open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georgie Thompson

**Georgina Jane Ainslie, Lady Ainslie**, anavezetoc'h dindan an anv **Georgie Thompson**, bet ganet d'ar 25 a viz Du 1977 e Harlow, a zo ur gazetennerez skinwel saoz, arbennikaet war ar sportoù.
Les Provinciales

**Les Provinciales** (pe * Lettres écrites par Louis de Montalte à un provincial de ses amis et aux RR. PP. Jésuites sur le sujet de la morale et de la politique de ces Pères* ) zo ur bodad triwech lizher, e galleg, gant ar skrivagner gallek Blaise Pascal.Embannet entre Genver 1656 ha Meurzh 1657.
Le Chaland qui passe

***Le Chaland qui passe*** (*Ar Gobar o tremen* e brezhoneg) zo ur ganaouenn c'hallek bet savet ar gerioù anezhi gant André de Badet, hag int-i disheñvel-mik diouzh reoù an oberenn orin — *Parlami d'amore Mariù* — krouet gant Cesare Andrea Bixio hag Ennio Neri e 1932.

Enrollet e voe gant ar ganourez c'hall Lys Gauty e 1933 ha berzh bras a reas. Ken ma reas o mennozh produourien *[[L'Atalante]]* (1934) kemm titl ar film e *Le Chaland qui passe* e-pad un nebeud mizvezhioù ! N'eus ket a c'hounid bihan...

## Kanerien all
Kenkent ha 1934 e voe kanet ***Le Chaland qui passe*** gant Tino Rossi a-raok un toullad mat a ganerien all, en o zouez : Vicky Autier, Odette Barancey, Reda Caire, Suzy Delair, Jacqueline Dulac, Juliette Gréco, René Lestelly, Patachou, Renata, Lily Vincent, hag all...

## Ar gerioù
*Diwar gensonadur ar mare-se

## Liammoù diavaez
* '''Parlami d'amore Mariù''', kanet gant Vittorio De Sica er film ''Gli uomini, che mascalzoni...'' gant Mario Camerini.
* '''Le Chaland qui passe''', kanet gant Lys Gauty.

## Notennoù ha daveennoù
Roll kumunioù ar Roen-Uhel

__NOTOC__
Amañ e kavor roll an 377 kumun a zo e departamant ar Roen-Uhel, renket dre urzh al lizherenneg hervez o anv gallek ofisiel. An anvioù elzasek a roer ivez.
*''Owerèlsass'' eo anv an departamant en elzaseg.

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## Z

## Levrlennadur
**Dictionnaire d'Amboise : Alsace*, Éditions d'Amboise, 1996, ISBN 978-2-903795-37-5 
* Michel Paul Urban, *Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace*, La Nuée Bleue, 2004, ISBN 978-2-7165-0615-1 

## Gwelet ivez
* Roll kumunioù ar Roen-Izel

## Notennoù
Rosenau (Elzas)

**Rosenau** pe **Rosenöi** (en elzaseg) zo ur gumun eus Elzas e Kanton Huningen, en departamant gall Haut-Rhin. 

Er bloavezh  e oa  a annezidi.
Kanton Huningen

**Kanton Huningen** zo ur c'hanton eus Elzas, en Arondisamant Mülhausen, en departamant gall Haut-Rhin. Huningen eo ar pennlec'h.

## Kumunioù
*21 kumun zo :
Atteschwiller

**Atteschwiller** (en elzaseg), pe **Attenschweiler** (en alamaneg), pe *Attenschwiller* (e galleg, yezh ofisiel nemeti) a zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen.
Valérie Lemercier

**Valérie Lemercier** a zo un aktourez, fentigellourez, kanerez ha sevenerez gall, bet ganet e Dieppe d'an 9 a viz Meurzh 1964.

Daou *[[Césars]]* a oa bet roet dezhi evit he eilroll e *Les Visiteurs* (1994) hag evit he fennroll e *Fauteuils d'orchestre* (2007).

## Liammoù diavaez

*  Valérie Lemercier war *Internet Movie Database*.
Dieppe

**Dieppe** zo ur gumun en departamant Seine-Maritime hag er rannvro Normandi, e gwalarn Bro-C'hall, war lez aber ar stêr Arques (stêr) . Pennlec'h arondisamant Dieppe eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Dieppois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Château de Dieppe - tour nord-ouest (2).jpg|Ar c'hastell.
Dieppe, église Saint-Jacques-PM 07150.jpg|Iliz Sant-Jakez.
Dieppe 01.JPG|Ar porzh.


## Kêrioù gevellet
* 
* 

## Tud dibar
* Louis de Broglie (1892-1987), fizikour ha jedoniour, bet ganet e Dieppe.
* Jean Le Dû (g. 1938), kelenner brezhoneg, bet ganet e Dieppe.
* Valérie Lemercier (g. 1964), aktourez, bet ganet e Dieppe.
* Gwenole Bihannig (g. 1966), kelenner brezhoneg, bet ganet e Dieppe.

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Cill Airne

**Cill Airne** (da lavaret eo "iliz an irin" ; saoznekaet e *Killarney*) zo ur gêr eus mervent Iwerzhon, e kontelezh Ciarraí. Emañ kêr war ribl norzh Loch Léin, ul lenn hag a zo e Park Broadel Cill Airne. 

Cill Airne, gant e-leizh a savadurioù hag a lec'hioù kaer en trowardroioù, evel Caisleán an Rois, Teach Mhucrois, lennoù Cill Airne, menezioù Na Cruacha Dubha, Dún Lóich, a zesach ur bern touristed. 

## Tud dibar

* Hugh O'Flaherty, beleg ha stourmer a-enep an Nazied e Roma (1898-1963)
Harfleur

**Harfleur** zo ur gumun en departamant Seine-Maritime hag er rannvro Normandi, e gwalarn Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gêr en arondisamant an Havr-Nevez hag er c'hanton Gonfreville-l'Orcher.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Harfleurais* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Harfleur - Église Saint-Martin - clocher nuit.jpg|Iliz Sant-Marzhin.
Harfleur Musée du Prieuré.JPG|Mirdi ar Prioldi.
Harfleur Lézarde.JPG|Ar stêr Lézarde.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 

## Tud dibar
* Alexandre Exquemelin (1645-1707), morlaer, marvet e Harfleur.

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Meaux

**Meaux** zo ur gumun en departamant Seine-et-Marne hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Meaux eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Meldois* anezho e galleg.

## Douaroniezh
**Meaux** emañ e-barzh ur gildroenn ar stêr Marne

## Anv

### Stummoù skrivet

* **Iatinon** (Ptolemaios, II, 8, 11)
* **Fixtuinum** (*Taolenn Peutinger*)
* **Meldorum Civitas** (*Not. Gall*., IV, 8)
* **Meldus Urbs, Meldorum Urbs** (*Vita Genovefae*)
* **Meldis** (Venantius Fortunat, *Carmina*, III, 27)
* **Meledus Urbs, Civitas Meldus, Urbs Meldens** (Gregor a Dours, *HF,* V, 1)
* **Meldense Oppidum, Urbs Melodurum, Meldensis Urbs** (*Vita Columbani*)
* **Meldus** (*pezhioù moneiz*)

### Gerdarzh

* **Iatinon** (?)
* **Fixtuinum** (?)
* ̥**Meld**... ː diouzh anv an drevadenn Meldii.

## Istor
Meaux e oa kêrbenn an drevadenn **Meldii.**

Goude ma oa bet staget Galia ouzh impalaeriezh roman, Meaux e oa er rannvro *Lugdunensis*, kêrbenn Lyons; ha goude en hini *Lugdunensis Quarta*, pe Senonia, kêrbenn Sens.

## Ardamezioù
Ar skoed a zo da lenn ː "*rannet etre gul ha geot, karget gant ur bennlizherenn M en aour; e gab en glazur hadet gant flourdiliz*"

## Monumantoù ha traoù heverk

Restr:Façade de la cathédrale Saint-Etienne.jpg|An iliz-veur.
Restr:Vieux Chapitre Meaux 140708.jpg|Ar palez eskobel.
Restr:Hotel-de-ville-de-Meaux-P10.jpg|An ti-kêr.


## Kêrioù gevellet
* 
* 

## Tud dibar
* Jacques-Bénigne Bossuet (1627-1704), eskob ha skrivagner, bet eskob Meaux etre 1681 ha 1704.
* Nicole Chollet (1914-2003), aktourez, marvet e Meaux.

## Levrlennadur

* Elzbieta Dabrowska ː *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunensis Senonia)*. De Boccard. Paris. 1992

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Saint-Louis (Elzas)

**Saint-Louis** (pe *Sankt Ludwig* en alamaneg) zo ur gêr eus Elzas, e kanton Huningen, en Arondisamant Mülhausen, en departamant gall Haut-Rhin.
Blotzheim

**Blotzheimen** zo ur gumun en Elzas, e departamant ar Roen-Uhel, en arondisamant Mülhausen hag e kanton Huningen.

### Kumunioù amezek
*Bartenheim en hanternoz
*Saint-Louis er reter
*Basel, e Suis, er gevred
*Hesingen, er c'hreisteiz
*Michelbach-le-Bas, er c'hornôg.
Hagenthal

**Hagenthal** zo un anv-lec'h alamanek, ha hini div gumun amezek en Elzas, en departamant Haut-Rhin :

* Hagenthal-le-Bas, pe Niederhagenthal
* Hagenthal-le-Haut, pe Oberhagenthal
Niederhagenthal

**Niederhagenthal** zo ur gumun eus Elzas, hag a zo e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen, hag en departamant Haut-Rhin.
 
## Stêrioù
Treuzet eo gant ar stêr Lertzbach, adstêr d'ar Roen.

## Kumunioù amezek
* Wentzwiller, pe Wenzweiler, en hanternoz,
* Buschwiller ha Schönenbuch (Suis) er biz, 
* Neuwiller er reter, 
* Leymen, pe Leimen, er c'hreisteiz, 
* Hagenthal-le-Haut, pe Oberhagenthal, er c'hornôg
* Folgensbourg er gwalarn.
Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all

***Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all*** zo titl ul levr bet embannet gant *[[Al Liamm]]* e 1970, ennañ pemp danevell ha tregont savet e brezhoneg eeun gant Roparz Hemon (1900-1978).

Evel m'hen displege Hemon er Raklavar e c'hell Yann Lenner kavout danevelloù bet skrivet gant ar skrivagner abaoe ma oa deuet e-maez *[[Kleier Eured]]* (e 1943). Darn anezhe a oa bet embannet e-barzh er c'helaouennoù Arvor hag Ar Bed Keltiek kent.

## Adembannadur
Adembannet e oa bet al levr e 1979 gant an hevelep ti-embann.

## An danevelloù
* *Ho kervel a rin en noz*, un istor tasmant a c'hoarvez e Konk-Leon.
* Ar mell binniget,
* Ar saveteer,
* Ar bizaoued,
* Ul lizher giz nevez,
* *Plad-nij Marijan*, un istor skiant-faltazi a c'hoarvez en ardremez Plabenneg.
* An amprevan na c'halled ket lazhañ,
* Ar marc'hig du,
* Ar mouezhioù burzhudus,
* Un endervezh hir,
* Pladoù-saladenn,
* Ar voest du,
* Ar vaouez re fall da vont d'an ifern,
* Tamm ar paour,
* Ar c'harr-nezañ,
* Un tamm lien du,
* Ur gentel da vamm-gozh,
* Al lizher,
* Kambr ar rideozioù ruz,
* Franken,
* Sac'h an Tad Nedeleg,
* An arnodenn,
* An tri spes,
* Ar c'hi bihan,
* Luduenn,
* Al laer,
* Ar pemp prezeger,
* An div glañvdiourez,
* Ar Vamm Nedeleg,
* Tartez an ognon,
* An irvinenn argollus,
* Ar bajenn 100,
* Peoc'h ar Sul,
* An daou dagnouz,
* Tonton Ernest an huñvreer.
Oberhagenthal

**Oberhagenthal**, pe **Hagenthal-le-Haut** e galleg, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen hag en departamant Haut-Rhin.

## Kumunioù amezek
* Hagenthal-le-Bas, pe Niederhagenthal, er reter
Fanny Clar

**Fanny Clar**, bet ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1875 e Pariz (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 20 a viz C'hwevrer 1944, a oa ur stourmerez sokialour c'hall.

Kazetennerez er pemdeziegoù *[[Le Soir]]* ha *[[L'Humanité]]* he devoa kenlabouret gant kelaouennoù all, *[[La Guerre sociale (1906)|La Guerre sociale]]*, *[[Le Bonnet rouge]]* ha *[[Populaire]]* en o zouez.

Ouzhpenn he stourmoù evit ar merc'hed hag evit ar peoc'h he devoa skrivet barzhonegoù, romantoù ha pezhioù-c'hoari. Degemeret e voe e Kevredad lennegourien Bro-C'hall e 1924.

Dre m'he devoa graet anaoudegezh, kenkent ha 1913, gant Miguel Almereyda — tad ar filmaozer Jean Vigo — he devoa kemeret perzh er film *[[L'Atalante]]* o terc'hel roll mamm an harozez "Juliette" (Dita Parlo).
Wenzweiler

**Wenzweiler** (en alamaneg), pe *Wentzwiller* (e galleg, yezh ofisiel nemeti) a zo ur gumun eus Elzas, e kanton Huningen, en arondisamant Mülhausen.
Ernst Busch

**Ernst Busch** (Kiel, 1900 – Berlin, 1980) a oa ur c'haner alaman.

Etre 1915 ha 1920 e teskas ar vicher mekaniker (Maschinenbauschlosser). En miz Du 1918 e kemeras perzh en emsavadeg martoloded Kiel hag en 1920 ec'h emezelas e Strollad Komunourien Alamagn (KPD).
Jean-Charles Prince

An Aotrou **Jean-Charles Prince** a voe kentañ eskob Saint-Hyacinthe (Kebek)             
Ganet eo bet e Saint-Grégoire de Nicolet d'an 13 a viz C'hwevrer 1804. Aet eo da Anaon d'ar 5 a viz mae 1860 e Saint-Hyacinthe. Mab da Jean Prince, labourer douar, ha Rosalie Bourg e oa.

Studiet en deus e skolaj Nicolet. E 1823 e kelennas al lizhiri eno. E 1824 e voe kaset da da gloerdi Saint-Hyacinthe evit kelenn ar brederouriezh. Ur wech beleget en 1826 e voe galvet da Vontréal gant an Aotrou 'n Eskob Lartigue evit bezañ rener Kloerdi Sant-Jakez. Rener e voe eno betek 1831 ma voe kaset da rener Kloerdi Saint-Hyacinthe.

Chom a reas eno betek an 20 a viz Gouere 1840 ma voe galvet da Vontréal gant an Aotrou 'n Eskob Ignace Bourget evit krouiñ ur gelaouenn relijiel. Anvet e voe chaloni chabistr Montréal e 1841. Krouet e voe *Mélanges religieux* memes bloavezh.

Karget e voe eus ar c'humuniezhioù relijiel. Sikour a reas meur a hini d'en em staliañ e Montréal.

D'ar 5a viz Gouere 1844 e voe anvet gant ar Pab Gregor XVI eskob *in partibus * Martyropolis ha kenseskob Montréal. E 1851 ez eas da Roma war c'houlenn gant eskibien Kebeg evit kas dekredoù sened kentañ Kebeg. Eno oa pa voe anvet gant ar Pab Pi IX kentañ eskob eskopti nevez krouet Saint-Hyacinthe d'an 8 a vie Mezheven 1852.

Start e voe an traoù er penn kentañ met klask a reas diorren an deskadurezh (Skolaj Sainte-Marei-de-Monnoir, Skol lizhiri Sherbrooke...).

Klask a reas lakaat kumuniezhioù relijiel da zont di, evel Urzh ar Brezegerien pe Leanezed Kinnigadur Mari peurgetket. Ma teuas Merc'hed Mari Rivier d'en em staliañ e 1858 ne zeuas an dominikaned nemet e **[[1873]]** pa oa an Aotrou Joseph Laroque eskob.

Prederiet e voe gant ar sikour da reiñ d'ar re gozh ha d'ar re glañv ha sikour a reas Leanezed ar Garantez (Soeurs dela Charité) a oa staliet e Saint-Hyacinthe abaoe 1840 hag o doa krouet un ospital (Hôtel-Dieu).

Awenet gant Aurélie Caouette e krouas d'an 28 a viz Meurzh 1858 ur genvreuriezh gouestlet da azeuliñ ar Gwad Prizius-meurbet. 
                       
 
### Mammenn
*Lec'hienn eskopti Saint-Hyacinthe (www.diocese-st-hyacinthe.qc) testenn tennet eus "150 ans de vie écclésiale " dindan renerezh an Ao n' Eskob Jean-Marc Robillard
John Gay

**John Gay** (1685 – 1732) a oa ur barzh saoz, ezel eus ar Scriblerus Club, brudet gant ar The Beggar's Opera (1728), ur c'hoarigan.

Ganet e oa e Barnstaple, e Bro-Saoz, skoliet er gêr-se. Pa ziskolias ez eas da labourat da di ur marc'hadour seiz da Londrez; skuizh e oa aet, hervez Samuel Johnson, "of either the restraint or the servility of his occupation", hag eñ distro da gêrig Barnstaple, da vout kenteliet gant e eontr John Hanmer, ar pastor. Ha da Londrez en-dro

## Oberennoù

* *Wine* – 1708
* *The Present State of Wit* – 1711
* *The Rural Sports* – 1713
* *The Shepherd's Week* – 1714
* *The What D'ye Call It* – 1715
* *Trivia, or The Art of Walking the Streets of London* – 1716
* *[[Acis and Galatea (Handel)|Acis and Galatea]]* – 1718
* *Poems on Several Occasions* – 1720
* *Fables* (anavezet evel *Fifty-one Fables in Verse* pe *Fables of John Gay*) – 1727 (*Part the Second* – 1738)
* *[[The Beggar's Opera]]* – 1728
* *[[Polly (opera)|Polly]]* – 1729
* *Achilles* – 1733
* *The Distress'd Wife* – 1743
* *[[Three Hours After Marriage]]* – 1717
Joseph-Sabin Raymond

**Joseph-Sabin Raymond** a oa ur beleg kebekat bet studier, kelenner ,rener ar studioù ha rener Kloerdi Saint-Hyacinthe etre 1817 ha 1883.

Ganet oa bet e Saint-Hyacinthe d'an 13 a viz Meurzh 1810. Aet eo da Anaon e Leandi ar Gwad Prizius e memes kêr d'an 3 a viz Gouere 1887.

Beleget oa bet d'an 22 a viz Gwengolo 1832.

Ober a reas anaoudegezh gant Aurélie Caouette (deuet da vezañ Catheriene-Aurélie ar Gwad Prizius goude) e 1846. Bet eo be he rener agoustiañs ha bountet en deus a nezhi da skrivaén a-zivout hec'h hent speredel. Skrivet en deus un deiz-levr a 2868 pajenn diwar-benn o eskemmoù.

Pa voe krouet eskopti Saint-Hyacinthe e 1852 e voe anvet Vikel-vras. Seveniñ a reas ar garg e-pad 35 bloaz o chom war memes to e penn ar c'hloerdi.

Anvet e voe doktor war an deologiezh e 1870 gant ar Pab Pi IX. Pevare eskob Saint-Hyacinthe, Louis Zéphirin Moreau a anvas anezhañ Chaloni ha Dean Chabistr an iliz-veur e 1877.

Deuet oa da Frañs e 1843 gant oant dont da vezañ dominikan. Dizaliet oa bet gant Henri-Dominique Lacordaire a lavaras dezhañ kendelc'her da labourat evit stummañ ar re yaouank en e vro ha prientiñ donedigezh an dominikaned. Gant eskob Saint-Hyacinthe e klaskas lakaat Urzh ar brezegerien d'en em staliañ e Kanada eta. Krouet e voe ur gouent e Saint-Hyacinthe e 1873.

Adalek 1833 e zeas da vevañ e Leandi ar Gwad Prizius.
Tomás de Iriarte y Oropesa

**Tomás de Iriarte y Oropesa**, ganet e Puerto de la Cruz, en Enez Tenerife e 1750, ha marvet e Madrid e 1791, a oa ur barzh spagnolek.
Mab e oa da Bernardo de Iriarte ha Bárbara de las Nieves Hernández de Oropesa. Seitek breur en devoa, en o zouez an diplomated Bernardo de Iriarte ha Domingo de Iriarte, ha niz e oa d'ar barzh Juan de Iriarte.

Tud desket e oa e dud. Da 14 vloaz ez eas da gêr Vadrid gant e eontr Juan de Iriarte.

## Oberennoù
**Fábulas literarias*, 1782, Imprenta Real de Madrid. Adembannadurioù : 1869	 Appleton y Compañía; 1917, Oxford University Press; Ángel L. Prieto de Paula, Madrid, Cátedra, 1992 ISBN 8437608473
* *El Señorito mimado ; La Señorita mal criada*, Éd., intro. et notes de Russell P. Sebold, Madrid, Castalia, 1986 ISBN 8470392948

## Levrlennadur
* Emilio Cotarelo y Mori: *Iriarte y su época*. Madrid 1897.Digitalisat
* Merrit Cox, *Tomas de Iriarte*, 1972

## Liammoù diavaez
* https://es.wikisource.org/wiki/Tomás_de_Iriarte
Santa Maria sopra Minerva

**Santa Maria sopra Minerva** a zo ur benniliz e Roma war ar blasenn anvet piazza della Minerva e karter ar Panteon.

Savet eo bet en , adsavet en , nevesaet meur a wech betek an . E-touez an nebeud ilizoù gotek e Roma evit al lodenn vrasañ anezhi. Evel kalz ilizoù eus he mare e Roma e oa bet savet war ul lec'h azeulerezh kozh dediet d'an doueez roman Minerva.

Ne ouzeer ket kaz tra a-zivout templ Minerva z vije bet savet gant Pompeius war-dro 50 kent JK.Bet ze eus bet ivez un templ dediet da Isis ha Serapis war al lec'h rak kavet ez eius bet un obeliks egiptat e liorzh kouent an dominikaned e-kichen an iliz. Roet eobet al lec'h da venec'h deuet eus ar Reter gant ar Pab Zakarias (741-752). Ne chom roud ebet eus an iliz kentañ-se. Ar savadur a-vremañ a zo oberenn an dominikaned a resevas an dachenn digant ar Pab Aleksandr IV en XIIIvet kantved hag a savas un iliz hag ur gouent eno.

Daou lean, Fra Sisto Fiorentino ha Fra Ristoro da Campi, hag o doa labouret evit sevel iliz sant Maria Novella e Firenze a grogas da labourat war ar savadur nevez e 1280 pa oa Nikolaz II Pab. ar Pab Bonifas VIII a roas skoazell arc'hant bras hag echu voe al labourioù e 1370.

Nevesaet e voe goude gant Carlo Moderno a roas dezhi un talbenn klasek ha c'hoazh en  en ur stumm nevez-gotek. An dorioù zo eus ar .

E 1557 e voe staget un titl a gardinal ouzh Santa Maria sopra Minerva gant ar Pab Paol IV.

Santez Katarina a Siena, a varvas er gouent e-kichen e 1380, a zo beziet en ur chapel bet savet e 1637 diwar disentez ar c'hardinal Antonio Barberini.

Fra Angelico a zo beziet en ur chapel e tu kleiz ar chantele.

Er chantele e kaver ivez bezioù ar bibien Paol IV, Leon X ha Klemañs VII bet savet gant Antonio da Sangallo yaouank e 1541. Kalz bezioù tud veur aDoskana a gaver en Iliz a oa hini broad Firenze a-raoak ma voe savet iliz San Giovanni Battista dei Fiorentini.

Daou sened-kardinaled a voe dalc'het e sekretiri an iliz. An hini a zilennas ar Pab Ujan IV e miz Meurzh 1431 hag an hini a zilennas ar Pab Nikolaz V e miz Meurzh 1447.

Kalz bezioù heverk hag oberennoù kaer a gaver er chapelioù niverus.
Le Grand Bleu (film)

***Le Grand Bleu*** a zo ur film gallek savet gant Luc Besson e 1987 ha deuet er-maez d'an 11 a viz Mae 1988 (). Awenet eo an istor gant buhez an daou splujer Jacques Mayol hag Enzo Maiorca.
## An danvez
Jacques Mayol hag Enzo Molinari o deus tremenet o bugaleaj asambles war un enezenn e Gres, hag ul liamm kreñv etre an daou vugel hag ar mor zo dija. Diwezhatoc'h e teu an daou baotr da vezañ kampioned splujerezh war apne, ha kevezerezh zo etrezo. E-kerzh o c'hentsrivadegoù e tizoloer imor ha naon Enzo, stag ouzh huñvreoù ha karantez Jacques, en ur vignoniezh diac'hinek. Istor tud meur gant huñvreoù dibosubl eo.

## Fichenn deknikel
* Titl orin : *Le Grand Bleu*
* Doare : Drama
* Sevener : Luc Besson
* Skrid-aozañ ha divizoù : Robert Garland, Marilyn Goldin, Jacques Mayol, Marc Perrier, Luc Besson
* Sonerezh : Eric Serra
* Produiñ : Patrice Ledoux
* Embregerezhioù produiñ : Gaumont International, Les Films du loup, Weintraub Entertainment Group
* Rener al luc'hskeudennerezh : Carlo Varini
* Kinklañ : Patrick Barthelemy, Dan Weil
* Frammañ : Olivier Mauffroy
* Stumm : liv ha gwenn ha du - 2.20 : 1 ha 2.35 : 1
* Bro orin : Bro-C'hall
* Skigner : Gaumont
* Yezhoù : galleg, saozneg, italianeg
* Lec'hioù filmañ : gwelet er pennad
* Budjed : 80 000 000 a lurioù gall (priziadur)
* Deiziadoù dont er-maez : 
**  -  : 11 a viz Mae 1988
**  : 1añ a viz Gouere 1988
**  : 24 a viz C'hwevrer 1989
**  : 27 a viz Gwengolo 2002
## Komedianed
* Jean-Marc Barr : Jacques Mayol
* Jean Reno : Enzo Molinari (anv-dudenn evit Enzo Maiorca)
* Rosanna Arquette : Johanna
* Jean Bouise : an eontr Louis
* Paul Shenar : an doktor Laurence
* Sergio Castellitto : Novelli
* Griffin Dunne : Duffy
* Marc Duret : Roberto, breur Enzo
* Alessandra Vazzoler : mamm Enzo, "Mamma"
## Lec'hioù filmañ
*  Gres : Amorgos, Kikladez, Enez Ios
* Stadoù-Unanet Amerika : Chattanooga (darvoudoù gant an delfined), Saint Croix, New York
*  Italia : Taormina (darvoudoù splujerezh war apne)
* Bro-C'hall : Antíbol ha park tematek Marineland, Pariz
* 
* 
* 

## Filmvarnouriezh

## Prizioù ha rakdibaboù
### Prizioù
* Césars 1989 : sonerezh orin wellañ gant Eric Serra ha son gwellañ gant Pierre Befve, Gérard Lamps ha François Groult.
### Rakdibaboù
* Césars 1989 : Film gwellañ, filmaozer gwellañ gant Luc Besson, aktour gwellañ gant Jean-Marc Barr, aktour eilroll gwellañ gant Jean Reno, luc'hskeudennerezh gwellañ gant Carlo Varini, ha skritell wellañ.

## Liammoù diabarzh
* Splujerezh war apne
## Liammoù diavaez
* Le Grand Bleu war *[[Allociné]]*

## Daveoù
Tro Breizh 2015

**Tro Breizh 2015** (pe **Tour de Bretagne** ez-ofisiel) war varc'h-houarn, an 49vet hini, a vo aozet eus ar 25 a viz Ebrel betek ar 1añ a viz Mae 2015.

## Tennadoù

## Skipailhoù pedet
*  (1): Dibabidi -23 bloaz.
*  (1): Synergy Baku Project.
*  (2): Lotto - Soudal U23, Wallonie - Bruxelles.
*  (5): Breizh - Séché Environnement, Brest Iroise Cyclisme 2000, Sojasun espoir-ACNC, UC Nantes Atlantique, Dibabidi marc'h-houarn Breizh.
*  (3): CC Nogent-sur-Oise, Vendée U, Skipailh an Arme-zouar.
*  (2): Rabobank Development, SEG Racing.
*  (1): Bridgestone Anchor.
*  (1): Leopard Development.
*  (2): Joker, Sparebanken Sør.
*  (1): AWT Greenway.
*  (1): Itera - Katusha.
*  (1): Specialized - Fundación Alberto Contador.
*  (1): Roth - Skoda.
*  (2): BMC Development, Dibabidi -23 bloaz.

## Liamm

*  Lec'hienn ofisiel
Rambouillet

**Rambouillet** zo ur gumun en departamant Yvelines hag er rannvro Enez-Frañs, e Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Rambouillet eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Rambolitains* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Rambouillet Château 48.JPG|Ar c'hastell.
Foret de Rambouillet P1050046.JPG|Ar c'hoad.
Palais du Roi de Rome à Rambouillet en 2013 13.jpg|Palez Roue Rom.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 
* 

## Tud dibar
* Frañsez I (1494-1547), roue Frañs, marvet e Rambouillet.

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

* Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor
*Lec'hienn ar gumun
Mantes-la-Jolie

**Mantes-la-Jolie** zo ur gumun en departamant Yvelines hag er rannvro Enez-Frañs, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Mantes-la-Jolie eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Mantais* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Collégiale de Mantes la Jolie.jpg|Iliz Itron-Varia.
Mantes-la-Jolie (78), tour Saint-Maclou.JPG|Tour Sant-Maloù.
Jean-Baptiste-Camille Corot - Le pont de Mantes.jpg|Pont kozh Limay, livet gant Jean-Baptiste Corot.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 

## Tud dibar
* Fulup II an Aogust (1165-1223), roue Frañs, marvet e Mantes.

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Louis Lefebvre (aktour)

**Louis Lefebvre**, bet ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1919 e Pariz XIV (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Kerzu 1968 e Villepinte (Seine-Saint-Denis, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema gall.

## E vuhez

## E filmoù
* 1933 : *[[Zéro de conduite : Jeunes diables au collège]]*, film berr gant Jean Vigo.
* 1934 : *[[L'Atalante]]* gant Jean Vigo (eil film a-gevret).
John Davies (istorour)

**John Davies** (1938 - 16 a viz C'hwevrer 2015 a oa un istorour kembreat, anavezet evit e levrioù hag e abadennoù skinwel diwar-benn istor Kembre.

## Buhez
Ganet e oa John Davies e traoñienn Rhondda, e su Kembre, met tremenet en doa e vugaleaj e kêriadenn Bwlch-llan e Ceredigion ha gant se e voe lesanvet diwezhatoc'h *John Bwlchllan*. Mont a reas da skol-veur Kerdiz ha goude-se da skol-veur Cambridge d’ober studioù istor. Ur post a dapas e skol-veur Aberystwyth da gelenn istor Kembre.

Er bloavezhioù 1980 e voe goulennet digantañ sevel ul levr krenn diwar-benn istor Kembre evit embannadurioù Penguin Books. War c’houlenn an embanner e savas e oberenn e kembraeg. Embannet e voe gant an ti bras-se, e kembraeg eta, e 1990, ha kement a verzh a reas ma voe embannet un droidigezh anezhañ e saozneg e 1994. Kemer a rae perzh John Davies ivez, aliezik, en abadennoù skinwel ha skingomz war istor Kembre.

Brogarour e oa ha sekretour broadel kentañ Cymdeithas yr Iaith Gymraeg e voe en e yaouankiz.

E 2005 e voe roet Gwobr Glyndŵr dezhañ, abalamour d’ar pezh en doa degaset da vuhez an arzoù e Kembre. E 2010 en doa bet ur priz all, priz Llyfr y Flwyddyn pe "Wales Book of the Year", gant e levr *Cymru: Y 100 lle i'w gweld cyn marw* ("Kembre : ar 100 lec’h da welet a-raok mervel"). Ren a reas ivez embannadur *[[Gwyddoniadur Cymru]]* ("holloueziadur Kembre"), embannet e kembraeg hag e saozneg e 2008.

## Levrioù
**Cardiff and the Marquesses of Bute* (1981)
**The green and the red : nationalism and ideology in twentieth century Wales* (1984)
**Hanes Cymru* (1990) (adembannet e 2006 hag e 2007)
**Broadcasting and the BBC in Wales* (1994)
**A history of Wales* (1994) (troet diwar *Hanes Cymru*, adembannet e 1996, 2006, 2007)
**Plaid Cymru oddi ar 1960* (1997)
**The making of Wales* (1999)
**The Celts* (2000)
**Y Celtiaid* (2001)
**Cardiff : a pocket guide* (2002)
**Cymru: Y 100 lle i'w gweld cyn marw*, Gwasg Y Lolfa (2009).

## Notennoù
Claude Criquielion

**Claude Criquielion** (11 a viz Genver 1957 e Lessines-18 a viz C'hwevrer 2015 en Aalst) a oa ur marc'hhouarner a-vicher eus Belgia.
Port Laoise

**Port Laoise**, skrivet ivez **Portlaoise** e saozneg (distaget [] en iwerzhoneg, [] e saozneg), zo ur gêr eus kreiz Iwerzhon, e kontelezh Laois. Kêr-benn ar gontelezh eo. E 2011 e oa  a dud o chom enni.

E 1556 e oa bet savet eno, war urzh ar rouanez Mari Iañ Bro-Saoz, "The Fort of Maryborough", ha "Mayborough" a voe graet eus kêr e saozneg, betek dizalc'hidigezh Iwerzhon. E 1922 e oa bet adanvet Port Laoise (skrivet *Port Laoighise* neuze, hervez doare-skrivañ iwerzhonek an amzer-se).

Brudet eo toull-bac'h Port Laoise : bod zo bet roet ennañ da veur a stourmer eus an Irish Republican Army bac'het e Republik Iwerzhon.

E miz Mezheven 2007 e oa bet dilennet Rotimi Adebari, genidik eus Nigeria, e penn kuzul-kêr Port Laoise. Ar wech kentañ e oa d'un den du bezañ dilennet da vaer en Iwerzhon.

## Notennoù

## Liammoù diavaez
Arondisamant Bressuire

**Arondisamant Bressuire** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Deux-Sèvres hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Bressuire e 7 kanton hag e 61 kumun :
* kanton Argenton-les-Vallées ;
* kanton Bressuire ;
* kanton Cerizay ;
* kanton Mauléon ;
* kanton Saint-Varent ;
* kanton Thouars-1 ;
* kanton Thouars-2.
Arondisamant Niort

**Arondisamant Niort** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Deux-Sèvres hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Niort e 18 kanton hag e 165 kumun :
* kanton Beauvoir-sur-Niort ;
* kanton Brioux-sur-Boutonne ;
* kanton Celles-sur-Belle ;
* kanton Champdeniers-Saint-Denis ;
* kanton Chef-Boutonne ;
* kanton Coulonges-sur-l'Autize ;
* kanton Frontenay-Rohan-Rohan ;
* kanton Lezay ;
* kanton Mauzé-sur-le-Mignon ;
* kanton Melle ;
* kanton La Mothe-Saint-Héray ;
* kanton Niort-Reter ;
* kanton Niort-Norzh ;
* kanton Niort-Kornôg ;
* kanton Prahecq ;
* kanton Saint-Maixent-l'École-1 ;
* kanton Saint-Maixent-l'École-2 ;
* kanton Sauzé-Vaussais.
Arondisamant Parthenay

**Arondisamant Parthenay** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Deux-Sèvres hag e rannvro Akitania-Nevez.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Parthenay e 8 kanton hag e 77 kumun :
* kanton Airvault ;
* kanton Mazières-en-Gâtine ;
* kanton Ménigoute ;
* kanton Moncoutant ;
* kanton Parthenay ;
* kanton Saint-Loup-Lamairé ;
* kanton Secondigny ;
* kanton Thénezay.
Parthenay

:*Evit ar gumun eus Breizh anvet *Parthenay-de-Bretagne* e galleg, sellit ouzh [[Parzheneg]].*

**Parthenay** zo ur gumun en departamant Deux-Sèvres hag er rannvro Akitania-Nevez, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Parthenay eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Parthenaisiens* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Parthenay2008 038.jpg|Ar ramparzhioù.
Église Saint-Pierre de Parthenay-le-Vieux 04.jpg|Iliz Sant-Pêr.
Vau-Saint-Jacques (rue de la) 6.jpg|Frammoù-koad er c'hreiz-kêr kozh.


## Kêrioù gevellet
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

* Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor
*Lec'hienn ar gumuniezh kumunioù
Ad libitum

**Ad libitum** zo ur bomm latin hag a dalv kement ha *hervez (ho) plijadur vat*, *evel ma plijo deoc'h*, pe c'hoazh *evel a girit*. Heñvelster eo gant A bene placito‎.

Savet eo diwar ad (« da ») hag ar ger libitum (« plijet… »), eus ar verb libere (« plijout… »).
Savet eo ar ger *libitum* a nevez, diwar ar ger latin lies klasel *libida*.

War al linennoù sonerezh e vez skrivet *ad lib.* da ziskouez d'ar soner e c'hall derc'hel evel-se dibaouez, dreist-holl e fin an oberenn. Kement-se a c'hoarvez aliezik evit kanaouennoù zo, pa deu mare da seniñ pe ganañ *decrescendo*.

## Pennadoù kar
* Lavaroù latin
* Ad nutum
Charles Dorat

**Charles Dorat**, bet ganet **Charles Goldblat** d'an 21 a viz Genver 1906 e Pariz IV (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 19 a viz Meurzh 1997 e Le Perreux-sur-Marne (Val-de-Marne, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema hag ur saver senario gall.

## E vuhez
Kroget e oa gant e vicher a aktour kenkent ha 1930 gant *[[David Golder (film, )|David Golder]]*, kentañ film komz ar filmaozer gall Julien Duvivier : ur perzh dister a zalc'he ennañ, e-kichen steredenn ar mare-se Harry Baur. Kenlabourat a reas gant ar filmaozer spagnol Luis Buñuel da-geñver e film *[[Las Hurdes]]* e 1933. Tost e chomas ouzh Julien Duvivier hag e 1937 ez eas da skoazeller-sevener e film *[[Un carnet de bal]]*.

En eil lodenn eus e vicher e kemeras perzh en un nebeud filmoù estren evel azasaour an divizoù gallek anezhe, reoù James Bond en o zouez. 

## E filmoù er sinema
### Evel aktour : eizh film
* 1931 : *David Golder*, sevenet gant Julien Duvivier.
* 1934 : *[[L'Atalante]]* gant Jean Vigo.
* 1936 :
** *[[Le Golem (film, 1936)|Le Golem]]* gant Julien Duvivier (eil film a-gevret),
** *[[La Belle Équipe]]* gant Julien Duvivier (trede film a-gevret),
** *[[Jeunes filles de Paris]]* gant Claude Vermorel,
* 1937 : *[[Nuits de feu]]* gant Marcel L'Herbier.
* 1938 : *[[Altitude 3.200 (film)|Altitude 3.200]]* gant Marie Epstein ha Jean Benoît-Lévy.
* 1946 : *[[Panique (film, 1946)|Panique]]* gant Julien Duvivier (pevare film a-gevret).
### Evel saver senario : daou film
* 1956 : *[[Voici le temps des assassins]]*, sevenet gant Julien Duvivier.
* 1959 : *[[La fièvre monte à El Pao]]* gant Luis Buñuel.
### Evel azasaour : unnek film
* 1951 : *[[Distant Drums (film)|Distant Drums]]*, sevenet gant Raoul Walsh.
* 1953 : *[[I Confess (film)|I Confess]]* gant Alfred Hitchcock.
* 1955 : *[[Rebel Without a Cause]]* gant Nicholas Ray.
* 1962 : *[[Dr. No (film)|Dr. No]]* gant Terence Young.
* 1963 : *[[From Russia with Love]]* gant Terence Young (eil film a-gevret).
* 1964 : *[[Goldfinger (film)|Goldfinger]]* gant Guy Hamilton.
* 1965 : *[[Thunderball (film)|Thunderball]]* gant Terence Young (trede film a-gevret).
* 1967 : *[[You Only Live Twice (film)|You Only Live Twice]]* gant Lewis Gilbert.
* 1969 : *[[Midnight Cowboy]]* gant John Schlesinger.
* 1969 : *[[On Her Majesty's Secret Service (film)|On Her Majesty's Secret Service]]* gant Peter Hunt
* 1971 : *[[Diamonds Are Forever (film)|Diamonds Are Forever]]* gant Guy Hamilton (eil film a-gevret).

## Liamm diavaez
* '''Charles Dorat''' war Internet Movie Database
SS British Free Corps

Ar **British Free Corps** (alamaneg: **Britisches Freikorps**) a oa un unvez eus ar Waffen-SS e-pad an Eil Brezel-bed savet gant emouestlidi saoz hag eus ar *[[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]]*, anezho prizonidi vrezel eus an Trede Reich.

Pal pennañ an Trede Reich gant an unvez-se a oa seveniñ propaganda, war-zigarez sevel un unvez enep-komunour a-benn dedennañ an emouestlidi

## Istor ar British Free Corps
Mennozh sevel un unvez Saoz evit nerzhioù an Trede Reich a oa bet hini John Amery, ur faskour a Vro-Saoz. Mab Leo Amery sekretour Stad India ar mare e oa eñ. John Amery a oa aet e Berlin e miz Here 1942 evit kinnig e mennozh d'an Alamanted. Ar pal diazez evitañ a oa sevel un unvez emouestlidi adal ar brizonidi brezel evit stourm war Talbenn ar Reter a-enep ar gomunourien.

An unvez emoustlidi a oa da vezañ savet war patrom an hini c'hall Légion des volontaires français contre le bolchévisme (Lejion c'hall an emoustlidi a-enep ar volchevouriezh, un aozadur kenlabourerezh c'hall o stourm e-touez renkoù ar Wehrmacht. Ouzhpenn degas ar mennozh unvez, Amery en devoa klasket ivez kavout emoustlidi. Aozet en devoa meur a abadenn radio propaganda, o c'hervel ar stourm alaman a-enep ar gomunouriezh.

Da zigentañ holl e oa galvet *Legion of St. George* (Lejion Sant Jord).
Alfred Minchin unan eus an izili kentañ a gavo an anv *British Free Corps* d'an unvez.

## An niver a emouestlidi
P'edo en e varr ne voe nemet 27 soudard hepken o sevel ar strollad SS British Free Corps.
Un enklask spis gant ar c'hazetenner Adrian Weale en deus kavet 59 den hag a vije bet liammet e mare pe vare gant an unvez, lod anezho evit un nebeud devezhioù hepken.

Dre ma oa izeloc'h an niver evit 30 ne voe ket kaset war an talbenn da stourm, urzhioù strizh Hitler a oa da gaout 30 d'an nebeutañ.

## Pennoù

## Izili an SS British Free Corps

## Poltriji

Restr:BFCgroup.jpg|SS-Mann Kenneth Berry hag an SS-Sturmmann Alfred Minchin, gant ofiserien alaman, Ebrel 1944
Restr:Eric Pleasants.jpg|SS-Mann Eric Reginald Pleasants, 1944
|SS-Unterscharführer Frank McLardy, 1944
File:Roy Courlander.jpg|SS-Unterscharführer Roy Courlander, 1944
File:Thomas Haller Cooper.JPG|SS-Oberscharführer Thomas Haller Cooper (Poltred saoz, 1945)
File:William Brittain.jpg|SS-Rottenführer William Brittain, C'hwevrer 1945

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn gouestlet d'an Eil brezel-bed (Poltriji)

## Adkemer er sevenadur
### Lennegezh
* The Eagle Has Landed, romant gant Jack Higgins, Embannadur Collins, 8 a viz Gwengolo 1975 (ISBN 0-671-01934-1)
* Eric Meyer. SS Englander: The Amazing True Story of Hitler's British Nazis (Danevell). Londrez, Embannadur SwordWorks, 2010. (ISBN 1-9065-1244-2)
* Guy Walters. The Traitor. Embannadur Random House(640 pajenn), 30 a viz Even 2011. (ISBN 1446436160 )

### Sinema
* The Eagle Has Landed, gant John Sturges, 26 a viz Genver 1977 (IMDB)

##### Skinwel
* Heulienn filmoù Foyle's War (series 6), Lodenn "The Hide" tamm 3 war 3, gant Stuart Orme, 25 Ebrel 2010, 89 munutenn

##### Diell filmoù
* The Brits Who Fought for Hitler gant James Cutler, History channel, 16 Here 2002, 47 munutenn

## Pennadoù kar
* Rannoù Waffen-SS

## Notennoù ha daveennoù
Gen Paul

**Gen Paul**, bet ganet **Eugène Paul** d'an 2 a viz Gouere 1895 e Pariz XVIII (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1975 e Pariz XIII (Bro-C'hall), a oa ul livour gall, ezel eus luskad al liverezh trivliadel.

Ober a reas gant ar gouach ivez ha bez' e voe engraver (bet kelennet gant Eugène Delâtre (1864-1938)), maendresour ha treser.

## Un droiadig e metoù ar sinema
E 1934 e voe roet ur roll dister dezhañ e *[[L'Atalante]]* gant Jean Vigo : hini ur c'houviad kamm pedet da eured daou haroz ar film, "Jean" (Jean Dasté) ha "Juliette" (Dita Parlo).

Ur gejadenn all en devoa bet gant ar sinema e 1950 da-geñver *[[Peintres et artistes montmartrois]]* gant Jean-Claude Bernard : un teulfilm berr ma talc'he e roll, evel arzourien all en o zouez George Braque, Josette Clavier, Lycette Darsonval, Jean d'Esparbès, Serge Golovine, Fernand Léger, Colas Marini ha Maurice Utrillo.

## Notennoù ha daveennoù
Raymond de Peñafort

**Raymond de Peñafort** (e katalaneg: Ramon de Penyafort),zo bet ganet e Vilafranca del Penedès e-kichen Barselona etre 1175 ha 1180. Aet eo da Anaon d'an 7 a viz Genver 1275. Ezel oa eus urzh ar vreudeur prezegerien.

Brudet eo evit bezañ bodet a renket diwar c'houlenn ar Pab Gregor IX lezennoù ha dekredoù niverus an Iliz.

Al lezennaoueg iliz kentañ eo o vezañ bet embannet ent-ofisiel gant ur Pab e 1234. Anavezet eo didan an anv a Decretales Gregorii.

Dilennet ee voe mestr urzh an dominikaned e 1238. Embann a reas reolennoù an urzh a dalvezas betek 1924.

Reiñ a reas e zilez e 1240. Embann dornlevr kentañ an Inkizision e 1242.

Laket eo bet war roll Sent an Iliz Katolik e 1601 gant ar Pab Klemañs VIII. Lidet e vez d'a 7 a viz Genver.
Pierre Prévert

**Pierre André Marie Prévert**, bet ganet d'ar 26 a viz Mae 1906 e Neuilly-sur-Seine (Seine d'ar mare-se, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Ebrel 1988 e Joinville-le-Pont (Val-de-Marne, Bro-C'hall), a oa un aktour sinema hag ur filmaozer gall.

## E vuhez

## E filmoù er sinema
### Evel aktour : pevarzek film
* 1930 :
** *[[La Joie d'une heure]]*, sevenet gant André Cerf,
** *[[Le Petit Chaperon rouge (film, 1930)|Le Petit Chaperon rouge]]* gant Alberto Cavalcanti,
** *[[L'Âge d'or (film, 1930)|L'Âge d'or]]* gant Luis Buñuel.
* 1931 : *[[Les Amours de minuit]]* gant Marc Allégret ha Augusto Genina.
* 1932 :
** *[[Prix et profits, la pomme de terre]]*, film berr gant Yves Allégret,
** *[[Baleydier]]* gant Jean Mamy,
** *[[Fanny (film, 1932)|Fanny]]* gant Marc Allégret (eil film a-gevret).
* 1934 : *[[L'Atalante]]* gant Jean Vigo.
* 1935 : *[[Le commissaire est bon enfant, le gendarme est sans pitié]]*, film berr gant Jacques Becker ha Pierre Prévert e-unan.
* 1937 : *[[Drôle de drame]]* gant Marcel Carné.
* 1943 :
** *[[Le soleil a toujours raison]]* gant Pierre Billon,
** *[[Les Deux Timides (film, 1943)|Les Deux Timides]]* gant Marcel Achard, Marc Allégret (trede film a-gevret) ha Yves Champlain (eil film a-gevret).
* 1944 : *[[Félicie Nanteuil]]* gant Marc Allégret (pevare film a-gevret).
* 1947 : *[[Voyage surprise (film, 1947)|Voyage surprise]]* gant Pierre Prévert e-unan.
### Evel filmaozer : eizh film
* 1928 : *[[Souvenir de Paris]]*, kensevenet gant Marcel Duhamel ha Jacques Prévert.
* 1932 : *[[L'affaire est dans le sac]]*.
* 1933 : *[[Monsieur Cordon]]* (film berr).
* 1935 : *Le Commissaire est bon enfant, le gendarme est sans pitié*, kensevenet gant Jacques Becker.
* 1943 : *[[Adieu Léonard]]*.
* 1947 : *Voyage surprise*.
* 1958 : *[[Paris mange son pain]]* (film berr).
* 1960 : *[[Paris la belle]]* (teulfilm berr).
### Evel skoazeller-sevener : unnek film
* 1930 : *Le Petit Chaperon rouge*, sevenet gant Alberto Cavalcanti.
* 1931 : *[[La Chienne (film, 1931)|La Chienne]]* gant Jean Renoir.
* 1932 :
** *Baleydier* gant Jean Mamy,
** *Fanny* gant Marc Allégret.
* 1934 : *[[L'Hôtel du libre échange (film, 1934)|L'hôtel du libre échange]]* gant Marc Allégret.
* 1936 : *[[Moutonnet]]* gant René Sti.
* 1937 : *Drôle de drame* gant Marcel Carné,
* 1938 :
** *[[Mollenard]]* gant Robert Siodmak,
** *[[Lumières de Paris]]* gant Richard Pottier.
* 1939 : *[[Le Récif de corail]]* gant Maurice Gleize.
* 1947 : *Félicie Nanteuil* gant Marc Allégret.

## Liamm diavaez
* '''Pierre Prévert''' war Internet Movie Database
Nepotegezh

An *'izelouriezh*, pe *nepotegezh* diwar an italianeg *nepotismo* (eus *nepote*, "niz") dre ar galleg, eo an anv roet d'an implij a vez graet gant an dud er galloud eus o liammoù tiegezh evit reiñ kargoù d'o nized ha tud all, pe dellezek pe gouest e vijent da seveniñ o c'harg pe ne vijent ket.

E Bro-C'hall emañ ar c'hiz gant ar gannaded da zibab da sekretourien o gwreg, pe bugale.

## Gerdarzh
Eus ar ger latin *nepos* "niz" e teu ar ger italianek *nepote* heñvelster.

*Kalist III a oa ur pab a anvas e niz da gardinal, ha hennezh e voe ar pab Alesant VI.
*Sist IV a anvas e niz Raphaël Riario, da gardinal d'e 17 vloaz.
*Alesant VI a anvas e vab Cesare Borgia da gardinal d'e 18 vloaz.
*Napoleone Buonaparte a roas rouantelezhioù e 1809 d'e dri breur : Spagn da Giuseppe Buonaparte, Rouantelezh Holland da Luigi Buonaparte ha Rouantelezh Westfalen da Girolamo Buonaparte.
Pietro Aldobrandini

**Pietro Aldobrandini**, ganet e Roma e 1571 ha marvet e 1621 a voe kardinal en Iliz katolik roman.

Niz (*nipote* en italianeg) e oa d'ar c'hardinal Ippolito Aldobrandini, anvet da bab Klemez VIII, ha gant e eontr e voe anvet da gardinal e 1593, *cardinal nepote* en italianeg. Da gardinal merour e voe anvet e 1599 betek e varv, ha da arc'heskob Ravenna e 1604. Diwar-se eo e voe savet ha brudet an anv *[[nepotegezh|nepotismo]]*.

Eñ an hini en dije lakaet ar roue gall Herri IV da sinañ feur-emglev Lyon e miz Genver 1601 gant Carlo Emanuele Iañ, dug Savoia, da lakaat fin d'ar brezel evit markizelezh Saluzzo.

Mervel a reas e 1621 da 50 vloaz.
La découverte ou l'ignorance - Histoire de mes fantômes bretons

**La découverte ou l'ignorance - Histoire de mes fantômes bretons** a zo un teulfilm sevenet gant Vincent Jaglin evit CHAZ Productions er bloavezh 2014.

Pal an teulfilm a oa evit ar sevener kompren perak lod eus e familh a oa aet war hent ar stourm evit dieubidigezh Breizh betek emezelañ ouzh ar Bezen Perrot.

## Istor an diellfilm
Ar sevener, pa oa krennard, en doa dizoloet e oa bet lod eus e familh o vont e-barzh ar Bezen Perrot, evel Job (Pierre) Hirgair lesanvet Ivarc'h. Marvet e oa en Alamagn e-kerzh bombezadeg ur charreadenn tren, an hini diwezhañ eus ar Bezen Perrot marvet e-pad un emgann.

An titl a zo awenet gant un destenn gant Morvan Lebesque, *La découverte ou l'ignorance*, tennet eus e bennoberenn *Comment peut on être breton, Essai sur la Démocratie française*

## Prizioù
Ur priz a zo bet roet d'an teulfilm-se, hini an Teulfilm istorel gant "Les Rendez-vous de l'Histoire 2014"

## Liammoù diavaez
*Tañva ofisiel d'an teulfilm

## Notennoù ha daveennoù
Y (Somme)

**Y** zo ur gumun en departamant Somme hag er rannvro Hauts-de-France, e norzh Bro-C'hall. Lec'hiet eo ar gumun en arondisamant Péronne hag e kanton Ham.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Upsiloniens* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Y (Somme) church (flickruser1banaan).jpg|An iliz.


## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez
Lou Tchimoukow

**Lou Tchimoukow** pe **Lou bonin**, bet ganet **Louis Albert Casimir Bonin** d'ar 16 a viz Mezheven 1878 en Avignon (Vauclusa, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 21 a viz Gouere 1963 e Vichy (Allier, Bro-C'hall), a oa un den a sinema gall.

## E vuhez
Ezel eus ar Groupe Octobre (Strollad miz Here) e kasas **Louis Bonin** e vuhez evel ur seurt Yann ar mil vicher e metoù ar sinema gall :
* dilhataer evit *[[Ciboulette (film, 1933)|Ciboulette]]* (Claude Autant-Lara, 1933), *[[Drole de drame]]* (Marcel Carné, 1937), *[[Hôtel du Nord]]* (Marcel Carné, 1938), *[[Le Récif de corail]]* (Maurice Gleize, 1939),
* filmaozer evit ar film berr *[[La Pêche à la baleine]]* (1935),
* skoazeller-sevener evit *[[Adieu Léonard]]* (Pierre Prévert, 1943), *[[Voyage surprise]]* (Pierre Prévert, 1946), *[[L'air de Paris]]* (Marcel Carné, 1954),
* kinklour evit *[[L'affaire est dans le sac]]* (Pierre Prévert, 1932), *[[Village magique]]* (Jean-Paul Le Chanois, 1955).

## E eizh film er sinema evel aktour
* 1931 : *[[Les Amours de minuit]]*, sevenet gant Marc Allégret hag Augusto Genina.
* 1932 : *L'affaire est dans le sac* gant Pierre Prévert.
* 1933 : *[[Comme une carpe]]*, film berr gant Claude Heymann.
* 1934 :
** *[[L'Atalante]]* gant Jean Vigo,
** *[[L'Hôtel du libre échange (film, 1934)|L'Hôtel du libre échange]]* gant Marc Allégret.
* 1935 :
** *[[Un oiseau rare]]* gant Richard Pottier,
** *[[Le commissaire est bon enfant, le gendarme est sans pitié]] gant [[Jacques Becker]] ha Pierre Prévert.
* [[1936]] : *Haut comme trois pommes* gant [[René Ramelot]] ha [[Ladislao Vajda]].

== Notennoù ha daveennoù ==
<references/>

==Liamm diavaez==
*[http://www.imdb.com/name/nm0094672/?ref_=fn_al_nm_1  *'Lou Tchimoukow''' war Internet Movie Database]
Ar C'hwec'h Alarc'h

**Ar C'hwec'h Alarc'h**, pe *Die sechs Schwäne* en alamaneg, zo ur gontadenn eus dastumad ar vreudeur Grimm, niverenn 49 (KHM 49) an dastumad. ATU 451 eo e renkadur Aarne-Thompson.
Willer (Elzas)

**Willer**, pe **Weiler** en alamaneg, zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Aspach (Elzas)

**Aspach** zo ur gumun eus Elzas, e kanton Altkirch, en arondisamant Altkirch, hag en departamant Haut-Rhin.
Abbeville (Somme)

**Abbeville** zo ur gumun en departamant Somme hag er rannvro Hauts-de-France, e norzh Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Abbeville eo.

Er bloavezh  e oa  a annezidi hag a reer *Abbevillois* anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

Abbeville Beffroi 2005-09-29.jpg|Ar befrez.
Abbeville 23-09-2008 15-22-11.JPG|An iliz-chabistr.
Abbeville station2.jpg|An ti-gar.


## Kêrioù gevellet
* 
* 

## Notennoù ha daveennoù


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ar gumun
Turkestan

**Turkestan** eo an anv a roer d’ur rannved bras e Kreiz Azia annnezet gant pobloù a gomz yezhoù turkek. Emañ ar rannved-se o’n em astenn etre Mor Kaspia er c’hornôg, plaenennoù Siberia en norzh, menezioù Altai ha dezerzh Gobi er reter, menezioù Himalaya, Pamir, Hindu Kush ha Kopet Dag er su. 

Rannañ a reer Turkestan e div lodenn vras : Turkestan ar C'hornôg ha Turkestan ar Reter, dispartiet an eil diouzh eben gant menezioù Pamir ha Tian Shan. E lodenn ar c’hornôg emañ stadoù modern Turkmenistan, Ouzbekistan, Tadjikistan (ma komzer tadjikeg, ha n’eo ket ur yezh turkek), Kirgizstan, ha su Kazakstan ; hag e lodenn ar reter emañ rannvro emren Xinjiang, e Republik Pobl Sina. A-wechoù e komzer ivez eus Turkestan ar Su, pe Turkestan Afghan, evit ober meneg eus lodennoù hanternosañ Afghanistan.

Un orin persek zo d’ar ger "Turkestan" (ترکستان). N’eo ket bet biskoazh anv ur vro pe ur stad unvan. Graet e veze gant ar ger-se, gant tud Persia, d’ober anv eus al lec’hioù annezet gant pobladoù turkek, en norzh d’o bro. Kavell ar pobloù turk eo bet Turkestan hag alese ez ejont warzu ar c’hreisteiz hag ar c’hornôg da sevel an Impalaeriezh otoman. Kalz diwezhatoc’h e voe aloubet ar vro gant he amezeien vras, Rusia er gwalarn ha Sina er reter.

Goude an Dispac'h Rusian e voe savet ur Republik Sokialour Soviedel Emren e Turkestan ar C’hornôg, met e 1924 e voe rannet e meur a stadig emren : RSS Tadjikistan, RSS Turkmenistan, RSS Ouzbekistan, Oblast Emren Kara-Kirgizia hag Oblast Emren Karakalpak. Paouezet e voe d’ober gant ar ger Turkestan en URSS. E Sina e voe savet ur stad verrbad anvet Republik Turkestan ar Reter er bloavezhioù 1930 hag adarre er bloavezhioù 1940. Bremañ avat ne reer ket gant ar ger-se ken : Xinjiang eo anv ofisiel rannvro emren ar c’hornôg, un anv hag a dalvez "harzoù nevez". Evit pennadurezhioù Republik Pobl Sina, komz eus Turkestan ar Reter zo kement ha kaout ur prezeg disrannour. 

## Notennoù
Unkorneg Roz Diwelus

**An [[Unkorneg]] [[Roz (liv)|Roz]] Diwelus**, *The Invisible Pink Unicorn* e saozneg, zo ur barabolenn implijet evit ober goap hag enebiñ ouzh diazezoù ar relijionoù.

## Pennad kar
*Pod-te Russell
Arondisamant Los Sarrasins

**Arondisamant Los Sarrasins** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Tarn-ha-Garona hag e rannvro Okitania.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Los Sarrasins e 12 kanton hag e 103 c'humun :
* kanton Auvillar ;
* kanton Beaumont-de-Lomagne ;
* kanton Bourg-de-Visa ;
* kanton Los Sarrasins-1 ;
* kanton Los Sarrasins-2 ;
* kanton Lauzerte ;
* kanton Lavit ;
* kanton Moissac-1 ;
* kanton Moissac-2 ;
* kanton Montaigu-de-Quercy ;
* kanton Saint-Nicolas-de-la-Grave ;
* kanton Valence.
Arondisamant Montalban

**Arondisamant Montalban** a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Tarn-ha-Garona hag e rannvro Okitania.

## Kantonioù ha kumunioù
Rannet eo arondisamant Montalban e 18 kanton hag e 92 kumun :
* kanton Caussade ;
* kanton Caylus ;
* kanton Grisolles ;
* kanton La Francesa ;
* kanton Molières ;
* kanton Monclar-de-Quercy ;
* kanton Montalban-1 ;
* kanton Montalban-2 ;
* kanton Montalban-3 ;
* kanton Montalban-4 ;
* kanton Montalban-5 ;
* kanton Montalban-6 ;
* kanton Montech ;
* kanton Montpezat-de-Quercy ;
* kanton Nègrepelisse ;
* kanton Saint-Antonin-Noble-Val ;
* kanton Verdun-sur-Garonne ;
* kanton Villebrumier.