Pontoù Brest

Abalamour d'he douaroniezh (pladennoù distaget an eil ouzh eben gant kaniennoù) ez eus kalz pontoù e Brest hiziv. N'eo ket bet atav evel-se an traoù avat. A-raok ma oa pontoù e oa ret d'ar Vrestiz dibab, evit treuziñ ar Penfell, pe mont en argrec'h d'ar stêr (ar pezh a ouzhpenne un dek kilometr bennak d'o hentad), pe paeañ evit mont e-bourzh bark un treizher, ar pezh ne oa ket diriskl atav. 

N'eo nemet e 1836 e voe asantet gant ar c'houarnourien studiañ ar c'hinnigoù da sevel pontoù, goude stourm an annezidi evit kement-se dre sinadegoù gant tud Rekourañs peurgetket. Evit bastañ da ezhommoù ar morlu gall e voe savet ar pontoù da-gentañ-holl, ha chomet e voe strizh treuzidigezh ar gerzhourien hag ar girri drevourel betek goude an eil Brezel-bed.

## Treuziñ ar Penfell
### A-raok an [[Eil Brezel-bed]]
Eus ar pontoù savet a-raok an Eil Brezel-bed ne chom nemet ar pont-neuñv hiziv, nevesaet a-brantadoù dre ma n’eo ken fetis e fardaj.
#### Pont-neuñv
Gant an amiral de Gueydon e voe divizet sevel ur pont-neuñv war ar Penfell e 1856. Ar pont kentañ eo hag a liamme ar c'hreiz-kêr gant karter Rekourañs

Goude an eil Brezel-bed ne voe adlakaet ar pont-neuñv nemet e miz Ebrel 1946, goude bezañ diatredet an dismantroù. Dilec'hiet e voe pa voe digoret pont nevez Rekourañs.

Miret eo bremañ evit tud an arsanailh, hag anavezet eo ivez evel "pont Gueydon".

Brest2012-Philweb 218.jpg|Digoret e voe ar pont-neuñv d'an dud e-pad gouelioù mor Brest 2012.
Brest2012-Pont guédon.JPG|Ar pont-neuñv digor dindan pont Rekourañs.


#### Pont broadel
N'eo nemet d'an 23 a viz Even 1861 e voe digoret ar Pont Broadel, ar pont kentañ etre kreiz-kêr ha Rekourañs, goude ma oa bet nac'het kalz raktresoù. Ar pont-mañ a c'halle "en em zigeriñ" evit klotaat gant darvennoù morlu Bro-C'hall hag a felle dezhañ lakaat e listri da sevel gant ar Penfell.

Disac'hañ a reas ar pont e miz Gwengolo 1944, e-pad bombezadeg ar Gevredidi.

29-Brest-Port militaire-Arrivée du Croiseur Duguay-Trouin-1901.jpg|Ar pont broadel digor (tremen ar morreder Duguay-Trouin e 1901)
2Fi02473 Pont national US Army retouchée.jpg|Ar pont broadel distrujet (miz Gwengolo 1944)


#### Pont treuzvourzhañ
Savet e voe ar pont treuzvourzhañ-mañ gant Ferdinand Arnodin e mont-tre porzh Benzart e Tunizia (en Impalaeriezh trevadennel Frañs d'ar mare-se) e 1898 da gentañ, hag adsavet e voe e Brest e 1909. Implijet e oa evit an arsanailh evit an arme gall. Gwall walleget e voe e 1944 ha distrujet e voe e 1947.

Claxton Ray W064.jpg
Pont transbordeur Brest.jpg


#### Pont Kervallon

Savet e voe pont Kervallon e 1930. Digor e oa d'ar publik da gentañ, oc'h erlec'hiañ an treizher, met astennet e voe domani ar morlu gall hag e teuas da vezañ e-barzh an arsanailh adalek 1933. E 1934 e voe addigoret d'ar bourmenerien, d'ar gerzhourien ha d'ar c'hirri skañv d'ar Sul ha d'an deizioù-gouel.

Ar pont war ar Penfell nemetañ eo hag a chomas difreuz e dibenn an eil Brezel-bed. Ne c'halle ket an dud treuziñ ar stêr ken dre ma oa bet distrujet ar pont broadel, ha klemmoù a zeuas eus tu koñversanted ar ribl dehoù : ne chome nemet an dreuzell evit ar gerzhourien, ar pont-neuñv. Un diforc'h priz a oa etre ar produioù e kreiz-kêr hag e Rekourañs. Goulenn a rejont neuze ma vije digoret pont Kervallon d'an trafik trevourel. Aotreet e voe ar c'harbedoù trevourel etre dor ar Vreserezh hag hini Killiverzan e miz Ebrel 1945, met da eurioù digoradur dorioù an arsanailh hepken.

Erlec'hiet e voe pont Kervallon gant ur stankell e 1987.

### Goude an eil Brezel-bed
E 1945 e voe studiet diskoulmoù liesseurt evit treuziñ ar Penfell. Divizet e voe sevel daou bont : unan ma tremenfe warnañ an hent broadel 12, egile diloc'h, e kreiz ar gêr, evit an ezhommoù lec'hel.

#### Pont an Ospital pe an Harteloire

Quartier de Brest-Centre et pont de l'Harteloire.jpg|Karter Brest-Kreiz ha pont an Harteloire
View Penfeld Brest 02.jpg|Pont an Harteloire gwelet eus ribloù ar Penfell.

Divizet e voe sevel ur pont war lec'hienn ar pont treuzvourzhañ, distrujet, hag an ospital-mor, en e boull. Pont an ospital, adanvet war-lerc'h pont an Harteloire, a oa ijinet solut a-walc'h evit ma tremenfe karbedoù ha kirri pounner e-leizh, hag uhel a-walc'h evit ma tremenfe dindanañ ur morreder 10 000 t a-drugarez d'un uhelez a 40 metr a-us d'an dourioù uhelañ, forzh peseurt mare a vefe.

#### Pont Rekourañs
Savet e voe pont Rekourañs evit erlec'hiañ ar Pont Broadel. Un pont gorre-gouziz eo evit lezel batimantoù ar morlu gall da dremen.

#### Pont Tréhouart
Anvet eo diwar an amiral breizhat François Thomas Tréhouart. Ur pont fiñv eo, ha lesanvet eo pont niverenn 2. Emañ en argrec'h d'ar pont-neuñv Gueydon hag eveltañ e diabarzh an arsanailh. Miret eo evit koskor hemañ eta.

#### Pont ar Gernevez
Pont ar Gernevez (*pont de La Villeneuve* e galleg, un droidigezh eo) a voe savet e 1983 a-us d'ar Penfell e Bellevue. Liammañ a ra ar balioù Tanguy Prigent hag Europa ha servijout a ra da hent-tro Brest. Nevesaet e voe evit linenn B tramgarr Brest. 

## Treuziñ an Elorn

N'emañ ket an Elorn war takad ar gumun, met a-bouez eo evit liammañ Brest ha Kemper. Pa ne oa ket pontoù e oa ret tremen dre Landerne pe kemer ar vag-treizh etre Ar Releg-Kerhuon hag an Treizh (e kumun Plougastell-Daoulaz).

Savet e voe ar pont Albert-Louppe e 1928, gwalleget e voe e 1944 ha ratreet al lodennoù euveret goude ar brezel. Dre ma oa an trafik o kreskiñ e voe "doublet" an hentoù gant pont an Hirwazh e 1994. Serret e voe ar pont Albert-Louppe d'ar c'hirri, hag e 2018 d'an holl garbedoù-tan peogwir e yae ar pont war zisteraat.

## Pontoù all
* Pont Robert Schuman, pe pont ar Bougenn. Savet e 1963 a-us da saonenn ar Vilin-boultr. Lesanvet eo « pont ar re emlazhet ». Uhelaet eo bet e vardelloù evit skoilhañ ouzh an argeziadoù emlazhañ. Doublet e vo evit lezel an eil linenn tramgarr da dremen. Meneget eo ar pont-mañ er ganaouenn *Lambé an Dro* gant Matmatah e 1998 (*"Si du Bouguen tu veux t'jeter"*).
* Karrbont Lambezelleg, a-us d'ar Spernod. Tennet eo bet ar roudennoù houarn er bloavezhioù 1970, bremañ eo un hent evit ar gerzhourien hag ar varc'hhouarnerien.
* Pont ar Forestou, savet e 1970 a-us d'ar straed Pierre-Semard.
* Pont Toullig ar Ran, savet e 2024-2025. Mont a ra a-us d'un draoñiennig e Bellevue etre bali Tarente ha karter Kergoad. Tremen a raio eil linenn an tramgarr warnañ adalek 2026.


Pont Robert Shumann, Brest.JPG|Pont Robert-Schuman.
022 Le pont de la Villeneuve vu des rives de la Penfeld.jpg|Pont Ker-Nevez gwelet eus ribloù ar Penfell.
094 Brest le pont du Forestou sur la rue Pierre Sémard.JPG|Pont ar Forestou war ar straed Pierre-Semard.
010 Brest Lambézellec La passerelle de l'ancienne voie ferrée vue du Bois de la Brasserie.jpg|Karrbont Lambezelleg.


## Daveoù