open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibaizabal

Ar stêr **Ibaizabal** (eus *ibaia*, stêr, *zabal*, ledan) zo ur stêr eus Bizkaia en Euskal Herria.

## Red
C'hoarvezout a ra ar stêr Ibaizabal e-lec'h ma emgav harzoù Bizkaia, Araba ha Gipuzkoa, nepell diouzh Elorrio, eus kengej meur a froud diskennet eus ar menezioù Anboto hag Udalaitz, en Aradennad Kantabrek. 
Ibaizabal a lavarer eus ar stêr adalek kember ar stêrioù Zumelegi hag Arrazola, e traonienn Axpe Achondo.
Redek a ra trema'r gwalarn dre *traoienn Ibaizábal*, ha treuziñ an Durangaldea. E Basauri e kember gant an Nerbioi. Alese e redont betek Bilbo ma krog aber an Ibaizabal, anvet ivez aber Bilbo, ha mont d'en em deurel er Mor Kantabrek. .

## Adstêrioù

Hervez ar bobl eo an Ibaizabal eo brasañ adstêr an Nerbioi, en e lez dehoù. Hervez douaroniourien zo avat eo an Ibaizabal eo ar stêr bennañ, hag an Nerbioi an hini zo adstêr dezhañ en e lez kleiz, hag hennezh eo an doare ofisiel .

## Adstêrioù
Sede adstêrioù an Ibaizabal, a-raok kemberiñ gant an Nervion :

* Zumelegi (gwelet evel ar stêr bennañ alies).
* Arrazola.
* courant Mendiola en Abadiano.
* Zaldúa.
* Mañaria.
* gwazh Oiz en Iurreta.
* gwazh Orozketa.
* gwazh Bernagoitia.
* gwazh Orobio.
* gwazh Euba.
* gwazh Larrabide.
* gwazh Artzagana.
* gwazh Larrea.
* gwazh Arratia, après avoir reçu les sous-affluents :
** gwazh Alzusta.
** gwazh Ibarguen.
** gwazh Uribe.
** gwazh Arteaga.
** stêr Dima.
** gwazh Iurrebaso.
* gwazh Bedia.
* stêr Larrabetzu.

Setu an adstêrioù en aber:
* gwazh Buya.
* Rivière Kadagua, qui reçoit les sous-affluents :
** gwazh d'Otxaran.
** Rivière Artxola.
** gwazh Ganekogorta.
* Rivière Asua, qui reçoit les sous-affluents :
** gwazh Derio.
** gwazh Loiu.
* Rivière Galindo, qui reçoit les sous-affluents :
** Mare.
** Nocedal.
* Rivière Gobela, qui reçoit les sous-affluents :
** Eguzkiza.
** Udondo.

## Liammoù diavaez
*Stêrioù Euskadi.
Kreizenn nukleel Brenniliz

**Kreizenn nukleel Brenniliz**, e Brenniliz, e Menez Are, e oa ar greizenn nukleel nemeti e Breizh.

## Istor
E 1962 e oa bet kroget ar sevel evit ar CEA (*Commissariat à l'énergie atomique*).
E 1967 e voe lakaet war ar rouedad, ma pourchasas 70 MWe betek ma voe ehanet e 1985 ; emañ war zispenn abaoe.
D'an 23 a viz Gwengolo 2015 e pegas an tan enni, ur gwallzarvoud hag a voe lakaet d'al live 1 diwar 7 hervez EDF.

Programmet eo labourioù adalek 2024 evit echuiñ dispennadur ar greizenn e 2041.

## Teknologiezh
*Heavy Water Gas Cooled Reactor ([[HWGCR]])* e oa teknologiezh kreizenn nukleel Brenniliz, da lavarout eo un dazgwereder derc'hanel dre zour pounner (D20) yenaet gant karbon dioksidet.

## Daveoù ha notennoù
Agnes Merania

**Agnes Merania**, pe **Agnes Andechs** (1180 -1201 e Poissy), a oa ur briñsez eus Merania, pried ar roue gall Fulup II an Aogust. Merc'h e oa da Berthold IV Merania, dug Merania, ha da Agnes Wettin, anvet ivez Agnes Rochlitz. 

## Rouanez
Goude marv e bried Isabelle de Hainaut ec'h addimezas Fulup II an Aogust e 1193 da Ingeborg Danmark. N'ouzer ket perak e kemeras heug ouzh e wreg adalek an deiz goude an eured hag e klaskas dizimeziñ diganti. 

D'ar 1añ a viz Mezheven e teuas Agnes Merania da vout trede pried ar roue gall Fulup II an Aogust. 

### Bugale
Tri bugel he deus bet:
Nina Rodrigues

**Nina Rodrigues** zo anv meur a dra:
* *Nina Rodrigues*, pe Raimundo Nina Rodrigues, ur medisin braziliat.
* Nina Rodrigues, kumun e Maranhão e Brazil.
Sara Cone Bryant

**Sara Cone Bryant** (1873-?) zo ur skrivagnerez stadunanat a skrivas levrioù evit ar vugale. 

He breur, Albert Bryant, zo bet e penn The Centaur Company ha *Sterling Products* deuet da vout Sterling Drug ha merc'h-kaer e oa da Charles Henry Fletcher.

## Oberennoù
**How to Tell Stories To Children And Some Stories to Tell *
**Stories to tell the littlest ones*
**Epaminondas and His Auntie*
**I am an American*
**The Burning Rice Fields*
**Fifty-Four Stories With Some Suggestions For Telling* 

## Liammoù diavaez
*
Barrenn grouget

Ar **varrenn grouget**, pe **trapez**, zo ur varrenn staget a-skourr, ouzh un doare chalfod hag unan eus ar paramantoù jimnastik ha troioù ouesk.

Er sirk e vez lakaet div varrenn grouget da vrañsigellat ha tud warne, tud all a-ispilh, ha darn o lammat eus an eil barrenn d'eben.
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1908

Dalc'het e oa bet 6 Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn etre an 13 a viz Gouere hag an 9 a viz Eost (14 tennad-hent, 4 488 km). Gounezet e oa bet gant ar reder breizhat Lucien Petit-Breton evit an eil gwech (ha diouzh renk), 28,740 km/e e dizh keitat. Aet e oa bet ar maout gantañ en 2, er 7, en 9, 11 hag er 14 ha diwezhañ tennad-hent.

Aet e oa kuit an Dro eus Pont ar Jatte (Pariz) war-du an norzh hag ar reter a-raok distreiñ da Sportva ar Briñsed (Pariz) dre ar c'hornôg : heñvel-mik eo an hentad ouzh hini 1907.

36 reder hepken a oa deuet a-benn da dizhout Pariz war ar 110 o devoa lakaet o anv er penn-kentañ.
## Tennadoù-hent e Breizh
* 2 a viz Eost : 11 tennad-hent etre Bourdel (Gironde) ha Naoned ; trec'h eo Lucien Petit-Breton .
* 4 a viz Eost : 12 tennad-hent etre Naoned ha Brest ; trec'h eo François Faber .
* 6 a viz Eost : loc'het 13 hag 2 diwezhañ tennad-hent eus Brest war-du Caen (Calvados).

## Renkadurioù

## Pennad kar
*Roll gounideien Tro Bro-C'hall
Meroveed

Ar **Veroveed** zo un dinastiezh rouaned frank a ziskenne eus Merove, un hendad (mojennel marteze) da gKloviz. Nebeut a dielloù a ziskouez bezañs Merove. Gregor Teurgn, en e *Dek Levr Istor*, a ro dezhañ ur meneg berr hag a ra anezhañ un diskennad posupl da C'hlodio.

Ren a rejont adalek ar  kantved betek 751, pa voe skarzhet o roue diwezhañ Childerig III gant Pepin III.

Ar re vrudetañ anezho eo Hlodwig Iañ (pe Kloviz) ha Dagobert Iañ.


File:Evariste-Vital Luminais - Mérovée (esquisse).jpg|Roue Merove, livet gant Évariste-Vital Luminais, XIXvet kantved
File:Disque de Limons.JPG|Arz eus marevezh ar Meroved, dibenn ar VIvet-penn-kentañ ar VIIvet kantved, kavet e Limons (Puy-de-Dôme), Departamant ar pezhioù moneiz, ar medalennoù hag an hendraoù eus Levraoueg Vroadel Bro-C'hall (BnF)
Niña

**Niña** zo ur ger spagnolek hag a dalv kement ha plac'hig, hag a zo bet roet da veur a dra.

## Yezhoù all
*Nena, e katalaneg

## Istor
*La Niña, unan eus listri Kristol Goulm e 1492

## Lec'hanvadurezh
*al Laguna de La Niña, e Perou
*La Aurora (Est. La Niña), kêriadenn e proviñs Buenos Aires en Arc'hantina

## Douaroniezh
*La Niña (hin), anv unan eus fenomenoù an hin, hag a zegas glaveier e-leizh.

## Tud
*Niña Dolino, aktourez filipinat
*Niña Pastori, anv-micher ar ganerez spagnol María Rosa García García (1978-), *cantaora* flamenco.

## Pennadoù kar
*Niño
*Nina
Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1906

E 1906 e oa bet gounezet Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn gant ar reder gall René Pottier.

## Pennad kar
* Roll gounideien Tro Bro-C'hall
Coronel Fabriciano

**Coronel Fabriciano** zo ur gêr eus Brazil e stad Minas Gerais. 110 290 a dud a oa o vevañ enni e 2020.

Ur banniel hag ur c'han ofisiel he deus ar gumun.

## Liammoù diavaez
* https://web.archive.org/web/20100115005437/http://www.camaradefabriciano.mg.gov.br/
* https://web.archive.org/web/20121024045502/http://www.camarafabriciano.mg.gov.br/
Texas (strollad)

**Texas** a zo ur strollad pop-rock skos krouet e 1985 e Glasc'ho (Skos) gant Johnny McElhone, Sharleen Spiteri, Ally McErlaine ha Stuart Kerr. Anvet eo bet ar strollad hervez *[[Paris, Texas]]*, film Wim Wenders a oa aet gantañ ar Palme d'Or e 1984. Brudet eo Texas a-drugarez d'e ganaouennoù pop, rock met ivez blues ha disco-pop, evel *I don't want a lover*, *Say what you want*, *Black eyed boy*, *In our lifetime* pe *Summer son*, an holl krouet gant Spiteri ha McElhone.

## Izili ar strollad
* Johnny McElhone: gitar boud (1988-)
* Ally McErlaine: gitar (1998-)
* Sharleen Spiteri: kan, gitar ha piano (1988-)
* Eddie Campbell: klavieroù (1991-)
* Tony McGovern: gitar ha kan (1999-)
* Michael Bannister: klavieroù (2005-)
*Ross McFarlane: taboulinoù (2011–)

### Izili gozh
*Stuart Kerr: taboulinoù, kan (1989-1991)
*Richard Hynd: taboulinoù (1991-1997)
* Neil Payne; taboulinoù (2003-2006)

## Pladennoù
* Southside (1989)
* Mothers Heaven (1991)
* Ricks Road (1993)
* White on Blonde (1997)
* The Hush (1999)
* Careful What You Wish For (2003)
* Red Book (2005)
* The Conversation (2013)
* Jump On Board (2017)
* Hi (2021)

## Liammoù
*  Lec'hienn ofisiel
*  texas-heaven.com, lec'hienn anofisiel
*  texasindemand.com, lec'hienn anofisiel
*  And I Dream, lec'hienn anofisiel
Satan's Circus

Pevare albom studio Death in Vegas eo **Satan's Circus**, bet embannet gant Drone Records d'an 11 a viz Here 2004 er Rouantelezh Unanet ha gant Sanctuary Records d'ar 24 a viz Mae 2005 er Stadoù-Unanet. Keñveriet gant an div bladenn bet savet gant ar strollad a-raok, n'eus bet pedet kaner pe kanerez ebet da gemer perzh e Satan's Circus. Ar bladenn gentañ bet embannet gant ti-embann Death in Vegas (Drone Records) eo.

## Roll an tonioù
# "Ein für die Damen"
# "Zugaga"
# "Heil Xanax"
# "Black Lead"
# "Sons of Rother"
# "Candy McKenzie"
# "Reigen"
# "Kontroll"
# "Anita Berber"
# "Head"
# "Come on Over to Our Side, Softly Softly"

### Pladennoù ouzhpenn (''Live at Brixton'')
Asambles gant *Satan's Circus* e kaver ar bladenn *Live at Brixton*, bet enrollet e-pad ur sonadeg er Brixton Academy. 

# "Natja"
# "Leather"
# "Girls"
# "Death Threat"
# "Rekkit"
# "Blood Yawning"
# "23 Lies"
# "Flying"
# "Dirge"
# "Help Yourself"
# "Scorpio Rising"
# "Hands Around My Throat"

## Pladennoù ''single''
* "Ein für die Damen" (vinil nemetken, 13 a viz Gwengolo 2004)
* "Head" (vinil nemetken, 4 a viz Here 2004)

## Sonerien
* Richard Fearless
* Tim Holmes

## Liamm diavaez
* Pennad barn e lec'hienn Allmusic
The Best of Death in Vegas

**The Best of Death in Vegas** a zo un dastumad tonioù gant Death in Vegas, bet embannet gant Sony/BMG d'ar 1añ a viz Here 2007 er Rouantelezh-Unanet. Damheñvel ouzh *[[Milk It: The Best of Death in Vegas]].*

## Roll an tonioù
# "Dirge"
# "Scorpio Rising"
# "So You Say You Lost Your Baby"
# "GBH"
# "Dirt" (Slayer remix edit)
# "Rocco"
# "Neptune City" (Andy Weatherall mix)
# "23 Lies"
# "Hands Around My Throat"
# "Natja" (Richie Hawtin mix)
# "Rekkit"
# "Aisha"
# "Twist and Crawl"
# "Aladdin's Story"
# "Scorpio Rising" (The Polyphonic Spree mix)

## Kanerien ha sonerien
* Richard Fearless
* Tim Holmes
* Steve Hellier
* Dot Allison – kan war "Dirge"
* Liam Gallagher – kan war "Scorpio Rising"
* Paul Weller – kan war "So You Say You Lost Your Baby"
* Susan Lillane – kan war "23 Lies"
* Nicola Kuperus – kan war "Hands Around My Throat"
* Iggy Pop – kan war "Aisha"
Arz ha saverezh meroveat

Cheñch a reas an arz hag ar saverezh pa veze tierniezh frank ar Veroveed o ren.

Padout a reas eus ar 5 kantved d'an 8 kantved keit e Gallia hag e Germania.

Gwan e teuas arz ar saverezh hag ar c'hizellat.
Orfebrerion avat a oa deuet mailh war o micher. Ha livañ an dornskridoù a zigor an nor d'an doareoù kelt da gaeraat, hag a zo mammenn wir ar c'hrouiñ meroveat daoust d'ar gristenezh ha d'ar Varbared.

Chom a ra skwerioù ur saverezh levezonet gant ar Reter gras da deir chapel-vadeziñ war ur patrom eizh kogn ha toet gant ur volz-to war bileroù, en Aix-en-Provence, Riez ha Fréjus.

Kalz a gevioù-iliz romanek a voe abalamour d'ar c'hehel evit ar Sent.
Chom a ra kev-iliz Saint-Seurin e Bourdel, hini Sant-Laurent Grenoble ha hini abati Jouarre (7 kantved).


Trésor_de_Gourdon_04.JPG|Teñzor Gourdon
Frejuscathedrale.jpg|Iliz-veur Saint-Léonce Fréjus
311 Poitiers baptisterio.JPG|Chapel-vadeziñ Sant-Yann Poitiers
Baptistere Saint Sauveur by Malost.JPG|Chapel-vadeziñ Aix-en-Provence
Frejus Cathedral Baptistery.jpg|Chapel-vadeziñ Fréjus
Poitiers - Baptistère Saint-Jean 3.jpg|Chapel-vadeziñ Poitiers
Crypte.Saint.Seurin.Bordeaux.png|Kev-iliz Saint-Seurin e Bourdel
Geraint Thomas

**Geraint Thomas** a zo ur marc'hhouarner kembreat ganet d'ar 25 a viz Mae 1986 e Kerdiz (Kembre). Trec'h eo bet e Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2018.

= Skipailhoù =
* 2006. Recycling.co.uk
* 2007-2009. Barloworld
* 2010-2011. Sky Professional Cycling Team
= Loreadeg =
 C'hoarioù Olimpek poursu dre skipailh 2008

 Kampionad ar bed skratch junior 2004

 Kampionad ar bed poursu dre skipailh 2007 ha 2008

 Kampionad Breizh-Veur skratch 2005

 Kampionad Breizh-Veur poursu hiniennel 2009

 Kampionad Breizh-Veur war hent 2010
Milk It: The Best of Death in Vegas

**Milk It: The Best of Death in Vegas** a zo un dastumad tonioù gant ar strollad Death in Vegas bet embannet d'ar 7 a viz C'hwevrer 2005 er Rouantelezh-Unanet ha d'an 23 a viz C'hwevrer 2005 e Japan. Er bladenn gentañ e kaver tonioù brudet ar strollad, hag en eil hini e kaver tonioù advesket. Ne voe ket embannet ar bladenn er Stadoù-Unanet. 

## Roll an tonioù
# "Aisha"
# "So You Say You Lost Your Baby"
# "Dirt"
# "Rekkit"
# "Scorpio Rising"
# "Soul Auctioneer"
# "Hands Around My Throat"
# "All That Glitters"
# "Dirge"
# "Girls"
# "Rematerialised"
# "Broken Little Sister" (er bladenn vinil gwerzhet e Japan nemetken) 

### Pladennoù ouzhpenn
# "Aisha" (Trevor Jackson remix)
# "Hands Around My Throat" (ADULT. mix)
# "Hands Around My Throat" (UXB mix)
# "Scorpio Rising" (The Polyphonic Spree mix)
# "One More Time"
# "Dirge" (Slam remix)
# "Dirge" (Cossack mix)
# "Dirt" (Mullet mix)
# "Twist And Crawl" (Full mix)
# "Rocco" (Dave Clarke mix)
# "Rekkit" (Two Lone Swordsmen remix)
# "Neptune City" (Two Lone Swordsmen remix)

## Kanerien ha sonerien
* Richard Fearless
* Tim Holmes
* Steve Hellier
* Dot Allison – kan war "Dirge"
* Bobby Gillespie – kan war "Soul Auctioneer", "One More Time"
* Iggy Pop – kan war "Aisha"
* Nicola Kuperus – kan war "Hands Around My Throat"
* Liam Gallagher – kan war "Scorpio Rising"
* Paul Weller – kan war "So You Say You Lost Your Baby"
* Jim Reid - kan war "Broken Little Sister"
Back to Mine: Death in Vegas

**Back To Mine: Death In Vegas** a zo un dastumad tonioù bet aozet gant izili ar strollad Death in Vegas. Embannet eo bet d'ar 26 a viz Genver 2004. Unan eus pladennoù Back to Mine (DMC Publishing) eo.

## Roll an tonioù
# "Cloak and Dagger" - The Upsetters
# "Back to Nature" - Fad Gadget
# "Only Colombe" - Gene Clark and the Godsin Brothers
# "My Sweet Lord" - Nina Simone
# "Soul" - 
# "Nashville Blues" - Nitty Gritty Dirt Band
# "Polly" - Dillard & Clark
# "The Sky Is Burning" - Sam Gopal
# "Elephant Man" - Bo Diddley
# "Sweet Jane" - Cowboy Junkies
# "Headache for Michelle" - Au Pairs
# "Psychedelic Mood" - Piero Piccioni
# "Decades" - Joy Division
# "Donna" - Mmm
Priz Hasselblad

Ar **Priz Hasselblad** (anv klok : **Priz luc'hskeudenniñ etrebroadel diazezadur Hasselblad**) a zo ur priz hag a vez roet d'ul luc'hskeudenner hag en deus savet oberennoù dibar. Aozet eo gant Diazezadur Erna ha Victor Hasselblad ha krouet eo bet e 1980. Gant Victor Hasselblad e voe ijinet ar mekanik-luc'hskeudenniñ refleks anvet Hasselblad. Embannet e vez anv al loread bep bloaz e miz Meurzh pe e miz Ebrel. Un diplom, ur vedalenn aour ha 500 000 SEK (kurunenn svedat) a vez roet d'an hini aet ar priz gantañ pe ganti. Ne voe deroet priz ebet e 1983, ar bloavezh ma varvas Erna Hasselblad.

## Loreidi

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn Diazezadur Hasselblad
Cindy Sherman

**Cindy Sherman** ( ganet d'an 19 a viz Genver 1954 e Glen Ridge, New Jersey) a zo ul luc'hskeudennerez hag ur arzourez stadunanat. Brudet eo hec'h emboltredoù. Sevenet he deus daou film ivez. O chom hag o labourat e New York emañ. E 1995 e resevas priz diazezadur MacArthur, hag e 1999 e resevas priz Hasselblad.

## He buhez
Ganet e voe e New Jersey ha goude he ganedigezh e tilojas he zud da Huntington (Long Island) ma kasas he bugaleaj.

Studiañ a reas e *State University College* Buffalo (New York). Da gentañ e stagas gant al livañ ha goude-se e stagas gant al luc'hskeudenniñ. E 1976 e tapas kaout he diplom hag e 1977 ez eas da Manhattan ma savas he rummad emboltredoù kentañ. E 1979 e voe aozet he diskouezadeg kentañ e Hallwalls, un diskouezva dizalc'h bet savet ganti ha daou arzour all anvet Robert Longo ha Charles Clough.

## Oberennoù
Lakaat a ra Cindy Sherman hec'h oberennoù en arz mennozhel. En hec'h oberennoù e tiskouez he freder diwar-benn al luc'hskeudenniñ, al livañ ha plas ha skeudenn ar merc'hed er gevredigezh a vremañ.
Levezonet eo gant seurtoù skeudennoù liesseurt : skeudennoù sinema, bruderezh, skeudennoù tennet eus magazinoù, pe skeudennoù erotek. Lavarout a ra n'eo ket gwregelourez ha n'eus ster politikel ebet en hec'h oberennoù. Gwelet e vez evel unan eus luc'hskeudennerezed pouezusañ an arz goudemodern.

* **Untitled Film Stills**, 1977-1980
* **Rear Screen Projections**, 1980
* **Centerfolds/Horizontals**, 1981
* **Pink Robes**, 1982
* **Fashion**, 1983/1984/1993/1994
* **Fairy Tales**, 1985
* **Disasters**, 1986-1989
* **History Portraits/Old Masters**, 1988-1990
* **Sex Pictures**, 1992
* **Horror and Surrealist Pictures**, 1994-1996
* **Masks**, 1994-1996
* **Office Killer**, 1997, starring Jeanne Tripplehorn, Molly Ringwald and Carol Kane
* **Broken Dolls**, 1999
* **Hollywood/Hampton Types**, 2000-2002
* **Clowns**, 2003-2004

## Levrlennadur
* Arthur C. Danto, *Cindy Sherman : Untitled Film Stills*, Rizzoli, NY ha Shirmer/moselVerlag, Munich, 1990
* Arthur C. Danto, *History Portraits*, Schimer/Mosel, Munich ha Rizzoli, NY, 1991
* Jean-Pierre Criqui, Régis Durand, Laura Mulvey, *Cindy Sherman*, Flammarion - Jeu de Paume, Pariz, 2006

## Liammoù diavaez
* Atersadenn Cindy Sherman
* Pennad diwar-benn ''Untitled Film Stills''

## Daveennoù
Celtic Football Club

}} |
  body       = } |
  rightarm   = } |
  shorts     = } |
  socks      = = FFFFFF |
  title      = Er gêr
}}
|bgcolor="white"|
|} 

**The Celtic Football Club**, (**The Celtic** pe **Celtic [[Glasc'ho|Glasgow]]**), a zo unan eus kluboù mell-droad Glasc'ho, brasañ kêr Bro-Skos. Ar Celtic a zo unan eus an dek klub a voe krouet ganto ar Scottish Football League ha kampionad Bro-Skos e 1890. Ar maout zo aet gant ar c’hlub 51 wech er c'hampionad etre 1893 ha 2020, hep diskenn d’ur rummad a-is. Gounezet en deus ivez 40 gwech Kib Bro-Skos. Ar c’hrogad pouezusañ eo an derby a vez c’hoariet a-enep Rangers Football Club, kevezer brasañ e kêr Glasc’ho: anvet e vez ar c’hrogadoù-se an *Old Firm*.

E 1967 e voe ar Celtic ar skipailh breizhveuriat kentañ o c’hounit ur gib Europa gant Kevre ar gampioned (a veze anvet *Kib Europa ar c’hluboù kampion* er mare-se). *Lisbon Lions* a vez lesanvet c’hoarierien ar gourfenn a voe gounezet a-enep Inter Milan. N'oa nemet c'hoarierien skos er skipailh ha ganto e yeas ar maout ivez en holl genstrivadegoù e kemerjont perzh enno ar bloaz-se.

Abaoe 1892 e c’hoari ar c’hlub e Celtic Park, stad brasañ Bro-Skos. 60 832 plas a zo e-barzh evit suporterien ar *Bhoys*. Livioù ar c’hlub eo gwer ha gwenn abalamour d’al liammoù orin gant Iwerzhon, liammoù a vez adkavet ivez er bannieloù iwerzhonat niverus er stad.

## Roll loreidi

***[[UEFA Champions League]]** : 
**1967
* **[[Kampionad Bro-Skos]]** (**55**) :
**1892–93, 1893–94, 1895–96, 1897–98, 1904–05, 1905–06, 1906–07, 1907–08, 1908–09, 1909–10, 1913–14, 1914–15, 1915–16, 1916–17, 1918–19, 1921–22, 1925–26, 1935–36, 1937–38, 1953–54, 1965–66, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1969–70, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1973–74, 1976–77, 1978–79, 1980–81, 1981–82, 1985–86, 1987–88, 1997–98, 2000–01, 2001–02, 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2023–24, 2024–25
* **[[Kib Bro-Skos]]** (**35**) : 
**1892, 1899, 1900, 1904, 1907, 1908, 1911, 1912, 1914, 1923, 1925, 1927, 1931, 1933, 1937, 1951, 1954, 1965, 1967, 1969, 1971, 1972, 1974, 1975, 1977, 1980, 1985, 1988, 1989, 1995, 2001, 2004, 2005, 2007 ha 2011.
* **[[Kib ar c'hevre Bro-Skos]]** (**14**) : 
**1956–57, 1957–58, 1965–66, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1969–70, 1974–75, 1982–83, 1997–98, 1999–2000, 2000–01, 2005–06 ha 2008–09

## Hall of fame
E Hall of Fame ar vell-droad skos eo bet dilennet 18 *Bhoys*.

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel ar c'hlub
Dead Elvis

Pladenn gentañ ar strollad Death in Vegas eo **Dead Elvis**, bet embannet d'an 10 a viz Meurzh 1997 er Rouantelezh-Unanet ha d'ar 16 a viz Gwengolo 1997 er Stadoù-Unanet. Ar bladenn nemeti ma kemeras perzh Steve Hellier enni eo. 

## Roll an tonioù
Holl donioù gant Richard Fearless ha Steve Hellier
# "All That Glitters" – 6:34
# "Opium Shuffle" – 5:02
# "GBH" – 5:09
# "Twist and Crawl" (titl ouzhpenn e pladennoù' zo) – 4:59
# "Dirt" – 5:52
# "Rocco" – 6:34
# "Rekkit" – 6:27
# "I Spy" – 4:58
# "Amber" – 8:07
# "Rematerialised" – 8:21
# "68 Balcony" – 5:07
# "Sly" – 3:33

En ton "Dirt" ez eus ur *sample* eus un MC o komz ouzh an arvesterien e Festival Woodstock hag unan eus "The "Fish" Cheer / I-Feel-Like-I'm-Fixin'-To-Die Rag," gant Country Joe & the Fish.

### Pladenn ouzhpenn (''Dead Elvis Remix Sessions'')
E Bro-C'hall nemetken e voe gwerzhet gant ur bladenn ouzhpenn titlet  *Dead Elvis Remix Sessions*.

# "Dirt" (Slayer mix) – 6:33
# "Rocco" (Dave Clarke mix) – 6:18
# "Twist and Crawl" (Full mix) – 4:57
# "Opium Shuffle" (Monkey Mafia mix) – 6:15
# "City Rub" – 6:22
# "Dirt" (Old School mix) – 5:29
# "Rocco" (dub) – 6:35
# "Opium Shuffle" (Dead Elvis mix) – 5:14
# "Claiming Marilyn" – 5:41
# "Dirt" (Mullet mix) – 6:09
# "Kenny the Sheepshagger" (Baaaaad Boy mix) - 18:73

## Pladennoù single
* "Dirt" (29 a viz Ebrel 1996)
* "Twist and Crawl" (14 a viz Ebrel 1997)
* "Rekkit" (9 a viz Even 1997)
* "Rocco" (6 a viz Here 1997)

## ''Sample''
* *Big Mama* gant Roxanne Shante en ton *Dirt*

## Tud a gemeras perzh er bladenn
* Richard Fearless
* Steve Hellier – kenaozerien, programmiñ
*Anthony Anderson – gitar
*Seamus Beaghen – ograoù (Hammond), Fender Rhodes
*Death in Vegas – produer
*Steve Dub – ijinour
*Mat Flint – gitar boud
*Luke Gordon – ijinour, meskañ
*Tim Holmes – ijinour, meskañ
*Ranking Roger – kan
*Paul Rutherford – trombon
*Selah – kan
*Andy Visser – fleüt, harmonika, saksofon
*Tim Weller – taboulinoù

## Liammoù diavaez
* Pennad barn e lec'hienn Allmusic
* Pennad barn e lec'hienn Rolling Stone
Back to Mine

***Back to Mine*** a oa un rummad pladennoù ma veze dastumet tonioù dibabet gant DJed pe sonaozerien sonerezh elektronek hag embannet gant Disco Mix Club (DMC). Peurliesañ ne veze er bladenn ton ebet gant an hini a save an dastumad na sonerezh da zañsal, met kentoc'h a pezh o defe selaouet goude un nozvezh riboul.
Pladenn gentañ ar rummad avoe embannet e miz C'hwevrer 1999 gant an DJ Nick Warren. Azalek ar seizhvet pladenn e voe ouzhpennet an istitl "a personal collection for after-hours grooving". En holl e voe embannet 28 pladenn.

## Roll pladennoù ''Back to Mine''
*Volume 1 – Nick Warren (1añ a viz C'hwevrer 1999)
*Volume 2 – Dave Seaman (31 a viz Mae 1999)
*Volume 3 – Danny Tenaglia (18 a viz Here 1999)
*Volume 4 – Groove Armada (6 a viz Meurzh 2000)
*Volume 5 – Faithless (16 a viz Here 2000)
*Volume 6 – Everything But The Girl (23 a viz Ebrel 2001)
*Volume 7 – Morcheeba (23 a viz Gouere 2001)
*Volume 8 – Talvin Singh (15 a viz Here 2001)
*Volume 9 – M. J. Cole (25 a viz Meurzh 2002)
*Volume 10 – Orbital (24 a viz Even 2002)
*Volume 11 – New Order (30 a viz Gwengolo 2002)
*Volume 12 – The Orb (27 a viz Genver 2003)
*Volume 13 – Underworld (28 a viz Gouere 2003)
*Volume 14 – Tricky (15 a viz Gwengolo 2003)
*Volume 15 – Audio Bullys (10 a viz Du 2003)
*Volume 16 – Death in Vegas (26 a viz Genver 2004)
*Volume 17 – Richard X (5 a viz Ebrel 2004)
*Volume 18 – Lamb (5 a viz Gouere 2004)
*Volume 19 – Carl Cox (25 a viz Here 2004)
*Volume 20 – Pet Shop Boys (25 a viz Ebrel 2005)
*Volume 21 – Adam Freeland (25 a viz Gouere 2005)
*Volume 22 – Roots Manuva (24 a viz Here 2005)
*Volume 23 – Liam Prodigy (30 a viz Genver 2006)
*Volume 24 – Mercury Rev (23 a viz Here 2006)
*Volume 25 – Röyksopp (2 a viz Ebrel 2007)
*Volume 26 – Bugz in the Attic (31 a viz Gouere 2007)
*Volume 27 – Guillemots (8 a viz Here 2007)
*Volume 28 – Krafty Kuts (28 a viz Genver 2008)

## Dastumadoù heñvel
* *[[DJ-Kicks]]*
* *[[Late Night Tales]]*
* *[[Solid Steel]]*
**[[Badmeaningood]]*
**[[Under the Influence (dastumad)|Under The Influence]]*

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel ''Back to Mine''
*Lec'hienn ofisiel ''DMC World''
Julien Absalon

**Julien Absalon**, ganet e Remiront (Vosges) d'ar 16 a viz Eost 1980, a zo ur marc'hhouarner gall . Redek a ra war MTB (marc'h-houarn treuz-bro) X-Country abaoe 1995. 
Gounezet en deus an holl redadegoù pouezusañ en e sport: ar C'hoarioù Olimpek div wech, Kib ar bed pemp gwech, Kampionad ar bed peder gwech ha Kampionad Frañs eizh gwech. Ne ra redadegoù war hent nemet evit en em c'hourdonañ hag e 2008 en deus nac'het kinnig skipailh Liquigas evit dont da vezañ marc'hhouarner a vicher war hent.

## Skipailhoù
*2000-2008. Bianchi
*2008-2011. Orbea

## Loreadeg Yaouankidi
 **Kampionad ar bed (1)**: 1998
Roc d'Azur (1): 1997

## Loreadeg Diwanidi
 **Kampionad ar bed (2)**: 2001 ha 2002
 **Kampionad Frañs (2)**: 2001 ha 2002

## Loreadeg Henidi
 **C'hoarioù Olimpek (2)**: 2004 ha 2008
 **Kampionad ar bed (4)**: 2004, 2005, 2006 ha 2007
 **Kampionad ar bed (1)**: 2009
**Kib ar bed (5)**: 2003, 2006, 2007, 2008 ha 2009
 **Kampionad Europa (1)**: 2006
 **Kampionad Frañs (8)**: 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 ha 2010.
Kib Frañs (1): 2001
Kib Italia (1): 2003
Kib Suis (1): 2007

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel Julien Absalon
La Récré des 3 Curés

**La Récré des 3 Curés** (gallekadur diwar an anv-lec'h brezhonek *an Tri Ferson*) a zo un dachenn-c'hoari e Milizag , e-kichen Brest, e Bro-Leon. Un dachenn 30 devezh-arat zo anezhi, ha kavout a reer ouzhpenn daou-ugent c'hoari disheñvel, tro-dro d'ur poull-dour: pourmenadennoù war al lenn, bigi tos-tos, grand huit, c'hoari c'hwezet, toboggans ramzel, trampolinoù, menezioù blot, un dachenn cyber récré, tren vihan, karting, manejoù, ti-feurm bihan, mini-motoioù, kezeg-houarn fentus, pedaloioù, 3000 m² a c'hoarioù gwarezet gant un troiad avantur...

## Titouroù
*Niver a bratikoù : 220 000 mont e-barzh bep bloaz
*Deiziad digeriñ : 1989
*Lec'hiadur : Milizag, 5 mn eus Brest (Penn-ar-Bed)
Ment : 30 devezh-arat
Perc'henn : Ao Bonnefoi

## Ar c'hoarioù bras

* Le Grand Huit 
* La Grande Roue *(gant ur gwel a 25 metrad a uhelder)*
* La mini ferme
* Les "Teufs-Teufs"
* Le "River Splash"
* Le "Bob’s" *(500m pistenn a luj piste de luge d’été)*
* Le Galion des pirates
* La Canonnade
* Le Karting
* Le Volcan d’Escalade
* La Citadelle Espagnole 
* La "Chevauchée sauvage"
* Le Carrousel vénitien
* La Tempête
* Les "Tasses folles"

### Nevezentioù [[2009]]
* *Niagara* (toboggan e kanoe)
* Bataille d'eau

### Nevezenti [[2010]]
* *Aquatico* (kastell-dour)

## Skeudennaoueg

## Notenn

## Liamm diavaez
* Al lec'hienn ofisiel
Aikido

Un arz emgannañ japanat eo an **aikido**. Krouet e oa bet gant an Aotrou Morihei Ueshiba etre 1930 ha 1960 diwar e studioù eus ar brezel, ar brederouriezh hag e gredennoù relijiel. Troet e vez aikido evel "an hent war-zu kempouez an nerzhioù (Qi)" pe c'hoazh "hent ar spered kempouez". Fellout a rae da Ueshiba krouiñ un arz a c'helle bezañ implijet evit en em zifenn en ur virout an argader a vezañ gloazet. Anavezet eo bet an aikido gant gouarnamant Japan e 1940 dindan an anv aikibudō.

En aikido e kaver teknikoù gant armoù ha teknikoù gant an daouarn, a implij nerzh an argader, pe gentoc'h e argaderezh hag e c'hoant da noazañ. Pal an teknikoù-se n'eo ket bezañ trec'h, met kas an argad da netra. Gallout a reer sellout ouzh an akido evel furm fetis mennozh ar reizh difenn : un ersav kenfeur war-eeun goude un argadenn. Hervez spered an aikido n'eus krogad ebet, peogwir e echu ar c'hrogad er mare m'eo kroget. Diouzh ar poell-se, n'eus gourenadeg aikido ebet, nemet er stil Shodokan diazezet gant Kenji Tomiki (hag a vez anvet ivez Tomiki ryu, Skol Tomiki).

## Liammoù diavaez
* Holloueziadur an aikido
* AikiWeb
* AikidoFAQ
* Aikido Journal : kelaouenn enlinenn
Saladenn Waldorf

**Saladenn Waldorf** a reer eus ur meuz eus ar Stadoù-Unanet. Aozet eo diwar ach (troc'het e juliana), avaloù (troc'het e juliana ivez), kraoñ ha lipig Mahon.

## Istor
Krouet eo bet etre 1893 ha 1896 e Waldorf Hotel e New York (deuet da vezañ Waldorf-Astoria Hotel e 1931).
Soñjal a reer e voe krouet gant Oscar Tschirky. E 1896 e voe graet anv eus ar saladenn Waldorf er The Cook Book, ijinet gant 'Oscar of the Waldorf'. Er sekred-kegin orin ne oa ket kraoñ, ouzhpennet e voent goude-se, ha meneget int e Rector Cook Book 1928.

## Aozennoù liesseurt
Ouzhpennañ a c'haller tammoù kig-yar, kig-yar Indez, rezin pe c'hoazh frouezh sec'h. E-lec'h lakaat lipig Mahon e c'haller lakaat lipig diwar yaourt ivez.

## Er sevenadur
Er ganaouenn "You're the Top" gant Cole Porter e kaver ar poz da-heul : "You're the top, you're a Waldorf salad".
Er romant *[[American Psycho]]* (1991) gant Bret Easton Ellis e vez graet anv alies eus saladenn Waldorf. 
Er bladenn EP *[[Verbal Remixes & Collaborations]]* (2003) gant Amon Tobin ez eus un ton titlet "I'll Have The Waldorf Salad" .
 
## Notennoù


## Liamm diavaez
* Saladenn Waldorf : rekipeoù
Saladenn Caesar

**Saladenn Caesar** a reer eus ur meuz hag a vez kinniget e pretioù Stadoù-Unanet Amerika. Alies e vez fardet e-kichen taol ar pratikoù. Brudet eo er Stadoù-Unanet koulz hag e Kanada m'eo anvet ivez "rouanez" ar saladennoù. 

## Istor
Dont a ra hec'h anv eus hini Caesar Cardini, hag a oa e penn ur preti italian ha mec'hikan a orin eus San Diego. Goude ur pennad ez eas d'en em staliañ e Tijuana e Mec'hiko, a-benn tapout pratikoù a felle dezho tremen dreist d'ar Berz. 
Ne ouezer ket re penaos e voe krouet ar saladenn. Hervez Rosa Cardini (ganet e 1928) e vije bet c'hoarvezet d'ar 4 a viz Gouere 1924. En deiz-se ne chome ket mui tamm boued ebet e preti he zad, hag e stagas-eñ da aozañ meuzioù diwar dizh e-kichen taolioù e bratikoù. Hervez lod e vije bet ijinet gant tud vrudet eus Hollywood goude un dibenn-sizhun riboul. 
Tud all evel *Giacomo Junia* (Chicago, 1903), Livio Santini (hag a labouras e preti Caesar hag a embannas en doa fardet ar saladenn evel ma rae e vamm, 1925), Paul Maggiora (kenlabourer da Cardini, 1927) pe c'hoazh Alex (Alessandro, kenlabourer ha breur da Cesare e Tijuana) Cardini.
E 1948 e voe perc'hennet ar breved gant ar familh Cardini. Hiziv an deiz e kaver meur a seurt lipig gwerzhet gant an anv *Cardini's Original Caesar Dressing*.

## Aozennoù
* letuz Roma
* kreun-bara 
* chug sitroñs
* eoul olivez
* Parmigiano Reggiano
* vioù poazh-kalet
* holen
* pebr
* Worcestershire sauce

Ouzhpennañ a c'haller :
* kignen
* tammoù genougamm
* sezv
hag ivez tomatez, avokadez, tammoù kig-yar (rostet pe get), chifretez pe larjezennoù.

## Notennoù


### Liamm diavaez
* ar sekred-kegin orin, roet gant Rosa Cardini à er bloavezhioù 1970
Division of Laura Lee

**Division Of Laura Lee** a zo ur strollad sonerien ha skateboarderien eus Vänersborg e Sveden. Krouet eo bet e 1997. Levezonet int gant ar sonerezh post-punk, britpop ha strolladoù Dischord Records. Dont a ra anv ar strollad eus hini Laura Lee, ur ganerez sonerezh soul. E Gothenburg emañ ar strollad o chom.

## Izili
*Håkan Johansson: taboulinoù
*Per Stålberg: gitar, kan
*Jonas Gustafsson: gitar boud, kan 
*David Fransson: gitar, kan (abaoe 2000)
*Henrik Röstberg : gitar (1997-1999)

## Pladennoù
### Pladennoù bras
**[[Violence Is Timeless]]* (I Made This, 2008)
**[[Das Not Compute]]* (Burning Heart/Epitaph, 2004)
**97-99* (Lovitt Records, 2003)
**[[Black City (Division of Laura Lee)|Black City]]* (Burning Heart/Epitaph, 2002)
**At the Royal Club* (Arabesque, 1999)

### CD single
*Trapped In (Burning Heart, 2003)
*Black City (Burning Heart, 2002)
*Need To Get Some (Burning Heart, 2002)
*Pretty Electric (Burning Heart/Green Hell, 2001)

### Pladenn single vinil
*split 7" with Impel (Carcrash Records, 1999)
*split 7" with Milemarker (Elephant Kids, 1998)
*There Is A First Time For Everything 7" (Dolt Records, 1998)

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
*Pajenn  Myspace
Skeuliad Beaufort

**Skeuliad Beaufort nerzh an [[avel]]**, ent-berr **Skeuliad Beaufort** pe **Skeul Beaufort**, a dalvez da gementadiñ nerzh an avel. Trizek derez zo enni, eus 0 da 12. Ijinet e oa bet gant an amiral saoz Francis Beaufort (1774-1857) – distaget /ˈbəʊfərt/ e saozneg – er bloaz 1805.

## An derezioù

## Levrlennadur
*Fichenn *Nerzh an Avel* embannet gant Skol Ober.

## Notennoù ha daveennoù
Nina Rodrigues (Maranhão)

Nina Rodrigues zo ur gumun eus Brazil e stad Maranhão.

Anvet eo diwar anv *Nina Rodrigues*, pe Raimundo Nina Rodrigues ur medisin braziliat.
Birger Sjöberg

**Birger Sjöberg** (6 a viz Kerzu 1885 e Vänersborg - 30 a viz Ebrel 1929 e Växjö) a oa ur barzh hag ur saver kanaouennoù svedat.

Kazetenner e oa Sjöberg ha skrivañ a rae kanaouennoù p'en deveze amzer vak. Brudet e teuas da vezañ goude embann e zastumad kentañ titlet *Fridas bok* (1922). Goude bezañ graet meur a droiad sonerezh e tistagas diouzh ar vuhez foran hag e skrivas barzhonegoù. Ul lodenn eus e oebrenn a voe embannet goude e varv. 

## Oberennoù

**Fridas bok*, 1922, barzhonegoù
**Kvartetten som sprängdes*, levrenn 1 ha levrenn 2, 1924, romant
**Kriser och kransar*, 1926, barzhonegoù
**Fridas andra bok*, 1929, barzhonegoù
**Minnen från jorden*, 1940, barzhonegoù
**Syntaxupproret*, 1955, barzhonegoù
**Fridas tredje bok*, 1956, barzhonegoù
**Samlade dikter*, 1973, dastumad barzhonegoù
**Samlade visor*, 1981, dastumad kanaouennoù
Polig Monjarret

**Polig Monjarret**, Paul Monjarret ez ofisiel, (, Pabu - ) a oa ur soner, dastumer ha broadelour breizhat, krouer Bodadeg ar Sonerion, kevredigezh pennañ ar sonerezh hengounel breizhat.

E wreg ha kenlabourerez e oa Zaig Le Foll.

## E vuhez

E-pad e yaouankiz en deus bet kentelioù biolin gant Frered Gwengamp. Dizoloiñ a ra ivez ar skaoutelezh. Pa grogas ar brezel e tistroas da Wengamp evit sikour e vamm hag a rae war-dro ebenouriezh e dad. E 1940 e voe lakaet da Yaouankiz ha Sportoù , kejañ a rae alies-mat ouzh Kelc'h Keltiek Roazhon renet gant Eugène Cariou. Ar vicher a ballenner-kinklour en deus bet ivez.

E 1943 e voe ezel eus ar Parti national breton (PNB) hag eus ar servij urzh Strolladou stourm pe Bagadou stourm, e-pad 6 miz.

Goude ar brezel e ouestlas al lod brasañ eus e amzer d'ar sonerezh hengounel ha d'ar gevredigezh krouet gantañ e 1943, he doe un ampled brasoc'h-brasañ dindan berr amzer : BAS (*[[Bodadeg ar Sonerion]]*).

E 1984 ec'h embannas *Tonioù Breizh Izel*, un dastumad eus un nebeud eus an  ton dastumet e Breizh-Izel etre 1941 ha 1953. Resevout a reas Urzh an Erminig e 1988.

Goude e varv e skrivas Gilles Servat ur ganaouenn anvet "le Général des Binious" en e enor.

D'an 3 a viz Eost 2008 e oa bet lid-kinnig un delwenn da Bolig Monjarret, en Oriant e Plasenn Polig Monjarret, dindan selloù kantadoù a dud, enno Prezidant Kuzul Rannvro Breizh, Jean-Yves Le Drian, ha maer an Oriant, Norbert Métairie.

## Embannadennoù
* *Douze contes pour Youna*, Coop Breizh, 1999, 
* *Tonioù Breizh Izel*,
** Tome I, 1984
** Tome II, 1984, adembannet gant Dastum e 2005, 
* *30 Vloaz Festival Plinn du Danouet*, Dastum, 2003, 
* *Polig an diaoul - 1- Souvenirs d'un chenapan trégorois* Coop Breizh, 1997, 

## Notennoù ha daveoù
Nils Dacke

**Nils Dacke** (marvet e 1543) a voe e penn un emsavadeg peizanted a c'hoarvezas er  kantved e Småland, e su Sveden. Anavezet eo an emsavadeg-se gant an anv Brezel Dacke (svedeg: *Dackefejden*). Stourm a reas ar beizanted a-enep ar roue Gustav Iañ Vasa. Brezel diabarzh pouezusañ Sveden e voe ha gallout a raje ar roue bezañ bet skarzhet ma vije bet trec'h ar beizanted.

## Kendestenn
E 1532 e tapas Gustav Vasa ar galloud. E penn un arme peizanted e oa. Dont a reas a-benn da gadarnaat dizalc'hidigezh Sveden diouzh Danmark, ha lakaat a reas ar brotestantiezh da relijion vroadel. War an harzoù etre Sveden ha Danmark e oa Småland ha gwall dizhet e voe pa zivizas ar roue e vefe berzet ar c'henwerzh a-dreuz an harzoù. An doare ma voe cheñchet an iliz ha kresk an tailhoù a lakaas ivez ar beizanted da sevel a-enep dezhañ. E 1536 e voe aozet ur prosez a-enep Nils Dacke peogwir en doa lazhet ur pennboliser hag ur c'hastiz dek ejen da baeañ a bakas. 

## Brezel Dacke

E miz Even 1542 e krogas an emsavadeg pa voe lazhet pennboliserien ha dastumerien tailhoù. Gustav Vasa a soñjas dezhañ ne oa ket ar beizanted stourmerien galet hag e voe kaset soudarded diwar c'hopr da vougañ an emsavadeg. Met ne zeuas ket a-benn al lanskaned alaman da vezañ trec'h e koadeier Sveden ha lakz a nezho a varvas. Arbalastroù eo a veze implijet gant ar beizanted ha da-heul trec'h Dacke en em ledas an emsavadeg e proviñsoù su Sveden. Ken start e oa an traoù ken e rankas ar roue goulenn un arsav-brezel a voe sinet d'an 8 a viz Du. E-pad an arsav-brezel en em gavas Dacke e penn su Sveden. Broioù alla ginnigas skoazell, nac'het e voe gantañ. Aotreet e voe ar c'henwerzh etre an daou du eus an harzoù en-dro, ha diazezet en-dro ivez an Iliz katolik. 
E miz Genver 1543 e voe kaset muioc'h a soudarded gant ar roue. Gant propaganda ar roue e krogas ivez ar boblañs da gaout disfiz diouzh Dacke. Un emgann taer a voe e miz Meurzh 1543. Trec'het e voe lu ar beizanted, mouget an emsavadeg ha gloazet Dacke da vat.

## Marv Dacke
En hañv 1543 e voe lazhet Dacke er c'hoadeier a oa d'ar mare-se e-kichen harzoù Sveden ha Danmark (proviñsoù Småland ha Blekinge hiziv an deiz). Diframmet e voe e gorf ha lakaet war ziskouez el lec'hioù ma oa savet a-du an dud gantañ.
Da-heul an emsavadeg e cheñchas emzalc'h ar roue e-kenver e sujidi, ha nebeutoc'h a soudarded estren diwar c'hopr a voe degemeret en arme.

## Gwelout ivez
*Fabian Månsson
Jethro Tull (strollad)

**Jethro Tull** zo ur strollad rock eus Breizh-Veur savet er bloaz 1967. Diazezet eo ar strollad war kanaouennoù ha fleüt Ian Anderson a zo er strollad abaoe an deroù, hag ar gitarour Martin Barre, eñ ivez abaoe pell er strollad (1969).

Da gentañ e c'hoarien blues rock gant ur son ispisial, met degaset o deus e-barzh o sonerezh traoù a zeu eus ar sonerezh klasel, ar sonerezh folk, jazz, rock arzel... Gwerzhet ez eus bet en tu-hont da 60 milion a bladennoù er bed a-bezh, ha kendelc'her a raent da seniñ ouzhpenn 40 vloaz goude bezañ bet krouet. Mont a reas ar strollad da get e-tro ar bloavezhioù 2011-14 pa zivizas Ian Anderson ober an traoù war e anv nemetken.

## Roll pladennoù

## Liammoù diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Komm, süßer Tod (film)

***Komm, süßer Tod*** (Deus, marv dous) a zo ur film aostrian eus 2000. Fentus-kriz eo. Graet eo bet diwar romant Wolf Haas an hevelep anv gantañ. Unan eus istorioù an detektiv Brenner eo, a gont buhez dichañs un den a zo bet poliser ha detektiv evit e gont, Simon Brenner, a red hentoù Aostria hag en em gav gant torfedoù diaes da ziskoulmañ. 

C'hoariet eo Brenner gant unan eus an aktourien vrudetañ en Aostria, Josef Hader. "Komm, süßer Tod" a zo bet produet gant DOR Film, Ensavadur Aostria ar Filmoù hag an ORF. 

Gounezet en deus ar film ar priz Romy o vezañ ma oa ar film aostrian en deus graet ar muiañ berzh e 2001. Sellet e vez outañ evel unan eus ar gwellañ filmoù aostrian.

## Synopsis

Simon Brenner, a oa poliser a-raok hag a zo bremañ un detektiv prevez hep chañs, a zo deuet da vezañ un teknikour yec'hed, goude ma oa bet kaset er-maez eus ar polis abalamour m'en doa kousket gant gwreg ar penn-ofiser. Ne fell dezhañ nemet chom hep kaout trubuilhoù ha derc'hel da labourat e-pad ur prantad, met en em gavout a ra siwazh en ur brezel etre daou aozadur yec'hed. 

Rankout a ra Brenner adkregiñ gant e vuhez detektiv goude marv ur glañvdiourez anavezet en un ospital. Brenner gozh ne ra forzh, met e vignon yaouank hag ideeler Berti a fell dezhañ enklask. Nebeut war-lerc'h e c'hoarvez ur muntr all, lazhet eo bet ar wezh-mañ ur c'hlañvdiour. 

Kompren a ra neuze Brenner eo ret dezhañ diskoulmañ an afer a-benn adkavout e vuhez sioul ha dizarvoud. Goustadik met mennek e tispak ar wirionez en ur daliñ ouzh brezel kriz etre an daou embregerezh yec'hed.

## Aktourien
* Josef Hader - Simon Brenner
* Simon Schwarz - Berti
* Barbara Rudnik - Klara
* Michael Schönborn - Junior
* Bernd Michael Lade - Gross, "Piefke" 
* Nina Proll - Angelika Lanz 
* Karl Markovics - Jäger
* Reinhard Nowak - Hansi Munz

## Liammoù diavaez
* Komm, süßer Tod e lec'hienn IMDB
* Komm, süßer Tod e lec'hienn Allmovie
* ''Komm, süßer Tod'' : lec'hienn ofisiel
* Pennad barn e lec'hienn Brenkster Tools
International DeeJay Gigolo Records

**International DeeJay Gigolo Records** a zo un ti-embann pladennoù sonerezh elektronek kaset DJ Hell (Helmut Geier). Krouet eo e München e 1996 evel ur rann eus Disko B. E Berlin emañ hiziv an deiz. Gant an ti-embann e vez embannet pladennoù elektro, house ha tekno. Gant "Gigolo" ez eus bet embannt pladennoù gant Dave Clarke, Jeff Mills, DJ Hell, David Carretta, Miss Kittin & The Hacker, Kiko & Gino S., DJ Naughty, The Advent, Dopplereffekt, Terrence Fixmer, Japanese Telecom, Fischerspooner, Tiga, Seelenluft, Princess Superstar ha Vitalic.

## Arzourien o fladennoù embannet gant International DeeJay Gigolo Records
*Amanda Lepore
*Acid Maria
*Activator
*Anthony Shake Shakir
*Atomizer
*The Advent
*Bookhouse Boys
*Bostitch
*Bobby Konders
*Capri
*Christopher Just
*Chris Korda
*Crossover
*Dave Clarke
*David Carretta
*Der Zyklus
*Dj Klash
*Digitaria
*Dibaba
*DMX Krew
*Dynamik Bass System
*Elbee Bad
*Electric Indigo
*Erotek/Atwil
*Filippo Naughty Moscatello
*Fat Truckers
*Fischerspooner
*Foremost Poets
*Gabe Castanzaro 
*Gino S.
*Hell
*Inform3r
*Japanese Telecom
*Jonzon
*Jor-El
*Jeff Mills
*k.lakizz
*Kevin Gorman
*Kiko 
*Kiko & Gino S.
*Kikumoto Allstars
*Le Chic
*Linda Lamb
*M.F.F.
*Martin Matiske
*Mick Willis
*Miss Kittin & the Hacker
*Nicht in Betrieb
*Milch
*Mitsu
*Mount Sims
*Ozone Layer
*Orlando Voorn
*Plastique de Reve
*Princess Superstar
*Psychonauts
*Poladroid
*Réplica
*Richard Bartz
*Rok
*Romina Cohn
*Savas Pascalidis
*Seelenluft
*Sonja Mooncar
*Station Rose
*Stalker 7
*Steril
*Superstars of Love
*Sylvie Marks
*Tampopo
*Terence Fixmer
*Tiga
*Traxx & Deecoy
*Trike
*The Trinity
*Tuxedo Moon
*Valium
*Vitalic
*Zombie Nation

## Liamm diavaez
* Lec'hienn ofisiel
Mike Kelley

**Mike Kelley** (1954 e Detroit) a zo unan eus arzourien vrudetañ aod kornôg ar Stadoù-Unanet abaoe 1980. Labourat a ra gant loened plouzet, tapisoù, bannieloù, tresadennoù hag objedoù liesseurt. Pegadurioù, staliadurioù ha video a vez graet gantañ. Hervez ar vurutellerien e c'haller renkañ e oberennoù en Abjection.

## E vuhez
Mike Kelley a voe ganet e Wayne (Michigan), ur bannlev eus Detroit, e 1954. E yaouankiz gasas eno ma oa bet diwanet strolladoù sonerien evel *[[The Stooges|Iggy and The Stooges]]*. Kemer a reas perzh er strollad sonerien Destroy All Monsters.
E 1978 ez eas da Los Angeles ma heulias kentelioù er *California Institute of the Arts* hag e stagas gant meur a raktres (*The Sublime*, *Monkey Island*, *Plato's cave* ha *Lincoln's Profile*) ma'z implijas tresadennoù, livadurioù, delwennoù, skridoù hag ivez taolioù-kaer.
Brudet e teuas da vezañ e diavaez Los Angeles er bloavezhioù 1980 gant e rummad staliaduriioù anvet *Half-a-Man*. Kemer a reas perzh ivez en Documenta 9.
E 1992 e voe implijet oberennoù Kelley da sevel golo ar bladenn *Dirty* gant Sonic Youth.
E 1993 e voe kinniget un diskouezadeg war holl e oberenn er Whitney Museum e New York.
Abaoe 1982 e vez diskouezet e oberennoù er Metro Pictures e New York.
Ezel eo bet eus *Poetics* gant John Miller ha Tony Oursler hag o doa studiet er *California Institute of the Arts* ivez. Ezel eo eus rann arzoù-kaer *Art Center College of Design* Pasadena. 

## E oberenn
Diazezet eo labour Kelley war ar politikerezh, ar brederouriezg, an istor, ar sonerezh *underground*, an arzoù kinklañ ha sevenadur ar vicherourien. Diskouez a ra en e oberennoù ar c'hudennoù etre renkadoù hag etre paotred ha merc'hed evel kudennoù stag ouzh ar reolioù, an torfederezh hag ar wallsiegezh. 
E miz Du ha miz Kerzu 2005 e voe aozet e ziskouezadeg pouezusañ anvet *Day is Done* er Gagosian Gallery. Enni e tiskouezas staliadurioù liesvedia en o zouez pezhioù arrebeuri emlusk, ha filmoù lidoù huñvreet diazezet war levrioù aour liseoù, krogadoù sport ha pezhioù-c'hoari 1.
E miz Kerzu 2005 e lavaras ar buruteller Jerry Saltz (a labour evit *Village Voice*) e oa *Day is Done* ur skouer eus al luskad *clusterfuck aesthetics* ("kened ar reuz"), ur rann eus an arzoù a vremañ da geñver plas brasoc'h-brasañ al liesvedia2.

## Un dibab oberennoù
* "Half-a-Man", 1987-91, rummad objedoù, tresadennoù ha staliadurioù 
* "Pay for Your Pleasure", 1988, staliadur
* "Heidi", 1992, video (gant Paul McCarthy)
* "Mike Kelley's Proposal for the Decoration of an Island of Conference Rooms (with Copy Room) for an Advertising Agency Designed by Frank Gehry", 1992

## Levrlennadur
* Educational Complex Onwards (1995-2008), Mike Kelley, Les Presses du réel, 2009 ISBN978-2-84066-356-0}}

## Liammoù diavaez
* Lec'hienn ofisiel
* Kelley er Gagosian Gallery
* Mike Kelley er Greizenn Pompidou
King Records (Japan)

**King Records Company, Limited** (キングレコード株式会社, Kingu Rekōdo Kabushiki gaisha) a zo un ti-embann pladennoù japanat krouet e 1931. Da gentañ e oa ur skourr eus Kōdansha, distaget e voe er bloavezhioù 1950. E-touezr ar pladennoù embannet gantañ hag a reas berzh emañ re The Peanuts, Miho Nakayama, Megumi Hayashibara, Yuki Uchida. Gant King Records e vez skignet ivez pladnenoù Piccolo Town (Up-Front Works), hag a zo arbennikaet war arzourien Hello! Project (Berryz Koubou, v-u-den, Maki Goto). Gant King Records ez eus bet produet ivez c'hoarioù video evit PC-88, Famicom ha MSX2.

## Liamm diavaez
*Lec'hienn ofisiel
Dastum

An **dastum** a reer eus ar c'hlask war-lec'h dilhad orin, enrolladennoù sonerezh, kanaouennoù a hengoun komzet ha dañsoù, en ur goulenn gant tud kozh, ha gant ar pal gwareziñ ha mirout anezho.

Dastum zo bet graet forzh pegement e Breizh, en Arvern hag e Limousin.

## Gwelet ivez
* Dastum, ar gevredigezh
* Etnomuzikologiezh
* John Lomax

## Liamm diavaez
* Ar gevredigezh ''Dastum''
Mölnlycke

**Mölnlycke** a zo ur gêr eus kornôg Sveden, e kontelezh Västergötland, dezhi 14 439 a annezidi (e dibenn 2005). 

## Liammoù diavaez
* Härryda kommun
* Wendelsbergs Folkhögskola
Chew Lips

**Chew Lips** (a-wechoù **CHEW LiPS**) a zo ur strollad sonerien eus Reter Londrez. Sonerezh dance-pop eo a vez graet gant an tri den a zo ennañ, ha savet eo bet en nevez-amzer 2008. Ennañ emañ ar ganerez Tigs, Will Sanderson (a son meur a venveg) ha James Watkins.

## Oberenn
### Pladenn studio
**[[Unicorn (Chew Lips)|Unicorn]]* (25 a viz Genver 2010, Kitsuné)

### Pladennoù ''singles'' hag EP
*"Solo" (miz Genver 2009, Kitsuné)
*"Salt Air" (6 a viz Gouere 2009, Kitsuné)
*"Play Together" (18 a viz Genver 2010, Family)
*"Karen" (28 a viz Meurzh 2010, Family)

## Notennoù
Plonger

**Plonger** a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lokournan, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Douaroniezh
## Anv
* Erwan Vallerie : **Lamboseloc**, c 1330; **Lambezeleuc**, c 1350; **Lambeseleuc**, 1420; **Lambezelec**, 1467; **Lambeseler**, 1489; **Lambezellec'h**, 1516; **Lemuezelet**, 1630; **Lemuzele**, 1654.

## Ardamezioù

## Istor
### [[Dispac'h Gall]]
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ur c'hure, Le Moign e anv, nac'het e voe gant Nicolas-Marie Perrot, person hag ar c'hure arall, Joseph-François Leostic e anv.
### 
#### [[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 86 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,45% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
#### [[Eil brezel-bed]]
* Mervel a reas triwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
#### Brezelioù didrevadennañ
##### [[Brezel Indez-Sina]]
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.
##### [[Brezel Aljeria]]
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

Monument aux morts - Ploumoguer-29.jpg|Monumant ar re varv er vourc'h.
Lamber en PLOUMOGUER.jpg|Iliz *Sant Pêr* Lamber.
Chapelle de Locméven-PLOUMOGUER.jpg|Chapel Lokmeven.
Locmeven.JPG|Chapel Lokmeven.

* Monumant ar re varv er vourc'h e-tal an iliz katolik, "Ploumoguer - D'hé Bugalé Maro er Vrezel".
* Monumant ar re varv e bered Lamber.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

## Brezhoneg
* Votet e oa bet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 13 a viz Du 2015 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.

## Melestradurezh
## Tud

### Ardamezeg ar familhoù

## Gevelliñ
## Liammoù diavaez

*  Plonger war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur
## Notennoù ha daveoù