Skinwel brezhonek

War gwagennoù ar skinwel e-kerz ar Stad C'hall eo bet krouet an abadennoù skinwel kentañ e brezhoneg.

Gwall dreut int chomet abaoe bloavezhioù . 

## Ar skinwel brezhonek e dorn ar Stad c'hall
E Roazhon eo bet staliet sez kevrenn gornôg ar skinwel-Stad er bloavezhioù 1960. War bali Jean Janvier, nepell diouzh ar porzh-houarn, e oa bet savet ar greizenn gant un nebeud studioioù hag ar burevioù. E-keñver ar velestradurezh e vez renet oberioù rannvroel evit div rannvro, hini Breizh (4 departamant) ha Broioù-al-Liger. Koulskoude e vez skingaset ar c'heleier lec'hel adalek skinpeulioù lec'hel. 

## An abadennoù skinwel brezhonek
### Deroù
War ar skinwel meret gant ar Stad c'hall, an Office de Radiodiffusion-Télévision française (ORTF), e oa bet aozet an abadennoù skinwel brezhonek kentañ e 1964 war ar skingaserien lec'hel e Breizh. Lavaret eo bet e oa klasket Ministr an Ditour gall, Alain Peyrefitte, enebiñ outi. Goude ar "bulletin d'actualités régionales" pemdeziek e kinnige Charlez ar Gall ur vunutenn hanter e brezhoneg. Pelloc'h e oe daoubleget an heuliadenn-se gant un all evit mont da 3 vunutenn.E 1971 e voe krouet ur magazin hag a bade 15 munutenn bep eil sadorn da 1 eur 30 goude lein, "Breiz o veva" e ditl. Stumm an dibunañ nevezinti e oa gant ar magazin a rae war e dro Per-Jakez Helias, Fañch Broudig, Charlez ar Gall ha Chanig ar Gall. Cheñch a raio ar stumm evit mont da hini an teulfilmoù diskouezet e-pad un ugent munutenn.Evit lakaat e pleustr Karta sevenadurel Breizh (1977) e oa kresket padelezh an eurioù brezhonek war kanolioù skinwel Breizh pa oa bet an ORTF rannet e meur a aozadur (e 1975), war ur chadenn nevez-aozet, France Régions 3 (FR 3), houmañ chadenn an abadennoù skinwel rannvroel. An abadenn skinwel berr pemdeziek "Noz vad" a voe bet kresket un tammig he fadelezh. Krouet e oa bet ur abadenn nevez "Triwec'h ha tri-ugent". Koulskoude, pa seller spis ouzh keitad ar badelezh e kaver 28 munutenn war ar sizhun ha 4 war an devezh.

### Chom a-blas
Evit lakaat e pleustr rakweladennoù Karta sevenadurel Breizh e tlee bezañ kresket c'hoazh padelezh an abadennoù skinwel brezhonek pa ne vije ket mui abadennoù ar chadenn gentañ (TF1) war skrammoù FR3 d'ar sadorn. Er c'hontrol e tisklêrias rener FR3 Kornôg e oa ret lakaat un harp da diorroadur an abadennoù skinwel brezhonek.Evit ober van seveniñ ar promesaoù d'an dilennidi breizhat e oe aozet un abadenn vrezhonek nevez d'al lun e 13 eur 30, "Hekleo an deiziou" he zitl. Ne oa nemet abadennoù skinwel kozh "Breiz o veva" enni ha ne c'helle ket koustañ ker. Hiraet e oe Breiz o veva" gant 6 munutenn ouzhpenn koulskoude.Eus ar c'hrouidigezh rik e brezhonek n'eus ket bet anv a-raok un teulfilm kaset da benn gant Per ar Flao e 1979 ("An hent-houarn ar ar vicherourien" diwar-benn beajourien war dreñ Kemper-Pariz). Diwar 54 munutenn skingaset pep sizhun e veze kinniget 20 munutenn aozet gant abadennoù skinwel gwelet dija.

### Kas a-raok betek ... 116 munutenn ha kiladenn da 90 munutenn pep sizhun
E 1980 e oe karget Fañch Broudig, ur c'helaouenner anezhañ, ren ur skipailh staliet e studio Brest (straed Frédéric Le Guyader). Ur magazin nevezinti, ur c'hard eur-pad, An Taol Lagad, a zo bet skingaset pep Gwener da noz (19 e 35) ha pelloc'h d'ar sadorn war-dro kreisteiz. E 1990 eo bet skingaset ar magazin e-pad 5 munutenn eus al Lun d'ar Gwener.
E 1983-1984 eo bet anvet Youenn Gwernig da rener an abadennoù skinwel brezhonek. Er mare-se e oe krouet abadennigoù divyezhek skingaset e eurioù arvestiñ stank, met ne kreske ket padelezh hollek ar brezhoneg war ar skrammoù. Lakaet eo bet istitloù da "Hekleo an deiziou".
Erfin e oe bodet an abadennoù-program (ha n'int ket nevezinti) d'ar Sul e-pad 1 eur hanter. E 1990 e oe skingaset "Chadenn ar Vro" e-pad 57 munutenn hag e veze ur skingasadenn anvet "Dudi" e-pad 10 munutenn hag ar magazin "An Taol Lagad" eus 12 e 10 da 12 e 30 d'ar sadorn. 
Unan eus ar renerien FR3 a anaveze ne vije ket bet abadennoù skinwel brezhonek ma ne tegasfe arc'hant evito Kuzul Rannvro Breizh (war-dro 700 000 F e 1985).

### Enkadenn 1991
E 1991 e tivizas France Régions 3 ne vefe ket mui produadurioù e brezhonek hag e vije skarzhet darn ar skipailh oc'h ober war-dro ar brezhoneg kuit. Pa nac'has Alain Bienvenu labourat gant ar moaienoù lezet e oe anvet da benn ar skingasadennoù brezhonek Fañch Broudig (evel produer dileuriet). Ne oa ket mui posupl advouezhiañ an tresadennoù bev a blije kalz d'ar vugale vrezhonek desavet er skolioù divyezhek. Ne chome nemet emzivizoù war blateiz hag enklaskoù. Traoù pell eus ur skinwel modern ha buhezek a c'hell plijout da bep rummad ar vrezhonegerien. Manifestadegoù ha sinadegoù a zo bet evit goulenn ma vo aozet ur chadenn vrezhonek diehan, met ne fiñvas ket ar gouarnamant.

### Red an amzer
### Adtapout skingasadennoù FR 3 war an Internet
Posupl eo adwelout skingasadennoù brezhonek FR3 war lec'hienn ar chadenn ha pellgargañ o fodskignadoù.

## Skinwel brezhonek nevez war [[Internet]]
### WebNoz
D'an 18vet a viz Kerzu 2006 eo bet skingaset un abadenn vrezhonek kentañ da vezañ kaset ingal war an Internet, WebNoz he zitl. E sal oaled lise Diwan Karaes eo bet aozet dindan renerezh Lionel Buannic. Divizoù war dazont ar brezhoneg hag oberiantizoù nevez e brezhoneg gant heuliadennoù kan ha sonerezh a zo bet an endalc'h e-pad 1 eur 48. Betek Mezheven 2012 e veze skignet pep trede lun ar miz diouzh ul lec'h nevez. Abaoe Mezheven 2011 'n eus ket mui diouzh an abadenn mes erlec'hiet eo bet gant an abadenn "Bec'h Dei".

### Skinwel-Web gant An Tour-tan
An deiz a-raok m'eo bet skingaset ar WebNoz kentañ eo bet diskouezet e brezhoneg 54vet ermaeziadenn abadennoù skinwel aozet gant An Tour-tan (servijer), ur servije dediet d'ar sevenadur breizhek e Kemper. D'an 17vet a viz Kerzu 2006 eo bet dispaket 2 eur 20 emzivizoù ha heuliadennoù sonerezh aozet gant bagadoù Brieg, Plomeur ha Kemper peurvuiañ. N'eus ket bet keloù eus skingasadennoù ingal p'eo bet an holl abadennoù all e galleg.

## Levrlennadur
*Treger, Mikeal. Skinwel. *In* : Al Liamm, n° 350, 2005.
*  Lainé, Noël, *Le droit à la parole*, Roazhon : Terre de brume, 1992., p.p. 108-116. ISBN 2-908021-09-9

## Sellet ivez ouzh
*France Régions 3
*Office de Radiodiffusion-Télévision Française
*Skinwel kembraek

## Liammoù diavaez
*Dielloù ar chadenn France 3 Breizh war YouTube, enno abadennoù e brezhoneg
*Lec'hienn ar chadenn dele Brezhoweb (RealPlayer)
*Lec'hienn abadennoù Skinwel-Web war servijer "An Tour-tan" (RealPlayer)
*L'Ouest en mémoire (Ina) - Abadenn kentañ Breizh o veva e 1971
*Istor ar skwinwel e brezhoneg, brezhoneg.gwalarn (diell)