open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Queen Is Dead

Trede pladenn The Smiths eo **The Queen Is Dead**. Deuet eo er-maez d'ar 16 a viz Even 1986. Embannet e voe bet gant Rough Trade Records ha gant Sire Records er Stadoù-Unanet (d'an 23 a viz Even 1986). An holl ganaouennoù a zo bet savet gant Morrissey ha Johnny Marr, war-bouez digoradur *The Queen Is Dead* ("Take Me Back to Dear Old Blighty", savet gant A.J. Mills, Fred Godfrey ha Bennett Scott). Morrissey a gan hag a ra an diskan (dindan an anv Ann Coates), Johnny Marr a son gitar, harmoniom hag e-karg eus kempenn an tonioù emañ ivez. Andy Rourke a son gitar boud ha Mike Joyce a son taboulinoù. Produet e voe ar bladenn gant Stephen Street, asambles gant Johnny Marr ha Morrissey.
Lod brasañ an tonioù a voe savet gant Johnny Marr e-keit ma oa The Smiths o treiñ er Rouantelezh-Unanet e penn-kentañ 1985.
Skeudenn ar golo a zo tennet eus ar film gall *L'Insoumis* (1964).

## Listenn an tonioù
# *The Queen Is Dead*
# *Frankly, Mr Shankly*
# *I know It's Over*
# *Never Had No One Ever*
# *Cemetery Gates*
# *Bigmouth Strikes Again*
# *The Boy With The Thorn In His Side*
# *Vicar In a Tutu*
# *There Is a Light that never Goes Out*
# *Some Girls Are Bigger Than Others*
Poznań

**Poznań** (distaget [ˈpɔznaɲ] e poloneg, *Posen* en alamaneg) zo ur gêr eus kornôg Polonia, war lez ar stêr Warta, ha pempvet kêr vrasañ Polonia eo hiziv. Ouzhpenn 546 500 annezad zo o chom enni (niveradeg 2014). Unan eus kêrioù koshañ Polonia eo, hag ur greizenn a bouez evit ar velestradurezh, ar c’henwerzh hag an deskadurezh. 

Kêr-benn istorel proviñs Polonia Vras eo bet. Goude bezañ bet e rouantelezh Polonia, eo bet Poznań e Prusia, en , hag en Alamagn da c’houde, betek 1918 (war-bouez un nebeud bloavezhioù etre 1806 ha 1815 pa oa e dugelezh Polonia). 

Unan eus koshañ ilizoù-meur Polonia eo hini Poznań hag enni e voe beziet un toullad rouaned ha duged eus Polonia (Mieszko Iañ, Bolesław Iañ, Kazimir Iañ, Przemysł Iañ, Przemysł II).

D’an 28 a viz Mezheven 1956 e voe un emsavadeg taer eno a-enep yev an Unvaniezh Soviedel.

## Kêrioù gevellet
Gevellet eo Poznań gant ar c'hêrioù-mañ :

*  Assen (Izelvroioù). 
*  Brno (Tchekia). 
*  Győr (Hungaria). 
*  Hannover (Alamagn)
*  Jyväskylä (Finland)
*  Khouribga (Maroko)
*  Kharkiv (Ukraina)
*  Naplus (Palestina)
*  Nottinghamshire (Bro-Saoz)
*  Pozuelo de Alarcón (Spagn)
*  Razgrad (Bulgaria)
*  Roazhon (Breizh)
*  Shenzhen (Republik Pobl Sina)
*  Toledo (Ohio) (Stadoù-Unanet)

### Liammoù diavaez

*  Lec'hienn ofisiel
*  Dom Bretanii, Ti Breizh e Poznań
Philip Larkin

**Philip Arthur Larkin** (9 a viz Eost 1922 – 2 a viz Kerzu 1985) a oa ur barzh ha romantour saoz. Levraoueger eo bet a-hed e vuhez e skol-veur Hull (Kingston upon Hull). Gwelet eo evel brasañ barzh saoznek eil hanterenn an . 

## Oberennoù

### Barzhoniezh
* The North Ship, The Fortune Press, 1945, ISBN 978-0-571-10503-8 
* XX Poems, Privately Printed, 1951 
* The Less Deceived, The Marvell Press, 1955, ISBN 978-0-900533-06-8 
* "Church Going" 
* "Toads" 
* "Maiden Name" 
* "Born Yesterday" 
* "Lines on a Young Lady's Autograph Album" 
* The Whitsun Weddings, Faber and Faber, 1964, ISBN 978-0-571-09710-4 
* "The Whitsun Weddings" 
* "An Arundel Tomb" 
* "A Study of Reading Habits" 
* "Home is So Sad" 
* "Mr Bleaney" 
* High Windows, Faber and Faber, 1974, ISBN 978-0-571-11451-1 
* "This Be The Verse" 
* "Annus Mirabilis" 
* "The Explosion" 
* "The Building" 
* "High Windows" 
* Thwaite, Anthony, ed. (1988), Collected Poems, Faber and Faber, ISBN 0-571-15386-0 
* "Aubade" (first published 1977) 
* "Party Politics" (last published poem) 
* "The Dance" (unfinished & unpublished) 
* "Love Again" (unpublished) 
* Thwaite, Anthony, ed. (2003), Collected Poems, Faber and Faber, ISBN 978-0-571-21654-3 
* The North Ship 
* The Less Deceived 
* The Whitsun Weddings 
* High Windows 
Two appendices of all other published poems, including XX Poems 
## Dezrevellerezh
* Jill, The Fortune Press, 1946, ISBN 0-87951-961-4 
* A Girl in Winter, Faber and Faber, 1947, ISBN 0-87951-217-2 
* James Booth, ed. (2002), "Trouble at Willow Gables" and Other Fiction 1943–1953, Faber and Faber, ISBN 0-571-20347-7 

## A bep seurt
* All What Jazz: A Record Diary 1961–1971, Faber and Faber, ISBN 978-0-571-13476-2 
* Required Writing: Miscellaneous Pieces 1955–1982, Faber and Faber, 1983, ISBN 978-0-571-13120-4 
* Further Requirements: Interviews, Broadcasts, Statements and Book Reviews 1952–1985, Faber and Faber, ISBN 978-0-571-21614-7 
* Larkin, Philip (1979), "The Brynmor Jones Library 1929-1979", in Brennan, Maeve, 'A Lifted Study-Storehouse': The Brynmor Jones Library 1929-1979, updated to 1985, Hull University Press, 1987, ISBN 0-85958-561-1 

* Larkin, Philip, ed. (1973), The Oxford Book of Twentieth Century English Verse, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-812137-4 
* Thwaite, Anthony, ed. (1992), Selected Letters of Philip Larkin, Faber and Faber, ISBN 0-571-17048-X

## Pennad kar
* Annus mirabilis
Kanton Arras-Kornôg

**Kanton Arras-Kornôg** a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumunioù
**Kanton Arras-Kornôg** a yae ul lodenn eus kumun Arras d'ober anezhañ.

## Daveoù ha notennoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kanton Auxi-le-Château

**Kanton Auxi-le-Château** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France. Brasaet e oa bet da 84 c'humun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
**Kanton Auxi-le-Château** a yae 26 kumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Auxi-le-Château a ya bremañ 84 c'humun d'ober anezhañ:
* Aix-en-Issart,
* Aubin-Saint-Vaast,
* Auchy-lès-Hesdin,
* Auxi-le-Château,
* Azincourt,
* Béalencourt,
* Beaurainville,
* Beauvoir-Wavans,
* Blangy-sur-Ternoise,
* Blingel,
* Boffles,
* Boisjean,
* Boubers-lès-Hesmond,
* Brévillers,
* Brimeux,
* Buire-au-Bois,
* Buire-le-Sec,
* Campagne-lès-Hesdin,
* Capelle-lès-Hesdin,
* Caumont,
* Cavron-Saint-Martin,
* Chériennes,
* Contes,
* Douriez,
* Éclimeux,
* Fillièvres,
* Fontaine-l'Étalon,
* Fresnoy,
* Galametz,
* Gennes-Ivergny,
* Gouy-Saint-André,
* Grigny,
* Guigny,
* Guisy,
* Haravesnes,
* Hesdin,
* Hesmond,
* Huby-Saint-Leu,
* Incourt,
* Labroye,
* Lespinoy,
* La Loge,
* Loison-sur-Créquoise,
* Maintenay,
* Maisoncelle,
* Marant,
* Marconne,
* Marconnelle,
* Marenla,
* Maresquel-Ecquemicourt,
* Marles-sur-Canche,
* Mouriez,
* Neulette,
* Nœux-lès-Auxi,
* Noyelles-lès-Humières,
* Offin,
* Le Parcq,
* Bouin-Plumoison,
* Le Ponchel,
* Le Quesnoy-en-Artois,
* Quœux-Haut-Maînil,
* Raye-sur-Authie,
* Regnauville,
* Rollancourt,
* Rougefay,
* Roussent,
* Saint-Denœux,
* Saint-Georges,
* Saint-Rémy-au-Bois,
* Sainte-Austreberthe,
* Saulchoy,
* Sempy,
* Tollent,
* Tortefontaine,
* Tramecourt,
* Vacqueriette-Erquières,
* Vaulx,
* Vieil-Hesdin,
* Villers-l'Hôpital,
* Wail,
* Wambercourt,
* Wamin,
* Willeman,
* Willencourt.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Annus horribilis

***Annus horribilis*** zo ur bomm latin a dalv kement ha &nbsp;bloavezh euzhus&nbsp;, hag a zo bet distaget d'ar 24 a viz Du 1992, pa oa o lidañ 40 deiz-ha-bloaz he donedigezh da rouanez, gant Elesbed II Bro-Saoz da zisplegañ petra he doa bevet a-hed a bloavezh a oa war-nes echuiñ.

Un dasson e oa ar bomm-se eus ur bomm all, *[[Annus mirabilis]]*, anv ur varzhoneg gant John Dryden diwar-benn ar bloavezh 1666.

Dre fent e veze kemmet gant farserien ar ger *annus* en *<q>&nbsp;anus&nbsp;</q>* ("fraezh").

## Kofi Annan
Adimplijet eo bet ar bomm gant Kofi Annan d'an 21 a viz Kerzu 2004 :

## Juan Carlos I
Juan Carlos de Borbón, roue Spagn, a vevas un taer a vloavezh 2007, a voe lakaet da *annus horribilis* gant kelouennoù Spagn ar mare.

## Notennoù
Elesbed II

**Elesbed II** (*Elizabeth Alexandra Mary* ent-ofisiel ;  Mayfair, Londrez,  – Kastell Balmoral, Aberdeenshire, ) zo bet rouanez Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur ha Hanternoz Iwerzhon eus 1952 da 2022.
Queen Elizabeth II official portrait for 1959 tour (retouched) (cropped) (3-to-4 aspect ratio).jpg|Poltred ofisiel e miz Kerzu 1958, oadet a 32 vloaz

## Rouanez meur a wech
Rouanez Kanada, Aostralia, Zeland-Nevez, Jamaika, Barbados, ar Bahamas, Grenada, Papoua Ginea-Nevez, Inizi Salomon, Tuvalu, Saint Lucia, Sant-Visant hag ar Grenadinez, Belize, Antigua ha Barbuda, Saint Kitts ha Nevis ivez eo Elesbed II, hag e pep hini eus ar broioù-se ez eus dileuriet ur Gouarnour-Jeneral.

## Ur ren hir

D’an 9 a viz Gwengolo 2015 eo deuet da vezañ ar rieg saoz an hirañ e ren, en tu-hont eta da hini ar rouanez Victoria, a oa chomet 63 bloaz, 7 miz ha 2 zeiz war an tron. Pa varvas Elesbed e oa chomet 70 bloaz, 7 miz ha 2 zeiz war an tron. E-touesk an holl roueed hag ar rouanezed en istor eo Loeiz XIV an hini nemetañ gant ur ren hiroc’h: 72 vloaz, 3 miz hag 18 deiz.

## E yezhoù all
Isabel eo hec'h anv e spagnoleg, portugaleg, ha galizeg.

## Familh
### Pried
* Philip Mountbatten, Dug Dinedin, ganet e 1921, dimezet e 1947.

### Bugale
* Charles, Priñs Kembre (ganet e 1948)
* Anne, Priñsez Real (ganet e 1950)
* Andrew, Dug York (ganet e 1960)
* Edward, Kont Wessex (ganet e 1964)

## Levrlennadur
Ar Gouloù Gwenn n°24, gwengolo 2022 : *Elizabeth II, tost kant vloaz a Rouantelezh-Unanet.*
Kanton Bapaume

**Kanton Bapaume** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France. Brasaet e oa bet da 75 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
** Kanton Bapaume ** a yae 22 gumun d'ober anezhañ.

### Betek 2015
Kanton Bapaume a ya bremañ 75 kumun d'ober anezhañ:
* Ablainzevelle,
* Achiet-le-Grand,
* Achiet-le-Petit,
* Avesnes-lès-Bapaume,
* Ayette,
* Bancourt,
* **[[Bapaume]]**,
* Baralle,
* Barastre,
* Beaulencourt,
* Beaumetz-lès-Cambrai,
* Béhagnies,
* Bertincourt,
* Beugnâtre,
* Beugny,
* Biefvillers-lès-Bapaume,
* Bihucourt,
* Bourlon,
* Bucquoy,
* Buissy,
* Bullecourt,
* Bus,
* Chérisy,
* Courcelles-le-Comte,
* Croisilles,
* Douchy-lès-Ayette,
* Écourt-Saint-Quentin,
* Écoust-Saint-Mein,
* Épinoy,
* Ervillers,
* Favreuil,
* Fontaine-lès-Croisilles,
* Frémicourt,
* Gomiécourt,
* Graincourt-lès-Havrincourt,
* Grévillers,
* Hamelincourt,
* Haplincourt,
* Havrincourt,
* Hermies,
* Inchy-en-Artois,
* Lagnicourt-Marcel,
* Lebucquière,
* Léchelle,
* Ligny-Thilloy,
* Marquion,
* Martinpuich,
* Metz-en-Couture,
* Morchies,
* Morval,
* Mory,
* Moyenneville,
* Neuville-Bourjonval,
* Noreuil,
* Oisy-le-Verger,
* Palluel,
* Pronville,
* Quéant,
* Riencourt-lès-Bapaume,
* Rocquigny,
* Rumaucourt,
* Ruyaulcourt,
* Sains-lès-Marquion,
* Saint-Léger,
* Sapignies,
* Le Sars,
* Sauchy-Cauchy,
* Sauchy-Lestrée,
* Le Transloy,
* Trescault,
* Vaulx-Vraucourt,
* Vélu,
* Villers-au-Flos,
* Warlencourt-Eaucourt,
* Ytres.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
David gant penn Goliat

**David gant penn Goliat** zo anv meur a daolenn gant Caravaggio:
*David gant penn Goliat (Caravaggio, Roma), gant Caravaggio, miret e Roma (1607)
*David gant penn Goliat (Caravaggio, Vienna), gant Caravaggio, miret e Vienna (1610) 
*David gant penn Goliat (Massimo Stanzione), gant Massimo Stanzione (war-dro. 1630)

## Pennadoù kar
*David ha David (roue Israel)
*Goliat
Vanitas vanitatum et omnia vanitas

*Hevel Havelim, hakol havel* zo ur frazenn hebreek, tennet eus an Eklesiastes (1:2), unan eus levrioù an Testamant Kozh, met anavezetoc'h en he stumm latin *Vanitas vanitatum et omnia vanitas.* 

Ar stumm *Vanitas vanitatum omnia vanitas*, hep *et* ha tostoc'h d'ar bomm hebreek,  zo ivez.

## Troidigezhioù
Troet e c'hallje bezañ "Avel an avelioù, pep tra zo avel", diwar an hebreeg, pe *"fouge ar fougeoù, pep tra zo fouge"* diwar al latin. 

Troet eo bet e meur a zoare:
* Gant Gwilh ar C'hoad:
*Avel an aveloù, pep tra a zo avel.*
*Gant Maodez Glanndour e-barzh Koheleth (1953):
*Avel an avelioù! Avel eo pep tra!*
*E troidigezh an Tour-Tan, e kaver
*Moged, moged, kement tra a zo moged!*

Un doare all a vije c'hoazh: 
*Goulloder ar goulloderioù, goulloder eo pep tra.* 

## Kanaouennoù
* *Vanita di Vanita*, kanaouenn gant Angelo Branduardi : 

## Notennoù
Kanton Avesnes-le-Comte

**Kanton Avesnes-le-Comte** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France. Brasaet e oa bet da 108 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
**Kanton Avesnes-le-Comte** a yae 31 gumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Avesnes-le-Comte a ya bremañ 108 kumun d'ober anezhañ:
* Adinfer,
* Agnez-lès-Duisans,
* Agnières,
* Ambrines,
* Amplier,
* Aubigny-en-Artois,
* *'[[Avesnes-le-Comte]]*,
* Bailleul-aux-Cornailles,
* Bailleulmont,
* Bailleulval,
* Barly,
* Basseux,
* Bavincourt,
* Beaudricourt,
* Beaufort-Blavincourt,
* Berlencourt-le-Cauroy,
* Berles-au-Bois,
* Berles-Monchel,
* Berneville,
* Béthonsart,
* Bienvillers-au-Bois,
* Blairville,
* Boiry-Saint-Martin,
* Boiry-Sainte-Rictrude,
* Cambligneul,
* Camblain-l'Abbé,
* Canettemont,
* Capelle-Fermont,
* La Cauchie,
* Chelers,
* Couin,
* Coullemont,
* Couturelle,
* Denier,
* Duisans,
* Estrée-Wamin,
* Famechon,
* Ficheux,
* Foncquevillers,
* Fosseux,
* Frévillers,
* Frévin-Capelle,
* Gaudiempré,
* Givenchy-le-Noble,
* Gommecourt,
* Gouves,
* Gouy-en-Artois,
* Grand-Rullecourt,
* Grincourt-lès-Pas,
* Habarcq,
* Halloy,
* Hannescamps,
* Haute-Avesnes,
* Hauteville,
* Hébuterne,
* Hendecourt-lès-Ransart,
* Hénu,
* La Herlière,
* Hermaville,
* Houvin-Houvigneul,
* Humbercamps,
* Ivergny,
* Izel-lès-Hameau,
* Lattre-Saint-Quentin,
* Liencourt,
* Lignereuil,
* Magnicourt-en-Comte,
* Magnicourt-sur-Canche,
* Maizières,
* Manin,
* Mingoval,
* Monchiet,
* Monchy-au-Bois,
* Mondicourt,
* Montenescourt,
* Noyellette,
* Noyelle-Vion,
* Orville,
* Pas-en-Artois,
* Penin,
* Pommera,
* Pommier,
* Puisieux,
* Ransart,
* Rebreuve-sur-Canche,
* Rebreuviette,
* Rivière,
* Sailly-au-Bois,
* Saint-Amand,
* Sars-le-Bois,
* Sarton,
* Saulty,
* Savy-Berlette,
* Simencourt,
* Sombrin,
* Souastre,
* Le Souich,
* Sus-Saint-Léger,
* Thièvres,
* Tilloy-lès-Hermaville,
* Tincques,
* Villers-Brûlin,
* Villers-Châtel,
* Villers-Sir-Simon,
* Wanquetin,
* Warlincourt-lès-Pas,
* Warlus,
* Warluzel.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Proviñs kontet da vezañ estren

Ur **broviñs kontet da vezañ estren** e Bro-C'hall en amzer ar rouaned, a-raok 1790 eta, a oa ur broviñs dezhi ur statud disheñvel diouzh ar re all. *Province réputée étrangère* a veze laret e galleg, eus Breizh hag un toullad re all.
Nîmes Olympique

An **Nîmes Olympique** a zo ur c'hlub mell-droad krouet d'an 10 a viz Ebrel 1930.  

## Roll loreidi

## Anvioù brudet

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel ar c'hlub

----
New Avengers

**New Avengers** (ar Veñjerien nevez) a zo ur strollad gourharozed. Heñvel eo anv ar rummad a gaver o zroioù-kaer ennañ. Er Marvel Universe emaint o vevañ.
Anv a zo bet anezho evit ar wech kentañ e-barzh *New Avengers* #1 (miz Du 2004). Krouet int bet gant Brian Michael Bendis (senario) ha gant David Finch (tresañ). Er c’hwec’hkorn e c’haller lenn o istorioù er gelaouenn *Marvel Icons*.

## Istor
C'hwec'h miz goude an darvoudoù kontet e-barzh *[[Avengers Disassembled]]*, e vez bodet gourharozed liesseurt a-benn talañ ouzh gourtorfedourien a zo tec'het kuit eus toull-bac'h Raft. Goude an darvoudoù-se e tiviz Captain America hag Iron Man aozañ ur strollad Venjerien nevez, en ur vodañ da vat an holl re o deus kemeret perzh e istor toull-bac'h Raft. An holl anezho a asant, war-bouez 
Daredevil. Adkavout piv en deus aozet an dec'hadeg-se, ha tapout ar 46 gourtorfedour a zo aet kuit, sed aze o c'hefridi kentañ.

## Izili ar strollad
Er strollad e kaver Captain America, Iron Man (an daou anezho bet er Venjerien), Spider-Man, Spider-Woman (Jessica Drew, a labour evit SHIELD), Wolverine (ezel eus X-Men), Luke Cage, Sentry ha Ronin (bet anvet Echo). An holl a vez o chom en Tour Stark (rak distrujet eo bet Maner ar Venjerien, gwelout *[[Avengers Disassembled]]*). A-us ar savadur ez eus un tour-ged. Ouzhpenn Tony Stark (Iron Man) hag e vevel-bras Edwin Jarvis, emañ ivez Peter Parker (Spider-Man) hag e familh (e wreg Mary Jane Watson hag e voereb May Parker) o chom en Tour, rak distrujet eo bet o ziez.
 
Goude ar c’hross-over a c’haller lenn e *[[Civil War]]*, eo bet rediet ar strollad da guzhat, hag an izili a gaver ennañ a zo bet cheñchet evit dont da vezañ :

*Doctor Strange
*Echo 
*Iron Fist
*Luke Cage
*Ronin 
*Spider-Man
*Spider-Woman
*Wolverine
Nevis

**Nevis** zo unan eus inizi an Antilhez Bihanañ, er Mor Karib, hag ar stad vihanañ kevredet e kevredad Saint Kitts ha Nevis.

## An anv
E-kerzh eil beaj Kristoc'h Koulm e 1498 e voe dizoloet gantañ un enezenn hag a anvas "Nieves" (abalamour da « Nuestra Señora de las Nieves » (da lavarout eo Itron Varia an Erc'h). Pa zeuas ar Saozon da chom enni e voe troet an anv ganto da "Nevis".

## Skeudennoù

Nevis Aerial.jpg|Arvor reter Nevis, kouralek a-walc'h.
Nevis Charlestown.jpg|Main Street, Charlestown.
Nevis 2008.jpg|Arvor hanternoz Nevis.
Nevis Pier.jpg|Chaoser Nevis.
Sant Kitts

**Sant-Kristof** pe **Saint Kitts** (saozneg : *Saint Kitts* pe *Saint Christopher Island*) zo un enezenn eus an Antilhez Bihanañ. Er c'huzh-heol dezhi emañ ar Mor Karib, er sav-heol ar Meurvor Atlantel. Unanet eo gant Nevis en ur stad, hag a zo anvet Saint Kitts ha Nevis.

## Istor

Kristol Goulm eo an Europad kentañ a yeas war Sant-Kristof, e-ser e eil beaj, e 1493. Reiñ a reas an anv « San Cristóbal » d’an enez. Da heul e voe anvet « Saint-Christophe » gant an drevidien c'hall ha « Saint-Christopher » gant ar re saoz. Nevesoc'h e voe savet an anv-bihanaat « Saint-Kitts » e saozneg.

## Skeudennoù

Image:Stkitts-view-lookingatsea.jpg|Ledenez ar gevred. En tu kleiz e weler Nevis.
Skeudenn:Basseterre.jpeg|Basseterre
Image:3757_aquaimages.jpg|Ur pesk eus ar morioù tro-dro
Kanton Barlin

**Kanton Barlin** a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumunioù
**Kanton Barlin** a yae 8 kumun d'ober anezhañ.

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kanton Bruay-la-Buissière

**Kanton Bruay-la-Buissière** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.
## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton dindan anv « kanton Bruay-en-Artois » en 19 kantved.
* Digresket e oa bet gant dekred ar 27 a viz C'hwevrer 1991.
* Brasaet e oa bet da 12 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumun
### Etre 1991 ha 2015
Kanton Bruay-la-Buissière a yae ur rann eus ur gumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Bruay-la-Buissière a ya bremañ 12 kumun d'ober anezhañ:
* Bajus,
* Beugin,
* **[[Bruay-la-Buissière]]**,
* Caucourt,
* La Comté,
* Estrée-Cauchy,
* Fresnicourt-le-Dolmen,
* Gauchin-Légal,
* Hermin,
* Houdain,
* Maisnil-lès-Ruitz,
* Rebreuve-Ranchicourt.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Saint Kitts ha Nevis

**Saint Kitts ha Nevis** (*Saint Kitts and Nevis* e saozneg) zo ur stad kevredet en Antilhez Bihanañ, er Mor Karib, hag enni div enezenn tostik an eil ouzh eben: Saint Kitts ha Nevis. Anavezet eo he daou anv saoznek: *The Federation of Saint Kitts and Nevis* koulz ha *The Federation of Saint Christopher and Nevis*. Ar vroad vihanañ en Amerika eo, ken dre he gorread ken dre he foblañs. 

E Saint Kitts, ar vrasañ ag an div enezenn, emañ Basseterre, kêr-benn ar stad kevredet. Nemet 3 km anezhi emañ Nevis, en tu all d'ur strizh-mor anvet "The Narrows". Un amzer zo bet e oa Anguilla er stad kevredet a oa anvet neuze Saint Christopher-Nevis-Anguilla.

Pelloc'h er gwalarn emañ inizi Sint Eustatius, Saba, Saint-Barthélemy, ha Sint Maarten. Er biz hag er reter emañ Antigua ha Barbuda, hag er gevred Redonda ha Montserrat, gant he menez-tan, La Soufrière.

## Istor
Saint Kitts and Nevis a oa an inizi kentañ er Mor Karib da vezañ tudet gant Europiz. 

Lavaret e vez eo ar vro vihanañ er bed ma'z eus c'hoarvezet kevezadeg ur C'hib ar Bed abaoe Kib ar C'hriked e 2007.
Anguilla

**Anguilla** zo un enezenn e hanternoz en Antilhez Bihanañ, el Leeward Islands, er Mor Karib. Emañ er reter da b-Puerto Rico hag ar Virgin Islands, hag en hanternoz da Saint Martin. Bezañ ec'h eo unan eus Tiriadoù Tramor Breizh-Veur. 

90 km2 zo dindani ha 13 500 a dud a oa e 2006. The Valley eo anv ar gêr-benn. 

Ouzhpenn enez Anguilla, 26 km hed ha 5 km led, ez eus enezennoùigoù didud. 

## Douaroniezh
Anguilla zo un enezenn gompez, koural ha raz anezhi. Treut eo an douar, ha distruj a-walc'h.

Ouzhpenn Anguilla hec'h-unan ez eus inizi all, didud peurvuiañ, a zo stag outi. 
Bez' ez int:
* Anguillita
* Dog Island
* Prickly Pear Cays
* Scrub Island
* Seal Island
* Sombrero, anvet *Hat Island* e saozneg
* Sandy Island
Lec'hlenn

**Lec'hlenn** zo un anv-lec'h brezhonek, adkemeret eus an henvrezhoneg diwar ar galianeg *Lukolandon* ("Bro al Lennoù") hag a gaver e kembraeg evel *Llychlyn* hag en iwerzhoneg evel *Críoch Lochlann*, evit ober meneg, en ur ster douaroniel strizh, eus al ledenez amparet gant Norvegia ha Sveden, hag alies, en ur ster ledanoc'h, eus Suomi, Danmark hag Island zoken.

Heñvelster e c'hell bezañ gant *Skandia*, *[[Skandinavia]]*, a zo gerioù germanek tremenet e latin.

## Notennoù
Rough Trade

**Rough Trade Records** a zo un ti-embann pladennoù dizalc'h, krouet gant Geoff Travis ha diazezet e Londrez.

## Istor
Geoff Travis a veaje alies er Stadoù-Unanet, eno e prener pladennoù hag e kase anezho d'ar Rouantelezh-Unanet. Evel-se e krogas gant e stal, anvet Rough Trade Shop, bet krouet gantañ e 1976. An ti-embann ha skignañ pladennoù a grouas e 1978. Distag diouzh ar stal e voe adalek 1982. Mont a reas an embregerezh d'ar strad e 1991, ha krouet eo bet en-dro e 2000. 
Lod brasañ ar pladennoù skignet pe produet gant Rough Trade a zo enno sonerezh post-punk ha sonerezh dazeilat bet krouet en Europa e dibenn ar bloavezhioù 1970 hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 evel Agitpop, The Raincoats, Young Marble Giants, The Smiths pe c'hoazh Scritti Politti. Geoff Travis a grouas ivez Blanco y Negro Records, en ur genlabourat gant with Warner Bros. Records.

Abaoe m'eo bet krouet Rough Trade en-dro ez eus bet embannet gantañ pladennoù strolladoù evel The Strokes, The Libertines, Babyshambles, pe Belle & Sebastian.

## Arzourien

* 1990s
* A R Kane
* Aberfeldy
* Adam Green
* Horace Andy
* Arcade Fire
* Aztec Camera
* Babyshambles
* The Bats
* Baxter Dury
* Beat Happening
* Belle & Sebastian
* Blue Orchids
* Brakes
* British Sea Power
* Basia Bulat
* Butthole Surfers
* Cabaret Voltaire
* Camper Van Beethoven
* Chris & Cosey
* The Clean
* Jarvis Cocker
* Colorfinger
* Cornershop
* Ivor Cutler
* The Decemberists
* The Del Fuegos
* Delays
* Delta 5
* Die Krupps
* Cara Dillon
* Disco Inferno
* The Dream Syndicate
* Bill Drummond
* Easterhouse
* Emiliana Torrini
* Essential Logic
* Tav Falco's Panther Burns
* The Fall
* feedtime
* The Feelies
* The Fiery Furnaces
* Galaxie 500
* Giant Sand
* The Go-Betweens
* Vic Godard
* Albert Hammond, Jr.
* The Hidden Cameras
* The Hold Steady 
* Hope Sandoval & The Warm Inventions
* James
* Johnny Flynn & the Sussex Wit
* Freedy Johnston
* Richard H. Kirk
* David Kitt
* Kleenex
* Levitation
* Jeffrey Lewis
* The Libertines
* LiLiPUT
* The Long Blondes
* Cerys Matthews
* Mazzy Star
* Micachu
* Métal Urbain
* Microdisney
* The Mighty Diamonds
* Miracle Legion
* The Monochrome Set
* The Mr. T Experience
* Opal
* Pere Ubu
* The Pop Group
* Puppy Love Bomb
* Pussy Galore
* The Raincoats
* The Red Crayola
* Jonathan Richman
* Robert Rental
* Royal City
* Arthur Russell
* Scissors for Lefty
* Scrawl
* Scritti Politti
* Shelleyan Orphan
* Shrimp Boat
* The Smiths
* Soul Asylum
* Souled American
* Epic Soundtracks
* Spizz Energi
* Spring Heel Jack
* Sufjan Stevens
* Stiff Little Fingers
* Straightjacket Fits
* The Strokes
* Subway Sect
* The Sundays
* Super Furry Animals
* Sweet Jesus
* Swell Maps
* Television Personalities
* They Might Be Giants
* This Heat
* Toiling Midgets
* Two Nice Girls
* James "Blood" Ulmer
* Ultramarine
* The Virgin Prunes
* The Veils
* Simon Warner
* Weekend
* Lucinda Williams
* Victoria Williams
* The Woodentops
* Robert Wyatt
* Young Marble Giants
* Zounds


## Liamm diavaez
*  Lec'hienn ofisiel Rough Trade
Kanton Auchel

**Kanton Auchel** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet e 1983, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France. Digresket e oa bet da 9 c'humun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
**Kanton Auchel** a yae 10 kumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Auchel a ya bremañ 9 c'humun d'ober anezhañ:
* **[[Auchel]]**,
* Calonne-Ricouart,
* Camblain-Châtelain,
* Cauchy-à-la-Tour,
* Diéval,
* Divion,
* Lozinghem,
* Marles-les-Mines,
* Ourton.

## Istor
Savet e voe Kanton Auchel e 1983. Lodennet e voe Kanton Norrent-Fontes e div lodenn evit abegoù pleustrek. Rankout a rae annezidi Auchel ha re ar c'hêriadennoù tro-dro ober meur a gilometrad evit mont d'ar pennlec'h.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kant

**Kant** a c'hall bezañ :
* an niverenn, gwelit 100 (niverenn),
* kelc'h, tro-gelc'h un dra, da skouer kelc'h un astr pe c'hoazh ur c'hrouer, un tamouez, a gaver e loargant.

## Anv den
* Immanuel Kant, ar prederour alaman
* Agnes Kant, ur bolitikourez sokialour izelvroat
* Eva Kant, tudenn ur bannoù-treset italian
* Hermann Kant, ur skrivagner alaman
* Krishan Kant, bet besprezidant India

## A bep seurt
* Kant, un toull-gurun war al Loar
* Kant, ur gêr e Kirgizstan

## Pennadoù kar
*Hanter-kant
*Cantref
*Kantvedenn
Charlestown

**Charlestown** zo un anv-lec'h saoznek, savet diwar an anv saoznek Charles, anv daou roue saoz, hag ar ger saoznek town, a gaver e meur a anv-lec'h.

## Lec'hanv
## Pennadoù kar
*Charles Town
*Charleston
Town

**Town** zo ur ger saoznek, kenster gant ar ger brezhonek kêr pe vourc'h, hag a gaver e dibenn lec'hanvioù, evel Kingstown, Queenstown, pe Adamstown, Charlestown, Jamestown, Newtown (ha New Town), Bridgetown. 
Alies e tro an dibenn-ger-se da "ton" , evel e-barzh Kingston,Charleston,Newton, hag all. 

## Pennadoù kar
* Ville
* City
* Ker, rakger brezhonek.
Kolkata

**Kolkata** (en hindieg कोलकता [kolkata], e banglaeg কলকাতা ), bet **Calcutta** gwechall, zo ur gêr vras eus India, annezet gant 5 milion a dud pe war-dro (14 milion en tolpad-kêrioù).

Emañ Kolkata war ribl unan eus brec’hioù ar stêr Ganga, ar stêr Hugli, nepell diouzh Pleg-mor Bengal. Kêr-benn Kornôg Bengal eo, hag an trede kêr vrasañ eus India eo, goude Mumbai ha Delhi.

Etre 1700 ha 1912 e oa kêr-benn India pa oa hi un drevadenn eus Breizh-Veur. Goude-se e oa kêr-benn Bengal, betek 1947. En amzerioù-se e oa anavezet dindan an anv saoznekaet *Calcutta*. E 2001 e voe cheñchet an anv ofisiel a zeuas da vezañ *Kolkata*, diwar ar stumm banglaek orin.

Ur greizenn a bouez eo bet Kolkata evit an emsav broadel indian. E Kolkata e vevas ar skrivagner Rabindranath Tagore, tapet gantañ Priz Nobel al lennegezh, ha skrivet gantañ kan broadel India ha hini Bangladesh.
Aerborzh Kolkata zo bet anvet diwar anv ar stourmer politikel "Netaji" Subhash Chandra Bose.

## Liammoù diavaez
* Kolkata Municipal Corporation
Oranjestad

**Oranjestad** (distaget [oːˈrɑɲəˌstɑt] e nederlandeg), "Kêr Orange" ger-ha-ger) a zo anv nederlandek div gêr e div enezenn en Antilhez Nederlandat, er Mor Karib :
*Oranjestad (Aruba), kêr-benn enez Aruba, un 35 000 a dud enni ;
*Oranjestad (Sint Eustatius) en enez Sint Eustatius, ur 1 000 a dud enni.
*Oranje-Vrystaat, pe Stad dieub Oranje.

Anvet int bet diwar an Tiegezh Oranje-Nassau, a oa o ren en Izelvroioù er  ; eus Priñselezh Orange e teu anv an tiegezh, ur briñselezh dizalc'h e Provañs, hag a oa kêr Orange he c'hêr-benn.

## Pennadoù kar
*Oranje
Oranjestad (Sint Eustatius)

**Oranjestad** eo kêrbenn enez Sint Eustatius, er Mor Karib, ha 1000 a dud enni.

Ur skol-veur medisinerezh zo, gant ur 100 a studierien.
Willemstad

**Willemstad** zo un anv-lec'h nederlandek (*Kerwilherm* e brezhoneg), a zo bet roet 
*da **[[Willemstad (Curaçao)|Willemstad]]** kêr-benn Curaçao ha hini an Antilhez Nederlandat, poent zo bet.
*da **[[Willemstad (Brabant)|Willemstad]]** ur gêr e Noord-Brabant en Izelvroioù.
*da **[[Willemstad (Friz)|Willemstad]]** ur gêriadenn e Friz en Izelvroioù.
Jacques Berthier

**Jacques Berthier** (27 Even 1923 - 27 Even 1994) a oa ur sonaozour hag un ograouer. Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet kemeret perzh e aozadur kanennoù Kumuniezh Taizé.

## Buhez
Ganet eo Jacques Berthier e Auxerre (Bourgogn). E dud a sone hag a drugarez dezho en deus gellet deskiñ choariñ piano, ograoù, studiañ an heson hag aozañ sonerezh. Goude an eil brezel bed ez eas er Skol César-Franck e Pariz lec'h ma studio. E-touez ar gelennerien e kavo Édouard Souberbielle ha Guy de Lioncourt (dimeziñ a raio gant e vec'h diwezhatoc'h). Dont a ra da vezañ ograouer iliz-veur Sant Etien e Auxerre da gentañ, o kemer plas e dad, Paul Berthier, etre 1953 ha 1960, ha da c'houde e Saint-Ignace-de-Loyola, iliz ar Jezuited e Pariz, adal 1961 betek e varv. Eontr ar ganerezh France Gall e oa ivez.

E 1955 e grog da sonaozañ evit Taizé, tro ugent breur a oa d'ar mare-se er gumuniezh manatiel-mañ. E 1975, e c'houlenn ar gumuniezh digant Jacques Berthier sonaozadurioù kanennoù nevez, berr met kanet hag adkanet meur a wech, sed-aze doare pediñ Kumuniezh Taizé. An doare liderezh-mañ a zo bet kaset da benn gant Frère Robert, eñ eo a dastume hag a skrive an destennoù evit kas anezho da Jacques Berthier dezhañ da zoujañ ouzh aozadur kement destenn. Gouestoni Berthier da lakaat ur pouez resis da ger-mañ-ger, daoust ma oa testennoù en ur yezh estren, hag ur spered-krouiñ dibar lakaet e pep sonenn ha war pep mouezh hag a adkaver en e oberennoù, o deus brudet ar pezh a vez anvet bremañ « sonerezh Taizé ».

Sonaozet en deus ivez evit ar barrezioù katolik, evit bodadegoù veur, evit kumuniezhioù manatiel gant un doare ober ispisial awennet gant ar sonerezh gregorian dreist-holl.

Mervel a reas e Pariz en e di e 1994, soñjet en deus e vefe mat chom hep c'hoari oberennoù savet gantañ e-pad e obidoù en iliz Saint-Sulpice. E 2006 e c'hounezo ar *Jubilate Deo Award* (titl goude-varv), Frer Jean-Marie (Taizé) a resevo anezhañ.

Berthier en deus savet ur c'horpus vras e-kerzh e vuhez (232 kanenn e 20 yezh disheñvel) kanet hiziv an deiz e meur a gumuniezh hag er bed a-bez. Savet en deus ivez oferennoù evit an ograoù, ur c'hantat e stumm ur groaz hag ur c'hantat evit Santez Cécile.

## Levr kanennoù Taizé
Kumuniezh Taizé a embannas 71 kanenn gant Jacques Berthier e 2008.

## Liammoù diavaez
* Pedennoù ha kanennoù Taizé
Lé Casté

**Lé Casté** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Castel** e saozneg ha **Sainte-Marie-du-Câtel** e galleg, enni 8.975 den o chom (2001).

Parrez vrasañ an enezenn an hini eo, dezhi 10,200km2.
La Fouarêt

**La Fouarêt** eo anv gwernenezek unan eus dek parrez Gwernenez, anvet **The Forest** e saozneg ha **La Forêt** e galleg, enni  den o chom (2001) hag ur gorread 4,11 km2.

Parrez uhelañ an enezenn an hini eo, betek kant m uhelder.
Kanton Douvrin

**Kanton Douvrin** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton gant dekred ar 27 a viz C'hwevrer 1991.
* Brasaet e oa bet da 14 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Etre 1991 ha 2015
Kanton Douvrin a yae 5 kumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Douvrin a ya bremañ 14 kumun d'ober anezhañ:
* Annequin,
* Auchy-les-Mines,
* Billy-Berclau,
* Cambrin,
* Cuinchy,
* **[[Douvrin]]**,
* Festubert,
* Givenchy-lès-la-Bassée,
* Haisnes,
* Lorgies,
* Noyelles-lès-Vermelles,
* Sailly-Labourse,
* Vermelles,
* Violaines.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kanton Houdain

**Kanton Houdain** a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais, diskarget e 2015.

## Kumunioù
**Kanton Houdain** a yae 11 kumun d'ober anezhañ.

## Daveoù
*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise

**Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise** a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton e 1801.
* Brasaet e oa bet da 88 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise a yae 42 kumun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise a ya bremañ 88 kumun d'ober anezhañ:
* Anvin,
* Aubrometz,
* Aumerval,
* Averdoingt,
* Bailleul-lès-Pernes,
* Beauvois,
* Bergueneuse,
* Bermicourt,
* Blangerval-Blangermont,
* Bonnières,
* Boubers-sur-Canche,
* Bouret-sur-Canche,
* Bours,
* Boyaval,
* Brias,
* Buneville,
* Canteleux,
* Conchy-sur-Canche,
* Conteville-en-Ternois,
* Croisette,
* Croix-en-Ternois,
* Écoivres,
* Eps,
* Équirre,
* Érin,
* Fiefs,
* Flers,
* Fleury,
* Floringhem,
* Fontaine-lès-Boulans,
* Fontaine-lès-Hermans,
* Fortel-en-Artois,
* Foufflin-Ricametz,
* Framecourt,
* Frévent,
* Gauchin-Verloingt,
* Gouy-en-Ternois,
* Guinecourt,
* Hautecloque,
* Héricourt,
* Herlincourt,
* Herlin-le-Sec,
* Hernicourt,
* Hestrus,
* Heuchin,
* Huclier,
* Humerœuille,
* Humières,
* Ligny-sur-Canche,
* Ligny-Saint-Flochel,
* Linzeux,
* Lisbourg,
* Maisnil,
* Marest,
* Marquay,
* Moncheaux-lès-Frévent,
* Monchel-sur-Canche,
* Monchy-Breton,
* Monchy-Cayeux,
* Monts-en-Ternois,
* Nédon,
* Nédonchel,
* Neuville-au-Cornet,
* Nuncq-Hautecôte,
* Œuf-en-Ternois,
* Ostreville,
* Pernes,
* Pierremont,
* Prédefin,
* Pressy,
* Ramecourt,
* Roëllecourt,
* Sachin,
* Sains-lès-Pernes,
* Saint-Michel-sur-Ternoise,
* **[[Saint-Pol-sur-Ternoise]]**,
* Séricourt,
* Sibiville,
* Siracourt,
* Tangry,
* Teneur,
* Ternas,
* La Thieuloye,
* Tilly-Capelle,
* Troisvaux,
* Vacquerie-le-Boucq,
* Valhuon,
* Wavrans-sur-Ternoise.

 annezed a chom er c'hanton e .

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Saint Andri

**Saint Andri** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **St Andrew** e saozneg ha **Saint-André-de-la-Pommeraye** e galleg, enni 2,409 den o chom (2001) hag ur gorread 4,510 km².
Saint Martin (Gwernenez)

**Saint Martin** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Saint Martin** e saozneg ha **Saint-Martin-de-la-Bellouse** e galleg, enni 6.267 den o chom (2001) hag ur gorread 7.340km2.
Kanton Lillers

**Kanton Lillers** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton e 1801.
* Brasaet e oa bet da 22 gumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
**Kanton Lillers** a yae 9 c'humun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Lillers a ya bremañ 22 gumun d'ober anezhañ:
* Allouagne,
* Ames,
* Amettes,
* Auchy-au-Bois,
* Bourecq,
* Burbure,
* Busnes,
* Calonne-sur-la-Lys,
* Ecquedecques,
* Ferfay,
* Gonnehem,
* Ham-en-Artois,
* Lespesses,
* Lestrem,
* Lières,
* **[[Lillers]]**,
* Mont-Bernanchon,
* Norrent-Fontes,
* Robecq,
* Saint-Floris,
* Saint-Venant,
* Westrehem.

 annezed a chom er c'hanton e .

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Kanton Nœux-les-Mines

**Kanton Nœux-les-Mines** a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton gant dekred ar 16 a viz Eost 1973.
* Brasaet e oa bet da 13 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Etre 1973 ha 2015
Kanton Nœux-les-Mines a yae 4 c'humun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Nœux-les-Mines a ya bremañ 13 kumun d'ober anezhañ:
* Barlin,
* Drouvin-le-Marais,
* Fouquereuil,
* Fouquières-lès-Béthune,
* Gosnay,
* Haillicourt,
* Hersin-Coupigny,
* Hesdigneul-lès-Béthune,
* Houchin,
* Labourse,
* **[[Nœux-les-Mines]]**,
* Ruitz,
* Vaudricourt.

## Daveoù

*  INSEE, poblañs lezennel kantonioù Pas-de-Calais
Lé Vale

**Lé Vale** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Vale** e saozneg ha **Le Valle** e galleg.


Parish of Vale in Guernsey.svg|Lec'hiadur e Gwernenez
Flag of Vale Parish, Bailiwick of Guernsey.gif|Banniel
Blason ville gg Saint-Michel-du-Valle.svg|Skoed


## Douaroniezh
* Gorread : 8,8 km²
* Poblañs (2019) : 9 514 a dud
* Stankter : 1 081 den/km²

## Levrlennadur
* Edwards, Gerald Basil (London : Hamish Hamilton, 1981). *The Book of Ebenezer Le Page*. New York : New York Review of Books, 2007 
* Edwards, Gerald Basil (tr. Janine Hérisson). *Le Livre d'Ebenezer Le Page*. Cenon : Monsieur Toussaint Louverture, 2022
Tortévas

**Tortévas** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Torteval** e saozneg ha galleg, enni 973 den o chom (2001) hag ur gorread 3,115km2.

Parrez vihanañ an enezenn an hini eo.
Saint Sauveux (Gwernenez)

**Saint Sauveux** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Saint Saviour** e saozneg ha **Saint-Sauveur** e galleg, enni 2.696 den o chom (2001) hag ur gorread 6,378km2.
Saint Samsaon

**Saint Samsaon** zo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, a zo anvet **Saint Sampson** e saozneg hag e galleg, diwar anv ar sant brezhon Samzun.
Ur gorread 6,042km2 zo dezhi, ha 8.592 den a oa o chom enni e 2001 .
Saint Pierre (Gwernenez)

**Saint Pierre** eo anv gwernenezek unan eus 10 parrez Gwernenez, anvet **Saint Peter's** e saozneg ha **Saint Pierre Du Bois** e galleg, enni 2.188 den o chom (2001) gant ur gorread 6,257km2.
Grouville

**Grouville** (e jerzenezeg, galleg ha saozneg) eo anv unan eus 12 parrez Jerzenez, bet anvet "Saint Martin de Grouville" gwezhall, enni  den o chom (2011), hag ur gorread a  km².

## Rannoù
Peder *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine des Mathais 
*La Vîngtaine d'la Rue
*La Vîngtaine d'Longueville
*La Vîngtaine d'la Rocque

E parrez Grouville emañ Les Mîntchièrs ivez.
Kanton Saint-Omer-Norzh

**Kanton Saint-Omer-Norzh** a oa ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.
## Kumunioù
**Kanton Saint-Omer-Norzh** a yae 9 c'humun d'ober anezhañ.
Saint Brélade

**Saint Brélade** (e jerzenezeg ha saozneg; *Saint-Brélade* e galleg) eo anv unan eus 12 parrez Jerzenez, ennañ  den o chom (2011), hag ur gorread a 12,8 km².

## An anv
Dont a ra an anv eus ur sant brezhon er , Branwalader, anvet ivez *Branwallder, Brevalaer, Brelade,  Broladre, Brelodre, Brélade*. Mab e vije bet d'ur roue eus Kernev-Veur, Kenen. Diskibl e oa da Samzun, a voe eskob Dol. 
 
## ''Vîngtaine''
Peder *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine dé Nièrmont
*La Vîngtaine du Coin
*La Vîngtaine des Tchennevais
*La Vîngtaine d'la Mouaie

## Pennadoù kar
*Saint-Broladre
*Branwalader
Saint Cliément

**Saint Cliément** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Clement* e saozneg ha *Saint-Clément* e galleg, enni  o chom (2011), hag ur gorread a ,4 km².

Teir *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Grand' Vîngtaine
*La Vîngtaine du Rotchi
*La Vîngtaine dé Samarès
Saint Louothains

**Saint Louothains** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Lawrence* e saozneg ha *Saint-Laurent* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 9,5 km².

Pemp *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine d'la Vallée
*La Vîngtaine du Coin Hâtain
*La Vîngtaine du Coin Motier
*La Vîngtaine du Coin Tourgis Nord
*La Vîngtaine du Coin Tourgis Sud
Kanton Lumbres

**Kanton Lumbres** a zo ur rann velestradurel eus Frañs e departamant ar Pas-de-Calais hag er rannvro Hauts-de-France.

## Istor
* Krouet e oa bet ar c'hanton e 1801.
* Brasaet e oa bet da 60 kumun gant dekred ar 24 a viz C'hwevrer 2014.

## Kumunioù
### Betek 2015
Kanton Lumbres a yae 33 c'humun d'ober anezhañ.

### Abaoe 2015
Kanton Lumbres a ya bremañ 60 kumun d'ober anezhañ:
* Acquin-Westbécourt,
* Affringues,
* Aix-en-Ergny,
* Alette,
* Alquines,
* Audrehem,
* Avesnes,
* Bayenghem-lès-Seninghem,
* Bécourt,
* Beussent,
* Bezinghem,
* Bimont,
* Bléquin,
* Boisdinghem,
* Bonningues-lès-Ardres,
* Bourthes,
* Bouvelinghem,
* Campagne-lès-Boulonnais,
* Clenleu,
* Clerques,
* Cléty,
* Coulomby,
* Dohem,
* Elnes,
* Enquin-sur-Baillons,
* Ergny,
* Escœuilles,
* Esquerdes,
* Haut-Loquin,
* Herly,
* Hucqueliers,
* Humbert,
* Journy,
* Ledinghem,
* Leulinghem,
* **[[Lumbres]]**,
* Maninghem,
* Nielles-lès-Bléquin,
* Ouve-Wirquin,
* Parenty,
* Pihem,
* Preures,
* Quelmes,
* Quercamps,
* Quilen,
* Rebergues,
* Remilly-Wirquin,
* Rumilly,
* Saint-Michel-sous-Bois,
* Seninghem,
* Setques,
* Surques,
* Vaudringhem,
* Verchocq,
* Wavrans-sur-l'Aa,
* Wicquinghem,
* Wismes,
* Wisques,
* Zoteux,
* Zudausques.

## Emdroadur ar boblañs

 annezed a chom er c'hanton e .

## Daveoù
Sainte Mathie

**Saint Mathie** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Mary* e saozneg ha *Sainte-Marie* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread a 6,5 km².

Div *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine du Sud 
*La Vîngtaine du Nord
Saint Saûveux

**Saint Saûveux** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Saviour* e saozneg ha *Saint-Sauveur* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 9,3km².

C'hwec'h *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine dé Maûfant
*La Vîngtaine dé Souos la Hougue
*La Vîngtaine des Pigneaux
*La Vîngtaine d'la Grande Longueville
*La Vîngtaine d'la P'tite Longueville
*La Vîngtaine dé Souos l'Églyise
Trinneté

**La Trinneté** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Trinity* e saozneg ha *La Trinité* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 12,3km².

Pemp *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine d'la Ville-à-l'Êvêque
*La Vîngtaine du Rondy
*La Vîngtaine dé Rôzé
*La Vîngtaine d's Augrès
*La Vîngtaine d'la Crouaîs'sie
Saint Hélyi

**Saint Hélyi** a lavarer e jerzenezeg eus *Saint Helier* (e saozneg) ha *Saint-Hélier* (e galleg), unan eus 12 parrez Jerzenez, ha war un dro kêr-benn an enez ha kêr vrasañ ha porzh brasañ an holl Inizi Angl-ha-Norman.
 den zo o chom enni (2011), hag ur gorread a  km² zo dezhi.

## Rannoù
C'hwec'h *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
* La Vîngtaine d'la Ville
** Lé Canton dé Bas d'la Vîngtaine d'la Ville
** Lé Canton dé Haut d'la Vîngtaine d'la Ville
* La Vîngtaine du Rouoge Bouoillon
* La Vîngtaine dé Bas du Mont au Prêtre
* La Vîngtaine dé Haut du Mont au Prêtre
* La Vîngtaine du Mont à l'Abbé
* La Vîngtaine du Mont Couochon

## Kêrioù gevellet
Saint Hélyi zo gevellet gant :
*, Portugal
*
* 
*

## Tud vrudet liammet ouzh ar gêr
* Claude Cahun ha Marcel Moore, arzourezed breizhat
* Graeme Le Saux, melldroader
* Henry Cavill, aktour

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ar gêr

## Daveoù ha notennoù
Saint Pièrre (Jerzenez)

**Saint Pièrre** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Peter* e saozneg ha *Saint-Pierre* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 11,6km².

Pemp *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine du Dou
*La Vîngtaine d'St. Nicolas
*La Grand' Vîngtaine
*La Vîngtaine des Aug'rez
*La Vîngtaine du Coin Vathîn
Schöneberg

**Schöneberg** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arondisamant Tempelhof-Schöneberg eo. Betek ma vefe aozet Berlin Veur e oa Schöneberg unan eus ar seizh kêr distag a voe kendeuzet, hag hec'h anv a voe roet da "bastell-vro Schöneberg", enni daou garter, Friedenau ha Schöneberg. Da vare rann Berlin e oa ar bastell-vro-se diouzh tu ar c'hornôg : betek ma vefe unvanet Alamagn e oa ti-kêr Schöneberg (alamaneg : Rathaus Schöneberg) ti-kêr Berlin.
Gant adreizhadenn 2001 eo bet savet arondisamant Tempelhof-Schöneberg.
Saint Martîn

**Saint Martîn** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Martin* e saozneg ha *Saint-Martin* e galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 352,2 km².

Pemp *[[vîngtaine]]* a zo er barrez-mañ:
*La Vîngtaine d'la Tchéthuée
*La Vîngtaine du Fief du Rouai
*La Vîngtaine d'l'Églyise
*La Vîngtaine dé Rôzé
*La Vîngtaine dé Faldou
Saint Ouën

**Saint Ouën** eo anv jerzenezek unan eus 12 parrez Jerzenez, anvet *Saint Ouen* e saozneg ha *Saint-Ouen* galleg, enni  den o chom (2011), hag ur gorread 15 km².

C'hwec'h *[[vîngtaine|tchilliette]]* a zo er barrez-mañ:
*La P'tite Tchilliette
*La Grand' Tchilliette
*La Tchilliette dé Grantez
*La Tchilliette dé Millais
*La Tchilliette dé Vînchelez
*La Tchilliette dé Iouville
Marzahn

**Marzahn** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arondisamant Marzahn-Hellersdorf eo. Betek adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro, enni daou garter : Biesdorf ha Marzahn.
Ar bastell-vro-se a zo bet kendeuzet gant hini Hellersdorf a-benn aozañ an arondisamant.
Da vare rann Berlin e oa Marzahn eus tu ar reter.
Wilmersdorf

**Wilmersdorf** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arrondisamant Charlottenburg-Wilmersdorf eo. A-raok krouidigezh Berlin veur e oa unan eus ar seizh kêr a oa tro-dro da Verlin.
Da vare rann Berlin e oa eus tu ar c'hornôg. Da vare adreizhadenn 2001 eo bet kendeuzet gant pastell-vro Charlottenburg.
Zehlendorf

**Zehlendorf** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arondisamant Steglitz-Zehlendorf eo. Betek adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro enni meur a garter : Dahlem, Nikolassee, Wannsee ha Zehlendorf. Kendeuzet eo bet gant Steglitz a-benn aozañ an arondisamant. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar c'hornôg.
Alt-Hohenschönhausen

**Alt-Hohenschönhausen** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arondisamant Lichtenberg eo. Betek 2002 e oa anvet "**Hohenschönhausen**", kemmet eo bet an anv a-benn diskouez ez eo disheñvel diouzh *"[[Neu-Hohenschönhausen]]"*, ur c'harter bet savet er bloavezhioù 1980. A-raok adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro, enni ar c'harterioù da heul : Falkenberg, Neu-Hohenschönhausen, Wartenberg ha Malchow.
Kendeuzet eo bet gant Lichtenberg a-benn aozañ an arondisamant a-vremañ. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar reter.
Ennañ emañ staliet BFC Dynamo Berlin.
Köpenick

**Köpenick** a zo ur c'harter eus Berlin, ul lodenn eus arondisamant Treptow-Köpenick eo. Betek ma vefe aozet Berlin Veur e oa unan eus ar seizh kêr a oa tro-dro (betek ar 1añ a viz Genver 1931 e oa skrivet *Cöpenick*). Er bastell-vro e oa ar c'harterioù da heul : Friedrichshagen, Grünau, Köpenick, Müggelheim, Rahnsdorf ha Schmöckwitz. Kendeuzet eo bet gant Treptow a-benn aozañ an arondisamant a-vremañ.
Da vare rann Berlin e oa eus tu ar reter.
Hellersdorf

**Hellersdorf** a zo ur c'harter eus Berlin ; ul lodenn eus arondisamant Marzahn-Hellersdorf eo. Betek adreizhadenn 2001 e oa ur bastell-vro, enni ar c'harterioù da-heul : Hellersdorf, Kaulsdorf ha Mahlsdorf. Da vare rann Berlin e oa eus tu ar reter.

Kendeuzet eo bet gant pastell-vro Marzahn a-benn aozañ an arondisamant a-vremañ.
On Fire

***On Fire*** a zo ur bladenn bet savet gant Galaxie 500 hag embannet e 1989 gant Rough Trade. Enrollet eo bet e studio Noise NY e New York. Lakaet eo bet da 16vet pladenn wellañ ar bloavezhioù 1980 gant Pitchfork Media.

Adembannet eo bet e 1997 gant Rykodisc, gant teir c'hanaouenn ouzhpenn. War ar CD e kaver ivez video *"When Will You Come Home"*.

## Roll ar c'hanaouennoù
:*Holl ganaouennoù gant Galaxie 500 nemet ar re veneget.*
# "Blue Thunder"
# "Tell Me"
# "Snowstorm"
# "Strange"
# "When Will You Come Home"
# "Decomposing Trees"
# "Another Day"
# "Leave the Planet"
# "Plastic Bird"
# "Isn't It a Pity" (George Harrison)
# "Victory Garden" (The Red Krayola) (CD nemetken) 
# "Ceremony" (Joy Division) (CD nemetken) 
# "Cold Night" (CD nemetken)

## Sonerien
* Damon Krukowski – taboulinoù
* Dean Wareham – guitar, kan
* Naomi Yang – gitar boud
* Mark Kramer – produour, ograoù "mac'hadmat" (e saozneg :*"cheap organ"*) war "Isn't A Pity"
* Ralph Carney – saksofon tenor war "Decomposing Trees"
Jean Cocteau

**Jean Maurice Eugène Clément Cocteau** (Maisons-Laffitte, 5 Gouere 1889 - Milly-la-Forêt, 11 Here 1963), skrivagner, livour sevener-fimoù gallek.

## E filmoù
### evel filmaozer
* 1946 : *[[La Belle et la Bête (film, 1946)|La Belle et la Bête]]*,
Limburg (Izelvroioù)

**Limburg** zo unan eus proviñsoù an Izelvroioù, e kreisteiz ar vro, ha Maastricht eo ar gêr-benn.

## Pennadoù kar
* Limbourg