သꩻရက်ခွိုꩻလွူးတဲင်ရေꩻ

### ယောင်းစူꩻထေ့လွေꩻဗာႏ
နေင်ႏနီရျာꩻဗူႏ အီႏလို့တလို့တဝ်း နေင်ႏတဆီဗူႏကိုဖုံႏအယံတွင်ꩻ စွိုးခွိုꩻရုဲင်ꩻတသွိုးမုꩻနဝ်ꩻ ပါတွမ်ႏမန်းခမ်း ကမ္ဘာႏလောင်းကို ကွဲးသင်ႏသန်သန်လွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။ စွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏရေꩻ၊ တသွုန်တွောင်းညီႏရေꩻ၊ ရက်ပဲင်ꩻရေꩻတွမ်ႏ လွောင်ႏဗူႏရေꩻကစဒါႏ စွိုးခွိုꩻရေꩻ အခေႏခံႏထာꩻမာꩻဖုံႏယို လိုꩻမျိုꩻတွိုင်ꩻ၊ စွိုးခွိုꩻတွိုင်ꩻကို ကွဲးသောင်ႏသာလွဉ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ ဟွုန်သေထွꩻလွလဲဉ်းဒျာႏ ပငါပရာꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻ နေင်ႏတဆီဗူႏယံတွင်ꩻကိုဖုံႏနောဝ်ꩻ စွိုးခွိုꩻပအိုဝ်ႏအရန်းပေါင်ꩻစွုမ်ႏနောဝ်ꩻလဲ့ လွူးတဲင်လွဉ်လွသွူ သꩻရက်ခွိုꩻမꩻ နေးတွမ်ႏ "သꩻရက်ခွိုꩻလွူးတဲင်ရေꩻ"ရွမ်ဖြုဲင်ꩻတွော့ꩻ ယောင်းစူꩻထေ့လွေꩻဗာႏ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏ ထွားလိတ်သားဖုံႏသွူ။

### '''သꩻရက်ခွိုꩻလွူးတဲင်နယ်ꩻ'''
"စွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏရေꩻ" သꩻရက်ခွိုꩻတွူးတဲင်ရေꩻအတွက် နေးတွမ်ႏဖြောင်းဒေါ့ꩻနေးလဲ့သင်၊ တဲမ်းနေးလိတ်လဲ့သင်၊ ထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏအလꩻလဲ့သင် ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ အစွိုꩻအဗူႏကို ဗွောင်သꩻအင် ကအွဉ်ႏနယ်လွဒါႏ နုဲင်းယိုခါနောဝ်ꩻ လက္ခဏာႏဟောဝ်မွေးငါႏ။
သꩻရက်ခွိုꩻလွူးတဲင်ရေꩻ ဖေႏကဗွေခူꩻနောဝ်ꩻ အရွီးအခိုႏ အာငါႏရိုꩻကီလဲ့ ယေဘုယျသဘော်ꩻအလꩻ အရီးသွတ်ꩻထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏ "စွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏမုꩻ"ယို အထျꩻအထောင်ꩻဒျာႏအကျောင်ꩻ ခယ်ႏခွိုꩻရက်သား ဒေါက်တာဆွန်ယဲက်ဆဲဉ် ဒေါ့ꩻသေꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
စွိုးခွိုꩻ လိုꩻအုံအဝ်ႏမုꩻစနစ် ထင်ႏထိုရေꩻအတွက် စီꩻပွါꩻရေꩻတဖူꩻရဲဉ်ႏ အွဉ်ႏထွော့မာꩻရီးထွူတဲင်-
ပညာႏရေꩻ၊ ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ၊ တရာꩻစီႏရင်ႏရေꩻ၊ လုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻ၊ တဖူꩻလွေꩻသဲင်ꩻရေꩻ၊ ယေန်ႏငဲးရေꩻ ကစဒါႏ အနမ်းအခြုံတဖြုံႏလွုမ်းယို အီႏဖေါႏထန်ႏနွောင်ꩻ၊ ကွဲးကားစွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏမုꩻ မဉ်ႏအောဝ်ႏထွူလဲဉ်းမꩻ အဆင်ႏနုဲင်းကီယိုဟွဉ်ႏဖုံႏ သက်မွန်ရုဲင်ꩻတသွိုးနွောင်ꩻ တဲးတဲးဝါးဝါးသွူ။
တိဗဲစ်ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ရဟန်ꩻတောႏ အွဉ်ကတူႏသား ဒလုဲင်လားမား ခယ်ႏခွိုꩻရက်သား ဒေါက်တာဆွန်ယဲက်ဆဲဉ်၊ အာဖရိကအခေါဝ်နဝ် အွဉ်ကတူႏသား နယ်လ်သဉ်မဲန်ဒဲလား သီးဖုံႏယို ပါသော့ꩻလို့စွဉ်ႏ တွမ်ႏစွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏမုꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးရေꩻကို ထင်ႏသျာꩻငါႏသွူ။
### '''သတိꩻဗာႏသွီႏရော်ꩻစနစ်'''
လိုꩻမျိုꩻတိဉ်ႏခွေါင်ရေꩻအတွက် လွိုတဲင်နီစွိုးခွိုꩻနဝ်ꩻ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻသွီႏယို ခံႏရော်ꩻသော့ꩻမွုန်း နီလိုꩻမျိုꩻကို၊ ကွပ်သွီႏရော်ꩻစနစ်မꩻ ကမ္ဘာႏသမဲင်ꩻတဖြုံႏလွုမ်းကို ကထင်ႏသျာꩻလွဉ်ဒါႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ လဲင်ꩻထိုꩻမားနောဝ်ꩻလဲ့ ဟောဝ်သေနာႏလွလဲဉ်းဒျာႏ။
စဲ့ꩻရေꩻအလꩻ မဲဉ်တွိုက်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻတွိုက်ꩻ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻ ကအီႏဝုဲင်ꩻထိုꩻနောဝ်ꩻ တပေါႏအောဝ်ႏငါႏတောဝ်း၊ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ သꩻရက်ခွိုꩻလွူးတဲင်ရေꩻအတွက် သွီႏရော်ꩻစနစ် ဖေႏကနွို့သော့ꩻလွဉ်ဗာႏမွုန်းနောဝ်ꩻ လိုꩻသတိꩻငါႏ မရေႏမရာႏသွူ။
### '''သတိꩻဗာႏဝင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻ'''
စီꩻပွါꩻရေꩻကတလာဒါႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ မဉ်ႏတလွတ်ꩻတလွိုထိုꩻ တစူးတစိꩻစွဉ်ႏလဲ့ စီꩻပွါꩻလင်ꩻသန်တဝ်း၊ ခြေားကေန်ꩻဒါႏတဝ်း၊ စီꩻပွါꩻရေꩻ တပေါႏဟဝ်တဝ်း ပုဂ္ဂိုလ်ႏတဖြာꩻ မဉ်ႏတလွတ်ꩻတလွိုထိုꩻနဝ်ꩻ တလဲင်ႏချင်ႏ ခြေားကေန်ꩻထိုꩻဒါႏ၊ ဗွိုန်ပီသာဓကနဝ်ꩻနေနေ တဉ်ႏခွေါင်မုꩻ ကအောဝ်ႏလဲဉ်းဒါႏ ခမ်းထီတဖြုံႏ၊ နောဝ်ꩻမွေးတဝ်းလဲ့ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻနဝ်ꩻ အောဝ်ႏခမ်းတန်သား၊ နဝ်ꩻမွေးတဝ်းလဲ့ လိုꩻမျိုꩻတန်တမျိုꩻထထျꩻ ကမွူးလင်ꩻလွဉ်ဒါႏ လိတ်လုဲင်ꩻ၊ ကွဉ်ကꩻ၊ ငေါဝ်းဒေါ့ꩻ၊ အအူ အဒုံႏ၊ ဘာႏသာႏရေꩻ၊ သမဲင်ꩻကစဒါႏယေန်ႏငဲးမုꩻ စားနောဝ်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ အီႏတထွာရာꩻတဝ်းရိုꩻကီလဲ့ မဉ်ႏတွိုႏခမ်းအဲဉ်ထောဝ်း၊ ထီအဲဉ်ထောဝ်း၊ သꩻရက်ခွိုꩻကဆေ့ꩻခြေားဒါႏ၊ ထာꩻသေတရာꩻအာႏကပေႏဒါႏ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻနဝ်ꩻ တွူႏတရန်ဆွုမ်ႏဝင်ꩻ ယေန်ႏငဲးရေꩻ နုဲင်းကီယိုဟွဉ်ႏဖုံႏယို နွောင်ꩻလꩻတဝ်း၊ ထီႏထွꩻလꩻတဝ်းတဲင် နေးတွမ်ႏယေန်ႏငဲးရေꩻအလꩻတွော့ꩻ ကုဲင်းခံႏဗာႏဒါႏ ဝင်ꩻမျောႏထိုꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ လိုႏသတိꩻငါႏယင်းဒျာႏသွူ။
### '''ထာꩻထီႏအဲဉ်ႏဝါႏဒ ခံႏနွို့ပုဲင်ႏ'''
သတိဗာႏ သွီႏရော်ꩻစနစ်၊ သတိဗာႏဝင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ထာꩻထီႏအဲဉ်ႏဝါႏဒ မွေးတဝ်း၊ စွိုးခွိုꩻအုံတဲင်နွောင်ꩻရေꩻအတွက် သတိဗာႏဒျာႏ၊ ထာꩻထီႏအဲဉ်ႏဝါႏဒကရိုꩻနောဝ်ꩻ "နီစွိုးခွိုꩻမꩻ၊ နီလိုꩻမျိုꩻမꩻ"ရိုꩻပီးနောဝ်ꩻတဲင် ထီႏဖွီပါꩻလိုꩻမျိုꩻ၊ စင်ꩻဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻ စားနောဝ်ꩻဒျာႏ၊ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ မတ်နုဲင်းတဟို့ꩻချင်ႏ၊ တဒုံချင်ႏတွော့ꩻတွော့ꩻ လိုႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻ ရက်ပဲင်ꩻရေꩻ၊ သွီႏထီꩻရေꩻတဲင် လိုꩻပိုနုဲင်းနုဲင်းဝင်ꩻ အုံညီꩻအောဝ်ႏရောဝ်းလို့ဝင်ꩻ ဖေႏကလꩻဗာႏသွူ။
တဖဲ့ꩻကို ဝင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻတွမ်ႏ ဓလေ့ꩻထွုံꩻစံႏဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ ထွူႏတွုမ်ဗာႏ၊ နပ်ခန်ꩻဗာႏ၊ အပွိုင်းအဝွို့ ဖေႏကအောဝ်ႏဗာႏမွုန်းတဲင် ခွꩻလဲ့ ခွꩻနုဲင်းနုဲင်း၊ လျားလဲ့ လျားပီပီ၊ ခွꩻညီꩻ လျားညီꩻ၊ အုံညီꩻဗာႏလို့ဝင်ꩻမꩻ စွိုးခွိုꩻအုံတဲင်ရေꩻယို အီႏတဉ်ႏခွေါင်လꩻသွူ။
### '''သꩻရက်ခွိုꩻ ထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏဖုံႏ'''
သꩻရက်ခွိုꩻကရိုꩻဒါႏ ငေါဝ်းဝေါဟာရယို ကမ္ဘာႏလောင်းကို ခေတ်အံႏငါႏ၊ လိုꩻကျွိုက်အာငါႏရိုꩻကီလဲ့ မဉ်ႏတွိုႏကျင်ꩻနေးထူႏ အနမ်းအခြုံနောဝ်ꩻ ခုဲင်ႏခွေါ့ယပ်ꩻမွေးတဲး မရေႏမရာႏသွူ၊ သꩻရက်ခွိုꩻကရိုꩻဒါႏ ငေါဝ်းတငွါယို ဖေႏကဗွို့ꩻစပ်ꩻ ဖေႏကတဲမ်းမုဲင်နွောင်ꩻ သꩻရာႏတဖူꩻနောဝ်ꩻလဲ့သင်၊ ခွိုꩻရက်သားတဖြာꩻသꩻဖူꩻကို ကအီႏလွူးအီ သꩻရက်ခွိုꩻ အခေႏခံႏထာꩻမာꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏခယ်ႏခွိုꩻရက် အွဉ်ကတူႏသား ဒေါက်တာဆွန်ယဲက်ဆဲဉ် တဖူꩻရဲဉ်ႏတရန်းတွော့ꩻ ဖေႏကသေန်ႏလျောႏအီတွမ်ႏ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏတဲင် တဲမ်းချာႏဒင်ႏနယ်လွေꩻဗာႏ နုဲင်းဆꩻလယို-
"လင်ႏတယ်စီး"ကရိုꩻဒါႏ ခယ်ႏလိတ်ကျမ်ꩻအလꩻ "လင်ႏ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းချာႏဗာႏ "လိုꩻခွိုꩻ-စွိုးခွိုꩻ"၊ "တယ်စီး"ကရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းချာႏဗာႏ "လွောက်ꩻနာႏအီအနယ်ꩻ"၊ လင်ႏတယ်စီး-စွိုးခွိုꩻသီးဖုံႏ လွောက်ꩻနာႏအနယ်ꩻ ရိုꩻပီးနောဝ်ꩻသွူ။
၁။ ဘာႏသာႏရေꩻဆဲင်ႏရာꩻ ထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏတွက်တာႏ တယ်ႏစငေါဝ်းကန်းတော့ꩻ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ (ဩကာသ)ဗꩻတွိုႏ ပိဋကတ်လိတ်ကျမ်ꩻဂန်ႏ ကားကအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဖေႏကတဲမ်းချာသေꩻခါꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏသွူ၊ မဉ်ႏတဲမ်းချာသေꩻဗာႏတဝ်းဒွိုန်းနဝ်ꩻ ဘာႏသာႏရေꩻလိတ်လုဲင်ꩻ အလောင်ႏအလင်နွို့သော့ꩻ တဲမ်းချာဒါႏတဲင် ကိုႏကွယ်ႏမုꩻဘာႏသာႏအာလွဉ်တွော့ꩻ အရီးသွတ်ꩻဘာႏသာႏရေꩻအလွောက်ꩻ ထွာထိုꩻဒါႏ တဖူꩻလုဲင်လီးနောဝ်ꩻသွူ။
အကျိုꩻသွုပ်အယပ်ꩻအခုဲင်ႏနောဝ်ꩻ-
## အုပ်ချုပ်ရေꩻလဲ့သင်၊
## ဖြွမ်းဗူႏ သွီႏထီရေꩻလဲ့သင် မော့ꩻအီဒါႏ အယပ်ꩻအခုဲင်ႏ၊
## မူလဘူတယိုꩻယာႏယေန်ႏငဲးရေꩻ ထိုꩻမားအီဒါႏ၊
## ထင်ႏတန် ကနွို့လွဉ်ဆုဲင်ꩻ ဘာႏသာႏရေꩻတဲင် အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ တစွိုးတခွိုꩻလွုမ်း လွောင်ႏဗူႏရေꩻ ပြုဲင်ပြင်ꩻအီဒါႏ။
၂။ ယေန်ႏငဲးရေꩻ ထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏတွက်တာႏ ငေါဝ်းဒေါ့ꩻ၊ လိတ်လုဲင်ꩻ၊ အကွဉ်အကꩻ၊ တူႏရိယာႏ အအူအဒုံႏ စားနဝ်ꩻဖုံႏ ဖေႏကတရွို့ꩻ ထန်ႏတကြတ်ꩻဗာႏမွုန်း မူလစွိုးခွိုꩻယိုꩻယာႏ ယေန်ႏငဲးရေꩻတဖွောင်ꩻတဲင် ယံထောင်လွဉ်ꩻနွောင်ꩻအီ ခေတ်ထီထွတ်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏထွင်ႏဖျင်ဆင်လွေꩻဗာႏသွူ။
၃။ စွိုးခွိုꩻ သမဲင်ꩻရေꩻတွက်တာႏ စွိုးခွိုꩻသမဲင်ꩻနဝ်ꩻ တစွိုးတခွိုꩻလွုမ်း သွီႏသက်ဒျာႏတဲင် သမဲင်ꩻမဉ်ႏထိုꩻမားနဝ်ꩻ လိုꩻထိုꩻမားဒါႏ၊ စွိုးခွိုꩻသမဲင်ꩻ အာႏပေႏချက်တရိုꩻတဝ်း၊ အာႏတလာချက်တရိုꩻတဝ်း လိုꩻသေထွꩻလွဒျာႏ၊ အုံဒေါင်နေးစွိုးခွိုꩻ အတိတ်သမဲင်ꩻတဲင် ဖေႏကတဲမ်းလွေꩻ ပစ္စုပ္ပန်ႏသမဲင်ꩻဟောဝ်၊ အနာႏဂတ်ပွိုင်ႏ စွိုꩻသားလိုꩻယွဲး (Next Generation)ဖုံႏတွက် ဖေႏကထွာအီ အတိတ်သမဲင်ꩻဟောဝ်နောဝ်ꩻ ဟန်ႏနီꩻခွိုꩻပအိုဝ်ႏသီးဖုံႏ သမဲင်ꩻဖေႏတာႏဝွန်ႏလဲဉ်းဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻသွူ။
၄။ စွိုးခွိုꩻလွိုးဟန်စဲင်းနဲင်းရေꩻ ထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏနဝ်ꩻ အခေႏခံႏဗာႏတွမ်ႏ ယိုꩻယာႏထွုံꩻစဲဉ်ႏ မင်္ဂလာႏ၊ ဖြွူးလိုꩻပေႏထီ၊ လိုꩻသီလိုꩻမား၊ ပွယ်ꩻလံꩻသဖင်ႏ၊ ဖန်အမဉ်ꩻနာႏမ၊ ကွင်ꩻဇာတာႏ၊ အကွဉ်အကꩻ၊ တဲမ်းထာꩻရုတ်၊ ဒိုလုံး၊ တောက်ꩻကောဝ်ႏ ကစဒါႏစားနောဝ်ꩻဖုံႏသွူ။
## ပွယ်ꩻမင်္ဂလာႏပအိုဝ်ႏ လွိုးဟန်စဲင်းနဲင်းရေꩻအတွက် အုံဒုံဆောင်ႏအရပ်မုဲင်ꩻ တရိုꩻတောဝ်း၊ အုံဝေင်ꩻဖူꩻကိုတရိုꩻတောဝ်း၊ နေးတွမ်ႏစွိုးခွိုꩻယိုꩻယာႏထွုံꩻနယ်ꩻ ထွုံꩻစံႏတဲင် ထူႏဂုဏ်ႏမာꩻလွေꩻဗာႏ၊
## ပွယ်ꩻလံꩻသဖင်ႏ၊ ဖြွူးလိုꩻပေႏထီ၊ လိုꩻသီလိုꩻမားစားနောဝ်ꩻဖုံႏရိုꩻလဲ့ အုံစွဉ်ႏအရပ်မုဲင်ꩻ တရိုꩻတောဝ်း၊ နီစွိုးခွိုꩻ ယိုꩻယာႏထွုံꩻစံႏနယ်ꩻ ထွုံꩻစဲဉ်ႏယို ယွုမ်းအံႏမုအဗွေတဗာႏတွော့ꩻ နေးထူႏကျင်ꩻသွုံꩻလွေꩻဗာႏ၊
## ခွန်သောင်းဟန်၊ ခွန်တင်အောင်၊ နင်ꩻမြသွေး၊ နင်ꩻချိုချိုစန်း အမဉ်ꩻစားနောဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ စွိုးခွိုꩻလွိုးဟန်စဲင်းနဲင်းတဝ်း၊ တနယ်ꩻ မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏနဝ်ꩻ ထွာလယ်ႏကြွို့ꩻ ပအိုဝ်ႏကပျား(ပြား)မဉ်ꩻ (Half Name)လွုမ်ꩻသွူ၊ လိုꩻမဉ်ꩻတရွေꩻလွုမ်ꩻကို 'ခွန်နင်ꩻ'နဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလွိုးဟန်ပါတစိꩻလွုမ်ꩻတဲင် သောင်းဟန်၊ ချိုချိုစန်း စားနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ထင်းတန်၊ ထီႏတန် ဝင်ꩻမဉ်ꩻတွော့ꩻ ထူႏတခွန်ꩻနေးလယ်ႏကွို့ꩻလွုမ်ꩻ၊ ဖူးဝေးချင်ꩻချင်ꩻနဝ်ꩻ မဉ်ꩻတဖြုံႏလွုမ်း ဖန်နေးစွိုးခွိုꩻ ယိုꩻယာႏ ဇာႏတိလွဉ်းလွဉ်းတဲင် ဒီဟောဝ်ထွားနုဲင်းဒျာႏလွဝင်ꩻသွူ။
စွိုးခွိုꩻလွိုးဟန်စဲင်းနဲင်းမုꩻကပါဒါႏ အမိဉ်ꩻပုံႏစံႏ နုဲင်းဆꩻလယိုနောဝ်ꩻ လိုႏဖန်လွဒျာႏ-
ခွန်မောင်ႏဗွာ၊ ခွန်တီး၊ ခွန်ယံတန်၊ နင်ꩻခံꩻလာႏ၊ နင်ꩻထွဉ်ႏ၊ နင်ꩻခံꩻထီ။
ကွဲႏကားတွော့ꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏယေန်ႏငဲးရေꩻယို အောဝ်ႏ"အင်ဒု"ခြောင်တန်တရန်းတွော့ꩻ ပါဠိသက္ကတ သင်ကရိုက်ဘာႏသာႏကို မွူးလင်ꩻလွဉ်တဲင် မဉ်ႏဖန်နေး-
ခွန်သူရ၊ ခွန်ရာႏဇာႏ၊ နင်ꩻသီႏတာႏ၊ နင်ꩻဥမ္မာႏ-စားနောဝ်ꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသေန်ႏလျောႏဒျာႏသွူ။
## တဲမ်းထာꩻရုတ်၊ ဒိုသေင်ႏ၊ ဒိုလုံး၊ တောက်ꩻကဝ်ႏ ပညာႏစားနဝ်ꩻဖုံႏလဲ့ ပအိုဝ်ႏမူႏခိုရုတ်ယို လွိုးဟန်စဲင်းနဲင်းမုꩻ ဖေႏကအဝ်ႏဗာႏ မဉ်ႏတဲမ်းစွဉ်ႏ သိကျာꩻ' ဗျဟ္မာႏ လူꩻတနံရုတ်ကရိုꩻလဲ့ ဖေႏကထွာဗာႏ သိကျာꩻပအိုဝ်ႏ၊ ဗျဟ္မာႏပအိုဝ်ႏ တနံပအိုဝ်ႏရုတ်ဖုံႏနဝ်ꩻ ကျံႏစယ်ႏတဲမ်းဗာႏ စတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
= မဉ်ႏလိုႏတဲမ်းဒင်ႏလိတ် ခင်ႏလမ်းရပ်မုဲင်ꩻကိုတရိုꩻတောဝ်း တဲမ်းနေးလိတ်ပအိုဝ်ႏ၊ ထီအုံႏ ထီနောင်၊ ဝတ်၊ တထာ စတဲင်ကလိုႏတဲမ်းလိတ် ခင်ႏလမ်းမန်ႏသမျကို ခွိုꩻပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယို ထူႏဂုဏ်ႏတဲမ်းဒင်ႏလွေꩻဗာႏသွူ။
၅။ လိုꩻမုꩻရေꩻထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏနောဝ်ꩻ စွိုးခွိုꩻတယ်ႏဆို့ꩻခွုန်ꩻရေꩻအတွက် အာႏရဲင်ꩻတန်တဖြုံႏဒျာႏတဲင် လိုꩻမုꩻရေꩻထာꩻမာꩻ အာႏမိဉ်ႏတလာမꩻ လိုꩻမျိုꩻလဲ့ တသွောင်းနွောင်ꩻငါႏသွူ။
### '''လိတ်လုဲင်ꩻပင်ႏတသွောင်းရေꩻ'''
လိတ်လုဲင်ꩻတသွောင်းမꩻ လိုꩻမျိုꩻတသွောင်းလꩻတဲင် (ပိဋကတ်၊ သမဲင်ꩻ၊ တသီႏ၊ သိပ္ပံ၊ ဘူမိဗေဒ၊ ဇလဗေဒ၊ ရုက္ခဗေဒ၊ ဝေဒပေႏတင်ႏပညာႏ၊ အနုပညာႏဆဲင်ႏရာꩻ) ကစဒါႏ လောကလိုꩻရေꩻကျမ်ꩻ၊ နွို့ဂန္ထဝင်ႏလိတ်လုဲင်ꩻမန်ႏသမျကို ထေအာႏထေရဲင်ꩻတွော့ꩻ အွဉ်ႏအရေꩻတဲမ်းချာခါꩻမꩻ စွိုးခွိုꩻတဉ်ႏခွေါင်မုꩻယို အာႏမခံႏချက် အီႏအောဝ်ႏနွောင်ꩻလꩻနောဝ်ꩻသွူ။
### '''စွိုးခွိုꩻချင်ꩻ စွဲးကမ်းရေꩻ'''
အောဝ်ႏစွိုးခွိုꩻယေန်ႏငဲးမုꩻတဖွေါင်ꩻကို လဲဉ်းထန်ႏတကျောက်ꩻထန်ႏထိုꩻဒါႏ လိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏအစွိုꩻအဗူႏလဲ့သင်၊ ကအောဝ်ႏတငိုသော့ꩻဒါႏ ဒုစရဲက်မုꩻကို လိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏလဲ့သင် နေးတွမ်ႏမွိုးဖါဖူးဝေး ဒုံဆောင်ႏရပ်ရာႏ ကောႏမတီႏအစွိုꩻအဗူႏအာႏရဲင်ꩻတဲင် အမွိုင်သွတ်ꩻတဗာႏ ဖေႏကဖျင်ဆင်ဆုမ္မသွဉ်သင်လွေꩻဗာႏသွူ။
တဖဲ့ꩻကို ကွပ်အကျောင်ꩻအမျိုꩻမျိုꩻတွော့ꩻ စီꩻပွါꩻရေꩻ ကထဲ့ဖွိုႏထိုꩻဒါႏလမ်းတဗာႏ၊ နားဟွိုန်တဖြုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ လိုꩻမုꩻရေꩻအလꩻ နေးတွမ်ႏသꩻရက်ခွိုꩻအခေခံႏတွော့ꩻ အကျံႏဉာဏ်ႏဟောဝ်ဖုံႏတရိုꩻတောဝ်း၊ ရွဉ်ရေꩻတောင်ꩻရေꩻတရိုꩻတောဝ်း စွဲးကမ်းကိုဖေႏဗာႏ၊ အကျိုꩻသွုပ်ဆꩻချာကို ကပါလွဉ်ဒါႏ လိုꩻပေႏပညာႏရေꩻနောဝ်ꩻလဲ့ ပင်ႏကိုဖေႏဗာႏ၊ နောဝ်ꩻမꩻ တစွိုးတခွိုꩻလွုမ်း တယ်ႏဆို့ꩻခွုန်ꩻရေꩻထာꩻမာꩻယို အနမ်းအခြုံအီႏအောဝ်ႏလွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။
### '''ကမ္ဘာႏကျောႏခွိုꩻရက်သားဖုံႏ'''
စွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏရေꩻတွမ်ႏ ထင်ႏတသွောင်းရေꩻအတွက် အာႏဇာႏနီႏခွိုꩻရက်သားဖုံႏ လွူးထန်ႏရေꩻနဝ်ꩻ မွိုးပအိုဝ်ႏမူႏဖုံႏ တာႏဝွန်ႏဒျာႏ၊ ဟန်ႏနီꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏ လိုꩻအစွိုꩻအဗူႏ တဖြုံႏလွုမ်းနောဝ်ꩻလဲ့ အောဝ်ႏမွိုးပအိုဝ်ႏမူႏ သꩻအောင်ခါႏကို ကအီႏဖြိုထန်ႏလွဉ်ဒါႏ ပိုဟောဝ်ရတနာႏ အာႏဇာႏနီႏခွိုꩻရက်သားဖုံႏယို အောဝ်ႏကော့ꩻမောင်ꩻငါႏလဲဉ်းဒျာႏသွူ။
နောဝ်ꩻမꩻ နေးတွမ်ႏပွုံႏသဏ္ဌာန်ႏအမျိုꩻမျိုꩻတဲင် ကမ္ဘာႏကျောႏခွိုꩻရက်သားဖုံႏ၊ ကရုဲင်ꩻတသွိုးလွဉ်ဒါႏ ကမ္ဘာႏဇာတ်ခြေင်ႏလောင်းနဝ်ꩻ တွမ်ႏမေႏစက်ရောင်ႏတဆောဝ်ဆောဝ်တွော့ꩻ ယီးနယ်လွေꩻရီးဗာႏ နုဲင်းဆꩻလယိုသွူ။
### '''ဗုဒ္ဓဗွေႏဘုရာꩻ'''
ကပိလတွမ်ႏ ကောလိယခမ်းနီဖြုံႏနောဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻဖူးဝေးစွိုးခွိုꩻလွဉ်းလွဉ်း၊ ကွပ်စွဉ်ႏခမ်းသားနီဖဲ့ꩻ တရိမ်ဝင်ꩻ ခြောင်တန်ရောဟိဏီတဲင် လဲင်ꩻအီႏထွာနေးစွဉ်ႏ စဲ့ꩻပွယ်ꩻတန်၊ စဲ့ꩻပွယ်ꩻမဉ်ႏထွာနောဝ်ꩻ ဝွေꩻဗွေႏသာႏကီႏဝင်ႏစွိုးခွိုꩻ နီဖဲ့ꩻနီခေါဝ်သွီႏထီဖုံႏ အီႏထွတ်ꩻသော့ꩻခြောင်တန် ရောဟိဏီကိုအကျောင်ꩻ ထီႏထွꩻသေꩻခါꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သꩻရက်ခွိုꩻကဗွေခူꩻဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻဂေါတမနမ်း ကျွꩻတွိုႏလွေꩻ စဲ့ꩻတလင်ꩻခြောင်တန် ရောဟိဏီဖဲ့ꩻကီ လဟာႏခွင်ႏကို သာႏကီႏဝင်ႏချင်ꩻချင်ꩻ ရက်ပဲင်ꩻရေꩻ၊ စွိုးခွိုးတဉ်ႏခွေါင်ရေꩻအတွက် နေးတွမ်ႏဖန္ဒနဇာတ်၊ ပထဝီဣန္ဒြိယဇာတ်၊ လဋုကိကဇာတ်တဲင် စွိုးခွိုꩻချင်ꩻချင်ꩻ လွောင်ႏဗူႏရေꩻ၊ တွိုက်ꩻခꩻအွဉ်ႏဆွိုးရေꩻ၊ ငိမ်ꩻချမ်ꩻရေꩻအတွက် နေးတွမ်ႏရုက္ခဓမ္မဇာတ်၊ ဝဋ္ဋကဇာတ်-ထွူတကာႏတောဝ်း နမ်းတွမ်ႏနမ်းဝွေႏဖန်ႏသွုံꩻသပ်ရေꩻ၊ ဆုမ္မꩻသွဉ်သင်ရေꩻအတွက် နေးတွမ်ႏအတ္တဏသုတ်တောႏဖုံႏယို ထောင်စူဟော်ꩻနယ်ဖေႏ ငိမ်ꩻချမ်ꩻရေꩻတရာꩻဖုံႏနောဝ်ꩻမꩻ ရဲးနွောင်ꩻလꩻ စဲ့ꩻပွယ်ꩻသွူ။
ကွပ်ပွိုးနီဗွေႏဘုရာꩻဂေါတမတဲင် သာႏကီႏဝင်ႏခွိုꩻ ကပိလတွမ်ႏ ကောလိယခမ်းသား သွီႏသက်ဖုံႏ ထါတ်ꩻသော့ꩻဗာႏတောဝ်း ရောဟိဏီထီခြောင်တန်၊ ဗုဒ္ဓနီဗွေႏဘုရာꩻယို မဟာႏခွိုꩻရက်သားတပါꩻအနေႏလဲ့သင်၊ မဟာႏလိုꩻပိုအနေႏလဲ့သင်၊ မဟာႏကရုဏာႏဗွေႏတပါꩻအနေႏလဲ့သင် ကျောႏတွိုႏစွစ်ꩻလွေꩻ ဇမ္ဗူႏဒီႏပါႏကျွန်ꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။
### '''ခွန်ထရော်'''
နီဗွေႏဘုရာစူထွေရံႏ သျင်ႏသာရိပုတ္တရာႏအလောင်ꩻဆား ခွန်ထရော်ဘဝ ထီနောင်တဖြုံႏကို ခမ်းသဲင်ခါ ထီသေ့ꩻထိုꩻတဲင် လင်းတ၊ ဝါးဗွာ၊ စောက်အာႏကစဒါႏ ဝါးကအံႏဒါႏသꩻသားမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ လင်ꩻအံႏစွဉ်ႏဒျာႏ ခွန်ထရော်စွိုးခွိုꩻ ထပေႏဖုံႏသွူ။
သꩻရက်ခွိုꩻကဗွေတလာဒါႏ ခွန်ထရော်နောဝ်ꩻ ရွစ်စွဉ်ႏ "ရက်စွိုးခွိုꩻ သစ္စာႏတရာꩻ"နုဲင်းယို-
"ခွေယို ဝင်ꩻသက်ဝင်ꩻသွဲလဲ့ မာꩻသီဖိုတဝ်း၊ ခွေစွိုးခွေခွိုꩻ ထပေႏဖုံႏအလောင်းလဲ့ နိစ္စက်ဖိုတဝ်းဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻသွူ၊ သစ္စာႏတရာꩻယို မဉ်ႏမွေးမန်ႏနောဝ်ꩻ တခြွိုက်ချင်ႏ တလဲင်ႏချင်ႏ ခမ်းလော့ထွူတဲင် ခွေစွိုးခွိုꩻ ထပေႏဖုံႏ ဖေႏကချမ်ꩻသာႏလွဩ"
အုံတဆင်ႏ တလီꩻသန်ခမ်းခြွိုင်ꩻတွော့ꩻ ခမ်းလော့လွဉ်မꩻ ခွန်ထရော်စွိုးခွိုꩻထပေႏဖုံႏ ချံꩻသာႏလွစွည်ႏဒျာႏ၊ ခွန်ထရော်ရက်စွိုးခွိုꩻသစ္စာႏတရာꩻ-
"ပုန ပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ မစ္ဆရာဇာ မဟာသရေ"ကရိုꩻဒါႏ ဂါႏထာႏတောႏနောဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏဟန်ႏနီꩻ အောဝ်ႏထွာနေက ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏသီးဖုံႏ စူခွုမ်ဂါႏထာႏ တပုဒ်နောဝ်ꩻသွူ။
### '''ဂျုံးအော့ဖ်အတ်'''
(၁၇)ရျာꩻဗူႏအယံတွင်ꩻ အင်္ဂလိပ်နယ်ႏခြဲ့ꩻသားဖုံႏ ကျံႏထူႏသိမ်ꩻ ပျင်ႏတစ်ခမ်းတဲင် တွမ်ႏစဲ့ꩻတွမ်ႏရဲင်ꩻ လွဉ်တွိုက်ꩻစွဉ်ႏဒျာႏ ပျင်ႏတိစ်ခမ်းနောဝ်ꩻ လဲင်ꩻအီႏထဲ့ထိုꩻစွဉ်ႏ အင်္ဂလိပ်စူကိုအယံတွင်ꩻ ပျင်ႏတိစ်လုဲင်းသားမူႏပေႏအမဉ်ꩻလꩻ "ဂျုံးအော့ဖ်အတ်"နဝ်ꩻ ကွီခွင်ꩻပျင်ႏတိစ်ခွန်ဟော်ခံꩻထျꩻ ဝွေꩻအီႏတွိုက်နယ်ႏခြဲ့ꩻသားဖုံႏ ရိုꩻပီးနောဝ်ꩻသွူ။
ကထွိုင်ႏလꩻထွူအခင်ꩻ ခွန်ဟော်ခံꩻထျꩻနောဝ်ꩻ လုဲင်းသားမူႏပေႏယို ခြွိုင်းစွဉ်ႏစဲ့ꩻပိုႏတန်အခြွိုင်း အုံဆငါ တွိုက်ꩻစွဉ်ႏရန်ႏသူႏ၊ ကထွာဒါႏစဲ့ꩻပိုႏတန် ပိုႏတလောင်ꩻ ပိုႏပေႏဖုံႏနောဝ်ꩻ သꩻယိန်းဆွော့ꩻယိန်းဆꩻတက်တဲင် ခွုင်းအာႏတွူႏတရန်ချာမꩻ နယ်ႏခြဲ့ꩻဖုံႏ ဆွတ်ချာဗာႏစွဉ်ႏဒျာႏသွူ။
ပျင်ႏတိစ်ခွိုꩻရက်သားမူႏပေႏ "ဂျုံးအော့ဖ်အတ်"ရုက်နောဝ်ꩻ တယ်ႏနေးလုံးတဲင် ဗꩻတွိုႏဟန်ႏနီꩻ ပျင်ႏတိစ်ခမ်းသားဖုံႏ အောဝ်ႏခံႏနွမ်ꩻလွေꩻ စွုမ်ႏနီꩻနီꩻသွူ။
### '''ဗဲင်ကဲဉ်နဲဉ်'''
ဂျူးယေဝတီတွမ်ႏ သမ္မာႏကျမ်ꩻကိုကပါဒါႏ ဣသရေလနနဝ်ꩻ တမျိုꩻချင်ႏဒျာႏ၊ ဗဲင်ကဲန်နဲဉ်နဝ်ꩻ လွူးဒျာႏဆိုဗီယဲစ် ရုဆျားခမ်းကို၊ ကွပ်စွဉ်ႏ သိုဗီယဲတ်အစိုႏရ ဂျူးလွိုဆန်ရေꩻစနစ်တွော့ꩻ လယ်ႏကျံႏတကုဲင်မာꩻသီ ဂျူးလိုꩻမျိုꩻဖုံႏတဲင် ဗဲင်ကဲန်နဲဉ် တွမ်ႏအဖူးတဖြာꩻနောဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏတဖူꩻလွဗꩻခင်ႏ ကာဗꩻသဲင်ꩻနေး ရဆျားခမ်းကူ သဲင်ꩻတွိုႏစခေါင်ႏစခါ မွိုးဖြားဖါဖြား ကပဲင်ႏဆဲင်ႏဒါႏ ဣသရေလခမ်းကိုသွူ။
ယံတွင်ꩻကာႏလ ဣသရေလခမ်းနဝ်ꩻ ပါလဲစ်စတဲင်းလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အောဝ်ႏထူႏသိမ်ꩻခါꩻသွူ၊ ပါလဲစ်စတဲင်းစူဆꩻလ ဂျူးလိုꩻမျိုꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻခွင်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ တဲမ်းခွင်ꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ ရက်စွိုးခွိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ အုံကွံအုံဗူႏခွင်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း ထွူတကာႏတောဝ်း ဗဲင်ကဲန်နဲဉ် အပါႏအဝင်ႏ ဂျူးလိုꩻမျိုꩻဖုံႏယို ပါလဲစ်သတဲင်းလိုꩻမျိုꩻ တေက်ꩻနျꩻမုꩻဆꩻလကို နုဲင်းစွဉ်ႏခမ်းလော့ လာမားဟာနောဝ်ꩻသွူ။
ဗဲင်ကဲန်နဲဉ်နောဝ်ꩻ ဂျူးစွိုးခွိုꩻ လွစ်ထန်ႏရေꩻအတွက် ဖွဲ့ဗူႏနေး "ဂျူးရက်စွိုးခွိုꩻအစွိုꩻ"တဲင် ရုဲင်ꩻတသွိုးလွဉ် ကမ္ဘာႏစွုမ်ႏကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဂျူးဖုံႏနဝ်ꩻ သောင်ႏသာလွဉ်လွဉ်ꩻသွူ။
ကွဲးကား ဒုတိယကမ္ဘာႏအယံတွင်ꩻ ဂျာမနီခမ်းကို ကအောဝ်ႏဒါႏဂျူးဖုံႏနောဝ်ꩻ အာႏဏာႏသျင်ႏဟိစ်တလာ အွဉ်ႏစွꩻဓာတ်လွီးမာꩻသီတဲင် ဂျူး(၂)သဲဉ်လွို ခံႏဗာႏခြေင်ခြေင်နောဝ်ꩻသွူ။
ဗဲင်ကဲန်နဲဉ် အွည်ကတူႏဒါႏ "ဂျူးရက်စွိုးခွိုꩻအစွိုꩻ"နောဝ်ꩻ သံႏတမန်ႏနယ်ꩻအလꩻလဲ့သင်၊ စဲ့ꩻရေꩻအလꩻလဲ့သင် တွိုက်ꩻနက်ချာ ဟိစ်တလာတွမ်ႏကမ္ဘာႏလောင်းကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဂျူးလွိုဆန်ရေꩻဖုံႏသွူ။
ကမ္ဘာႏစွုမ်ႏရပ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ အတေက်ꩻနျꩻခံႏ ဂျူးသွီႏကပါဒါႏမန်ႏသမျ ခံႏထူႏနေးဂျူးလိုꩻမျိုꩻတဲင် သဲင်ꩻလွဉ်ထေ့ "ဂျူးရက်စွိုးခွိုꩻအစွိုꩻ"ထျꩻ တွိုက်ꩻနက်ချာ ပါလဲစ်သတဲင်း ပွိုင်ႏစိုꩻသားဖုံႏနောဝ်ꩻမꩻ "အစ္စရေး"ကရိုꩻဒါႏ ခမ်းတသာတဖြုံႏ ကမ္ဘာႏလောင်းကို ပေါႏထန်ႏလွဉ်ဗာႏတဲင် ဗဲင်ကဲန်နဲဉ်နောဝ်ꩻလဲ့ ထွာလွဉ်အစ္စရေး ဆယ်ႏဆို့ꩻရေꩻဗိသုကာႏတဖြာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
### '''ခွန်ဖြားဗွာ'''
ကောင်ရွေꩻဒေႏသ ပအိုဝ်ႏခမ်းရင်ꩻသားဖုံႏနဝ်ꩻ ပဒေႏသရာဇ်ပွိုင်ႏစိုꩻမုꩻဆꩻလကို သွဉ်လိတ်ခွင်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ ဒေါ့ꩻခွင်ꩻ၊ တဲမ်းခွင်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ အုံကွံစုဗူခွင်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ သွူတကာႏတဝ်း ပအိုဝ်ႏရပ်ရာႏကိုဖုံႏ ဗွောင်ဖေႏထာꩻတောႏထာꩻလောင်ꩻ၊ အွဉ်ႏဆို့ꩻယာဖြေင်း၊ အွဉ်ႏဒွိုႏဒေါဝ်၊ လိုꩻမူႏတရေꩻမုဲင်ꩻရာꩻ ဆက်ဖေႏဗာႏ စောက်ꩻဖါးထျꩻ၊ ဖေႏပါဗာႏ သဿမေဓလိုꩻခွဉ်ႏ၊ လုဲင်းခွဉ်ႏ၊ ခြံခွဉ်ႏ၊ သေင်ႏဆုံꩻဝါႏဆုံꩻခွဉ်ႏဖုံႏသွူ။
ကွပ်စွဉ်ႏ ပအိုဝ်ႏခမ်းရင်ꩻသားဖုံႏ ခံႏဗာႏပေ့ꩻမဲ့၊ ပေ့ꩻနား၊ ပေ့ꩻဖြောင်းတဲင် ခွန်ဖြားဗွာ အွဉ်ကတူႏဒါႏ "ပဒေႏသရာဇ်လွိုဆန်ရေꩻအစွိုꩻ"တွူႏတရန်ချာမꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏဖုံႏ မဲ့နားဗွောင်လွဉ်၊ ထာꩻသေတရာꩻ လုဲင်းလွဉ်ဗာႏသွူ။
ကတွူႏတရန်းချာ ပဒေႏသရာဇ်နောဝ်ꩻ ရွဉ်လို့တန်ႏဖိုꩻ ကအောဝ်ႏယံတွင်ꩻ ရန်ႏတကွုန်ႏတွမ်ႏ ဗောႏလမဲင်ႏဘဏ်ကို ကအောဝ်ႏဒါႏ ခွန်ဖြားဗွာ နမ်းပဲင်ႏရွဉ် (၁၅၀၀၀ဝိ)တသိန်ႏငတ်ꩻသောင်ꩻဗီႏ ခံႏလို့အနီꩻအရင်ꩻထွူတကာႏတောဝ်း ဝွေꩻဗွေႏနမ်းလဲ့ အွဉ်ကတူႏ တွူႏတရန်ချာ ပဒေႏသရာဇ်အကျောင်ꩻ သꩻရက်ခွိုꩻအာႏကတလာဒါႏ ခွိုꩻရက်သား ခွန်ဖြားဗွာခရာႏနောဝ်ꩻ တဲမ်းမုဲင်ဒင်ႏပျꩻနယ်ဗာႏ တခွိုင်းယိုသွူ။
## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ: