Hugo Pratt

**Hugo Pratt** (Ugo Eugenio Prat, bet ganet d’ar 15 a viz Even 1927 e Rimini, Italia ha marvet e Pully e Suis, d’an 20 a viz Eost 1995) a zo un tresour ha ur senarioer bannoù-treset italian. 
Brudet eo evit bezañ ijinet Corto Maltese. E-touez perzhioù pennañ e oberenn e kaver an temoù da heul : beajoù, troioù-kaer, gouiziegezh ha rinouriezh. Brudet eo ivez evit nerzh e dresadennoù gwenn ha du hag e varregezh da implijout ar peurzisheñvelder. 
 
## Ur vuhez evel ur romant
Diaes eo gouzout pe lodenn eus e vuhez a zo gwir ha pe lodenn a zo bet ijinet gantañ. Eñ e-unan a lavaras en doa trizek doare disheñvel da gontañ e vuhez, hag e oa diaes dezhañ gouzout hag un doare anezho a oa gwir pe get.
En ur mod e c’hallfe bezañ unan eus tudennoù e oberenn, ra damheñvel ouzh buhez Corto Maltese eo bet e hini, a-fet beajoù ha kejadennoù.

### E yaouankiz
E Venezia e kasas e vugaleaj. Da 10 vloaz ez eas da Abisinia gant e vamm, gant ar pal adkavout e dad (soudard a-vicher e oa) eno. Aloubet e oa ar vro gant Italia abaoe 1935.

Pa darzhas an eil brezel bed ec’h emouestlas gant e dad e polis an trevadennoù, a-benn stourm a-enep d’an dizalc’hourien. Goude argadenn ar saozon e 1941, e welas an impalaer Haile Selassie Iañ e kêr Addis-Abeba. Kaset e voe familh Pratt en ur c’hamp prizonidi. Klañv e kouezhas e dad, hag e varvas e-keit ma oa prizoniad. Hugo hag e vamm a voe adkaset da Italia gant ar Groaz Ruz e 1943. Reuz a oa en Italia abalamour d’ar brezel, ha dindan beli an alamaned e oa Venezia. Harzet e voe Pratt gant SS peogwir e soñje dezho e oa ur spier eus Afrika ar Su. Engouestlet e voe e polis-mor an Trede Reich, goude triwec’h devezh e teuas a-benn da dec’hout kuit ha neuze e labouras e-giz troour hag aozer abadennoù evit ar Gevredidi betek 1946.

### An ijin
Kregiñ a reas gant ar vicher tresour e 1945, goude bezañ kejet ouzh Mario Faustinelli hag Alberto Ongaro, hag a oa o paouez krouiñ un ti-embann.
Kinnig a rejont da Bratt tresañ *L’Asso di Picche*, diwar skouer gourharozed ar Stadoù-Unanet evit ar gelaouenn *Albo Uragano*. E-pad pevar bloaz e voe embannet istorioù Pratt, gant senariooù skrivet gant Mario Faustinelli. E-keit ma trese e profite ivez Pratt evit beajiñ, a-benn kaout mennozioù. D’ar mare-se neuze e veajas e Amerika ar Su hag er peurrest eus Europa. 
Buan e voe brudet e labour e Arc’hentina, hag an embanner Cesare Civita a ginnigas dezhañ dont da labourat e Buenos Aires. Asantiñ a reas Pratt, hag eno e chomas betek 1949.

E 1959 ez eas Pratt da Londrez hag e labouras evit ajañs *Fleetway* : tresañ a reas unnek rummad istorioù brezel evit ar gelaouenn *War, Picture Library*. Goude-se en em stalias e São Paulo e-pad ur bloaz, eno e kelennas an tresañ e Escuela Panamericana de Arte. E 1962 e tistroas da Vuenos Aires, eno e savas *Wheeling* ha *Capitan Cormorant*. Un nebeud mizioù goude e savas un enkadenn armerzh e Arc’hentina hag e tistroas da Italia.
Distro e Venezia, e labouras evit ar gelaouenn *Corriere dei Piccoli* hag e savas meur a istor evel *Simbad il marinaio* e 1963. Lakaat a reas ivez div oberenn skrivet gant Robert Louis Stevenson e bannoù-treset : *L’Isola del tesoro* (*Treasure Island*) hag *Il Ragazzo rapito* (*Kidnapped !*), e 1965. Ouzhpenn da se e kendalc’has da veajiñ e Brazil, Etiopia ha Laponia.

E miz Even 1967 ez eas e darempred gant Florenzo Ivaldi hag a oa o vont da lakaat embann ur gelaouenn nevez, *Sergent Kirk* he zitl. An niverenn gentañ a zeuas er-maez e miz Gouere, enni pajennoù kentañ un istor savet penn-da-benn gant Pratt hag anvet *Una ballata del mare salato*. Enni e kaver tudenn Corto Maltese evit ar wech kentañ. Met ne reas ket berzh ar gelaouenn, ha chom a reas a-sav e dibenn 1969. Dilabour en em gavas Pratt, neuze e tistroas da Etiopia gant ar pal adkavout bez e dad. E gavout a reas e-kichen Harar. Gweladenniñ a reas ivez Kenya ha Tanzania.

E miz Du 1969 e voe aozet 5vet Saloñs etrevroadel ar c’homics e Lucca. Eno e kejas Pratt gant Georges Rieu, pennskrivagner *[[Pif Gadget]]*, hag a ginnig dezhañ lakaat embann e oberennoù er c’hwec’hkorn. 
Asantiñ a reas Pratt hag e teuas d’en em staliañ e Saint-Germain-en-Laye. 
Troioù-kaer Corto Maltese a voe embannet e Pif evit ar wech kentañ e miz Ebrel 1970. Ouzhpenn ugent re all a voe, betek 1973. An holl istorioù-se a gaver e-barzh an albomoù anvet *[[Sous le signe du Capricorne]], [[Corto toujours un peu plus loin]], [[Les Celtiques]]* ha *[[Les Éthiopiques]]*. Met ne blijas ket da lennerien ar gelaouenn, na d’ar re a rae war-dro kennebeut. Pratt a guitaas Pif neuze, hag e tistroas da Etiopia.
Etre miz Gouere 1973 ha miz Genver 1974 e voe embannet *[[La Ballade de la mer salée]]* er gelaouenn *France-Soir*. Skignet e voe an albom gant Casterman e 1975. Adalek miz C’hwevrer 1973 e voe embannet *[[Les Scorpions du désert]]* e-barzh *[[Le Journal de Tintin|Tintin]]*.
Meur a albom all a savas etre 1974 ha 1980, hag embannet e voent e meur a vro en Europa. E 1976 ez eas Pratt da Ganada d’ober prezegennoù diwar-benn istor indianed Amerika. E miz C’hwevrer e voe krouet ar gelaouenn *[[(A SUIVRE)]]* gant Casterman, enni e voe embannet istorioù nevez Corto Maltese. Yaouankiz an haroz a voe embannet er gelaouenn *[[Le Matin de Paris]]* etre miz Mae 1981 ha miz Genver 1982. E 1983 e veajas Pratt en Iwerzhon hag er Stadoù-Unanet.

E 1984 en em stalias Pratt e Grandvaux e Suis hag er bloaz goude e reas war-dro ur raktres nevez : lakaat embann ar gelaouenn *Corto*. Kenderc’hel a reas da veajiñ hag ez eas da Djibouti, distreiñ a reas da Arc’hentina, ha goude-se Chili, enezenn Pask, Perou, Mec’hiko, Guatemala ha Honduras. An istorioù anvet *Le Elvetiche* ha *Mu la città perduta* a zeuas er-maez e 1987 hag e 1988. 
E miz Even ha miz Gouere 1992 e tistroas d’ar Meurvor Habask : enezenn Pask en-dro, Ginea Nevez, hag ivez inizi Cook ha Samoa, Tahiti ha Tetiaroa. E 1995 e voe embannet *Dans un ciel lointain* er gelaouenn (A SUIVRE). Un nebeud oberennoù all a savas goude, met klañv e oa dija. Mervel a reas abalamour d’ur c’hrign-bev d’an 20 a viz Eost 1995.

## Notennoù


## Liammoù diavaez
* Lec’hienn ofisiel
* Dielloù Hugo Pratt
* Video e 3 lodenn reportaj gant RAI