P. G. Wodehouse

**Sir Pelham Grenville Wodehouse** (Guilford,Surrey, 15 a viz Here 1881 – Southampton, New York, 14 a viz C'hwevrer 1975) a oa ur skrivagner saoznek brudet-bras a-hed an  dre e zanevelloù fentus ha tudennoù evel Bertie Wooster hag e vevel Jeeves, Psmith, Lord Emsworth, Mr Mulliner, Ukridge, a-douez reoù all. Tremen 70 levr, 40 pezh-c'hoari, 200 istor berr a skrivas etre 1902 ha 1974 ; evit ar sinema e skrivas ivez.

## E vuhez
E Guilford, Surrey, e voe ganet Pelham Grenville d'ar 15 a viz Here 1881, trede mab Henry Ernest Wodehouse (1845–1929), anezhañ ur reizhaouer e trevadenn vreizhveuriat Hong Kong, hag e wreg Eleanor Deane (1861–1941), a oa dekvet bugel diwar trizek ar pastor ha skrivagner John Bathurst Deane.
Echuet gantañ e studioù e Dulwich College e Londrez e voe gopret P. G. Wodehouse gant un ti-bank ; peogwir ne veze ket plijet gant al labour-se e skrive pennadoù evit kelaouennoù e-pad e amzer vak.
E 1902 e voe embannet e romant kentañ, *The Pothunters*, a c'hoarveze en ur skol faltazius a anvas St. Austin's ; gant an hevelep hent e chomas pa skrivas e istorioù berr kentañ. An hevelep skol a voe leurenn e zastumadoù istorioù berr, an hini kentañ o vezañ *Tales of St. Austin's* bet embannet e 1903.

A-hed e respet hir ez ijinas P. G. Wodehouse tudennoù fentus a gejer outo a istor da istor, hag a veze anavezet mat gant e lennerien. Liesdoare e oa dodennoù an istorioù, eus ar golf da Iliz Bro-Saoz.

E romant *A Gentleman of Leisure* (1910 a azasaas evit ar c'hoariva e 1911 hag evit ar sinema (1915 ha 1923). War-dro sonerezh ar filmoù a reas ivez er bloavezhioù 1930.
E 1930 end-eeun e labouras evit an embregezh media Metro-Goldwyn-Mayer kent bezañ tutet gant RKO Pictures e 1937.

### Eil brezel-bed
E norzh Bro-C'hall edo P. G. Wodehouse o chom pa darzhas an Eil Brezel-bed ; paket e voe gant an Alamaned ha bac'het e-pad tremen ur bloavezh a-raok bezañ rediet da skignañ dre ar skingomz alaman pemp abadenn fentus hag anpolitikel war-du Stadoù-Unanet Amerika. Enebadur garv a savas e Breizh-Veur, ha biken ne zistroas ar skrivagner d'e vro, petra bennak ma oa bet didamallet gant Servij ar Surentez (MI5).

Difennet e voe gant George Orwell, a skrivas * In defence of P.G. Wodehouse* e 1946, ha gant Evelyn Vaugh.

E 1947 en em stalias en SUA, ma voe lakaet da geodedad stadunanat e 1955.

Betek e varv d'ar 14 a viz C'hwevrer 1975 e kendalc'has P. G. Wodehouse da skrivañ.

## Oberennoù

### ♦ Romantoù

**notenn :** goude bloaz an embann er Rouantelezh-Unanet emañ hini Stadoù-Unanet Amerika etre krommelloù ; lod oberennoù a voe embannet en SUA kent dont er gouloù en R-U ; lod titloù zo disheñvel en SUA.
;Bloavezhioù 1900
**The Pothunters*, 1902 (SUA : 1924)
**A Prefect's Uncle*, 1903 (1924)
**The Gold Bat*, 1904 (1923)
**William Tell Told Again*, 1904 (1904)
**The Head of Kay's*, 1905 (1922)
**Love Among the Chickens*, 1906 (1909)
**The White Feather*, 1907 (1922)
**Not George Washington*, 1907 (1909)
**The Swoop!*, 1909 (*The Swoop! and Other Stories*, 1979)
**Mike*, 1909 ; en SUA : eil rann embannet e 1935 dindan an titl *Enter Psmith* ; an div rann adembannet e 1953 :
#*Mike at Wrykyn*
#*Mike and Psmith*)
**A Gentleman of Leisure*, 1910 (*The Intrusion of Jimmy*, 1910)
**Psmith in the City*, 1910 (1910)
;Bloavezhioù 1910
**The Prince and Betty*, 1912 (1912)
**The Little Nugget*, 1913 (1914)
**Psmith, Journalist*, 1915 (1915)
**Something Fresh*, 1915 (*Something New*, 1915)
**Uneasy Money*, 1917 (1916)
**Piccadilly Jim*, 1918 (1917)
**A Damsel in Distress*, 1919 (1919)
**The Coming of Bill*, 1920 (*Their Mutual Child*, 1919)
;Bloavezhioù 1920
**Jill the Reckless*, 1921 (*The Little Warrior*, 1920)
**The Girl on the Boat*, 1922 (*Three Men and a Maid*, 1922)
**The Adventures of Sally*, 1922 (*Mostly Sally*, 1923)
**Leave It to Psmith*, 1923 (1924)
**Bill the Conqueror*, 1924 (1925)
**Sam the Sudden*, 1925 (*Sam in the Suburbs*, 1925)
**The Small Bachelor*, 1927 (1927)
**Money for Nothing*, 1928 (1928)
**Summer Lightning*, 1929 (*Fish Preferred*, 1929)
;Bloavezhioù 1930
**Big Money*, 1931 (1931
**If I Were You*, 1931 (1931)
**Doctor Sally*, 1932 (diembann en SUA)
**Hot Water*, 1932 (1932)
**Heavy Weather*, 1933 (1933)
**Thank You, Jeeves*, 1934 (1934)
**Right Ho, Jeeves*, 1934 (*Brinkley Manor*, 1934)
**The Luck of the Bodkins*, 1935 (1936)
**Laughing Gas*, 1936 (1936)
**Summer Moonshine*, 1938 (1937)
**The Code of the Woosters*, 1938 (1938)
**Uncle Fred in the Springtime*, 1939 (1939)
**Quick Service*, 1940 (1940)
;Bloavezhioù 1940
**Money in the Bank*, 1946 (1942)
**Joy in the Morning*, 1947 (1946)
**Full Moon*, 1947 (1947)
**Spring Fever*, 1948 (1948)
**Uncle Dynamite*, 1948 (1948)
**The Mating Season*, 1949 (1949)
**The Old Reliable*, 1950 (1950)
;Bloavezhioù 1950
**Barmy in Wonderland*, 1952 (*Angel Cake*, 1952)
**Pigs Have Wings*, 1952 (1952)
**Ring for Jeeves*, 1953 (*The Return of Jeeves*, 1954)
**Jeeves and the Feudal Spirit*, 1954 (*Bertie Wooster Sees It Through*, 1955)
**French Leave*, 1956 (1959)
**Something Fishy*, 1957 (*The Butler Did It*, 1957)
**Cocktail Time*, 1958 (1958)
**Jeeves in the Offing*, 1960 (*How Right You Are, Jeeves*, 1960)
;Bloavezhioù 1960
**Ice in the Bedroom*, 1961 (1961)
**Service with a Smile*, 1962 (1961)
**Stiff Upper Lip, Jeeves*, 1963 (1963)
**Frozen Assets*, 1964 (*Biffen's Millions*, 1964)
**Galahad at Blandings*, 1965 (*The Brinkmanship of Galahad Threepwood*, 1965)
**Company for Henry*, 1967 (*The Purloined Paperweight*, 1967)
**Do Butlers Burgle Banks?*, 1968 (1968)
**A Pelican at Blandings*, 1969 (*No Nudes Is Good Nudes*, 1970)
**The Girl in Blue*, 1970 (1971)
;Bloavezhioù 1970
**Much Obliged, Jeeves*, 1971 (*Jeeves and the Tie That Binds*, 1971)
**Pearls, Girls and Monty Bodkin*, 1972 (*The Plot That Thickened*, 1973)
**Bachelors Anonymous*, 1973 (1974)
**Aunts Aren't Gentlemen*, 1974 (*The Cat-nappers*, 1975)
**Sunset at Blandings*, 1977 (1978)
**The Luck Stone*, 1997 (diembann en SUA)

### ♦ Dastumadoù istorioù berr
;Bloavezhioù 1900
**Tales of St. Austin's*, 1903 (1923
;Bloavezhioù 1910
**The Man Upstairs*, 1914 (diembann en SUA)
**The Man with Two Left Feet*, 1917 (1933)
**My Man Jeeves*, 1919 (diembann en SUA)
;Bloavezhioù 1920
**Indiscretions of Archie*, 1921 (1921)
**The Clicking of Cuthbert*, 1922 (*Golf Without Tears*, 1924)
**The Inimitable Jeeves*, 1923 (*Jeeves*, 1923)
**Ukridge*, 1924 (*He Rather Enjoyed It*, 1925)
**Carry On, Jeeves*, 1925 (1927
**The Heart of a Goof*, 1926 (*Divots*, 1927)
**Meet Mr Mulliner*, 1927 (1928)
**Mr Mulliner Speaking*, 1929 (1930)
**Very Good, Jeeves*, 1930 (1930)
;Bloavezhioù 1930
**Mulliner Nights*, 1933 (1933)
**Blandings Castle and Elsewhere*, 1935 (*Blandings Castle*, 1935)
**Young Men in Spats*, 1936 (1936)
**Lord Emsworth and Others*, 1937 (*Crime Wave at Blandings*, 1937)
**Eggs, Beans and Crumpets*, 1940 (1940)
**Nothing Serious*, 1950 (1950)
**A Few Quick Ones*, 1959 (1959)
;Bloavezhioù 1960
**Plum Pie*, 1966 (1967)
;Bloavezhioù 1970
*En SUA hepken : *The Uncollected Wodehouse*, 1976
;Bloavezhioù 1990
**A Man of Means*, 1991 (diembann en SUA)
**Plum Stones*, 1993 (diembann en SUA)
**Tales of Wrykyn and Elsewhere*, 1997 (diembann en SUA)
*En SUA hepken : *Enter Jeeves*, 1997
;Bloavezhioù 2010
**Kid Brady Stories* & *A Man of Means*, 2013 (2013)
### ♦ C'hoariva
Tri fezh-c'hoari zo bet savet gant P.G. Wodehouse en e unan : *Good Morning, Bill* (1927),*Candle-light* (1934) ha *The Inside Stand* (1935) ; kenlabourat gant meur a zen en deus graet evit aozañ an 39 fezh all.
**notenn :** goude anv ar pezh-c'hoari emañ ar gêr hag an deiziad m'eo bet c'hoariet da gentañ, heuliet gant bloaz an embann etre krommelloù ; e Londrez e voe an holl embannadurioù.

**After the Show*, kêr dianav, 1911 (diembann)
**A Gentleman of Leisure*, New York, 14 Eost 1911 (diembann)
**A Thief for the Night*, Chicago, 13 Meurzh 1913 (diembann)
**Brother Alfred*, Londrez, 8 Ebrel 1913 (diembann)
**Nuts and Wine*, Londrez, 4 Genver 1914 (diembann)
**Have a Heart*, New York, 11 Genver 1917 (1913}}
**Oh Boy!*, New York, 20 C'hwevrer 1920 (1917)
**Leave It to Jane*, New York, 28 Eost 1917 (1917)
**Kitty Darlin*, New York, 19 Gwengolo 1917 (1918)
**The Riviera Girl*, New York, 24 Gwengolo 1917 (1917)
**Miss 1917*, New York, 5 Du 1917 (1917)
**Oh, Lady! Lady!*, New York, 1 C'hwevrer 1918 (1918)
**See You Later*, Baltimore (Maryland), 15 Ebrel 1918 (1918)
**The Girl Behind the Gun*, New York,16 Gwengolo 1918 (1918)
**The Canary*, New York, 4 Du (diembann)
**Oh, My Dear!*, New York, 17 Du 1918 (1918)
**The Rose of China*, New York, 25 Du 1919 (1919)
**Sally*, New York, 21 Kerzu 1920 ((1920)
**The Golden Moth*, Londrez, 5 Here 1921 (1921)
**The Cabaret Girl*, Londrez, 19 Gwengolo 1922 (1922)
**The Beauty Prize*, Londrez, 5 Gwengolo 1923 (1923)
**Sitting Pretty*, New York, 18 Ebrel 1924 (1925)
**Hearts and Diamonds*, City of Westminster e Londrez, 1 Mezheven 1926 (1926)
**The Play's the Thing*, New York, 3 Du 1926 (1927)
**Oh, Kay!*, New York, 8 Du 1926 (1926)
**Her Cardboard Lover*, New York, 21 Meurzh 1927 (diembann)
**Good Morning, Bill*, Londrez, 28 Du 1927 (1928=
**The Three Musketeers, New York, 13 Meurzh 1928 (1937)
**A Damsel in Distress*, Londrez, 13 Eost 1928 (1930)
**Baa, Baa, Black Sheep*, Londrez, 22 Ebrel 1929 (1930)
**Candle-light*, New York, 30 Gwengolo 1929 (1934)
**Leave It to Psmith*, Londrez, 30 Gwengolo 1930 (1931)
**Who's Who*, Londrez, 20 Gwengolo 1934 (diembann)
**Anything Goes*, New York, 21 Du 1934 (1936)
**The Inside Stand*, Londrez, 21 Du 1935 (diembann)
**Arthur* : azasaet e 1947 diwar ar pezh *Jemand* ("Un den bennak" en [[alamaneg]]) skrivet gant an dramaour [[hungaria]]t [[Ferenc Molnár]] ([[1878]]–[[1952]]) ; biskoazh ne voe c'hoariet.
**Game of Hearts* : azasaet e 1947 diwar ur pezh skrivet gant Ferenc Molnár ; biskoazh ne voe c'hoariet.
**Don't Listen, Ladies*, Londrez, 2GWengolo 1948 (diembann)
**Nothing Serious* : bet c'hoariet e 1950 gant strolladoù hag a veaje dre Vreizh-Veur.
**Phipps* : skrivet e 1951 ; biskoazh ne voe c'hoariet.
**Come On, Jeeves* : bet c'hoariet e 1950 gant strolladoù hag a veaje dre Vreizh-Veur ; embannet e 1956.
**Oh, Clarence!*, [[Manchester]], 29 Gouere 1968 (1969)
===♦ Sinema===

**A Gentleman of Leisure*, 1915 (sevenet gant [https://www.imdb.com/title/tt0005378/?ref_=fn_al_tt_1#writers/ George Melford])
**A Damsel in Distress*, 1919 ([https://www.imdb.com/title/tt0010042/?ref_=nv_sr_2?ref_=nv_sr_2#writers/ George Archainbaud])
**Piccadilly Jim*, 1919}} ([https://www.imdb.com/title/tt0011573/?ref_=nv_sr_3?ref_=nv_sr_3#writers/ Wesley Ruggles])
**The Prince and Betty*, 1919 ([https://www.imdb.com/title/tt0010587/?ref_=fn_al_tt_1#writers/ Robert Thornby])
**Oh, Lady, Lady*, 1920 ([https://www.imdb.com/title/tt0011527/?ref_=nv_sr_6?ref_=nv_sr_6#writers/ Maurice Campbell])
**A Gentleman of Leisure*, 1923 ([https://www.imdb.com/title/tt0131407/?ref_=nv_sr_2?ref_=nv_sr_2#writers/ Joseph Henabery])
**The Golden Butterfly*, 1926 ([https://www.imdb.com/title/tt0016930/?ref_=fn_al_tt_1#writers/ Michael Curtiz])
**Oh, Kay!*, 1928 ([https://www.imdb.com/title/tt0019226/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Mervyn LeRoy])
**Those Three French Girls*, 1930 ([https://www.imdb.com/title/tt0021470/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Harry Beaumont & Erle C. Kenton])
**The Man in Possession*, 1931 ([https://www.imdb.com/title/tt0022117/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Sam Wood])
**Brother Alfred*, 1932 ([https://www.imdb.com/title/tt0022727/fullcredits/?ref_=tt_ov_st_sm Henry Edwards])
**Leave It to Me*, 1933 ([https://www.imdb.com/title/tt0024248/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Monty Banks ])
**Summer Lightning*, 1933 ([https://www.imdb.com/title/tt0167421/?ref_=nv_sr_6?ref_=nv_sr_6 Maclean Rogers])
**Anything Goes*, 1936 ([https://www.imdb.com/title/tt0027302/?ref_=nv_sr_2?ref_=nv_sr_2 Lewis Milestone])
**Piccadilly Jim*, 1936 ([https://www.imdb.com/title/tt0028102/?ref_=nv_sr_2?ref_=nv_sr_2 Robert Z. Leonard])
**Thank You, Jeeves!*1936 ([https://www.imdb.com/title/tt0028353/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Arthur Greville Collins])
**Step Lively, Jeeves*, 1937 ([https://www.imdb.com/title/tt0029609/fullcredits?ref_=tt_ov_wr#writers/ Eugene Forde])
**A Damsel in Distress*, 1937 ([https://www.imdb.com/title/tt0028757/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1 George Stevens])
**Rosalie*, 1937 ([https://www.imdb.com/title/tt0029499/?ref_=ttfc_fc_tt W.S. Van Dyke])
**Thunder and Lightning*, 1938 ([https://www.imdb.com/title/tt0029922/ Anders Henrikson])
**Anything Goes*, 1956 ([https://www.imdb.com/title/tt0048954/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1 Robert Lewis])
**The Girl on the Boat*, 1962 ([https://www.imdb.com/title/tt0056022/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1 Henry Kaplan])
==All==

**The Globe By the Way Book*, 1908 (kenskrivet gant Herbert Westbrook) – Dastumad pennadoù kezetennoù ; diembann en SUA
**Louder and Funnier*, 1932 – Pennadoù evit ar gelaouenn *Vanity Fair* ; diembann en SUA
**Bring on the Girls!*, 1954 (kenskrivet gant Guy Bolton) – Istorioù awenet gant buhez P.G. Wodehouse ; 1953 en SUA
**Performing Flea*, 1953 – Dastumad lizheroù ; *Author! Author* en SUA (1962)
**Over Seventy*, 1957 ; *America, I Like You* en SUA (1956)
**The Parrot and Other Poems*, 1990 – Barzhonegoù ; diembann en SUA
**Yours, Plum: the letters of P.G. Wodehouse*, 1988 – Lizheroù ; diembann en SUA
**A Life in Letters*, 2011 – Lizheroù ; 2013 en SUA
==Levlennadur==
* JASEN, David A. : *P.G. Wodehouse: A Portrait of a Master*, Garnstone Press, 1975 
* USBORNE, Richard : *Wodehouse at Work to the End*, Barrie & Jenkins, 1977 
* *Dictionary of Literary Biography: British Novelists 1890-1929: Traditionalists*, Gale, 1984 
* CONNOLLY, Joseph (1979): *P.G. Wodehouse*, Thames and Hudson, 1987 
* McILVAINE, Eileen : *P.G. Wodehouse: A Comprehensive Bibliography and Checklist*, Omnigraphics, 1991 
* PHELPS, Barry : *P.G. Wodehouse: Man and Myth*, Constable, 1992 
* *Dictionary of Literary Biography: British Short-Fiction Writers, 1915–1945*, Gale, 1996 
* *Dictionary of Literary Biography: Twentieth-Century British Humorists'', Gale, 2009 
## Liammoù diavaez

*
*

## Notennoù