open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ijinour-ar-son

Un **ijinour-ar-son**, pe **sonijinour**, pe **klevijinour**, pe **aodio ijinour**,  a zo un den hag a ra war-dro sonioù ha trouzioù en abadennoù a bep seurt, c'hoariva, filmoù hag all. Sed ur vicher hag a servij da veur a dra, hag a c'haller ober goude 5 bloavezh studi war-lerc'h ar vachelouriezh.

* Filmoù
* Sonerezh
* Skingomz
* Skinwel
* Sonadeg
* C'hoariva

Implijet e vez gant un ijinour son mekanikoù niverel pe analogel.

## Labour un Ijinour son
Un ijinour son a servij da vestroniañ sonerezh (mastering) pe da enrollañ abadennoù pe da veskañ sonerezhioù zo.

### [[Film|Filmoù]]
E-barzh bed ar filmoù ez eus meur a ijinour son o labourat, bez' emañ :

#### Pennrener ar sonerezh
Dezhañ eo d'ober war-dro kement a zo tro-dro d'ar son pe d'ar sonerezh en ur film.

### [[Sonerezh]]
Un ijinour son en devez da labourat un tamm e pep lec'h. Gallout a ra labourat war lec'hioù filmoù pe c'hoazh e-barzh ur stal.

An ijinourien son a c'hell bezañ barrek war stummoù sonerezh disheñvel (Jazz, Rock, sonerezh klasel).

### [[Skingomz]]
Er skingomz, e c'hell un ijinour son labourat diwar-benn an enrolladennoù pe c'hoazh ar cheñchamantoù programmoù... Tu zo ivez dezhañ ober traoù all evel labourat diwar-benn ur programm bennak.

### [[Skinwel]]
Tost heñvel eo labour un ijinour son er skingomz ouzh labour un ijinour son er skinwel.

### [[Sonadegoù]]
Dezhañ eo da zasparzh ar son e-pad ur sonadeg. Labourat a ra gant an nebeutañ a efedoù, siwazh implijet e vez efedoù a-wechoù e-barzh abadennoù brudet-kenañ evel Eurovision, ur sonadeg gant Johnny Halliday... Met gant an darn vuiañ eus an arzourien hag ar selaouerien e vez degemeret fall an dra-se. 

### Ar [[c'hoariva]]
Labour un ijinour e-barzh ur c'hoariva a zo ar muiañ a wech ar cheñchamant sonerezh e-pad ur c'houlz amzer berr. Tu zo ivez dezhañ enrollañ son an abadennoù pe lakaat efedoù d'an dud pa vez ur c'hoarigan.

## Studioù evit bezañ ijinour son
N'eo ket ret kaout un diplom evit ober ar vicher-mañ met unan a c'haller kaout goude 5 bloavezh studi war-lerc'h ar vachelouriezh. Pa vez graet ar studioù-se e vez muioc'h a chañsoù da gaout ul labour ijinour-son er skinwel, skingomz, pe evit ar filmoù hag ar sinema.

#### Lec'hioù studi
* ESRA e Pariz, Nisa, Roazhon
* Cifacom e montreuil
* CNC-Centre national de la cinématographie e Pariz 
* CNT- Centre national du théâtre, département documentation-information. 6 rue Braque, 75003 Paris. Plgz. 01 44 61 84 85 

## Kleñvedoù micherel
Bezañ kustum da glevout un niver uhel a zesibeloù a c'hall degas:
*akoufenoù pe Droug an divskouarn;
*bouzarded

## Gopr
Gallout a ra un ijinour son bezañ paeet eus ar SMIC (gopr izelañ aotreet) en ur stal vihan betek 10 000€ hag ouzhpenn pa vez ret ober war-dro ur bladenn pe ur film brudet.
Inis Eoghain

**Inis Eoghain** (*Inishowen* e saozneg) zo ul ledenez e hanternoz Iwerzhon, e kontelezh Dún na nGall. Brasañ ledenez Iwerzhon eo. Er beg pellañ anezhi emañ Cionn Mhálanna, beg-douar norshañ ar vro. El ledenez e kaver ivez tevennoù traezh bras hag er c'hreisteiz emañ kreñvlec'h Grianán Áiligh, ur savadur mein bras eus ar . 

Ul ledenez 884 km² he gorread eo Inis Eoghain. En norzh dezhi emañ ar Mor Atlantel, er reter Loch Feabhail (*"Lough Foyle"*), hag er c'hornôg emañ Loch Súilí (*"Lough Swilly"*). Er su emañ ar peurrest eus kontelezh Dún na nGall. Goude an oadvezh-skorn diwezhañ e oa ur gwir enezenn eus Inis Eoghain, troc'het diouzh douar-bras Iwerzhon.

Emañ an darn vrasañ eus an annezidi o chom war an aod, e kêrioù bihan. E-kreiz al ledenez ez eus menezioù izel, an hini uhelañ anezho o vezañ Sliabh Sneachta (*"menez an erc'h"*) hag a dap 619 metr uhelder.
Mae 2013 e Breizh

**[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]**
:2012 e Breizh - **2013 e Breizh** - 2014 e Breizh

2013 e Breizh 
:Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven 
:Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Darvoudoù
*10 a viz Mae: degemeret eo bet an astenn .bzh evit an anvioù domani war an Internet.

__NOTOC__
Round Island

**Round Island** zo un anv-lec'h saoznek. 

## 
* Round Island (Queensland), er Frankland Islands
* Round Island (Tasmania)

## 
* *Round Island* pe Pak Sha Chau (白沙洲), en North District
* *Round Island* pe Ngan Chau (銀洲), er Southern District

## 
* *Round Island*, anv saoznek Inis Cruinn e kontelezh An Dún
* *Round Island*, anv saoznek Inis Cruinn e kontelezh Fear Manach

## 
* Round Island (Nova Scotia)
* Round Island (Nunavut)

## 
* *Round Island Light*, anv saoznek Golowji an Voth en Inizi Sillan

## 
* Round Island (Dorset)

## 
* Round Island (Inizi Aleout), en Alaska
* Bumpkin Island, e Massachusetts, anavezet ivez evel *Round Island*
* Round Island (Nanticoke River) e Maryland
* Round Island (Michigan)
* Round Island (Detroit River), e Michigan
* Round Island (Mississippi)
* Iona Island (New York), anavezet ivez evel *Round Island*
* Round Island (Ohio), e Buckeye Lake, Fairfield County, Ohio

## Pennadoù kar
* Ronde Island, Grenada
* Isla Redonda
* Île Ronde
Ruairí Ó Brádaigh

**Ruairí Ó Brádaigh**, eus e anv gwirion **Peter Roger Casement Brady** (2 a viz Here 1932 – 5 a viz Even 2013) a oa ur brogarour iwerzhonat. 
Penn-stur al Lu Republikan Iwerzhonat, kadoriad Sinn Féin ha kadoriad Sinn Féin Republikan. Ganet e oa bet e Contae an Longfoirt. 
## Liammoù diavaez
## Notennoù ha dave
Campeaux (Calvados)

**Campeaux** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### kantved
### kantved
### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: daou zen nann-soudard a varvas e Champeaux abalamour d'ar brezel e miz Eost; unan anezhe a voe lazhet gant taolioù kanol. 
## Monumantoù ha traoù heverk
* Kaniennoù ar Vire.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*,  kantved.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Souleuvre emañ Campeaux.
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Russell Crowe

**Russell Ira Crowe** zo un aktour, ur filmaozer, ur produer hag ur soner zelandneveziat bet ganet d'ar 7 a viz Ebrel 1964 e Wellington. Evel aktour en deus resevet un Academy Award, daou Golden Globe Awards hag ur BAFTA.

Pa oa 4 bloaz e tilojas da Sydney (Aostralia) gant e familh, ha tremenet en deus an darn vrasañ eus e vuhez er gêr-se.

## Filmoù
* L.A. Confidential (1997)
* The Insider (1999).
* Gladiator gant Ridley Scott e 2000 (Oskar an aktour gwellañ)
Kevin Costner

**Kevin Michael Costner** a zo un aktor amerikan bet ganet d'ar 18 a viz Genver 1955 en Lynwood, e Kalifornia.
Alfonso VII el Emperador

**Alfonso VII** (1105-1157), lesanvet *el Emperador* (an Impalaer) a oa roue León ha roue Kastilha.

Ganet e oa e Caldas de Reis, e proviñs Pontevedra, d'ar 1añ a viz Meurzh 1105. Mab e oa d'ar rouanez Urraca Iañ León ha d'ar c'hont Raimundo de Borgoña. Eñ an hini a voe kentañ roue Leon eus Tiegezh Borgoña (a echuas gant marv Pedro Iañ Kastilha.

Adkemer a reas mennad kozh Alfonso III hag Alfonso VI, ma voe kurunennet d'ar 26 a viz Mae 1135 *Imperator totius Hispaniae* (Impalaer Spagn) en iliz-veur León.

## Dimezioù ha bugale
E 1128, e kastell Saldaña, gant Berenguela Barcelona, merc'h da Ramón Berenguer III, kont Barcelona, ha bugale o doe
* Sancho III Kastilha (1134–1158), roue Kastilha war-lerc'h e dad;
* Ramón Kastilha (ganet war-dro 1136). N'ouzer ket pegoulz e varvas.
* Sancha Kastilha (1137–1179), dimezet da Sancho VI, roue Navarra. 
* Fernando II León (1137–1188). Roue León war-lerc'h e dad. 
* Constanza (1136–1160). Dimezet en 1154 da Loeiz VII, roue Bro-C'hall.
* García Kastilha (1142–1146). 
* Alfonso García Kastilha (1144/1146–c. 1149]). Beziet e manati San Clemente Toledo.

E 1151 ec'h addimezas da Riquilda Pologn merc'h d'an dug Ladislao II an Dizouar. Daou vugel o doe:
* Fernando Kastilha (1153–1155). 
* Sancha Kastilha (1155–1208). Dimezet en Zaragoza en 1174 da Alfonso II Aragon. 

Gant e serc'h Gontrodo Pérez en doe ur verc'h :
* Urraca la Asturiana (1133–1189). Dimezet en 1144 d'ar roue García Ramírez de Pamplona. 

Gant e bried-kleiz Urraca Fernández de Castro, merc'h da Fernando García de Hita ha da Estefanía Ermengol, intañvez ar c'hont Rodrigo Martínez, en doe ur verc'h:

* Estefanía Alfonso la Desdichada, ganet entre 1139 ha 1148 ha marvet en 1180. Dimezet da Fernando Rodríguez de Castro el Castellano, a lazhas anezhi en 1180, darvoud a awenas Félix Lope de Vega y Carpio da skrivañ *La desdichada Estefanía*, en 1604.
Alfonso VII

**Alfonso VII** zo bet anv meur a roue.

* Alfonso VII el Emperador‎ (1105-1157), roue Kastilha,
* Alfons VII Ribagorça
* *Alfonso VII de Aragón*, titl roet da Alfonso XIII (1886–1941), Roue Spagn. 

## Pennadoù kar
*Alfonso VI 
*Alfonso VIII
Alfonso VI

**Alfonso VI** zo bet anv meur a roue.

* **[[Alfonso VI León ha Kastilha]]** (c. 1047-1109).
* **[[Afonso VI]]** (1643-1683), roue Portugal

## Pennadoù kar
*Alfonso V
*Alfonso VII
*Alfonso
Île Ronde

**Île Ronde** zo un anv-lec'h gallek.

#### 
* l’île Ronde, nepell diouzh Antarktika ;

#### 
* *L’île Ronde*, anv gallek an Enez Krenn, e-kichen Brest.

## Bro-C'hall
* île Ronde, en Inizi Kergelenn ;

#### 
* île Ronde

#### 
* l’île Ronde

#### 
* île Ronde, enez gwechall e-tal Montréal ;
* île Ronde, e Saint-Sulpice (Lanaudière), er stêr Saint-Laurent ;

## Pennadoù kar
* Isla Redonda
* Round Island
Saint-Ouen-des-Besaces

**Saint-Ouen-des-Besaces**, gwezhall **Saint-Ouen-de-la-Besace**, a oa ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e voe gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Drôme emañ Saint-Ouen.
## Istor
### 
### 
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Emgann Normandi, 1944: un den nann-soudard a varvas e Saint-Ouen abalamour d'ar brezel; ur vaouez yaouank e oa, lazhet e voe gant gant tennoù kanol d'an 9 a viz Gouere. 
## Monumantoù ha traoù heverk
* Iliz katolik *Sant Owen*, , bet kempennet en , gant ur stern-aoter eus an  enni, luc'hskeudennoù.
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur
## Notennoù ha dave
Gaovan hag an Den Gwer

***Gaovan hag an Den Gwer*** zo ur romant berr a-walc'h (78 pajenn) gant Roparz Hemon, azasaet e brezhoneg eeun diwar an istor saoznek *[[Sir Gawain and the Green Knight]]* hag embannet gant Embannadurioù Douar ar Yaouankiz (Al Liamm) e 1949 evit ar wech kentañ.

## Adembannadurioù
Adembannet e oa bet al levr e 1988 gant *[[An Here]]*, skeudennoù gant Tudual Huon ennañ.

## Ar romant
Banvez bras a zo e Kamelod, kastell ar Roue Arzhur, da Zeiz Kentañ ar Bloaz, pa zegouezh ur ramz war e varc'h, ken gwer o-daou hag an holl draoù douget gant an den-mañ. Gaovan e-unan, niz ar roue, a yelo da dennañ ar blouzenn diwar skoaz an Den Gwer.

## Notennoù
Oza-Cesuras

**Oza-Cesuras** zo ur gumun eus Galiza, en arvor hanternoz proviñs A Coruña. Krouet eo bet e 2013 diwar gendeuziñ kumunioù Oza dos Ríos ha Cesuras. 5.401 annezad a oa e 2012.
Bronn Wennili

**Bronn Wennili** eo menez uhelañ Kernev-Veur. 420 m eo an uhelder anezhañ. E Goen Brenn emañ, 4 c'hilometr e Gwalarn Bedhasbold ha 6 kilometr e Gevred Ryskammel.

## Al lec'hanv
*Brown Willy* eo he anv e saozneg. *[[Brenn|Bren]]/[[Bron]] Wennili* e vefe, da lavaret eo “bronn (torgenn) ar gwennili" e brezhoneg. Met *Bron Ewhella* e vefe, "bronn uhelañ", hervez an istorour ha yezhoniour Henry Jenner.

## Ur menez darempredet abaoe pell
Daou garn zo war he barr. Eus Oadvezh an arem e teufent. 

Plijout a ra he dinaouennoù d'ar valeerien. Bep kala-bloaz e vez aozet ur redadeg eno hag a vez boulc'het hag echuet er "Jamaica Inn", un davarn vrudet.
Sant-Samzun (disheñvelout)

**Sant-Samzun** a zo un anv-lec'h e Breizh, anvet war-lerc'h sant Samzun Dol:
*Sant-Samzun, e Bro-Zol, a zo ur gumun eus Aodoù-an-Arvor
*Sant-Samzun, e Bro-Sant-Brieg, a zo ur gumun gozh, enteuzet bremañ e hini Roc'han (Mor-Bihan)
*Sant-Samzun, e Plouganoù, e Treger, war aod kornôk bae Montroulez .

## Lec'hioù all
Meur a lec'h hag a savadur relijiel a zo gouestlet da sant Samzun:
*Iliz-veur sant Samzun, e Dol
**Chapel sant Samzun* e Bizhui-an-Dour
**Chapel sant Samzun* e Landunvez
**Chapel sant Samzun* e Pleuveur-Bodoù
**Chapel sant Samzun* e Plouganoù
**Chapel sant Samzun* e Plouha
**Chapel sant Samzun* e Porspoder
Roc'han (disheñvelout)

**Roc'han** a zo un anv brezhonek:
*Roc'han, ur gumun e departamant ar Mor-Bihan;
*Roc'han, un tiegezh nobl a orin eus Breizh, meur a skourr dezhañ bremañ.

## Da dostaat
**Rohan*, skrivadur hengounel ha gallek an anv, hag unan eus stummoù an anv-bihan iwerzhonat Rowan
*Rouantelezh Rohan, ur rouantelezh e-barzh levrioù J.R.R. Tolkien
Dario Argento

**Dario Argento**, ganet e d'ar 7 a viz Gwengolo 1940 e Roma, zo ur filmaozer italian, brudet e filmoù *kren hag anken* dreist-holl an doare giallo. Tad eo d'ar ganerez ha filmaozerez Asia Argento.
Dugelezh Veragua

**Dugelezh Veragua** a voe krouet en 1537 gant Carlos Iañ evit *amiral an Indez* Luis Colón de Toledo, mab-bihan da Kristof Koulm. Etre Nuevo Cartago y Costa Rica en hanternoz, ha Castilla de Oro er c'hreisteiz e oa an dugelezh.
Falaris

**Falaris** a oa tirant Akragas (Ἀκράγας), e Sikilia (~570 – ~554), hiziv Agrigento, ha dindanañ e teuas kêr da vout pinvidik.

Un den kriz e oa, hag ijinet en doa, hervez ar vojenn, un tarv arem ma lakae e enebourien da rostañ. Lavaret e veze e tebre bugale ivez.

Hervez Valerius Maximus e voe meinataet gant ar bobl.

Falaris a oa bet karget da ober war-dro sevel an templ da Zeus Atabirino en akropolis, pa gavas e dro da gemer ar galloud. Pinvidikaat ha kinklañ kêr a reas : degas dour-red, sevel monumantoù, ha kreñvaat ar mogerioù.

Diskaret e voe gant un emsavadeg kaset gant Telemachus, hendad da Theron (tirant war-dro -488 – -472), ha poazhet en e darv arem.

## Notennoù
Abraham (anv-bihan)

**Abraham** zo un anv-bihan hebreek a gaver ivez e meur a yezh all : brezhoneg, galleg, saozneg.

## Yezhoù all
**Abraão*, e portugaleg
**Abramo*, en italianeg
*Ibrāhīm‎, en arabeg.

## Tud
*Abraham, tad Izaag, er Bibl, e Levr ar C'heneliezh

### XVIIvet kantved
*Abraham Ortelius (1527-1598), kartennour izelvroat
*Abraham Bloemaert (1564-1651), livour izelvroat
*Abraham Govaerts (1589-1626), livour flamank
*Abraham de Vries (1600 -1650) livour izelvroat.
*Abraham Brueghel (1631-1690), livour flamank

### XVIIIvet kantved
*Abraham Gottlob Werner (1749-1817), douarour alaman.

### XIXvet kantved
*Abraham Lincoln (1809–1865), prezidant SUA
*Abraham Stoker (1847–1912), romantour iwerzhonat, anavezetoc'h evel Bram Stoker, brudet e romant Dracula e 1897.

### XXvet kantved
*Abraham Olano, marc'hhouarner euskarat, bet kampion ar bed.

## Anv-tiegezh
*Gwelout ar pennad [[Abraham (disheñvelout)]].*

## Pennadoù kar
* Abram
* Abramson
* Abrahams
Roc'han (tiegezh)

*Evit sterioù all an anv *'Roc'han**, gwelit ivez ar pennad [[Roc'han (disheñvelout)]].''
<HR noShade>

**Roc'han*' (skrivet dre vras *Rohan'' en dielloù) a zo anv un tiegezh nobl a orin eus Roc'han e Bro-Wened. Ur perzh bras en deus bet en Istor Breizh. Embann a rae e izili bezañ eus gouenn Roueed Breizh, ha da gentañ-penn diskennidi eus Konan Meriadeg. Meur a skourr a zo bet, gant perzhioù bras pe vrasoc'h e Breizh, Bro-C'hall ha pelloc'h.

## Skourroù
*Roc'han-Menezalban
**Roc'han-Gemene
***Roc'han-Gié
****Roc'han-Chabot
***Roc'han-Rochefort
***Roc'han-Soubise
**Roc'han-Roudouz
***Roc'han-Poldug
*Roc'han-Rochefort
Saint-Martin-des-Besaces

**Saint-Martin-des-Besaces**, gwezhall **Saint-Martin-de-la-Besace** a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.
Bodet e voe gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
## Douaroniezh
* Emañ eienenn ar stêr Drôme e Saint-Martin-des-Besaces.
## Istor
### 
### 
### 
#### [[Eil brezel-bed]]
* Emgann Normandi, 1944: daou zen nann-soudard a varvas e Saint-Martin abalamour d'ar brezel e miz Gouere, lazhet e voent o-daou gant bombezadegoù.
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieStMartinDesBesacesHalle.jpg|Ar c'hoc'hu.
FranceNormandieStMartinDesBesacesEglise.jpg|An iliz.

* Ar c'hoc'hu.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*, . 
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

FranceNormandieStMartinDesBesacesMairie.jpg|An ti-kêr.


 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur
## Notennoù ha dave
Jens Stoltenberg

**Jens Stoltenberg** (Oslo, 1959) zo un armerzhour hag ur politikour eus Norvegia. Kentañ ministr ar vro-se eo bet etre 2000 ha 2001 hag adarre etre 2005 ha 2013.

Ganet e oa bet d'ar 16 a viz Meurzh 1959 en Oslo, kêr-benn Norvegia. Mab e oa da d-Thorvald Stoltenberg, unan eus politikourien brudet Norvegia, bet ministr meur a wech, ha da g-Karin Heiberg. Studioù war an armerzh en deus bet graet e skol-veur Oslo. 

Dilennet e oa bet da gannad evit ar wech kentañ e 1993, evit Strollad al Labour. Ministr e voe meur a wech er bloavezhioù 1990. Kentañ ministr Norvegia e voe etre miz Meurzh 2000 ha miz Here 2001. Penn Strollad al Labour a gemeras e miz Du 2002. Ha kentañ ministr e voe adarre, etre miz Here 2005 ha miz Here 2013. Etre Meurzh 2014 ha Gwengolo 2024 eo bet Sekretour Meur Aozadur Feur-Emglev Norzh-Atlantel.
Saint-Martin-Don

**Saint-Martin-Don** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.
## Istor
### kantved
### kantved
### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: daou zen nann-soudard a varvas e Saint-Martin abalamour d'ar brezel e penn-kentañ miz Eost, lazhet e voe unan anezhe gant un tenn 
.

## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieStMartinDonCampeauxLaVire.jpg|Kanienn ar stêr Vire.
FranceNormandieSaintMartinDonEglise.jpg|An iliz
FranceNormandieSaintMartinDonSculpture.jpg|Delwenn-stroll ouzh ar groazenn-norzh
BouetGeorges-FraNormandieStMartinDon-StatMonum1857.jpg|Dismantroù ar prioldi bet treset gant Georges Bouet en  kantved 

* Kanienn ar stêr Vire.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*,  kantved hag adsavidegh. 
* An delwenn-stroll,  kantved, rummet.
* Rivinoù ar prioldi, bet deskrivet e 1857 gant Arcisse de Caumont.
## Douaroniezh
* Ar wazh-dour Don dreuz ar gumun; ar stêr Vire a ra ar vevenn etre Saint-Martin ha Campeaux.

## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 
 
 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Carville (Calvados)

**Carville** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### kantved
### kantved
### kantved

FranceNormandieLaFerriereHgCarvillePontDuTaureau.jpg|Pont an Tarv

**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: daou zen nann-soudard a varvas e Carville abalamour d'ar brezel d'an 10 a viz Gouere, lazhet e voent o-daou gant ur vombezadeg; 
tapet e voe ar pont dreist d'ar Souleuvre gant 11 Rannlu Hobregonet ar Rouantelezh-Unanet (*The Black Bull*) d'an 31 a viz Gouere 1944 e-pad an *Oberadenn Bluecoat*.
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieCarvilleEglise.jpg|An iliz
Viaduc de la Souleuvre 1.JPG|Ar c'harrbont

* Ar c'hastell, dibenn an  kantved.
* Ar c'harrbont-hent-houarn, dreist d'ar Souleuvre, 1887-1889.
* Pont an Tarv.
* Maner Montfragon,  kantved.
* Iliz katolik *Intron-Varia ha Santez Anna*,  kantved. 
## Douaroniezh
* Ar stêr Souleuvre a rae ar vevenn etre La Ferrière-Harang ha Carville.

## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 

 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Telo

**Telo** (*Teilo* e kembraeg ; *Eliud* e kerneveureg) zo ur manac'h ha sant brezhon eus ar  (war-dro 500-560). Arc'heskob Llandaf e oa, ha gantañ e voe savet kentañ iliz Llandaf, el lec'h m'emañ e vez ; eskob e Tyddewi e vije bet ivez.

Mab e vije bet da Ensig ap Hydwn ap Ceredig eus Ceredigion. Hervez ur buhezskrid savet war-lerc'h e amzer e voe ganet e-kichen Penalun e Sir Benfro, ha diskibl e oa da sant Dyfrig a-raok mont da studiañ gant Peulin da Llanddeusant (Sir Gaerfyrddin).

Kenderv e vije bet da sant Dewi. Gantañ e vije bet o pirc'hirinañ da Jeruzalem. Lakaat a reas sevel iliz Llandeilo Fawr e Llandeilo hag abati Penalun. Ur 25 a ilizoù ha skolioù zo en e anv e Kembre, Kernev-Veur, Devon ha Breizh (e Sant-Teliav, e Landelo, e Landaol hag e Plogoneg, m'emañ chapel Sant Telo).


Тейло Лландаффский (икона).jpg|En iliz Llandaf
Flickr - nojhan - Bishop St. Théleau IMG 8788 (cropped).jpg|War ur c'harv, , abati Daoulaz
Saint Teilo.jpg|War ur c'harv, 


## Liammoù diavaez

*  ''Eglwys Teilo Sant, Llandeilo Fawr''
Bronwen

Un anv-bihan kembraek eo Bronwen.

## Gerdarzh
Diwar ar gerioù *bron*, bronn, ha *gwen*, gwenn, santel.

## Tud
*Bronwen Astor 
*Bronwen Naish 

## Lennegezh
*Ur vaouez er romant saoznek *[[How Green Was My Valley]]* gant Richard Llewellyn.

## Loened
**Bronwen*, unan eus anvioù ar gaerell e kembraeg.
**Bronwen y Dŵr*, anv un evn.

## Lec'hioù
*Cadair Fronwen 

## Pennad kar
*Branwen
Bamberg

**Bamberg** zo ur gêr eus Bavaria, en Alamagn, e rannvro Oberfranken. Gant un tammig ouzhpenn 71 000 a dud o vevañ enni ez eo ur gêr a bouez evit ar c'henwerzh hag evit buhez sevenadurel hanternoz Bavaria (Franken). 

Ur gêr gozh eo Bamberg ha sez un eskopti eo. Savet e voe war seizh torgenn, e-kichen kember ar stêrioù Regnitz ha Main. A-hed ar c'hantvedoù eo deuet da vezañ ur gêrig vrav, dindan ren he friñsed-eskibien. E dibenn an Eil Brezel-bed e voe kalz nebeutoc'h a zistruj e Bamberg eget er c'hêrioù all eus Alamagn, rak ne oa ket diorroet nemeur ar greanterezh enni. Miret he deus eta an neuz a oa ganti gwechall, neuz ur gêr eus ar Grennamzer, ha brudet eo an iliz-veur Sant Pêr ha Sant Jord, savet etre an  hag an . Abalamaour da gement-se eo bet lakaet Bamberg war roll lec'hiennoù Glad ar bed gant an UNESCO, abaoe 1993.

Brudet eo Bamberg ivez abalamour d'ar bier a vez fardet enni. 

## Gevelliñ
Gevellet eo Bamberg gant ar c'hêrioù-mañ :

## Tud vrudet
* ar pab Klemañs II a voe eskob Bamberg.


Bamberg-Domplatz-02-2012-gje.jpg
Bamberg-Neue Residenz-Rosengarten-34-Daecher-2013-gje.jpg
Bamberg-Neue Residenz-Rosengarten-36-Michelsberg-2009-gje.jpg
Bamberg-Ausblick-82-Am Kranen-Regnitzufer-Bauamt-2018-gje.jpg
Bamberg-Obere Koenigstr-06-Nr10-Brauerei Spezial-Ausleger-2015-gje.jpg
Bamberg-Unterer Kaulberg-48-Jugendgaestehaus-2013-gje.jpg
Bamberg-Karmelitenkloster-22-St Theodor-2018-gje.jpg
Bamberg-Karmelitenkirche St Theodor-22-zum Chor-2018-gje.jpg
Bamberg-Karolinenstr-18-Nr8-2018-gje.jpg
Bamberg-Kasernstr-26-Nr5-11-2018-gje.jpg


## Liammoù diavaez

*Lec'hienn ofisiel Bamberg
Alanig an Tri Roue

**Alanig an Tri Roue** zo ur romant (kant seizh pajenn ha daou-ugent ennañ) skrivet e brezhoneg eeun gant Roparz Hemon evit ar vugale. Embannet e oa bet gant * [[Skridoù Breizh]] * e 1950.

## Adembannadurioù
Adembannet e oa bet al levr e 1992 gant *[[Mouladurioù Hor Yezh]]*.

## Ar romant
Alanig, ur paotrig a seizh vloaz, a zo kouezhet klañv just a-raok deiz an Nedeleg ha ret eo dezhañ chom e-barzh e wele. Dre e hunvreoù ez a da-heul Tri Roue ar c'hraou Nedeleg oc'h advevañ darvoudoù 'zo eus an Istor Santel.

## Ar pennadoù
Setu ar pevarzek pennad :
* Ar c'hraou Nedeleg
* Tintin Fina
* Oferenn an Hanternoz
* An Tri Roue
* Lazhadeg an Inosantezed
* Pesk Jonaz
* Arc'h Noe (gant Istor gwir ar c'had hag ar vaot)
* Sorserez Endor
* Mogerioù Jeric'ho
* An daouzek profed bihan (gant Istor ar briñsez sukr)
* Foz al Leoned
* Palez Ester (gant Istor ar Priñs Zoroab ha Zelmira goant) 
* Tour Babel
* Paradoz an douar

## Troidigezh
Troet eo bet al levr e kembraeg gant Zonia Bowen, hag embannet dindan an titl *Alan a'r tri brenin* (1984).
Kumuniezh-kumunioù Pornizh

**Kumuniezh kumunioù Pornizh** a oa anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus Frañs, e departamant al Liger-Atlantel, e Breizh. Krouet eo bet e 2002.

## Kumunioù
Kumuniezh kumunioù Pornizh a yae 8 kumun d'ober anezhi :
#Arzhon-Raez
#Kerverner-Raez
#Kalveg
#Mousteroù-Raez
#Plaen-Raez
#Pornizh (sez)
#Pradvael
#Sant-Mikael-Keveger

## Brezhoneg
E distro-skol 2012 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 14 skoliad (0,4 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Liammoù diavaez
*Kumuniezh kumunioù Pornizh

## Notennoù
Sainte-Marie-Laumont

**Sainte-Marie-Laumont** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### kantved
### kantved
### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: pemp den nann-soudard a varvas e Sainte-Marie abalamour d'ar brezel; d'an 13 a viz Even e voe lazhet ur plac'hig dek vloaz gant tennoù kanol; e miz Eost e varvas ar re all, ur babig ur miz hag ur plac'hig unnek vloaz en o mesk. 
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieSteMarieLaumontEglise.jpg|An iliz

* Kanienn ar stêr Vire.
* Ar c'hastell.
* Iliz katolik *Itron-varia (Gorroidigezh ar Werc'hez)*, kloc'hdi roman eizhkognek eus an  kantved e greuvaen louet ha roz ha maen Caen, keur ha nev gotek eus ar  kantved; enni e kaver teir delwenn ag ar  kantved, ul lutrin potin, un aoter hag ur stern-aoter ag an  kantved. 
## Douaroniezh
* Ar stêr Vire a ra bevenn ar gumun er Reter hag en Norzh. 
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 

## Tud
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Nuevo Cartago y Costa Rica

**Nuevo Cartago y Costa Rica** a oa ur broviñs eus Rouantelezh Guatemala, krouet e 1540 en amzer Carlos Iañ Spagn (an Impalaer Santel Karl V). Savet e oa bet diwar douaroù eus ar Veragua real, war lez ar Mor Karib, a oa bet un darn eus ar Veragua kolombian a-raok krouidigrezh Dugelezh Veragua en 1537 evit an Amiral Luis Colón de Toledo. Aet eo ar broviñs-se abaoe d'ober Nicaragua, Costa Rica hag un tamm eus Panamá.
Pleitos colombinos

Ar **Pleitos colombinos** ("prosezioù kolombat") zo un heuliad klemmoù graet gant hêred Kristof Kolomb ouzh kurunenn Kastilha ha León da zifenn an dreistwirioù gounezet gant Kolomb goude dizoloiñ ar Bed Nevez. Etre 1508 ha 1536 dreist-holl e c'hoarvezas ar c'hlemmoù-se.
Gallaecia

**Gallaecia**, **Callaecia**, **Hispania Gallaecia** a oa ur broviñs roman e gwalarn Spagn, ha goude ur rouantelezh krennamzerel, e douaroù hag a oa poblet gant Kelted anvet Kallaiked er c'hornôg hag Astured er reter, hag a zo aet d'ober Galiza hiriv ha hanternoz Portugal, Asturiez ha León. 

## Kêrioù
Kêrioù roman a oa : 
*Cale (Porto), 
*Bracara Augusta (Braga), 
*Lucus Augusti (Lugo),
*Asturica Augusta (Astorga).

## Istor
Pa voe adc'hraet rannadur ar proviñsoù dindan Diocletianus e voe rannet Gallaecia etre Lucensis, Bracarensis hag Asturicensis. Er  e voe staget ivez *conventus* Cluniacenesis ha gant-se holl hanternoz Hispania. 

Aloubet e voe ar vro gant Sueved hag a savas ur rouantelezh enni, e 410.

## Yezh
Ur yezh keltiek, gallaeg, a veze komzet ganto, ha roud a chom en anvioù tud.
Étouvy

**Étouvy** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### [[Henamzer]]
* An hent roman etre Vieux hag Avranches a dreuze ar stêr Vire en Étouvy.
### kantved
### kantved
### kantved
**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: tri den nann-soudard a varvas en Étouvy abalamour d'ar brezel; daou anezhe a voe lazhet d'an 8 a viz Even gant ur vombezadeg, an hini all a varvas e miz Gouere. 
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieEtouvyEglise.jpg|An iliz

* Foar e dibenn miz Here, graet ingal abaoe ar Grennamzer.
* Iliz katolik *Sant Varzhin*,  kantved gant traennoù rummet enni: delwennoù, stern-aoter, armel-sakr 
## Douaroniezh
* War lez ar stêr Vire emañ Étouvy.
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 
 

## Tud
* Nicolas Lalleman, flemmbarzh gallek, bet skrivet «Ituvienses nundinae» gantañ a-zivout foar Étouvy.

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn kumun Étouvy
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Andrea ar Gouilh

**Andrea ar Gouilh**, ganet e Pluguen d'an 13 a viz Gouhere 1935, a zo ur ganerez eus Breizh hag a gan e brezhoneg. Kolier an Erminig he deus bet e 2011. Mamm eo da Nolwenn Korbell.

## Roll pladennoù
*Andrea ar Gouilh & Alan Cochevelou - *Son an Hañv*, 1959, 45 tro, Mouez Breiz
*Andrea ar Gouilh & Alan Cochevelou - *Marzhin en e gavell*, 1959, 45 tro, Mouez Breiz
*Andrea ar Gouilh & Alan Cochevelou - *[[An hini a garan]]*, 1960, 45 tro, Mouez Breiz
*Andrea ar Gouilh & Alan Cochevelou - *Va c'halon zo e Breizh-Izel*, 1961, 45 tro, Mouez Breiz
**Gwerzioù ha sonioù ar bobl*, 1977, 33 zro, ArFolk - Coop Breizh
**Barzaz-Breiz - Kanet evit Breizh yaouank*, 1990, Escalibur - Coop Breizh (priz Akademiezh Charles-Cros)
**Chants de Bretagne*, avec Jacques Kauffmann (ograou), 1997, Skarbo, Studio SM
**Priñs ar c'hornôg aour*, en enor da Jef ar Penven, gant Michel Boëdec (ograou), 1997, Globe Sony, Déclic
**Voix de Bretagne*, 2008, Label Production, Coop Breizh, CD 1013 (priz bras Produit en Bretagne 2009)

## Liammoù diavaez
Rannvro Arica ha Parinacota

**Rannvro Arica ha Parinacota** (e spagnoleg: *XV Régión de Arica y Parinacota*) a zo unan eus pemzek rannvro Chile, ganti an niverenn XV, hag an hini savet da ziwezhañ, e 2007, pa voe rannet Rannvro Tarapacá. En norzh dezhi emañ Perou, er reter Bolivia, er su Rannvro Tarapacá, hag er c'hornaoueg ar Meurvor Habask. Kêr Arica eo ar gêr-benn.

## Proviñsoù
Rannet eo etre div broviñs: Arica ha Parinacota.

## Douaroniezh
Enni emañ ar menez-tan Parinacota.

## Istor
Kemeret e voe an douaroù-se, a oa un departamant eus Perou (departamant Tarapacá) digant Perou goude Brezel ar Meurvor Habask (1879-1883) ha feur-emglev Ancón en 1884. 
Neuze e voe savet Proviñs Tarapacá, enni Departamant Tarapacá (Chile) ha Departamant Pisagua.
Rannvro Magallanes hag Antarktika Chile

**Rannvro Magallanes hag Antarktika Chile** (e spagnoleg: *XII Región de Magallanes y de la Antártica Chilena*, da lavaret eo "Rannvro Magellan hag Antarktika Chile”), hag a vez graet anezhi **Rannvro Magallanes** hepken peurvuiañ, eo an daouzekvet rannvro eus Bro-Chile, hag an hini ar muiañ er su. Punta Arenas eo he c'hêr-benn. Ul lodenn eus Antarktika a zo lakaet e-barzh gant gouarnamant Chile, met n'eo ket degemeret kement-mañ gant ar gumuniezh etrebroadel.

## Proviñsoù

Al lodenn a zo war gevandir Antarktika n'eo ket degemeret gant ar gumuniezh etrebroadel. Arc'het eo ivez gant Arc'hantina. 1 255 577 km² a ya d'ober al lodenn-se.

### Kumunioù
Va Buhez e Rusia

***Va Buhez e Rusia*** zo titl ul levr gant Jarl Priel, embannet gant *[[Al Liamm]]* e 1955. An eil levrenn eus eñvorennoù ar skrivagner an hini eo, da-heul *[[Va Zammig Buhez]]*, embannet er bloaz a-raok, e dibenn 1954.

## Istor
Ar pennad amzer a dremenas ar skrivagner tregeriat e Rusia eo a zo taolennet a-hed an darn vrasañ eus al levrenn-mañ, kinniget d'e bried, Janed Branchereau, kelennerez war ar galleg diouzh he micher.
E Brest e kejas Jarl Priel outi, p'edo oc'h gant e amzer martolod. Graet en devoa e soñj da vont da Voskov d'hec'h adkavout ; eno e timezas ganti d'an 23 a viz Ebrel 1911, e teskas rusianeg hag ez eas da gelenner war ar galleg.
Ne voe ket evit chom e-pad pell er vro pa darzhas ar Brezel-bed kentañ. Ret e voe dezhañ distreiñ e-unan-penn da Vro-C'hall, ma touaras e Marselha d'an 22 a viz Eost 1914.

### [[Brezel-bed kentañ]]
E-lec'h distreiñ d'ar gêr da Briel ez eas Jarl Priel d'e gazarn da Vrest. Eno e klevas anv eus Emgann Rossignol (22 a viz Eost 1914) ma voe distrujet e rejimant kozh. Er bajenn 168 e lenner : * Ger ebet ne rannas ar c'hazetennoù eus ar gwall-daol-se, ha den ne glevas komz eus Rossignol.*

## Heuliad
E 1957 e voe embannet levrenn diwezhañ eñvorennoù Jarl Priel, *[[Amañ hag Ahont]]*.
Cécile Corbel

**Cécile Corbel** a zo un delennourez, ur ganerez hag un sonaozourez bet ganet e Pontekroaz (Bro-Gerne, Kerne-Izel) e 1980. Lakaat a ra da dañva hiriv he sonerezh "pop folk keltiek" e Frañs hag er bed, betek Japan. Savet he deus sonerezh orin ar film « Arrietty, le petit monde des chapardeurs » e 2010, hag a zo bet "pladenn aour" e Bro-Japan.

## Pladennoù
* 2005: *Harpe Celtique et Chants du Monde* (Keltia Music)
* 2006: *Songbook 1* (Keltia)
* 2008: *Songbook Vol. 2* (Keltia)
* 2009: *Anne de Bretagne* (2 CD)
* 2010: *Arrietty's Song* (CD single)
* 2010: *Kari-gurashi* (additional and alternative *The Borrower Arrietty* songs)
* 2010: *The Borrower Arrietty Soundtrack*
* 2010: *Le Coffret* (Keltia, 3-CD box set)
* 2011: *Renaissance: Songbook Vol. 3* (Keltia)
* 2013: *Roses: Songbook Vol. 4* (Keltia)
* 2014: *La Fiancée* (Polydor / Universal)
* 2016: *Vagabonde* (Polydor / Universal)

## Arvestoù
2016: *La lanterne magique*

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel Cécile Corbel
Orhan Veli

**Orhan Veli Kanık** (13 a viz Ebrel 1914 – 14 a viz Du 1950), anavezetoc’h evel **Orhan Veli** hepken, a oa ur barzh turkek eus Istanbul.

Mab e oa da Veli Kanık a oa penn laz-seniñ simfonek Prezidant Republik Turkia. Abred e krogas Orhan da skrivañ barzhoniezh. Goude ur bloavezh o studiañ prederouriezh er skol-veur ez eas d’ober meur a vicher : troer, kazetenner.
 
Orhan Veli a zo unan eus ar re gentañ a skrivas gwerzennoù "dieub" e turkeg. Hollvrudet eo e oberenn e Turkia, gant barzhonegoù diwar-benn ar vuhez pemdeziek hag an dud vunut, eeun ha leun a fent.
Treiñ a reas barzhoniezh c’hallek e turkeg ivez (Villon, La Fontaine, Baudelaire, André Breton).

Mervel a reas da 36 vloaz hepken, goude kouezhañ en un toull er straed pa oa mezv.

## Troidigezhioù
* *Va jusqu’où tu pourras*, Orhan Veli, troet e galleg gant Elif Deniz ha François Graveline
* *Just for the hell of it*, 111 poems by Orhan Veli Kanık, troet e saozneg gant Talat Sait Halman
* *Orhan Veli Kanık Fremdartig / Garip*, troet en alamaneg gant Yüksel Pazarkaya
La Ferrière-Harang

**La Ferrière-Harang** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### kantved
### kantved
### kantved

FranceNormandieLaFerriereHgCarvillePontDuTaureau.jpg|Pont an Tarv

**[[Eil brezel-bed]], [[Emgann Normandi]], [[1944]]**: c'hwec'h den nann-soudard a varvas e La Ferrière abalamour d'ar brezel d'an 10 a viz Gouere, lazhet e voent holl gant bombezadegoù, unan d'ar 16 a viz Even, ar re all e dibenn miz Gouere; 
tapet e voe ar pont dreist d'ar Souleuvre gant 11 Rannlu Hobregonet ar Rouantelezh-Unanet (*The Black Bull*) d'an 31 a viz Gouere 1944 e-pad an *Oberadenn Bluecoat*.
## Monumantoù ha traoù heverk

Viaduc de la Souleuvre 1.JPG|Ar c'harrbont

* Ar c'harrbont-hent-houarn, dreist d'ar Souleuvre, 1887-1889.
* Pont an Tarv.
* Chapelle *Intron-Varia La-Ferrière*,  kantved.
* Iliz katolik *Sant Pêr*, - kantved, gant un aoter-stern-aoter-armel-santel eus an  kantved enni
.

## Douaroniezh
* Ar stêr Souleuvre a ra ar vevenn etre La Ferrière-Harang ha Carville.
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 
 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Rannvro Los Ríos

**Rannvro Los Ríos** (*XIV Región de Los Ríos* e spagnoleg, ar pezh a dalvez "XIV Rannvro ar Stêrioù") eo ar pevarzekvet eus pemzek rannvro Chile. Valdivia eo ar gêr-benn. Savet e voe ar rannvro-mañ dre rannañ Rannvro Los Lagos, er bloaz 2007.

## Proviñsoù
Div broviñs a zo enni :
*Valdivia
*Ranco
La Graverie

**La Graverie** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### [[Henamzer]]
### kantved
### kantved
### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieLaGraverieEglise.jpg|An iliz

* Ar maerdi,  kantved. 
* Iliz katolik *Intron-Varia*,  kantved, rummet gant un delwenn eus Sant Yann-Vadezour rummet enni.

## Douaroniezh
* Ar stêr Vire a ra bevenn ar gumun er Reter.
## Armerzh
## Dezougen

Gare de la Graverie.JPG

* An ti-gar kozh,  kantved.
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

 
 
 
 
 

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur

## Notennoù ha dave
Bro Gerne (lezenn Voynet)

## Brezhoneg
E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skolioù Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 2 144 skoliad (8,5% eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).Distro-skol  ar c’helenn divyezhek e 2019.

## Notennoù
Bro Gwened (Voynet)

**Bro Gwened**, pe **Bro Kêr-Wened**, zo ur vro hervez al lezenn Voynet. Bodet ez eus 59 c'humun enni, e 5 kumuniezh kumunioù, ha 215 000 a dud zo o chom enni.
 
## Brezhoneg
E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 1 331 skoliad (6,7 % eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Notennoù


## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Bro Redon

**Bro Redon** zo ur vroig hengounel eus Breizh e departamantoù an Il-ha-Gwilen, al Liger-Atlantel hag ar Mor-Bihan hag e Bro-Gwened, Bro-Roazhon ha Bro-Naoned.

## Brezhoneg
E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 210 skoliad (3,7 % eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Notennoù
Bro Dinan

## An etrekumuniezhioù
E-barzh emañ:
*Kumuniezh kumunioù Argenon-Koad Lanveur
*Dinan Kumuniezh
*Kumuniezh kumunioù Bro Kaon
*Kumuniezh kumunioù Bro ar Gwesklin
*Kumuniezh kumunioù Bro Matignon
*Kumuniezh-kumunioù Plangoed-Plelann-Vihan
*Kumuniezh kumunioù ar Renk hag ar Froudveur

## Brezhoneg
E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 103 skoliad (1,2% eus skolidi ar vro evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Notennoù
Patagonia Chile

**Patagonia Chile** (*Patagonia chilena* e spagnoleg), eo al lodenn eus Patagonia a zo perc'hennet gant Chile, rak al lodenn all, er eeter d'an Andoù, zo en Arc'hantina. Ur vro kanolioù ha fiordoù eo, hogen meneziek e-harz an Andoù. 
 
Enni emañ ar rannvroioù er su da ledred 42°:
* Los Lagos, evit proviñs Palena; 
* Rannvro Aysén, ha kêr Aysén eo ar penn-lec'h; 
* Rannvro Magallanes hag Antarktika Chilean, ha kêr Punta Arenas eo ar penn-lec'h.

## Pobloù
### Pobloù diouennet

# Ar Chonos,
# An Aonikenk pe Tehuelches
# Ar Selknam pe Onas.
# Ar Kawesqar pe Alacalufes.
# Ar Yaganes pe Yámanas.

## Enbroidi

## Pennadoù kar
* Rouantelezh Araokania ha Patagonia
Bro Roazhon (Voynet)

## Brezhoneg
E distro-skol 2019 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 1242 skoliad (1,8% eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez. Distro-skol  ar c’helenn divyezhek e 2019
Ushuaia

**Ushuaia** (distagadur spagnolek LFE: [uˈswaʝa]) eo kêr-benn Proviñs Douar an Tan en Arc'hantina. Lakaet e vez da vezañ ar gêr ar muiañ er su eus ar bed. Emañ Ushuaia war ribl ur bae bras war aod su Enez Veur Douar an Tan; en norzh dezhi emañ ar Menezioù Martial hag er su dezhi, Kanol Beagle. E 2010 e oa 56 956 a dud o vevañ enni.

Ur porzh don he deus, unan eus ar re dostañ eus Antarktika.

## Anv
Dont a ra eus ar yezh yamanek *ush* (er foñs) ha *wuaia* (bae pe ouf).

## Gevelliñ
* 
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Liammoù diavaez

*  Kêr Ushuaia (lec'hienn ofisiel)
Kastell Hohenschwangau

**Kastell Hohenschwangau** (***Schloss Hohenschwangau*** en alamaneg) zo ur c’hastell eus Bavaria a voe unan eus lec’hioù-annez ar roue Loeiz II hag a voe savet gant e dad, ar roue Masimilian II Bavaria. Emañ e kêriadenn Schwangau, e-kichen kêr Füssen, e mervent Bavaria, nepell diouzh harzoù Aostria.

Savet e voe kastell Hohenschwangau el lec’h ma oa gwechall kastell Schwanstein, ur c’hastell-kreñv eus an . Cheñch perc’henn a reas ar c’hastell meur a wech a-hed ar c’hantvedoù. E deroù an  e oa o kouezhañ en e boull.

E 1832 e voe prenet gant ar priñs Masimilian, danvez-roue Bavaria. Adsavet e voe ur c’hastell, er c’hiz nevezc’hotek, dindan renerezh an tisavour ha livour Domenico Quaglio.

Dont a reas ar c’hastell, anvet Hohenschwangau hiviziken, da vezañ annez hañv Masimilian hag e wreg Marie Friederike Prusia, gant o bugale Ludwig (a zeuas da vezañ ar roue Loeiz II) hag Otto (Otto Iañ Bavaria). Goude marv ar roue Masimilian e 1864 e chomas e wreg Marie da vevañ er c’hastell betek he marv. Ludwig a dremenas kalz a amzer eno ivez, e-pad e yaouankiz ha goude 1869, d’ar mare ma oa o sevel e gastell dezhañ, Neuschwanstein, nepell diouzh Hohenschwangau. Er familh e chomas kastell Hohenschwangau goude-se. Gant breur-kaer Marie, ar priñs Luitpold, e voe staliet an tredan er savadur, e 1905. Goude dibenn ar Brezel-bed Kentañ hag embannidigezh Republik Weimar e voe lezet familh kozh rouaned Bavaria da chom er c’hastell : ar priñs Adalbert en em dennas ennañ e-pad an Eil Brezel-bed, da skouer, pa oa bet kaset kuit eus an arme.

Bremañ eo perc’hennet ar c’hastell gant ar « Wittelsbacher Ausgleichsfonds » (Font digoll an tiegezh Wittelsbach) ha gweladenniñ a c’haller anezhañ.

## Liammoù diavaez
* Skeudennoù eus kestell Bavaria
* Lec’hienn ofisiel (en alamaneg ha saozneg)
*Haus Bayern - Wittelsbacher Ausgleichsfonds (en alamaneg)
Le Reculey

**Le Reculey** a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

Bodet e oa gant 19 kumun all d'ar 1 a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Souleuvre-en-Bocage.

## Istor
### [[Henamzer]]
### kantved
### kantved
### kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

FranceNormandieLeReculeyChapNDDuBocage.jpg|Ar chapel

* Chapel *Notre-Dame du Bocage*, 1874. 
* Iliz katolik *Sant Owen*,  gant un daolenn rummet eus ar  delwenn eus Sant Yann-Vadezour rummet enni. 
## Douaroniezh
## Armerzh
## Dezougen
## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

## Melestradurezh

## Tud
## Gevelliñ
## Liammoù diavaez
## Levrlennadur
## Notennoù ha dave
Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel Morvan Lebesque

An Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel Morvan Lebesque, Agence Culturelle Bretonne de Loire-Atlantique (ACB 44) e galleg, a oa bet krouet e 1993 gant ar c'hevredigezhioù sevenadurel breizhek ha Ti-Kêr Naoned.

An Ajañs zo degemeret e Egorenn Jakez Demy, 24 Kae ar Foz e Naoned, abaoe 1995. Eno e vez degemeret an dud ha kinniget ur stal vihan. 

Arc'hantaouet eo gant hec'h izili, Ti-kêr Naoned, Kuzul-Departamant al Liger-Atlantel ha Rannvro Broioù al Liger. Ezel eo eus Kuzul Sevenadurel Breizh, Skol-Uhel ar Vro, Kevre Breizh ha BCD-Sevenadurioù. Sinet he deus an emglev "Ya d'ar Brezhoneg".

## ACB 44 : Ti ar Vro Bro-Naoned

Ur roll kevrediñ he deus. Kevredigezhioù hag hiniennoù a zo e-touez hec'h izili. He 80 kevredigezh ezel ha kinnig obererezhioù arz ha dudi (arzoù neuziañ, dañs, sonerezh, kan, aozañ sonadegoù, festoù-noz...) hag ar stummañ ivez (skolioù divyezhek, kentelioù brezhoneg...) ha diduadennoù a bep seurt troet war danvez Breizh (Istor, dastum, aozañ prezegennoù, sport, kenwerzh reizh ...)

Gant an Ajañs e vez kenurzhiet ar c'hevredigezhioù (eno e c'heller kaout deiziadoù an darvoudoù da zont) ha kaset d'an dud roll an obererezhioù breizhek savet e Naoned hag el Liger-Atlantel (kenrouedad : www.acb44.bzh, kazetenn elektronek bep pemzektez, responter da gemenn ar festoù-noz e-pad an dibennoù-sizhun, darempredoù gant ar mediaoù, standoù e-pad darvoudoù)
 
## Liammoù diavaez
*   Lec'hienn an ACB44
*  Ur bajennad kinnig e brezhoneg
Rondônia

**Rondônia** a zo unan eus stadoù Brazil, e kornôg ar vro. Er rannvro Norte emañ, ha Porto Velho eo ar gêr-benn. Ar c'hêrioù brasañ all eo Guajara-Mirim, Ji-Paraná, Ariquemes, Cacoal ha Vilhena. 

## Broioù ha stadoù amezek
Sko outi emañ :
*Bolivia er su,
* Amazonas en norzh,
*Mato Grosso er reter.

## Stêrioù
Madeira, Ji-Paraná, Guaporé ha Mamoré eo ar re vrasañ.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Rondonia Web
Beàrnaraigh

**Beàrnaraigh** zo anv meur a enezenn e Bro-Skos :

*Beàrnaraigh Mòr (*Great Bernera* e saozneg), er c'hornôg da enez Leòdhas
*Beàrnaraigh Beag (*Little Bernera*), e-kichen Beàrnaraigh Mòr
*Beàrnaraigh na Hearadh, en norzh da Uibhist a Tuath
*Beàrnaraigh Cheann Bharraigh, an hini suañ eus an Inizi Gall pellañ
*Beàrnaraigh (Lios Mòr), e-kichen enez Lios Mòr
Bellevue

**Bellevue** zo un anv-lec'h gallek hag a gaver e kalz broioù gallek, saoznek ha germanek dreist-holl. Stank eo er gorrlec'hanvadurezh dreist-holl.

## Yezhoù all
*Boa Vista, e portugaleg

## Lec'hioù
###### 
*Kastell Bellevue, e Berlin, lec'h-annez prezidant republik Alamagn

###### 
**Bellevue*, anv gallek kozh Sour.

###### 
* Bellevue, ur gêr e proviñs Aostralia ar C'hornôg
* Bellevue Hill, ur gêr e Sukembre Nevez

###### 
* Bellevue, ur charter e Brest
* Bellevue, ur charter e Naoned
* Bellevue, ur charter e Redon
* Bellevue, ur charter e Sant-Maloù
* Bellevue, ur gêriadenn pesketaerien war ribl al Liger, bremañ e kumun Santez-Lusenn
* Bellevue, ur gêriadenn e Sine
* al Leti Bellevue e Trebeurden lec'h ma livas Louis Garin ur freskenn

###### 
* Bellevue, kêriadenn en Adon
* Bellevue, kêriadenn e Bazoches-sur-le-Betz
* Bellevue, kêriadenn e Chailly-en-Gâtinais
* Bellevue, kêriadenn e Coudroy
* Bellevue, karter er Mañs
* Bellevue, karter e Meudon
* Bellevue, kêriadenn e Montereau
* Bellevue, karter e Saint-Étienne
* Bellevue, kêriadenn e Varennes-Changy
* Bellevue, karter e Woippy

###### 
* ar Chapel Bellevue, e Dinedin

### 
* Bellevue, un draezhenn vras e Norzh Kopenhagen

### 
* Bellevue, ur menez ha beg uhelañ ar vro
* Bellevue, ur gêriadenn e kumun Iracoubo

###### 
* Bellevue en Alberta
* Bellevue e Douar-Nevez ha Labrador
* Bellevue en Ontario
* Bellevue en Enez ar Priñs Edouarzh
* Saint Isidore de Bellevue, ur gêriadenn e Saskatchewan
* Sainte-Anne-de-Bellevue e Kebek

###### 
* Bellevue, ur c'harter e Kristiansand

### Norzhiwerzhon
* Bellevue, ur bastell-vro e Belfast

###### 
* Bellevue, Idaho
* Bellevue, Illinois
* Bellevue, Indiana
* Bellevue, Kentucky
* Bellevue, Maryland
* Bellevue, Michigan
* Bellevue, Nebraska
* Bellevue, Ohio
* Bellevue, Pennsylvania
* Bellevue, Washington
* Bellevue, Wisconsin
* *Bellevue Hospital*, ospital koshañ New York

###### 
* Bellevue, ur banlev e Johannesburg

###### 
* Bellevue, ur gumun e kanton Geneva
* ur blasenn e Zürich
* ur menez

###### 
* Bellevue, ur park e Stockholm
* Bellevue, ur c'harter e Malmö

## A bep seurt
* Kastell Bellevue, anv meur a gastell
* Villa Bellevue, anv meur a di
* anv meur a leti ha c'hoariva eo ivez
Inizi Pêr ha Paol

**Inizi Pêr ha Paol** (e portugaleg: *Arquipélago de São Pedro e São Paulo*) a zo un enezeg er biz da arvor Brazil, anezhi ur 15 a enezennoùigoù ha kerreg e-kreiz lodenn gehederel ar Meurvor Atlantel. 

War-dro 625 km emaint er biz da Enez Fernando de Noronha, 990 km diouzh kêr Natal e Brazil, 1 630 km er mervent da inizi ar C'hab Glas, ha 1 824 km diouzh enezeg ar Bissagos, er-maez da aod Ginea-Bissau, en Afrika. Perc'hennet int gant Brazil, ha stag ouzh stad Pernambuco.

## Istor
Dizoloet e voent dre zegouezh gant merdeerien bortugalat. Ur morlu a seizh karavelenn, d'an 20 a viz Ebrel 1511, dindan urzhioù Garcia de Noronha, a yoa war e hent d'an Indez, hag a reas e gentañ peñse (hervez al Livro das Armadas, n'eas nemet daou lestr betek penn ar veaj) .
Buena Vista

**Buena Vista** (*gwel brav* e brezhoneg) zo un anv-lec'h spagnolek hag a gaver e meur a vro.

## Yezhoù all
*Boa Vista, e portugaleg
*Bellevue, e galleg

## Lec'hioù
###### 
* Buena Vista (Virginia)
* Buena Vista (Georgia)
* Buena Vista (Michigan)
* Buena Vista (Colorado)
* Lake Buena Vista e Florida
* Buena Vista (Kalifornia) 
* North Buena Vista en Iowa

###### 
* Buena Vista (Paraguay), distrig e departamant Caazapá

###### 
* Buena Vista Alta (distrig), distrig e proviñs Casma

## Pennadoù kar a bell hag a dost
*Buenavista
*Boavista
*Boa Vista
*Buena Vista Social Club
Beàrnaraigh na Hearadh

:**Ur bajenn disheñvelout [[Beàrnaraigh]] zo ivez.*

**Beàrnaraigh na Hearadh** pe *Beàrnaraigh* hepmuiken, pe c'hoazh *Beàrnaraigh Uibhist* (*Berneray* e saozneg) zo unan eus an Inizi Gall pellañ e gwalarn Bro-Skos. Emañ en norzh da enez Uibhist a Tuath.

*Beinn Shlèibhe* eo poent uhelañ an enezenn, 93 metr a-us live ar mor.

Tud zo o vevañ e Beàrnaraigh abaoe Oadvezh an Arem d'an nebeutañ. E 2001 e oa 136 a annezidi. Abaoe 1999 eo liammet an enezenn ouzh Uibhist a Tuath war-bouez ur chaoser. A-raok e oa ul linenn bigi-treizh etre an enezenn vras hag an hini vihan. 

## Notenn
Porto

**Porto** (distaget LFE: [ˈpoɾtu] e portugaleg) zo ur porzh bras e gwalarn Portugal, er rannvro Norte. Eil brasañ kêr ar vro eo, war-lerc'h Lisbon. 1,3 milion a dud a oa o chom en tolead kêr e 2011.

War lez dehou aber ar stêr Douro emañ, war aod ar Meurvor Atlantel.

## Mont di
Mont di a c'haller eus Breizh, dre garr-nij, adal Naoned pe An Oriant.

## Liammoù diavaez

*  Lec'hienn an ti-kêr