Woody Allen

**Woody Allen**, pe **Allan Stewart Konigsberg** e wir anv, zo ur c’homedian, un aozer senariooù hag ur sevener-filmoù amerikan. Ganet eo bet d’an  hervez meur a holloueziadur pe d’ar  hervez e vuhezskrid, e Brooklyn. Dimezet eo bet div wech ha tri bugel en deus, unan anezho bet advabet gantañ. E 1997 e timezas da Soon-Yi Previn, adverc’h Mia Farrow a oa bet e gompagnunez. E 1952, e-ser studiañ en High School Midwood, e skriv fentigelloù en ur gazetenn. Goude-se ez a war ar vicher *gagman* (aozer fentigelloù) e servij farserien evel Bob Hope ha Buddy Hackett, hag e 1957 e teu da vezañ skridaozer abadenn skinwel Garry Moore. Ur skrivagner eo ivez (pezhioù-c’hoari, romantoù ha danevelloù zo bet skrivet gantañ). Woody Allen zo unan eus filmaozerien amerikan vrudetañ an daou-ugent vloaz tremen, a-dra-sur unan eus ar re a sav ar muiañ a filmoù. Lod a lavar ez eo ivez unan eus ar re *europeanañ*. Troet eo dreist-holl gant ar c’homediennoù buhezegezh, diazezet war ar bredelfennerezh alies, daoust ma pled a-wechoù gant seurtoù filmoù all. En un toullad mat eus e filmoù e vez aktor ivez, ha peurliesañ e c’hoari un dudenn tost a-walc’h outañ e-unan, flemmskeudenn un den a spered yuzev (hag ar fent yuzev) newyorkat, hag eñ skoet gant barradoù anken skrijus ha fentus war un dro. Woody Allen ne c’hall ket padout gant ar c’hoant aozañ filmoù : abaoe penn kentañ ar bloavezhioù 1970, pa oa krog da dapout brud, n’eo ket paouezet a filmañ. Tost ur film ar bloaz a vez sevenet gantañ, ar pezh a zo un taol-kaer e-keñver padusted hag ingalded e produerezh ur filmaozer. 
Ur soner klarinetenn eo ivez. Savet en deus ul laz-seniñ jazz ha mont a ra war al leurenn gantañ. 

## Arroudennoù
**Hir eo ar beurbadelezh, war an diwezh dreist-holl*.
**Dre forzh selaou Wagner e vezan gant ar c’hoant aloubiñ Polonia*.
**Ne c’houlan nemet ur sin digant Doue ! Ken nemet lakaat ur bern arc’hant war ur gont-bank suis em anv, da skouer.*
* *Peseurt diforc’h zo etre ar blijadur revel hag ar marv ? Mervel a c’hallit ober hoc’h-unan-penn ha den ebet ne ray goap ac’hanoc’h.*
**Ar vuhez zo ur preti bihan, fall ha ker. Ouzhpenn-se eo re verr.*
**Me zo ganet er feiz hebraek, met goude on bet gounezet d’an narsisegezh.*
**N'on ket spontet rak ar marv, met gwelloc'h e kavan bezañ en ul lec'h all pa teuio.*

## Filmoù evel aktor
* 1965 : *[[:en:What's New, Pussycat?|What's New, Pussycat?]]* (*[[Quoi de neuf, Pussycat ?]]*) gant Clive Donner
* 1967 : *[[Casino Royale (1967)|Casino Royale]]* gant John Huston, Ken Hughes, Robert Parrish, Joe McGrath, Val Guest
* 1972 : *[[:en:Play it Again, Sam|Play it Again, Sam]]* (*[[Tombe les filles et tais-toi]]*) gant Herbert Ross
* 1976 : *[[:en:The Front|The Front]]* (*[[Le Prête-nom]]*) gant Martin Ritt
* 1990 : *Scenes From a Mall* (*[[Scènes de ménage dans un centre commercial]]*) gant Paul Mazursky
* 1998 : *Antz* (*[[FourmiZ]]*) gant Eric Darnell ha Tim Johnson

 

## Filmoù evel sevener hag aktor a-wechoù
* 1966 : *What's Up, Tiger Lily?* (*[[Lily la tigresse]]*)
* 1969 : *Take the Money and Run* (*[[Prends l'oseille et tire-toi]]*)
* 1971 : *[[Bananas (movie)|Bananas]]*
* 1972 : *Everything You Always Wanted to Know About Sex (But Were Afraid to Ask)* (*[[Tout ce que vous avez toujours voulu savoir sur le sexe sans jamais oser le demander (film)|Tout ce que vous avez toujours voulu savoir sur le sexe sans jamais oser le demander]]*)
* 1973 : *[[:en:Sleeper (film)|Sleeper]]* (*[[Woody et les Robots]]*)
* 1975 : *[[:en:Love and Death|Love and Death]]* (*[[Guerre et amour]]*)
* 1977 : *[[Annie Hall]]*
* 1978 : *Interiors* (*[[Intérieurs]]*)
* 1979 : *[[Manhattan (film, 1979)|Manhattan]]*
* 1980 : *[[:en:Stardust Memories|Stardust Memories]]* (*[[Stardust Memories]]*)
* 1982 : *A Midsummer Night's Sex Comedy* (*[[Comédie érotique d'une nuit d'été]]*)
* 1983 : *[[Zelig (film)|Zelig]]*
* 1984 : *[[Broadway Danny Rose]]*
* 1985 : *The Purple Rose of Cairo* (*[[La Rose pourpre du Caire]]*)
* 1986 : *Hannah and Her Sisters* (*[[Hannah et ses sœurs]]*)
* 1987 : *[[:en:Radio Days|Radio Days]]*
* 1987 : *[[September (film)|September]]*
* 1988 : *Another Woman* (*[[Une autre femme]]*)
* 1989 : "Oedipus Wrecks" (*[[Le Complot d'Œdipe]]*), unan eus filmoù berr *[[:en:New York Stories|New York Stories]]* 
* 1989 : *Crimes and Misdemeanors* (*[[Crimes et délits]]*)
* 1990 : *[[Alice (film, 1990)|Alice]]*
* 1992 : *Shadows and Fog* (*[[Ombres et brouillard]]*)
* 1992 : *Husbands and Wives* (*[[Maris et femmes]]*)
* 1993 : *Manhattan Murder Mystery* (*[[Meurtre mystérieux à Manhattan]]*)
* 1994 : *[[:en:Bullets Over Broadway|Bullets Over Broadway]]* (*[[Coups de feu sur Broadway]]*)
* 1995 : *Mighty Aphrodite* (*[[Maudite Aphrodite]]*)
* 1996 : *Everyone Says I Love You* (*[[Tout le monde dit I love you]]*)
* 1997 : *Deconstructing Harry* (*[[Harry dans tous ses états]]*)
* 1998 : *[[Celebrity (film, 1998)|Celebrity]]*
* 1999 : *Sweet and Lowdown* (*[[Accords et désaccords]]*)
* 2000 : *Small Time Crooks* (*[[Escroc mais pas trop]]*)
* 2001 : *The Curse of the Jade Scorpion* (*[[Le Sortilège du scorpion de jade]]*)
* 2002 : *[[Hollywood Ending]]*
* 2003 : *Anything Else* (*[[La Vie et tout le reste]]*)
* 2004 : "Melinda and Melinda" (*[[Melinda et Melinda]]*)
* 2005 : *[[Match Point]]*
* 2006 : *[[Scoop (film)|Scoop]]*
* 2007 : *Cassandra's Dream*
* 2008 : *[[Vicky Cristina Barcelona]]*
* 2009 : *Whatever Works*

## Prizioù pennañ
* Oscar ar sinema evit ar gwellañ film gant *[[Annie Hall]]*
* Oscar ar gwellañ sevener gant *[[Annie Hall]]*
* Oscar ar gwellañ senario gant *Hannah and Her Sisters*
* Oscar ar gwellañ senario gant *[[Annie Hall]]*
* Golden Globe ar gwellañ senario gant *The Purple Rose of Cairo*
* César evit ar gwellañ film estren gant *The Purple Rose of Cairo*
* César ar gwellañ film estren gant *[[Manhattan]]*
* British Academy Award ar gwellañ film gant *Hannah and Her Sisters*
* British Academy Award ar gwellañ film gant *The Purple Rose of Cairo*

## Danvez loreadurioù
* Danvez loreadur evit Oscar ar gwellañ film gant *Hannah and Her Sisters*
* Danvez loreadurioù evit Oscar ar gwellañ sevener gant *[[:en:Bullets Over Broadway|Bullets Over Broadway]]* ; *Crimes and Misdemeanors* ; *Hannah and Her Sisters* ; *[[Broadway Danny Rose]]* ; *Interiors*
* Danvez loreadurioù evit Oscar ar gwellañ senario gant *Deconstructing Harry* ; *Mighty Aphrodite* ; *[[:en:Bullets Over Broadway|Bullets Over Broadway]]* ; *Husbands and Wives* ; *[[Alice]]* ; *Crimes and Misdemeanors* ; *[[Radio Days]]* ; *The Purple Rose of Cairo* ; *[[Broadway Danny Rose]]* ; *[[Manhattan]]* ; *Interiors*
* Danvez loreadur evit Oscar ar gwellañ aktor gant *[[Annie Hall]]*
* Danvez loreadurioù evit Golden Globe ar gwellañ film gant *Everyone Says I Love You* ; *Hannah and Her Sisters* ; *The Purple Rose of Cairo* ; *[[Manhattan]]* ; *[[Annie Hall]]*
* Danvez loreadurioù evit Golden Globe ar gwellañ sevener gant *Hannah and Her Sisters* ; *Interiors*
* Danvez loreadur evit Golden Globe ar gwellañ aktor gant *[[Annie Hall]]*
* Danvez loreadurioù evit César ar gwellañ film estren gant *Manhattan Murder Mystery* ; *Husbands and Wives* ; *[[Alice]]* ; *Hannah and Her Sisters* 

## Levrlennadur
**[[Getting Even]]* (1971)
**[[Without Feathers]]* (1975)
**[[Side Effects]]* (1980)
**[[Woody Allen on Woody Allen]]* (1995)
* Stephan Reimertz : *Woody Allen : Eine Biographie*, Reinbek 2000 ISBN 3499611457 (en alamaneg)
* Jean-Philippe Guerand : *Woody Allen*, Rivages Cinéma 1989-1991-1995 ISBN 2869309937
* Yannick Rolandeau : "Le cinéma de Woody Allen", Aléas, 2006 ISBN 2843011442

## Liammoù diavaez
*Aotrou Filmaozer / Istor ar Sinema / Poltredoù Filmaozerien (Woody Allen) ...
*Buhezskrid, koñchennoù hag ur bern arroudennoù gant Woody Allen
*Ldainfos.com – Un dibab liammoù a-zivout Woody Allen
*Buhezskrid hag un nebeud arroudennoù gant Woody Allen 
*Un teuliad klok diwar-benn Woody Allen : barnadennoù eus e filmoù pennañ, filmadurezh klok, buhezskrid
* "Ar godiserezh evit nompas kaout aon" (diwar-benn Anything Else), Yannick Rolandeau
* "Daou du doubl Woody Allen" (diwar-benn Melinda and Melinda), Yannick Rolandeau
* Un displegadenn eus filmoù Woody Allen

## Daveoù