"
* Galleg:
"Aux 6000 combattants Bretons
Morts en ce lieu
Pour l'indépendance et l'honneur
De la Bretagne
Le 28 juillet 1488
Souvenons-nous!"

## MAB Koad Sav Pell
Ar gevredigezh MAB Koad Sav Pell (Musée Archipel Breton) renet gant Jean-Loup Le Cuff a vez hiziv-an-deiz oc'h ober war-dro an dachenn emgann.

## Obidoù e Sant-Albin-An-Hiliber
Célestin Lainé en doa goulennet ma vije lakaet e ludu war tachenn emgann Sant-Albin-an-Hiliber, ar pezh a oa bet graet e 1988.
## Lid 2025
Lid ar bloavezh 2025 a zo anvet «1488, ar gwareger saoz», an abadenn a gont an emgann. D'an 3, 4, 5 ha 6 a viz Gouhere 2025 e Kastell la Giraudais e Magoerioù-ar-C'houenon (35), e vo 300 aktour war al leurenn .
## Pennadoù kar
* Emgann Sant-Albin-an-Hiliber
* Kan bale Sant Albin

## Notennoù ha daveennoù
Contes du jour et de la nuit

***Contes du jour et de la nuit*** zo un dastumad danevelloù gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet en 1885 gant an embannadurioù Marpon-Flammarion, er *Bibliothèque illustrée*.

## Istor

## An danevelloù
Un danevell warn-ugent zo e levr 1885:
* *[[Le Crime au père Boniface]]* (Gil Blas, 1884) 
* *[[Rose (Maupassant)|Rose]]* (Gil Blas, 1884) 
* *[[Le Père (Maupassant, 1883)|Le Père]]* (1883) 
* *[[L’Aveu (Maupassant)|L'Aveu]]* (1884) 
* *[[La Parure]]* (1884) 
* *[[Le Bonheur (Maupassant)|Le Bonheur]]* (1884) 
* *[[Le Vieux]]* (1884) 
* *[[Un lâche]]* (1884) 
* *[[L’Ivrogne (Maupassant)|L'Ivrogne]]* (1884) 
* *[[Une vendetta]]* (1884) 
* *[[Coco (Maupassant)|Coco]]* (1884) 
* *[[La Main (Maupassant)|La Main]]* (1883) 
* *[[Le Gueux]]* (1884) 
* *[[Un parricide]]* (Le Gaulois, 1885) 
* *[[Le Petit (Maupassant)|Le Petit]]* (1883) 
* *[[La Roche aux Guillemots]]* (1883) 
* *[[Tombouctou (Maupassant)|Tombouctou]]* (1883) 
* *[[Histoire vraie]]* (1883) 
* *[[Adieu (Maupassant)|Adieu]]* (1884) 
* *[[Souvenir (Maupassant, 1884)|Souvenir]]* (1884) 
* *[[La Confession (danevell, Here 1883)]]* (1883)

### Embannadur Ollendorff
Eus adembannadur Ollendorff, e 1887, e oa bet tennet pemp danevell :
* *[[Le Crime au père Boniface]]* (1884) 
* *[[Rose (Maupassant)|Rose]]* (1884) 
* *[[La Parure]]* (1884) 
* *[[Une vendetta]]* (1884) 
* *[[Coco (Maupassant)|Coco]]* (1884)

Ar pemp-mañ a voe ouzhpennet :
* *[[Le Fermier]]* (1886)
* *[[Jadis]]* (1880), 
* *[[La Farce]]* (1883), 
* *[[Lettre trouvée sur un noyé]]* 
* *[[L'Horrible]]* (1884)
E 1900 e voent adembannet, o-femp, en dastumad dalif *[[Le Colporteur (dastumad)]]*.

## Levrlennadur
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Notennoù

## Pennadoù kar
*Danevelloù Guy de Maupassant
Dastumadoù danevelloù Guy de Maupassant

Setu amañ roll an dastumadoù danevelloù savet gant Guy de Maupassant.

## An dastumadoù

* *[[La Maison Tellier (dastumad)|La Maison Tellier]]* (1881)
* *[[Mademoiselle Fifi (dastumad)|Mademoiselle Fifi]]* (1882) 
* *[[Contes de la bécasse]]* (1883)
* *[[Clair de lune (dastumad)|Clair de lune]]* (1883)
* *[[Miss Harriet (dastumad)|Miss Harriet]]* (1884)
* *[[Les Sœurs Rondoli (dastumad)|Les Sœurs Rondoli]]* (1884)
* *[[Yvette (dastumad)|Yvette]]* (1884)
* *[[Contes du jour et de la nuit]]* (1885)
* *[[Toine (dastumad)|Toine]]* (1885)
* *[[Monsieur Parent (dastumad)|Monsieur Parent]]* (1886)
* *[[La Petite Roque (dastumad)|La Petite Roque]]* (1886)
* *[[Le Horla (dastumad)|Le Horla]]* (1887)
* *[[Le Rosier de madame Husson (dastumad)]]* (1888)
* *[[La Main gauche (dastumad)|La Main gauche]]* (1889)
* *[[L'Inutile Beauté]]* (1890) 

Image:MademoiselleFifi.jpg|Golo « Mademoiselle Fifi »
Image:PierreetJean.jpg|Golo « Pierre et Jean »
Image:Pierre Georges Jeanniot - Boule de Suif (Ollendorff, 1902).jpg|Golo « Boule de suif »


;Dastumadoù dalif
* *[[Le Père Milon (dastumad)|Le Père Milon]]* (1899)
* *[[Le Colporteur (dastumad)|Le Colporteur]]* (1900)
* *[[Misti (dastumad)|Misti]]* (1912)

E 2008 e voe embannet gant Lucien Souny un dastumad nevez, *Coquineries*, ma kaver skridoù diembann eus dastumadoù ur skol-veur stadunanat, digant Claude Seignolle hag un den all chomet dianav.

## Evezhiadennoù
An darn vrasañ eus an titloù eo anvioù an danevell lakaet da gentañ el levr, nemet re 
* La Main gauche (dastumad)
* Contes de la bécasse

## Pennadoù kar
* Danevelloù Guy de Maupassant
Johann Friedrich Struensee

**Johann Friedrich, kont Struensee** (Halle,  – Kopenhagen, ), a oa ur mezeg hag ur politiker danat a orin alaman. Anvet e oa bet da vezeg ar roue Christian VII a oa o treiñ da foll. Da guzulier-Stad e voe anvet ivez, ha klask a reas diskar boazioù kozh : ar servelezh, ar jahinerezh, ar vac'h abalamour d'an dle.

Dimezet e oa bet ar roue e 1766 d'ar briñsez alaman Caroline Mathilde von Hannover (1751-1775), ur verc'h-vihan da George II, roue Bro-Saoz, ha hi 15 vloaz. Moarvat ne ouie ket he breur, George III, roue Bro-Saoz war-lerc'h o zad-kozh, e oa kollet e spered gant e vreur-kaer.

Dilezel e bried a eure ar roue da vont da redek fouzhlec'hioù e gêr-benn gant ar gourtizanez Støvlet-Cathrine. Laosket en doa ar galloud etre daouarn e vezeg Struensee, hag a renas ur politikerezh levezonet gant mennozhioù nevez ar Sklêrijennoù. Kement-se a zisplije kaer d'an noblañsed ,a glaskas e ziskar.

Buan a-walc'h e oa bet troet ar rouanez Caroline-Mathilde gant mezeg he fried. Un irienn a voe savet gant an noblañs. Harzet ha dibennet e voe ar c'hont mezeg war leurgêr vras Kopenhagen. Kuit e voe kaset ar rouanez da di he dimezell a enor, ar gontez Louise von Plessen, a oa o chom e Celle e Dilennouriezh Braunschweig-Lüneburg, hag eno e varvas tri bloaz goude, e 1775.

E 2000 e oa bet embannet ar romant danek *Prinsesse af blodet* savet gant at skrivagnerez Bodil Steensen-Leth (1945-) diwar-benn tonkadur skrijus an teir zudenn istorel-se. Azasaet eo bet an oberenn evit ar sinema gant ar filmaozer danat Nikolaj Arcel (1972-) : deut eo er-maez *En kongelig affære* e miz Meurzh 2012.

Caroline Mathilde Residenzmuseum Celle.JPG|Caroline Mathilde (Jens Juel, 1771)
Zahrtmann Christian VIIs hof.JPG|Oaled ar roue Christian VII (Kristian Zahrtmann, 1873)
Struensees arrestation.jpg|Struensee harzet (*Illustreret Danmarkshistorie for folket*, 1915)
Melanerpes hypopolius

***Melanerpes hypopolius*** a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.

Anvet e voe *Picus hypopolius* (kentanv) da gentañ-penn (e 1829) gant al loenoniour alaman Johann Georg Wagler (1800-1832).

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ar c'haktuz dreist-holl, ha diwar amprevaned (Cicadidae, kelien ha merien-gwenn da skouer) ivez.

## Annez
Brosezat eo ar spesad e diabarzh mervent Mec'hiko (eus hanternoz Guerrero ha Morelos da reter-kreiz Oaxaca).

## Liammoù diavaez
*  ''Melanerpes hypopolius'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Melanerpes hypopolius'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
À vendre (danevell)

***À vendre*** zo un danevell c'hallek gant ar skrivagner gall Guy de Maupassant, embannet e 1885.

## Istor
Embannet e oa bet da gentañ e Le Figaro ar 5 a viz Genver 1885, ha hi kentañ danevell ar bloaz-se embannet gant an oberour. 

Adembannet e voe e fin ar bloaz-se en-eeun en dastumad *[[Monsieur Parent (dastumad)|Monsieur Parent]]*.

## An danevell
War-dro Kemperle e c'hoarvez an istor. Un ti bihan zo da werzhañ.

## Liamm diavaez
*https://fr.wikisource.org/wiki/Monsieur_Parent_(recueil)/À_vendre
La Mère Sauvage

***La Mère Sauvage*** zo un danevell gant ar skrivagner gallek Guy de Maupassant embannet e 1884.
 
## Istor
Kentañ ma voe embannet a oa e Le Gaulois an 3 a viz Meurzh 1884. Adembannet e voe en dastumad Miss Harriet (dastumad) er memes bloaz.

## An danevell
Un istor brezel eo.

## Gwelout ivez
* ''Miss Harriet'', édition originale.

## Bibliographie
* *Maupassant, contes et nouvelles*, Bibliothèque de la Pléiade, Gallimard, 1974 .

## Notennoù
Hermine de Nantes Atlantique

**Hermine de Nantes Atlantique** zo ur c’hlub basketball naonedat o c’hoari e Pro B, eil rummad kampionad Frañs, abaoe 1995. Ar skipailh breizhat a-vicher nemetañ eo.

E-tro 1927 e voe digoret ur rann basket gant **Erminig an Naoned** (*Hermine de Nantes*), ur c'hlub emberegezh-korf krouet er ranngêr Santez-Anna, war gumun Chantenay, e 1891. A-viskoazh eo bet al liv-glas hag al liv-gwenn livioù ar skipailh.
## C’hoarierien
* Carl Ona-Embo 
* Aaron Cel 
* Malick Badiane 
* David Ramseier 
*  George Reese
* Rashaun Freeman
* Brendan Winters
* Eddie Lucas
* Marcus Relphorde
## Liammoù diavaez
*  Lec’hienn ofisiel ar c’hlub
Ninox novaeseelandiae

***Ninox novaeseelandiae*** a zo ur spesad evned-preizh noz eus kerentiad ar Strigidae.

Anvet e voe *Strix novae Seelandiae* da gentañ-penn (e 1788) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
* † *Ninox novaeseelandiae albaria*, en enezenn Lord Howe (aet eo an isspesad-mañ da get),
* *N. n. *'novaeseelandiae**', e Zeland-Nevez hag en inizi er-maez dezhi,
* *N. n. undulata*, en enez Norfolk.

## Liammoù diavaez
*  ''Ninox novaeseelandiae'' el lec'hienn BirdLife International.
*  ''Ninox novaeseelandiae'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Treron apicauda

***Treron apicauda*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha hugennoù dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver an tri isspesad anezhañ :
* *Treron apicauda apicauda*, eus biz India da vervent Sina ha kreisteiz Myanmar (Tenasserim),
* *Treron apicauda laotinus*, e menezioù Laos ha hanternoz Viêt Nam,
* *Treron apicauda lowei*, e menezioù Thailand, kreiz Laos ha kreiz Viêt Nam.

## Liammoù diavaez
*  ''Treron apicauda'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Treron apicauda'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Friedrich Gottlieb Klopstock

**Friedrich Gottlieb Klopstock** (1724-1803) a oa ur barzh alaman.
Troet e oa Klopstock gant an Dispac'h gall er penn kentañ, evel ma weler en e varzhoneg * Kennet euch selbst* (En em anavezit hoc'h-unan) e 1789, pa skriv n'eo an Dispac'h gall nemet « noplañ oberenn ar c'hantved » ha pa vroud an Alamaned d'en em sevel.

E 1792 avat, er varzhoneg * Die Jacobiner* (Ar Jakobined) , e sko bazhadoù gant ar renad jakobin, anezhaén un naer o tortigellat a-dreuz Bro-C'hall. Brudet eo da vezañ unan eus diaraogerien ar Sturm und Drang (barr-amzer hag entan).

## E vuhez
Goude mont d'ar skol da Quedlinburg, ez eas, d'e 16 vloaz, da skol brudet Pforta, a voe darempredet diwezhatoc'h gant Friedrich Nietzsche hag August Ferdinand Möbius. En 1745 ez eas da studiañ an doueoniezh da Jena ma krogas da sevel *[[Der Messias]]* en komz-plaen. Bloaz goude, e Leipzig, ec'h adskrivas ar pezh e gwerzennoù deksilabennek, ha brud a dapas kenkent hag embannet al lodenn gentañ.

## E oberoù
 
* *[[Der Messias]]*, meurgan a 22000 gwerzenn, embannet en 1748 (troet e galleg gant an itron Carlowitz en 1853 hag anvet *La Messiade*).
* *Geistliche Dichtung* (*Barzhoniezh speredel*), darn anezho zo deuet da vout kantikoù :
** *Die ihr Christi Jünger seid* (* C'hwi a zo diskibien da Jezuz*) 
** *Herr, du wollst uns vorbereiten* (*Aotrou, hon frientién a fell dit*)
* Studiennoù war ar yezh (evit kemmañ ar skritur) :
** *Fragmente über Sprache und Dichtkunst* (Darnoù db ar yezh hag arz ar barzhoniañ)
** *Grammatische Gespräche* (kaozioù a yezhadur)
** *Die Deutsche Gelehrtenrepublik* (Republik alaman ar ouizieien) 1774.

## Notennoù
Ardea alba modesta

***Ardea alba modesta*** a zo un isspesad d'ar spesad evned *[[Ardea alba]]*, e kerentiad an Ardeidae.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez

Kavout a reer an isspesad en un takad hag a ya eus Azia ar gevred da Indonezia, Aostralia ha Zeland-Nevez.

## Notennoù ha daveennoù
Distrig Gwenrann

**Distrig Gwenrann** a oa ur rann velestradurel ha lezvarnel e departamant al Liger-Izelañ e Breizh. Krouet e voe gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 ha lakaet Gwenrann en e benn.

Setu amañ roll an eizh kanton a yae d'ober Distrig Gwenrann :
* Kanton ar Groazig,
* Kanton Bourc'h-Baz,
* Kanton Erbigneg,
* Kanton Gwenrann,
* Kanton Mesker,
* Kanton Mouster-al-Loc'h,
* Kanton Pontkastell-Keren,
* Kanton Sant-Nazer.
## Lez-varn an distrig
* Dilennet e voe barnourion hag advarnourion e 1790 en ur heuliañ al Lezenn eus ar 16 hag ar 24 a viz Eost 1790. Evit kaout gwir da votiñ e ranke ar geodedourien bout pinvidik mat: graet e veze *dilennourien an eil derez* anezhe.

## Dilamet an distrigoù
* Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet an distrigoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton).
## Dave ha notennoù
Le Chasse-Marée

**Le Chasse-Marée** zo ur gelaouenn hag un ti-embann e Douarnenez savet en 1981. Anvet eo diwar anv gallek ur vag anvet *chasse-marée*.
Jean Bourdoulous

**Jean Bourdoulous**, pe Yann Vourdoulouz, ganet e Gouezeg (gwechall e kanton Pleiben, hiriv e kanton Brieg) d'an 22 a viz Kerzu 1855, ha marvet e Douarnenez, d'ar 4 a viz Meurzh 1915, a oa ur beleg breizhat ha saver kantikoù. Beleget e voe d'an 10 a viz Eost 1880. Kelenner e voe e Brest, ha kure. Jezuist e 1882, ha goude-se missioner breizhad. Mont a reas da Gembre, ma teskas kembraeg. Distreiñ a reas e 1895, da 40 vloaz. 

Sevel a reas kantikoù ha kenlabourat gant Feiz ha Breiz ha Kannad ar Galoun Zakr.

## Oberennoù
**Skoueriou kristen, gant eur Missioner Breizad* (rummad kentañ), Kemper, moullerezh Salaun, 1904
**Skoueriou kristen, gant eur Missioner Breizad* (eil rummad), Kemper, moullerezh Salaun, 1911
**Leorik Breuriez ar Mammou Kristen, gant eur Missioner Breizad*, Kemper, Salaun, 1909, adembannet e 1927 gant Goaziou ha Guivarc'h
**Kantikou Parrez Goezeg gant eur Missioner Breizad*

## Notennoù ha Daveennoù
Treron aromaticus

***Treron aromaticus*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Columba aromatica* da gentañ-penn (e 1789) gant an naturour alaman Johann Friedrich Gmelin (1748-1804).

Sellet e voe outañ evel un isspesad da d*[[Treron pompadora]]* gwechall.

## Doareoù pennañ

## Boued

## Annez
Kavout a reer ar spesad en Indonezia : inizi Maluku (Buru), inizi mor Flores (Kalao, Kalaota ha Tanahjampea).

## Liammoù diavaez
*  ''Treron aromaticus'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Treron aromaticus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
HBC Naoned

**Handball Club de Nantes** eo anv ar c'hlub handball pennañ e kêr Naoned.

Berzh a ra ar skipailh abaoe m'eo pignet er rummad kentañ, e 2008. E-touez ar skipailhoù gall gwellañ eo. Maout Kib ar C'hevre a yeas gantañ e 2015. Bep bloaz e vez *HBC Naoned* ar skipailh o tesachañ ar muiañ a arvesterien a-hed ar bloaz (muioc'h eget 100.000). E miz Kerzu 2014 e c'hoarias a-enep skipailh ar PSG en Hall XXL, e-kichen ar Beaujoire: ar wech kentañ e oa d'ur c'hrogad handball tolpañ kement a dud e istor ar c'hampionad gall. En deiz-se en em gavas 10.753 a arvesterien er sal nevez-flamm.

Glas-ruz ha melen eo livioù ar skipailh. War ardamez ar c'hlub ez eus tri erminig, ha c'hoarierien *an H* zo erminigoù war o roched ivez. Ur gwenn-ha-du zo staget ouzh ur voger eus an Trocardière, ar sal e-lec'h ma c'hoari ar skipailh, e Reudied.

## Liammoù diavaez
*  Lec’hienn ofisiel ar c’hlub
Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad

**Skoueriou kristen gant eur Missioner Breizad**, zo ul levr brezhonek, diwar-benn sent katolik a bep seurt, 256 bajenn ennañ, savet gant ar beleg breizhat Jean Bourdoulous, hag embannet e 1904 gant J. Salaun e Kemper.

## Eil levr
Ul levr all, anvet Skoueriou kristen eil rummad gant eur Missioner Breizad, a voe embannet seizh vloaz goude, e 1911, gant ar memes embanner.
Treron axillaris

***Treron axillaris*** a zo ur spesad evned eus kerentiad ar c'hColumbidae.

Anvet e voe *Osmotreron axillaris* da gentañ-penn (e 1855) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

Sellet e voe outañ evel un isspesad da *d[[Treron pompadora]]* gwechall.

## Doareoù pennañ

## Boued
Bevañ a ra diwar frouezh ha greun.

## Annez hag isspesadoù
Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ :
* *Treron axillaris amadoni*, e hanternoz Luzon (hanternoz Filipinez),
* *Treron axillaris axillaris*, e kreisteiz Luzon, Polillo, Alabat, Catanduanes, Lubang ha Mindoro,
* *Treron axillaris canescens*, e reter Filipinez (eus Masbate da Cebu, Basilan ha Mindanao),
* *Treron axillaris everetti*, en enezeg Sulu (Bongao, Jolo, Sibutu ha Tawi-Tawi).

## Liammoù diavaez
*  ''Treron axillaris'' war al lec'hienn BirdLife International.
*  ''Treron axillaris'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù
Rouantelezh Norge (1814)

**Rouantelezh Norge** zo ur stad dizalc'h hag a badas adal miz Mae betek miz Du 1814, goude ma voe kaset da get unvaniezh Danmark ha Norge.

## Istor

Entre 1807 ha 1814 e oa aet Danmark a-du gant Bro-C'hall, hag a oa dindan yev an impalaer Napoleon Iañ. Neuze he devoa graet ar rouantelezh brezel ouzh ar Rouantelezh-Unanet. Gant feur-emglev Kiel e rankas Danmark reiñ Norge da Sveden. Douaroù tramor Norge avat a chomas gant Danmark. Nac'h a reas Norge diferadurioù ar feur-emglev, hag embann a reas bout dizalc'h, ken diouzh Danmark evel diouzh Svden. Ar priñs Christian Frederick a voe anvet da roue. Fin a voe lakaet da zizalc'hiezh Norge e miz Eost pa voe aloubet Norge gant armeoù Sveden. Rankout a reas ar vro plegañ d'an unvaniezh personnel gant Sveden.

Kement-se a badas betek 1905, pa en em zieubas Norge.

## Levrlennadur
* Glenthøj, Rasmus and Morten Nordhagen Ottosen (2014): *1814 Krig, nederlag, frihet*. Oslo, Spartacus forlag AS. ISBN 978-82-430-0813-7
* Koht, Halvdan (1910): *Unionsprengningen i 1814 i verdenshistorisk sammenheng. Kristiania, Det norske Samlaget
* Koht, Halvdan (1914): *1814. Norsk dagbok hundre aar efterpaa*. Kristiania 
* Linvald, Axel (1962): *Christian Frederik og Norge 1814*. Oslo, Universitetsforlaget. 
* Nielsen, Yngvar (1905): *Norge i 1814*. Christiania, J.M. Stenersen & Co.
* Pavels, Claus (1864): *Claus Pavels biografi og dagbøger 1812-1822/Udgivne i uddrag af Claus Pavels Riis*. Bergen, Floor
* Steen, Sverre (1951): *1814''. Oslo, J.W. Cappelen
Christian VIII

**Christian Frederick**, ganet e 1786 e Copenhague, ha marvet e 1848, a voe roue Norge (eus Mae da viz Du 1814), ha roue Danmark adal Kerzu 1839 bete e varv, hag anvet neuze **Christian VIII**. ren a reas war-lerc'h ar roue Frederik VI .

Mab henañ ar priñs Frederick Danmark ha Norge hag an dugez Sophie Friederike von Mecklenburg e oa.