37

790 AUC (Ab Urbe Condita = goude diazez Kêr Roma) / 0037 PC (goude ganedigezh J.-K.)
----

## Darvoudoù

### [[Impalaeriezh roman]]
* Impalaer : Tiber (Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus), adalek an 19 Eost 14; aet da Anaon ar 16 Meurzh 37, oajet a 78 bloaz, e Misena. An an istorourien a chom en arvar war rezon ar marv (cf Zosso & Zingg, p.&nbsp;16). Er c'hañv-di Aogust eo laket e ludu)
* Deroù ren Kaligula (Caius Julius Caesar Germanicus) oajet a 25 bloaz (16 Meurzh 37 / 24 Genver 41)
* Koñsuled : Cn(eus) Acerronius Proculus & C(aius) Petronius Pontius Nigrinus
** Makron, prefed ar pretordi a laka lazhañ Tiber dre an tag e Campania (16 Meurzh). Caius, mab Germanicus brudet, zo anavezet hep poan da impalaer gant ar Sened ha gant al lu (Caligula, botezig, zo ul lesanv milourel). Klañv-bras e kouezh en diskar-amzer.
** 18 Meurzh: en desped da youl Tiber eo lakaet Kaligula da Impalaer: ar Sened roman a freuz e destamant hag embann a ra Caligula impalaer.
** Klask a ra Kaligula bezañ doueekaet (taol esae kentañ ur ur priñs o ren): lezenniñ a ra war kement tachenn zo hag embann a ra soñjoù barn groñs. Sevel a ra a-enep ar Sened ha kregiñ a ra da gas lod d'ar marv krenn-ha-krak evit bezañ feuket e veurdez. En em harpañ a ra war ar varc'heien, ar werin, lu ar Roen hag al luskadoù relijiel a sav a-du gant e raktresoù divarvelezh. Dizemglev zo etre an Impalaer hag ar Sened.
* Kaset kêr Antiokia e Siria d'an traoñ gant ur c'hren-douar.
* Herod Agrippa I, roue ar Yuzevien (37-44).
** Goude ur vuhez diroll e tap Herod Agrippa I, mab da Aristobulus, gounid tu Kaligula a ro dezhañ tetrarkiezh kozh Fulup hag Abila.
* Marullus, prokulator Jude, Samaria hag Edom (37-41) 
* Sant Stefan merzher kristen kentañ. Labezet eo evel enebour ar relijion.
* A-strew ez a an "hellenourien", a brezeg an aviel d'ar re n'int ket Yuzevien.

### '''[[Breizh-Veur]]'''
* Cunobelinos, roue an Drinovanted hag ar Gatuvellauned (*c.* -10/+40)  

## Relijionoù ha mitologiezhioù
* Degemer a ra Farizian Paol Tars kelennadurezh Jezuz, e Damask, dre un diskuliadur (bloavezh gwirheñvelañ). E 39 e teu da vezañ Sant Paol. 
* Krouet eo gant Sant Pêr Iliz reizhkredennek Siria (deiziad hengounel)

## Arzoù ha sevenadur
* Suetonius Paulinus a gemer penn un englask war ar Sahara.

## Teknikoù ha skiantoù da dalvezout
* Aulus Celse a sav un holloueziadur mezegel.
* Savidigezh tour-tan Boulogne-sur-Mer (37-41).
* Savidigezh galeoù (temploù war-neuñv ?) al lenn Nemi, nepell eus Roma, evit Kaligula.

## Buhez pemdez ha dudi

## [[:Rummad:Ganedigezhioù 37|Ganedigezhioù 37]]
* Flavius Josephus, istorour yuzev.
* 15 Kerzu : Neron, impalaer roman,  en Antium.

## [[:Rummad:Marvioù 37|Marvioù 37]]
* 16 Meurzh : Tiber, impalaer roman, taget gant Makron.
* 1 Mae :  Antonia Minor, merc'h da Marcus Antonius hag Octavia Minor, ha  mamm-gozh Caligula.
* Merzherenti Sant Stefan, meinataet.
* Marbod a zo anvet da  roue ar Varkomanned.

## Gwelet ivez
* Roll ar Pennoù Stad e 37

## Levroniezh
* M.-N. Bouillet : *Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie*. L. Hachette et Cie. Paris. 1863
* François Zosso & Christian Zingg : *Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C*. Errance. Paris. 1994