Chapel

Ur **chapel** zo ur seurt iliz vihan, ouzhpenn an iliz-parrez, ma c'haller lavarout an oferenn. E Breizh e kaver kalz chapelioù war ar maez dre ma veze rannet ar parrezioù e trevioù alies. Darn eus ar chapelioù a gaver er skolioù, en ospitalioù. Gwechall e veze unan e pep kastell. 

## Gerdarzh
Dont a ra eus ar ger latin *capella*, diwar *cappa*, "mantell". Kaoz a vefe, a-hervez, eus mantell Sant Varzhin (316 - 397).

## War ar maez
Hiziv eo perc'hennet ar chapelioù gant ar c'humunioù dreist-holl, evel an ilizoù-parrez, en abeg da lezenn 1905 he deus tennet digant an Iliz katolik hec'h holl madoù, evel ar presbitalioù, ar skolioù, ha kement 'zo.
A-wechoù ez int perc'hentiezh tud prevez (manerioù, kestell) pe an eskoptioù evit ar savadurioù bet savet goude 1905.

Forzh piv a vefe perc'henn warno ez eo ar person, anvet gant e eskob, an hini eo en deus ar gwir da implij ar chapel pe an iliz-parrez, keit ha ma vez lidet ingal en o diabarzh. Ma ne vez mui a lidoù ingal e c'hell ar prefed goulenn digant an eskob ma vefe disakret.

C'hoarvezout a ra muioc'h mui d'ar chapelioù bezañ implijet evel salioù da werzhañ pezhioù-arz (sant Sebastian Lanniliz), da aozañ sonadegoù (Langristin Plougastell), ha zoken da werzhañ traoù evit an douristed (e bro-Leon emañ evel-se pergen er chapelioù evit an Anaon er c'hlozioù-iliz) pe mirdioù (Sant Jozef Lesneven). Lod anezho, e manerioù pe e skolioù 'zo da skouer, a vez implijet evel salioù-levraouegiñ.

Kalz chapelioù a zo bet serret gant ar skolioù bet stadelaet ha gant ar skolioù katolik dindan gevrat gant ar Stad, pe gwerzhet da dud prevez (Chapel ar Gabusined e Landerne a zo mirdi prevez tiegezh Edouard Leclerc e Landerne).

Lod a vez lakaet e gwerzh gant ar c'humunioù dre ma n'he deus ket mui ezhomm an Iliz anezho ha dre ma koustont ker da zerc'hel e stad vat (ar Galon Sakr e Pont-n-Abad).

A feur ma koazh ar relijion gatolik er vro ez a war vihanaat ar pardonioù a vez lidet er chapelioù war ar maez. A-wechoù ne vez mui a bardon rik met hepmuiken ur gouel laikaet mui-ouzh-mui, evel Pardon Duod. Diaesoc'h-diaesañ eo kavout ur chapel digor war ar maez ha zoken da gavout un alc'hwez en ti tostañ d'he gweladenniñ. 

Goude an eil brezel-bed oa bet ganet un emsav kreñv a-walc'h da saveteiñ chapelioù 'zo : Breiz Santel. Abaoe e kendalc'h ar gengevredigezh-se gant he roud daoust d'an diaesterioù. Servijoù an douristelezh a ra stad eus ar chapelioù en o bruderezh rak brudet-kaer eo Breizh evit he chapelioù.

## En un iliz
Ur chapel zo ivez ur rann eus an iliz gant un aoter. En ilizoù bras, iliz-kador pe iliz-chabistr, e vez alies meur a chapel, ha meur a aoter evit reiñ tu da beb beleg stag ouzh an iliz da lavarout "e" oferenn hag ivez da seveniñ lidoù disheñvel diouzh ar re a vez graet ouzh an aoter vras (e chapel ar Werc'hez Vari da skouer pe e chapel an Anaon, e-lec'h ma veze dibunet ar servijoù evit ar re varv a-wechoù).

## En ur c'hastell
E kestell zo e oa bet savet ur chapel ivez.

## Er skolioù kristen
E pep kouent, e pep kloerdi, ez eus ur chapel. Brudet eo hini ar C'hreiskêr, e Kastell-Paol. 
Er skolioù prevez kristen ne vezont ket implijet kement-se, pa vez anezho c'hoazh.

## Kumunioù Breizh
En anv meur a gumun e Breizh e kaver an anv **chapel**.
;E Breizh-Izel
* Ar Chapel-Nevez
;Breizh-Uhel
* e Bro-Roazhon
** Chapel-Braen
** Chapel-ar-Galc'hed
** Chapel-al-Loc'h
** Chapel-ar-Veuzid
** Chapel-Felgeriz 
** Chapel-Hilveven
** Chapel-Sant-Alverzh
** Chapel-Yent
** Ar Chapel-Ervoreg
* e Bro-Naoned
** Chapel-ar-Geunioù
** Chapel-ar-Wern
** Chapel-Erzh
** Chapel-Glenn
** Chapel-Huelin

## E [[Kembre]]
*[[Capel]]* eo an anv kembraek, a gaver el lec'hanvadurezh.
*Capel Dewi
*Capel Curig
*Capel Garmon
*Capel Celyn

## Kanaouenn
**[[In the Chapel in the Moonlight]]*, bet lakaet e galleg ivez. 

## Levrlennadur
* Owen, D. Huw *Capeli Cymru* (Talybont: Y Lolfa, 2005)

## Pennadoù kar
* Chapelioù Breizh
* Capel
* Cappel
* Chapel Brancacci
* Chapel Sistina
* Chapelle
* Lachapelle
* Les Chapelles
* Whitechapel

## Skeudennoù
### Chapelioù Breizh

Plougastel-Daoulas (29) N.D. de la Fontaine blanche 04.JPG|Chapel Itron Varia ar Feunteun Wenn, e Plougastell.
Stpoldeleon kreisker.jpg|Chapel Itron-Varia ar C'hreiz-kêr, e Kastell-Paol.
Chapelle la clarte.jpg|Chapel Itron Varia ar Sklaerded (Plonevez-Porzhe)
NotreDame Clarte.jpg|Chapel Itron-Varia ar Sklaerder (Perroz-Gireg)
Kermaria exterieur sud.jpg|Chapel Kervaria an Iskuit. Ar chapel hag ar c'halvar.
Barnoin - Pardon de St. Fiacre, Bretagne.jpg|Pardon, e chapel Sant Fiakr Ar Faoued, gant Henri Alphonse Barnoin.

### Chapelioù all

Dagstuhl chapel DSC02388.jpg|Chapel e-barzh ar palez Dagstuhl, e Saarland (Alamagn).
Vesoul Notre-Dame-de-la-Motte 2.jpg| Chapel e Vesoul (Bro-C'hall) 
StDimitriosChapeliontheBeach.jpg|Chapel Sant Dimitrios war an aod en Olympiaki Akti, Gres
Little chapel, Guernsey (1993).jpg|Ar chapel vihan, e Gwernenez. 
Santa Felicita, chapel.JPG| Chapel prennet, aozet gant Pontormo e-barzh an iliz Santa Felicita, e Firenze (Italia).
Catedral Tarragona AltarMajor Pere Joan 0021.jpg|Ar chapel veur en iliz-veur Tarragona (Katalonia).