open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carlotta di Parma

**Carlotta di Parma**, pe **Calotta Maria Ferdinanda Teresa Anna Giuseppa Giovanna Luisa Vicenza Rosalia** (1777- 1813) a oa ur briñsez italian eus Parma.

## He buhez
Merc'h e oa d'an dug Ferdinando Iañ Parma ha d'e bried Maria Amalia d'Asburgo-Lorena, pe María Amelia Aostria. O fevarvet bugel e oa, diwar an nav a voe. Mervel en bihan a reas he breur yaouankoc'h, hag he div c'hoar vihan. 

Daouzek vloaz ne oa ken pa grogas an Dispac'h gall. Un tamm goude eured he c'hoar henañ Carolina di Borbone-Parma‎, e 1792, d'ur priñs eus Sachsen, kenderv d'ar roue gall Loeiz XVI, e tisklerias Bro-C'hall ar brezel da Europa a-bezh, ha padout a reas ar brezel e-pad tostik ur c'hard kantved. 

Un toullad mizioù goude e voe diskaret ar roue gall, ha bac'het war un dro gant ar rouanez, hag o bugale. Dibennet e voe ar roue hag ar rouanez goude prosezioù politikel. 

### Eured ha goude
En 1795 e timezas breur Carlotta, ar priñs pennhêr Luigi, d'ur genitervez spagnol, Marie-Louise d'Espagne.

Neuze e voe aloubet Italia gant an armeoù gall, ma voe ret d'ar briñsed skampañ kuit. 

E 1797, da ugent vloaz, ez eas da leanez, hag anvet e voe neuze *seurez Giacinta Domenica*.

## Pennad kar
*Carlotta
Carolina di Borbone-Parma

thumb|Carolina di Borbone-Parma

**Carolina di Borbone-Parma**, pe *Carolina Maria Teresa Giuseppa*, ganet e Parma e 1770 ha marvet e Dresden (Sachsen) e 1804, a oa ur briñsez italian eus Parma, deuet da vout priñsez eus Sachsen dre he dimeziñ.

## He buhez
Merc'h e oa da Ferdinando Iañ ha Maria Amelie Aostria. 

## He bugale

## Pennad kar
*Carolina
Richard Kiel

**Richard Dawson Kiel** a zo un aktour amerikan bet ganet d'an 13 a viz Gwengolo 1939 e Detroit (Michigan, SUA) ha marvet d'an 10 a viz Gwengolo 2014 e Fresno (Kalifornia) (SUA).
Ferdinando III

**Ferdinando II** zo anv meur a roue pe zug en istor Italia.

*Ferdinando III de' Medici, ne renas ket
*Ferdinando III Naplez, Roue Naplez: titl all Fernando II Aragon
*Ferdinando III Sikilia,
*Ferdinando III Toskana (1769–1824)

## Pennadoù kar
*Ferdinando II
*Ferdinando IV
*Ferdinando
*Ferdinand
Fernando VI

**Fernando VI** *de Borbón*, ganet e Madrid d'an 23 a viz Gwengolo 1713, marvet e Villaviciosa de Odón, d'an 10 a viz Eost 1759, lesanvet * el Prudente* pe *el Justo*, a oa roue Spagn adalek 1746 betek 1759. Pevare bugel Felipe V hag e bried María Luisa Gabriela de Saboya e oa. 

Dimezet e voe da 16 vloaz en 1729, da Bárbara de Braganza.
Football Association Community Shield

**Football Association Community Shield**, pe **FA Community Shield** c'hoazh, zo anv un trofe hag a vez gounezet war-lerc'h ur c'hrogad mell-droad oc'h enebiñ kleub kampion Premier League saoz ar c'houlzad tremenet ouzh hini aet ar maout gantañ da-geñver Football Association Challenge Cup.

Betek 2001 e veze graet *[[Community Shield]]* eus ar genstrivadeg-mañ, goude bezañ bet krouet evel *[[Sheriff of London Charity Shield]]* e 1908.

Trec'h eo bet Manchester United Football Club an aliesañ (ur wech warn-ugent), aet an trofe kentañ gant ar *Red Devils* (an *Diaouled Ruz* e brezhoneg) e 1908 hag an ugentvet e 2013.

D'ar 7 a viz Eost 2016 eo bet trec'het 2-1 Leicester City Football Club gant Manchester United Football Club da-geñver ar pevarzekvet doare ha pevar-ugent e Wembley Stadium. Aet e oa bet ar maout gant Arsenal Football Club e 2014 ha 2015.
Ferdinando Iañ

**Ferdinando Iañ** zo anv meur a roue pe zug en istor Italia.

*Ferdinando Iañ Naplez (1423-1494), roue Naplez (1458-1494).
*Ferdinando Iañ de' Medici (1549-1609), dug-meur Toskana 
*Ferdinando Iañ Parma (1751-1802), dug Parma, Piacenza ha Guastalla (1765-1802)
*Ferdinando Iañ an Div Sikilia (1751-1825)

## Pennadoù kar
*Ferdinando II
*Ferdinando
*Ferdinand
Ferdinando II

**Ferdinando II** zo anv meur a roue pe zug en istor Italia.

*Ferdinando II Naplez (1469 - 1496), Roue Naplez 
*Ferdinando II de' Medici (1610 - 1670), dug-meur Toskana,

## Pennadoù kar
*Ferdinando Iañ
*Ferdinando III
*Ferdinando
*Ferdinand
Inés Akitania (pried Pedro Iañ)

**Inés Akitania** (? - 6 a viz Mezheven 1095) a oa merc'h da Gwilherm VIII, kont Poatev ha dug Akitania, rouanez kenseurtez Aragon goude hec'h eured e 1086 da Pedro Iañ Aragon *el Católico*.

Daou vugel he doe: Pedro hag Isabel.

Pedro a varvas en bihan, ma chomas dibenhêr ar roue, ha ma tegouezhas ar gurunenn goude etre daouarn e vreur, Alfonso Iañ Aragon *el Batallador*, ha goude, gant e vreur yaouañ, Ramiro II *el Monje*.

## Levrlennadur
*Ana Isabel Lapeña Paúl, *Ramiro II de Aragón: el rey monje (1134-1137)*, Gijón, Trea, 2008, págs. 33-36. ISBN 978-84-9704-392-2
Ramiro II

**Ramiro II** zo anv meur a roue e Spagn ar Grennamzer.

* Ramiro II Aragon, roue Aragon etre 1134 ha 1157 ;
* Ramiro II León, roue León etre 931 ha 951 ;
* Ramiro II Monzón († 1116), aotrou Monzon.

## Pennad kar
*Ramiro Iañ 
*Ramiro III
Roc'h Diwan

Ur font debarzhadur eo **Roc'h Diwan**. Krouet eo bet gant Diwan ha diskleriet e prefeti Penn-ar-Bed d'an 18 a viz C'hwevrer 2010.

Diazezet eo ar fontoù debarzhadur war lezenn ar 4 a viz Eost 2008 (niv 2008-776) evit modernaat an ekonomiezh. Krouet eo bet Roc'h Diwan evit gellout degemer roadennoù ha legadennoù ha bezañ perc'henn war savadurioù evit feurmiñ anezho. Reolennet eo Diwan gant lezenn 1901 ha n'hell na degemer roadennoù na legadennoù a-berzh e harperien ha n'hell ket bezañ perc'henn war tiez ha ne vefent ket ret-groñs evit seveniñ e balioù. 

Pal Roc'h Diwan a zo skoazellañ an ezel krouer nemetañ (Diwan) da seveniñ e obererezhioù evit mad an holl : brudañ ha diorren e rouedad kelenn divyezhek dre soubidigezh, laik, digoust ha digor d'an holl.

Krouet eo bet hep termen en amzer hag e sez a zo Z.A Sant-Ernel, BP 147, 29411 Landerne Cedex. 

Pemp ezel a gaver er c'huzul-merañ : Yves Brun, Loic Corlouer, Catherine Guérin, Herve Latimier, Evelyne Raoul.  Dilennet eo bet Herve Latimier prezidant.
Ramiro Iañ

**Ramiro Iañ** zo anv daou roue e Spagn ar Grennamzer

***[[Ramiro Iañ Asturiez|Ramiro Iañ]]**, roue Asturiez (842-850).
***[[Ramiro Iañ Aragon|Ramiro Iañ]]**, roue Aragon (1035-1063/9).

## Pennad kar
*Ramiro 
*Ramiro II
Ramiro Arrue

**Ramiro Arrue y Valle**, pe ** Ramiro Arrue** hepmui (1892-1971), a oa un arzour ha livour euskarat. Ganet e oa e 1892 en Bilbo, ha marvet e Donibane Lohizune e 1971.

E dri breur koshoc'h, Alberto, Ricardo, ha José, a oa arzourien ivez hag alies o deus bet graet diskouezadegoù a-gevret. Div c'hoar en doa ivez. O zad, Lucas Arrue, a oa dastumer arzoberennoù, ha gwerzhañ a reas e zastumadegoù (enne un daolenn diwar zorn Goya) evit paeañ deskadurezh arzel e vibien. Da naontek vloaz ez eas Ramiro da gêr Pariz da vezañ kelennet d'an Académie de la Grande Chaumière. E Montparnasse edo o chom hag eno e reas anaoudegezh gant kenvroidi evel Ignacio Zuloaga ha Francisco Durrio de Madrón, hag ivez ar c'hizeller gall Antoine Bourdelle, a oa kamarad bras dezhañ. Tud all a anavezas ivez evel Picasso, Modigliani, ha Jean Cocteau. E 1911 e voe diskouezet oberennoù Arrue er *Salon des Artistes français*.

En 1922, gant e vignoned Philippe Veyrin hag ar c'homandant Boissel, e tiazezas ar Mirdi bask e Baiona.
Bryan Ferry

**Bryan Ferry**, bet ganet d'ar 26 a viz Gwengolo 1945 e Washington, Tyne and Wear (Bro-Saoz), a zo ur soner hag ur c'haner-sonaozer saoz.

Perzh a gemeras er strollad sonerien rock breizhveuriat Roxy Music er bloavezhioù dek ha tri-ugent.

## Un nebeud pladennoù
### A-gevret gant ar strollad Roxy Music
* 1972 : *[[Roxy Music (albom)|Roxy Music]]*.
* 1973 :
** *[[For Your Pleasure]]*,
** *[[Stranded (albom)|Stranded]]*.
* 1974 : *[[Country Life (albom)|Country Life]]*.
* 1975 : *[[Siren (albom, Roxy Music)|Siren]]*.
* 1979 : *[[Manifesto (albom)|Manifesto]]*.
* 1980 : *[[Flesh + Blood]]*.
* 1982 : *[[Avalon (albom, Roxy Music)|Avalon]]*.
Agnes Poatev (rouanez Aragon)

**Inés** pe **Agnes Poatev** (war-dro 1105 - war-dro 1159), pe **Inés Akitania**, zo ur briñsez eus tiegezh ar ramnúlfided, merc'h da Gwillerm IX Poatev, lesanvet *el Trovador*, dug Akitania ha kont Poatev, ha da Felipa Toulouse. Div wech e timezas. Da gentañ d'an 11 a viz Ebrel 1116 gant Aimerico V Thouars, ha gantañ he doe pevart bugel, en o zouez Gwilherm Iañ Thouars.

Goude eizh vloaz a vuhez intañvez ec'h addimezas da Ramiro II el Monje, roue Aragon, e dibenn ar bloaz 1135, marteze d'an 13 a viz Du, en iliz-veur Jaca. Perak e oa bet goulennet he dorn? Sklaer eo an abeg: bugale he doa bet, neuze e ranke bezañ frouezhus, hag ezhomm bugale a oa e lez Aragon evit kenderc'hel gant al lignez. Ouzhpenn-se e oa un tamm kerentiezh etre tiegezh Poatev ha hini Aragon : ur voereb dezhi, anvet Inés evelti, a oa dimezet d'ar roue Pedro Iañ, breur henañ Ramiro, ha bet rouanez kenseurtez en Aragón. Ur verc'h o doe Petronila, ganet d'an 11 a viz Eost 1136, hag a voe rouanez Aragon.

Kaoz zo bet a-wechoù en dije ranket Ramiro II goulenn aotre digant ar pab evit dimeziñ da Inés, met ne gaver testeni istorel da reiñ diazez d'ar gredenn-se, hag ar skridoù a ra anv a gement-se a teu eus kronikoù nevesoc'h evel Crónica de San Juan de la Peña (eus ar XIVvet kantved) pe Jerónimo Zurita, eus ar XVIvet, 

Goude distroet da Akitania ez eas d'en em dennañ da abati Fontevraud, evel he mamm araoki, e vevas eno a-raok mervel war-dro 1159.
Cúil Raithin

**Cúil Raithin** (*Coleraine* e saozneg) zo ur gêr eus Hanternoz Iwerzhon, e Kontelezh Doire. Emañ un 50&nbsp;km bennak er reter da gêr vrasañ ar gontelezh-se, Doire, ha nepell diouzh ar mor. 

Eno emañ kreizenn velestradurel Skol-Veur Ulad. 25&nbsp;042 a dud a oa o chom e Cúil Raithin e 2001. 

Gevellet eo gant La Roche-sur-Yon (Vande, Bro-C'hall).
Petronila Aragon

**Petronila Aragón**, pe **Peironela d'Aragón** en aragoneg, (Huesca, 1136 - Barcelona, 1173) a oa rouanez Aragon entre 1157 ha 1164, ha kontez Barcelona entre 1162 ha 1164.
Merc'h e oa da Ramiro II Aragon *el Monje* ha da Inés Poatev. 

Pa oa marvet divugel ar roue Alfonso Iañ Aragon *el Batallador* e oa mantret uhelidi Aragon dre ma ne oa mab ebet da reiñ ar gurunenn dezhañ. Neuze e voe embannet e oa anvet e vreur bihan Ramiro da roue. Hennezh a oa manac'h en ur gouent. Klasket e voe ur briñsez da bried dezhañ, ha kavet e voe un intañvez frouezhus, dezhi pevar bugel, Inés Poatev. 

D'an 29 a viz Mezheven 1136 e voe ganet ar briñsezig Petronila. Bloaz goude e oa sinet an dihelloù dimeziñ en Barbastro a gemenne dimeziñ Petronila da Ramón Berenguer IV, kont Barcelona, evit klask peurstagañ an div vro, ar rouantelezh hag ar gontelezh. Evel-se e voe diskoulmet ar gudenn, hag asuret ur pennhêr da Aragon. Ramiro II en em dennas neuze da gouent San Pedro el Viejo, a oa e Huesca, en ur virout e ditl a roue, ha Inés Poatev a zistroas da Vro-C'hall. Petronila a voe desket e lez kont Barcelona.

E-pad an amzer-se e klaskas kurunenn Kastilha dimeziñ Petronila da Alfonso VII, roue Kastilha, pe gant e vab Sancho el Deseado, evit unaniñ div gurunenn Kastilha hag Aragon, ha reiñ da Betronila an anv Urraca. A-benn ar fin e reas tro wenn.

Eured Petronila da Ramón Berenguer IV a voe lidet trizek vloaz goude, en Lérida, e miz Eost 1150, pa voe erru ar rouanez en oad da seveniñ eured, hervez Gwir an Iliz, da lavarout eo pevarzek vloaz. 

En miz Meurzh 1157 e c'hanas Petronila he bugel kentañ, en Huesca, ha daou anv a voe roet dezhañ : Alfonso ha Ramón. Ren a reas evel Alfonso II, en enor da Alfonso Iañ. Pa varvas Ramón Berenguer IV en 1162, e roas Petronila ar galloud da Alfonso II, ha rouantelezh Aragón ha kontelezh Barcelona, en un dihell eus an 18 a viz Gouhere 1164. Dilezel a reas he c'hurunenn, nac'h a reas addimeziñ, ha bevañ a reas didro betek fin he buhez.

Mervel a reas en Barcelona d'ar 15 a viz Here 1173. Beziet e voe en iliz-veur Barcelona.
Qix

***Qix*** a zo ur c'hoari video, bet embannet e 1981 gant an embregerezh japanat Taito Corporation.

Aroueziet e vez ar c'hoarier gant ur fulenn pe un diamant ha ret eo dezhañ aloubiñ, da vihanañ, 75 % eus un hirgarrezenn vras ha goullo evit tizhout al live da-heul.

Evit hen ober e c'hall ar c'hoarier mont a-hed n'eus forzh peseurt linenn (o kregiñ gant bord ar skramm) ha, da c'houde, kuitaat e dachennad evit krouiñ ul linenn all. Ma teu-eñ a-benn eus e dresadenn e c'hounez muioc'h a blas hag diskouezet e vo en un doare fetis.

Redet eo koulskoude ar c'hoarier war ar C'hix, ur grouadur estren d'ar fiñvadennoù erratik ha dirakwelus. Ma tizhet war ar C'hix pe unan eus ar grouaduroù niverus kas kuit war eñ a-blaen, war ul linenn diserret (ur Stix), ya da goll ur vuhez.

Greüs eo tresañ stixoù goustad, taolont ar doubl er poentoù. Met dre ma koazhe an egor en-dro eñ, dont da fourgasus ar C'hix.
Gwengolo 2014 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2013 e Breizh - **2014 e Breizh** - 2015 e Breizh

2014 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù
*Meurzh 2 a viz Gwengolo : digoret ez eus klasoù divyezhek brezhoneg-galleg nevez e Ploueg-ar-Mor, Plañvour ha Kore (pemzektez goude an distro-skol evit Kore). Un eil skol Diwan zo bet digoret e Roazhon.
*Sadorn 27 a viz Gwengolo : brasañ manifestadeg bet biskoazh e Naoned evit goulenn ma vo eus ur Rannvro Breizh gant he femp departamant (war-dro 30 000 a dud).

__NOTOC__
Enez Banks

**Enez Banks** (*Banks Island* e saozneg) zo un enezenn e hanternoz Kanada. Emañ er gwalarn da Enez Victoria, hag e 2010 e oa poblet gant 136 den. E-keñver melestradurezh emañ Enez Banks e Tiriadoù ar Gwalarn. 

Anvet e voe an enezenn, gant ar moraer saoz William Edward Parry, e 1820, en enor da Joseph Banks, naturour hag ergerzher e Kanada hag er Meurvor Habask. En em astenn a ra war 70 000&nbsp;km² a c'horread (pempvet enezenn vrasañ Kanada eo) ha sevel a ra betek 732 vetr uhelder e Durham Heights. Ur park natur, Park Broadel Aulavik, zo bet krouet e norzh an enezenn.
Concordia sulla Secchia

**Concordia sulla Secchia** zo ur gumun eus Italia, e proviñs Modena, e rannvro Emilia-Romagna. E 2017 e oa 8435 a dud o chom enni.
Ramiro II Aragon

**Ramiro II** (1086-1157), lesanvet *el Monje* (ar manac'h) a voe roue Aragon e-pad 23 bloaz, etre 1134 ha 1157.

## Marv e vreur Alfonso
En 1134 e varvas Alfonso Iañ Aragon en emgann Fraga, hag eñ divugel. Fall an traoù er rouantelezh. Bec'h en doa bet ar roue gant e wreg Urraca Iañ Kastilha, bec'h gant ar pab Paskal II. En e destamant e laoskas e rouantelezh gant an urzhioù armet: Urzh an Templ, Urzh an Ospital, Urzh ar Sepulkr Santel. Uhelidi ar vro avat ne oant ket evit gouzañv kement-se, ha mont a rejont da dennañ eus e gouent ar manac'h Ramiro, breur d'ar roue marv, da reiñ ar gurunenn dezhañ. Ha setu Ramiro II Aragon, lesanvet *ar Manac'h*, war gador ar roue. 

## Dimeziñ
Kaout ur roue, mat; met gwelloc'h ur roue gant gwreg ha bugale. Klasket e voe dezhañ ur wreg en oad da gaout bugale, ha kavet un intañvez frouezhus, dezhi pevar bugel : petra welloc'h ? 

Dimeziñ a eure Ramiro eta d'an 13 a viz Du 1135 da Agnes Poatev (rouanez Aragon), anavezet ivez evel *Inés Akitania* (1110-1157), intañvez ar priñs frank Aimery V de Thouars. Ur verc'h o doe, Petronila Aragon, a voe rouanez Aragon. 

## Dilez
En 1137 e voe dimezet Petronila da Ramón Berenguer IV, kont Barcelona, ha gantañ e laoskas Ramiro ar galloud. 

Neuze, graet o dever gant pep hini eus an daou bried, e tistroas Ramiro d'e vanati hag ez eas e bried d'ar gêr en-dro, ha goude da abati Fontevraud. Mervel a reas da 71 vloaz.
Pétronille

**Pétronille** zo un anv-bihan gallek, a orin latin.

## Gerdarzh
Dont a ra eus an anv latin Petronilla, deuet eus an anv-tiegezh Petronius, deuet marteze eus Petrus, anv latin an abostol Pêr. Hervez ur vojenn e vefe bet anv Petronilla merc'h an abostol.

## Adstummoù
*Pernelle, [[Péronnelle]], Peronnelle*.

## Yezhoù all
**Parnel* e saozneg
**Peironela*, en aragoneg
**Pernilla*, e svedeg, 
**Pernille*, e daneg ha norgeeg, 
**Peronella*, e katalaneg
**Petronella*, en izelvroeg hag e saozneg.
**[[Petronia]]*, e latin.
**Petronila*, e spagnoleg
**Petronilla*, e latin hag en italianeg.

## Tud

*Santez Petronilla, gwerc'hez ha merzherez eus ar Iañ kantved, lidet d'an 31 a viz Mae.
**[[Pétronille de Chemillé]]*, pe *Pétronille de Craon* (XIvet kantved - 1149), kentañ abadez Fontevraud.
*Petronila Akitania, c'hoar da Eleonor Akitania.
*Petronila Aragon (Huesca, 1136 - Barcelona, 1173), rouanez Aragon.
*Petronila Bigorra (1184 – 1251), kontez Bigorra.
*Petronilla Paolini Massimi (Tagliacozzo, 1663 – Roma, 1726), barzhez italian.
*Petronella Melusina von der Schulenburg, kontez Walsingham (1693, Hannover - 1778, Londrez) , kontez alaman-saoz, serc'h d'ar roue George Iañ.
*Petronella Johanna de Timmerman (1723, Middelburg – 1786, Utrecht), barzhez izelvroek.
*Petronella Woesthoven (1760–1830), barzhez izelvroek.
*Alexandrine Petronella Francina Tinne (1835 – 1869) , ergerzherez izelvroat en Afrika.

## Lennegezh
**Pétronille*, romant gant Amélie Nothomb, en 2014.

## Kanaouennoù
**Hej, sa Petronella*, kanaouenn svedek evit ar vugale.

## Lec'hioù
*Sainte-Pétronille, e Kebek.

## Notennoù
Peter Kingsbery

**Peter Kingsbery**, bet ganet d'an 2 a viz Kerzu 1952 e Phoenix (Arizona, Stadoù-Unanet Amerika), a zo ur soner hag ur c'haner-sonaozer stadunanat.

Kent kendelc'her gant ur vicher solo en devoa kanet a-gevret gant ar ganourez stadunanat Anna LaCazio er strollad Cock Robin (1982-1990).

## Notennoù ha daveennoù
Joël Tanter

**Joël Tanter**, bet ganet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1951 e Gwened (Mor-bihan, Breizh), a zo bet ur melldroader a-vicher breizhat etre 1974 ha 1983.

## Melldroader amatour
Askeller kleiz e bost dezhañ war an dachenn n'en devoa c'hoariet nemet e-pad ur c'houlzad e Breizh pa oa yaouank-yaouank, en A.S. Muzillac (Mor-Bihan). D'e c'hwezek vloaz e oa aet da Straßburg da zeskiñ ar vicher a geginour hag eno e oa bet tutaet gant ur c'hleub lec'hel, Football Club Strasbourg Koenigshoffen 1906 (FCSK O6) an anv anezhañ. Gantañ ez eas da gampion ar rummad Enor eus Kevre Elzas e 1972 ha paket en devoa div Gib Elzas e 1973 ha 1974.

## Melldroader a-vicher
E 1974, goude bezañ bet dibabet gant ar gourdoner gall Paul Frantz un nebeud mizvezhioù a-raok, ez eas da c'hoari evit RC Straßburg. Ne oa ket ur c'hoarier e-touez ar re ampartañ met prim e oa, ken prim ma oa bet moranvet *Bip-bip*. Eno e chomas betek 1982, bet c'hoariet daou c'hant trizek krogad ha plantet tri fal warn-ugent gantañ en holl. Gant ar c'hleub elzasat ez eas da gampion Rummad 2 Bro-C'hall e 1977 ha kampion Rummad 1 Bro-C'hall e 1979. Kemeras a reas perzh ivez e c'hwec'h krogad ar c'henstrivadegoù europat :
* ouzh IF Elfsborg (), Hibernian F.C. () ha MSV Duisburg () e 1978-79,
* ouzh IK Start (), Dukla Praha () hag Ajax Amsterdam () e 1979-80.

E 1982, dre ma ne oa mui war lizheroù ar gourdoner nevez — Roger Lemerre — e kavas gwelloc'h mont da FC Rouan a oa o paouez pignat e Rummad 1 Bro-C'hall. Aze ne chomas nemet ur c'houlzad, bet kemeret perzh e pemp krogad warn-ugent (hep merkañ pal ebet).

Paouez a reas gant ar vicher-se e 1984 pa oa o c'hoari evit Association sportive aixoise (Rummad 3 Bro-C'hall) : adoberataet e oa bet e c'hlin a oa bet gloazet div wech kent, siwazh dezhañ.

Distreiñ a reas da Elzas ha mont da geginour evel m'en devoa graet e veno dont da vezañ e deroù e vuhez. Aet e oa war e leve e miz C'hwevrer 2011.

## Liamm diavaez
* Red-micher Joël Tanter war Football ''Database''.eu

## Notennoù ha daveennoù
Laurent Wauquiez

**Laurent Wauquiez** a zo ur politikour gall, bet ganet d'an 12 a viz Ebrel 1975 e Lyon (Rhône, Bro-C'hall), ezel eus an Unvaniezh evit ul Luskad Poblel. Maer eo e Lo Puèi de Velai (Le Puy-en-Velay e galleg) hag a zo pennlec'h departamant gall an Haute-Loire. D'an 2 a viz Even 2019 e roe e zilez diouzh penn ar Strollad Les Républicains, goude ar gwasañ votadeg a vefe bet evit ar strollad en dilennadegoù europat (8.48% eus ar mouezhioù).

## Liamm diavaez
Lec'hienn ofisiel Laurent Wauquiez
## Notennoù ha daveennoù
Alfonso Iañ Aragon

**Alfonso Iañ** (war-dro 1073- 1134), lesanvet *el Batallador*, a oa roue Aragon ha roue Pamplona adal 1104 betek e varv en 1134. 

Mab e oa d'ar roue Sancho Ramírez, pe Sancho Iañ Aragon (roue Aragon ha Pamplona entre 1063 ha 1094) ha d'e eil pried Félicie de Roucy. Ren a reas war-lerc'h e hantervreur, Pedro Iañ Aragon. Ur roue brezelour e voe, ha brasaat a reas e rouantelezh, kemer Zaragoza diwar-goust Muzulmaned taifa Zaragoza, ha lodenn greiz traonienn ar stêr Ebro. 

Dimezet e oa da Urraca Iañ León en 1109, ha neuze e oa roue León, roue Kastilha ha roue Galiza en he ser. neuze e kemeras an titl a « Impalaer León ha roue Spagn en he fezh » pe « Impalaer Spagn en he fezh ». 

En 1114 e tispartias an daou bried, dre ma ne roe ar wreg rouanez mab ebet d'ar roue, ha rannet e voe o div rouantelezh, ha dre ma rae an uhelidi o seizh gwellañ evit terrién an unaniezh. 

## Marv ar roue
En 1134 e varvas Alfonso Iañ en emgann Fraga, hag eñ divugel. Fall an traoù er rouantelezh. Bec'h en doa bet ar roue gant e wreg Urraca Iañ León, bec'h gant ar pab Paskal II. En e destamant e laoskas e rouantelezh gant an urzhioù armet: Urzh an Templ, Urzh an Ospital, Urzh ar Sepulkr Santel. Uhelidi ar vro avat ne oant ket evit gouzañv kement-se, ha mont a rejont da dennañ eus e gouent ar manac'h Ramiro, breur da Alfonso, da reiñ ar gurunenn dezhañ. Ha setu Ramiro II Aragon, lesanvet *el Monje* (ar Manac'h), war gador roue Aragon, tra ma voe lakaet García Ramírez *el Restaurador* en Navarra, ha rannet an div vro.
Gisberga

**Gisberga**, pe **Ermesinda de Bigorra**, (1015-1049) a oa ur briñsez frank, dimezet da Ramiro Iañ Aragon.

Merc'h e oa da Bernard Roger de Foix, kont Foix ha Bigorra. 
En 1049 e timezas d'ar roue Ramiro Iañ Aragon hag e voe kemmet hec'h anv-bihan en Ermesinda. Rouanez Aragon, Ribagorça ha Sobrarbe e oa.

## He bugale
Daou vab ha div verc'h he doe: 
*Sancho Iañ Aragon, a voe roue Pamplona ivez.
*García d'Aragón, eskob Pamplona.
*Teresa, n. 1037.
*Urraca d'Aragón.
*Sancha.

Gouarnañ ar vro a reas goude marv he fried er brezel en 1063. Rannañ ar galloud a reas gant he mab, Sancho. 

Beziet e voe e manati San Juan de la Peña.
Sancho III Navarra

**Sancho Veur**, pe **Sancho III Garcés**, pe **Sancho III Navarra** (1005-1035), lesanvet *el Mayor* (ar Meur), a oa roue Navarra adalek ar bloavezh 1000, kont Sobrarbe (1018-1035) ha Ribagorza ha Castiella (1029-1035). En XIvet kantved ne oa roue ebet ken galloudek hag eñ e ledenez Spagn. 

Mab e oa d'ar roue García Sánchez II *el Temblón*, ha da Jimena Fernández de León (marvet war-dro 1035). E vamm a oa merc'h da Fernando Bermúdez, kont Cea, ha d'ar gontez Elvira Díaz eus tiegezh Saldaña. Ar gurunenn a gemeeras etre 1000 ha 1004, ha war un dro hini rouantelezh Pamplona ha hini kontelezh Aragón, dindan ur c'huzul rejañs ennañ an eskibien, e vamm, hag e vamm-gozh Urraca Fernández.

Kont Aragon etre 1028 ha 1029, hag Impalaer ar Spagnoù n'ouzer ket gwall vat pegoulz. Goude e varv e voe rannet e vadoù entre e bevar mab : Fernando Iañ Kastilha, Ramiro Iañ Aragon, Gonzalvo Iañ Sobrarbe ha Ribagorça ha García IV Navarra.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2015

**[[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]**, e 2015, a oa loc'het eus Utrecht, en Izelvroioù, d'ar 4 a viz Gouhere, hag a oa degouezhet e Pariz d'ar 26 a viz Gouhere.

## An tennadoù

## Ar skipailhoù

;UCI ProTeams

;Skipailhoù pedet

## Ar Vretoned
*Warren Barguil eo ar Breizhad kentañ, 14vet er renkamant hollek; Cyril Gautier a zo degouezhet da 34vet.
*Ar skipailh Bretagne-Séché Environnement, e oa an eil gwech diouzh ma kemere perzh en Dro, a zo degouezhet 17vet war 22 (18vet e 2014).

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel
Kurunenn

Ur **gurunenn**, ger brezhonek deuet eus an anv latin *corona*, deuet eus ar ger henc'hresianek *korôné*, zo un anv boutin roet da veur a dra.

## Pennwisk
Ur pennwisk, arouez ar rouaned eo. Gwelout: Kurunenn (pennwisk).

## Istor
*Kurunenn Aragon
*Kurunenn Bro-C'hall
*Kurunenn Kastilha

## Kêraozouriezh
* Kurunenn drogêrel

## Moneiz
Meur a voneiz en Europa an hanternoz zo bet anvet kurunenn.

## Pennadoù kar
*Couronne
*Corona
*Coruña

## Notennoù
Kurunenn (pennwisk)

Ur **gurunenn** zo ur pennwisk, hag arouez ar galloud.

## Istor
*E Henegipt e veze gwisket ur seurt kurunenn gant ar faraoned.

## Kurunennoù


BaronF.jpg| Kurunenn ur baron
Iron Crown.JPG|Kurunenn houarn rouaned al Lombarded (VIIIvet kantved)
Weltliche Schatzkammer Wien (190)2.JPG| Kurunenn an Impalaeriezh Santel (a-raok 1020)
Imperial State Crown2.JPG|Kurunenn ar rouaned saoz : honnezh a oa bet gwisket gant Jord VI pa oa bet kurunennet. 
Denmark crown.jpg|Kurunenn Christian IV Danmark, hiziv e kastell Rosenborg, Kopenhagen
Couronne Louis XV.jpg| Kurunenn ar roue gall Loeiz XV
Kontelezh Aragon

**Kontelezh Aragón** zo ur stad vihan, e deroù an IXvet kantved, ouzh tor kreisteiz ar Pireneoù, e-kreiz an aradennad, hag enni traoniennoù Ansó, Hecho hag Aragón. 

Krouet e voe gant Franked evit diwall harzoù o impalaeriezh er c'hreisteiz diouzh argadennoù ar Vuzulmaned.

Da gentañ e oa dindan ar rouaned frank, met dre ma tiskenne a-hed ar stêr Ebro

War-dro 922 e oa ar gontez Andregoto Galíndez o ren goude he zad Galindo II Aznárez. Hennezh en doa dimezet e verc'h da roue Pamplona, García Sánchez Iañ, hag o mab Sancho Garcés II a voe roue Pamplona ha kont Aragón adal 925.

Da varv Sancho Veur e 1035 avat e voe rannet e zouaroù etre e vibien en e destamant.
Valle del Aragón

Ar **Valle del Aragón** pe **Saonenn an Aragon**, zo ur saonenn e Pireneoù Aragon, e komark ar Jacetania e gwalarn proviñs Huesca, e Kumuniezh emren Aragon hiriv.

En hanternoz dezhi emañ Saonenn Aspe e Bro-C'hall. Teir rann zo anezhi:
***[[Campo de Jaca]]** er c'hreisteiz, an tolead ledanañ, stag ouzh ar Val Ancha, 
*Bardaruex, e-kreiz ar saonenn, gant kumunioù **Villanúa** ha **Castiello de Jaca**, 
*ar **Valle de Canfranc**, en hanternoz, strishoc'h.

Dont a ra an anv eus hini ar stêr Aragón, a ziskenn eus lein ar menez, a hanternoz da greisteiz, enni ar c'humunioù-mañ: 
* Canfranc
* Villanúa
* Castiello de Jaca
* Jaca
Ruggero Iañ Sikilia

**Roger de Hauteville**, pe **Ruggero Iañ Sikilia** (italianeg : *Ruggero d'Altavilla* ; latin : *Rogerius de Altavilla*), ganet war-dro 1030, marvet d'an 22 a viz mezheven 1101,  a oa kentañ kont norman Sikilia en XIvet kantved. Entre 1061 ha 1091 e vrezelias gant e vreur Robert Guiscard a-enep muzulmaned Sikilia, ken na aloubjont an enez penn-da-benn, ma voe savet ganto Rouantelezh  Sikilia.

En sínod Melfi e miz Eost 1059 e voe kurunennet Roberto Guiscardo, gant ar pab Nikolaz II, evel Dug Apulia, Calabria ha Sikilia,[1] hag en broudas da genderc'hel da aloubiñ douaroù Bizantion. 

En 1072, goude kemeret Palermo, e voe anvet Ruggero, gant e vreur, da gont Sikilia.

## Dimezioù ha bugale

Bugale en doe a-raok e eured kentañ:
** ar bastard Giordano (1055c.-1092), a varvas a-raok e dad.
** e eil mab, Guglielmo, n'ouzer ket ha ganet e oa pe e-maez priedelezh, pe gant e wreg kentañ, pe e eil. 
** Goffredo, bastard ivez marteze, a voe roet kontelezh Ragusa dezhañ.

*E bried kentañ e oa Giuditta d'Evreux: (1050 - 1076); nemet merc'hed n'en doe diganti:
** Flandina, dimezet div wech;
*** da Ugone di Circea (pe Jersey), Iañ kont Paternò (+ 1075), 
*** da Enrico del Vasto, breur da Adelaide del Vasto, e capostipite, hervez Mugnos eus an tiegezh Mazzarino
** Matilde (+ a-raok 1094), dimezet div wech;, 
*** da Roberto de Aceto, 
*** e 1080 da Remont IV Toloza;
** Adelisa (+ a-raok 1096), dimezet e 1083 da Enrico, kont Monte Sant'Angelo;
** Emma (war-dro 1070 - 1120), a dlee dimeziñ da Fulup Iañ, roue Bro-C'hall, met pan erruas er vro e klevas e oa dimezet dija; div wech e timezas: 
*** Guglielmo (+ 1136), kont Alvernia 
*** Rodolfo Maccabeo, kont Montescaglioso.

*Addimeziñ a reas da Eremburga di Mortain: (marvet e 1087), priénsez norman ha merc'h da Gwilherm, kont Mortain (moarvat Gwilherm Warlenc); ha bugale dezho:
** Malgerio (1080 c. - 1100 circa), kont Troina
**Muriella, dimezet da Giosberto di Lucy
**Costanza (1082 - post 1135), dimezet da 1095 Corrado re d'Italia, figlio dell'imperatore Enrico IV
** Busilla (Felicia) (+ 1102), dimezet da Colomanno roue Hungaria;
** Giuditta, dimezet da Roberto Iañ Bassavilla

*Addimeziñ a reas e 1087 da Adelaide del Vasto, pe *Adelasia* (1074 - 1118), un nizez da Bonifacio, eus an tiegezh Aleramici, markizien Monferrato; ha dezho bugale :
**Simone (1093 - 1105), kont Sikilia;
**Matilde, dimezet da Rainulfo Alife;
**Ruggero (1095 - 1154), da gentañ kont, ha goude Roue Sikilia war-lerc'h e dad;
** Maximilla (+ post 1137,) dimezet da Ildebrando Aldobrandeschi

## War e lerc'h
E vab Ruggero II a voe kont war e lerc'h ha kentañ roue Sikilia.

## Pennad kar
*Rouaned Naplez ha Sikilia

## Liammoù diavaez

*  ''Ruggero d'Altavilla e Adelasia del Vasto''.
Rouaned Naplez ha Sikilia

## [[Kontelezh Sikilia]] ([[1072]]–[[1130]])
E sened Melfi e miz Eost 1059 e voe kurunennet Roberto Guiscardo, gant ar pab Nikolaz II, evel Dug Puglia, Calabria ha Sikilia, ha broudet e voe gantañ da genderc'hel da aloubiñ douaroù Bizantion.
E 1072, goude kemeret Palermo, e voe anvet Ruggero Iañ gant e vreur da gont Sikilia.

## Rouantelezh Sikilia ([[1130]]-[[1285]])
En 1130 e voe anvet Roger II da roue gant an eneppab Anacleto II ; e 1139 e voe anavet an anvidigezh gant ar pab Inosant II. 

## Rannet ar rouantelezh ([[1282]]-[[1516]])
Goude Gousperoù Sikilia e 1282, goude marv Carlo Iañ e miz Genver 1285 ha hini Pedro III Aragon e miz Du 1285 ivez, e voe rannet ar rouantelezh e div lodenn, gant daou roue anvet *roue Sikilia* ; se zo kaoz e voe lavaret "roue Naplez" eus roue an douar-bras, ha "roue Sikilia" eus roue an enez, hag eñ anavezet evel *roue Trinacria* ivez.

## Rouaned Spagn (1516-1713)
Gant Rouaned Spagn e voe bodet rouantelezhioù Naplez ha Sikilia dindan o c'hurunenn, ma veze anvet ar roue ivez *Rey de las dos Sicilias* (*Rex utriusque Siciliae*).

## Eus tiegezh Aostria d'ar marevezh napoleonian (1713-1816)
Hervez feur-emglev Utrecht e 1713 e tegouezhas Sikilia gant Vittorio Amadeo II, dug Savoia, hag anaout a reas an Impalaer Karl VI evel Roue Naplez. Goude Brezel Emglev ar Beder, en enep da aloubadeg Sardigna ha Sikilia gant ar Spagnoled, feur-emglev Den Haag (1720), a roas Sikilia d'an impalaer Carlos VI, met e-kerzh Brezel hêrezh Polonia e voe trec'het arme Aostria gant an arme spagnat e 1734 en Emgann Bitonto ; Spagnoliz a zalc'has tiriad Napoli, ha Sikilia e 1735, an div gurunenn o vont gant Charlez Bourbon, anezhañ dug Parma ha Piacenza. Dre Feur-emglev Vienna (1738) e voe lakaet kement-se da dalvout.

## Rouantelezh an Div Sikilia (1816-1861)
E 1816 e voe adunanet an div rouantelezh a oa disrannet abaoe 1282, petra bennak ma veze ur roue hepken o ren en div, hag ar roue neuze a veze graet *Re del Regno delle Due Sicilie* anezhañ. Etre 1860 ha 1861 e voe aloubet rouantelezh an Div Sikilia hag enteuzet er rouantelezh Piemonte-Sardigna.

## Notennoù
Le Chat (bannoù treset)

***Le Chat*** a zo un heuliad bannoù treset bet krouet gant an tresour belgiat Philippe Geluck.

D'an 22 a viz Meurzh 1983 e voe diskouezet evit ar wech kentañ en un astenn eus ar pemdezieg belgiat *[[Le Soir]]*.

Ur c'hazh glas, begek e zivskouarn hag o tougen dilhad en-dro dezhañ evel un den bennak, eo an dudenn nemeti.

Adalek 1986 e oa kroget an ti-embann Casterman da embann troioù-kaer ***Le Chat***, dre albomoù pevar-ugent pajenn da gentañ-penn :
* 1986 : *[[Le Chat (Albom)|Le Chat]]*,
* 1987 : *[[Le retour du Chat]]*,
* 1989 : *[[La vengeance du Chat]]*,
* 1991 : *[[Le quatrième Chat]]*,
* 1993 : *[[Le Chat au Congo]]*,
* 1995 : *[[Ma langue au Chat]]*,
* 1997 : *[[Le Chat à Malibu]]*.
Dibabet e voe ur furmad eizh pajenn ha daou-ugent nevez evit an holl albomoù, oc'h adembann ar re gozh hag ouzhpennañ reoù nevez (naontek en holl) :
* 1999 :
** *[[Le Chat 1999,9999]]*
** *[[L'avenir du Chat]]*,
* 2000 : *[[Le Chat est content]]*,
* 2001 :
** *[[L'affaire le Chat]]*
** *Le Chat*
** *Le retour du Chat*,
* 2002 :
** *La vengeance du Chat*
** *Le quatrième Chat*,
* 2003 :
** *[[Et vous, Chat va ?]]*
** *Le Chat au Congo*,
* 2004 : *Ma langue au Chat*,
* 2005 :
** *[[Le Chat a encore frappé]]*
** *Le Chat à Malibu*,
* 2007 : *[[La Marque du Chat]]*,
* 2008 : *[[Une Vie de Chat]]*,
* 2010 : *[[Le Chat, Acte XVI]]*,
* 2012 : *[[Le Chat Erectus]]*,
* 2013 : *[[La Bible selon le Chat]]*,
* 2014 : *[[Le Chat passe à table]]*,
* 2015 : *[[Le Chat fait des petits]]*.

Un albom *[[Ar C'hazh e Breizh]]* an titl anezhañ a oa deuet e-maez e miz Here 2000. Seizh pajenn ha daou-ugent ennañ e oa bet sevenet al livioù gant Serge Dehaes ha troet ar gerioù gant Divi Kervella.

## Notennoù ha daveennoù
Carlo Iañ Sikilia

**Charlez Iañ** pe **Carlo Iañ** (Pariz, 21 a viz Meurzh 1226 – Foggia, 7 a viz Genver 1285) a oa kont Anjev, Maine, Provañs, Forcalquier, ha roue Sikilia, roue Naplez, priñs Taranto, roue Albania, priñs Acaia ha roue Jeruzalem.
Kengevread Etrebroadel ar Sindikadoù

Krouet eo bet **Kengevread Etrebroadel ar Sindikadoù** (Confédération syndicale internationale-CSI ; International Trade Union Confederation-ITUC) e 2006 dre emglev etre ar CISL (Confédération internationale des syndicats libres) hag ar CMT (Confédération mondiale du travail). 176 milion a labourerien a zo liammet outañ, dre hanterouriezh 301 aozadur en ur 151 bro bennak.
Étienne Coutan

**Étienne Coutan**, bet ganet e 1875 e Naoned (Liger-Atlantel), bet marvet e 1963 e Blaen, a oa ur c'hêraozour naonedat, en doa labouret evit kêr Naoned eus 1911 betek 1940.
Bezioù rouaned ha duged Breizh

**Bezioù rouaned ha duged Breizh** zo strewet dre ar vro rak ne oa ket santual ebet e Breizh gouestlet da zegemer korfoù ar rouaned pe duged.

## Lec'hioù dianavez
Evit hiriv n'ouzer ket pelec'h eo bet beziet ar re-mañ :


* Erispoe, roue (eus 851 da 857),
* Alan Iañ, roue (eus 890 da 907)
* Gourmaelon, roue (eus 908 da 913 )
* Drogon Breizh, dug (eus 952 da wd. 956)
* Hoel Iañ, dug (eus wd. 956 da wd. 979)
* Gwereg, dug (eus wd. 979 da 988)
* Alan Breizh, dug (eus 988 da 990)
* Hoel II, dug (eus 1066 da 1084)
* Konan III, dug (eus 1112 da 1148)
* Arzhur Iañ, dug (eus 1196 da 1203)


## Bezioù anavezet

## Evezhiadennoù
; Bez Pierre Mauclerc
En miz Eost 1249 ez eas Pierre Mauclerc gant Loeiz IX d'ober brezel ar groaz. Gloazet e voe e benn en emgann Mansourah, d'an 22 a viz C'hwevrer 1250, prizoniet ha dibrizoniet goude paeañ ur ranson. Mervel a eure diwar e c'hloazioù, d'ar 26 pe 27 a viz Mae 1250 war al lestr o vont da Vro-C'hall. Beziet eo en e zouaroù en Champagn, en abati Saint-Yved-de-Braine, e bered-veur konted Dreux.

;Bez Yann Iañ

## Skeudennaoueg

File:Emil Pierre Joseph de Cauwer Saint-Denis.jpg| Mozoleon ar roue gall Loeiz XII hag Anna Breizh en iliz-veur Saint-Denis, livadur gant Emile Pierre Joseph de Cauwer
File:Basilique Saint-Denis Louis XII Anne de Bretagne tombeau 2.jpg| Mozoleon ar roue gall Loeiz XII hag Anna Breizh
File:GrabFranz I Claude von Frankreich.jpg|Mozoleon ar roue Frañsez Iañ hag e br'ied an dugez Klaoda Bro-C'hall hag o mab, daofin ha dug, Frañsez III.
File:St-Denis Heinrich-II.jpg|Bez Herri II, roue Bro-C'hall, dug Breizh dindan an anv Herri 
File:Vigiles du roi Charles VII 11.jpg|Obidoù Pêr II hag Arzhur III, gant Martial d'Auvergne, enlivadur tennet eus al levr *Vigiles de Charles VII*, Pariz, Bro-C'hall, XVvet kantved
File:Petr2Bretan FrancoiseAmboise.jpg|Bez Pêr II ha Françoise d'Amboise
File:Jeanne de Navarre.jpg|Janed Navarra hag Arzhur III war bez Yann IV
File:Nantes - cathédrale - tombeau de François II ter.jpg|Bez Frañsez II hag an dugezed Marc'harid Breizh ha Marguerite de Foix
File:DSCN2051.JPG|Delwenn bez Frañsez II
File:Tombeau Alix de Thouars et Yolande de Bretagne.png|Bez Alix de Thouars hag he merc'h Yolande Breizh
File:Tombeau d'Alix et de Yolande de Bretagne.png|Bez Alix ha Yolande Breizh, gwelet eus tu Alix
File:Tombeau d'Alix et de Yolande de Bretagne (2).png|Bez Alix ha Yolande Breizh, gwelet eus tu Yolande.


## Bezioù anavezet

;Breizh :
*Naoned
:Alan Barvek
:Yann IV
:Pêr II
:Arzhur III
:Frañsez II
*Redon
:Frañsez Iañ
:Alan IV
*Landreger
:Yann V
*Kemperle
:Yann Montfort
*Sarzhav
:Arzhur Iañ
*Ploermael
:Yann II
:Yann III
*Beler
:Yann Iañ
*Kersoren
:Konstanza
:Alis Breizh
*Bear
:Konan IV
*Roazhon
:Konan II
;Normandi : 
*Fécamp
:Alan III
*Menez-Mikael-ar-Mor
:Konan Iañ
:Jafrez
;Bro-C'hall :
*Pariz
:Jafrez II
*Saint-Denis
:Anna Breizh
:Klaoda Bro-C'hall
:Frañsez III
:Herri II (Bro-C'hall)
;Pikardi
*Braine
:Pêr Mauclerc


## Gwelet ivez
*Bez Frañsez II, dug Breizh

## Notennoù
Tristano di Chiaromonte

**Barthélemy Guilhem**, pe **Tristan de Clermont-Lodève**, pe **Tristano di Chiaromonte** en italianeg, zo ur c'hont gall hag a veve e Naplez e deroù ar . Ganet e oa war-dro 1380, en Languedoc, ha marvet d'an 3 a viz Genver 1441.

Aotrou Clermont-Lodève e oa. Dont a reas da vout kont Copertino goude dimeziñ da Caterina Orsini Del Balzo, merc'h da Maria d'Enghien ha Raimondo Orsini Del Balzo, priñs Taranto.

Tad e oa da Isabelle de Tarente, rouanez kenseurtez Naplez. 

E 1429 e rannas e vadoù etre e vugale:
*Raimondo di Chiaromonte (Raimondello de Claromonte)
*Sancia, dimezet da Francesco del Balzo, Dug Andria
*Margherita, dimezet da Antonio Ventimiglia, Markiz Geraci, Amiral Meur
*Antonia, dimezet da Ruggero Paleologo, mab da Tommaso Paleologo, despot Morea ha breur d'an impalaer *Costantino XI;
*Isabella, dimezet da Ferrante Aragon, a voe Roue Naplez.
Madame de Pompadour

**Jeanne-Antoinette Poisson**, anavezet ivez evel **Markizez Pompadour**, dugez Menars, ganet d'an 29 a viz Kerzu 1721 e Pariz ha marvet d'ar 15 a viz Ebrel 1764 e Versailhez, a oa bet kourtizanez ha deuet da vezañ pried-kleiz Loeiz XV, roue Bro-C'hall.
Ferdinando Iañ an Div Sikilia

**Ferdinando I** *di Borbone* (**Ferdinando Antonio Pasquale Giovanni Nepomuceno Serafino Gennaro Benedetto**; Napoli, 12 a viz Genver 1751 – *idem*,  4 a viz Genver 1825) a voe roue Naplez adal 1759 betek 1799, adal 1799 betek 1806 hag adal 1815 betek 1816 evel Ferdinando IV Naplez, hag ivez roue Sikilia adal 1759 betek 1816, evel Ferdinando III Sikilia.
Goude-se, gant kendalc'h Vienna hag unvaniezh an div rouantelezh d'ober Rouantelezh an Div Sikilia, e voe roue ar rouantelezh unanet-se adal 1816 betek e varv e 1825, gant an anv a  Ferdinando Iañ an Div Sikilia.

## Eured
Dimezet e oa da Varia Karolina Aostria (1752-1814).

Triwec'h bugel o doe. Seizh a vevas betek goude o bugaleaj.
* Maria Teresa (1772-1807), dimezet da Franz II an Impalaeriezh Santel.
* Luisa Maria an Div Sikilia (1773-1802), dimezet da Ferdinando III Toskana; goude he marv da 29 bloaz ec'h addimezas an intañv.
* Carlo Francesco (1775-1778), dug Calabria, marvet en bugel (da dri bloaz).
* Maria Ana (1775-1780), marvet en bugel (da bemp bloaz).
* Francesco Genaro, dug Calabria (1777-1830), deuet da vout ar roue Francesco Iañ.
* Maria Cristina (1779-1849), dimezet da Carlo Felice Savoia.
* María Cristina Amelia (1779-1783), c'hoar gevell d'an hini raganvet, marvet en bugel.
* Carlos Genaro (1780-1789), marvet en bugel.
* Giuseppe Carlo (1781-1783), marvet en bugel.
* Maria Amelia (1782-1866), dimezet da Louis-Philippe Iañ, roue Bro-C'hall.
* Ur verc'h marv-ganet (1783).
* Maria Antonia (1784-1806), dimezet da Fernando VII, roue Spagn.
* María Clotilde (1786-1792), marvet en bugel (da c'hwec'h vloaz).
* María Enriqueta (1787-1792), marvet en bugel.
* Carlos Genaro (1788-1789), marvet en bugel.
* Leopoldo Giovanni (1790-1851), priñs Salerno, dimezet d'an arc'hidugez María Clementina Aostria, merc'h d'e c'hoar, an arc'hdugez Maria Teresa.
* Alberto Luis (1792-1798), marvet en bugel (da c'hwec'h vloaz).
* María Isabel (1793-1801), marvet en bugel (da eizh vloaz).

## Pennadoù kar
* Rouaned Naplez ha Sikilia
* Brezel Naplez (1815)
Ferdinando IV

**Ferdinando IV** zo anv daou briñs eus Italia :

*Ferdinando IV Naplez, roue Naplez (1759-1806 ha 1815-1816), anvet ivez Ferdinando Iañ an Div Sikilia,
*Ferdinando IV Toskana, dug-meur Toskana (1859-1861).

## Pennadoù kar
*Ferdinando III
*Ferdinando V, roue an Div Sikilia, anavezetoc'h evel Fernando II Aragon
*Ferdinando
Marvedigezh ar C'hleizeg

**Marvedigezh ar [[Kleizeg|C'hleizeg]]** a oa degouezhet war-dro 65,5 milion a vloavezhioù zo. Kevredet e veze gant ar fin ar dinosaured hag an deroù ar C'henozoeg.

Anzavet eo an darvoud-se oa orinet war ur stoked asteroidenn ha mein-kurun, ambrouget war dislonkadennoù menez-tanioù ha souzadurioù morel.
Brittany Ferries

**Brittany Ferries** a zo ur gompagnunezh treuzdougen dre vor eus Breizh, savet e 1972 diwar atiz Alexis Gourvenneg hag arc'hantet er penn kentañ gant SICA Kastell-Paol ha Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Montroulez. Kas a ra kirri ha treizhidi etre Breizh, Bro-C'hall, Bro-Saoz, Bro-Vask, Bro-Spagn hag Iwerzhon.

## Al linennoù
### Etre Breizh ha Bro-Saoz
* Sant-Maloù - Portsmouth
* Rosko - Plymouth
### Etre Breizh hag Iwerzhon
* Rosko - Corcaigh
### Etre Breizh ha Bro-Vask
* Rosko - Bilbo
### Etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz
* Caen/Ouistreham - Portsmouth
* Cherbourg - Poole 	
* Cherbourg - Portsmouth
* An Havr-Nevez - Portsmouth
### Etre Bro-Spagn ha Bro-Saoz
* Santander - Plymouth
* Santander - Portsmouth
### Etre Bro-Vask ha Bro-Saoz
* Bilbo - Portsmouth

## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel
Clot de la Hount

**Clot de la Hount** zo ur menez e torosad Vignemale er Pireneoù (42°46'23"N - 0°08'59"R),  m a uhelder dezhañ. Emañ war an harzoù etre proviñs Huesca en Aragon e Spagn hag an departamant gall Hautes-Pyrénées.

## Lec'hanvadurezh
En okitaneg e talvez *clot* kement hag an draoñienn pa ar blaenenn a zo ouzh troad ur menez ; ur buorzh kloz e c'hall bezañ ivez.
Kement ha "lagad" e talvez *hount*, da lavaret eo un andon a vez gwech hesk gwech war red, o verkañ un ode a vez gwech serr gwech digor etre ar bed-mañ hag ur bed all.
Haley Joel Osment

**Haley Joel Osment**, bet ganet d'an 10 a viz Ebrel 1988 e Los Angeles (Kalifornia) (Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktour stadunanat.

Breur henañ an aktourez Emily Osment eo.

Brud a zeuas dezhañ e 1999 gant e roll e-barzh *[[The Sixth Sense]]*, ur film savet gant M. Night Shyamalan.

## E filmoù er skinwel
* 1994 : *[[Lies of the Heart: The Story of Laurie Kellogg]]* sevenet gant Michael Toshiyuki Uno,
* 1997 : *[[Last Stand at Saber River]]* gant Dick Lowry,
* 1998 : *[[The Lake]]* gant David Jackson,
* 1998 : *[[Ransom of Red Chief]]* gant Bob Clark,
* 1998 : *[[Cab to Canada]]* gant Christopher Leitch,

## E filmoù er sinema
* 1994 : *[[Forrest Gump]]* sevenet gant Robert Zemeckis,
* 1995 : *[[Mixed Nuts]]* gant Nora Ephron,
* 1995 : *[[For Better or Worse]]* gant Jason Alexander,
* 1996 : *[[Bogus]]* gant Norman Jewison,
* 1999 : *The Sixth Sense* gant M. Night Shyamalan,
* 1999 : *[[I'll Remember April]]* gant Bob Clark,
* 2000 : *[[Pay It Forward]]* gant Mimi Leder,
* 2001 : *[[A.I. Artificial Intelligence]]* gant Steven Spielberg,
* 2001 : *[[Edges of the Lord]]* gant Yurek Bogayevicz,
* 2002 : *[[The Country Bears]]* (mouezh an arzh *Beary Barrington* o kaozeal) gant Peter Hastings,
* 2003 : *[[Secondhand Lions]]* gant Tim McCanlies,
* 2003 : *[[The Jungle Book 2]]* (mouezh *Mowgli*) gant Steve Trenbirth,
* 2007 : *[[Home of the Giants]]* gant Rusty Gorman,
* 2010 : *[[Montana Amazon]]* gant D.G. Brock,
* 2012 : *[[Sassy Pants]]* gant Coley Sohn,
* 2013 : *[[Wake the Dead]]* gant Jay Russell,
* 2013 : *[[I'll Follow You Down]]* gant Richie Mehta,
* 2014 : *[[Tusk]]* gant Kevin Smith.

## Goproù
Kroaz sant Andrev

Graet e vez **Kroaz sant Andrev** eus ur groaz e doare un X. Hervez ar vojenn e vije bet kroazstaget sant Andrev ouzh ur seurt kroaz. Seurt tres a zo anvet "lammell" ivez.

## Bannieloù gant kroazioù sant Andrev

Flag of Scotland.svg|Banniel Bro-Skos
Naval ensign of Russia.svg|Banniel Morlu Rusia
Flag of Jamaica.svg|Banniel Jamaika
Flag of Burundi.svg|Banniel Burundi
Confederate Rebel Flag.svg|Banniel brezel Stadoù Kengevreet Amerika


## Liammoù diavaez

## Notennoù ha daveoù
Urraca Iañ León

**Urraca Iañ León ha Kastilha** (1081-1126) a oa rouanez León ha Kastilha (1109–1126). Ren a reas war-lerc'h he zad, Alfonso VI León ha Kastilha (c. 1047-1109),

## He buhez
Ganet e oa Urraca e 1081. Merc'h e oa da Alfonso VI (c. 1047-1109), roue León ha Kastilha, ha d'e eil pried, Constanza de Borgoña. 

He zad a oa mab da Fernando Iañ, roue León ha kont Kastilha, ha da Sancha León, merc'h da Alfonso V León. He mamm a oa ur briñsez c'hall, merc'h da Roperzh Iañ Bourgogn, ur mab da Roperzh II Bro-C'hall, an eil roue gall eus an Tiegezh Capet, ha da Hélie de Samur.

## Kontez Galiza
E 1093 e oa ganet he lezvreur Sancho Alfónsez‎, a dlee ren war-lerc'h o zad. Daou vloaz goude, en 1095, e voe dimezet Urraca da *Raimundo de Borgoña*, pe Remont Bourgogn, ur priñs gall erruet e León goude Emgann Sagrajas, pa oa bet galvet priñsed kristen Europa gant Alfonso VI d'ober ur brezel d'ar vuzulmaned a breizhatae e zouaroù. 

En 1095 ivez e timezas ar roue Alfonso VI e verc'h all, Teresa de León, da Henrique de Borgonha, hag e rannas Galicia en div gontelezh : kontelezh Galicia da Urraca ha Raimundo, ha kontelezh Portucalense, enni an douaroù entre ar stêrioù Duero ha Miño, da Teresa hag Enrique, hag ar gontelezh-se eo a deuio da vezañ rouantelezh Portugal.

E 1107 e varvas he fried gall, *Raimundo de Borgoña*. Ur mab o doa bet, Alfonso Ramires, a renas diwezhatoc'h evel Alfonso VII.

E 1108 e varvas Sancho er brezel, ha setu Urraca pennhêrez.

## Rouanez Aragon
Pa'c'h addimezas da Alfonso Iañ Aragon e oa deuet pep hini eus an daou bried da vezañ kenroue egile. Se zo kaoz e voe lakaet soudarded eus Aragon gant Alfonso, e kêrioù Kastilha ha León. Diwar se e savas brezel diabarzh. Gwashaat a reas an traoù c'hoazh entre ar priedoù. Kavet e voe un abeg a genwadelezh ha goulennet digant ar pab Paskal II terriñ an eured.

Goude dispartiet an daou bried e kendalc'has ar brezel diabarzh ha n'echuas nemet en 1126, gant marv Urraca.

## Dimezioù ha bugale
Div wech e timezas.
*E 1095 da Remont Bourgogn
*E 1109 da Alfonso Iañ Aragon. En 1114 avat e tispartias an daou bried, dre ma ne roe Urraca mab ebet d'ar roue, ha rannet e voe o div rouantelezh. 

He mab Alfonso VII el Emperador‎ a renas war he lerc'h.
Sancho Garcés

**Arabat droukveskañ gant [[Sancho García]] na [[García Sánchez]].*

**Sancho Garcés** zo bet anv meur a zen. 

***[[Sancho Garcés Sobrarbe]]** (815-832), roue damvojennel Sobrarbe.
***[[Sancho Garcés Iañ Pamplona]]** (ca. 865 - Resa, 925). Roue Pamplona entre 905 ha 925.
***[[Sancho Garcés II Pamplona]]** (marvet en 994) lesanvet «Abarca». Roue Pamplona (970-994) ha kont Aragon (943-994).
***[[Sancho Garcés III Pamplona]]** (992 - 1035) lesanvet «el Mayor» pe «el Grande». Roue Pamplona, en amzer rouantelezh Nájera-Pamplona, entre 1000-1035, roue Sobrarbe ha Ribagorza (1018-1035) ha roue Kastilha (1029-1035).
***[[Sancho Garcés (infant Pamplona)]]** (c. 1038 - Rueda de Jalón, 1083) infante eus rouantelezh Pamplona, bastard d'ar roue García Sánchez III.
***[[Sancho Garcés IV de Pamplona]]** (c. 1039 -1076) lesanvet «el de Peñalén» pe «el Noble». Roue Pamplona (1054-1076).

## Pennadoù kar
*Sancho
*Garcés
García Sánchez

**García Sánchez** zo anv meur a roue.

## Rouaned
### Kastilha
*García Sánchez de Castilla, kont Kastilha.

#### Rouaned Navarra
*García Sánchez Iañ Navarra
*García Sánchez II de Navarra
*García Sánchez III de Navarra
#### Rouaned Pamplona
*García Sánchez Iañ Pamplona
*García Sánchez II Pamplona
*García Sánchez III Pamplona

*Garci Sánchez de Badajoz, barzh

## Tud all
Un anv tiegezh eo ivez:
*José Luis García Sánchez
*Julián García Sánchez 

## Pennadoù kar
*García
*Sánchez
*Sánchez García