ဘုရာꩻရတနာႏ

အသက်အဝ်ႏ အသက်အဲဉ်ထဝ်း အရာဝတ္ထုဖုံႏနဝ်ꩻ အမာꩻနစ်သက် မာꩻပျောႏသွင်ႏအီဒါႏ ရတနာႏကအဝ်ႏဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏသꩻနဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ"ရတနာႏ"သွူ။ ရတနာႏလက္ခဏာႏ (အမှတ်အသား)နဝ်ꩻ -
၁။ ခံႏဗာႏဝင်ꩻရိုႏသေႏ ခံႏဗာႏဝင်ꩻအွဉ်ႏအရေꩻ
၂။ အငိုꩻထွိုက်တန်ႏအာ
၃။ အဗွိုန်ပီအဲဉ်ထဝ်း ထွာအယံသွတ်ꩻ
၄။ ထွာလိုꩻအဆင်းအရန်းထိုသား အသုံꩻအဆောင်ႏ-စတဲင်နဝ်ꩻဖုံႏသွူ။
နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ရိုႏသေႏထွိုက်ငါႏနဝ်ꩻမꩻ လူꩻလိုꩻသီးဖုံႏ ကလွဉ်ထေ့ဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻထျꩻနဝ်ꩻ လွဉ်ဖွီလွတဝ်းထာꩻ၊ ရိုႏရိုႏသေႏသေႏ နေးတွမ်ႏခွေါင်းရွမုꩻငတ်ꩻပါꩻ ကရိုꩻဒါႏ "ခင်ႏလေင်းနီဖဲ့ꩻ၊ စူနီပင်၊ ကတောင်"ညီႏညီႏတဲင် ဝုဲင်ႏရိုႏသေႏထွူ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻမꩻ လွဉ်ထေ့လွ နီဗွေႏဘုရာꩻထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏနေးလူꩻလိုꩻသီး ကဆယ်ꩻကပ်လွဉ် ရိုႏသေႏလွဉ်နဝ်ꩻတဲ့ တယ်ႏစွဉ်ႏနီဗွေႏဘုရာꩻ မဲ့ငါႏတောႏကစ ကျက်သရေႏမင်ႏဂလာႏအဝ်ႏငါႏ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻမဉ်ႏဒေါ့ꩻငဝ်း၊ မဉ်ႏဟော်ꩻတရာꩻလဲ့ ကောကနာႏသားဖုံႏ သꩻခွꩻစုံ၊ ချမ်ꩻသာႏမုꩻ၊ ထာꩻသေဉာဏ်ႏ တိုꩻတက်မုꩻယို လꩻလွဉ်အီနဝ်ꩻမꩻ ပထမအလဲင်ႏ ကဆယ်ꩻကပ်ထေ့ဗာႏလဲဉ်းသွူပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဆုဲင်ꩻချာမဉ်ဆယ်ꩻကပ်၊ မဉ်လွဉ်ထေ့ဒါႏသꩻ အဝ်ႏထဲင်းထဲင်းယင်းနဝ်ꩻသွူ။
ဘုရာꩻရတနာႏနဝ်ꩻ အငိုꩻထွိုက်တန်ႏမွေးစွဉ်ႏသွူ။ ဥပမာႏ-လောကကို ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻလွဒါႏ ရတနာႏ စိန်ႏ လုံးဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ သေကွင်ႏ၊ ဆင်ကွင်ႏဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ တဖျတ်နွောင်ꩻတဝ်းအငိုꩻ၊ အငိုꩻတန်လွဉ်ꩻမွေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ ပီဗွိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ အငိုꩻကထွိုက်တန်ႏငါႏနုဲင်းယိုတဲ့ ကွပ်စွဉ်ႏရတနာႏယိုတဲင် ဥစ္စာႏဗွေႏသꩻချမ်ꩻသာႏမုꩻ၊ အကျိုꩻလꩻမုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာလွဉ်ဒျာႏသွူ။

နီဗွေႏဘုရာꩻ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻ ကအဝ်ႏအတွင်ꩻ ကျောင်ꩻတကာႏ အနာႏထပိဏ်ႏသဌေꩻတွမ်ႏ ကျောင်ꩻတကာႏမူႏ ဝိသာႏခါႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ သဲစ်တဲင်ကထီႏဗာႏ၊ ကဝုဲင်ႏဗာႏနီဗွေႏဘုရာꩻ ပထမအလဲင်ႏနဝ်ꩻကာႏ ထွာလွလဲဉ်း သောႏတာႏပန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။
မဉ်ႏထွာသွူသောတာႏပန်ႏနဝ်ꩻ ဘဝသံႏသရာႏကို ကအီႏမော့ꩻဒါႏ ထာꩻဒုက္ခဆင်ꩻရယ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကင်ꩻလွစ်လဲဉ်းသွူတဲင် လꩻမွေးစွဉ်ႏအကျိုꩻတန်တန်အာအာသွူ။ လꩻသွူအကျိုꩻတကာႏတဝ်း ဝုဲင်ႏဗာႏနီဗွေႏဘုရာꩻတဲ့ သꩻချမ်ꩻသာႏမွေးစွဉ်ႏဒျာႏသွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ကျောင်ꩻတကာႏ အနာႏထပိဏ်ႏသဌေꩻတွမ်ႏ ကျောင်ꩻတကာႏမူႏ နင်ꩻဝိသာႏခါႏသီးဖုံႏအတွက် နီဗွေႏဘုရာꩻကို ထွာအငိုꩻတဖျတ်နွောင်ꩻတဝ်း ရတနာႏနဝ်ꩻသွူ။
နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ကောပီဗွိုန်ပုဂ္ဂိုလ်ႏအဲဉ်ထဝ်း၊ ကမ္ဘာႏလောကကို ထွာပုဂ္ဂိုလ်ႏအယံသွတ်ꩻ အမျတ်သွတ်ꩻ၊ ကအီႏပီဗွိုန်ဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ သီႏလ သမာႏဓိ ပညာႏ ကစဒါႏဂုဏ်ႏတောႏ ကပြဲ့ꩻစုံႏကလုမ်းကုမ်းဒါႏဂုဏ်ႏနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏအလောင်ႏအလင်တဲ့ တအဲဉ်ထဝ်း၊ နီဗွေႏဘုရာꩻလောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ သီႏလကစဒါႏဂုဏ်ႏတောႏဖုံႏနဝ်ꩻ တပီဗွိုန်တဝ်း တွမ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏအလောင်ႏအလင်လောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ သီႏလသမာႏဓိ ပညာႏဂုဏ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ထွာအပီဗွိုန်အဲဉ်ထဝ်း ရတနာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကအီႏမော့ꩻခွဲဗာႏ ပတ္တမျာꩻ တန်ႏခမ်းထီနဝ်ꩻ ယပ်ꩻခုဲင်ႏငါႏ၊ ဥပမာႏ- ပီဗွိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻတဲ့ ဖြဲ့ꩻထွူပါႏရမီႏ လစ်ꩻသင်္ချေႏပုဲင် ကမ္ဘာႏတသဲဉ်နဝ်ꩻမꩻ ပွင်ꩻလွဉ်တဲင် ကအီႏမော့ꩻခွဲဗာႏ၊ ကအီႏဝုဲင်ႏဗာႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ယပ်ꩻခုဲင်ႏမွေးစွဉ်ႏထာꩻသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကဖြဲ့ꩻဒါႏပါႏရမီႏ လစ်ꩻသင်္ချေႏပုဲင် ကမ္ဘာႏတသဲဉ်ကာႏလကို ဘုရာꩻပွင်ꩻနီဆီလစ်ꩻဆူႏလွုမ်ꩻ၊ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကဖြဲ့ꩻဒါႏ ပါႏရမီႏတွင်ꩻ မော့ꩻဗာႏဘုရာꩻ နီဆီလစ်ꩻဆူႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။
လောကအကို ကအဝ်ႏဒါႏ စိန်ႏ လုံး ပတ္တမျာꩻစဒါႏ ရတနာႏဖုံႏနဝ်ꩻ လိုꩻအဆင်းအရန်းဖွိုႏသား အသုံꩻအဆောင်ႏတမွေးတဝ်း၊ ထွာဒျာႏ စေꩻစိန်ႏဥစ္စာႏလွိုင်ႏသား အသုံꩻအဆောင်ႏ၊ ပီဗွိုန်နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေ နီဗွေႏဘုရာꩻယို ထွာဒျာႏ ဘဝကရီးခါ ဘုံꩻကံႏကပါလွဉ်ဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏ ကိုꩻကွယ်ႏဆယ်ꩻကပ်တာႏနဝ်ꩻသွူ။

ဘဝကရီးခါ ဘုံꩻကံႏကပါလွဉ်ဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ပစ္စေꩻဥစ္စာႏလွိုင်ႏအာဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏမွေးတဝ်း၊ ကအီႏကိုꩻကွယ်ႏဆယ်ꩻကပ်ဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻကံႏ ကပါလွဉ်ဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ ထူႏဗာႏအဓိပ္ပါယ်ႏနုဲင်းယိုသွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏနုဲင်းလိုꩻအနေႏနဝ်ꩻ အဆင်းအရန်းထိုခန်းတယဝ်း ကံႏကရီးခါမဉ်ႏတပါလွဉ်တဝ်းနဝ်ꩻ ယုံႏကေႏယွုမ်းအံႏမုꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻအလောင်း အဲဉ်ထဝ်းတဲင် ကိုꩻကွယ်ႏမုꩻ တမာꩻထွာတဝ်းသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ သတ္တဝါႏအမျာꩻ ဖေႏနေးကချမ်ꩻသာႏတဲင် ပွင်ꩻလွဉ်ဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ချမ်ꩻသာႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ဘဝဆုဲင်ꩻချာမꩻ အီႏလꩻဗာႏ ချမ်ꩻသာႏမျိုꩻလွုမ်ꩻတကာႏတဝ်း ဘဝယိုခါ ချမ်ꩻသာႏမျိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ လꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ "ခွေအီႏကယ်ႏထန်ႏဒွိုန်းက သံႏသရာႏထီခြောင်ကို ကအဝ်ႏခံသော့ꩻဒါႏ သတ္တဝါႏဖုံႏ"ရေႏရွယ်ႏချက် အွဉ်ႏသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ပါႏရမီႏကထွာအီဒါႏ ဘုရာꩻကဖြဲ့ꩻသေꩻခါꩻဒါႏအလွောက်ꩻ ထွာဘုရာꩻခိန်ႏခါႏ ကအီႏအုံဗာႏအသက်တန်ꩻနဝ်ꩻ ကသမ်းဒွေါင်ႏလွဉ်ꩻငါႏ၊ သတ္တဝါႏအလောင်းဖုံႏတဲ့ တရာꩻကသမ်းကင်ꩻတဲင် ခွုင်းကအုံဗာႏ လစ်ꩻဆီငတ်ꩻဝါႏကာႏလတွင်ꩻ အခိန်ႏအုံခြေင် လဲင်ꩻအီႏတအဲဉ်ထဝ်းဒွုမ်တဲင် အခိန်ႏလို့အီစွဉ်ႏဒျာႏ မာꩻဖေႏသတ္တဝါႏအကျိုꩻသွူ။
၁။ ခါးလားကသုံꩻသွမ်ꩻမွူးထွူႏ ကျွꩻတုံꩻသွမ်ꩻတွင်ꩻ ဟော်ꩻပျꩻဆုံꩻမꩻဖေႏဗာႏ လိုꩻတကာႏမသီးဖုံႏတရာꩻသွူ။
၂။ သုံꩻသွမ်ꩻကထင်ႏထွူနဝ်ꩻ ကဆယ်ꩻကပ်လွဉ်ဒါႏ ရဟန်ꩻသံႏဃာႏသီးဖုံႏအတွက် ဖေႏဗာႏငဝ်းဩဝါဒ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတရာꩻသွူ။
၃။ အဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ရဟန်ꩻဖုံႏကထင်ႏကျွꩻသဲင်ꩻထွူအခိန်ႏ ကိန်ꩻပသာႏတဆင်ႏ၊ ကထင်ႏထွိုင်ႏလွဉ်နဝ်ꩻ ထွားဗာႏလောကကို ကအီႏချွစ်ထွိုက်ဒါႏ သတ္တဝါႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။
၄။ အဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ဆဲင်ႏရာꩻဆဲင်ႏရာꩻ ဝေင်ꩻ/ဒုံကို ကဖျော်လွဉ်ဒါႏ လိုꩻပရိသတ်အတွက် ဟော်ꩻဖေႏဗာႏတရာꩻသွူ။
၅။ လိုꩻပရိသတ် ကထင်ႏသဲင်ꩻထွူကာႏလ တပယ်ႏထွူထီတဲင် စအုံပဆားတဆင်ႏပေႏ မွူးတဲ့ပြေ့ꩻထိုꩻလဲဉ်းသွူ။
၆။ မွူးပြေ့ꩻခိန်ႏခါႏ ကဖျော်လွဉ်ဒါႏ ရဟန်ꩻကို ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ကွီကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ၊ ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ရီပုစ္ဆာႏ၊ ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ကွီနာႏတရာꩻဖုံႏတဲင် နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ဖေႏဗာႏရဟန်ꩻ အလိုႏဆန္ဒဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။
၇။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏ ကထင်ႏကျွꩻသဲင်ꩻဆချာ မွူးကွိုꩻနာꩻအခိန်ႏ အဝ်ႏစက္ကျာႏဝဠာႏတေသောင်ႏတွိုက်ကို ကဖျော်လွဉ်ဒါႏ လူꩻဗြဟ္မာႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ရီလွပျဿနာႏ၊ တောင်ꩻပြန်ႏတရာꩻဖုံႏတဲင် နီဗွေႏဘုရာꩻတဲ့ ဖြေႏသျင်ꩻဖေႏဗာႏယင်း ပျဿနာႏ၊ ဟော်ꩻဖေႏဗာႏယင်းတရာꩻသွူ။
၈။ မွူးရဝ်ꩻခိုႏအခိန်ႏနဝ်ꩻ ဖသွံခိန်ႏတဲင် ပထမတခိန်ႏနဝ်ꩻ ကျွꩻသင်္ကျန်ႏထာꩻ၊ ဒုတိယတခိန်ႏနဝ်ꩻ ကိန်ꩻသွူထာꩻတဲင် ခါးလားအရုဏ်ႏကထန်ႏ မွူးရဝ်ꩻခိုႏစဝ်းအခိန်ႏနဝ်ꩻ ဆင်ႏချင်ႏထွားကအီႏချွစ်ထွိုက်ဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ မွူးကထင်ႏလေနဝ်ꩻ ကျွꩻတုံꩻယင်းသွမ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ သတ္တဝါႏအေလာင်း ဝွေꩻဗွေႏသꩻကို အွဉ်ႏပီဗွိုန်စွဉ်ႏ ပိုခိုရင်ꩻ ရာဟုလာႏ၊ သညင်ꩻငါႏ ဝွေႏနေယျသတ္တဝါႏတဲင် ကျင်ꩻတသေႏသေႏဒျာႏ သတ္တဝါႏအကျိုꩻလွုမ်ꩻသွူ။

### နီဗွေႏဘုရာꩻကျွꩻလွေꩻထာꩻပုံႏ
နီဗွေႏဘုရာꩻ အနမ်းကိုႏတောႏဆချာ ကပါလွဉ်ꩻဒါႏ သံႏဃာႏတောႏဖုံႏဆငါ တွမ်ႏစက်လက္ခဏာႏ ကတင်ႏတယ်ႏဒါႏ ခင်ႏယာꩻတောႏ ကျွꩻခီႏတောႏမူႏထွူတဲင် ယိုယိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ကျွꩻလွေꩻထာꩻတွင်ꩻတဲ့ ဆောင်ႏရွက်ဖေႏနေဒွိုန်းက ဝွေႏနေယျသတ္တဝါႏအကျိုꩻသွူ။
ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏထီႏဗာႏ၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏဗာႏ ဝင်ꩻကတဲမ်းသေꩻခါꩻ၊ ဝင်ꩻကတောက်ꩻသေꩻခါꩻဒါႏ ဘုရာꩻကျွꩻတောႏမူႏရုပ်ပုံႏဖုံႏနဝ်ꩻ ယူႏတွိုႏဗော့ꩻမွုန်းတဝ်း ရုပ်ပုံႏထျꩻလွုမ်ꩻတဲင် (ပီဗွိုန်နုဲင်း ကထွားမွိုးဖါ၊ မွိုးဖြားဖါဖြား ဓာတ်ပုံႏလမ်းကို ထီႏဗော့ꩻဓာတ်ပုံႏလွုမ်ꩻတကာႏတဝ်း အဝ်ႏထီႏတွိုႏပါ၊ အဝ်ႏယူႏလꩻပါစွဉ်ႏ မွိုးဖါ၊ မွိုးဖြားဖါဖြား အသက်ကအဝ်ႏအတွိုင်ꩻ ကဆုံꩻမꩻ ကဒေါ့ꩻသွဉ်ဒါႏနီဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။)
ယံကထီႏ၊ ယံကယူႏလꩻတွိုႏလွေꩻပါ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻကအဝ်ႏဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻကျွꩻတောႏမူႏပုံႏနဝ်ꩻတဲင် ရိုႏရိုႏသေႏသေႏ၊ နစ်နစ်သက်သက် အဝ်ႏလိုႏဝုဲင်ႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
### နီဗွေႏဘုရာꩻအုံထွိုင်ႏပုံႏ
နီဗွေႏဘုရာꩻ အုံထွိုင်ႏထာꩻနဝ်ꩻ ဗွိုန်ပီစွဉ်ႏခံꩻကောင်ပမာႏ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကအုံထွိုင်ႏတနွောင်းဒါႏထာꩻကာႏလတွင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ဆောင်ႏရွက်ဖေႏဗာႏ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏအကျိုꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏထီႏဗာႏ၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏဗာႏ ဝင်ꩻကတဲမ်းသေꩻခါꩻ၊ ဝင်ꩻကထုသေꩻခါꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻအုံထွိုင်ႏထာꩻပုံႏ (ရပ်တော်မူပုံ) ယံဖေႏကယူႏလꩻလွေꩻပါ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻအုံထွိုင်ႏသွူထာꩻ ဆုမ္မꩻသွဉ်ပါ သတ္တဝါႏပုံႏဖုံႏနဝ်ꩻတဲင် အဝ်ႏလိုႏရိုႏရိုႏသေႏသေႏ ဝုဲင်ႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
### နီဗွေႏဘုရာꩻအုံလင်ꩻထာꩻပုံႏ
ပရိသတ်ထာႏဝကို အွဉ်ႏစွꩻလွေꩻသွူ ရောင်ႏတောႏသူပါꩻတဲင် အုံလင်ꩻတပုဲင်ထာꩻတွင်ꩻတဲ့ ဟော်ꩻပျꩻဖေႏတရာꩻ၊ ဆောင်ႏရွက်ဖေႏ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏ အကျိုꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ယိုခါ မဉ်ႏထီႏဗာႏ၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏဗာႏ ဝင်ꩻကတဲမ်းသေꩻခါꩻ၊ ဝင်ꩻကထုသေꩻခါꩻဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ အုံလင်ꩻတပန်းထာꩻပုံႏနဝ်ꩻ သꩻအွဉ်ႏတွိုႏဗော့ꩻမွုန်းတဝ်း ဘုရာꩻရုပ်ထုပုံႏလောင်းလွုမ်ꩻတဲင် နီသꩻကို ယူႏတွိုႏလွေꩻသွော့ ပီဗွိုန်စွဉ်ႏ အဝ်ႏနာႏဗာႏတရာꩻ ဓမ္မဩဝါဒ အွိုးသက်တောႏထင်ႏသျာꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻထျꩻတဲင် ရိုႏရိုႏသေႏသေႏ အဝ်ႏလိုႏဝုဲင်ႏငါႏနဝ်ꩻသွူ။

### နီဗွေႏဘုရာꩻကိန်ꩻတလွာꩻထာꩻပုံႏ
မွူးဟာခိုႏ ညညတလဲင်ႏ ကိန်ꩻတလွာꩻထာꩻ ဂန္ဓကုဋိတွိုက်တွင်ꩻတဲ့ ဖြေႏသျင်ꩻဖေႏလူꩻဗြဟ္မာႏ ခွုင်းကလွဉ်ရီသမျ ပုစ္ဆာႏပျဿနာႏဖုံႏတဲင် ဆောင်ႏရွက်ဒျာႏ သတ္တဝါႏအကျိုꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏထီႏဗာႏ၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏဗာႏ ဝင်ꩻကတဲမ်းသေꩻခါꩻ၊ ဝင်ꩻကထုသေꩻခါꩻဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကိန်ꩻတလွာꩻဒါႏထာꩻပုံႏတောႏ (လျောင်းတော်မူပုံ)ဖုံႏနဝ်ꩻ နီသꩻကို ယူႏတွိုႏဗော့ꩻမွိုးတဝ်း ဘုရာꩻကိန်ꩻတလွာꩻထာꩻပုံႏလောင်းလွုမ်ꩻတဲင် သꩻကိုယူႏတွိုႏလွေꩻသွော့ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻကိန်ꩻတလွာꩻထာꩻကာလတွင်ꩻ ဖြေႏသျင်ꩻဖေႏဗာႏ အရီပုစ္ဆာႏပုံႏလောင်းတဲင် ရိုႏရိုႏသေႏသေႏ အဝ်ႏလိုႏခေါက်ဝုဲင်ႏ ရိုႏသေႏလွငါႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
နီဗွေႏဘုရာꩻအလောင်ꩻတောႏနဝ်ꩻ အသက်(၂၉)နေင်ႏအရွယ်ႏ ထန်ႏလွေꩻတခြာကို၊ ကံကျင်ꩻအားထုတ်တရာꩻတဲင် (၃၅)နေင်ႏအရွယ်ႏ ထွာဘုရာꩻ၊ သက်တောႏကထင်ႏလꩻ (၈၀)ဗွေနဝ်ꩻ ကူꩻပရိနိဗ္ဗာန်ႏတဲင် ထွာဘုရာꩻတွင်ꩻ သတင်ꩻသုံꩻဗာႏ (၄၅)ဝါႏလွုမ်ꩻသွူ။
လစ်ꩻဆီငတ်ꩻဝါႏနဝ်ꩻ အခိန်ႏတပေါႏညတဝ်းတဲင် ဆုဲင်ꩻတနီꩻခါ ပုဂ္ဂိုလ်ႏကေားကယုံႏကေႏယွုမ်းအံႏဒါႏ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏသားဖုံႏ၊ ကိုꩻကွယ်ႏအီဒါႏ ထွာဖေႏခါꩻ အမွေႏအနေႏ ဘုရာꩻအဆွတ်ꩻဓာတ်ဖုံႏ၊ "ယံဖေႏနေးကအဝ်ႏသွော့ ပဉ်ခဝ်ခဝ်"အဓိဋ္ဌာန်ႏသေꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏထီႏဗာႏ၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏဗာႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ ဓာတ်တောႏမွေႏတောႏဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဓာတ်တောႏကအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ စေႏတီႏတဲ့နဝ်ꩻ သꩻယူႏတွိုႏဗော့ꩻမွုန်းတဝ်း ဓာတ်တောႏစေႏတီႏတောႏထျꩻလွုမ်ꩻတဲင် သꩻယူႏတွိုႏလွေꩻလွသွော့ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻထျꩻနဝ်ꩻသွူ။

### ဘုရာꩻဂုဏ်ႏတောႏ(၉)ပါꩻ
"အရဟံ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏဝါႏသနာႏတဲင် ပယ်ႏခွါႏထွူလဲဉ်း တရေင်ငတ်ꩻရျာꩻ ကိလေႏသာႏ၊ လူꩻလိုꩻဗြဟ္မာႏသီးလဲ့ ပူႏဇောႏထွိုက်၊ ထာꩻဗဉ်ႏဗꩻကို ဗော့ꩻရိုꩻတဟဝ်တဝ်းအမုꩻ အကုသိုလ်ႏတရာꩻ တမာꩻတဝ်းဒွုမ်သွူ။
"သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏသဗ္ဗညုတဉာဏ်ႏတောႏတဲင် သေထွိုက်သေသင်ꩻဒါႏ ဉေယျဓံတရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းကိုႏတောႏတဲင် သေထွူလဲဉ်းသွူ။
"ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ဝိဇ္ဇာႏသွံပါꩻ၊ ဝိဇ္ဇာႏသွစ်ꩻပါꩻ စရဏတဆီငတ်ꩻပါꩻပြဲ့ꩻစုံႏငါႏသွူ။
"သုဂတ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ တယ်ႏစွဉ်ႏ လꩻစနိယတဗျာဒိတ် ဒီပင်္ကရာႏ ဘုရာꩻခင်ႏထျꩻ ယံဖေႏနေးကလꩻ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်တဲင် ဖြဲ့ꩻထွူပါႏရမီႏနဝ်ꩻမꩻ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏ ချမ်ꩻသာႏစီꩻပွာꩻ ယံကထွာငဝ်းငွါတဲ့ ဆုံꩻမꩻဖေႏ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ႏတဲ့ ယံကလꩻ သꩻကိုရေႏရောႏ ကျွꩻတောႏမူႏလဲဉ်းသွူ။
"အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ဆုံꩻမꩻသင်ꩻဒါႏ သတ္တဝါႏမန်ႏသမျ လိုႏလောက်ꩻတဲ့လောက်ꩻ၊ လိုႏမျောက်တဲ့မျောက် နေးတွမ်ႏအနယ်ꩻအမျိုꩻစွုမ်ႏတဲင် ယံဖေႏနေးကယေန်ႏကေႏ ဆုံꩻမꩻဖေႏဒါႏ သတ္တဝါႏသွူ။
"သတ္ထာ ဒေဝမနုဿနံ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ယံဖေႏကလွစ်ထန်ႏလꩻ ဇာတိ ဇရာ မရဏ ကန္တာရတဖူꩻကျမ်ꩻတဲင် ယံဖေႏနေးကတွိုႏဖျော်လွေꩻ ခမ်းနိဗ္ဗာန်ႏသူꩻ ထေထန်ႏပသာတွိုႏလွေꩻဖေႏဒါႏ သတ္တဝါႏဖုံႏသွူ။
"ဗုဒ္ဓ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ နမ်းကိုႏတောႏတဲင်ႏ သေရီးထွူ သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻနဝ်ꩻမꩻ ဟော်ꩻပျꩻဖေႏ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏသွူ။
"ဘဂဝါ"ဂုဏ်ႏတောႏ - နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ နမ်းဖေႏနေးကထိုꩻမားနဝ်ꩻ ဖန်ဆင်ꩻနွောင်ꩻဒါႏ "လဃိမာ"စဒါႏ ဘုံꩻ(၆)ပါꩻ ပြဲ့ꩻစုံႏငါႏသွူ။

### ဗုဒ္ဓါနုဿတိမဂ္ဂင်ႏ (၈)ပါꩻ
"သူႏတောႏကောင်ꩻ တကာႏ တကာႏမတဖြာꩻ သဒ္ဓါႏစင်ဗွာ လူႏနီဗွေႏဘုရာꩻထီ"ဒေါ့ꩻခန်းအပုံႏစံႏနုဲင်းနဝ်ꩻမွိုင်၊ အတွင်ꩻနဝ်ꩻကာႏလ သူႏတောႏကောင်ꩻအသꩻကို နိဗ္ဗာန်ႏချမ်ꩻသာႏ ကတွိုႏအီဒါႏ တဖူꩻဟဝ် မဂ္ဂင်ႏသွစ်ꩻပါꩻလွုမ်း ပါသော့ꩻပုံႏ-
သမ္မာဒိဋ္ဌိ- နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ပီဗွိုန်စွဉ်ႏနီယို သတ္တဝါႏအလောင်း မေတ္တာႏကရုဏာႏတန်ငါႏတဲင် အခိန်ႏညစွဉ်ႏ (၄၅)ဝါႏ တအုံနာႏတဝ်းဒွုမ်တွော့ꩻ ဟော်ꩻပျꩻဆုမ္မꩻဖေႏ တရာꩻတောႏသွူ။
"ခွေနဝ်ꩻ တရန်းဟွုန်ဗာႏ တရာꩻတောႏဖုံႏယိုတဲင် သျောင်ႏနွောင်ꩻထွူ အကုသိုလ်ႏတရာꩻ၊ မာꩻဒါႏလွဉ်ကုသိုလ်ႏတရာꩻသွူ။ ကွပ်စွဉ်ႏနီဗွေႏဘုရာꩻ တရာꩻတောႏယိုတဲင် ခွေယိုနဝ်ꩻ လွစ်ထန်သွူ အပါယ်ႏလစ်ꩻပါꩻ၊ ဟဝ်ရာꩻဘဝတွမ်ႏနိဗ္ဗာန်ႏ ဘဝအမန်ႏ ခွေအီႏလꩻဗာႏသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏခွေကေꩻဇူꩻဗွေႏ အစဲစ်သွူ။ ခွေရေႏရောႏထွူ ကေꩻဇူꩻဗွေႏဘုရာꩻတဲင် လူႏတန်ꩻပူႏဇောႏဒျာႏ ကဝ်ႏထီဖုံႏမွော့နဲး" သူႏတောႏကောင်ꩻသီးအသꩻကို ထာꩻသေဉာဏ်ႏ ကထွာလွဉ်နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ထွာသမ္မာဒိဋ္ဌိသွူ။
ကတဲမ်းသေꩻခါꩻဒါႏ ဆကီယိုအတွိုင်ꩻ နီသꩻကို စဉ်ꩻစာꩻအဝ်ႏယူႏဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻကေꩻဇူꩻတောႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင်ႏ"၊ ကရွစ်ဖတ်ပူႏဇောႏဒါႏ ဘုရာꩻဂုဏ်ႏတောႏနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာဝါစာမဂ္ဂင်ႏ"၊ ကဝ်ႏ ထီ နံႏသာႏ မေႏတဲင်ႏ ဖေႏနေးကကြောင်းစင်၊ ဖေႏနေးကတရေꩻ ကမာꩻဒါႏနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာကမ္မန္တမဂ္ဂင်ႏ"၊ ကမာꩻဘုရာꩻကိစ္စတွင်ꩻ လွူးနမ်းလွူးသက်တာႏ တဟဝ်တဝ်းယို ထုမ်ႏကျမ်ႏမုꩻတအဲဉ်ထဝ်းသော့ꩻတဲင် ထွာ"သမ္မာအာဇီဝမဂ္ဂင်ႏ"၊ ကမာꩻကအားထုတ်ဒါႏ ဘုရာꩻကိစ္စဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာဝါယာမမဂ္ဂင်ႏ"၊ ယူႏလꩻနီဗွေႏဘုရာꩻဂုဏ်ႏတောႏ ကေꩻဇူꩻတောႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာသတိမဂ္ဂင်ႏ"၊ ကိစ္စအလင် ယူႏလꩻတဝ်းဒွုမ်တဲင် သꩻယူႏဗော့ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻကိစ္စတဗာႏအလောင်း သꩻကစွူဒါႏနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာ"သမ္မာသသမာဓိမဂ္ဂင်ႏ"၊ မဉ်ႏဝုဲင်ႏကန္တော့ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻတွင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ မဉ်ႏပူႏဇောႏဘုရာꩻ ကဝ်ႏ မေႏ ထီဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ အာႏရုံႏပျု(ယူႏ)ထွူ နီဗွေႏဘုရာꩻတဲင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ ကစီꩻဖျန်ꩻဒါႏကာႏလတွင်ꩻ သူႏတောႏကောင်ꩻသီးအသꩻကို မဂ္ဂင်ႏ(၈)ပါꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏသွူ။ မဂ္ဂင်ႏသွစ်ꩻပါꩻနဝ်ꩻ ပီဗွိုန်စွဉ်ႏ မဲ့ကထီႏဗာႏ နိဗ္ဗာန်ႏအမန်ႏလꩻနွောင်ꩻအီ တဖူꩻဟဝ်သွူ။ လိုꩻကထောင်ဟဝ်ဟဝ်ဒါႏ တဖူꩻမဲဉ်ႏနဝ်ꩻ မဉ်ႏတွိုႏတဖူꩻသွတ်ꩻနဝ်ꩻ အီႏထီႏဗာႏနိဗ္ဗာန်ႏသွူ။

### ဖုဿဒေဝဝတ္ထု
အွိုးကရီးခါ ရဟန်ꩻတပါꩻ ဖွစ်ꩻဖျိုးသွူ ထာꩻအီႏထာꩻစျꩻ စေႏတီႏသောင်တွော့ꩻ ကထင်ႏထွားထွား ထာꩻအီႏထာꩻစျꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ ကကြောင်းစင်ငါႏ စေႏတီႏသောင်နဝ်ꩻ အာႏရုံႏပျု (ယူႏ)သွူ သက်တောႏထင်ႏသျာꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻတဲင် နစ်သက်ဒါႏပီတိနဝ်ꩻ ထွာလွဉ်သွူ။ အတွင်ꩻနဝ်ꩻကာႏလ မာရ်နတ်မဉ်နောင်ႏသျက်ငါႏ ရဟန်ꩻတဲင် ဖန်ဆင်ꩻသွူအနမ်း ယို့အွူႏတဗာႏတွော့ꩻ ဖြေ့ꩻလီစွဉ်ႏဒျာႏ ဖိုးအေႏဖုံႏ စေႏတီႏသောင်နဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ မာရ်နတ်နောင်ႏသျက်နဝ်ꩻမꩻ အနီꩻနဝ်ꩻ ဖေႏနေးတရာꩻကလꩻ အာႏရုံႏတပျုနွောင်ꩻတဝ်း၊ ဒုတိယနီꩻနဝ်ꩻတဲ့ ဖန်ဆင်ꩻဖျင်အနမ်း ဖိုးဖြားတဗာႏတဲင် အံႏတအီႏသော့ꩻစွဉ်ႏအဆာႏ မာꩻနောင်ႏသျက်ဖျင်ယင်းသွူ။
ထင်ႏတွိုႏတတိယနီꩻနဝ်ꩻ ဖန်ဆင်ꩻဖျင် ယောတကုဲင်မွေးစွဉ်ႏ ပါꩻဖြားတဖြာꩻတဲင် ကထင်ႏနောင်ႏသျက်နဝ်ꩻ "လိုꩻစားယို ယိုကို တထီႏဖိုတဝ်းဗာႏ၊ ထွာဒျာႏ မာရ်နတ်တန်ဟောင်း"စဉ်ꩻစာꩻယူႏသွူနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ကထင်ႏရီနဝ်ꩻ မာရ်နတ်မွေးဒျာႏအကျောင်ꩻ ဝွန်ႏခံႏလွဉ်သွူ၊ "မဉ်ႏထွာမာရ်နတ်နဝ်ꩻ ဖန်ဆင်ꩻနယ်ဖေႏစံꩻ ဘုရာꩻပုံႏတောႏမွိုင်" ရဟန်ꩻတောင်ꩻပြန်ႏမာရ်နတ် နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် "ဖေႏနေးကဗွိုန်မွေးစွဉ်ႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ဖန်ဆင်ꩻနယ်နွောင်ꩻတဝ်း၊ ဖန်ဆင်ꩻနယ်ဖေႏအတုꩻငါ"ဒေါ့ꩻထွူနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် မာရ်နတ်ဖန်ဆင်ꩻနယ်ခန်း ဘုရာꩻပုံႏတောႏသွူ။
တွိုႏနဝ်ꩻတဲင် "ဘုရာꩻပုံႏအတုꩻလွုမ်ꩻမဉ်ႏတဲ့ သပ္ပါယ်ႏစွဉ်ႏ တခွုင်းယို၊ သꩻတောႏကို ရာဂ ဒေါသ မောဟစတဲင်ခြူႏခြီႏ ကိလေႏသာႏ သျင်ꩻလျင်ꩻထွူဒါႏ ဘုရာꩻအစဲစ်နဝ်ꩻ သပ္ပါယ်ႏထဲင်းဒွိုန်းက တခွုင်းမုဲင်ꩻ"ရဟန်ꩻအသꩻကို ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် နစ်သက်ကေႏညိုႏမွေးစွဉ်ႏ ပီတိသꩻတဗာႏလꩻထွူတဗာႏ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏအာလွဉ်တဲင် တမယ်ꩻတဝ်းအနိစ္စတရာꩻ ဆင်ꩻရယ်ꩻဒါႏဒုက္ခတရာꩻ၊ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ တဗာႏထွူတဗာႏ ကုဲင်ဒါႏနဝ်ꩻမꩻ တဉ်ႏခွေါင်ခရာႏ တပါတဝ်း အနတ္တတရာꩻတန်ဖုံႏဒျာႏမွော့နဲး" သျုထွားခန်း ဝိပဿနာႏကမ္မဋ္ဌာန်ꩻသွူ။
တွိုႏနဝ်ꩻခါ ပီဗွိုန်စွဉ်ႏပီတိသꩻ ထွာအနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တနဝ်ꩻ နမ်းတဗာႏလွုမ်းအေလာင်းနဝ်ꩻတဲ့ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တတရာꩻစဲင်းလွဉ်တဲင် အခိန်ႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ယော့ဆုံးလွဉ်ꩻဒါႏ ထာꩻသေ ထာꩻထီႏမန်ႏ သမ္မာဒိဋ္ဌိထွာလွဉ်တဲင် ပီတိသꩻ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ထွာပုံႏအလဲင်ႏလဲင်ႏ အခြွိုက်ခြွိုက်၊ ကယူႏလꩻဒါ သမ္မာသတိမဂ္ဂင်ႏတွမ်ႏ ကစွူဖြွိုးဒါႏ သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်ႏနဝ်ꩻ တအွဉ်ႏစွꩻတဝ်းတဲင် တွမ်ႏသမ္မာဝါယာမမဂ္ဂင်ႏ ကျိုꩻစာꩻအားထုတ်လွဉ်ꩻ တလီးတလျာနဝ်ꩻမꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻ ထွာထွူစွဉ်ႏ ရဟန္တာႏတဲင် တွိုႏဗာႏစွဉ်ႏ နိဗ္ဗာန်ႏ ဘဝယိုတာႏသွူ။
ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ယိုခါ နားလုံꩻသွင်ꩻ (ယူႏ)သွူ ဖုဿရဟန်ꩻထုံꩻနယ်ꩻနဝ်ꩻတဲင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏမဂ္ဂင်ႏတဖူꩻတဲင် ဖေႏနေးကလꩻနိဗ္ဗာန်ႏ အဝ်ႏလိုႏကျိုꩻစာꩻအားထုတ်လွဒျာႏဝင်ꩻ ပငါပရာꩻနဝ်ꩻသွူ။ အာႏရုံႏပျုထွူဘုရာꩻတဲင် ကစီꩻဖျန်ꩻဗာႏဒါႏ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်ꩻနဝ်ꩻ တရာꩻတပေါက်တဝ်းဒွိုန်း၊ တခုဲင်ႏလꩻတဝ်းဒွိုန်းတဲင် နီသꩻယိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏချꩻ(ယူႏ)သေꩻခါꩻဗာႏ ထူꩻချာꩻလွဉ်ꩻငါႏ ဘုရာꩻအာႏရုံႏအလောင်းတဲင် သွင်ႏဗန်တသေႏသေႏဒါႏ ပီတိသောမနဿ ကစွူဖြွိုးတသေႏဒါႏ သဒ္ဓါႏသꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏထွာလွဉ်တဲင် မဲ့ငါစွူလွဉ်မွေးစွဉ်ႏ၊ ပီဗွိုန်စွဉ်ႏမဲ့ကစွူ နမ်းတဗာႏလွုမ်း ကအဝ်ႏဒါႏရုပ်ဖုံႏယိုတဲ့ စွူဖြွိုးလွဉ်သွူ။ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်ꩻယိုနဝ်ꩻ နမ်းသꩻနီပါꩻတဲ့ ချမ်ꩻသာႏအီနွောင်ꩻ၊ ကျမ္မာႏရေꩻလဲ့ လꩻနွောင်ꩻအီနဝ်ꩻမꩻ အခိန်ႏအဝ်ႏဖုဲင်ႏတွင်ꩻကာႏလ ခွုင်းကလꩻ နီသꩻနဝ်ꩻ အွဉ်ႏသော့ꩻလွသွော့ ဘုရာꩻအာႏရုံႏ ပငါပရာꩻနဝ်ꩻသွူ။

### အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ