Malgeneg

**Malgeneg** [margəˈnek] a zo ur gumun e Breizh e Kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan. 
## Douaroniezh
* War richerioù Bonnechère, Frétu, ha Santez-Trifin, emañ Malgeneg
;Kumunioù amezek

## Dezougen
* War al linenn hent-houarn Pondi Mêlann edo Malgeneg.
## Anv
* Marteville & Varin ː *Maigeechac'h*
* Erwan Vallerie ː *Malgenac*, 1194, 1221 ; *Melgennac*, 1228 ; *Maelgannac*, 1274 ; *Melguennec*, 1301 ; *elguennac*', *Melguenac*, 1301 ; *Meoulguenac*, 1314 ; *Meoulguennec*, 1314 ; *Melguegnac*, 1315 ; *Melganac*, *Melguenac*, *Melguennac*, *Malguennac*, 1315 ; *Malganac*, *Melguenac*, 1373 ; *Malguenac*, 1387 ; *Melguengnac*, 1482 ; *Melguenac*, 1516.
;Gerdarzh
* Herve Abalain ː un anv den gant *mael* "penn", "priñs" + *cann* "gwenn", "skedus".
## Istor
### 
#### [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
* Un digoll a 1 500 lur a voe paeet gant ar barrez d'an Aotrou de la Pierre ha da tud all eus Pondivi goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad an emsavadeg.
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Malgeneg, Lescodan e anv, goude an emsavadeg.
### [[Dispac'h Gall]]
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Malgeneg e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Klegereg; e distrig Pondi e oa; gant lezenn an *8 pluviôse an IX* (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl *loi portant réduction du nombre de justices de paix*, e voe miret ha brasaet kanton Klegereg gant ar memes anv, ha chom a reas Malgeneg ennañ; lakaet e voe Malgeneg en arondisamant Pondi bet krouet e 1800.
### 
* Krouet e voe kumun Ar Sorn d'ar 1 a viz Meurzh 1869 diwar lodennoù eus kumunioù Bizhui, Gwern, Malgeneg, Pondi ha Stival.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 89 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,08 % eus he foblañs e 1911.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Tapet e voe eizh rezistant er gumun gant archerien Pondi. C'hwec'h anezhe a voe fuzuilhet e Gwened, an daou all a varvas er c'hampoù-bac'h nazi.
## Monumantoù ha traoù heverk
* Lia Sant-Nizon.
* Peulvan Sant-Steven.
* Priodi, ha goude maner Moustouer Lann, XVvet kantved, bet distrujet e-kerzh XVIIIvet kantved, gant e c'houldri hag e di-oranjez. Deut da vezañ kastell Moustouer Lann, echuet er bloaz 1781.
* Kastell Lesturgant (XVvet, XVIvet); adaozet e 1885; kouldri eus 1697; dismantroù un vilin avel eus 1736.
* Iliz sent Pêr ha Paol, bet adaozet e XIXvet kantved,
* Chapel Itron-Varia Moustouer
* Chapel Sant-Steven Stumultan (XVvet, XVIvet); feunteun eus 1881.
* Chapel Sant-Padarn (fin XVvet-deroù XVIvet); tour bet adsavet e 1927
* Chapel Sant Pedig (lodennoù eus XVIvet kantved)
* Chapel Sant Gweltaz (XVvet-XVIIIvet)
* Dismantroù chapel Sant-Nikolaz.
* Feunteun devosionoù Sant-Nikolaz, bet adaozet e 1862.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

Eglise Malguénac3.JPG|Iliz Malgeneg; talbenn en aer vat.
Eglise Malguénac4.JPG|Iliz Malgeneg; an tour.
Eglise Malguénac5.JPG|Iliz Malgeneg talbenn en aer enep.
Malguénac (56) Croix de cimetière 01.JPG|Kalvar ar vered.
Fontaine Saint-Nicolas-2.JPG|Feunteun Sant-Nikolaz.
Mom Malguénac.JPG|Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1821
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 
  bar:2022 text:2022
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 1730
  bar:1800 from:0 till: 1842
  bar:1806 from:0 till: 1679
  bar:1821 from:0 till: 1596
  bar:1831 from:0 till: 2009
  bar:1836 from:0 till: 1960
  bar:1841 from:0 till: 1957
  bar:1846 from:0 till: 2059
  bar:1851 from:0 till: 1976
  bar:1856 from:0 till: 1868
  bar:1861 from:0 till: 1838
  bar:1866 from:0 till: 1822
  bar:1872 from:0 till: 1657
  bar:1876 from:0 till: 1674
  bar:1881 from:0 till: 1648
  bar:1886 from:0 till: 1675
  bar:1891 from:0 till: 1687
  bar:1896 from:0 till: 1736
  bar:1901 from:0 till: 1717
  bar:1906 from:0 till: 1753
  bar:1911 from:0 till: 1751
  bar:1921 from:0 till: 1780
  bar:1926 from:0 till: 1682
  bar:1931 from:0 till: 1660
  bar:1936 from:0 till: 1514
  bar:1946 from:0 till: 1366
  bar:1954 from:0 till: 1237
  bar:1962 from:0 till: 1214
  bar:1968 from:0 till: 1076
  bar:1975 from:0 till: 1194
  bar:1982 from:0 till: 1419
  bar:1990 from:0 till: 1631
  bar:1999 from:0 till: 1657
  bar:2006 from:0 till: 1718
  bar:2012 from:0 till: 1761
  bar:2022 from:0 till: 1849

* Mammenn : EBSSA.
## Melestradurezh
## Tud
*Joakim Gwilhom (1797-1857), skrivagner brezhonek.
## Ardamezeg ar familhoù

## El lennegezh
* Eugène Thibault (1871-1929) : *Penaos emañ bet savet tour-iliz Malgeneg*, Dihunamb niv. 72, Genver 1911 – Adembannet en dastumad Torkad, Al Lanv, 2019, pp.281-3 
## Levrlennadur
* Hervé Abalain : *Les noms de lieux bretons*. Les Universels Gisserot. 2000
* Daniel Delattre : *Le Morbihan. Les 261 communes*. 2004
* A. Marteville & P. Varin, warlec'hien Ogée : *Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne.* Molliex. Rennes. 1843. Editions Régionales de l'Ouest. Mayenne. 1993
* Pol Potier de Courcy : *Nobiliaire et armorial de Bretagne*. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : *Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.* An Here. 1995
## Liammoù diavaez
* Malgeneg war lec'hienn Geobreizh
## Notennoù