Sañskriteg

Ar **sañskriteg**, pe **sanskriteg** (संस्कृता वाक् *saṃskṛtā vāk*) a zo ur yezh indez-europek klasel eus India. Ar ger *saṃskṛta-* a dalvez "glan, santelezet, sakr". An anv *saṃskṛtā vāk* pe "yezh c'hlan" a roer d'ar sañskriteg a ra dave d'ur 'yezh uhel' implijet evit lidoù relijiel. Ar yezhadur koshañ eo an Ạṣtādhyāyī bet savet gant Panini (Pāṇini पाणिनि ) er .

Damheñvel eo statud ar sañskriteg evit sevenadur India ouzh hini al latin evit Europa, dre ma'z eo hounnezh ar yezh a voe implijet evit skrivañ ar vedaoù o tennañ d'an hindouegezh. Ur yezh varv eo ar sañskriteg ivez, dres evel al latin, dre ma n'eus kumuniezh ebet hag a ra gantañ. Diouzh an tu all avat, e vez desket ar sañskriteg evel eil yezh alies ha 6&nbsp;000 brahmin bennak a lâr ez eo ar sañskriteg o yezh kentañ ha tud zo a glask lakaat ar sañskriteg da vezañ ur yezh vev en-dro. Implijet e vez ar sañskriteg peurliesañ evel ur yezh relijiel evit al lidoù hindouek. 

Ar **sañskriteg rakklasel** pe **vedel** a zo unan eus ar yezhoù indez-europek koshañ a gaver roudoù skrivet diouto. Amañ e vo kaoz kentoc'h eus ar **sañskritek klasek** evel ma voe bet deskrivet e yezhadur gant Panini tro-dro da 500 a-raok Jezuz.

## Fonologiezh ha doare-skrivañ

48 fonem ez eus en holl er sañskriteg klasel (49 ez eus er sañskriteg vedek). 

Deskrivet e vez ar sonennoù hervez an urzh hengounel, da lâret eo: vogalennoù, kensonennoù tarzh, kensonennoù dre fri, kensonennoù linkr ha kensonennoù c'hwezh.

### Vogalennoù eeun

Vogalennoù eo *ṛ*, *ṝ*, and *ḷ*. A-wezhoù e vez menneget ॡ *ḹ* evel un *ḷ* hir met ne vez ket implijet ar son-mañ e sañskriteg ha war a seblant e vije bet ijinet al lizherenn-mañ dre genveriañ gant ar c'hensonennoù all.

### Diftongennoù

Friet a c'hell bezañ an holl vogalennoù.

### Kensonennoù

E sañskriteg ez kensonennoù tarzh divouezh, mouezhiet c'hwezhet pe dic'hwezh el pep lec'h distagañ da heul:

Bez ez eus peder hanter-vogalenn ivez: y य, r र, l ल, v व. Kensonennoù c'hwezh tro-gil, toenn ar genoù ha kildent ez eus: ś (z) श, ṣ (S) ष, and s स. Evit achuiñ ez eus ivez un *h* mouezhiet ह hag un *h* divouezh ḥ ः anvet *visarga* hag ul lizherenn anvet *anusvāraa*(ṃ) dalvez da diswel e vez distaget dre fri ar vogalenn araozi.

### Sandhi

Luziet a-walc'h eo reolennoù ar sandhi e sañskriteg. Kavet e vez alies ar sandhi e hogozik n'eus forzh peseurt yezh pa gemm ar sonennoù pa vezont kostez-ha-kostez e diwezh ur ger hag e dibenn ur ger all dre gomz dreist-holl. E sañskriteg avat ez eo ret o anavezout hag o skrivañ ivez.

### Skritur

E gwirionez n'eus skritur ebet liammet ouzh an sañskriteg hag implijet ez eus bet meur a skritur disheñvel evit e skrivañ o kemm a vare da vare hag a lec'h da lec'h, d.s. ar skritur brahmiek hag ar skritur kharosthiek da gentañ ha war-lerc'h (kantvedoù 4-8 goude Jezuz) e voe implijet ar skritur guptaek. Adalek an 8vet kantvet e voe implijet ar skritur charada diorroet diwar ar skritr gupataek ha neuze, war-dro an 12vet kantvet, e voe implijet ar skritur devanagari. Skrivet eo bet a-hend-all gant ar skritur kannadek e Su ar vro in the South, hag ar skritur bengalek e Norzh ar vro dreist-holl.

Peurliesañ ez eo bet implijet an devanagari evit skrivañ ar sañskritek abaoe ar grennamzer betek hiziv.

## Yezhadur

### Renkadur ar verboù

Dek renkad disheñvel ez eus en holl e sañskriteg a c'hell bezañ isrannet etre verboù o deus ur wrizienn resis hag ar re n'o deus ket. 

### Displegadur ar verboù

Renket e vez ar verboù e pevar strollad. Setu penaos e vez implijet ha dispartiet ar pevar "amzer" pe "rumm"-se:

* **A-vremañ**: a-vremañ, tremenet ledan, gourc'hemenn, gallus
* **Dazont**: dazont, divizout
* **Aorist**
* **Tremened strizh**

### Displegadur an anvioù

Ur yezh enteuzel eo ar sañskriteg, gantañ tri jener (gourel, benel, nebreizh) ha tri niver (unander, liester, daouder). Eizh kas ez eus: nominativel, vokativel, akuzativel, benvegel, dativel, ablative, genitivel, lokativel.

#### Gwriziennoù gant ''a'' Gourel ha Nebreizh

#### Gwriziennoù gant ''i'' hag ''u''

#### Gwriziennoù gant vogalennoù hir

#### Gwriziennoù gant ''r''

### Anvioù-gwan personel

	
### Gerioù kevrennek

Stank-tre eo ar gerioù kenvrennek e sañskriteg hag hir spontus e c'hell bezañ seurt anvioù kevrennek enne betek ouzhpenn 10 anv-kadarn. Isrannet e vez ar gerioù-kevrennek hervez o struktur evel hen:

1. **Dvandva** (*kenurzhiañ*) 
::Div wrizienn liammet ouzh *ha*, d.s. *matara-pitara* 'mamm-tad' = 'kerent; tud'.
2. **Bahuvrihi** (*perc'hennañ*)
::Ur ger kevrennek hep penn ebet hag oc'h ober dave d'un dra disheñvel diouzh pep termen er ger kevrennel, d.s. "penn-skañv" n'eo ket un doare *penn*.
3. **Tatpurusha** (*spishaat*)
::Ul liamm a zo etre pep termen er ger kevrennek, d.s. ur *voest-bost* a zo ur vouest evit lakaat lizhiri enni.
4. **Karmadharaya** (*deskrivañ*)
::An eil termen a dalvez da deskrivañ egile, d.s. *uluka-yatu* 'kaouenn + aerouant ' = un aerouant gantañ tres ur gaouenn.
5. **Amredita** (*adlâret*)
::Dre adlâret ur ger e vez diskwelet e vez kaset un ober da benn meur a wezh, d.s. *dive-dive* 'deiz-deiz' = 'bemdez'.

### Kevreadur

Digor eo urzh ar frazenn, met peurliesañ e vez kavet kentoc'h an urzh **Rener - Renadenn - Verb** (SOV).

## Sañskriteg yezh vev

Klasket ez eus bet - hag e vez c'hoazh - lakaat ar sañskriteg da vezañ ur yezh vev adarre, hag e skolioù zo en India e vez kelennet ar sañskriteg evel trede yezh dre ret. Aozadurioù evel ar *Samskrta Bharati* a gas da benn ivez stajoù evit ma vefe gouest an dud da gaozeal e sañskriteg hag hiziv ez eus pevar milion a dud a lâr gallout kaozeal e sañskriteg.

## Gwelet ivez:
* Devanagari
* Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg

* Wikipedia e sañskriteg

## Liammoù diavaez:

* Geriadur sañskriteg en linenn
* Geriadur Monier-Williams
* Savadur Amerikan evit ar sañskriteg
* Sañskriteg yezh vev

## Notennoù ha daveennoù