အေန်ႏကလေတ်ငေါဝ်း အနယ်ꩻအဲဉ်ႏ

ခေတ်ယိုခါ နဝ်ꩻထွာလဲဉ်းသွူ ကမ္ဘာႏဒုံတဲင် ၊ တရပ်တွမ်ႏတရပ် တဝေင်ꩻတွမ်ႏ တဝေင်ꩻ၊ တနဲင်ႏငံႏတွမ်ႏ တနဲင်ႏငံႏ ၊ ရိုꩻစွဉ်ႏအောဝ်ႏညာꩻဝင်ꩻလဲ့ꩻ ၊ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ အနယ်ꩻပညာႏယိုထွိုင်ႏမာꩻထွာတဲင် ၊ထွာလွဉ်လဲဉ်း ခမ်ႏဘာႏဒုံရိုꩻဗာႏနဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် နီပအိုဝ်ႏပေႏဖုံႏလဲ့ꩻ ယံဖေႏကထွꩻတွူႏတရန်နွောင်ꩻ၊ ခေတ်တွမ်ႏ တိုꩻတက်ရေꩻအတာႏ၊ ခေတ်ပညာႏအရန်းထိုထိုယံဖေႏ ကသွဉ်ထူႏနွောင်ꩻနဝ်ꩻ ၊အောဝ်ႏလိုႏသွဉ်ထူႏထွိုက်သင်ꩻငါႏ အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်းငွါသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် ၊ယိုနဝ်ꩻခွေသွဉ်းအီႏ တဲမ်းထေနယ်လွေꩻဖေႏ  အနယ်ꩻဒွေါင်ႏစား သွဉ်ထူႏ အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်းနယ်ꩻသွူ။ 

## အခေႏခံႏ အေင်ႏအလေတ် သဒ္ဒါႏ
ကံ /ကတ္တား/ ကြိယာႏ ယိုမဉ်ႏသေနာႏစဲင်ႏစဲင်ႏနဝ်ꩻ ၊သွဉ်ထူႏသွုပ်ငါထဲင်ႏယင်းတဲ့ꩻ အယိုꩻလွဉ်သွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် ၊ပေါႏမဲဉ်ႏသွဉ်ထူႏသွူ ၊ဘာႏသာႏငေါဝ်ႏငွါနဝ်ꩻ အထျသေနာႏဗာႏရီး ဗာႏ ၊ကံ ၊ကတ္တာႏ ၊ကြိယာႏ ယိုဖုံးနဝ်ꩻမ အဆင်ႏပြေႏလꩻသွူ ၊  

၄) Verbs
ကြိယာႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ၊ခွိုင်းကားတဲင် အသက်အောဝ်ႏတွမ်ႏ တအောဝ်ႏတောဝ်ႏ ၊သတ္တဝါႏသီး စွုမ်ႏနီꩻ ခွုမ်စံႏဆောင်ႏရွက်ဖေႏထာꩻမာꩻ ၊ရိုꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ 
Verb to be =ကရိုꩻနဝ်ꩻ − ထွာ− အောဝ်ႏရာꩻ အရပ် ဒေါ့ꩻနယ် အသက် ၊ ဒေါ့ꩻနယ် အေဝ်ႏရာခင်ႏလမ်း ၊ ဒေါ့ꩻနယ်ထာꩻမာꩻ ၊ ဒေါ့ꩻနယ် အလွိုးငုဲင်ꩻ စꩻတွမ်ႏ နဲင်ႏယိုဖုံႏ မဲဉ်ႏမဲဉ်ဒေါ့ꩻနဝ်ꩻ ၊ သုံꩻအီဗာႏတွမ်ႏ ဘတ်တူဗီ နဝ်ꩻသွူ၊ ဘတ်တူဗီယိုနဝ်ꩻ အေဝ်ႏ နေကတွမ်ႏ အတိတ် ၊ အနာႏဂတ်၊ ပစ်စုတ်ပန်ႏ ၊ ကာႏလꩻဖုံႏသွူ၊  

am, is, are, was, were, ယိုဖုံႏနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ကြိယာႏဖုံႏသွူ 
Verb to have ဆိုတာ     ပဲင်ႏဆင်ႏမှု အံႏအွꩻမှု 
has, have , had ယိုဖုံႏနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ပဲင်ႏဆဲင်ႏ အံႏ အွꩻ 
Verb to do ကရိုꩻယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ စွုမ်ႏနီꩻနီ ကအောဝ်ႏမာꩻလွေꩻထာꩻမာꩻဖုံႏယို အပုံႏဖော်ႏထေ့ꩻနယ်ဖေႏသွူ 
do , does, did, go, eat, sleep, love, hate---etc . အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်ႏငွါယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကြိယာႏ ပုံႏဖော်ႏဖေႏသားသွူ 

Subject
Verb to be ဘတ်တူဗီ ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာ / တွမ်ႏ အောဝ်ႏရာꩻအရပ် 
အတိတ်ကာလ
ပစ္စုပ္ပန်ႏကာလ
အနာႏဂတ်ကာလ
I = အိုင် − ကရိုꩻနဝ်ꩻ  (ခွေ)
Was - ထွာဗာႏဖို − အောဝ်ႏဗာꩻဖို
Am - ထွာ − အောဝ်ႏ 
Will be  - အီႏထွာ −အောဝ်ႏ (အနာႏဂတ်ကာႏလꩻ)
He, She,  It
Is - ထွာ− အောဝ်ႏ ( အတိတ်ကာႏလ)
You, We,  They
Were - ထွာသေꩻခါꩻဗာႏဖို −အောဝ်ႏသေꩻခါꩻဗာႏဖို / အတိတ်ကာႏလꩻ ထွာအအာဖဲ့ꩻ 
Are - ထွာဗာႏဖို ( အအာဖဲ့ꩻ )

**S + Be about to + V1 ကရိုꩻဒါႏ ငေါဝ်ႏယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ထာꩻမာꩻတဗာႏဗာႏယိုပေါႏဆုံꩻဖြတ်ထွူလဲဉ်ႏ အီႏမာꩻသွူလေးလေး နဝ်ꩻသုံꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ ၊ "  | (am, is, are, was, were) (အနာႏဂတ်အောဝ်ႏတောဝ်း)**

ဥပမာႏ ၊ ခွေအီႏအံႏသွူဒဲဉ် ၊ အီႏလွူႏသွူထီ၊ အီႏလွေꩻသွူ ၊ အီႏဗိန်ႏသွူ မဲဉ်သွဉ်ထူႏ အေင်ႏကလေတ် ၊ မဲဉ်ဝုဲင်း ဖရာꩻ စစွဉ်ႏ အီႏမာꩻသွူ အီႏစသွူ လေးလေး နဝ်ꩻထူႏသုံꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ၊  
	
I am about to leave the office.
ခွေအီႏလင်ꩻသွူ ထာꩻမာꩻ	
I am about to go shopping.
ခွေအီႏ လွေꩻသွူဆေꩻ 
I am about to teach English.
ခွေအီႏ သွဉ် အအေင်းကလေတ်၊ 	

I am about to take a bath.ခွေအႏးလွူးသွူထီ၊ 			

I am about to do my homework.ခွေအီႏမာꩻ သွူ လိတ်၊  			 

I am about to  have a meal.ခွေအီႏအံႏသွူဒဲဉ်    

I am about to play football.       

ခွေအီႏပတ်ꩻသွူ ဘော်လုံး   

I am about to  go to school.	ခွေအီႏ လွေꩻသွူကျောင်ꩻ
I am about to go to Mandalay. ခွေအီႏလွေꩻသွူ မန်းတလေꩻ
I am about to go to bed.	ခွေအီႏဗိန်ႏသွူထာꩻ
I am about to marry her.        ခွေအီႏတောႏလမ်းသွူ ဝွေꩻမူႏ၊ I am about to study english. ခွေအီႏသွဉ်ထူႏသွူ ၊   

They are about to leave the air port.  ဝွေꩻသီးလွေꩻသွူ သဲင်းဖော်ꩻကွင်ႏကွင်ꩻ 
I am about to cook the rice. ခွေအီႏဒွိုႏသွူဒဲဉ်
She is about to sleep. ဝွေꩻမူႏအီႏဗိန်ႏသွူ
I was about to have a meal when he called up. ဝွေꩻကဟဲ့ꩻ ဖုံးခိန်ႏနဝ်ꩻ ခွေႏအီႏအံႏသွူဒဲဉ် 
He was about to hear what I gossiped about him. ဝွေꩻသီႏဒေါ့ꩻတေ့ꩻဝွေꩻမဲဉ်နဝ်ꩻ ခွေဗွော့ꩻဗွော့ꩻ ဟွိုန်လꩻသွူတွော့ꩻ 
When I was about to leave the room, the telephone was ringing. ခွေစငါအီႏထန်း အခန်ꩻကိုတဲ့ ဖုံးသမ်းလွဉ်။

## Verb to be and its usage  =အသုံꩻနယ်ꩻ
ပစ္စုပ္ပန်ႏကာလ တွမ်ႏ သုံꩻပုံႏနယ်ꩻ 
             
  ( am, is are )
    ( S + am , is , are + (Article) Complement ( You ) ကတ္တား မဲဉ်သုံꩻအအာနေးတဲ့  ( are ) သုံꩻတွဲꩻတွမ်ႏ အာ ။ ကတ္တား ( I ) နဝ်ꩻ ( am ) သုံꩻဗာႏတွမ်ႏယို ။ ကအောဝ်ႏကုဲင် အဆေ့ꩻ နဝ်ꩻ သုံꩻတွမ်ႏ  ( is ) သွုဩ ။
ဥပမာႏ ။  ။
1. I am a teacher. ( ခွေနဝ်ꩻထွာဆရာႏ တဖြာꩻ )
I            =  Subject
 am         = Verb
 a            = Article
 teacher = Complement
 .......................................................
**မတ်တောင်ꩻသေꩻခါꩻသွော့ꩻ **။
 ( Verb to be ) ဖဲ့ꩻချာနဝ်ꩻ ( Complement ) /အဖြည့်ပုဒ်) ကရိုꩻဒါႏ ထဲမ်သွော့ꩻ  ။ ( Object ) ထွို့ꩻတဲမ်းသွော့ꩻ ကံနဝ်ꩻ လꩻတောဝ်းသွူ  ။ 
2. They are girls. ( ဝွေꩻသီးထွာ လိုꩻမူႏပေႏ  )
They            = Subject ( အအာ )
 are               = Verb
 girls             = Complement
( They ) ကရိုꩻဒါႏ Subject ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ verb ကြိယာႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အအာတဲင် သုံꩻတွမ်ႏ  ( are ) သွူ ။
Subject သည် အများကိန်းဖြစ်နေတဲ့အတွက် (Complement ) ကိုလည်း အများကိန်းသုံးပေးရပါတယ် ။ 
3. She is Hla Hla. ( ဝွေꩻမူႏပေႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏလှလှ )။
She              = Subject
 is                  = Verb
 Hla Hla        = Complement
( She ) ကရိုꩻဒါႏ Subject နဝ်ꩻကွပ်ပွိုး အဆေ့ꩻတဲင် သုံꩻဗာႏတွမ်ႏ ( is ) အဆေ့ꩻကြိယာႏသွူ ။
ကွပ်နဝ်ꩻမ အောဝ်ႏလိုႏမတ်ပုံႏသီနဝ်ꩻ ...
( Subject ) အဆေ့ꩻ ( Verb ) အဆေ့ꩻ ။
 ( Subject ) အအာတဲ့ꩻ ( Verb ) ကြိယာႏနဝ်ꩻ သုံꩻဗာႏအာသွူ ။

# I am ----ခွေထွာ
# I am not ----ခွေထွာတောဝ်း
# Am I ------ခွေထွာနေ 
# aren't I -------ခွေထွာတောဝ်းနဲ 
# I am --- aren't I ခွေထွာနေ −−− ထွာတောဝ်းနဲ့
# I am not -----am I ----ခွေထွာတောဝ်းနဲ့ ထွာနဲ့

I am a student---           ခွေထွာ ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ 
# I am, not a student         ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ
# Am I a student?          ခွေထွာနေ ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ 
# aren't I student?         ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻနဲ့
# I am a student aren't I   ခွေထွာကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ မွေးနေ ထွာတောဝ်းနဲ့
# I am not a student-am I  ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏ တဖြာꩻမွေးနေႏ ထွာနဲ

# You are     ----                             နာꩻထွာ၊ နာꩻအောဝ်ႏ 
# You aren’t ----                           နာꩻထွာတောဝ်း၊ နာꩻအောဝ်ႏတောဝ်း
# Are you---?                                နာꩻထွာနေ၊ ထွာအောဝ်ႏနေ၊ 
# Aren’t you     ----?                         နာထွာတောဝ်း၊ နာꩻအောဝ်ႏတောဝ်း၊ 
# You are ===     aren't you?                နာထွာနေ ၊ ထွာတောဝ်းနဲ့ 
# You aren't     -------are you?           နာꩻထွာတောဝ်းနဲ့ ထွာနဲ့ ၊ 

**We, they, you, ဗွိုန်လို့လဲဉ်း ဆꩻကီယို အတွိုင်ꩻသွူ ပြောင်ꩻလုဲင်းသွော့ꩻဗွော့ꩻ you ခင်ႏလမ်းကိုနဝ်ꩻ လꩻဒျာႏသွူ** ၊ **complement  အဖြည့်ပုဒ်၊ ထဲမ်သွော့ခင်ႏလမ်းကိုနဝ်ꩻ  ပြောင်ꩻလုဲင်ႏသွော့ꩻ  N, adj , adv, phrase, +Ving ဖုံႏနဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏတဲ့ꩻလဒျာႏသွူ၊** 

# You are **a student.**               နာꩻနဝ်ꩻထွာကျောင်ꩻသားပေႏ၊       
# You are not **a student.**                   နာꩻနဝ်ꩻထွာတောဝ်းကျောင်ꩻသားပေႏ၊ 
# Are you **a student?**                     နာꩻနဝ်ꩻ ထွာနေကျောင်ꩻသားပေႏဟောင်း၊ 
# Aren't you **a student?**                  နာꩻနဝ်ꩻထွာကျောင်ꩻသားပေႏနဲ့၊ 
# You are **a student**, aren't you?         နာꩻနဝ်ꩻကျောင်ꩻသာႏပေႏနော်၊ မွေးတေဝ်းနဲ့၊ 
# You aren't **a student** are you?      နာꩻနဝ်ꩻကျောင်ꩻသားပေႏ မွေးတေဝ်းနော် ၊ မွေးနေ၊ 

**S + Can + V<sub>1</sub> ( ခန်ꩻ ကရိုꩻဒါႏ ငေါဝ်ႏယိုနဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏငေါဝ်ႏ နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ နွောင်ꩻဒျာႏ /ဒါႏဒျာႏ အဓိပ္ပါယ်ႏလꩻနဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ၊ )**

**S + Could + V<sub>1  မဲဉ်ႏသုံႏယဉ်ႏကေႏကေႏနဝ်ꩻသုံꩻအီသွော့ꩻ လိတ်ဖြုံႏယို၊</sub>** 

I can cook rice. ခွေဒွိုးဒဲဉ်ဒါႏ I can make a cup of coffee. ခွေဖျော်ႏကော်ဖီဒါႏ I can swim. ခွေယားထီဒါႏ I can teach you English. ခွေသွဉ်အေင်ႏကလေပ်ဒါႏ၊ 

I can go to Taung Gyi. ခွေလွေꩻတောင်ႏကီꩻဒါႏဒျာႏ I  can help you what you want. နာꩻအောဝ်ႏလိုႏတမုဲင်ꩻ ခွေကူႏညီႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ 

you can speak english very well. နာꩻဒေါ့ꩻ အေင်ႏကလေပ် ဒါႏမွေးစွဉ်ႏ၊ 

you can help me. နာꩻကူႏညီႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ 

you can do it by yourself.  နာꩻတွမ်ႏနာꩻမာꩻချာတဲ့ꩻဒါႏဒျာႏ 

မဲဉ်ႏပြောင်ꩻ ငေါဝ်ႏရီနဝ်ꩻ ပြောင်တဗန်ႏချာဗွော့ꩻ ကံꩻ ကတာႏ နဝ်ꩻလွုမ်သွူ။ 

ပုံႏစံꩻ /  can you speak English?  နာꩻဒေါ့ꩻ အေင်ကလေပ် ဒါႏနေ၊ 

can you help me? နာꩻကူႏညီꩻနွောင်နေခွေ၊ 

can you teach me English?  နာꩻသွဉ်ဖေႏခွေ အေင်လေတ်ဒါႏနေ၊ 

can you drive a car? နာꩻဝါးကာꩻဒါႏနေ၊ 

can you make money? နာꩻထွုမ်ႏရွဉ်ဒါႏနေ၊  

**            S  + Want to +   V<sub>1</sub> ဝန်ႏတူ ကရိုꩻဒါႏငေါဝ်ႏယိုနဝ်ꩻ (မဲဉ် ရိုꩻဗာႏနဲင်းနဝ်ꩻသွူ )** 

ဥပမာႏ = ခွေမဲဉ်အံႏငါႏထော့ꩻယာႏ ၊ မဲဉ်လွေꩻပွယ်ꩻထမ်ႏစင်း ၊ မဉ်ဗိန်ႏငါႏ၊ မဲဉ်ထီႏငါႏ၊ စတွမ်ႏ နမ်ႏကိုႏပဲင်ႏ ကမဲဉ်မာႏထာꩻမာꩻ နဝ်ꩻ ထူႏသုံꩻအီတွမ်ႏ လိတ်ဖြုံႏယိုနဝ် ဒေါ့ꩻတဲ့ ဒါႏယိုသွူ၊ 

**ကျပ်အွံရီး သေꩻသွော့ꩻ ငေါဝ်းပွိုက်လꩻယိုနောႏ ဒါႏယိုဩ၊** 

# စကားကြီး ၆ ခွန်း ) နံပတ် သွံတွမ်ႏ လစ် နဝ်ꩻ ငေဝ်ႏရီ ရိုꩻရိုꩻ တဲင် ဖြေႏချာအီတွမ်ႏ YES , NO နဲင်ႏနဝ်ꩻတဲ့ꩻဒျာႏသွူ။ 

ပုံစံ -

**ဖေႏကသေနာႏ ဖတ်ရီးဗာႏ** 

ဖေႏန​ေႏကသေနာႏစဲင်း အေင်ႏကလေတ် ငေါဝ်ႏဒေါ့ꩻ နယ်ꩻဒေါွင်ႏနယ်ꩻ စာႏနဝ်ꩻ ဖတ်ထွာႏမတ်သေꩻခါꩻရီးသွော့ꩻ လိတ်ပွိုက်ဆꩻလꩻယိုနေား၊

# ငေါဝ်ႏသူငွာ ကရိုꩻဒါႏ လိတ်ပွိုက် ၃ − ၄  ဆငါနဝ်ꩻ နီမဲဉ်ႏသွော့ꩻ wh နဝ်ꩻထွာထိုꩻ လဲ မေးခွန်း သွူ၊ ပေါႏထွာꩻသွူ လဲ နဝ်ꩻ ဖြေႏချာ ထွူစွဥ္ႏ ၃ နှင့် ၄ တိုရဲ့ရှေ့တွင် း “**YES,     NO”**  နဲင်ႏနဝ်ꩻလတေဝ်ႏသွူ။ 

ဥပမာႏ ၊  

Why do you love me ?       ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻ နာꩻမွော့ꩻ ရက်ဗာႏတွိုႏခွေ                                   Because you are beautiful so is why I love you. ကွပ်ပွိုးနာꩻတရေꩻနဝ်ꩻမ ၊ ခွေတဲ့ ရက်ဗာႏနာꩻ နဲင်နဝ်ꩻဒျာႏ၊ 

When did you get up in this morning?   မွုူး​ေရဝ်ꩻခိုႏ နာꩻထွိုင်ႏခမုဲင်ꩻနားရီႏ ၊                  I got up at 5 o'clock. ခွေထွိုင်ႏ ၅ နားရီႏ ၊ 

# ငေါဝ်ႏသူရုဲင်ႏ အကို ၁ − ၂ ဆချာနဝ်ꩻ ပေါႏ နီသွော့ꩻ လိတ်ဖြုံႏ နဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ ထွာထိုꩻ လဲဉ်ႏ ကလော့ꩻ တဲင် အွဉ်ႏသွတ်လꩻတေဝ်းဒွွိုင်ႏသွူ၊ အငေါဝ်ႏ တပွတ် တပြဲ့ꩻ စုံႏတောဝ်ႏဒွိုင်ႏသွူ၊  wh, after, as soon as, if, whether 

**Example = ဥပမာႏ** 

 Why I am a student,        ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻခွေမွော့ ထွာဗာႏဒျာႏ ကျောင်ꩻသားနဲး ကရိုꩻနဝ်ꩻ ၊ 

 why I am not teacher,

if you are a student,

As soon as I saw him,

  After I cook dinner,

  Whether he come or not ,

 I don't know why I am a student.

 Do you know why I am a teacher?

**ငေါဝ်ႏသူရုဲင်ႏ အကို ၁ − ၂ ဆချာနဝ်ꩻ မဲဉ်ႏသွော့ꩻ  yes, No နဝ်ꩻ ထွာအီအဖြေႏတဗာႏ သွူ၊** 

Are you a teacher?         နာꩻနဝ်ꩻထွာကျောင်ꩻသား မွေးနေ၊ 

H  Yes, I’m a teacher.           မွေးခွေနဝ်ꩻ ထွာကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻတန်ဒျာႏ ၊

H  No, I’m not a teacher.     မွေးဝောဝ်ႏ ခွေထွာကျောင်ꩻသားနေပေး မွေႏတေဝ်း ၊ 

Are you a teacher? နာꩻနဝ်ꩻ ကျောင်ꩻသားပေႏမွေးန​ေ၊ 

No, I am not a teacher.  I am a student. မွေႏတေဝ်း ၊ ထွာဒျာႏ ဆရာႏဒျာႏ ၊ 

Do you speak English everyday?    နာꩻဒေါ့ꩻ အိန်ႏကလေတ်နေထာꩻ စွုမ်ႏနီꩻဟောင်း၊ 

Yes, I speak English everyday.        ဒေါ့ꩻ စွုမ်ႏနီꩻ ၊ 

No, I don’t speak everyday.           ဒေါ့ꩻဗာႏထွာတေဝ်း စွုမ်ႏနီꩻ တနဝ်ꩻ ၊ 

Yes, I do.  မွေးဒေါ့ꩻ ၊ 

No. I don’t. ဒေါ့ꩻတေဝ်း ၊  

Don’t you go to school today?       နာꩻလွေꩻတေဝ်း ကျောင်ꩻ စွုမ်ႏနီꩻနဲ့၊ 

No, I don’t.   လွေꩻတေဝ်း ၊ 

# စကားကြီး ခြောက်ခွန်းတွင် ၃ − ၄ အကိုနဝ်ꩻ မဲဉ်ရီနဲင်းမုဲင်ရီ  ပေါႏ ရိုꩻမွေးတဲ့   yes + 1 , မွေး၊  ပေါႏရိုꩻ မွေးတေဝ်းတဲ့  No+2  ပေါင်ꩻငီꩻဗွော့ꩻတွမ်ႏ လိတ်ရုဲင်ႏ ၁ တွမ်ႏ ၂  နီ နဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ၊ 

                                  

# **ရီပုံႏရီနယ္ꩻ ဖြေႏပုံႏဖြေႏနယ်ꩻ** 

  I ရီ တွမ်ႏ အိုင် (you) ဖ​ြေႏတွမ်ႏ ယူ အဆေ့ꩻ ၊

  You မဲဉ်ႏရီတွမ်ႏ အအာတဲ့ ဖ​ြေႏချာဗာႏတွမ်ႏ အိုင်  (I ) 

 You ယူအအာ ဖ​ြေႏချာ ဖေႏတွမ် ( we ) ၊   We ရီတွမ်ႏ ဝီ ဖြေႏတွမ်ႏ ယူ  (you)  

 (He, she, it they,) ရီတွမ်ႏ ဖြေႏချာ ဗွော့ꩻတွမ်ႏ ဝွေꩻသီး ၊

what - တမုဲင်ꩻ where အေဝ်ႏမုဲင်ꩻကို , whome ပါꩻမုဲင်ꩻဟောင်း  , when အချိန်ႏမုဲင်ꩻ, why ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻ, how အနဲင်းမုဲင်ꩻ အပုင်ႏမုဲင်ꩻ , 

what do you eat ? နာꩻအံႏတမုဲင်ꩻ ၊  where do you eat? နာꩻအံႏအွိုံးမုဲင်ꩻကို ၊  whome do you see? နာꩻထီးတမုဲင်ꩻ၊  when do you ead? နာꩻအံႏအခိန်ႏမုဲင်ꩻ ၊  why do you eat? ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻ မွော့ꩻအံႏ တွိုးဟောင်း ၊  how do you eat? နာꩻအံႏနဲင်ႏ မုဲင်ꩻ၊ 
 
**If you are a teacher**, you should not be late. 

ပေါႏနာꩻမဲဉ်ႏထွာ ကျောင်ꩻဆရာတဲ့ꩻ နာꩻအေဝ်ႏလိုႏလွဉ်စောဝ်းစောဝ်းသွူနယ်၊ 

Why  am I a student?       ခွေနဝ်ꩻမွော့ꩻထွာတွိုႏကျောင်ꩻသာႏပေႏ တဖြာနယ်ႏ၊ 

When am I a student?      ခွေထွာကျောင်ꩻသာႏပေႏတဖြာꩻ မုဲင်ꩻခါနဲး၊ 

Where am I a student?      ခွေထွာကျောင်ꩻသာႏပေႏ အွိုးမုဲင်ꩻကိုနဲး၊ 

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ
My very own speaking ( By U So Win )

## Family ဒေါ့ꩻရီ စွော့ꩻတက် နားဟွိုန်ꩻစု အကျောင်ꩻခရာႏ

How many people are there in your family? သီလမ်းကို လိုꩻအေဝ်ႏခွိုင်းမုဲင်ꩻဖြာꩻ၊  

There are 5 people in my family: my father, mother, brother, sister, and me.  

လို့လိုနဝ်ꩻ အောဝ်ႏဝင်ꩻငတ်သွူဩ၊ မွိုးဖါ ဝေးမူႏ တဖြꩻ ဝေးခိုတဖြာꩻ တွမ်ႏ ခွေသွူ ။

Does your family live in a house or an apartment?
 
သီအောဝ်ႏအုံခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻ၊ ထွာဒျာႏ တဖြုံႏစီႏစားနဲ့ မွေတေဝ်းလဲ့ꩻ ၊ထွာဒျာႏ လမ်းတွိုက်ထိုစားနဲ့၊  

We live in a house in the countryside which is called Pin Ton. 

နီအုံဒျာႏအွိုးတောꩻကို ၊ဒုံမဉ်ꩻကဟဲ့ꩻဖန်ဒါႏ ပင်တွန်ႏကို ကိုႏပဲင်ႏလမ်း တန်ဒျာႏသွူ၊   

What does your father do? သီဖါ နဝ်ꩻအေဝ်ႏမာꩻထာꩻမာꩻ အမျိုꩻမုဲင်ꩻ 

My father is a doctor. He works at the local hospital.နီဖါနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ဆရာႏဝန်ႏသွူ

How old is your mother? သီမွိုး သက်လꩻ သွူ ခွိုင်းမုဲင်ꩻ 

She is 40 years old, 1 year younger than my father.သက်လꩻသွူ ၄၀ ပေႏထဲင်းကနီဖါနဝ်ꩻ တနေင်ႏ 

Do you have any siblings? What’s his/her name? 

တူလေးဖုံႏအောဝ်းနေ၊ ဝွေꩻသီးမဉ်ꩻနေးမုဲင်ꩻ 

Yes, I do. I have 1 elder brother, David, and 1 younger sister, Mary.

မွေးအေဝ်း ၊ဝေးအောဝ်ႏတဖြာꩻ မဲဉ်ꩻနဝ်ꩻ ဒီဗစ် ဖူးမူႏနဝ်ꩻ မဲဉ်ꩻ မယ်ရီ သွူ။

Are you the oldest amongst your brothers and sisters?  

သီတဖူးဝေးကိုနဝ်ꩻ နာꩻထွာ အပေႏသွတ်ꩻနဲ့ 

No, I’m not. I’m the second child in my family. 

မွေးတောဝ်း ၊ခွေနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ဒုတိယ တဖြာꩻသွူ။ 

What does your mother/father like?  

မွိုးဖါ သီးဝါႏသနာႏမာꩻတမုဲင်ꩻဖုံးဟောင်း 

My father likes playing football and my mother likes cooking.

နီဖါနဝ်ꩻ ကျိုက်တွယ်ႏဘော်လီဘေား ၊မွိုးနဝ်ꩻ ကျွိုက်ဒွိုးအံႏအွꩻသွူ။

Do your parents let you stay out late? မွိုးဖါခွင်ꩻနေ ဟောင်းနာꩻ သဲင်လွိုက်ထာꩻမွူးဟာခိုႏနဝ်ꩻ၊  

Of course not. They always ask me to get home before 10 pm each night. 

ခွင်ꩻတောဝ်း မွူဟာနားရီႏတဆီ တွိုႏဗာႏလမ်းစွုမ်းဟာ
Do you stay with your parents? နာꩻအုံညီဒျာႏ မွိုးဖါနဲ့၊ 

Right now, no, but I used to.ယိုခါတဲ့ အုံတေဝ်း ပွိုင်းလဲင်းတဲ့အုံငီꩻဗာႏဖို ။

Does your family usually have dinner together? တဖူးတဝေးအံႏငီꩻဗာႏဖိုဟောင်းဝင်ꩻ ဒဲဉ်ဟာဖုံႏ၊

Yes, we do. My mom always prepares delicious meals for us. 

မွေး အံႏငီꩻဗာႏဖို မွိုးနဝ်ꩻအောဝ်းဒွိုးသွတ်ဖေႏသေႏသေႏဖေႏ ဟန်ႏအွိုအွီႏသေႏသေႏ သွူ ။

**Are you sure - သေႏချာႏနေဟောင်ႏ** 

Are you sure? နာꩻသေႏချာႏနေဟောင်း 

Are you sure about that?      ပတ်သက်တွမ်ႏအကျောင်ꩻယိုနဝ်ꩻ နာꩻသေႏချာႏနေဟောင်း        

Are you sure of what you said?                နာꩻကဒေါ့ꩻနဝ်ꩻသေႏချာႏဒျာႏနဲ့ 

Are you sure that he is not coming?            ဝွေꩻလွဉ်တောဝ်ႏဒွုမ် ကရိုꩻနဝ်ꩻသေႏချာႏဒျာႏနဲ့ꩻ၊

**II. DIALOGUES:**

A: I’ve had so many problems with my new car. It’s driving me crazy.

ဖြေꩻကာꩻတသာတဲ့ꩻ မာꩻဒုက္ခမွေးစွဉ်ႏလိုꩻ ထွာစွဉ်ႏဒျာႏ အကုဲင်လွဉ်းလွဉ်း 

B: Are you sure you don’t want to buy a new one?

နာမဲဉ်ဖြေထဲင်းတောဝ်ႏ အတသာနဝ်ꩻသေႏချာႏဒျာႏနဲ့ ၊ 

A: How can I? I already spent a lot of money on this one.

ခွေအီႏမာꩻနဲင်းမုဲင်ꩻ ၊ဖြေꩻထဲင်းဗာႏယင်းအတသာဟောင်၊း ရွဉ်တအောဝ်ႏတောဝ်ႏဒွုမ်က၊ 

B: I guess you’ll be spending a lot of money on repairs then.

ပေါႏဖြေꩻတောဝ်းလဲ့ꩻ ၊ဖျင်ဗွော့ အလီꩻနဝ်ႏ ယိန်းလို့အာအာ ရွဉ်သနယ်ꩻ၊ 

A: I guess so. Unless, you want to buy the car.

နဝ်ꩻသနယ်ꩻ ၊ပေါႏဖြေꩻတနွောင်ꩻတောဝ်းလဲ လို့ဗာႏသွူ၊ 

B: No, thanks. I don’t think I’d want to buy your car. It has too many problems.

ပေါႏနာꩻကာꩻနဝ်ႏ လုံးဝဖြေꩻတောဝ်ႏလာလာ ၊ထွာစွဉ်ႏအကုဲင်လွဉ်းလွဉ်းတန်နဝ်ꩻ 

A: I don’t blame you. It’s a piece of junk.

ဒင်ႏငါႏနာꩻ အပဲစ်လဲ့ တမွေးတောဝ်း ခွေတလိုႏတေဝ်ႏဒျာႏ ၊ 

**10 Ways to Ask How Someone Is  (တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ရီဒါႏဝင်ꩻ ပတ်သက်တွမ်ႏ ခြိုင်ႏသန်ꩻရေꩻကိစ္စဖုံႏနဝ်ꩻ စော့ꩻတက် ရီအီတွမ်ႏ လိတ်ရဲဉ်ႏလꩻယိုဖုံႏသွူ )**

**10 Ways to Say How You Are  ဝင်ꩻမဲဉ်ႏရီလွဉ်လဲဉ်ႏသွူ ခြိုင်ႏသန်ꩻရေꩻကိစ္စပေႏတန်ဖုံႏနဝ်ꩻ ဖြေႏချာသွော့ꩻတွမ်ႏ လိတ်ရဲဉ်ႏလꩻယိုဖုံႏသွူ၊** 
 

**10 Ways to Say Thank You  နီမဲဉ်ႏထွဉ်ႏဝင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ ဝင်ꩻမဲဉ်ႏမာꩻဖေႏနီ ကိစ္စပေႏတန်ႏ တဗာႏဗာႏပေႏတဲ့နဝ်ꩻ သေနန်ႏဒေါ့ꩻဖေႏသွော့ꩻ ငေါဝ်ႏကျေꩻကျေꩻတင်ꩻနော၊ ဆꩻလꩻယိုဖုံႏနဝ်ꩻ သုံꩻအဗာႏမုဲင်ꩻတဲ့လလို့ဒျာႏသွူ။** 

**10 Ways to Respond to “Thank You”  ဝင်ꩻမဲဉ်ႏဒေါ့ꩻ လွဉ်ကျေꩻဇူꩻတင်ႏနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻပြန်ႏချာတွမ်ႏသွော့ꩻ  လꩻယိုဖုံႏနဝ်ꩻ နေား။** 

 

ခေတ်ယိုခါနဝ်ꩻထွာလဲဉ်းဒျာႏသွူ ကမ္ဘာႏဒုံရိုꩻပေႏနဝ်ꩻတဲ့ꩻ အေဝ်ႏလꩻဒျာႏသွူ၊ ကွပ်နဲင်ႏမုဲင်ꩻနဲးတဲင် တွိုးရာꩻအရပ်မုဲင်ꩻတယောဝ်း တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻ ထီႏထွားနေလို့ဝင်ꩻလွိုးတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻရီနေးလို့ဝင်ꩻလꩻလဲဉ်းကရိုꩻနဝ်ꩻစဲင်းစဲ့ꩻထင်ႏသျာꩻငါႏလဲဉ်းသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻတဲင် ကတိုꩻတက်ထင်ႏထိုဗာႏနဲင်ႏယို ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ ပညာႏရေꩻ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် နီပအိုဝ်ႏပေႏ ခွိုꩻသွုပ်တသာသီႏ ဖေႏထွꩻနဲင်ႏလို့ဝင်ꩻ ဖေႏကတွိုꩻတက်နဲင်ႏဝင်ꩻ အေဝ်ႏလိုႏအွဉ်ႏရေꩻငါႏ ပညာႏရေꩻနဝ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻမတဲင် ယိုနဝ်ꩻခွေသွဉ်းအီႏတဲမ်ႏနယ်ꩻ လွေꩻဖေႏခွိုꩻသွုပ်တသာ ကျောင်ꩻသားပေႏသီး အခေႏခံႏ အိန်ႏကလေတ် တဲမ်းနယ်ꩻ တွမ်ႏ ဘာသာႏပြန်ႏ ဖတ်နယ်ꩻ နဲင်ႏယိုသွူ၊ 

ပအိုဝ်ႏလိတ်တဲ့နဝ်ꩻ မန်ႏလိတ်တဲ့နဝ်ꩻ အိန်ႏလေပ်ငေါဝ်းတဲ့ꩻ နဝ်ꩻ အခေႏခံႏ အေဝ်ႏ လွေꩻ ငတ်ရုဲဉ်ႏ နဝ်ꩻသွူ၊ 

1.       Subject + verb                                                                       (s+v) ကတ္တာႏ + ကြိယာႏ

2.       Subject + verb + complement                                             (s+v+c) ကတ္တာႏ + ကြိယာႏ +

3.       Subject + verb + object                                                        (s+v+o) ကတ္တာႏ + ကြိယာႏ + ကံ

4.       Subject + verb + indirect object + direct object                (s+v+i.o, d+o) ကတ္တာႏ + ကြိယာႏ + ကံ

5.       Subject+verb+object+complement                   (s+v+o+c) ကတ္တာႏ + ကြိယာႏ + ကံ +

**ပုံစံ** (**၁**) s+v

A boy stands.         လိုꩻပေႏတဖြာꩻ အုံထွိုႏထာꩻ ၊ 

**ပုံစံ** (**၂**) S + V + C

He is a student. {n}                               ဝွေꩻနဝ်ꩻထွာ ကျောင်ꩻသားပေႏ တဖြာꩻသွူ၊ 

He is clever. {adj}                              ဝွေꩻနဝ်ꩻထွာ လိုꩻပေႏလိန်ႏမာႏတဖြာꩻသွူ၊

He is here. {adv}                                   ဝွေꩻအေဝ်ႏယိုကိုသွူ၊ 

He is in the garden. {Phrase}               ဝွေꩻအေဝ်ႏသွော့ꩻ ဥယဉ်ႏကောဝ်ꩻခြံကိုသွူ၊ 

He is - ----------ကရိုꩻလိတ်ရဲဉ်ႏယိုနဝ်ꩻ အဓိပ္ပါယ်ႏတပြဲ့ꩻစုံႏတေဝ်းဒွိုန်းတဲင် Complement {C} ကရိုဒါႏ ထဲမ်သွော့ꩻဖေႏဗာႏယင်ႏ အဖြည့်ပုဒ် နဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ၊ 

အဖြည့်ပုဒ် အကို ထဲမ်သွော့ꩻနွောင်ꩻဒါႏလိတ်ဖြုံႏနဝ်ꩻ Noun, adjevitve, adverb, phrase နဲင်ႏနဝ်ꩻဖုံႏသွူ၊

               1. Noun                                  {student}

               2. Adjective                            {clever}

               3. Adverb                                {here}

               4. Phrase                                {in the garden}

**ပုံစံ** (**၃**) S + V + O

He kills -------ဝွေꩻမာꩻသီ ကရိုꩻဒါႏ လိတ်ရုဲဉ်ႏယို အဓိပ္ပါယ်ႏတပြဲ့ꩻစုံႏတေဝ်ႏဒွိုန်းသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻတဲင် ထဲမ်သွော့ꩻထဲင်ႏဗာႏ ကံႏပုဒ် သွူ၊

ဥပမာႏ − ဝွေꩻမာꩻသီ ၊ မာꩻသီတမုဲင်ꩻ  ၊ ခွေအံႏ အံႏတမုဲင်ꩻ ၊ ပြဲ့ꩻစုံႏတေဝ်းသွူ၊

He kills a mouse.   သူ ကြွက်ကို သတ်သည်။

**ပုံစံ** (**၄**) S + V + I-O/ D-O

နင်ႏမအေႏဖေႏခွေ − ဖေႏတမုဲင်ꩻ နဲင်ႏနဝ်ꩻတဲ့ꩻတေဝ်းတဲင် ပြဲ့ꩻစုံႏတောဝ်ႏဒွိုင်းနဝ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻမꩻတဲင် ထဲမ်ထဲင်ႏဖေႏဗာႏ ကံႏပုဒ်နဝ်ꩻသွူ၊

He gives me a book.             ဝွေꩻဖေႏခွေ လိတ်အုပ် တစ်အုပ်၊ 

me တွမ်ႏ book နဝ်ꩻထွာကံႏပုဒ်တဲင် ပထမ ကရိုꩻဒါႏခွေနဝ်ꩻ ဖေႏဒါရိုက်တဲင် ဖန်ဖေႏ inderest object , book ဖန်ဖေႏ Direct object နဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ၊

**မှတ်ချက်။**                **။**              He gives a book to Mg Hla.

                                               ဝွေꩻဖေႏမောင်လ လိတ်အုပ်တစ်အုပ်သွူ၊ ယိုကိုနဝ်ꩻ သေခါꩻဗာႏ မောင်လနဝ်ꩻထွာဒျာႏ proper Noun ကိုယ်ႏပဲင်ႏနာမ်ႏတဲင် အွဉ်ႏကပ်တွမ်ႏ ကြိယာႏနဝ်ꩻလတေဝ်းသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် အခါႏကိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏခံႏခါꩻဗာႏတွမ်ႏ To နဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ            

**ပုံစံ** (**၅**) S + V + O + C

လိတ်ရဲဉ်ႏကီယိုငတ်ရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏအခေႏခံႏလိတ်ရဲဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ၊ မဲဉ်ႏတဲမ်ႏလိတ်နဝ်ꩻ ယိုငတ်ရဉ်ႏပေါႏမဲဉ်ႏနဝ်ꩻမꩻ၊ ထွာအီလလိတ်ရဲဉ်ႏနဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊

**Phrases**

A phrase is a group of related words that does not contain a subject and a verb.

Phrase ကရိုꩻဒါႏလိတ်ဖြုံႏစုယိုနဝ်ꩻ ကတ္တာႏ တွမ်ႏ ကြိယာႏနဝ်ꩻပါတေဝ်း သွူ၊

Phrases − သွံမျိုꩻ

၁ Noun Phrase

Noun Phrase ယိုအုံအေဝ်ႏသွော့ꩻ နာမ်ႏအခင်ႏလမ်းကိုတဲင် ဟဲ့ꩻဗာႏ နောင်းဖရစ် နဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ 

ကွပ်ပွိုးတမုဲင်ꩻမွော့ꩻဟဲ့ꩻဗာႏတွိုႏ Noun Phrases ကရိုꩻနဝ်ꩻ၊ အခေႏခံႏလိတ်ရဲဉ်ႏ အဆုဲင်ႏတရုဲဉ်ႏ အကို နဝ်ꩻ − We make U Hla a president / ကရိုꩻဒါႏလိတ်ရုဲဉ်ႏအကိုနဝ်ꩻ  Noun အောဝ်ႏပါ သွံထွောင်းနဝ်ꩻသွူ၊ သွံထွောင်းအကို ဝွေꩻကအောဝ်ႏအုံသွော့ꩻမာꩻထာꩻမာꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ Noun  Phrase နဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ၊  phrase အမျိုꩻသာꩻနဝ်ꩻအေဝ်ႏသွံမျိုꩻသွူ။

Noun Phrases , Adjective, Phreases , Adverb Phrases,  နဲင်ႏယိုဖုံႏသွူ၊

               We make u Hla president. နီအွဉ်ႏထွာ ဦးလနဝ်ႏ အတန်အကယ်ႏသွူ၊ 

**                S      V         O            C**

               လိတ်ရဉ်ႏလꩻယိုနဝ်ꩻ Noun အေဝ်ႏပါ သွံထွောင်ႏသွူ၊  

Ø  We                              **(Noun)**

Ø  Make                          (verb)

Ø  U Hla                           **(Noun)**

Ø  President                    **(Noun)**            

A book is **on the table**  လိတ်အုပ်နဝ်ꩻအေဝ်ႏဒျာႏ ခုံႏလောင်း သွူ၊ 

1.       A book **on the table** is mine.  ခုံႏလောင်းယို ကအေဝ်ႏဒါႏ လိတ်အုပ်နဝ်ꩻထွာဒျာႏခွေလိတ်အုပ်နဝ်ꩻသွူ၊ 

on the table ကရိုꩻဒါႏလိတ်ရဲဉ်ႏစုယိုနဝ်ꩻ အပုံꩻဗွန်ခန်ႏဝင်ꩻတဲ့ꩻ အခင်ႏလမ်ႏ အအုံအေဝ်ႏယို အဗွန်တေဝ်ႏဝင်ꩻတဲင် အဓိပ္ပါယ်ႏယို ကွာႏသွူ၊ 

## အာႏကွိုꩻ