ငခရာႏ

### ပြောင်ႏခြံကို ဖိုးသူႏတောႏ
အွိုးတလဲင်ႏ ဖိုးသူႏတောႏတဖြာꩻ အီႏလွေꩻလူႏခံႏဟူ တွိုႏတဖူꩻတကွို့ꩻလောင်းတွင်ꩻ နွို့မဝ်ꩻခန်း ပါꩻပြောင်ႏခြံကိုတွော့ꩻ အော့ꩻအံႏခန်းဝင်ꩻပြောင်ႏသွူ၊ ပြောင်ႏနောဝ်ꩻ အခူꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ ဝွေါ့အော့ꩻယင်းတဖြုံႏလဲ့ အဝ်ႏကွို့ꩻတခူꩻနီခူꩻလွုမ်ꩻ၊ ဖိုးသူႏတောႏလဲ့ ဒေါသထန်ႏတွော့ꩻ ဝွေꩻခွန်းခန်းပြောင်ႏမွူး၊ ပြောင်ႏမွူးတဲ့ဒေါ့ꩻချာ "ဗွေႏသူႏတောႏခွန်းလဲ့ ခံႏဗာႏရင်ꩻ၊ ထွားဒွိုန်းကဟံႏနောဝ်ꩻမွိုင်"ဒေါ့ꩻချာခန်းနုဲင်းနောဝ်ꩻ၊ ဖိုးသူႏတောႏလဲ့ ထွားသွူဟံႏတွော့ꩻ ထီႏခန်းဟံႏသဲင်ဟံႏပꩻဖုံႏသွူ။
ဖိုးသူႏတောႏ ဒေါသထန်ႏတွော့ꩻ ခွန်းဖျင်ဟံႏ၊ ဟံႏလဲ့ "ဖိုးသူႏတောႏခွန်းလဲ့ ခံႏဗာႏရင်ꩻ၊ ကိဉ်းထွာစံꩻဒွိုန်းကခမ်း ကခေါင်ႏထာꩻနောဝ်ꩻမွိုင်"ဒေါ့ꩻချာခန်းနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဖိုးသူႏတောႏ ထွားကီသွူမို့ꩻတဲင် ခွန်းဖျင်ယင်းခွန်မွူး၊ ခွန်မွူးလဲ့ "ဗွေႏသူႏတောႏခွန်းလဲ့ ခံႏဗာႏရင်ꩻ၊ ခမ်းတလော့တောဝ်းထာꩻက မာꩻရာꩻဒါႏကဲ့နုဲင်းမုဲင်ꩻ" ဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဖိုးသူႏတောႏ ဒေါသထန်ႏဖျင်တွော့ꩻ ခွန်းချင်ခန်းခမ်း၊ ခမ်းလဲ့ "ဗွေႏသူႏတောႏဟွေး မာꩻသွူနမ်းသူႏတောႏသူႏကောင်ꩻလဲ့ နွို့ဝင်ꩻပြောင်ႏခြံ၊ ခြံဗွေႏလဲ့တသေတောဝ်း တခွန်ꩻထူႏနေးနောဝ်ꩻ စောင်းဟောဝ်နဲ့၊ သူႏတောႏသိဉ်သီႏလတအဲဉ်ထောဝ်းနုဲင်းနောဝ်ꩻက ခမ်းမာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻလော့ဟောင်း"ဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနောဝ်ꩻတဲ့ဟွေး။
### အွီႏမꩻအံႏ
အွိုးကရီးခါ သဌေꩻတန်တဖြာꩻ ပိုအဝ်ႏဝင်ꩻနီသွူ၊ သဌေꩻဖြား ကလားကသီအခိန်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻသွူအပိုဝင်ꩻနီတွော့ꩻ ခွဲꩻဖြယ်ဖေႏခန်းဝင်ꩻ ပစ္စေꩻဥစ္စာႏ တရျားတတွာတွာဝင်ꩻသွူ၊ "ပိုဖုံႏဟွေး- လိုꩻဖဝယိုနောဝ်ꩻ အံႏမီႏအွီႏမꩻအံႏသွော့၊ အံႏမီႏတအွီႏတောဝ်းနဝ်ꩻ တွမ်ႏအံႏမွိုန်း"ထွဉ်ႏသေꩻခါꩻသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ သီထိုꩻခန်းဒျာႏသွူ။
ပိုအပေႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ အဖါကဒေါ့ꩻအတွိုင်ꩻ ထွုမ်ႏအံႏထွုမ်ႏအွꩻခန်းဒျာႏ ထာꩻအွီႏစွုမ်ႏနီꩻနီꩻတဲင် ဆုဲင်ꩻဝုဲင်ꩻနဝ်ꩻ မွထိုꩻခန်းဒျာႏသွူ၊ ဝွေꩻဝေးကထူႏလွေꩻအမာ ဝေင်ꩻတထွောင်းနဝ်ꩻ ချမ်ꩻသာႏခြွေခြာႏသဌေꩻမွေး ဝွေꩻဟွိုန်ထွꩻသတဲင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အဖူးလဲ့လွေꩻမိုးခန်းဒျာႏ အဝေးကအဝ်ႏရာꩻအရပ်သွူ၊ ကတိန်ႏတွိုႏအဝေးလမ်းနဝ်ꩻ အဖူးလဲ့ "ဝေးဟွေး- နီဖါကလားကသီတွင်ꩻ ကထွဉ်ႏသေꩻခါꩻငဝ်းအတွိုင်ꩻ 'အံႏမီႏအွီႏမꩻ အံႏဟုဲင်း'ဒေါ့ꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ စွုမ်ႏနီꩻဖူးခွေ ဖြေꩻအံႏဖြေꩻအွꩻ ထာꩻအံႏအွီႏတဲင် ယိုခါ ဖူးခွေမွလဲဉ်း၊ နီဝေးကာ နေးနာႏနေ နီဖါငဝ်းဟောင်း" ရီခန်းအဝေးနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
"ခွေနာꩻနီဖါငဝ်းအီ၊ အံႏမီႏအွီႏမꩻအံႏဒျာႏရင်ꩻ၊ အံႏနုဲင်းနဝ်ꩻမꩻ ဝေးခွေတနီꩻတလာ ချမ်ꩻသာႏခြွေခြာႏလွဉ်ဗာႏနုဲင်းယိုသနဲ့"၊ အဝေးခို ကတိန်ႏဒေါ့ꩻဖေႏ အဖူးနုဲင်းနဝ်ꩻခါ အဖူးလဲ့ " နုဲင်းနဝ်ꩻ နီဝေးစွုမ်ႏနီꩻ အံႏထာꩻမုဲင်ꩻအီ၊ ခွေမဲဉ်သေငါႏ"ရီဖျင်အဝေးနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
အဝေးတဲ့ " မဲဉ်သေတဲ့ လꩻဒျာႏဖူး၊ ဟန်ႏနီꩻ မွူးရဝ်ꩻခိုႏယို အံႏမွန်းညီꩻသွော့တွမ်ႏဝေးခိုဒဲဉ်" ဖစ်ခန်းအဖူးနုဲင်းနဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ တဖူးဝေးဝင်ꩻနီလဲ့ လင်ꩻခန်းလုဲင်းကိုသွူ။
အဝေးလဲ့ ဒေါ့ꩻခန်းအဖူး "ဟန်ႏရဝ်ꩻယို မာꩻညီꩻသွော့ ဝေးခိုးထာꩻမာꩻထွူမꩻ အံႏကအွီႏဒါႏ အာဟာရယို နီအံႏသွိုသွိုဝင်ꩻ"ဒေါ့ꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ အဖူးလဲ့ မာꩻညီꩻစွဲကိုခန်း အဝေးထာꩻမာꩻ မွူးကတိန်ႏနွောင်းလွဉ်အခိန်ႏနဝ်ꩻ အဖူးယို ဟို့ꩻခိုးမွေးလဲဉ်းဒဲဉ်သွူ၊ အဖူးလဲ့ " ဝေးခို အွဉ်ႏထွူဒွိုန်းထာꩻမာꩻနဲ၊ အုံပဆားဒွိုန်းတဆင်ႏ ခွေဟို့ꩻလဲဉ်းဒဲဉ်" ဒေါ့ꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ "ဖူးမီႏဟို့ꩻခိုးလဲဉ်းတဲ့ အုံပဆားမွိုင်"ရိုꩻထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ တဖူးဝေးဝင်ꩻနီ သဲင်ꩻချာခန်းဒျာႏလမ်းသွူ၊ ကတိန်ႏတွိုႏသဲင်ꩻလမ်းနဝ်ꩻ အံႏလွခန်းဝင်ꩻဒဲဉ်သွူ၊ ဟန်ႏအိုနဝ်ꩻ ခဲဉ်ႏထောင်းတွမ်ႏဗာႏရာႏခူꩻထီလွုမ်ꩻလဲ့ လွိုးရမွော့ အဖူးအံႏအွီႏထဲင်းက ဝွေꩻကဖြေꩻအံႏထာꩻအွီႏသွူ။
"ဖူး အံႏအွီႏနေဟောင်း?"၊ "အွီႏမွေးစွဉ်ႏဝေးဟွေး၊ အွီႏထာꩻပလဲင်ꩻလွဉ်ꩻထိုꩻနေးစွဉ်ႏ"၊ "အွို- ခွေဖူး မတ်တောင်ꩻခါꩻသွော့၊ အံႏမီႏအွီႏမꩻအံႏကရိုꩻနဝ်ꩻ စွုမ်ႏနီꩻအံႏစွဉ်ႏထော့ꩻဆျာဖုံႏအတွက်တွော့ꩻ နီဖါထွဉ်ႏခါꩻမွေးတဝ်း၊ မီႏဟို့ꩻခိုးနဝ်ꩻ အံႏအွီႏဒျာႏရင်ꩻ၊ မီႏမာꩻထာꩻမာꩻနဝ်ꩻ ဟို့ꩻခိုးလွဉ်၊ ဟို့ꩻမီႏခိုးနဝ်ꩻ အံႏထာꩻမုဲင်ꩻလဲ့ယဝ်း အွီႏဒျာႏ၊ ထာꩻမာꩻတဲ့ထွူ အကျိုꩻတဲ့အာနဝ်ꩻမꩻ နီဖါထွဉ်ႏခါꩻ 'အံႏမီႏအွီႏမꩻအံႏသွော့' နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏဖူး" အဝေးကဒေါ့ꩻငဝ်း"ယို အဖူးသဘော်ꩻတရာꩻ ဗွောင်ဖြွဉ်တဲင် လွုပ်ꩻမာꩻခွုမ်စံႏတွော့ꩻ တညတဝ်းအခိန်ႏကို အဖူးလဲ့ ချမ်ꩻသာႏလွဉ်ခန်းနုဲင်းနုဲင်းတဲ့ဟွေး။
### လိုꩻမူႏပညာႏအောဝ်ႏ
လိုꩻခိုဝင်ꩻသွံနဝ်ꩻ ထုဲင်ခန်းလုဲင်း တောꩻတခြာကိုတထွောင်းသွူ၊ လိုꩻတစွိုꩻလဲ့ခါ ထွုမ်ႏဆွမ်ꩻတခွန်ꩻတွင်ꩻ ထီႏခန်းလိုꩻထုဲင်လုဲင်းသားဝင်ꩻသွံသွူ၊ ဝွေꩻသီးဝင်ꩻသွံယို လွိုးတခွန်ꩻရင်ꩻ လိုꩻထွုမ်ႏတခွန်ꩻသားထင်းမာႏတွော့ꩻ ဆွမ်ꩻပသာ အပ်ထေ့ခန်းခွန်သွူ၊ နဝ်ꩻလဲင်ႏခါ လိုꩻမူႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ- "ဖေႏခွေခွမ်ꩻလာꩻ၊ ဖေႏခွေခွမ်ꩻလာꩻ"ခွန်ဖေႏကဟွိုန် ခြီခြောဝ်ခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ ခွန်တန်လဲ့ ဟဲ့ꩻသွူပါꩻမူႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဖေႏခန်းခွမ်ꩻလာꩻ "ခွန်တန်ဟွေး- ခွေကကွီနဝ်ꩻ ခွမ်ꩻလာꩻရိုႏရိုႏ တမွေးတဝ်း၊ ခွေကွီဒျာႏ ဝွꩻကရိုꩻဒါႏခွမ်ꩻလာꩻဒျာႏသွူ၊ မွဉ်းဖျင်ကꩻခြွိုင်းခန်း ခွမ်ꩻလာꩻတန်ႏတသိန်ႏလဲ့ ဝါꩻမီႏတအဲဉ်ထဝ်းနဝ်ꩻ တတင်ႏတယ်ႏတဝ်း၊ လိုꩻမူႏဝါꩻတအဲဉ်ထဝ်းနဝ်ꩻ လိုꩻတရိုႏသေႏတဝ်း"ပါꩻမူႏနဝ်ꩻ လဝ်းခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ ခွန်တန်လဲ့ သဖော်ꩻလꩻမွေး ပါꩻမူႏနဝ်ꩻငဝ်းတဲင်-
ခွန်တန် =	ပါꩻယိုသွံဖြာꩻနဝ်ꩻ ရော့ꩻနာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ?
ပါꩻမူႏ =	ခွန်တန်ဟွေး- တဖြာꩻနဝ်ꩻဝါꩻ၊ တဖြာꩻနဝ်ꩻပို၊ တဖြာꩻနဝ်ꩻ ထွာဖူးသွူ။
ခွန်တန် =	မွေးလဲဉ်း၊ ယိုသွံဖြာꩻနဝ်ꩻ နာꩻမဲဉ်လꩻဖြာꩻမုဲင်ꩻလဲ့ ကွီလုဲင်း၊ ခွေအီႏဖေႏနာꩻ။
ပါꩻမူႏ =	ခွန်တန်ဟွေး- ဝါꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ မုဲင်ꩻကိုလဲ့မရိုꩻ လꩻယိုꩻဒျာႏ၊ ပိုတဲ့ လꩻယိုꩻဒျာႏ၊ ဖူးနဝ်ꩻခါ ယိုခါ နီမွိုးဖါသီထိုꩻလဲဉ်းတဲင် အီႏလꩻဗာႏယင်းနဝ်ꩻ တယိုꩻတဝ်း၊ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ဖေႏသွော့ခွေဖူးဩ" ကွီခန်းခန်တန်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ခွန်တန်လဲ့ ဟွိုန်ဟောဝ်နိတ်သက်ငါႏပါꩻမူႏနဝ်ꩻငဝ်းငွါတဲင် ဖေႏသဲင်ꩻလွစ်လို့ခန်း သွံဖြာꩻတဲ့ဟွေး။
## (((( ))))
ဒုံတဒုံအကို လိုꩻဝါႏသနာႏမွေး အဂ္ဂိရတ်အဝ်ႏတဖြာꩻ၊ ဝွေꩻတဲ့ မဲဉ်လꩻမဲဉ်ထွာသန်မွေးရွဉ်ခံꩻ၊ ထာꩻမာꩻလင်တဲ့ လဲင်ꩻခံႏမာꩻဒွုမ်၊ ရော့ထိုးစွဉ်ႏ အဂ္ဂိရတ်စွုမ်ႏနီꩻနီꩻသွူ၊ ပါꩻမုဲင်ꩻထျꩻနဝ်ꩻနယ်ꩻဟဝ်အဝ်ႏ မီႏဟွိုန်လဲ့ လွေꩻသွူစွဉ်ႏတလဲင်ႏချင်ႏ၊ "နယ်ꩻယိုမꩻလꩻ မချင်းရီဒါႏပါꩻ ဝွေꩻကလꩻလွဉ်နယ်ꩻအတွိုင်ꩻ ဝွေꩻရော့ꩻထိုးအဂ္ဂိရတ်လဲ့ တထွာတဝ်းရွဉ်ခံꩻ၊ လမ်းကအဝ်ႏဒါႏ လမ်းခြွိုင်းခြိုꩻလဲ့ ကွဲစင်စင်တဲင် ခံႏဗာႏဒျာႏ အမာသောင်ခြင်ꩻတဖဲ့ꩻ၊ ကွယ်ႏတွော့ꩻ ပါꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ "ခွေတနီꩻတဝ်းတဲ့တနီꩻ ထွာဗာႏရွဉ်ခံꩻအမဲဉ်ႏ" ဝွေꩻယွုမ်းအံႏ ထင်းတန်ချာဝွေꩻနမ်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ဝင်ꩻမဲဉ်ဒေါ့ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻဒေါ့ꩻ၊ ဝင်ꩻမဲဉ်ရိုꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻရိုꩻ ရော့ꩻထိုးစွူစွူဒျာႏ အဂ္ဂိရတ်စွုမ်ႏနီꩻနီꩻ၊ တွိုႏတနီꩻ အမာထင်ႏပသာသွမ်ꩻကျောင်ꩻ၊ ဗွေႏဗွန်လဲ့ ရီဆွုမ်ႏခန်း "ဟန်ႏနေင်ႏ ထာꩻခွုမ်ထာꩻလွုပ်ꩻ ဟဝ်နေဟောင်း တကာႏမ"၊ တကာႏမလဲ့ လဝ်းချာခန်း "ထာꩻလွုပ်ꩻထာꩻမာꩻ ဟဝ်တဝ်းတဖဲ့ꩻ၊ တကာႏလုံ ရော့ꩻထိုးအဂ္ဂိရတ်စွုမ်ႏနီꩻနီꩻတဲင် တခြိုꩻတနီꩻတစိꩻစိꩻ သွုမ်ꩻတေင်သွူဩ"လဝ်းခန်းဗွေႏဗွန်နုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဗွန်လဲ့ ရိုꩻဖေႏချာ "တကာႏမ မီႏသဲင်ꩻတွိုႏချာလမ်းနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻနယ်သွော့ တကာႏလုံ၊ ဗွေႏဗွန်ထျꩻ ထွာရွဉ်ခံꩻနယ်ꩻအဝ်ႏ"မိန်းလင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အမာမူႏတဲ့ ဗွေႏဗွန်ကဒေါ့ꩻအတွိုင်ꩻ သဲင်ꩻဒေါ့ꩻနယ်ချာအဝါꩻတဲင် အဝါꩻလဲ့ ထင်ႏတနဲစ်တနတ်ခန်း ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻသွူ။ ဗွေႏဗွန်လဲ့ "ယိုယိုတကာႏ- ဗွေႏဗွန်ထျꩻနဝ်ꩻ ထွာရွဉ်ခံꩻနယ်ꩻတဲးတဲ့ အဝ်ႏ၊ တခြိုꩻတအဲဉ်ထဝ်းဒျာႏ၊ တခြိုꩻနဝ်ꩻ တကာႏလုံထွုမ်ႏမꩻလꩻ လွိုးဗာႏ"။
တကာႏလုံလဲ့ "နီဗွေႏဒေါ့ꩻနယ်ငါ အနယ်ꩻငါ တခြိုꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းထွုမ်ႏဒျာႏဗွေႏ" လဝ်းခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ "နဝ်ꩻတဲ့ နာႏနာႏလုဲင်း၊ ထီဆေ့ ဟန်ႏနွန်း တဒွီ ခဲဉ်ႏ ခုံꩻယိုငတ်ꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ အမောင်ꩻတထွိုင်ꩻစီႏတွမ်ႏ အရာႏဆေ့ꩻဆေ့ꩻငါ၊ မီႏလꩻလွဉ္သွူမꩻ ခွေဒေါ့ꩻနယ် ထွာရွဉ်ခံꩻနယ်ꩻ"ဗွေႏဗွန်ကတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ သꩻရောင်းသꩻရေꩻ သဲင်ꩻချာခန်းဒျာႏလမ်းသွူ။
ကတိန်ႏတွိုႏသဲင်ꩻလမ်း ဒေါ့ꩻခန်းအမာ၊ "မာမူႏဟွေး- ဟန်ႏနွန်း ခဲဉ်ႏ ခုံꩻ တဒွီ ထီဆေ့ အမောင်ꩻတထွိုင်ꩻစီႏယို ဝင်ꩻစာဒါႏမုဲင်ꩻကိုနဲ?"၊ အမာလဲ့ " ကအာငါႏနုဲင်းယို ပါꩻမုဲင်ꩻကဲကစာ၊ မဲဉ်လꩻတဲ့ ဆို့ꩻမꩻသနဲ့"ဒေါ့ꩻချာခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ "လိုꩻခိုဖြားလဲ့နဝ်ꩻက ဖေႏကလꩻယိုꩻနောဝ်ꩻ နီခြံကိုယို ဟန်ႏနေင်ႏ ခွေနမ်းအီႏဆို့ꩻ တဒွီ ခဲဉ်ႏ ခုံꩻ" တယ်ႏအနေင်ႏနဝ်ꩻ ဆို့ꩻခန်းဒျာႏ ထီဆေ့ꩻကစနဝ်ꩻသွူ။
ကတိန်ႏတန်ဖြွဉ်လွဉ်နဝ်ꩻ အဂ္ဂိရတ်သား နေးတွမ်ႏလွိုးယွုမ်းယွုမ်းတန်တွော့ꩻ "ခွေတဲတဲ့ အီႏထွာဗာႏသွူ ရွဉ်ခံꩻ"သꩻကိုယူႏ ပီတိစွုမ်းခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ဟွေး။
အရာႏဖုံႏတဲ့ ရာႏမွေးရာႏမုဲင်း၊ တဒွီ ဟန်ႏနွန်း ထီဆေ့ကစယို လွတ်ꩻသွူအမောင်ꩻတွော့ꩻ ကတိန်ႏစာနဝ်ꩻ လꩻခန်းရွဉ်တသောင်ႏလွိုလွို၊ ထွူနဝ်ꩻ ဒင်ႏထွူခဲဉ်ႏခုံꩻကစ လောလောင်းတွော့ꩻ တွမ်ႏပိုမာ ထင်ႏခန်းဒျာႏကျောင်ꩻသွူ၊ ကတိန်ႏတွိုႏဗွေႏဗွန်ထျꩻနဝ်ꩻ လဝ်းခန်း "နီဗွေႏကဒေါ့ꩻဒါႏ တခြိုꩻဖုံႏလဲ့ လꩻလဲဉ်းဒျာႏဩ၊ အွဉ်ႏနယ်ခန်းသွော့ ထွာရွဉ်ခံꩻနယ်မွိုင်ဗွေႏ"၊ နဝ်ꩻတွော့ꩻ ဗွေႏဗွန်လဲ့ အွဉ်ႏပယွုမ်းသွူလွိုးတွော့ꩻ "တကာႏ ကလွတ်ꩻထွူအမောင်ꩻ၊ ကစာထွူအရာႏနဝ်ꩻ လꩻရွဉ်တကားမုဲင်ꩻ" ကတိန်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻခါ "လꩻရွဉ် တသောင်ႏလွိုလွိုဗွေႏ"လဝ်းချာနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဗွန်လဲ့ "နဝ်ꩻက ထွာလဲဉ်းတဝ်းရွဉ်နဲ့ တကာႏ"၊ တကာႏလဲ့ "ကထွာခံꩻနယ်ꩻကအီဗွေႏ" မိန်းလင်ꩻဗဲင်းမွိုင် ကတိန်ႏလဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻခါ "ဟာ- တကာႏယို လွိုးအွူးဟွူမွေးက၊ တွမ်ႏရွဉ်ယိုတွော့ꩻ မီႏဖြေꩻနဝ်ꩻ ထွာတဝ်းခံꩻနဲ့?"၊ တွိုႏနဝ်ꩻမꩻ အဂ္ဂိရတ်သား သဖေါ်ꩻဗွောင်တွော့ꩻ "မွေးလဲဉ်းဗွေႏ၊ ယိုခါမꩻ ခွေသွဉ်းစသေ၊ ထွာရွဉ်ခံꩻနယ်ꩻအစလွုမ်ꩻ"လဝ်းသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် သဲင်ꩻချာခန်းလမ်းနဝ်ꩻသွူ၊ တယ်ႏနေင်ႏနဝ်ꩻမာꩻငါ ကျိုꩻစာꩻလွုပ်ꩻမာꩻတွော့ꩻ ချမ်ꩻသာႏခြွေခြာႏခန်းတဲ့ဟွေး။
### ပေါက်ꩻဗွꩻ
ကရီးခါ တကာႏမတဖြာꩻ ကပ်ဗွေႏဗွန်သွမ်ꩻတဲင် " ခွေသွဉ်း ဒွိုႏထော့ꩻယာႏတွမ်ႏခဲဉ်ႏထောင်းက အရသာႏအဝ်ႏနေမကောင်းဗွေႏ" လဝ်းခန်းဗွေႏဗွန်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ "တကာႏသီးဖုံႏဟွေး- ဆရာႏအီႏဒေါ့ꩻနယ် ဥပမာႏ၊ တကာႏစဉ်ꩻစာꩻဒျာႏသွော့၊ ကရီးခါ ဒုံတဒုံကို ဒါႏယကာႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ ဆို့ꩻကျောင်ꩻထွူ အာႏကွိုꩻကိုꩻကွယ်ႏခန်း ဗွေႏဗွန်တဲင် ကျောင်ꩻကာႏခိုတွမ်ႏကျောင်ꩻကာႏမူႏနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏသဒ္ဓါႏ ပသန္နတရာꩻတွော့ꩻ ကျိုꩻစာꩻဝီရိယဖေႏသွမ်ꩻပန်ꩻ၊ ဟန်ႏနဝ်ꩻ ကပ်ခန်းပေါက်ꩻကောဝ်ႏဗွꩻတဲ့ရိုႏ၊ တွိုႏနဝ်ꩻခါ ကျောင်ꩻနင်းဗွေႏဗွန်နဝ်ꩻ သွုံꩻဗာႏစွဉ်ႏပေါက်ꩻကောဝ်ႏဗွꩻစွုမ်ႏနီꩻနီꩻတဲင် ယူႏခန်းနုဲင်းယို- "အော- ခွေကျောင်ꩻကောင်ကီယိုနဝ်ꩻ ကျောင်ꩻတကာႏ တကာႏမသီး ဝီရိယဖေႏစွဉ်ႏ ပေါက်ꩻကောဝ်ႏဗွꩻစွုမ်ႏနီꩻနီꩻ၊ မီႏသွုံꩻဗာႏစွူစွူယင်း ပေါက်ꩻကောဝ်ႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ခွေယို ဒါႏတဲ့သီထိုꩻလွုမ်ꩻ၊ ခွေအုံနွောင်ꩻဒွုမ်ကျောင်ꩻ ကောင်ကီယို" ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ ထန်ႏထိုꩻလင်ꩻခန်းဒျာႏ ကျောင်ꩻကောင်လ၊ ကတိန်ႏတွိုႏ ဒုံကောင်လနဝ်ꩻ သမ်းသေငါꩻ တကာႏတွော့ꩻ ဗွေႏဗွန်အဲဉ်ထဝ်းတဖဲ့ꩻ၊ တကာႏဖုံႏတဲ့ ပင်ꩻနင်းခန်းဒျာႏ ကျောင်ꩻကောင်လသွူ။
တကာႏဒုံကောင်လတဲ့ ဗွိုန်ပီတကာႏဒုံကောင်ကီနေနေ၊ ကပ်သွမ်ꩻပန်ꩻကိစ္စ နက်ဖျင်စွဉ်ႏပေါက်ꩻကောဝ်ႏဗွꩻ စွုမ်ႏနီꩻနီꩻသွူ၊ တွိုႏတနီꩻ ကျောင်ꩻကာႏမူႏနဝ်ꩻ လွဉ်သွူကျောင်ꩻတွော့ꩻ "ဩဗွေႏ- နီဗွေႏကသွုံꩻဆောင်ႏဒါႏ ထာဝရပေါက်ꩻကဝ်ႏဗွꩻယို အရသာႏခွူနေဟောင်းဗွေႏ"လဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ဗွေႏဗွန်လဲ့ "ကျောင်ꩻကာႏမူႏဟွေး- ခွေအဝ်ႏကျောင်ꩻကောင်ကီတွင်ꩻလဲ့ ကွပ်စွဉ်ႏဗွိုႏငါႏပေါက်ꩻကဝ်ႏဗွꩻနဝ်ꩻမꩻ ထိုꩻလင်ꩻဒုံကောင်လ၊ တွိုႏကျောင်ꩻကောင်လလဲ့ မော့ꩻဖျင်ဗော့ꩻပေါက်ꩻကဝ်ႏဗွꩻ"၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ ကျောင်ꩻကာႏမူႏလဲ့ " မွေးဒျာႏဗွေႏ၊ နဝ်ꩻက ပေါက်ꩻကီတွမ်ႏပေါက်ꩻလ မုဲင်ꩻယံအီဗွေႏ" ကျောင်ꩻကာႏမူႏတိန်ႏလဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ဗွေႏဗွန်လဲ့ "ကျောင်ꩻကာႏမူႏဆꩻငါမꩻ ဒေါ့ꩻတမွေးတဝ်း၊ နုဲင်းခွေကထင်းတဲတဲ့ ပေါက်ꩻလလွိုဗာႏနဲတကာႏ၊ ယိုခါ တကာႏ/မသီးကပ်ယိုတဲ့ တကာသီးဆꩻငါမꩻ ဒေါ့ꩻတမွေးတဝ်း၊ ကဒွိုႏဒါႏ ထော့ꩻယာႏတွမ်ႏခဲဉ်ႏထောင်းနဝ်ꩻ ဟဝ်ကျမွေး၊ အရသာႏခွꩻမွေး တကာႏသီးဟွေး-တဲ့။
### ခွေဟော်ꩻဖေႏ သီအတာႏဒျာႏ
ကရီးခါ ဖိုးသူႏတောႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ မီႏလွေꩻခံႏဟူ ဟော်ꩻသေႏသေႏဖေႏဝင်ꩻ တရာꩻသွူ၊ လိုꩻကလောင်ꩻဖေႏဝွေꩻဟူသားနဝ်ꩻ ဝွေꩻဟော်ꩻဖေႏ = မာꩻသီဝင်ꩻသက်ဒါႏတဝ်း၊ မီႏမာꩻသီနဝ်ꩻ ပါဏာတိပါတကံႏထွိုက်၊ ထူႏတခွန်ꩻဒါႏတဝ်းဝင်ꩻထာꩻ၊ မီႏထူႏတခွန်ꩻနဝ်ꩻ အဒိန္နာဒါနာကံႏထွိုက်ကစဒါႏ သီႏလငတ်ꩻပါꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ထီအကျိုꩻပါꩻဆီ၊ ပုညကြိယာႏပါꩻဆီ၊ ဒုစရဲက်သုစရဲက်ယို ဝွေꩻဟော်ꩻဖေႏသေႏသေႏသွူ။ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ဖိုးသူႏတောႏယိုတဲ့ ဒုံသားဖုံႏယွုမ်းမတ်လို့ဝင်ꩻ၊ လိုꩻသူႏတောႏလိုꩻဟဝ်သွူ၊ ကွယ်ႏတဲင် တွိုႏတနီꩻတနဝ်ꩻ ဒုံသားဖုံႏ တိန်ႏလွေꩻဒုံလင် ဒုံနီဒုံအခါႏကို ထီအွိုက်ပေႏအထျꩻ ထီႏခန်းဖိုးသူႏတောႏ ဗာထပေႏသွူ၊ ဖိုးသူႏတောႏနဝ်ꩻ ပသိမ်းတွမ်ႏကီႏ တွမ်ႏခြောင်းပေႏတဖြုံႏ တဗာထပေႏတဟွာဟွာတဲင် နမ်းတဗာႏလွုမ်း ထွာစွဉ်ႏဟံႏဗော့ꩻလွဉ်းလွဉ်းသွူ၊ တကာႏဒုံသားဖုံႏတဲ့ ကတိန်ႏတွိုႏဗော့ꩻမꩻ ဖိုးသူႏတောႏဒျာႏအကျောင်ꩻ သေထွꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ "အွိုး- သူႏတောႏ- တွိုႏဒုံသားဖုံႏနဝ်ꩻ ဟော်ꩻဖေႏဝင်ꩻတရာꩻ၊ မာꩻသီဝင်ꩻသက်ဝင်ꩻသွဲးဒါႏတဝ်း ဝွေႏမုဲင်ꩻဝွေႏ တွိုႏသူႏတောႏနမ်းကိုယ်ႏတဲင်ႏနဝ်ꩻ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻ တဗာထဟောင်း" ဒုံသားဖုံႏတိန်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻ ဖိုးသူႏတောႏလဲ့ အွဉ်ႏမဲ့ငါ ဟမ်းသွိုန်းသွိုန်းတဲင် ဒေါ့ꩻချာဖေႏဒုံသားနုဲင်းယို-
"ခွေဟော်ꩻနဝ်ꩻ ဟော်ꩻဖေႏဒျာႏသီအတာႏလွုမ်ꩻ၊ ခွေတာႏ တဟော်ꩻတဝ်း" ဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ဟွေး။
### တွမ်မာႏအတိက်
စခါ ဒုံတဒုံအကို ဥစ္စာႏဟမ်းပေါင်းလွိုင်ႏလွိုင်ႏဒါႏ မဲမုဲင်းမူႏ ဟဲ့ꩻနာင်ႏဗိုအဝ်ႏတဖြာꩻသွူ၊ ဝွေꩻဝါꩻကတိန်ႏသီထိုꩻ ဆုဲင်ꩻဝုဲင်ꩻနဝ်ꩻ နင်ႏဗိုဝါꩻ ကထွုမ်ႏသေꩻခါꩻဒါႏတခြိုꩻ ပစ္စေꩻယို မာꩻသွူအရင်ꩻတွော့ꩻ ထွုမ်ႏတောတောခန်း စီꩻပွါꩻရေꩻလင်သွူ၊ နင်ႏဗိုယို မဲဉ်မာꩻထာꩻမုဲင်ꩻမာꩻ တွိုင်ႏပင်ႏသေႏသေႏလိုꩻယွုမ်း ထွက်ပညာႏသွူ၊ တွိုႏတနီꩻ နင်ႏဗိုဟဲ့ꩻသွူထွက်ပညာႏတဲင် " ထွက်- ခွေမဲဉ်တွိုင်ႏပင်ႏ အဝ်ႏတစိꩻ၊ အလင်တဲ့ တမွေးတဝ်း၊ ခွေဝါꩻအဝ်ႏခါ ကမာꩻခါꩻဒါႏ သေင်ႏလာႏခြံယို ခွေမဲဉ်မာꩻချာငါႏသနဲ့၊ နဝ်ꩻအတာႏ ကအီႏအွဉ်ငါ လွုပ်ꩻလွေꩻအတွက် လိုႏလိုꩻခိုတဖြာꩻသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ခဝ်ထင်ꩻကိုကအဝ်ႏဒါႏ မောင်ႏကွံနဝ်ꩻ ခွေမဲဉ်တောႏလမ်းငါႏသနဲ့၊ ထွက်ပညာႏ သဖော်ꩻအဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ?" ရီခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
"နင်ႏဗိုမဲဉ်တောႏလမ်းဖျင်တွော့ꩻ ပျꩻအကျောင်ꩻတွမ်ႏသေင်ႏလာႏခြံကယို" ထွက်ပညာႏသဖေါ်ꩻဗွောင်ခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ ထူႏမွိုန်း ဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ ခုဲင်ႏခုဲင်ႏ၊ အုဲင်ႏသွော့ ဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ယပ်ꩻယပ်ꩻ၊ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ဒေါ့ꩻဗာႏတော "နင်ႏဗို သဖော်ꩻအတွိုင်ꩻသွူကွို"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ "မီႏတောႏလမ်း မောင်ႏကွံနဝ်ꩻ မွေးဒျာႏ၊ ငမ်းငါႏအဒို့ꩻတခြို့ချာခွေ တွမ်ႏစူယာꩻဖါးသနဲ့၊ နဝ်ꩻမꩻ စွုမ်ႏထွောင်းတွိုင်ꩻလဲ့ ဝွေꩻထူႏအနွောင်ꩻတဗာႏတွော့ꩻ ငမ်းမာꩻလော်လယ်ထာꩻမတဝ်း" နင်ႏဗိုကတိန်ႏဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ထွက်ပညာႏလဲ့ "အကွက်ꩻနွို့သွူ"ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ "နဝ်ꩻတဲ့ ထူႏတဝ်းဒွုမ်မွိုင်" ဒေါ့ꩻသꩻရေꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ထွက်ပညာႏကဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ နင်ႏဗိုမာꩻနုဲင်းတဟွိုန်တဝ်းတဲင် ဒေါ့ꩻထပ်ယင်းဗော့ꩻ "ထူႏဗာႏဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻ၊ ထူႏတဝ်းမျိုꩻထွာနဲ့" ဒေါ့ꩻတနွိုင်ချာတိတ်ꩻတိတ်ꩻထွက်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ထွက်ပညာႏအီႏဒေါ့ꩻဗာႏယင်းနုဲင်းမုဲင်ꩻလဲ့ ယူႏသူႏသေဒွုမ်တွင်ꩻ ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻ သွုံꩻသွမ်ꩻယာအခိန်ႏတွိုင်ႏတဲင် ဟွိုန်ခန်းယာကင်ႏငဝ်းသွူ၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ ထွက်ပညာႏလဲ့ ကျံႏဗာႏခန်းထာꩻ "မာꩻနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ယံတဝ်းနဲ့ဗို?၊ ကဟွိုန်ဒါႏ ယာကင်ႏငဝ်းယိုခါနဝ်ꩻ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏမောင်ႏကွံꩻအတာႏ နင်ႏဗိုကထင်းဒါႏအတွိုင်ꩻ ထူႏအတိတ်နဝ်ꩻသနဲ့"၊ နင်ႏဗိုတဲ့ သꩻရောင်းသꩻရေꩻတဲင် "အား- မွေးမွေးထွက်" ရိုꩻထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ယာကင်ႏငဝ်းကသင်ႏဒါႏ "တွူႏ ဝွူႏ ဝွူႏ"နဝ်ꩻ ကျံႏကျံႏဖန်ႏဖန်ႏ သꩻလောဘအွဉ်ငါတဲင် တွမ်ခန်းအတိတ်၊ "ထူႏသွူးသွူး"နင်ႏဗိုသꩻကို ယာကင်ႏငဝ်းသင်ႏတောႏနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ထူႏမွေးခန်းမောင်ႏကွံꩻသွူ။
နေးထူႏဝင်ꩻလꩻတလာတောႏတွင်ꩻ မောင်ႏကွံꩻနဝ်ꩻ အခိန်ႏအဝ်ႏသမျ အွꩻဒဝ်တောႏဖုဲင်းတဲင် နင်ႏဗိုသꩻရွိုးဗာႏယင်းတလဲင်ႏသွူ၊ တွိုႏတနီꩻ အဝါꩻအဲဉ်ထဝ်းတွင်ꩻ နင်ႏဗိုဟဲ့ꩻသွူထွက်ပညာႏတွော့ꩻ "ထွက်- ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏနင်ႏခွေတွော့ꩻ နင်ႏခွေ တွိုႏလဲဉ်းထာꩻဒုက္ခယို၊ ယိုခါ အီႏဒေါ့ꩻချာဗာႏဝွေꩻလဲ့ တဗွိုန်ႏတဝ်း၊ ခွေမာႏလဲဉ်းရင်ꩻရင်ꩻ" နင်ႏဗိုဒေါ့ꩻထေ့ခန်း ထွက်ပညာႏနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ထွက်ပညာႏလဲ့ " ခွေကထွဉ်ႏထူႏ အတိတ်ယာကင်ႏငဝ်းနဝ်ꩻ နာꩻထူႏနုဲင်းမုဲင်ꩻအီဗို?" "ယာကင်ႏငဝ်း ကသင်ႏဒါႏ "တွူႏ ဝွူႏ ဝွူႏ"နဝ်ꩻ ခွေထူႏအတိတ် "ထူႏ သွူးသွူး မူႏ"သနဲ့ထွက်၊ နင်ႏဗိုကထင်ႏဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနဝ်ꩻ ထွက်ပညာႏလဲ့ "အလိုးလိုး နင်ႏဗိုဟွေး- ခွေထွဉ်ႏထူႏဒျာႏနာꩻ ထူႏမာႏမာႏမွိုန်းမူႏ-နုဲင်းနဝ်ꩻဒျာႏ" ထွက်ပညာႏ ကတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ နင်ႏဗိုလဲ့ ဒေါ့ꩻချာဒါႏဒွုမ်တဲင် အုံတငွိုန်းသွိုန်းခန်းထာꩻတဲ့ဟွေး။
### ယာလျားအစ
စဗော့ꩻတွင်ꩻနဝ်ꩻကာႏလ ပင်လောင်ꩻနယ်ႏအကို ဗွေႏဗွန်ဟဲ့ꩻမဉ်ꩻ "ငါႏဒဝ်း"အဝ်ႏတပါꩻသွူ၊ ဗွေႏဗွန်နဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻငဝ်းတဲ့ကျ၊ တယွို့တယတဲ့မွေးမွေး၊ ဖေႏသတိꩻလဲ့ပါပါသွူ၊ အွိုးတလဲင်ႏ- လိတ်တဲမ်းသားခွေသွဉ်း လွေꩻမာꩻထဉ်ႏခန်း ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻငါႏဒဝ်းထျꩻ၊ တွိုႏမွူးရဝ်ꩻ ခိန်ႏဝင်ꩻပသာသွမ်ꩻတဲင် သမ်းတနꩻတခွꩻလာတွော့ꩻ နီသွဉ်းသီးလဲ့ အုံတဲင်မေႏဖါႏထျꩻ ဒေါ့ꩻဖုတ်ꩻအတွင်ꩻ မူႏနံꩻတန်ပသာသွမ်ꩻ ချꩻကိတ်ထွူ ဝုဲင်ႏဖရာꩻ၊ ဝုဲင်ႏလွဉ်ခန်းဗွေႏဗွန်၊ ဗွေႏဗွန်ငါႏဒဝ်းတဲ့ "အုံဟဝ်ဒျာႏနဲ့ တကာႏမ"၊ တကာႏဖြေႏချာ "အုံဟဝ်ဒျာႏဩ၊ တဟွိုဗာႏတစူးတစိꩻ"၊ "ဒွိုႏထင်ႏဟန်ႏအိုထာꩻမုဲင်ꩻ?"၊ "နွေႏဒီႏဗွေႏဩ"၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ ပါꩻမူႏနံꩻတန်နဝ်ꩻတဲ့ "ခွေသွဉ်းဒေါ့ꩻရီနီဗွေႏတဲ့ အာႏနာႏငါႏ၊ တဟွိုဗာႏ နေ့ꩻဖူထီထန်ႏငါႏဗွေႏ၊ ခွေသွဉ်းသဲင်ꩻဒွိုန်းဩ"၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ငါႏဒဝ်း ဒေါ့ꩻချာနုဲင်းလယိုတဲင် နီသွဉ်း ငတသီးဗာႏခန်းထာꩻသွူ။ ဗွေႏဗွန်ရိုꩻ- "နဝ်ꩻသနဲ့ အုံတန်ငါႏထာꩻက အလျားအဝ်ႏလိုႏထန်ႏဒျာႏ ဆꩻလဖဲ့ꩻလဲ့ ထန်ႏတောဆꩻကီနဝ်ꩻသနဲ့"တဲ့ဟွေး။
## ခိုဗင်ႏဖြား ထာꩻဗေင်ႏမင်း
ခံꩻဗွာဖူးမူႏဟွေး- နီဝေးခို မဟာနောဝ်ꩻ ခမ်းငါဗေင်ႏမင်းဒျာႏ သꩻရာႏလမ်းပေႏကို
ဝေးခိုတွမ်ႏဖူးမူႏ၊ နီဖူႏတသꩻရာႏ
ရက်ငါႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲခါ၊ တပိုဖါ တမာဝါꩻအရွယ်ႏ
တယ်ႏဆို့ꩻညီꩻဝင်ꩻ ကမ္ဘာႏတဖြုံႏသွူ။
အာႏရုံႏဆꩻကွဉ်ႏ၊ ရောင်ႏခလေဗွာထန်ႏ
သျင်ႏခွေလဲ့ မဲ့ထင်ႏသေ၊ စူထွေတွမ်ႏစူစေႏ
တဖေါ့သေႏချာႏတောမွဉ်၊ ဝါးပေႏထွိုင်ႏငရောင်စောဝ်း
နာꩻမာတအဲဉ်ထောဝ်းဒွိုန်း သꩻရက်ဟွေး- တဲ့။ ဟီး - ဟီး - ဟား ။ ။
## ရက်ငေါဝ်း ဝါးလားလား
ဒုံတဒုံနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻအဝ်ႏတကျောင်ꩻ၊ ကျောင်ꩻကိုနဝ်ꩻ စင်ꩻပေႏအဝ်ႏတပါꩻသွူ၊ စင်ꩻပေႏနဝ်ꩻ သိက္ခာႏထိန်ꩻလꩻ နီဝါႏနဝ်ꩻခါ ပျောႏတဝ်းသာႏသနာႏဘောင်ႏကိုတွော့ꩻ ထွက်သဲင်ꩻအုံညီꩻခန်း မွိုးဖါနဝ်ꩻသွူ၊ စင်ꩻပေႏနဝ်ꩻတဖြာꩻနဝ်ꩻ ကတိန်ႏလꩻတနေင်ႏခါ အဝ်ႏကျွိုက်တေ့ꩻခန်း တဒုံချင်ႏ နင်ႏဗွာပေႏသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ လွေꩻထေ့သွူ ဗွာပေႏထျꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻမာꩻဖဉ်းရီးခန်း တွမ်ႏငဝ်းနဝ်ꩻသွူ၊ ဝွေꩻတိန်ႏဖဉ်းလꩻထွူခါ ဝွေꩻမဲဉ်ဒေါ့ꩻရက်ငဝ်းငွါလဲ့ အီႏဒေါ့ꩻစဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲ ဗွိုန်ဆျာဒီႏ ထွုမ်ႏအစတထီႏတဝ်း၊ တွိုႏတနီꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻရီခန်း ဝွေꩻဝေးမူႏ- "ဝေးမူႏဟွေး- ခွေရက်မွေးလဲဉ်းဗွာပေႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ခွေဒေါ့ꩻငဝ်းရက်ဒါႏတဝ်း၊ အီႏဒေါ့ꩻဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻတဲ့ ဒေါ့ꩻနယ်စံꩻခွေမွိုင်"၊ အဝေးမူႏလဲ့ "ဖူးဟွေး- ဖူးထွာစင်ꩻထွက်တဖြာꩻတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻခရာႏငဝ်းယိုစားနဝ်ꩻ ရီဗာႏတဝ်း ဝေးမူႏထျꩻ၊ ရီဗာႏဒျာႏ သွꩻပေႏထျꩻ"ဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနဝ်ꩻ။
စင်ꩻထွက်လဲ့ အီႏရီဗာႏအသွꩻလဲ့ သမ်းဝင်ꩻသꩻဝင်ꩻတွော့ꩻ တရီတဝ်း၊ တွိုႏတနီꩻ ဝွေꩻသွꩻပေႏတဖြာꩻ ဒေါ့ꩻရီအဝင်ꩻမူႏ ဝွေꩻအဝ်ႏဟွိုန်ညာꩻနေးသွူ၊ ဝွေꩻတဲ့ သမ်းတအုံနာႏတွိုႏတဝ်း သမ်းအုံညာꩻနာႏနေး၊ ကွပ်အုံညာꩻထိုꩻတစိꩻတဲင် ဝွေꩻနားကိုဟွိုန်ခန်းဒျာႏ၊ "ဝါႏ လားလား"နုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻ၊ "အွိုး ဒေါ့ꩻရီကွီခွင်ꩻဝင်ꩻ ခွေထင်းမတီး ခုဲင်ႏမွေးနုဲင်းသဒ္ဒါႏ သင်္ဂြိုဟ်ႏဟောင်းတဲ့၊ စိန်ႏဟွိုန်ဗာႏနုဲင်းယိုကိုတဲ့ အယိုꩻပေႏလွုမ်ꩻ၊ ကွီခွင်ꩻထာꩻရက်နဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻဗော့ꩻဒျာႏ ဝါးလားလားလွုမ်ꩻ" ဝွေꩻယူႏခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
နုဲင်းမွူးရဝ်ꩻဟာ လာရောင်ႏဟမ်းပေါင်လေတဲင် ဝွေꩻလွေꩻလယ်ႏခန်းဒျာႏ ဗွာပေႏလမ်း၊ ဒေါ့ꩻချာဒေါ့ꩻငါသွူတဆင်ႏတွော့ꩻ ဝွေꩻကွီခန်းထာꩻရက် "ဗွာပေႏဟွေး- ခွေဝါးလားလားမွေးနာꩻ-တဲ့၊ ဗွာပေႏလဲ့ "ဝါးလားလား"ယို တသေနာႏတဝ်း၊ တိန်ႏဟွိုန်အာတွော့ꩻ "ထွက်ဟွေး- ဖူးမူႏဟန်ႏဟာ ကတူႏဆာငါႏတွော့ꩻ ဗေင်ႏစဝ်းကဒွိုန်း၊ မွူးရဝ်ꩻဟာမꩻ လွဉ်လယ်ႏယင်းမွေးမွေးနော" ဗွာပေႏဒေါ့ꩻသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ဗေင်ႏထိုꩻခန်းဒျာႏသွူ၊ ထွက်လဲ့ အဟာနဝ်ꩻ သဲင်ꩻပြန်ႏချာဗာႏတေ့ꩻတေ့ꩻသွူ။
တွိုႏနုဲင်းမွူးရဝ်ꩻ ဗွာပေႏလွေꩻထေ့သွူ ထွက်ဝေးမူႏထျꩻဖုံႏတွော့ꩻ - "ယို သဲင်ကောႏ၊ နာꩻဖူးတန်နဝ်ꩻ လွိုးအသွီႏဗာႏအဝ်ႏနဲ၊ မဟာ လွဉ်လယ်ႏခွေထျꩻနဝ်ꩻ အဒေါ့ꩻဗော့ꩻဒျာႏ 'ဝါးလားလား'လွုမ်ꩻ၊ ခွေနားတလယ်တဝ်းတဲင် ခွေဒေါ့ꩻလဲဉ်ဝွေꩻ 'ခွေကတူႏဆာ'တွော့ꩻ ခွေဗေင်ႏစဝ်းဒျာႏထာꩻ"၊ ဗွာပေႏတွိုင်ႏနယ်ခန်း ထွက်ဝေးမူႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ အဝေးမူႏတဲ့ ဗွာပေႏကဒေါ့ꩻစနဝ်ꩻ ပေါင်းတငွို့ထိုꩻလဲ့ အာဝဇ္ဇန်းသမ်းဟဝ်တွော့ꩻ ရိုꩻဖေႏချာ ဗွာပေႏနုဲင်းယို- "ယို ဗွာပေႏ- ခွေဖူးနဝ်ꩻ လိုꩻကျောင်ꩻထွက်၊ ဝွေꩻသီးကအုံကျောင်ꩻဗွေႏဗွန်နဝ်ꩻ သွဉ်ဗာႏ မာဂဓပါဠိဖုံႏလွုမ်ꩻ၊ ဝွေꩻတဲ့ ဒါႏမွေးမာဂဓဘာႏသာႏ၊ ဝါးလားလား-ကရိုꩻနဝ်ꩻ 'ခွေရက်မွေးဖူးမူႏနာꩻ၊ ဖူးမူႏရက်သွော့ခွေ"အဓိပ္ပါယ်ႏလꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသနဲ့"၊ ထွက်ဝေးမူႏ နေးပရိယာယ်ႏသွုံꩻဒေါ့ꩻနယ်ခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ နဝ်ꩻတွော့ꩻ ဗွာပေႏလဲ့ "ပေါႏရိုꩻနဝ်ꩻတဲ့ မွေးလဲဉ်း၊ ခွေထင်းမတီးသွီႏစွို့ꩻတဝ်းဟောင်းတဲင် ခွေပနဲခိုးလျား၊ နုဲင်းဝေးမူႏသီး ကဒေါ့ꩻပွုံႏနဝ်ꩻ ထွက်ယို ပညာႏသျိတန်နောႏ"ဒေါ့ꩻပြန်ႏချာသွူနုဲင်းနဝ်ꩻ(တဲင်) သဲင်ꩻချာခန်းဒျာႏ အလမ်းသွူ။
တိန်ႏတွိုႏယင်းနုဲင်းမွူးဟာနဝ်ꩻ ထွက်လဲ့လွေꩻလယ်ႏဖျင်ယင်း ဗွာပေႏထျꩻသွူ၊ ထွက်လဲ့ဒေါ့ꩻယင်းဗော့ꩻ "ဗွာပေႏဟွေး- ခွေဝါးလားလားမွေးနာꩻ" တိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻထွူခါ ဗွာပေႏလဲ့ မဲ့ငါပယွုမ်းထန်ႏတွော့ꩻ "အွဉ်ႏထွူခန်းငဝ်းနဝ်ꩻ ထွက်ဟွေး၊ ရိုꩻဒါႏငါႏ မာဂဓဘာႏသာႏတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻနွောင်ꩻဖူးမူႏနဲ့ရိုႏ၊ ဖူးမူႏတဲတဲ့ ဒေါ့ꩻဒါႏရိုႏရိုႏလွုမ်ꩻ၊ ဖူးမူႏလဲ့ ဝါးလားလားဒျာႏ ဝေးထွက်၊ အဲမွေးတဝ်း ကျွိုက်ရက်ဒျာႏဝေးထွက်" ဗွာပေႏပြန်ႏချာခန်းထာꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻတန်ဖုံႏလဲ့ သဖောꩻလꩻတွော့ꩻ ထွက်ဝါးလားလားတွမ်ႏ ဗွာပေႏသီးမင်္ဂလာႏခန်းဒျာႏဝင်ꩻတဲ့နောဟွေး။
### ဟော်ꩻတရာꩻဆွာꩻအာ လꩻပါမာ
ကရီးခါ ဗွေႏဗွန်တပါꩻ ဟော်ꩻတရာꩻ ချင်းခေႏဒါႏတဝ်း ပရိသတ်၊ ထွို့ꩻအခိန်ႏ ဟော်ꩻတရာꩻတဲ့ ဆွာꩻမွေးစွဉ်ႏသွူ၊ တွိုႏတနီꩻ ဝွေꩻဗွေႏဟော်ꩻတရာꩻဆွာꩻလွဉ်ꩻငါႏတဲင် လိုꩻဖုံႏတဲ့ အွိုန်ဗာႏလွဝင်ꩻ၊ မီႏထွိုင်ႏသဲင်ꩻထိုꩻလဲ့ သမ်းမွေးတဝ်း၊ ဗွေႏဗွန်ဟော်ꩻတရာꩻတမုဲင်ꩻတဲ့ တသေတဝ်း၊ နမ်းအဝ်ႏကျောင်ꩻတဲ့ သꩻယိုအဝ်ႏဒျာႏလမ်းဖုံႏသွူ၊ နဝ်ꩻကိုခြာ တကာႏမတဖြာꩻ သဲꩻခံႏတရာꩻ အွဉ်ႏနွောင်ꩻဒွုမ်တွော့ꩻ "ဗွေႏဗွန်စားယို သေတဝ်းတကာႏအကဲꩻဟွေး၊ သေလွဉ်ꩻလွဉ်ꩻတဝ်းတကာႏ၊ ယိုလဲင်ႏမꩻ အီႏသေ"သꩻကိုယူႏထွူပီးနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဝဲစ်ꩻကဉ်ႏတောခန်းအပို ကဗေင်ႏတခိန်ꩻထာꩻနဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻပေႏလဲ့ ကွပ်အမွိုးဝဲစ်ꩻကဉ်ႏဆာငါႏတွော့ꩻ တခြွိုက်ချင်ႏ ငွိုးသင်ႏစွဉ်ႏထာꩻ၊ အမွိုးလဲ့ တွမ်ႏသꩻဒေါသတွော့ꩻ "အုံတေ့ꩻတေ့ꩻမွိုင် တွမ်ႏငွိုးမွိုန်းထာꩻ၊ သီဖါ တွိုႏယိုခါ ဟော်ꩻတရာꩻ အဘိဓမ္မာႏငါတဲ့ တသွတ်ꩻတဝ်းဒွိုန်း၊ သေနေဟောင်း" တွမ်ႏငဝ်းသန်သန်တွော့ꩻ ခွန်းခန်း အပိုနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ဟွေး။
### သျင်ႏထွက်ထာꩻကျံႏပဲင်ႏ
သꩻထေꩻဟိန် ပွဲꩻစာꩻမောင်ႏနဝ်ꩻ အပိုမူႏတရေꩻအဝ်ႏတဖြာꩻသွူ၊ အပိုမူႏ ကတိန်ႏမူႏနံꩻ ဒုံကိုလိုꩻပေႏယွဲဖုံႏ ဖေႏကသေတဲင် - "ခွေပိုမူႏယို ပါꩻမုဲင်ꩻမရိုꩻ ထူႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ ကွဲႏတဲင် ထွုမ်ႏထာꩻခြိုꩻတနီꩻချင်ႏ ခွေပိုမူႏ အံႏတနေင်ႏမီꩻတလို့တဝ်းနဝ်ꩻမꩻ ခွေစူခူꩻဖေႏနွောင်ꩻ"အွဉ်ႏစွꩻခါꩻသတင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ ထွုမ်ႏတနီꩻ အံႏတနေင်ႏတွမ်ႏလို့မွိုန်းကရိုꩻယို နားပါတွော့ꩻဟွိုန်ကြွို့ꩻဒျာႏ၊ အယိုꩻတမွေးတဝ်း၊ လိုꩻယွဲဖုံႏ သေနာႏလွနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ ယင်ဟန်ႏသား ကျံႏတွမ်ႏဉာဏ်ႏဖြေင်းဉာဏ်ႏဗွာလဲ့ တစွမ်တဝ်းနေနေ၊ သတင်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဟွိုန်တွိုႏခန်း သျင်ႏထွက်တသာ တဖြာꩻနားထျꩻသွူ၊ သတင်ꩻမွေးတမွေးတဝ်းနဝ်ꩻ ဝွေꩻနမ်းကိုႏတဲင်ႏ လွေꩻမိုးစွဉ်ႏ သထေꩻဖြားထျꩻ၊ သထေꩻလဲ့ "ယိုထွက်- မွေးနဲ့ မွေးတဝ်းနဲ့ တွမ်ႏရီမွိုန်းတဝ်းခွေ၊ ပစ္စေꩻဥစ္စာႏခြွေခြာႏထဲင်းနာꩻ လိုꩻအာဖြာꩻယို သဲင်ꩻတကုတ်ꩻဗာႏစွုမ်ႏဖြာꩻ၊ လိုꩻနုဲင်းထွက်တဲတဲ့ ခွေတအွဉ်ႏရေꩻတဝ်းအရေꩻ၊ နာꩻထွုမ်ႏလꩻလွဉ်ငါ ခွေကဒေါ့ꩻအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻငါ"၊ "မွေးဒျာႏ သထေꩻဖြားဟွေး- မီႏထွုမ်ႏမော့ꩻသွူမꩻ တွမ်ႏလိုꩻနုဲင်းသီတတန်ႏတဝ်းသော မုဲင်ꩻသောတွမ်ႏဒေါ့ꩻမွိုန်း၊ မွူးရဝ်ꩻမꩻ ခွေလွဉ်ယင်း" ဒေါ့ꩻသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် သျင်ႏထွက်သဲင်ꩻထိုꩻခန်းဒျာႏသွူ၊ ထွက်ကတိန်ႏတွိုႏလမ်း ထူႏသွူနꩻမွူးထင်တဗာႏတွော့ꩻ လွေꩻခန်းဒျာႏ တခြာကို၊ တွိုႏတခြာ(ကို) ထီႏခန်းဆီꩻမွူးတန်တမွူးတဲင် ဖဲ့ဝꩻခန်းတွော့ꩻ တနေင်ႏယို မွူးနီꩻအဝ်ႏ (၃၆၅)နီꩻတဲင် ဝွေꩻမာꩻခန်းတံႏပူႏ (၃၆၅)လီး တွမ်ႏအလွိုလီးတဆီတွော့ꩻ သဲင်ꩻချာခန်းဒျာႏလမ်းသွူ၊ နုဲင်းမွူးရဝ်ꩻနီꩻ ထွက်ထံႏသွူတွမ်ႏတံႏပူႏလွောင်ႏတွော့ꩻ လွေꩻမိုးခန်းသထေꩻဖြား ပွဲꩻစာꩻမောင်ႏထျꩻ၊ ထွက်ရိုꩻ- "သထေꩻဖြားဟွေး- သထေꩻဖြားကရိုꩻ မီႏထွုမ်ႏဒါႏ တခြိုꩻတနီႏချင်ႏ ခွေပိုမူႏအံႏတနေင်ႏတလို့တဝ်းနဝ်ꩻမꩻ ခွေဖေႏနွောင်ꩻရိုꩻနဝ်ꩻက ယိုခါ ခွေထွုမ်ႏထာꩻခြိုꩻတကွို့ꩻမွူးဒျာႏလဲ့ အံႏတနေင်ႏတလို့နွောင်ꩻတဝ်း၊ တနေင်ႏနဝ်ꩻ မွူးနီꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၃၆၅)နီꩻဒျာႏ၊ တံႏပူႏယို အံႏလို့ခန်းတနီꩻတလီးတယဝ်း အံႏတနေင်ႏတလို့နွောင်ꩻတဝ်း၊ ပါထဲင်းတွမ်ႏ အလွိုလီးတဆီယို၊ ဂတိအတွိုင်ꩻသထေꩻဖြား ဒါႏလဲ့အဝ်ႏကုဲင်အပ်ဖေႏ ပိုမူႏလွုမ်ꩻမတဝ်းယို" သျင်ႏထွက်ဒေါ့ꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ သထေꩻဖြားလဲ့ ကွပ်စွဉ်ႏဝွေꩻငဝ်း ဝွေꩻသျင်ꩻချာယပ်ꩻတွော့ꩻ အပိုမူႏလဲ့ ဖေႏဗာႏခန်း သျင်ႏထွက်တကြီႏတကြွꩻတဲ့နောဟွေး။
### မောင်ႏပြွꩻ ပွိုးအုံဥပုသ်
စခေါင်ႏ ဒုံတဒုံကို တကာႏအမဉ်ꩻဟဲ့ꩻ "မောင်ႏပြွꩻ"အဝ်ႏတဖြာꩻ၊ မောင်ႏပြွꩻနဝ်ꩻ အီႏအုံဥပုသ်၊ အီႏထင်ႏကျောင်ꩻ၊ အီႏလွေꩻလူႏတွမ်ႏရိုꩻပုဲင်ႏ၊ ဗွေႏနမ်းချာဒျာႏမတဲ့ သက်လꩻကားမုဲင်ꩻ တသေချာတဝ်း၊ အွိုးတလဲင်ႏ ဥပုသ်နီꩻ တဒုံတရပ်လွုမ်း အီႏထင်ႏကျောင်ꩻ အီႏထင်ႏအုံလွဝင်ꩻ ဥပုသ်တဲင် မောင်ႏပြွꩻမာတဲ့ ဒေါ့ꩻခန်း-
"ဝေးဟွေး- ဟန်ႏနီꩻနဝ်ꩻ ဥပုသ်နီꩻ၊ တဒုံလွုမ်းလဲ့ အီႏထင်ႏကျောင်ꩻ၊ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ဝေးခိုတဲ့ အုံနုဲင်းထင်ႏနုဲင်းသွော့ကျောင်ꩻ၊ အုံညီꩻအမျာꩻက လွောက်ꩻဗာႏအမျာꩻသနဲ့"
"ဖူးမူႏ- မွေးနဝ်ꩻမွေးဒျာႏ၊ ခွေမီႏထင်ႏကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ခွေအိႏမာꩻဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ အုံဥပုသ်ဟောင်း"
"ဒေါ့ꩻဗွီႏဗွီႏငါဝေး၊ မဲ့ꩻဝင်ꩻဟွိုန်၊ မီႏတွိုႏကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ဒေါ့ꩻတမုဲင်ꩻတဲ့ ဒေါ့ꩻလွဉ်ꩻလွုမ်ꩻ၊ ယိုꩻထဲင်းယို ထူႏမုဲင်ꩻဟောင်း" အမာတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မောင်ႏပြွꩻလဲ့ လုဲင်ႏဆဲင်ꩻကွဉ်ꩻတွော့ꩻ ထင်ႏစဝ်းခန်းဒျာႏကျောင်ꩻသွူ။
ဗွေႏဗွန်လဲ့ တကာႏမောင်ႏပြွꩻ ထင်ႏဖိုတဝ်းကျောင်ꩻတဲင် ရီဆွုမ်ႏခန်း "တကာႏမောင်ႏပြွꩻ- ထင်ႏတခါႏခါႏ ကျောင်ꩻမုဲင်ꩻ"၊ မောင်ႏပြွꩻရိုꩻချာ " တကာႏမောင်ႏပြွꩻ ထင်ႏခါႏခါႏကျောင်ꩻမုဲင်ꩻ"၊ "အွိုးပါꩻယိုဗားဟောင်း"၊ "အွိုးပါꩻယို ဗားဟောင်း"၊ ဗွေႏဗွန်လဲ့ မောင်ႏပြွꩻကတိန်ႏရိုꩻလွဉ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ "ခွေယို နာꩻထင်းထာꩻမုဲင်ꩻ"၊ မောင်ႏပြွꩻလဲ့ "ခွေယို နာꩻထင်းထာꩻမုဲင်ꩻ" မောင်ႏပြွꩻကတိန်ႏဒေါ့ꩻချာနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ဗွေႏဗွန်လဲ့ သꩻလျားတွော့ꩻ တွမ်ႏစူတွုပ်ꩻ တွုပ်ꩻခန်းမောင်ႏပြွꩻ၊ အောဝ်ႏနဝ်ꩻ ဆရာတကာႏ ဝျာႏလွဝင်ꩻတဲင် ညခန်းတနားရီႏလွိုလွို၊ ဗွေႏဗွန်သဲစ်ကအွဉ်ႏလွစ် မောင်ႏပြွꩻလဲ့ မောင်ႏပြွꩻလွင်းသဲင်ꩻချာသွူစွဉ်ႏလမ်းသွူ၊ အမာရိုꩻဆွုမ်ႏ "ဝင်ꩻအုံဥပုသ်နဝ်ꩻ ဝင်ꩻပေ့ꩻမဲ့နား ဝင်ꩻတထွားတဝ်းအာႏရုံႏ၊ သဲင်ꩻလမ်းယို တသဉ်ႏလျောႏတဝ်း၊ ထင်ႏချာကျောင်ꩻဟုဲင်း၊ မောင်ႏပြွꩻရိုꩻချာ "အွို- နာꩻဒေါ့ꩻပွိုးဥပုသ်နဝ်ꩻယိုꩻလွုမ်ꩻတဲ့၊ သာမညနဝ်ꩻ တယိုꩻတဝ်း"၊ "ခုဲင်ႏကဲတမုဲင်ꩻ" အမာကတိန်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻခါ "အော- နာꩻတသေတဝ်း ထွာပွုံႏဟွဉ်ႏနဝ်ꩻက၊ ပွိုးဥပုသ်တဲ့ အာႏဟဝ်နေနေမꩻ"ဒေါ့ꩻချာခန်းအမာနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ဟွေး။
### ကျောင်ꩻသားထာာꩻကျံႏ
ကရီးခါ ကျောင်ꩻတကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်တပါꩻတွမ်ႏကျောင်ꩻသားတဖြာꩻ အဝ်ႏအုံညီꩻဝင်ꩻသွူ၊ ဗွေႏဗွန်နဝ်ꩻ ဝါႏသနာႏမွေး အဂ္ဂိရတ်သွူ၊ ကျောင်ꩻကိုနဝ်ꩻလဲ့ ဗွေႏဗွန်လွူးခါꩻညဝ်ႏဖြေင်း အဝ်ႏတဗာႏ၊ ဗွေႏဗွန်သွုံꩻထွူ ထ၊ ထော့ꩻယာႏ၊ စဉ်ႏဖုံႏကစယို လွူးဗွꩻဖေႏညဝ်ႏဖြေင်း စွုမ်ႏနီꩻနီꩻသွူ၊ ကျောင်ꩻသားနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်တွမ်ႏညဝ်ႏဖြေင်းအံႏထွူမꩻ ကွဲအံႏဗာႏ ဟန်ႏကင်သွူ၊ ကျောင်ꩻသားလဲ့ ဝွေꩻမဲဉ်အံႏဟန်ႏအိုအွီႏ၊ ဝွေꩻမီႏအွဉ်ႏသေꩻသူႏခါꩻ ညညတလဲင်ႏပေႏ ညဝ်ႏဖြေင်းသမ်းထူႏတခွန်ꩻအံႏတဲင် ညဝ်ႏဖြေင်းတွမ်ႏဝွေꩻ ထွာစွဉ်ႏဝင်ꩻရန်ႏသူႏသွူ၊ ဝွေꩻလွထီႏမွေးညဝ်ႏဖြေင်း၊ ဝွေꩻကျံႏသီအမျိုꩻမျိုꩻလဲ့ တအောင်ႏမျင်ႏတဝ်း၊ တွိုႏတဟာ ကျောင်ꩻသားလꩻခန်းအကျံႏတဲင် ဆရာႏတောႏကိန်ꩻထာꩻခိန်ႏ ဝွေꩻတဲမ်းခါꩻခန်းလိတ်ရဲဉ်ႏ နုဲင်းဆꩻလယိုတွော့ꩻ အွဉ်ႏကပ်ꩻခါꩻခန်း ဗွေႏဗွန်အဂ္ဂိရတ်သွုမ်းကိုသွူ။
၁။ မေႏအွူ မီႏအွဉ်ႏသော့ꩻထီကို အငဝ်းသင်ႏစီစဲꩻ
၂။ လုဲင်ꩻပေႏနီဗာႏ ဒပ်ꩻပြေင်ခါႏ ကျောင်ႏဒါႏထာꩻ
၃။ ညဝ်ႏဖြေင်းဖြို့ꩻမီႏဆွုပ်ꩻကတူႏ နမ်းထိုꩻမား
ဗွေႏဗွန်သွုံꩻသွမ်ꩻကတိန်ႏထွူ လွေꩻခန်းအဂ္ဂိရတ်သွုမ်းကို၊ သဲစ်ကထီႏလိတ်လဲ့ အံႏအွိုခရာႏ ပေါႏလွဉ်ခန်းသွူ၊ "ဧကန္တပညာႏသျိတဖြာꩻဖြာꩻ ဖေႏခွေကထန်ႏလꩻတွော့ꩻ တဲမ်းခါꩻရင်ꩻရင်ꩻ"ယူႏထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် စံꩻထွားခန်းနဝ်ꩻသွူ၊ ထူႏမေႏအွူ သော့ꩻခန်းထီကို အငဝ်းသင်ႏခန်းစီꩻစဲꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ဗွေႏဗွန်သꩻကို ထွာမွေးစွဉ်ႏပီတိသွူ။
ဒုတိယနဝ်ꩻလဲ့ ဝွေꩻအီႏစံꩻအီတာႏ ထွဉ်ႏထွုမ်ႏခန်းကျောင်ꩻသား လုဲင်ꩻပေႏနီဗာႏသွူ၊ ဆရာႏတောႏလဲ့ ထူႏသွူလုဲင်ꩻပေႏနီဗာႏတွော့ꩻ စွိုင်တဉ်ႏခန်းစူဗောင်နီဖဲ့ꩻ ထင်ႏခန်းကျောင်ꩻလောင်း၊ အဝ်ႏကျောင်ꩻလောင်း ပကျောက်ꩻလင်ꩻ ကံႏဟဝ်ထောက်တွော့ꩻ တသီတဝ်းသွူ၊ ဆာတစူးတစိꩻလဲ့ ရိုꩻဒျာႏ'အောင်ႏမျင်ႏလဲဉ်း'တဲင် စံꩻထွားဖျင်တတိယအချက်သွူ။
ထွဉ်ႏကျောင်ꩻသားလွေꩻထွုမ်ႏ ညဝ်ႏဖြေင်းဖြို့ꩻ၊ ကျောင်ꩻသားလဲ့ ဝွေꩻအကွက်ꩻနွို့သွူ ရိုꩻပီးနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻကလွꩻထီႏဒါႏညဝ်ႏဖြေင်း အနေင်ႏနေင်ႏအလာလာယို ဝွေꩻမာꩻသီထွူတဲင် ထူႏအဖြို့ꩻကပ်ခန်းဗွေႏဗွန်သွူ၊ ဗွေႏဗွန်လဲ့ သဲစ်ကလꩻညဝ်ႏဖြေင်းဖြို့ꩻ ယူႏချာယူႏငါဒွုမ် နွို့သွူလွုတ်ꩻတခန်ꩻကိုတွော့ꩻ ဆွုပ်ꩻခန်းညဝ်ႏဖြေင်းဖြို့ꩻကတူႏလောင်းတဲင် ထန်ႏလွဉ်ထွူအခန်ꩻတွော့ꩻ ဟဲ့ꩻခန်းကျောင်ꩻသား၊ ကျောင်ꩻသားလဲ့ ဝွေꩻထာꩻကျံႏအောင်ႏလဲဉ်းတဲင် "နီဗွေႏအဝ်ႏမုဲင်ꩻကိုဗွေႏ ခွေသွဉ်းထီႏတဝ်းအီ" အဝ်ႏထီႏလဲ့ မာꩻခန်းနုဲင်းထီႏတဝ်းတဲင် လဝ်းခန်းဗွေႏဗွန်နုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဗွန်လဲ့ ထင်းမွေးလဲဉ်းဝွေꩻနမ်းထိုꩻမား၊ တကာႏ/မသီး ဖေႏနေးကယိန်းကီႏညိုႏညိုႏတဲင် မီႏတွိုႏလာရဝ်ꩻနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဆုပ်ꩻညဝ်ႏဖြေင်းဖြို့ꩻ မာꩻထိုꩻမားထိုꩻထွူနမ်းတွော့ꩻ အီႏဟော်ꩻတရာꩻ-ရိုꩻပီးနဝ်ꩻသွူ၊ ကျောင်ꩻသား တောင်ꩻပြန်ႏအလဲင်ႏလဲင်ႏလဲ့ တလꩻတဝ်း၊ အီႏဟော်ꩻဒျာႏနွိုင်ႏနွိုင်ႏ၊ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ကျောင်ꩻသားလဲ့ ဒေါ့ꩻဟွိုန်ခန်း စွုမ်ႏလမ်းလမ်း "ဗွေႏဗွန်နမ်းတထိုꩻမားတဝ်းလဲ့ ဒေါ့ꩻသွော့ဝင်ꩻ ထိုꩻမားနေား"နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ကတိန်ႏတွိုႏလာနီꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ဆန္ဒအတွိုင်ꩻ ဆုပ်ꩻသွူညဝ်ႏဖြင်းဖြို့ꩻတဲင် ကျွꩻထင်ႏဟော်ꩻခန်းတရာꩻ ပလင်ႏလောင်းသွူ၊ ကျောင်ꩻတကာႏဖုံႏလဲ့ ကျောင်ꩻသားဒေါ့ꩻအတွိုင်ꩻ အွုန်ညတလꩻဒွုမ်တွော့ꩻ ငဗာႏခန်းထာꩻ ပငါပရင်ꩻ၊ ဆရာႏတောႏစွိုးခွိုꩻလဲ့ ဗွေႏဗွန်သွီႏစွီု့ꩻတဝ်းဟောင်း- ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ယဟန်ႏသား ငွိုးဒျာႏထာꩻတဲ့အဝ်ႏ၊ နဝ်ꩻတွော့ꩻ ဗွေႏဗွန်လဲ့ သေနမ်းချာ "ခွေတထိုꩻမားမွေးတဝ်းကယို၊ ကျောင်ꩻသားမဲဉ်မာꩻသီခွေညဝ်ႏတွော့ꩻ ဝွေꩻဆင်အကွက်ꩻဒျာႏ" သꩻကိုယူႏထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ လင်ꩻစွော့ꩻထိုꩻခန်းပလင်ႏ၊ တွိုႏနဝ်ꩻ ကျောင်ꩻသားဖေႏကတောင်ꩻတသက်လွုမ်းအတာႏ ဆွုံꩻမꩻဗာႏခန်းတွမ်ႏခွဉ်းထွူနဝ်ꩻ ထိုးရော့စွူစွူဗော့ꩻဒျာႏ အဂ္ဂိရတ်တဲ့ဟွေး။
### ((( )))
အွိုးတလဲင်ႏ ဒုံတဒုံကို ကျောင်ꩻနဝ်ꩻတကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ကိုꩻကွယ်ႏဆရာႏတောႏတန်ယံ တပါꩻသွူ၊ ဆရာႏတောႏလဲ့ ရိုႏသေႏမွေးဝိနယ်ꩻသွူ၊ ကွပ်စွဉ်ႏ ရိုႏသေႏမွေးဝိနဲꩻတဲင် ဟဲ့ꩻလွဝင်ꩻဝိနဲꩻဓိုရ်ႏ (ဆောင်ႏဝိနဲꩻ)သွူ၊ ဒုံသားဖုံႏတဲ့ ရိုႏသေႏမွေး၊ လာဗွေလာမား ပွိုးဥပုသ်သားဖုံႏ၊ ဗွေႏဗွန်တွမ်ႏဗွေႏသျင်ႏသွုံꩻထွူမꩻ ကွဲအံႏလွဝင်ꩻ၊ ခလားကအံႏ ဝွေꩻသီးကပ်ရီးဗွေႏဗွန်သွူ၊ ဝွေꩻသီးကပ်ဗွေႏဗွန်ဟန်ႏအိုအကို ခဲဉ်ႏဖြုံႏသမ်းပါတဲင် ဗွေႏဗွန်အွဉ်ႏကပ္ပီႏခန်း ပါꩻပေႏတဖြာꩻသွူ၊ ပါꩻပေႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အုံဖိုတဝ်းကျောင်ꩻတဲင် ကပ္ပီႏဒါႏတဝ်း၊ ဗွေႏဗွန်ဒေါ့ꩻတမုဲင်ꩻလဲ့ ဒေါ့ꩻလွဉ်ꩻဗော့ꩻလွုမ်ꩻ၊ ဟဲ့ꩻယင်းတဖြာꩻလဲ့ ရွစ်လွဉ်ꩻစွူစွူဗော့ꩻ ဗွေႏဗွန်၊ ဗွေႏဗွန်လဲ့ ဒေါ့သထန်ႏတွော့ꩻ ဟဲ့ꩻဖျင်တကာႏလုံတန်တဖြာꩻ၊ "ယိုတကာႏ- လိုꩻပေႏဖုံႏတဲ့ ထာꩻသူႏသေဆေ့ꩻမွေးက၊ ကပ္ပီႏငါခဲဉ်ႏတဲ့ တဒါႏတဝ်း၊ တကာႏလုံမာꩻအပ်စပ်ဖေႏမွိုင်၊ အွဉ်ႏခွုမ်ထွူတကာႏခဲဉ်ႏတဲင် ဗွေႏဗွန်လဲ့ရွစ်ခန်း "ကပ္ပိယံ ကရောဟိ (မာꩻအပ်စပ်ဖေႏသွော့)၊ တကာႏလုံလဲ့ တသေတဝ်းတမုဲင်ꩻနေနေတဲင် "သာႏဓု၊ သာႏဓု၊ သာႏဓု" တိန်ႏရွစ်နုဲင်းနဝ်ꩻသွံလဲင်ႏတွော့ꩻ ဗွေႏဗွန်အီႏငဗာႏလဲ့ မရေႏမရာႏ၊ ဒေါ့ꩻတောခန်းနုဲင်းယို- "တကာႏလုံယို ယံစွဉ်ႏလမ်းကိုလွုမ်ꩻကနော"တဲ့ဟွေး။
### ခမ်းလင်သား တအွူႏဗာႏလဲဉ်း
တညတဝ်းဒွိုန်းအခိန်ႏကို အင်္ဂလိပ်ပါမောက္ခဝင်ꩻနီ တွမ်ႏအမေႏရိကန်ႏပါမောက္ခဝင်ꩻနီ လွဉ်လယ်ႏခန်း နီသွဉ်းသီးခမ်းကိုသွူ၊ ဝွေꩻသီးလဲ့ ဝွေꩻသီးကမဲဉ်သေဒျာႏအတွိုင်ꩻ ရီရွောင်လွဝင်ꩻသွူ၊ ဝွေꩻသီးကတိန်ႏတွိုႏဆူးလေဖရာꩻထျꩻနဝ်ꩻ ရီခန်းဆူးလေဖရာꩻ ဂေါပကသားနုဲင်းယို - ဂေါပကကိုတဲ့ မိစ္စတာဗဲလူး ပါတဖြာꩻသွူ၊ မိစ္စတာဗဲလူးနဝ်ꩻ ပေါင်းကျင်ႏဗရုက်ကိင်းအိင်္ဂလိပ် (BROKNENGLISH)သွူ။
မိစ္စတာဗဲလူးကတိန်ႏတွိုႏ အမေႏရိကန်ႏပါမောက္ခရီခန်းနုဲင်းယို -
"ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻ သီအာႏကွိုꩻကိုꩻကွဲႏစေႏတီႏယိုဟောင်း၊ စေႏတီႏယိုနဝ်ꩻ တယ်ႏခါꩻတွမ်ႏအွတ်ꩻ၊ သီလမ်းဖုံႏတဲ့ တယ်ႏခါꩻတွမ်ႏအွတ်ꩻ၊ နဝ်ꩻမꩻ သီရွုမ်ꩻဖုံႏသူꩻတဲ့ တယ်ႏခါꩻတွမ်ႏအွတ်ꩻနေနေ၊ ကွာႏကဲဝင်ꩻထာꩻမုဲင်ꩻ"၊ တွိုႏနဝ်ꩻ မိစ္စတာဗဲလူးရီချာ အမေႏရိကန်ႏ ပါမောက္ခနုဲင်းယို-
"နာꩻမာ အဝ်ႏနေဟောင်း"
"အွို အဝ်ႏ"
"နာꩻမွိုးအဲဉ်ထဝ်းနဲ့"
"အွို- ခွေမွိုးအဝ်ႏ"
"နာꩻဖူးမူႏ အဲဉ်ထဝ်းနဲ့"
"အွို- အဝ်ႏ"
"မွူးဟာ နာꩻဗေင်ႏညီꩻပါꩻမုဲင်ꩻ"
"ဟာ- ဗေင်ႏညီꩻတွမ်ႏခွေမာသနဲ့"
"ပွိုးတမုဲင်ꩻ နာꩻဗေင်ႏညီꩻတဝ်းနာꩻမွိုးအီး၊ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻ နာꩻဗေင်ႏညီꩻတဝ်း နာꩻဖူးမူႏအီ၊ နာꩻမွိုးတဲ့ လိုꩻမူႏဒျာႏ၊ နာꩻဖူးမူႏလဲ့ လိုꩻမူႏဒျာႏ၊ ထွူတွော့ꩻ နာꩻမာလဲ့ လိုꩻမူႏဒျာႏ ကွာႏကဲဝင်ꩻတမုဲင်ꩻ?"
ကတိန်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻခါ အမေႏရိကန်ႏ ပါမောက္ခ သꩻရာႏတအွူးဗာႏစွဉ်ႏတဲင် ဒေါ့ꩻချာဗာႏနုဲင်းယို- "မွေးလဲဉ်း နာꩻကဒေါ့ꩻနဝ်ꩻ ခွေသေနာႏလဲဉ်း"တဲ့ဟွေး။
### မဉ်လꩻနိဗ္ဗာန်ႏတဲ့ ကျွိုက်ပုဲင်ႏခွေ
အွိုးကရီးခါ ဒုံတဒုံအကို ဥစ္စာႏရွဉ်ထာ ရတနာႏဖုံႏ ကဗွေလွိုင်ႏကွိုန်ꩻဒါႏ ကုန်ႏသဲႏတမာဝါꩻ လွူးလင်ꩻခါꩻပိုမူႏ အဝ်ႏတဖြာꩻသွူ၊ အပိုမူႏနဝ်ꩻလဲ့ လိန်ႏမာႏယဉ်ႏကေႏ တရေꩻပေႏလွုမ်ꩻမကာႏ ဘာႏသာႏတရာꩻတဲ့သေ၊ မွူးသဲစ်ကလေလဲ့ ထူႏသွမ်ꩻအုပ်ꩻ ပသာခန်းကျောင်ꩻ စွုမ်ႏနီꩻနီꩻသွူ၊ တွိုႏတနီꩻ ပါꩻမူႏပေႏနဝ်ꩻ ပသာသွမ်ꩻကထင်ႏထွူ လွေꩻမိုးသွူဗွေႏဗွန်ထျꩻတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻရီခွဲႏတောႏခန်းဗွေႏဗွန်၊ ပါꩻမူႏပေႏ မဲဉ်သေဗွေႏဗွန်သꩻဖေါ်ꩻတရာꩻတဲင် ရီခန်း-
"ကျောင်ꩻယိုနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻကျောင်ꩻနဲဗွေႏ?"
"တကာႏမပေႏဟွေး- ယိုနဝ်ꩻ ခွေကျောင်ꩻ"
"သင်္ကန်ꩻယိုနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻသင်္ကန်ꩻအီဗွေႏ"
"တကာႏပေႏဟွေး- ယိုနဝ်ꩻ ခွေသင်္ကန်ꩻ"ဒေါ့ꩻဖျင်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ပါꩻမူႏပေႏရီတမုဲင်ꩻတဲ့ 'ခွေထာꩻ ခွေထာꩻခြိုꩻ'အဝ်ႏဒေါ့ꩻတိတ်ꩻတိတ်ꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ပါꩻမူႏပေႏလဲ့ -
"အော- ဗွေႏ၊ နီဗွေႏရေႏမိုးတမုဲင်ꩻတွော့ꩻ နွို့သာႏသနာႏဖေါင်ႏဟောင်းဗွေႏ"
"ခွေရေႏမိုးလွေꩻ ဖေႏကတွိုႏနိဗ္ဗာန်ႏတဲင် ခွေနွို့သာႏသနာႏဖေါင်ႏကိုသနဲ့ တကာႏမ" ကတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ တကာႏမမူႏပေႏလဲ့ "
"အော- ဗွေႏ၊ နီဗွေႏမီႏရေႏမိုးလွေꩻမွေး နိဗ္ဗာန်ႏတဲ့ ကျွိုက်မွိုန်းတဝ်းခွေဗွေႏ"ဒေါ့ꩻထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် သဲင်ꩻချာခန်းအလမ်းသွူ၊ ပါꩻမူႏကတိန်ႏလဝ်းချာ ဗွေႏဗွန်နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်လဲ့-
"အား- ပါꩻမူႏပေႏယို အရေႏပါꩻမုဲင်ꩻတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻနဲ"ဝွေꩻယူႏထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ဗေင်ႏမလꩻ အွꩻမပျောႏ၊ ကျောင်ꩻသားတန် လဝ်းဗာႏခန်းနုဲင်းယို-
"အော- ဗွေႏ၊ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻ နီဗွေႏဗေင်ႏမလꩻ အွꩻမပျောႏဟောင်း?"
"ကျောင်ꩻသားဟွေး- အလင်တမွေးတဝ်း၊ ကျောင်ꩻကာႏပိုမူႏပေႏ အဒေါ့ꩻမတမုဲင်ꩻလဲ့ ခွေမသေ၊ ထွားသွူကျောင်ꩻခြွိုင်းခြိုꩻတွော့ꩻ 'ယိုနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻကျောင်ꩻ'ကတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ခွေရိုꩻ'ခွေကျောင်ꩻ၊ ခွေထာꩻခြိုꩻ'ကစသွူနဲ့ ကျောင်ꩻသား"နဝ်ꩻမꩻ ရီဖျင်ယင်းခွေ 'ရေႏမိုးတမုဲင်ꩻတွော့ꩻ ဗုဲင်ရဟန်ꩻဟောင်း'တဲ့၊ 'ခွေရိုꩻရေႏမိုးလွေꩻ ဖေႏကလꩻနိဗ္ဗာန်ႏ'ကတိန်ႏဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ဝွေꩻရိုꩻ 'မီႏမဲဉ်လꩻနိဗ္ဗာန်ႏလဲ့ ကျွိုက်မွိုန်းတဝ်းခွေ'ဒေါ့ꩻသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ အသဲင်ꩻချာလမ်းသနဲ့၊ အရေႏပါꩻမုဲင်ꩻဒေါ့ꩻ ကွပ်ခွေတသေတဝ်းနဝ်ꩻမꩻ ခွေဗေင်ႏမလꩻ အွꩻမပျောႏဗာႏသနဲ့" ကျောင်ꩻသားတိန်ႏဟွိုန်ငဝ်း စဝ်းဗွန်ထျꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် သဲင်ꩻစုံစမ်းရီရွောင်ခန်း ပါꩻမူႏပေႏနဝ်ꩻ အမွိုးအဖါသွူ၊ ပါꩻမူႏပေႏမွိုးဖါလဲ့ "ပိုမူႏဟွေး- ပိုမူႏကဒေါ့ꩻဒါႏ 'မီႏမဲဉ်လꩻနိဗ္ဗာန်ႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏကျွိုက်မွိုန်းခွေ'ကရိုꩻဒါႏငဝ်းယို ယံစေသျင်ꩻဖေႏသွော့ ကျောင်ꩻသားထျꩻ"အဝ်ႏနဝ်ꩻ
"မွိုးတွမ်ႏကျောင်ꩻသားဟွေး- ပိုမူႏကထင်ႏကျောင်ꩻ အွိုးနဝ်ꩻတရဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပိုမူႏ(ရီ) 'ယိုနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻတခြိုꩻ'၊ ဗွေႏဗွန်ရိုꩻ 'ခွေတခြိုꩻ'တဲ့၊ နဝ်ꩻမꩻ ပိုမူႏရီယင်း 'နီဗွေႏရေႏမိုးတမုဲင်ꩻတွော့ꩻ ဗုဲင်ရဟန်ꩻဟောင်း'တိန်ႏရီနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ' ရေႏမိုးလွေꩻနိဗ္ဗာန်ႏ'ဒေါ့ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ပိုမူႏလဲ့ 'မီႏမဲဉ်လꩻမွေးနိဗ္ဗာန်ႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏကျွိုက်မွိုန်းတဝ်းခွေ'ခွေထာꩻခြိုꩻ ခွေကျောင်ꩻ ကစွဲꩻလံꩻဒါႏနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻသက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယိုမီႏအဲဉ်ထဝ်းမꩻ တွိုႏနိဗ္ဗာန်ႏသွူ၊ ပိုမူႏ ရေႏမိုးနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ပိုမူႏဒေါ့ꩻ 'မီႏမဲဉ်လꩻနိဗ္ဗာန်ႏတဲ့ ကျွိုက်မွိုန်းတဝ်းခွေနုဲင်းနဝ်ꩻသွူမွိုး" 
အမွိုးတွမ်ႏကျောင်ꩻသား သဲင်ꩻခြုဲင်းနယ်ချာ ဗွေႏဗွန်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ဗွေႏဗွန်လဲ့ လꩻသတိသံဝေတွော့ꩻ အားထုတ်ထေအာႏမွေးတရာꩻတဲင် လꩻခန်းတမဂ်တဖိုလ်ႏတဲ့ဟွေး။
### မဉ်လꩻတန် မွဖြန်ဒါႏ
ကရီးခါ ပါꩻတဖြာꩻနဝ်ꩻ ကမ်းပုဲင်းထူꩻဆန်ꩻ အဝ်ႏတဗာႏသွူ၊ ကမ်းပုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ တနီꩻယို ဒီႏဖေႏအဗွေႏ တနီꩻခံꩻဒီႏတဒီႏတဲ့၊ ကမ်းပုဲင်ႏလွူးသားဗွေႏလဲ့ တနီꩻထွူတနီꩻချမ်ꩻသာႏလွဉ်ခန်းတဲ့၊ ပါꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ကမ်းပုဲင်းဒီႏပေႏတနီꩻ ခံꩻတဒီႏလဲ့ဟွိုန်ယွိုတ်ꩻကဒွိုန်းတဲ့၊ ကွဲခြွေခြွေလဲ့ ကယိန်းမဉ်လꩻလꩻ သꩻလောဘယို ထွဉ်ႏအံႏငါႏနဝ်ꩻမꩻ သꩻကိုတဲ့-- "ကံးပုဲင်းဟို့ꩻကိုယို လွိုးခံꩻအဝ်ႏအာမွေးနဲ ခွေမာꩻသီထွူတွော့ꩻ ခွေထူႏအဟို့ꩻကိုနဝ်ꩻ အီႏလꩻအာထဲင်းယို" ဝွေꩻယူႏခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် မာꩻသီမွေးခန်း ကံးပုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ တိန်ႏမာꩻသီထွူ ထွုမ်ႏထွားကံႏပုဲင်းဟို့ꩻကိုလဲ့ တမော့ꩻတဝ်းခံꩻတဲင် "ခွေမာꩻသီကံႏပုဲင်းယို မာႏလဲဉ်းရင်ꩻရင်ꩻ" လꩻခန်းနောင်ႏတနုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့၊ မီႏထောက်ထွားပွုံႏယိုနဝ်ꩻ မဲဉ်လꩻတန်လဲ့ မွန်ဖြန်ဒါႏနေနေနဝ်ꩻ နီနာꩻခွိုꩻပအိုဝ်ႏသီးဖုံႏ ဟဝ်သတိꩻဝင်ꩻသွူဟွေး။
### ((( )))
အွိုးခꩻတနီꩻ ကြေ့ꩻတွမ်ႏကွယ်သာႏ မော့ꩻခွဲဝင်ꩻတဲင် ကွယ်သာႏကဲ့ꩻရဲ့ꩻခန်းကြေ့ꩻနုဲင်းယို "မောင်ႏကြေ့ꩻ- နာꩻနဝ်ꩻ ယွိုက်ꩻယွိုက်ꩻတန်"၊ "ယို ကွယ်သာႏ ခွေတွမ်ႏနာꩻ နာꩻရိုꩻခွေယွိုက်ꩻလဲ့ လွင်းခေးပြဲင်ႏဗွိုန်ႏ၊ ခွေတငမ်းတဝ်းနာꩻ"၊ "မွေးသွူ နဝ်ꩻတဲ့ မွူးရဝ်ꩻနီꩻ ခွေတွမ်ႏနာꩻ လွင်းခေးပြဲင်ႏဝင်ꩻ"၊ "အွို- အွို"၊ တွိုႏနုဲင်းမွူးရဝ်ꩻနီꩻခါ ကွယ်သာႏတွမ်ႏကြေ့ꩻ လွင်းခေးပြဲင်ႏခန်းဝင်ꩻသွူ၊ ကွယ်သာႏလဲ့ သဲစ်ကလွင်းပြဲင်ႏဝင်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻလွင်းခန်းဒျာႏ တအာႏချင်ꩻ၊ ကြေ့ꩻအဝ်ႏကုဲင်မွေး အွိုးချာသွူ၊ ကြေ့ꩻနဝ်ꩻ ဝါꩻေအာႏတွမ်ႏခင်ႏအတွိုင်ꩻ ကာယွယွသာႏသာႏ အုံလဲ့တအုံ(ပ)ဆားတဝ်း၊ လွေꩻစွဉ်ႏစွဉ်ႏဗော့ꩻဒျာႏ တဖူꩻကဝ်ႏထွန်ႏထျꩻသွူ၊ ကွယ်သာႏနဝ်ꩻ "ခွေဗော့ꩻလဲဉ်း ကဝ်ႏထွန်ႏထျꩻ၊ ခွေအုံပွိုးဒွိုန်းကြေ့ꩻ"ရိုꩻပီးနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဗေင်ႏခန်းထာꩻတရွိုꩻသွူ၊ ကွယ်သာႏ မဲ့သဲစ်ကသေဖျင်လဲ့ လွင်းယင်းတလဲင်ႏ၊ ကွယ်ႏတွော့ꩻ အခိန်ႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ကြေ့ꩻတွိုႏလဲဉ်း ကဝ်ႏထွန်ႏထျꩻသွူ၊ ထွားသွူပွုံႏကီယိုတွော့ꩻ နီနာꩻစွိုးခွိုꩻပအိုဝ်ႏမျိုꩻသီးလဲ့ နေးတွမ်ႏသတိꩻခွေါင်ခွေါင် ဇွဲꩻဝီရယအဝ်ႏအဝ်ႏတဲင် ဟဝ်သတိလꩻဝင်ꩻသွူဟွေး။
### ကျောင်ꩻသားထာꩻကျံႏ ဗွေႏဗွန်အံႏ
ကရီးခါ ဗွေႏဗွန်တွမ်ႏကပ္ပီႏတဖြာꩻ ကျွꩻလွေꩻလယ်ႏခန်းကျောင်ꩻတကျောင်ꩻသွူ၊ ကျောင်ꩻနဝ်ꩻတဲ့ ဟမ်းပေါင်းညာꩻတစိꩻ သွုံꩻသွမ်ꩻယာတဲ့ တခွိုတ်ꩻထွꩻလꩻတဝ်းတွော့ꩻ လွမ်လွေꩻနေးဗာႏသွူ၊ သမ်းလွမ်ဟန်ႏအိုအွီႏတဲင် ကျောင်ꩻသားရိုꩻ- "ဟန်ႏနီꩻတဲတဲ့ ခွေဟို့ꩻဗွေသွူရင်ꩻရင်ꩻ" သꩻကိုယူႏတေ့ꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ထောင်လွေꩻညီꩻသွိုခန်း ဗွေႏဗွန်ဆꩻချာသွူ၊ တွိုႏလွေꩻတဖူꩻ ဟမ်းပေါင်ꩻညာꩻညာꩻထွူတစိꩻတွော့ꩻ ဗွေႏဗွန်ရိုꩻ- "အခိန်ႏလꩻလဲဉ်းနဲ့ ကျောင်ꩻသား"၊ "လꩻဒွိုန်းဗွေႏ စဗော့ꩻကွတ်ꩻနားရီႏခွဲꩻလွုမ်ꩻ"၊ "အွို- အွို ပေါႏနဝ်ꩻတဲ့ လွေꩻငါထဲင်း မီႏတွိုႏထီတွူးထျꩻမꩻ သွုံꩻသွမ်ꩻသနဲ့"၊ နဝ်ꩻအတွင်ꩻ ဆီနားရီႏခွဲꩻလဲဉ်းတဲ့ ကျောင်ꩻသားလဲဉ်ဒျာႏဗွေႏဗွန်သွူ၊ "မွူးမီႏလွဉ်ꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻအီႏဖျိုးဗာႏကွိုꩻ့"ရိုꩻပီးနဝ်ꩻသွူ၊ အဝ်ႏတဆင်ႏ ဗွေႏဗွန်ရီဖျင် "ခမုဲင်ꩻနားရီႏလဲဉ်း ကျောင်ꩻသား"၊ "ဆီစဒုံႏလွုမ်ꩻဗွေႏ"၊ ဗွေႏဗွန်လဲ့ ယွုမ်းခန်းကျောင်ꩻသားငဝ်းတဲင် တဲႏနာႏရီႏတဆီပုဲင်ဒုံႏလဲဉ်း ကတိန်ႏတွိုႏထီတွူးထျꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ရီယင်း "အခိန်ႏလꩻလဲဉ်းနဲ့ ကျောင်ꩻသား"၊ "ဆီစခွဲꩻ ဗွေႏဩ"၊ "မွေးတဝ်းမတဝ်၊ မွူးဗော့ꩻတခေင်ႏလဲဉ်းနဝ်ꩻ၊ အဝ်ႏမုဲင်ꩻနားရီႏ"ရိုꩻနဝ်ꩻတွော့ꩻ ထူႏသွူကျောင်ꩻသားနားရီႏ ထွားခန်း၊ "ဟ- တဆင်ႏဒုံႏလွိုလဲဉ်း၊ နာꩻလဲဉ်ခွေကဟွဉ်ႏ"၊ "အခိန်ႏလွဉ်ꩻလဲဉ်းဗွဗႏ၊ ခွေသွဉ်းလဲ့ စင်းမာꩻဒွုမ်၊ ဟန်ႏနီꩻအတာႏ နီဗွေႏမာꩻဗော့ꩻ ဧကသိနိက်သနဲ့ꩻ"၊ "ဟ- လꩻတဝ်း လꩻတဝ်း၊ ဧကသိနိက် ဝင်ꩻမာꩻမွူးရဝ်ꩻခိုႏဒျာႏ"၊ "နုဲင်းနဝ်ꩻက နီဗွေႏဒုက္ကဋ်အာပတ်သင်ꩻသနဲ့"၊ "မျိုꩻနဲ့- ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင်ꩻတဝ်းနယ်ꩻအဝ်ႏ"၊ "နုဲင်းမုဲင်ꩻအီဗွေႏ?"
"နာꩻမဲဉ်အံႏဟန်ႏအိုအွီႏတွော့ꩻ နာꩻလဲဉ်ခွေမွေးနေ၊ ဒေါ့ꩻစွဉ်ႏစွဉ်ႏလုဲင်း"၊ "ဩ"၊ "နဝ်ꩻက လꩻနဲ့ တဆီပုဲင်ဒုံႏမုဲင်ꩻကိုဟွဉ်ႏ"၊ "ဒုံႏထီထာထျꩻဩ"၊ "ပေါႏနဝ်ꩻတဲ့ သဲင်ꩻချာထီထာထျꩻ၊ သဲင်ꩻသွုံꩻအရပ်သူꩻ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တဲ့လွစ်" ဗွေႏဗွန်တိန်ႏရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ကျောင်ꩻသားလဲ့ စင်းဒေါ့ꩻချာဒွုမ်တဲင် လွေꩻကပ်ချာဗာႏယင်း သွမ်ꩻထီထာထျꩻတဲ့ဟွေး။
### အာႏကွိုꩻ