Elon Musk

**Elon Reeve Musk**, ganet d’an  e Pretoria (Suafrika), zo un embreger stadunanat, e penn meur a embregerezh, *[[Tesla]]* ha *[[SpaceX]]* en o zouez. Talvezout a rae e sammad kement ha 328 miliard a zollaroù d'ar 7 a viz Mae 2025, ar pezh e laka anezhañ da binvidikañ den ar bed. E miz Ebrel 2022 e prenas *[[Twitter]]* evit 43 miliard a zollaroù.

## Yaouankiz
Elon Musk zo bet ganet d’an 28 a viz Even 1971 e Pretoria. E vamm May Musk a oa bet *top-model* hag arbennigourez war ar boued mat evit ar yec'hed. E Kanada e oa bet ganet May, hogen desavet e oa bet e Suafrika. Tad Elon Musk, Errol Graham Musk, a oa un ijinour war an tredantreloc'herezh hag ur penngaser tiez. Kenberc’henn e oa war ur vengleuz emrodez. Bugel henañ ar familh eo Elon Musk ; ur breur, Kimbal hag ur c’hoar, Tosca, en deus. Pinvidik a-walc’h e oa stad e familh, dilennet e oa e dad e *Pretoria City Council* (kuzul-kêr Pretoria), eus tuadur an araokourien, enep-apartheid, da lâret eo e oa un c'houlzelour d'ar mare-se. Dispartiañ a reas kerent Elon e 1980, pa oa 9 bloaz ; diouzh pezh a gont e vamm war e zivout, er skol e vefe bet ur bugel « lent, amparfal, gant diaesterioù sokial, troet warnañ e-unan eta ».  Da zek vloaz dija e oa troet gant bed ar stlenneg hag ar c’hoarioù video, desket en doa programmiñ drezañ e-unan gant un urzhiataer *Commodore VIC-20*. Da zaouzek vloaz en doa gwerzhet evit 500 dollar ur c’hoari video en doa ijinet ha fardet e-unan. Ur paseporzh kanadian a c'houlennas a-raok mont da di ur c’henderv dezhañ ha stagañ gant e studi eno e 1989. Graet en doa micherioù all e-giz labourat en un ti-feurm hag un heskennerezh. Un aotreegezh war ar fizik a dapas e skol-veur Pennsylvania, koulz hag unan war an armerzh. Gantañ e voe skrivet ur steuñv embregañ evit niverelaat levrioù, heñvel a-walc'h bremañ ouzh ar reizhiad Google Books. Degemeret e oa bet d’ober enklaskoù gant ur programm doktorelezh war un danvez skiantel, hogen gwell e voe dezhañ treiñ war-zu an Internet, a oa o tarzhañ da neuze.

## Respet
### Zip2
Elon Musk (24 bloaz), e vreur Kimbal (22 vloaz) hag ar C'hanadian Gregory Kouri (45 bloaz) o doa savet *Zip2* e 1995, ur servij web da ziskouez d'an dud an holl diez-kenwerzh amezek dezho, gant kartennoù, tuadurioù, ha niverennoù pellgomz ; Errol Musk a bostas 28 000 dollar er raktres, hag a-hed nozvezhioù e veze o skrivañ linennadoù kod. E 1999 e voe prenet Zip2 gant an embregerezh bras *Compaq* evit 307 milion a zollaroù. Setu Elon Musk lonket eta gant ar c’hevala divent ha lañset war e holl raktresoù.

### X.com ha PayPal
Diwezhatoc’h e 1999, E. Musk ha tri den all a savas X.com, ur bank en-linenn ; 12 milion a zollaroù a voe postet ganto ennañ. *X.com* a voe e-touez ar bankoù kentañ o kinnig treuzvankadennoù kevreadel diogel a-zevri. Kerkent e voe bodet ouzhpenn da 200&nbsp;000 pratik. Daoust dezhañ bezañ diazezer an embregerezh, ar bosterien-arc’hant all a soñje dezho e oa Elon Musk un den diarroutet hag amparfal. E 2000 e voe kendeuzet X.com hag ur bank en-linenn all anvet *Confinity*, kuit da gaout kevezerezh kenetrezo, ha *PayPal* a voe dibabet da anv an embregerezh nevez. Prenet e voe PayPal gant eBay e 2002, hag e 2015 e tispartijont.

### Tesla
Brudetoc’h a-galz eo E. Musk evit ar perzh a reas gant *Tesla*, un embregerezh sevel karbedoù-tredan. Erruet e oa an embregerezh er c'hevala e 2004, tapet e voe ar renerezh anezhañ gant Elon Musk adalek 2008. Da gentañ-penn e voe savet ur c’harr-sport-tredan, an Tesla *Roadster* ; goude-se voe savet ur verlinenn-dredan a oa marc'hadmatoc'h, an Tesla *Model S*, a-raok an Tesla *Model X* (un SUV cheuc'h). Fellout a reas da Desla produiñ kirri-tredan mac’hadmatoc’h eget ar re gent, pezh a voe graet e 2018 pa voe lañset an Tesla *Model 3*, ur verlinenn varc'hadmatoc'h hogen evit tud pinvidik a-walc’h ha tuet war-zu ar gredenn reizh evit gwareziñ ar blanedenn : 50 000 €, e-keñver an Tesla all a gouste war-dro 100 000 €.

### Tredan ha fuzeeennoù
Poster-arc’hant e oa E. Musk en embregerezh *SolarCity* (produioù fotovoltaek ha servijoù), m'edo e genderv Lyndon Rive ar prezidant anezhañ ; en 2016 e prenas SolarCity, a adanvas *Tesla Energy*. Pal an embregerezh-mañ eo stourm ouzh tommadur ar blanedenn, a-hervez.

Diaesterioù o doe an embregerezhioù *SpaceX* (fuzeennoù) ha Tesla e 2008, neuze e voe dibabet sinañ gant an NASA ur emglev evit adpourvezañ ar Savlec'h Egor Etrebroadel (SEE), gant 1,6 miliard a zollaroù. Gant dafar e voe pourchaset ar fuzeenn *Falcon 9* hag an egorlestr *Dragon* abaoe 2012. A-drugarez da Elon Musk e voe savetaet Tesla e 2008, pa voe divizet gant ar bosterien kreskiñ o lodenn kevrannoù dezho e lodenn arc’hantaouiñ an embregerezh.

### Powerwall
E 2015, Tesla a ginnigas *Powerwall*, un daspugner litiom-ion a zo efedusoc'h ha padusoc'h eget an daspugneroù all evit mirout an tredan bet gounezet dre an heol hag ar rodoù-avel. Darn anezho a c'hall bezañ adkarget, ha pourchas ur startijenn a chom ingal a-hed ar prantad diskargañ. Hervez E. Musk e c’hellfe bezañ an diskoulm gwellañ evit kemmañ frammoù ar gremm er bed, evit ma vefe tredan padus da vat hep skignañ dioksidenn garbon (CO2) ken en aergelc'h.

## Daveoù