open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sylvia von Harden

**Sylvia von Harden** (ganet Sylvia Lehr, 28 a viz Meurzh 1894 e Hamburg – 4 a viz Even 1963 e Croxley Green), anvet ivez **Sylvia von Halle**, a oa ur varzhez hag ur gazetennerez alaman a labouras evit meur a gazetenn alaman ha saoz. Livet e voe he foltred gant Otto Dix.

## He buhez
Ganet e voe **Sylvia Lehr** hag e tibabas an anv von Harden Etre 1918 ha 1920 e skrivas pennadoù diwar-benn al lennegezh e *Das junge Deutschland*, hag e skrivas e *Die Rote Erde* etre 1919 ha 1923. Etre 1915 ha 1923 e kasas he buhez gant ar skrivagner Ferdinand Hartkopf. Ur mab o doe Er bloavezhioù 1920 edo o chom e Berlin, hag e lakaas embann daou levr barzhonegoù (e 1920 hag e 1927).

Livet e voe he foltred (titl : Ar gazetennerez Sylvia von Harden) gant Otto Dix e 1926 E 1959 e skrivas von Harden ur pennad anvet "Erinnerungen an Otto Dix" ("Eñvorennoù eus Otto Dix") ma tisplege istor an daolenn. Ur skouer eus al luskad anvet Neue Sachlichkeit eo an daolenn,. ha war ziskouez emañ hiziv an deiz e Kreizenn Georges Pompidou e Pariz.

E 1933 e kuitaas Alamagn hag ez eas da Vro-Saoz ma kendalc'has da skrivañ.

## Oberennoù
* (gant Leo Scherpenbach): *Die Bücherkiste: Monatsschrift für Literatur, Graphik und Buchbesprechung.* Munich: Bachmair 1919-1921 (adembannet gant Nendeln/Liechtenstein: Kraus 1977)
* *Verworrene Städte* (1920)
* *Robespierre: Eine Novelle.* (ca. 1924)
* *Die italienische Gondel: Gedichte* (1927)
* *Das Leuchtturmmädchen von Longstone.* 1958 (Jugendbuchreihe *Silberstern* Nr. 74)

## Notennoù

## Daveoù
*Ankum, K. v. (1997). *Women in the metropolis: Gender and modernity in Weimar culture*. Weimar and now, 11. Berkeley: University of California Press. ISBN 0520204654
*Jiminez, J. B., & Banham, J. (2001). *Dictionary of artists' models*. London: Fitzroy Dearborn. ISBN 1579582338
*Michalski, Sergiusz (1994). *New Objectivity*. Köln: Benedikt Taschen. ISBN 3-8228-9650-0
*Ritchie, J. M. (2001). *German-speaking exiles in Great Britain*. Yearbook of the Research Centre for German and Austrian Exile Studies, 3. Amsterdam: Rodopi. ISBN 9042015373
*West, S. (2000). *The visual arts in Germany 1890-1940: Utopia and despair*. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0719052785
Wicquinghem

**Wicquinghem** a zo ur gumun eus departamant gall ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall). 
## Istor
### kantved
* Eil Brezel-Bed: savet e oa bet un diazlec'h-bannañ fuc'helloù V1 er c'hoad d'an Alamaned.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Saint-Sylvain*,  kantved .
* Ur voudenn-gastell .
## Douaroniezh
## Emdroadur ar boblañs

## Melestradurezh
## Tud
## Liammoù diavaez
## Dave ha notennoù
Marianne

**Marianne** zo un anv-bihan gallek hag a gaver e yezhoù all.

## Anv-bihan
**Marianne** zo un anv-bihan gallek, hag a gaver ivez en alamaneg evel e saozneg. Savet eo diwar stagañ an anvioù gallek Marie hag Anne, ha Marie-Anne a gaver ivez alies. Ar re-se a oa daou anv boutin a-walc'h e-touesk ar merc'hed en XVIII kantved, daou anv katolik, hini ar Werc'hez Vari hag he mamm, ha daou anv roueel dre ma oant bet anvioù meur a rouanez er Rouantelezh c'hall : Marie de Médicis, Anna Aostria ("Anne d'Autriche") dreist-holl, Marie-Antoinette ivez, hep kontañ ar ribitailh priñsezed.

## Yezhoù all
* Marie-Anne, e galleg,
* Marianne, e galleg, saozneg, alamaneg, svedeg,
* Marianna, e brezhoneg hag en italianeg,
* Maria Anna, en italianeg.

## Tud

* Marianne Loir (1715-1769), poltredourez c'hall
* Marianne van Oranje-Nassau (1810-1883), priñsez Prusia
* Marianne Moore (1887-1972), barzhez stadunnanat
* Marianne Cohn (1922-1944), rezistañtez alaman
* Marianne Koch (1931-), aktourez alaman
* Marianne Mareschal (1945-1995), geofizikourez c'hall
* Marianne Faithfull (1946-), kanerez saoz
* Marianne Herzog‎, emsaverez
* Marianne Jean-Baptiste, aktourez saoz
* Marianne Rosenberg, kanerez alaman
* Marianne Ruaux, ostizez alaman
* Marianne Sägebrecht, aktourez alaman
* Marianne von Martinez, kanerez aostrian
* Marianne von Werefkin, livourez suis
* Marianne James (1962-), sonerez hag aktourez c'hall
* Marianne Denincourt (1966-), aktourez c'hall
* Marianne Larvol, tresourez, grafourez ha skeudennaouerez vreton

## Lennegezh
### Lennegezh c'hallek
* ''La Vie de Marianne'', ur romant gant Marivaux.
* ''Les Caprices de Marianne'', pezh-c'hoari gant Alfred de Musset.

### Lennegezh saoznek
* Maid Marian, harozez e mojenn Robin-e-gabell
* Marianne Dashwood, e-barzh *[[Sense and Sensibility]]*, romant saoznek gant Jane Austen.

## Kanaouenn
* *Marianneke*, kanaouenn c'hallek eus Belgia
* *[[So Long, Marianne]],* kanaouenn saoznek gant Leonard Cohen.

## Kelaouennoù gallek
* Marianne (sizhunieg 1932-1940)
* Marianne (sizhunieg)
Marianne Jean-Baptiste

**Marianne Raigipcien Jean-Baptiste**, pe **Marianne Jean-Baptiste**, ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1967 e Londrez (Bro-Saoz), zo un aktourez saoz, a orin eus Antigua-ha-Barbuda ha Santez-Lusia. Studiet he deus er Royal Academy of Dramatic Art e Londrez ha c'hoariet er Royal National Theatre. Ken brudet eo e metoù ar c'hoariva e Londrez evel er bed abalamour d'he filmoù, met brudetoc'h c'hoazh eo abalamour d'ar skinwel. 

## C'hoariva
Meneg a oa anezhi e 1994 evit ar Ian Charleson Award abalamour d'he c'hoari e-barzh *[[Measure For Measure]]* gant ar gompagnunezh Cheek by Jowl.

## Kanerez
Ouzhpenn he labour aktourez he deus enrollet ur bladenn ma kan blues.

## Sonerezh
Savet he deus sonerezh ar film Career Girls, kaset da benn gant Mike Leigh e 1997 .

## Barzhoniezh
Hi an hini a lenn ar "Sonnet 15", gant William Shakespeare, er bladenn *[[When Love Speaks]]* (EMI Classics) embannet e 2002.

## He filmoù
* 2010 : *[[Takers]]*.
* 2008 : *[[City of Ember]]*
* 2006 : *[[Jam]]*
* 2001 : *[[Spy game]] , evel Gladys Jennip
* 2000 : *New Year's Day* (2001) evel Veronica 
* 2000 : *The Cell* , evel Dr Miriam Kent
**The 24 Hour Woman* (1999) as Madeline Labelle 
**The Murder of Stephen Lawrence* (1999) as Doreen Lawrence
* 1999 : *28 Days*,  evel Roshanda
* 1998 : *How to Make the Cruelest Month* , evel Christina Parks
* 1998 : *Murder of Crows*
* 1997 : *Mr. Jealousy* 
* 1996 : *Secrets & Lies*,evel Hortense Cumberbatch
* 1991 : * Once Upon a Time* 

==Er skinwel==
**Cracker* (1994) , heuliad-skinwel saoz
**Without a Trace'' (2002 - 2009), heuliad-skinwel stadunanat, evel Vivian Johnson.
### Without a Trace
Er filmoù-see c'hoari ur boliserez eus an FBI , Vivian Johnson, klañv he c'halon, ur mab dezhi da sevel.

## Loreoù

## Liammoù diavaez

* Marianne Jean-Baptiste Bio at CBS - Without a Trace
* Marianne Jean-Baptiste en Internet Movie Database
Anita Berber

**Anita Berber** (10 a viz Even 1899 e Leipzig - 10 a viz Du 1928 e Kreuzberg, Berlin) a oa un dañsourez, aktorez, skrivagnerez ha gast alaman da vare Republik Weimar. Livet e voe he foltred gant Otto Dix.

## Penn-kentañ he buhez
Ganet e voe e Leipzig. Dispartiet e oa he zud, ha desavet e voe gant he mamm-gozh e Dresden. Pa oa 16 vloaz ez eas da Verlin ma krogas evel dañsourez kabaret. E 1918 e voe aktorez en ur film, hag e krogas da zañsal en he noazh e 1919. Buan e teuas da vezañ brudet e Berlin.

## Brud e Berlin
Berr ha livet e ruz e oa he blev evel ma weler en he foltred (titl : An dañsourez Anita Berber) bet livet gant Otto Dix e 1925. Dañsal a rae gant Sebastian Droste (hag a oa he c'haredig ivez), hag a c'hoarias er film *[[Algol (film)|Algol]]* (1920). Pa zañsent ne oant ket gwisket kalz.
Ouzhpenn he dañsoù ez eo hec'h emzalc'h foran a voe merzet. Ne guzhe ket e oa divreviadez ha stag ouzh ar c'hokain. Gwelet e veze alies en he noazh e toulloù-noz pe e letioù Berlin. Ouzhpenn bezañ techet d'ar c'hokain e oa ul lonkerez, met dilezel a reas an dramm hag an alkool d'an oad a 29 bloaz. D'an 10 a viz Du 1928 e varvas en un ospital e Kreuzberg hag e voe douaret e bered Sant Tomaz e Neukölln. 

## Oberennoù diwar-benn Anita Berber
Ar film *Anita - Tänze des Lasters* sevenet gant Rosa von Praunheim e 1987, a zo diazezet war he buhez.

Ar strollad sonerien vreizhveuriat Death in Vegas en deus savet un ton anvet Anita Berber, war e bladenn Satan's Circus.

## Notennoù

## Levrlennadur
*Capovilla, Andrea (2001) "Berber, Anita" in: Aldrich, Robert & Wotherspoon, Garry (eds.) *Who's Who in Contemporary Gay and Lesbian History: From Antiquity to World War II*. New York: Routledge; pp.&nbsp;50–51
*Fischer, Lothar (1996) *Tanz zwischen Rausch und Tod: Anita Berber, 1918-1928 in Berlin.* Berlin: Haude und Spener
*Funkenstein, Susan Laikin (2005) "Anita Berber: Imaging a Weimar Performance Artist" in: *Woman's Art Journal* 26.1 (Spring/Summer 2005); pp.&nbsp;26–31
*Gill, Anton (1993) *A Dance between the Flames: Berlin between the Wars.* New York: Carroll & Graf
*Jarrett, Lucinda (1997) *Stripping in Time: a history of erotic dancing*. London: Pandora (HarperCollins); pp.&nbsp;112–135
*"Legendary Sin Cities [series]--Berlin: Metropolis of Vice." Canadian Broadcasting Corporation. www.cbc.ca/documentaries/sincities/berlin.html
*Richie, Alexandra (1998) *Faust's Metropolis: A History of Berlin.* New York: Carroll and Graf
*Toepfer, Karl Eric (1997) *Empire of Ecstasy: Nudity and Movement in German Body Culture, 1910-1935.* Berkeley: University of California Press

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn Anita Berber.de
*Titouroù diwar-benn Anita Berber e lec'hienn film-zeit
*Anita Berber e lec'hienn IMDB
*Luc'hskeudennoù Anita Berber
* Anita Berber : luc'hskeudennoù, skritelloù hec'h abadennoù, tresadennoù
So Long, Marianne

***So Long, Marianne*** (*Kenavo, Marianne* e brezhoneg) a zo ur ganaouenn saoznek bet savet gant ar barzh ha soner kanadian Leonard Cohen. C'hwec'hvet kanaouen eus pladenn gentañ Leonard Cohen (*[[Songs of Leonard Cohen]]*) (miz Kerzu 1967) an hini eo, just war-lerc'h *[[Sisters of Mercy]]* and a-raok *[[Hey, That's No Way to Say Goodbye]]*. Lakaet eo bet gant skipailh Pitchfork Media er 190 renk en e listennad "The 200 Greatest Songs of the 1960s."

## Istor
Awenet e voe Cohen gant Marianne Jensen (Marianne Ihlen). Kejañ a rejont en Hydra e Gres e 1960. Cohen a lavaras e oa ar vaouez vravañ en doa biskoazh gwelet D'ar mare-se e oa bet dilezet, hi hag he bugel 6 miz, gant he gwaz, ar skrivagner norvegiat Axel Jensen. Leonard Cohen eo a gasas anezho en-dro da Oslo. Goude-se e pedas anezhi da zont da chom gantañ da Vontreal.. Asambles e vevjont er bloavezhioù 1960, hag e kasjont o amzer etre New York, Montreal ha Hydra.

Trede levr barzhonegoù Leonard Cohen (*[[Flowers for Hitler]]*) a zo gouestlet dezhi. Ul luc'hskeudenn eus Marianne Jensen a weler ivez war golo kein eil pladenn Leonard Cohen, *[[Songs From a Room]]*.

## Ar ganaouenn adsonet
Meur a soner pe strollad sonerien en deus sonet ar ganaouenn : Beck, John Cale asambles gant Suzanne Vega, Brian Hyland, James e-touez re all.

## Liamm diavaez
*Atersadenn Marianne Ihlen
* ''So Long, Marianne'' kanet gant Cohen

## Notennoù
Pippi Långstrump

**Pippi Långstrump** (*Pippi hir he loeroù*) zo ur plac'hig hag a gaver e romantoù ar skrivagnerez svedek Astrid Lindgren (1907-2002), hag er filmoù niverus savet diwarno. E Breizh n'anavezer anezhi nemet en hec'h anv gallek, *Fifi Brindacier*, rak n'eo ket troet nag al levrioù nag anv ar bugel en hon yezh.

## Orin
Pippi zo bet anvet gant Karin, merc'h Astrid Lindgren, pa oa nav bloaz, hag e c'houlenne digant he mamm sevel un istor, un deiz ma kave hir hec'h amzer er gêr dre ma ne oa ket skol.

## Levrioù
Tri romant zo:
* Pippi Långstrump,1945 - (*Fifi Brindacier*, e galleg) 
* Pippi Långstrump går ombord, 1946 - (*Fifi en bateau*) -
* Pippi Långstrump i Söderhavet, 1948 - (*Fifi dans les mers du sud*) 

Levrioù skeudennet zo bet a-hend-all e saozneg ha yezhoù all savet diwar pennadoù eus ar romantoù.
 
## Ar bugel
Nav bloaz eo Pippi, ar plac'h dinec'h ha dichipot, ha nerzh he deus ken e c'hall sevel ur marc'h gant un dorn. Goap a ra ouzh an dud vras, ha c'hoari troioù kamm dezho. Kement-se a blij d'ar vugale, ha pell emaomp eus bed Kontez Ségur. Evel Peter Pan, Pippi ne fell ket dezhi bout bras. Evel kalz bugale, ne fell ket dezhi mont d'ar skol.

## An anv e yezhoù all

Troet eo bet levr Astrid Lindgren en un 70 yezh bennak.




## Liammoù diavaez
* Pippi Longstocking and Astrid Lindgren
* Website with Pippi Longstocking books, videos, and software (French)
* Hervez an anarkourien
Marianna

**Marianna** zo un anv-bihan brezhonek hag italianek, savet diwar an anvioù-bihan Mari, pe Maria, hag Anna, hag a gaver e yezhoù all.

## Orin
E latin e oa "Mariamne", deuet eus ar ger henc'hresianek "Mariamme" ivez. Daou orin a c'hall bezañ:
*dont a rafe eus an anv hebreek Maryam, deuet da vout Miriam, deuet marteze eus an anv egiptek *mrj-ima*, hag a dalv "karet" (mrj) hag Amon (ima), da lavarout eo " Karet gant an doue Amon".
 
Neuze ne vije ket kar e doare ebet da Mariano na Mariana.

## Yezhoù all hag adstummoù
**Marianna, Mariannaig, Mannaig* e brezhoneg
**Mariannina* en italianeg (*Marianno, Mariannino* evit ar baotred).
*Mariana e portugaleg ha saozneg;
*Marianne en alamaneg, galleg ha saozneg.

## Tud

### kantved
*Marianna von Martinez (1744-1812) sonerez ha kanerez aostrian, a orin spagnol
*Maria Anna Mozart (1751-1829), lesanvet Nannerl, sonerez aostrian

### kantved
*Marianna Candidi Dionigi (1756-1826), skrivagnerez ha livourez italian
*Marianna Angeli Pascoli, pe Marianna Pascoli pe Marianna Pascoli Angeli (1790-1846), poltredourez italian,
*Marianna Bacinetti (1802-1870), markizez ha troourez
*Mariana Grajales (1815-1893), emsaverez kuban

### kantved
* Marianna Abgrall (1850-1930), barzhez vrezhonek 
*Marianna Pineda (1925-1996), kizellerez stadunanat
*Marianna Cataldi (g. e 1976), kanerez italianek

### kantved
*Marianna Csörnyei (1975-), matematikourez hungarat
*Marianna Madia‎ (1980-), politikerez italian
*Marianna Donnart (1988-), skrivagnerez vreizhat

## Lennegezh

* *Mariana*, er pezh Measure for Measure, savet gant William Shakespeare etre 1601 ha 1606.
**Marianna Fri Ruz*, un danevell vrezhonek gant Abeozen, en dastumad * [[Pirc'hirin Kala-Goañv]] *.
* La lunga vita di Marianna Ucrìa, ur romant e 1990 gant Dacia Maraini, savet diwarnañ ar film *Marianna Ucrìa* e 1997.
* *Marianna Sirca*, ur romant italianek e 1915 gant Grazia Deledda, a voe Priz Nobel al Lennegezh e 1926.
* *Lady Marianna Guillonk*, lesanvet "La Perla di Labuan", ar plac'h karet gant Sandokan, e romantoù italianek Emilio Salgari.

## Liverezh
*Mariana (Millais), taolenn gant al livour saoz John Everett Millais e 1851, awenet gant *Mariana*, eus ar pezh Measure for Measure, gant William Shakespeare, skrivet e deroù ar XVIIvet kantved.

## Mojenn
**Marianna* a vez graet gant tud zo eus Marianne, arouez ar Republik c'hall

## Lec'hanvadurezh

###### 
* Marianna, Arkansas
* Marianna, Florida
* Marianna (Pennsylvania)

## Steredoniezh
* 602 Marianna, un asteroidenn.

## Pennadoù kar
*Marianne
*Mariana
*Maria Anna
Mariana

**Mariana** zo 
*un anv-bihan portugalek ha spagnolek, kar d'an anv-bihan brezhonek Marianna, diwar an anvioù-bihan Maria hag Ana; Mariano eo ar stumm gourel,
*an anv-gwan gwregel latin ha spagnolek, diwar an anv-bihan Maria, a denn da berzhioù ar Werc'hez Vari; marianus eo an anv-gwan gourel, ha diwarnañ e teu an anv-bihan Marianus eo ivez.

## Yezhoù all
*Marianna e brezhoneg
**Marijana* e kroateg
*Marianne e galleg
*Mariane ivez e portugaleg

## Tud

### XVIIvet kantved
*Mariana Aostria (1634–1696), Rouanez Spagn 

### XVIIIvet kantved
*Mariana Victoria Spagn (1718–1781), Rouanez Portugal
*Maria Ana Francisca Josefa de Bragança (1736–1813), merc'h da José Iañ Portugal
*Mariana Vitória Portugal (1768–1788), merc'h da Maria Iañ Portugal ha da Pedro III Portugal, marvet da 20 vloaz, goude bet tri bugel.

### XIXvet kantved
*Mariana Koskull (1785–1841), dimezell a enor svedat, serc'h da zaou roue, Karl XIII ha Karl XIV Johan;
*Mariana Bracetti (1825–1903), broadelourez puertorikoat 

### XXvet kantved
*Mariana Alcoforado, leanez ha skrivagnerez portugalat
*Mariana Aydar, kanerez vrazilian
*Mariana Belém, kanerez vrazilian
*Mariana Otero, filmaozerez vreizhat ha gall
*Mariana de Paredes y Flores
*Mariana de Pineda Muñoz
*Mariana Silva, kanerez fado portugalat
*Mariana Ximenes, aktorez vrazilian

### XXIañ kantved
*Mariana Seoane (1976-), kanerez vec'hikan

### Anv-tiegezh
*Juan de Mariana (1536 - 1624) istorour spagnol

## Lennegezh
### Lennegezh saoznek
**[[Mariana (barzhoneg)]]*, ur varzhoneg gant Alfred Tennyson
**Mariana*, ur romant gant Monica Dickens e 1940

### Lennegezh spagnolek
**[[Mariana Pineda]]*, ur pezh-c'hoari gant Federico García Lorca diwar-benn Mariana de Pineda Muñoz

## Arz

**[[Mariana (Millais)]]*, un daolenn gant John Everett Millais, diwar barzhoneg Tennyson.

## Lec'hanvadurezh

### 
*Mariana (Minas Gerais), 
*Mariana Pimentel - e Rio Grande do Sul.
*Mariana - karter e Belo Horizonte.
*Mariana Torres - karter e Rio de Janeiro.
*Mariana - karter e Porto Velho.

### 
*Mariana Lake, Alberta, Kanada

### 
*Mariana Mantovana, kumun e proviñs Mantova, e Lombardia 

### 
*Mariana (Spagn), e Proviñs Cuenca, e Castilla-La Mancha,

### Broioù all
*Inizi Mariana
*Mariana Trench

## Istor
*Mariana, Corsica
*Terra Mariana

## Pennadoù kar
*Mariane
*Marianela
*Marianna
*Mariano
Mariana Mantovana

**Mariana Mantovana** zo ur gumun e proviñs Mantova, e Lombardia, en Italia, 110 km er gevred da gêr Milano, 25 km er c'hornôg da gêr Mantova. Ur gorread a 8.8 km² zo dezhi.

## Kumunioù amezek
En-dro da Mariana Mantovana emañ Acquanegra sul Chiese, Asola, Piubega, Redondesco.

## Poblañs
594 a dud a oa enni e 2001, 648 e kerzu 2004.

### Emdroadur ar boblañs

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from: 0 till:648
  bar:1871 from: 0 till:676
  bar:1881 from: 0 till:721
  bar:1901 from: 0 till:788
  bar:1911 from: 0 till:933
  bar:1921 from: 0 till:1025
  bar:1931 from: 0 till:1031
  bar:1936 from: 0 till:1009
  bar:1951 from: 0 till:1046
  bar:1961 from: 0 till:838
  bar:1971 from: 0 till:667
  bar:1981 from: 0 till:613
  bar:1991 from: 0 till:605
  bar:2001 from: 0 till:594
PlotData=
  bar:1861 at:648 fontsize:XS text: 648 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:676 fontsize:XS text: 676 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:721 fontsize:XS text: 721 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:788 fontsize:XS text: 788 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:933 fontsize:XS text: 933 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:1025 fontsize:XS text: 1025 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:1031 fontsize:XS text: 1031 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:1009 fontsize:XS text: 1009 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:1046 fontsize:XS text: 1046 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:838 fontsize:XS text: 838 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:667 fontsize:XS text: 667 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:613 fontsize:XS text: 613 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:605 fontsize:XS text: 605 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:594 fontsize:XS text: 594 shift:(-8,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Data from ISTAT
Marianus

**Marianus** zo un anv-bihan, gwechall un anv-bihan latin, deuet diwar an anv roman Marius.

## Tud
*Marianus Scotus (1028&ndash;1088), manac'h iwerzhonat, anvet ivez Máel Brigte, 
*Codex Marianus, ul levr glagolitek 
*anv pemp barner eus Arborea, e Sardinia, 
**Marianus I Arborea (marvet e 1070), barner Arborea eus 1060 betek e varv.
**Marianus II Arborea (marvet e 1297), barner Arborea eus 1241 betek e varv.
**Marianus III Arborea (marvet e 1321), barner Arborea eus 1308 betek e varv.
**Marianus IV Arborea (1329&ndash;1376), barner Arborea eus 1347 betek e varv.
**Marianus V Arborea (1378&ndash;1407), barner Arborea eus 1387 betek e varv.
*anv pemp barner eus Logudoro, e Sardinia, 
**Marianus I Torres (marvet e 1082), barner Logudoro eus 1073 betek war-dro 1082
**Marianus II Torres (marvet e 1233), barner Logudoro eus 1218 betek e varv.

## Notennoù

## Pennadoù kar
*Marinus
Marinus

**Marinus** zo :
*un anv-bihan latin, danek hag izelvroek
*un anv-gwan latin (diwar ar ger *mare* "mor") *morel ,  morel* e brezhoneg.

## Adstummoù
**Rinus*, berranv izelvroek
*Marina, evit ar plac'hed

## Yezhoù all
*Marino, en italianeg
*Marin e galleg

## Tud
### Sent
*Sant Marinus (marvet e 366), diazezer San Marino, lidet d'an 3 a viz Gwengolo 
*Marinus Caesarea (marvet e 262), soudard roman , merzher kristen ha sant

### Pibien
*Marinus Iañ (marvet e 884), pe Martin II, pab adal 882
*Marinus II (marvet e 946), pe Martin III, pab adal 942

### Tud all
#### Marinus
*Marinus Neapolis, prederour er 
*Marinus (jeneral), ur jeneral bizantat er , dindan an impalaer bizantat Anastasius Iañ
**Marinus*, anv latin ar prederour yuzev krennamzerel Yona ibn Jannah
*Marinus Jan Granpré Molière, tisavour izelvroat
*Marinus van der Lubbe, komunour izelvroat hag emsaver enepnazi
*Marinus van der Goes van Naters, politiker izelvroat 
*Marinus van Reymerswale, livour flamank
*Marinus Wagtmans, marc'hhouarner izelvroat.

### Anv-tiegezh
*Ferdinand Marinus (1808 - 1890), livour belgiat

## Lec'hioù
*Marinus (krater), ur c'hrater war al Loar

## Loened
*Bufo marinus 
*Larus marinus

## Pennadoù kar
*Marino
*Marina
*Marine
*Martinus
Paol IV

**Paol IV** (e latin: *Paulus IV*, en italianeg: *Paolo IV*), **Pietro Carafa** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Sant'Angelo a Scala (Campania) ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Marsel II

**Marsel II** (e latin: *Marcellus II*, en italianeg: *Marcello II*), **Marcello Cervini** e anv-tiegezh, ganet d'ar  e Montefano ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Jul III

**Jul III** (e latin: *Iulius III*, en italianeg: *Giulio III*), **Giammaria Ciocchi del Monte** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Roma ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Paol III

**Paol III** (latin : *Paulus III* ; italianeg : *Paolo III*), **Alessandro Farnese** e anv-tiegezh, ganet d'an  ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Breur e oa da Giulia Farnese.

E 1502, pa oa diagon, en em gavas gant Silvia Ruffini, ha pevar bugel o doe :
*Pier Luigi Farnese, dug Parma, 
*Paolo, 
*Ranuncio 
*Costanza Farnese. 
Savet e voe an daou gentañ en o gwirioù gant ar pab Jul II, a renas eus 1503 betek 1513.
Alessandro Farnese

** Alessandro Farnese ** zo bet anv meur a zen eus an Tiegezh Farnese

* Alessandro Farnese (1468-1549), kardinal deuet da vout ar pab Paol III,
* Alessandro Farnese (1520-1589), kardinal ha tad Clelia Farnese,
* Alessandro Farnese (1545-1592), dug Parma,
* Alessando Farnese (1635-1689), gouarnour Izelvroioù ar C'hreisteiz etre 1678 ha 1682.

## Pennad kar
*Alessandro
Adrian VI

**Adrian VI** (e latin: *Hadrianus VI*, en italianeg: *Adriano VI*), **Adriaan Floriszoon Boeyens** e anv-tiegezh, bet ganet d'an  en Utrecht ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Ar pab izelvroat nemetañ eo bet en istor an Iliz katolik.
Jul II

**Jul II** (e latin: *Iulius II*, en italianeg: *Giulio II*), **Giuliano della Rovere** e anv-tiegezh, ganet d'ar  ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .

Lesanvet e oa  "il Papa guerriero" (ar pab brezelour) pe  "il Papa terribile" (ar pab spontus), hag unan eus eus pibien brusetañ an Azginivelezh . 

Diazezañ a eure ar  Musei Vaticani , mirdioù ar Vatikan.
Teir merc'h en doa, hervez ar vrud, Felice della Rovere an hini vrudetañ anezhe, ha naplezek e oa.
Giovanna Cattanei

**Giovanna dei Cattanei**, anavezet evel ***Vannozza Cattanei*** (1442–1518), a oa serc'h ar c'hardinal Rodrigo Borgia e-pad 15 vloaz, hag eñ anvet da bab evel Alesant VI.

## He buhez
Diwar-benn he ziegezh hag he bugaleaj n'ouzer tost mann ebet. Ganet e oa e Mantova en 1442. Goude ez eas da Roma ma talc'has ostaleri. Da gentañ hini *del Leone* pe hini *dell'Angelo*, er Borgo.
Met an hini vrudetañ e oa al *Locanda della Vacca*, e-kichenik Campo de' Fiori, ma teue tud a renk uhel da gemer o flijadur gant gisti evel Vannozza.

## Borgia

Meur a serc'heg he doe, ha meur a gardinal en o zouez, evel Giuliano della Rovere, a voe pab (Jul II), ha dreist-holl, adalek 1470, Rodrigo Borgia a vo tad he bugale hag ar pab Alesant VI.

Daoust ma oa serc'h ofisiel ur c'hardinal galloudus e oa dereatoc'h dezhi bout dimezet. Evit se e oa ret kavout ur gwaz, hag ar c'hardinal Borgia a glaskas dezhi. E 1474 e reas dezhi dimeziñ da Domenico Gianozzo di Rignano (pe d'Arignano), ha goude, pa voe intañvezet, da Antonio da Brescia. Pa voe intañvezet adarre, an eil gwech en ur ober daou vloaz, e timezas da Giorgio della Croce, hag ur mab he doe gantañ, Ottaviano, ganet e 1482, met tad ha mab a varvas en 1486. Neuze e timezas Vannozza, ar pedervet gwech dezhi, da Carlo Canale, ul lenneg eus Mantova, a reas war-dro he bugale, hag a zeskas henc'hresianeg ha latin da Lucrezia Borgia, ouzhpenn barzhoniañ ha karout an arzoù.

## He bugale
Pevar bugel o doe Rodrigo Borgia ha Vanozza
*Giovanni Borgia, ganet e 1474, dug Gandia
*Cesare Borgia, ganet e 1475,
*Lucrezia Borgia, ganet e 1480,
**[[Goffredo Borgia]] de Gandia*, pe *Jofré* en katalaneg (1481 – 1516).

## Eil serc'h ar c'hardinal
Koazhañ a reas karantez Rodrigo outi a-raok bout anvet da bab pa en em gavas, war-dro 1488, gant Giulia Farnese, gwreg un Orsini, un tamm mat yaouankoc'h eget Vannozza. Serc'h *ofisiel* ar c'hardinal e teuas Giulia da vezañ neuze. Neuze en em dennas Vannozza war ar maez, met derc'hel a reas Alesant VI da vagañ karantez outi hag ouzh o bugale.

## He marv

Ur vuhez deol hag a bened a renas Vannozza en he bloavezhioù diwezhañ.
Mervel a eure e miz Du 1518, da 76 vloaz, ha legadiñ a ray he madoù d'an Iliz: darn anezho a oa madoù-Iliz bet roet dezhi gant ar pab Alesant VI. Ne voe ket doujet d'he youl da vezañ beziet en iliz Santa Maria delle Terme, rak beziet e voe en iliz Santa Maria del Popolo, ma oa bez he mab Giovanni. 
Drailhet e voe o bezioù gant lanskeneded e-kerzh arigrap Roma e 1527. Tammoù ar maen-bez a voe dastumet hag ebarzhet e moger porched iliz San Marco (dirak ar C'hapitol) hag eno emañ c'hoazh.

## Film
Inosant VIII

**Inosant VIII** (e latin: *Innocentius VIII*, en italianeg: *Innocenzo VIII*), **Giovanni Battista Cybo** e anv-tiegezh, ganet e 1432 e Genova ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .

Anavezout a reas e vugale vastard hag aozañ o euredoù er Vatikan.

E 1484 e embannas ar builh *Summis desiderantes affectibus* ma roas urzh ma vefe lakaet kement kazh a vefe gwelet gant ur vaouez da loen-ti ur sorserez ha ma vefe devet ar "sorserez" gant he loen. Kement a gizhier a voe lazhet da heul ar builh-se ma kreskas a-galz poblañ ar razhed ha ma voe muioc'h a vosenn o redek, dre faot ar "sorserezed" evel-just.
Sikstus IV

**Sist IV**, pe **Sikstus IV** (e latin: *Sixtus IV*, en italianeg: *Sisto IV*), **Francesco della Rovere** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Celle Ligure kostez Savona ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .

Brudet e oa da vezañ troet gant ar baotred yaouank brav.
Paol II

**Paol II** (e latin: *Paulus II*, en italianeg: *Paolo II*), **Pietro Barbo** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Venezia ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Kallistus III

**Kallistus III** (e latin: *Callistus III*, en italianeg: *Callisto III*), **Alfonso de Borja** pe c'hoazh **Alfonso Borgia** e anv-tiegezh, ganet d'an  e Xàtiva, e Rouantelezh Valencia, ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Nikolaz V

**Nikolaz V** (e latin: *Nicolaus V*), **Tommaso Parentucelli** e anv-tiegezh, ganet tro 1398 e Sarzana ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Roll izili an Avengers

**[[Avengers (comic)|The Avengers]]** a zo un heuliad comics diazezet war skipailhoù gourharozed. Krouet eo bet ar skipailh orin gant Stan Lee ha Jack Kirby. O zroioù-kaer a c'haller lenn e *The Avengers*, embannet gant Marvel Comics. A-feur ma tremen an amzer ez eus bet kalz cheñchamantoù e-touez izili ar skipailhoù.

## Aozadur orin (1963–2004)
### Krouerien
An holl izili amañ dindan a grouas ar skipailh e *The Avengers* vol. 1 #1 (miz Gwengolo 1963).

### Izili nevez, bloavezhioù 1960

### Izili nevez, bloavezhioù 1970

### Izili nevez, bloavezhioù 1980

### Izili West Coast Avengers (1984–1994)
Izili Avengers tutet gant Hawkeye a grouas skipailh West Coast Avengers (e 1984).

### Izili goude ''Inferno'' (1989–1990)

### Izili karta ABU (1991–1992)

### Harozed tutet goude ''Heroes Return'' (1998–2004)

### Izili nevez, New Avengers (2005)
Savet e vo skipailh *[[New Avengers]]* da-heul tec'hadeg ar re zrouk diouzh toull-bac'h The Raft. 

### Izili tutet goude ''Civil War'' (2007 - 2009)

### Izili Heroic Age (2010 - bremañ)
Gourharozed degemeret en Avengers goude darvoudoù Dark Reign ha Siege.

## Izili a enor
Harozed bete lakaet da izili a enor goude o marv pe peogwir o doa graet traoù burzhudus.

### Guardians of the Galaxy (1978)
Ur strollad gourharozed eus ar 31 kantved eo, deuet dan 20 kantved e n vol. 1 #168 (miz C'hwevrer 1978) ha lakaet da izili ouzhpenn e saga Korvac.

## Spierien

## Skipailhoù all
### The Great Lakes Avengers (1989)
Ur strollad gourharozed a savas e skourr eus Avengers, gant an anv Great Lakes Avengers, e *[[West Coast Avengers]]* vol. 2 #46 (miz Gouere 1989), hep statud ofisiel. Anvet Lightning Rods goude-se, hag adkemeret an anv kentañ goude. Rediet da cheñch anv e *GLA Misassembled*, ha dibabet Great Lakes X-Men. Kemmet en-dro da Great Lakes Champions e *The Thing* #8. Anvet Great Lakes Initiative abaoe Civil War.

### Avengers Resistance
Ur strollad Avengers savet gant Tigra, e bal stourm ouzh Norman Osborn.

## Notennoù
Gregor XII

**Gregor XII** (e latin: *Gregorius XII*), **Angelo Correr** e anv ganedigezh, ganet e 1325 e Venezia ha marvet e 1415, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Reiñ a reas e zilez e-pad sened-iliz Konstañs evit gellet paouez Skism Meur ar C'hornôg.
Inosant VII

**Inosant VII** (e latin: *Inosant VII*), **Cosimo de' Migliorati** e anv-tiegezh, ganet e 1336 e Sulmona ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar .
Ujan IV

**Ujan IV** (e latin: *Eugenius IV*), **Gabriele Condulmer** e anv-tiegezh, ganet d'an  ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Manac'h beneadad e oa a-raok dont da vezañ pab.
Marzhin V

**Marzhin V** (e latin: *Martinus V*), **Oddone Colonna** e anv-tiegezh, ganet e 1368 e Genazzano ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an . Bodañ a reas sened-iliz Basel e 1431.
Urban VI

**Urban VI** (e latin: *Urbanus VI*), **Bartolemeo Prignano** e anv-tiegezh, ganet e 1318 e Napoli ha marvet d'ar , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Astrid Lindgren

**Astrid Ericsson** (hec'h anv plac'h yaouank), pe **Astrid Lindgren**, ganet d'ar 14 a viz Du 1907 e Vimmerby (Sveden) ha marvet e Stockholm d'an 28 a viz Genver 2002, zo ur skrivagnerez svedek evit ar vugale, brudet dreist-holl evel oberourez romantoù Pippi Långstrump (*Pippi hir he loeroù*). Gant he zudennoù dichek (Pippi, Karlson, Emil) he deus nevesaet al lennegezh evit ar vugale. 

## Prizioù hag enorioù
Astrid Lindgren he deus bet ar Priz Nils Holgersson en 1950 hag ar Priz Nobel dazeilat e 1994, evit gwirioù ar vugale. 

Abaoe 1967 ez eus ur *Prix Astrid Lindgren* e Sveden, evit loreañ un oberour el lennegezh-vugale.

E 2002, goude marv Astrid Lindgren da 94 vloaz, e voe savet ar *Astrid Lindgren Memorial Award*, an eil priz en hec'h anv, gant gouarnamant Sveden. 

## He levrioù troet e gallek, evel ma c'haller o c'havout e Breizh
* *Les Confidences de Britt-Marie*, Paris, F. Nathan, 1961.
* *Christine et moi*, Paris, F. Nathan, 1961.
* *Rasmus et le vagabond*, F. Nathan, Paris, 1978 ; 1998.
* *Julie et Nicolas*, Éditions G.P., Paris, 1979.
* *La Bicyclette de Julie*, Paris, Ed. G.P., 1979.
* *L'As des détectives*, Hatier, Paris, 1972 ; Gallimard, 1981.
* *Le Pays du crépuscule*, Paris, F. Nathan, 1981.
* *Ronya, fille de brigand*, Librairie générale française, Paris, 1984. Skeudennoù gant Mette Ivers.
* *Le Petit Dragon aux yeux rouges*, Duculot, Gembloux, 1986. Skeudennoù gant Ilon Wikland.
* *Les Frères Cœur-de-lion*, Paris, Librairie générale française, 1987.
* *Mio, mon Mio*, Hachette, Paris, 1988.

### ''Fifi Brindacier'' (anv gallek [[Pippi Långstrump]])
Pa ne oa ket bet kavet feal a-walc'h an droidigezh kentañ e oa bet graet un droidigezh nevesaet eus an tri romant e 1995. 
* *Fifi Brindacier*, Hachette, Pariz, 1979 ; 1995. Skeudennoù gant Daniel Maja.
* *Fifi princesse*, Hachette, 1979, 1995.
* *Fifi à Couricoura*, Hachette jeunesse, 1995.

### Kati
* *Kati...*, Paris, Nathan, 1958. Skeudennoù gant Daniel Dupuy.
* *Kati en Amérique*, Paris, F. Nathan, 1958.
* *Kati en Italie*, Paris, F. Nathan, 1958
* *Kati à Paris*, Paris, F. Nathan, 1959. 

### ''Emil'' (pe ''Zozo la tornade'' hervez e anv en droidigezh kozh) (anv gallek [[Emil i Lönneberga]])
* *Zozo la Tornade*, Hachette, Paris, 1973 ; 2001. Skeudennoù gant Jacqueline Duhême.
* *Les Nouvelles farces de Zozo la tornade*, Librairie générale française, Paris, 1985; troidigezh nevez e 2008: *Les farces d'Emil*, Hachette Jeunesse Collection. Skeudennoù orin gant Björn Berg.
* *Les Cahiers bleus de Zozo la Tornade*, Librairie générale française, Paris, 1986; nouvelle traduction, 2008: *Les nouvelles farces d'Emil*, Hachette Jeunesse Collection. Skeudennoù orin gant Björn Berg.
* *La 325 farce de Zozo la Tornade*, Librairie générale française, Paris, 1987; nouvelle traduction, 2008: *Les mille et une farces d'Emil*, Hachette Jeunesse Collection. Skeudennoù orin gant Björn Berg.

### Vic le victorieux
* *Vic le victorieux*, Éditions GP, Paris, 1980 ; Hachette, 1990. Skeudennoù gant Boiry.
* *Le Retour de Vic le Victorieux*, Ed. GP, Paris, 1980.

## Liammoù diavaez
* Diwar-benn an troidigezhioù gallek, lod fall a-walc'h
Inosant VI

**Inosant VI** (e latin: *Innocentius*), **Étienne Aubert** e anv-ganedigezh, ganet e 1282 e Beyssac-en-Corrèze ha marvet d'an , a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an .
Jañ-Maï Priol

**Jañ Mai Priol**, ganet d'an 19 a viz Eost 1982, zo ur c'haner festoù-noz, anavezet e Treger dreist-holl.

Hervezañ en dije « kanet a-raok komz ». Deskiñ a reas ar c'han-ha-diskan gant Claude Lintanf hag Jañ-Do Robin, ar pezh a gasas anezhañ war al leurenn da 9 bloaz. Kejañ a reas gant Brendan Corre, ur gejadenn hag a badas 19 vloaz. Da 10 vloaz e taolas e evezh war ar gavotenn gant Louis-Jacques Suignard. Abaoe ar mare-se e ra tro ar festoù-noz "e Breizh hag e Navarra"! : Gouel an Dañs Fisel, Gouel Kan ar Vartoloded e Pempoull, fest-noz al Log e Plûned, *[[Gallésie en Fête]]*, *[[Java dans les bois]]*, ha re all.

Seniñ a ra meur a venveg : bombard, binioù, bodhrán... en ur genderc'hel da ganañ.

E 2004 e kejas ouzh ar Fabulous Trobadors ha les Bombes 2 Bal. Gante e reas un toullad abadennoù eus Roazhon da Doloza. (*La Maroquinerie*, *La Boule noire*, *Zénith de Toulouse*, *L'Ubu*...). Kejañ a reas ouzh Têtes Raides a ginnigas « prenestroù » dezhañ (*[[Festival des Terres Neuvas]]*, *[[Avis de KO social]]* hag ur bedadenn d'ar Bataclan e-kerzh ur sonadeg "okitan-breizhat").
Hiks

## Ar strollad

Krouet e miz C'hwevrer 2006 e Klegereg (56), Hiks a diskouez ur sonerezh arnevez da vat.
e bed ar Fest-Noz. 
Gant ar c'hoant da lakaat an dud da zañsal int setu donoc'h donañ ez eont er seurt sonerezh-se en ur gemmañ anezhi ( lakaat a reont an elektro, ar punk, ar rock, tonioù hengounel...) 

A benn ar fin e teuont a benn d'ober ur sonerezh redus ha nerzhus, hag a lak da fiñval ar re yaouank 'vel ar re gozh! Ur seurt nevez a zo ganet : an Drum N Breizh... 

Sonerien Hiks n'o deus netra d'en em rebech ! 
Un energiezh gwez, atahinus ha aznerzhus hag a lak da darzhañ harzoù ar son hag ar plijadur, hag ha ro ar c'hoant da zañsal.

Hiks a ra ur sonerezh a Vreizh hag hag a ra vad deomp kement a startijenn a zo ennañ.

Ar strollad a zo bremañ oc'h ober e bladenn diwezhañ gant sikour ar soner gitar-boud Stephan De Vito, nevez erru er strollad, hag en deus, er bloavezhioù 1990, kaset *Ar re yaouank* d'ho stad gwellañ, ha posupl e vefe dezhañ adkregiñ gant ur strollad ken talantet.

## Ar sonerien

*Gael Lefevere : bombard
*Pierre Droual : violoñs
*Goual Belz : gitar-bout
*Yann Harscoat : programmiñ ar c'henaozer
*Yann Le Gall : gitar
*Ronan Fouquet : sonekadur
Klemañs V

**Klemañs V** (e latin: *Clemens V*), **Bertrand de Got** e anv-tiegezh, ganet tro 1264 e Villandraut (Gironde) ha marvet d'an  e Roquemaure (eskopti Uzès), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'ar  e Perugia, Italia. Diskar a reas Urzh Marc'heien an Templ e-pad sened-iliz Vienna.
Julien Bardy

**Julien Bardy** a zo ur rugbier portugalat ganet d'an 3 a viz Ebrel 1986 e Bro-C'hall. Yaouaer e oa Bardy c'hoazh pa eo erruet e skol rugbi ASM. Chomet eo abaoe-se e Clermont ha rugbier a-vicher eo abaoe 2009. Gant gloazioù eo bet lakaet diaes Bardy evit ober e blas er skipailh kentañ.
A-drugarez d'e orinoù eo bet dibabet div wech evit skipailh Portugal. 

## Klub
2009-2011. ASM Clermont Auvergne
Armenia Inferior

**Armenia Inferior** (a anver ivez *Armenia Minor*) a oa ur broviñs eus an Impalaeriezh Roman. Dindan Gnaeus Domitius Corbulo e voe ar Romaned o'n em gannañ eno, ha trec'h e voent e 58 ha 63. Dont a reas da vezañ ur broviñs roman dindan an impalaer Trajan. Armenia Inferior a oa ur rann eus ur vro Armenia vrasoc'h (Armenia *Major*). Ar peurrest eus Armenia Major (Armenia Superior) a voe perc'hennet a-vareoù gant ar Romaned hag a-vareoù all e oa ul lodenn eus an impalaeriezhioù nes, Seleukided, Sasanided, Persia.

## Gwelet ivez
*Istor Armenia.
Thibaut Privat

**Thibaut Privat** a zo ur rugbier gall ganet d'ar 6 a viz C'hwevrer 1979 e Nimes (Gard). C'hoari a ra en eil renk gant ASM Clermont Auvergne.

Stummet eo bet Privat gant RC Nîmes Gard a-raok mont da Veziers evit c'hoari er rummad kentañ gant ASBH. E 2003 en deus sinet e Clermont hag abaoe-se en deus kemeret perzh e krogadoù pouezusañ ar c'hlub. Bewech e oa war an dachenn evit ar gourfennoù c'hoariet gant Clermont, ar re kollet met ar re gounezet ivez (aet eo ar maout gantañ div wech: European Challenge Cup e 2007 ha Top 14 e 2010). E skiant-prenet hag e spered stourmer a vez pouezus-tre en eil renk.

Evit skipailh rugbi Frañs eo bet dibabet Privat dek gwech abaoe 2001. Tournamant ar 6 broad 2002 en deus gounezet en ur c'hoari tri c'hrogad enep Italia, Bro-Gembre ha Bro-Skos. Da c'houde eo bet dibabet evit kemer perzh e Kib ar bed 2003 gant ar Re C'hlas met n'en deus c'hoariet nemet ur c'hrogad, an hini diwezhañ evit an trede plas enep Zeland-Nevez. N'eo ket bet dibabet abaoe 2005.

## Kluboù
* 1999-2003. AS Béziers Hérault
* 2003-2011. ASM Clermont Auvergne

## Loreadeg
* Tournamant ar 6 broad 2002 
* European Challenge Cup 2007
* Kampionad Frañs 2010
* gourfennad Kampionad Frañs 2007, 2008 ha 2009
* gourfennad European Challenge Cup 2004
Clément Ric

**Clément Ric** a zo ur rugbier gall ganet d'an 18 a viz Gouere 1988 en Aurillac (Cantal). C'hoari a rae er renk gentañ gant ASM Clermont Auvergne. E 2006 e oa aet da gleub Clermont goude bezañ bet stummet en Aurillac da gentañ, hag e Ussel da c'houde. Gant an diwanidi en doa c'hoariet a-raok mont d'ar skipailh kentañ e 2008. Abalamour d'e yaouankiz e veze implijet evel eilc'hoarier nemetken.

## Kleuboù

* 2007-2017 : ASM Clermont Auvergne
* 2017-2021 : Lyon OU
Marin

**Marin** zo un anv-bihan gallek ha kroatek, deuet eus an anv-bihan latin Marinus. Un anv-tiegezh eo ivez e meur a yezh.

## Eilstummoù
*Marine, Marina evit ar merc'hed.

## Yezhoù all
*Marinus, e latin hag izelvroeg
*Marino en italianeg

## Tud
### Anv-bihan
* Marin Držić, skrivagner kroat (1508-1567)
* Marin Mersenne (1588-1648), matematikour gall
* Marin Duval (1625-1699), protestant gall divroet da Amerika 
* Marin Marais (1656-1728), sonaozour gall
* Marin Molliard (1866-1944), louzawour gall
* Marin Karmitz, filmaozer gall (ganet en 1938)
* Marin Barleti (1450-1512 pe 1513), humanour albanat
* Marin-Marie (1901-1987), livour gall bet o chom en inizi Kalzenez
* Marin Čilić (g. e 1988), c'hoarier tennis kroat 

### Anv-tiegezh
* Jean Marin (1909-1995) , pe Yves Morvan, kazetenner ha rezistant breizhat
* Luis Marín Sabater (1906-1974), melldroader euskarat
* Bruno Marin (g. e 1963), melldroader breizhat
* Marko Marin (g. e 1989), melldroader alaman
* Sanna Marin (g. e 1985), kentañ ministrez Finland
 
## Lec'hioù
**Saint-Marin*, anv gallek San Marino, republik dizalc'h en Italia.

### 
* Marin, gwechall kumun en Aveyron, hiziv e-barzh Sainte-Croix
* Marin, kumun e Chablais (Haute-Savoie)

### 
* Marín : ur porzh

###### 
* Le Marin, kumun e departamant Martinik

###### 
* Marin County, en Kalifornia

###### 
* Marin-Epagnier, ar gumun ma oa La Tène.

## Traoù all
**Marin* zo un anv-kadarn gallek, martolod e brezhoneg
** *[[Le Marin (sizhunieg)|Le Marin]]*, sizhunieg embannet gant Stroll Ouest-France e Roazhon.
**Marin* zo un anv-gwan gallek, morel pe morek e brezhoneg

## Pennadoù kar
*Marinus
*Marino
Marina

**Marina** zo un anv-bihan latin, italianek, ha slavek, roet d'ar merc'hed, deuet eus an anv latin « *[[Marinus]]* », evel an anv-bihan italianek Marino, roet d'ar baotred. 

## Adstummoù
*Marine e galleg, ha *Marinella*.

## Yezhoù arall
* Maryna, e poloneg,
* Марина (Marina), e bulgareg ha ruseg, 
* Marina en italianeg, roumaneg, svedeg
## Tud
### Sentezed

*Santa Marina (Marino), leanez gwisket evel ul lean hag anvet Marino.
*Santa Marina (Margherita), gwerc'hez ha merzherez en Antiochia di Pisidia en IIIde kantved, lidet d'an 20 a viz Gouhere
*Santez Marina Ourense, gwerc'hez ha merzherez en Ourense, e Galiza, lidet d'an 18 a viz Gouhere
*Santez Marina Omura, gwerc'hez ha merzherez e Japan er XVIIvet kantved, lidet d'an 28 a viz Gwengolo
*Marina di Spoleto, gwenvidigez, en XIIIvet kantved, lidet d'an 18 a viz Mezheven.
### Tud all
* *Marina*, kanerez ar strollad Marousse
* Marina Berlusconi, politikourez italian ha merc'h he zad
* Marina Berti, aktourez italian
** he merc'h Marina Giordana, aktourez italian
* Marina Foïs, aktourez c'hall 
* Marina Langner, aktourez alaman, berrik he brud
* Marina Malfatti, aktourez italian
* Marina Raskova (1912-1943), nijerez vilourel soviedel 
* Marina Tsvetaieva, barzhez rus
* Marina Vénache, kanerez c'hall
* Marina Vlady, aktourez c'hall

## Pennad kar
*Marino
Premio Xerais

Ar **Premio Xerais** zo ur priz lennegel e Galiza. 

## Loreidi

*1984: *[[Crime en Compostela]]* (Carlos González Reigosa).
*1985: *[[As horas de cartón]]* (Lois Xosé Pereira).
*1986: *[[No ano do cometa]]* (Xoán Bernárdez Vilar).
*1987: *[[Para despois do adeus]]* (Xosé Ramón Pena).
*1988: *[[O bosque das antas]]* (Francisco Xosé Fernández Naval).
*1989: *[[Galván en Saor]]* Darío Xohán Cabana).
*1990: *[[As baleas de Eduardo Reinoso]]* (Alfonso Álvarez Cáccamo).
*1991: *[[Agosto do 36]]* (Xosé Fernández Ferreiro).
*1992: *[[O infortunio da soidade]]* (Xosé Carlos Caneiro).
*1993: Den ebet
*1994: *[[O cervo na torre]]* (Darío Xohán Cabana).
*1995: *[[Unha noite con Carla]]* (Aníbal Malvar).
*1996: *[[A velocidade do frío]]* (Manuel Seixas).
*1997: *[[Manancial]]* (Xavier Manteiga).
*1998: *[[Morning Star (romant)|Morning Star]]* (Xosé Miranda).
*1999: *[[Pensa nao]]* (Anxo Angueira. Roet e Mondariz-Balneario.
*2000: *[[Expediente Artieda]]* (Luís Rei Núñez). Roet e Santiago de Compostela.
*2001: *[[Teoría do caos (novela)|Teoría do caos]]* (Marilar Aleixandre). Roet e Ribadeo.
*2002: *[[Concubinas]]* (Inma López Silva). Roet e Allariz.
*2003: *[[Casa Skylab]]* (Santiago Jaureguizar). Roet e Betanzos.
*2004: *[[O exiliado e a primavera]]* (Manuel Veiga). Roet e Vigo. Da vezañ roet en Enez San Simón, nemet dilec'hiet e voe da Vigo abalamour da beñse ar vag-pesketa *Bahía * eus porzh Cesantes, dre verk a genskoazell .
*2005: *[[Herba moura]]* (Teresa Moure). Roet en Enez San Simón
*2006: *[[Tres segundos de memoria]]* (Diego Ameixeiras). Roet en Enez San Simón,
*2007: *[[Cardume (romant)|Cardume]]* (Rexina Rodríguez Vega). Roet en Enez San Simón,
*2008: *[[O xardín das pedras flotantes]]* (Manuel Lourenzo González).
*2009: *[[Sol de inverno]]* (Rosa Aneiros).
*2010: *Periferia* (Iolanda Zúñiga).
Kokopelli (kevredigezh)

**Kokopelli** a zo ur gevredigezh c'hall hag a zasparzh hadoù a zeu eus al labour-douar biologel ha biodinamikel, krouet e 1999.

Er mare-mañ e tasparzh (sifroù 2007) 550 seurtad tomatez, 300 seurtad pimant, 130 seurtad letuz, 150 seurtad koulourdr, 50 seurtad berjinez...

Da-heul reoliadurioù lezennadurel nevez he deus kemeret plas *Terre de Semences* hag a oa oberiant abaoe 1994 evit gwareziñ bevliesseurted an hadoù hag al liorzhoù legumaj (*Terre de Semence* en deus serret e 1998 da-heul gourdrouzoù ar GNIS hag an FNPSP).

## Embannadurioù
* *Semences de Kokopelli, manuel de production de semences et collection planétaire de variétés potagères*, 9 stumm, https://web.archive.org/web/20100701003908/http://www.kokopelli.asso.fr/ouvrage-semences-de-kokopelli/index.html
* Kelaouenn *Kokopelli, un Joueur de Flûte Enchantée dans le Rêve de Gaïa n°2 automne 2009*, da lenn amañ

## Notennoù ha daveoù


## Gwelet ivez
### Pennadoù liammet
* Bevliesseurted,
* Labour-douar padus
* Luskad a-enep-OKG

### Liammoù ha restroù diavaez
* Une étude sur les indicateurs de biodiversité agricole (Courrier de l'Environnement, INRA)
* Kokopelli Belgia
* Kokopelli Bro-C'hall
* Drekstal kokopelli
Gwennyn Louarn

**Gwennyn Louarn** a zo ur ganerez vreizhat. Kanañ a ra e brezhoneg, galleg ha saozneg. Kanañ a ra ar brezhoneg evel ma vev he buhez. Abaoe bezañ bet o kanañ evit ar wech kentañ asambles gant Alan Stivell, Gwennyn he deus skrivet ha komposet dibaouez sonioù ha tonioù a-vremañ.

## Buhezskrid
Ganet eo d'ar 27 a viz Even 1974 e Roazhon. Merc'h eo d'ar skrivagner bannoù-treset Malo Louarn ha d'al labourerez-douar ha politikourez Françoise Louarn, kuzulierez-rannvro UMP.

Kroget eo da ganañ e-pad he studi. E 2000 e oa bet pedet gant Alan Stivell da ganañ div ganaouenn gantañ war e bladenn *Back to Breizh*. E 2002 e voe gounezet ganti Eil priz Krouidigezh Kan ar Bobl.
He fladenn gentañ, **', a zeu er maez e [[2006]] e ti [[Coop Breizh]]. Ganti e vez skrivet al lod vrasañ eus ar c'homzoù hag eus ar sonerezh, o vezañ neuze un oberourez-sonaozourez-kanerez. Adkemer a ra barzhonegoù **', gant Maodez Glanndour, ha **', gant [[Anjela Duval]]. Resevout a ra ar bladenn-mañ, sevenet gant Yann Honoré, priz [[Produet e Breizh]] (arzourien yaouank) e [[2007]]. Gant an ton **', he deus bet priz an arvesterien er c'henstrivadeg etrekeltiek Nòs Ùr, e Bro-Skos.

Hec'h eil fladenn, **', sevenet gant ar gitarour ha kempenner Patrice Marzin, a zo deuet er-maez e [[2009]] e ti [[Keltia Musique]].

==Pladennoù==
* [[2006]] : **'
* 2009 : **'
* [[2011]] : **'
* 2013 : *Beo*
* 2016 : *Avalon*
* 2021 : *Immram*
* 2025 : *Il est une Île...*

## Notennoù ha daveoù

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Keltia musique

**Keltia musique** a zo ul label pladennoù, produour ha dasparzher arbennikaet war ar sonerezh keltiek, krouet e 1978 e Kemper gant unan eus ar re gentañ eus ar "sonerezh breizhat ha keltiek", ar soner Hervé Le Meur.

E 2005 ez eo Alain Le Meur, mab Hervé Le Meur, hag a zo PPR Keltia Musique.

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel