ပျꩻဆန္ဒကွီဗုဲင်စင်ꩻ

**"ရဋ္ဌပါလသုတ် (ရဋ္ဌပါလ ပျꩻဆန္ဒ ကွီဗုဲင်စင်ꩻ)"**
အွိုးခꩻတလဲင်ႏ-
နီဗွေႏဘုရာꩻတွမ်ႏ ရဟန်ꩻသံဃာႏ ကျွꩻလွေꩻကုရုခမ်း၊ တွိုႏလွေꩻ 'ထုလ္လကောဋ္ဌိက'ဒုံတန်၊ ဟွူန်ဗွေႏဘုရာꩻတွမ်ႏသံဃာႏ ကျွꩻလွဉ်တဲင် ဒုံသားဖုံႏ ခိုခိုမူႏမူႏ ဖျော်ဗူႏဗွေႏဘုရာꩻထျꩻ၊ ရိုႏသေႏဂါရဝ ဝုဲင်ႏလွေဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻသွူ။
နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏတရာꩻတွော့ꩻ ဗွောင်ဖေႏဒုံသား ခွန်နင်ꩻသီးမဲ့နား၊ နေးတွမ်ႏတရာꩻနောဝ်ꩻ မာꩻစွယ်ꩻဒုံသားသꩻ၊ မာꩻဖေႏနေး ဒုံသားဖုံႏ ကမဉ်ကျင်ꩻသွုံꩻသန်တရာꩻ၊ မာꩻဗန် မာꩻသꩻရေꩻဖေႏ ဒုံသားဖုံႏ တွမ်ႏတရာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
နာႏတရာꩻသားကို အထူꩻချာꩻလဲဉ်းဝင်ꩻနဝ်ꩻ 'ရဋ္ဌပါလ'၊ ဝွေꩻနဝ်ꩻ ဟွူန်နစ်သက်မွေးစွဉ်ႏတရာꩻ၊ မဉ်ဗုဲင်မွေးစွဉ်ႏစင်ꩻ၊ မဉ်ကျင်ꩻမွေးစွဉ်ႏတရာꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ လိုꩻဒုံဖုံႏ ထွိုင်ႏသဲင်ꩻလို့သွူနဝ်ꩻ ဝွေꩻလွေꩻထေ့ဗွေႏဘုရာꩻ-
"ဩဗွေႏ ဘုရာꩻမျတ်ဗွေႏဩ-
ခွေသွဉ်း မဉ်ꩻ'ရဋ္ဌပါလ'ဗွေႏဩ၊ မဉ်ဗုဲင်ငါႏသျင်ႏ၊ မဉ်ခံႏငါႏစင်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻထျꩻဗွေႏဩ"
"ရဋ္ဌပါလဟွေး-
ဗွေႏဘုရာꩻသီးအမျိုꩻနဝ်ꩻ ပေါႏမွိုးဖါ တအွဉ်ႏစွꩻခွင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဗုဲင်ဖေႏတဝ်းသျင်ႏ၊ အွဉ်ႏခံႏဖေႏတဝ်းစင်ꩻ၊ နာꩻကွီလဲဉ်း မွိုးဖါအခွင်ꩻနဲ့"
"ကွီဗာႏဒွိုန်း ဗွေႏဩ"
"ပေါႏနဝ်ꩻတဲ့ သဲင်ꩻကွီက မွိုးဖါအခွင်ꩻဟုဲင်း"
ဗွေႏဘုရာꩻ ထွဉ်ႏသဲင်ꩻကွီ မွိုးဖါအခွင်ꩻတဲင် ရဋ္ဌပါလ သဲင်ꩻကွီမွိုးဖါအခွင်ꩻနုဲင်းယို-
"ဩမွိုးဗွေႏ ဖါစောဝ်းဟွေး-
ပိုခိုယိုနဝ်ꩻ မဉ်ဗုဲင်ငါႏသျင်ႏ၊ မဉ်ခံႏငါႏစင်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻထျꩻသူꩻ"
"ပိုခိုဟွေး-
ယူႏယွယွစံꩻမွိုင်ပိုခို၊ ပိုခိုအဝ်ႏတဖြာꩻဒျာႏတဲင် တဲႏပေႏခါကာႏ ဗꩻစွဉ်ႏယိုခါ မွိုးဖါကရက်၊ ခွမ်ꩻလွဉ်ချမ်ꩻချမ်ꩻသာႏသာႏ၊ ဖေႏအံႏဖေႏအွꩻအွီႏအွီႏ၊ ဖေႏကွဉ်ဖေႏကꩻ ဟောဝ်ဟောဝ်းမွေးတဝ်းနဲ့ ပိုခို၊
မွိုးဖါသီး အဝ်ႏမွန်နေကယိုပိုခို-
မွိုးဖါသီး မဉ်ထီႏသေႏသေႏ၊ မဉ်ဒေါ့ꩻရီသေႏသေႏပိုခို စွုမ်ႏနီꩻစွုမ်ႏဟာမွော့ ပိုခို၊ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ မွိုးဖါသီး အီႏအွဉ်ႏစွꩻခွင်ꩻဟောင်း ပိုခို၊ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း အွဉ်ႏစွꩻခွင်ꩻနွောင်ꩻတဝ်း ပိုခို"
ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ မဉ်ဗုဲင်မွေးစွဉ်ႏသျင်ႏ၊ မဉ်ခံႏမွေးစွဉ်ႏစင်ꩻတဲင် ကွီစွဉ်ႏအခွင်ꩻ နီလဲင်ႏလꩻတဝ်း၊ သွံလဲင်ႏလꩻတဝ်း၊ တွိုႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻယူႏ "မဉ်ႏနာႏနုဲင်း မွိုးဖါသီးငေါဝ်းနဝ်ꩻ ကွီငေါဝ်းနေးနဝ်ꩻ တလꩻနွောင်ꩻတဝ်းအခွင်ꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ပျꩻနေးဆန္ဒမꩻ ခွေယိုနဝ်ꩻ မဉ်ႏဗုဲင်ဗာႏစင်ꩻတဲ့ဗုဲင်၊ မဉ်ႏဗုဲင်ဗာႏတဝ်းစင်ꩻတဲ့ ခံႏစွဉ်ႏအသီ၊ အွꩻဒွုမ်ထီ၊ အံႏဒူမ်ဒဲဉ်"ဆွုံꩻဖျတ်ခြေးင်ကတွောင်ထွူတွော့ꩻ ဗေင်ႏပြာႏစွဉ်ႏဒျာႏထာꩻ (လမ်းငါ)ဟံႏလောင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ ပျꩻဆန္ဒ-
ဗေင်ႏပြာႏထာꩻ ဟံႏလောင်းထွူတဲင် ဒဲဉ်တတာႏ ခံႏအံႏတဝ်း၊ ဒဲဉ်နီတာႏ ခံႏအံႏတဝ်း၊ ဗꩻစွဉ်ႏဒဲဉ်နွုတ်ꩻတာႏ ခံႏအံႏတဝ်း (လꩻစွဉ်ႏနီနီꩻပုဲင် တကွို့ꩻမွူး)
- အမွိုးဖါလွဉ်ချော်ꩻနေး လꩻတဝ်း၊ ခံႏအံႏတဝ်း၊ ခံႏထွိုင်ႏတဝ်း၊
- အသွꩻပေႏဟောဝ်ဖုံႏ လွဉ်ချောက် လꩻတဝ်း၊ အုံဒျာႏတေ့တေ့ꩻ၊
- အဖူးဝေးဖုံႏလွဉ်ချꩻနားဖေႏ လꩻတဝ်း၊ အုံဒျာႏတေ့ꩻတေ့ꩻ၊
တစွိုꩻတစွိုꩻယို လွဉ်ချော်ꩻ၊ လွဉ်ချောက်၊ လွဉ်ချꩻနားဝွေꩻနဝ်ꩻ အဆေ့ꩻသွတ်ꩻ သွံလဲင်ႏသွံလဲင်ႏ၊ လꩻတဝ်းလာꩻလာꩻ၊ ရဋ္ဌပါလ အုံတေ့ꩻဒျာႏထာꩻလွဉ်းလွဉ်း။
တွိုႏနဝ်ꩻမꩻ ရဋ္ဌပါလသွꩻပေႏဟဝ်ဖုံႏနဝ်ꩻ လွေꩻထေ့ ရဋ္ဌပါလမွိုးဖါ၊ ဝွေꩻသီးတောင်ꩻပြန်ႏ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏနုဲင်းယို-
"မွိုးဖါသီးဖုံႏဟွေး- နီသွꩻရက် ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ မဉ်ဗုဲင်ငါႏစင်ꩻ၊ မွိုးဖါအွဉ်ႏစွꩻခွင်ꩻတဝ်းတဲင် ဗေင်ႏပြာႏစွဉ်ႏထာꩻ ဟံႏလောင်း၊ ထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ တဒါခါꩻတဝ်း၊ 'ခွေတဲးတဲ့ ဗုဲင်ဗာႏတဝ်းစင်ꩻဟောင်း၊ သီဟောင်း'အဝ်ႏနီမျိုꩻလွုမ်ꩻ၊ အအွဉ်ႏသꩻလဲဉ်းနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ပေါႏဖေႏဗုဲင်တဝ်းမွေးနဝ်ꩻ ဝွေꩻခံႏစွဉ်ႏအသီ၊ မဲ့ꩻအသီထိုꩻလꩻ၊ ထာꩻသီနဝ်ꩻ အီႏသီမုဲင်ꩻခါသေတဝ်း၊ မခွိုက်ကအဝ်ႏမွန်နေ ယိုခါနဝ်ꩻ အွဉ်ႏစွꩻခွင်ꩻခန်းမꩻ ခွꩻသꩻကွေး၊ ဝွေꩻမဉ်ႏထွာစင်ꩻတဲ့ မွိုးဖါသီး အဝ်ႏထီႏဗာႏဒျာႏနဝ်ꩻဟွေး၊ မဉ်ႏသီထိုꩻမွိုင် စောင်းအီႏထီႏဗာႏဒွုမ်နဲ့၊ အမဉ်ႏပျောႏတဝ်း အမဉ်ႏထွက်ချာတဲ့ ဝွေꩻအီႏအုံကဲအွိုးမုဲင်ꩻ၊ အီႏသဲင်ꩻအုံယင်းဒျာႏ မွိုးဖါသီးထျꩻယို မွေးတဝ်းနဲ့၊ ယူႏစဲင်းစဲင်းဟုဲင်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဖေႏခွင်ꩻခန်းဟုဲင်း"။
ရဋ္ဌပါလသီးမွိုးဖါရိုꩻ-
"မွေး- သီဒေါ့ꩻနဝ်ꩻမွေးငါႏ၊ နီအီႏဖေႏခွင်ꩻဒျာႏ"ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻထွူတဲင် အသွꩻဖုံႏ၊ အမွိုးဖါဖုံႏ လွေꩻထေ့ရဋ္ဌပါလတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻငေါဝ်းသꩻရေꩻနုဲင်းယို-
"ယိုသွꩻ ရဋ္ဌပါလ- ထွိုင်ႏဟုဲင်း၊ နာꩻမွိုးဖါဖေႏခွင်ꩻလဲဉ်းနာꩻ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ တွိုႏဆုဲင်ꩻဆုဲင်ꩻ ဖေႏမော့ꩻဗဲင်းမွိုးဖါ-တဲ့"
"သီဒေါ့ꩻနဝ်ꩻ မွေးနေဟောင်း"
"မွေးဒျာႏပိုခို- ထွိုင်ႏဟုဲင်းပိုခို၊ လွေꩻအံႏကဒဲဉ်ဟုဲင်း၊ အံႏဒဲဉ်ထွူမꩻ လူးကထီ၊ လူးထီထွူမꩻ ပြွတ်ကခွမ်ꩻလာꩻ၊ ပြွတ်ခွမ်ꩻလာꩻထွူမꩻ ထင်ႏထေ့ဗွေႏဘုရာꩻ ပိုခိုနော၊ ဖေႏမော့ꩻသွော့၊ ဖေႏဒေါ့ꩻရီသွော့ မွိုးဖါပိုခိုနော"
ရဋ္ဌပါလတဖြာꩻ သꩻရေꩻမွေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ အမွိုးကဒေါ့ꩻအတွိုင်ꩻ ဝွေꩻလွေꩻအံႏဒဲဉ်၊ အံႏဒဲဉ်ထွူလူးထီ၊ လူးထီထွူ ပြွတ်ခွမ်ꩻလာꩻ၊ သꩻရောင်းသꩻရေꩻ ဝွေꩻထင်ႏထေ့ဗွေႏဘုရာꩻ၊ ဝုဲင်ႏရိုႏရိုႏသေႏသေႏ ဗွေႏဘုရာꩻထွူခါ လောဝ်းငါနုဲင်းယို-
"ဩဗွေႏ ဘုရာꩻမျတ်ဗွေႏဩ- ယိုခါ ခွေသွဉ်းမွိုးဖါ ဖေႏလဲဉ်းအခွင်ꩻ၊ အွဉ်ႏဗုဲင်ဖေႏသွော့ ခွေသွဉ်းစင်ꩻ ဗွေႏဩ" ရဋ္ဌပါလလောဝ်းနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
တွိုႏနဝ်ꩻမꩻ ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻနမ်းနမ်း အွဉ်ႏဗုဲင်ဖေႏစင်ꩻ၊ အွဉ်ႏခံႏဖေႏစင်ꩻတဲင် အမဉ်ꩻတောႏဟဲ့ꩻ"ဗွေႏရဋ္ဌပါလ"နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ရဋ္ဌပါလဗုဲင်စင်ꩻထွူ-
တပေါႏညငါႏတောဝ်း လꩻတကွို့ꩻလာရပ်နဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻတွမ်ႏ ရဟန်ꩻသံဃာႏ ကျွꩻလွေꩻတော သာဝတ္ထိခမ်း၊ ကျောင်ꩻဇေႏတဝွန်ႏနောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ တွိုႏကျောင်ꩻဇေႏတဝွန်ႏတဲ့ အုံခေါ်တပါꩻဒျာႏ၊ အားထွုတ်မွေးစွဉ်ႏဒျာႏ ဘာႏဝနာႏ ဝိပဿနာႏတရာꩻ၊ ဝွေꩻဗွေႏသꩻနဝ်ꩻ မဉ်လꩻမွေးစွဉ်ႏ နိဗ္ဗာန်ႏနဝ်ꩻတမျိုꩻလွုမ်ꩻသွူ။
ကွပ်ပွိုးအွဉ်ႏသꩻကျိုꩻစာꩻ အားထွုတ်မွေးတရာꩻတဲင် တပေါႏညတဝ်းအခိန်ႏခါႏ ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ-
- ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ - နမ်းတွမ်ႏနမ်း ထီႏသေလဲဉ်းတရာꩻ၊
- ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ - အားထွုတ်ခရာႏ လိုႏတဝ်းဒွုမ်၊
- ကတံ ကရဏီယံ - ထာꩻမာꩻကိစ္စထွူလဲဉ်း၊
- အရဟတံ အဟောသိ - ထွာလဲဉ်းသွူ ရဟန္တာႏ၊
- ခီဏာ ဇာတိ - ဇာႏတိလို့လဲဉ်း၊
- နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယ - ကွုတ်ထဲင်းတဝ်းဒွုမ်၊
- အညတရော ရဋ္ဌပါလော- ရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ ပါသော့ꩻလဲဉ်း ရဟန္တာႏစာႏရင်ꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။
အတွင်ꩻနဝ်ꩻခါ-
ဗွေႏရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ ကျွꩻလွေꩻထေ့ ဗွေႏဘုရာꩻ၊ ဝုဲင်ႏရိုႏသေႏဗွေႏဘုရာꩻထွူခါ ကွီပါအခွင်ꩻနုဲင်းယို-
"ဩဗွေႏ ဘုရာꩻမျတ်ဗွေႏဩ- ဗွေႏဘုရာꩻ မဉ်ႏဖေႏခွင်ꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းမဉ်သဲင်ꩻဖေႏမော့ꩻငါႏ မွိုးဖါဗွေႏဩ"
နီဗွေႏဘုရာꩻ တွမ်ႏဉာဏ်ႏထွား၊ နေးတွမ်ႏဝွေꩻဗွေႏသꩻ၊ နွို့သော့ꩻစံꩻ ဗွေႏရဋ္ဌပါလသꩻကို၊ ထွာလဲဉ်းရဟန္တာႏတဲင် မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻခန်းတဲ့ယဝ်း တထွက်နွောင်ꩻတဝ်းဒွုမ်တဲင် "ရဋ္ဌပါလ- နာꩻမီႏမဉ်သဲင်ꩻဖေႏမော့ꩻ မွိုးဖါတဲ့ လꩻဒျာႏ" ဆရာႏဗွေႏဘုရာꩻ ဖေႏခွင်ꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တွိုႏသဲင်ꩻဒုံတန် ထုလ္လကောဋ္ဌိကတဲင် သဲင်ꩻအုံခန်း ခွန်ကောရဗျ 'မိဂစီရ'ဥယျာဉ်ႏခြံကို၊ နုဲင်းမွူးရောဝ်ꩻ ခိန်ႏတွုံꩻသွမ်ꩻနဝ်ꩻ ကျွꩻသဲင်ꩻဒုံ၊ တွိုႏလွေꩻ မွိုးဖါလမ်းငါ၊ အတွင်ꩻနဝ်ꩻခါ အဖါအဝ်ႏခွတ်ꩻကလူꩻ တခုံꩻငွါကို၊ ထီႏညာꩻလွေꩻစင်ꩻတပါꩻ (မဲ့တမို့) သေငါစဲင်းတဝ်းတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻလွေꩻနုဲင်းယို-
"ရဟန်ꩻယွုတ် ကတူႏကြေင်းဖုံႏနဝ်ꩻ ချောက်ထိုꩻနီပို၊ လွဉ်မွုန်းယိုကို၊ လွေꩻညာꩻညာꩻဟုဲင်း" အဖါခွန်းဆွုမ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ကျွꩻလွေꩻတောလမ်းသောင်၊ လွေꩻခွဲခန်းသွဉ်းမူႏ အီႏထောက်ꩻထိုꩻ (တခိုး)ဒဲဉ်ဆော့၊ နူꩻမ်သူႏတဲင် ဝွေꩻဗွေႏရိုꩻ-
"ဖူးမူႏ- (တခိုး-ဒဲဉ်)နွုမ်ꩻသူႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပေါႏအီႏထောက်ꩻကုဲင်ထိုꩻတူႏတူႏတဲ့ ထောက်ꩻသော့ꩻ ခွေသပိတ်ယိုဟုဲင်း" ရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻတွော့ꩻ ထောက်ꩻသော့ꩻတေ့ꩻတေ့ꩻ ဝွေꩻဗွေႏသပိတ်ကို၊
သွဉ်းမူႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ တွမ်ႏဖူးဝေးဗွန်ပီဝင်ꩻတဲ့ ထွားစဲင်းဗွေႏစင်ꩻလွိုးဗွုန်ႏတဝ်း၊ နာႏအငေါဝ်း၊ ထွားအစူအခင်ႏတဲး ဗွေႏရဋ္ဌပါလဒျာႏရင်ꩻ၊ အဝ်ႏသေစဲင်းဒျာႏ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ လောႏလွေꩻရဋ္ဌပါလသီးမွိုးထျꩻ-
"ဗွေႏမူႏ ဗွေႏမူႏ- ဗွေႏရဋ္ဌပါလ ဖျော်လဲဉ်း၊ ဖျော်လဲဉ်း"
"မွေးနဲ့-မွေးနဲ့၊ ခွေပိုခို အဝ်ႏမုဲင်ꩻကို၊ အဝ်ႏမုဲင်ꩻကို"အမွိုးနဝ်ꩻ သꩻရေꩻငါႏမရေႏမရာႏ နဲ့စ်လောႏရီစွဉ်ႏဒျာႏနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တကာႏမမွိုးရိုꩻ-
"မွေးနေဟောင်းမူႏ၊ မဉ်ႏမွေးနဝ်ꩻ နာꩻနဝ်ꩻ မတ်တဝ်းဒွုမ်သွဉ်းမူႏ၊ မတ်တောစွဉ်ႏပိုမူႏ"
"ဗွေႏဒျာႏ ဗွေႏမူႏ၊ မွေးဒျာႏ မွိုး"
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တကာႏမမွိုးနဝ်ꩻ နဲ့စ်လွေꩻထေ့အဝါꩻ-
"ယို-ယို မောင်ႏဖါ- နီပိုခိုရဋ္ဌပါလ ဖျော်လွဉ်လဲဉ်းတဲ့၊ သွဉ်းမူႏမော့ꩻဗော့ꩻလမ်းငါ နဝ်ꩻဟွဉ်ႏတဲ့"
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တကာႏလုံဖါတဲ့ နဲ့စ်လောႏလင်ꩻစွဉ်ႏ၊ လွေꩻထီႏခန်းအပို အုံနောင်ထာꩻဆေင်ႏ၊ အဝ်ႏသွုံꩻတခိုး(ဒဲဉ်ဆော့)နူꩻမ်သူႏတဲင် လောဝ်းအပိုဗွေႏစင်ꩻနုဲင်းယို-
"အလိုးလိုး ပိုခိုဟွေး-
မအဝ်ႏလွေꩻအံႏတွိုး တခိုး(ဒဲဉ်ဆော့)နွုမ်ꩻသူႏတန်နဝ်ꩻ၊ အဝ်ႏလိုႏလွဉ်ဒျာႏ တကာႏမွိုးဖါလမ်း မွေးတဝ်းနဲ့"
"တကာႏလမ်းတဲ့ ဗွေႏစင်ꩻတွိုႏလွေꩻဒျာႏ၊ တလꩻတဝ်းဒဲဉ်သွမ်ꩻ၊ လꩻတောဒျာႏငေါဝ်းခွန်း"
"အော်- ခွေသွဉ်းကခွန်း နဝ်ꩻဟွဉ်ႏနဝ်ꩻ ထင်းဒျာႏရဟန်ꩻလင်ဟ၊ ကျောင်ꩻကားပိုခိုတဲ့ သေတဝ်း၊ နုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း ပိုခို၊ သဲင်ꩻ-သဲင်ꩻ တကာႏလုံလမ်းသူꩻ"
"သဲင်ꩻတဝ်းဒူမ်တကာႏ-
ဟန်ႏနီꩻအတာႏနဝ်ꩻ ကွို့ꩻလဲဉ်း၊ သွမ်ꩻကိစ္စထွူလဲဉ်း"
"ပေါႏနဝ်ꩻတဲ့-
မွူးရောဝ်ꩻမဲ့ꩻ ကျွꩻသဲင်ꩻသွုံꩻ တကာႏမွိုးဖါလမ်းဗွေႏနော"
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ အုံဒျာႏတေ့ꩻတေ့ꩻ (လက်ခံႏဒျာႏတေ့ꩻတေ့ꩻ)နောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တကာႏလုံဖါနဝ်ꩻ သဲင်ꩻချာလမ်း၊ သဲင်ꩻဒေါ့ꩻနယ်အမာ၊ ဝွေꩻပင်ꩻခါꩻလဲဉ်းဗွေႏစင်ꩻ၊ မွူးရဝ်ꩻမဲ့ꩻ ပိုဗွေႏစင်ꩻ အီႏသဲင်ꩻသွုံꩻသွမ်ꩻ လမ်းကိုယိုအကျောင်ꩻ-စတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻဖုံႏသွူ။
ဝွေꩻသီး တွိုင်ႏပင်ႏတေ့ꩻလို့ဝင်ꩻ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲတဲင်-
ဗွေႏစင်ꩻ ကအီႏအုံလင်ꩻ ခင်ႏလမ်းထျꩻနဝ်ꩻ အွဉ်ႏပွုမ်ႏရွဉ်၊ အဝ်ႏပူႏမ်ခံꩻ၊ အွဉ်ႏဒို့ꩻခါꩻနေးခြောဝ်ႏ၊ ထွဉ်ႏသေꩻအပနံဖုံႏ 'မွူးရောဝ်ꩻ ခါးလားရဋ္ဌပါလ ကဖျော်နဝ်ꩻ ခြွိုင်းတရေꩻရေꩻခါꩻ သီနမ်းဖုံႏနော၊ သီဝါꩻ(ရဋ္ဌပါလ)ကကျွိုက်ဒါႏ ခွမ်ꩻလာꩻအမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကွဉ်ကꩻသွော့နော"ထွဉ်ႏတေ့ꩻခါꩻ စတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
နုဲင်းမွူးရောဝ်ꩻစောဝ်း-
အတကာႏလုံဖါထင်ႏပင်ꩻ၊ ဗွေႏစင်ꩻရဋ္ဌပါလ သွုံꩻသွမ်ꩻထင်ႏထွူနဝ်ꩻ အမွိုးဖါဗွောင်နယ်စွဉ်ႏ အရွဉ်ပွုမ်ႏ၊ အခံꩻပူႏမ်၊ 'ရွဉ်ခံꩻယိုနဝ်ꩻ တတျာလဲႏကွို့ꩻ သီမွိုးမွန်းငိုꩻလွုမ်ꩻ၊ မွိုးမွေႏ ဖါမွေႏဖုံႏ၊ ရွဉ်ခံꩻအလောင်ႏအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏဗောႏဗာႏနေကထာꩻ၊ ထွက်ချာဟုဲင်းပိုခို၊ ခံႏစာꩻယင်း လိုꩻစေꩻစိန်ႏဟုဲင်း၊ မာꩻပါကုသိုလ်ႏ အဝ်ႏလꩻဒျာႏ ပိုခို"
အမွိုးဖါ ချောက်လꩻတဝ်း၊ အမာလီꩻဖုံႏတဲ့ ဖြွꩻဝွေꩻဗွေႏခင်ႏ၊ ဒေါ့ꩻငွိုးဒေါ့ꩻငွိုးသွူတဲ့ လꩻတဝ်း၊ ဝွေꩻဗွေႏဟော်ꩻဖေႏတရာꩻ- "ရွဉ်ခံꩻနဝ်ꩻ မာꩻဒုက္ခလိုꩻ၊ နန်းလွဉ်ꩻဗာႏ၊ အဝ်ႏရွဉ်ခံꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏမာꩻထွာဒျာႏ ကုသိုလ်ႏ၊ နီလိုꩻသီးခန္ဓာႏတဲ့ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ အသုဘ-တန်ဒျာႏ"အကျောင်ꩻ စတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလနဝ်ꩻ-
အဝ်ႏတကာႏမွိုးဖါလမ်း ကျွꩻသဲင်ꩻချာယင်း ခွန်ကောရဗျ ဥယျာဉ်ႏခြံကို၊ သဲင်ꩻအုံသာႏယာႏထာꩻ သေင်ႏမွူးတမွူးဆလနောဝ်ꩻသွူ။
ကပွေါဥယျာဉ်ႏသားနဝ်ꩻ သဲင်ꩻလောဝ်းနယ် ခွန်ကောရဗျ၊ ခွန်ကောရဗျနဝ်ꩻ အီပါတွမ်ႏသွမ်ꩻ အံႏခရာႏ အွꩻခရာႏယင်၊ လွေꩻထေ့စွဉ်ႏ ဗွေႏရဋ္ဌပါလ တလဲင်ႏချင်ꩻ၊ သꩻရောင်းသꩻရေꩻ စွော့ꩻတက်ဒေါ့ꩻရိလို့ဝင်ꩻထွူခါ ခွန်ကောရဗျရီပါ ဗွေႏရဋ္ဌပါလနုဲင်းယို-
"ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
၁။ လိုꩻယင်ဟန်ႏနောဝ်ꩻ ဖြားငါႏလဲဉ်းတဲင်- 'ခွေယိုနဝ်ꩻ အုံစွဉ်ႏလမ်းတဲ့ မာꩻထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ ဒါႏတဝ်းဒွုမ်၊ မဉ်ႏထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻနဝ်ꩻ ရမွေးထဲင်းဗာႏ'ယူႏနုဲင်းနောဝ်ꩻတဲင် ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ နဝ်ꩻနဝ်ꩻ မွဒျာႏ၊ ရီခရာႏအဲဉ်ထောဝ်း။
တွိုႏနီဗွေႏနဝ်ꩻ ပထမအရွယ်ႏလူမ်ꩻ၊ အဝ်ႏဆားနေက၊ ခြွေတဲ့ခြွေတန်ဒျာႏ၊ အဝ်ႏတွမ်ႏလမ်းပါႏ၊ အဝ်ႏတွမ်ႏမာယောင်ꩻရေꩻတန်ဖုံႏ၊ ကပြဲ့ꩻစွုံႏဟောဝ်နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မအုံစွူစွူတဝ်းလမ်း၊ နီဗွေႏသနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ နီဗွေႏထီႏတောႏ အကျိုꩻထူꩻထမုဲင်ꩻ ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻဟောင်း ဗွေႏဩ" ခွန်ကောရဗျ ရီနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
ဗွေႏရဋ္ဌပါလရိုꩻ-
"တကာႏတောႏခွန်တန်ဟွေး- ခွေနာႏဗာႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ ဟော်ꩻတရာꩻ အအဲဉ်ႏလစ်ꩻပါꩻ၊ ပထမတပါꩻနဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻ-
၁။ "ထာꩻဖြားတွမ်ႏထာꩻသီနဝ်ꩻ အဝ်ႏဝါးငါလွေꩻလိုꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တဆားသေႏသေႏတဝ်း၊ သက်တမွန်သေႏသေႏတဝ်း"တဲ့ ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဘုရာꩻ ထွိုင်ႏဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် 'မွေးမဲဉ်ႏငါႏမွော့ဟွေး'ခွေသဘော်ꩻဗွောင် ထီႏသေနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မဉ်ႏထွာရဟန်ꩻနဝ်ꩻ အားထွုတ်ဗာႏဟောဝ်တရာꩻ၊ ပေါႏအားထွုတ်ဗာႏဟောဝ်မွေး တရာꩻနဝ်ꩻ အီႏထွာရဟန္တာႏ၊ ပေါႏထွာရဟန္တာႏနဝ်ꩻ အီႏလꩻနိဗ္ဗာန်ႏ၊ ပေါႏလꩻနိဗ္ဗာန်ႏနဝ်ꩻ လွစ်ထန်ႏထိုꩻ ထာꩻဖြားထာꩻသီ၊ ကွပ်ခွေထီႏအကျိုꩻထူꩻ နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခွေဗုဲင်စင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။
"ဩဗွေႏ နီဗွေႏရိုꩻ- 'ထာꩻဖြားထာꩻသီနဝ်ꩻ အဝ်ႏဝါးငါလွေꩻလိုꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ 'တဆားသေႏသေႏတဝ်း၊ သက်တမွန်သေႏသေႏတဝ်း'ကရိုꩻဒါႏငေါဝ်းနဝ်ꩻ ခြုဲင်းစဲင်းစဲင်းဖေႏဗဲင်း ခွေသွဉ်းမွိုင် ဗွေႏဩ"
"မွေးသွူ တကာႏခွန်တန်ဟွေး- တကာႏခွန်တန် ယူႏချာစံꩻဟုဲင်း၊ တကာႏခွန်တန်နမ်း သက်ကလꩻနီဆီ၊ နီဆီငတ်ꩻ အတွင်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထုမ်းသေ၊ ထိုမ်းဆင်၊ ရျာႏဗင်-ဖဲ့နꩻ၊ ခꩻခြီႏထိုမ်းရထာꩻ၊ လွိုပါꩻဒါႏလျင်ႏ၊ အောင်ႏမျင်ႏငမ်းတဝ်းပါꩻ၊ နုဲင်းနဝ်ꩻ မွေးတဝ်းနဲ့"
"မွေး ဗွေႏဩ"
"ယိုခါ တကာႏခွန်တန် သက်လꩻသွူကားမုဲင်ꩻ"
"လꩻသွူ သွစ်ꩻဆီကိုလဲဉ်းဗွေႏ၊ လွေꩻထာꩻတဲ့ ခင်ႏကာစွို့ꩻတဝ်းဒူမ် ဗွေႏဩ"
"တကာႏခွန်တန် ယူႏစဲင်းစဲင်းဟုဲင်း- သက်အဝ်ႏနီဆီနဝ်ꩻ ဝါးချာသဲင်ꩻတဆီနဲ့၊ သက်အဝ်ႏနီဆီနဝ်ꩻ ဝါးငါလွေꩻ သွစ်ꩻဆီနဲ့"
"ခွေသွဉ်း သဘော်ꩻပေါက်လဲဉ်းသွူဗွေႏ- သက်အဝ်ႏနီဆီ ဝါးငါလွေꩻတိတ်ꩻတိက်ꩻတဲင် ယိုခါ ဗꩻတွိုႏစွဉ်ႏ သွစ်ꩻဆီယို ဗွေႏဩ"
"တကာႏခွန်တန်ဟွေး-
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻ- 'ထာꩻဖြားတွမ်ႏထာꩻသီ'နဝ်ꩻ အဝ်ႏဝါးလွေꩻလိုꩻ၊ တဆားသေႏသေႏတဝ်း-တဲ့၊ မွေးနေဟောင်းတကာႏ"
"မွေးငါႏ မရေႏမရာႏဗွေႏဩ၊ ခြုဲင်းပါ 'သက်တမွန်သေႏသေႏတဝ်း'နဝ်ꩻယင်မွိုင်အော်"
"နဝ်ꩻနဝ်ꩻ စဲင်ႏစဲ့တန်ဒျာႏ တကာႏခွန်တန်ဟွေး-
ယူႏစံꩻမွိုင်၊ ပေါႏထွာသွူလို့ꩻနဝ်ꩻ သီတဝ်းတအဲဉ်ထဝ်း တဖြာꩻဖြာꩻ၊ သီဗာႏလွဉ်းလွဉ်း (လိုꩻလူမ်ꩻတကာႏတဝ်း လူꩻဗျဟ္မာႏ၊ သတ္တဝါႏကားကအဝ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ သီဗာႏလွဉ်းလွဉ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ 'သက်တမွန်သေႏသေႏတဝ်း'ဗွေႏစောဝ်းဘုရာꩻ ဟော်ꩻခါꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
ပထမတရာꩻယိုတပါꩻနဝ်ꩻ ယံမွေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ မဲဉ်ႏမွေးစွဉ်ႏထာꩻဗွေႏ 'ထာꩻဖြားတွမ်ႏထာꩻသီ'နဝ်ꩻ အဝ်ႏဝါးလွေꩻသေႏသေႏလိုꩻ၊ တဆားသေႏသေႏတဝ်း၊ သက်တမွန်သေႏသေႏတဝ်း-ကရိုꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းသဘော်ꩻဗွောင်လဲဉ်းသွူ ဗွႏဩ။
ခွေသွဉ်းမဉ်ရီထဲင်းငါႏ နီဗွေႏ ဒုတိယတချက်-
၂။ လောကကိုယို လိုꩻယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ မော့ꩻအအွိုအဆာ ခြေင်ႏနေင်ႏခြေႏင်လာ၊ မာꩻထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻဒါႏဒွုမ်တဲင် ဝွေꩻယူႏနုဲင်းယို 'ခွေယိုနဝ်ꩻ မော့ꩻအအွိုအဆာ၊ ခြေင်ႏနေင်ႏခြေႏင်လာ၊ မာꩻထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻဒါႏဒူမ်၊ ခွေမဉ်ႏထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻနဝ်ꩻ ရမွေးထဲင်းဗာႏ'ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ နဝ်ꩻနဝ်ꩻမွေးဒျာႏ ရီခရာႏအဲဉ်ထဝ်း။
တွိုႏနီဗွေႏနဝ်ꩻ မော့ꩻတဝ်းအအွိုအဆာ၊ ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻဟောဝ်တန်ဒျာႏ (သွီႏယာႏတနျာႏတဲက်ꩻတန်)၊ အဝ်ႏရေꩻအဝ်ႏသန်ꩻဒျာႏ၊ ထုမ်ႏကျံႏခွုမ်မာꩻ စီꩻပွါꩻရေꩻတဲ့ ဟောဝ်တန်ဒျာႏ၊ အံႏခရာႏ အွꩻခရာႏတဲ့ တနန်းဗာႏတဝ်းတစိꩻစိꩻမွော့ မအုံစွူစွူတဝ်းလမ်း၊ 'နီဗွေႏသေနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ နီဗွေႏထီႏတောႏ အကျိုꩻထူꩻထမုဲင်ꩻ ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻဟောင်း ဗွေႏဩ" ခွန်ကောရဗျ ရီဗွေႏရဋ္ဌပါလ နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"တကာႏတောႏခွန်တန်ဟွေး-
၂။ နီဗွေႏဘုရာꩻ ဟော်ꩻခါꩻတရာꩻအအဲဉ်ႏ ဒုတိယတပါꩻနဝ်ꩻ-
'လိုꩻသီးဖုံႏနဝ်ꩻ အုံနောင်ခရာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အာႏကွိုꩻခရာႏအဲဉ်ထဝ်း'တဲ့၊ ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ဗွေႏဘုရာꩻထင်ႏဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခွေသဘော်ꩻဗွောင်ထီႏသေတွော့ꩻ ခွေထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ ခွေထင်ႏထုမ်ႏထာꩻအုံနောင်၊ ခွေထင်ႏထိုႏမ် ထာꩻအာႏကွိုꩻ၊ ခွေအားထွုတ်တရာꩻ၊ ခွေပွါꩻမျာꩻ ဘာႏဝနာႏနောဝ်ꩻသွူ။
"ဗွေႏရဋ္ဌပါလ ဗွေႏဩ-
ခွန်နီသွဉ်းသီးနဝ်ꩻ အဝ်ႏတွမ်ႏဆင်တပ်၊ သေတပ်၊ ရထာꩻတပ်၊ အဝ်ႏတွမ်ႏစဲ့ꩻ၊ အဝ်ႏတွမ်ႏစူခွုမ်လက်နက်နဝ်ꩻဗွေႏ၊ အုံနောင်ခွန်နင်ꩻ ငမ်းကဲပါꩻမုဲင်ꩻ၊ ခွန်ရဲဖေႏ၊ နီခမ်းနီထီနဝ်ꩻ ခမ်းသားနဝ်ꩻ အုံနောင်ခွန် အာႏကွိုꩻခွန်မွေးတဝ်းနဲ့ဗွေႏ၊ 'အုံနောင်ခရာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အာႏကွိုꩻခရာႏအဲဉ်ထဝ်း'ကရိုꩻငေါဝ်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းသဘော်ꩻပေါက်တဝ်း၊ ခြုဲင်းနယ်စဲင်းစဲင်းဖေႏ ခွေသွဉ်းမွိုင် ဗွေႏဩ"ခွန်ကောရဗျ လောဝ်းနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"တကာႏတောႏခွန်တန်ဟွေး-
တကာႏတောႏနဝ်ꩻ 'ဆာတဝ်'ဗာႏဖိုနေထာꩻ တလဲင်ႏလဲင်ႏဟောင်း"
"ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလ-
ခွေသွဉ်းဆာတဝ်ဗာႏဖိုထာꩻဗွေႏဩ၊ ဝင်ꩻလဲင်ꩻရိုꩻခွေသွဉ်း 'ခွန်ကောရဗျနဝ်ꩻ သီသွူကွေး၊ ခွန်ကောရဗျနဝ်ꩻ သီသွူဒျာႏရင်ꩻ၊ ဝင်ꩻလဲင်ꩻထင်းစွဉ်ႏ ခွေသွဉ်းအီႏသီ နုဲင်းနောဝ်ꩻ ဗွေႏဩ"
"မွေးသွူ တကာႏခွန်တန်ဟွေး-
တကာႏအဝ်ႏဆာတဝ်ထာꩻ နုဲင်းနဝ်ꩻတွင်ꩻနဝ်ꩻ 'ခွေဆာထာꩻယို တဝ်ငါႏ၊ ခံႏဒါႏဒီႏဒွုမ်၊ ခွေထာꩻဆာယို ဖေႏကသက်သာႏဖနဝ်ꩻ ဖူးဖုံႏဝေးဖုံႏ (ပိုဖုံႏလီꩻဖုံႏ)ဟွေး- နေးဖခန်း ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ၊ ခံႏဖကိုခွေယင်ဟန်ႏမွိုင်'ထွဉ်ႏဝင်ꩻခံႏဖကိုနုဲင်းနဝ်ꩻ လꩻနေဟောင်းတကာႏ"
"လꩻတဝ်းဗွေႏ၊ လꩻတဝ်း- ဝွေႏဒနာႏထာꩻဆာ ရောႏဂါႏကထွာဖုံႏနောဝ်ꩻ ခံႏတဲခံႏဝါးဗာႏဒျာႏ ခွေသွဉ်းတဖြာꩻလူမ်ꩻ ဗွေႏဩ"
"တကာႏခွန်တန်ဟွေး- တကာႏတောႏ ကခံႏတဲကခံႏဝါႏ ထာꩻဆာတွင်ꩻနဝ်ꩻ ထာꩻဆာဖေႏကသက်သာႏ တကာႏအုံနောင်ပါꩻမုဲင်ꩻ (အုံနောင်)ခွန်နဲ့၊ ကအောဝ်ႏခံႏစာꩻရောႏဂါႏ မရေႏမရာႏတွင်ꩻ အာႏကွိုꩻပါꩻမုဲင်ꩻ(အာႏကွိုꩻ)ခွန်နဲ့၊ ယူႏစဲင်းစဲင်းဟုဲင်း တကာႏ"
"ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ- ကခံႏစာꩻ ထာꩻဆာဝွေႏဒနာႏ၊ ကအဝ်ႏတဝျာႏတဝီႏထာꩻတွင်ꩻနောဝ်ꩻ အုံနောင်ခရာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အာႏကွိုꩻခွန် လꩻတဝ်း ဗွေႏဩ"
"ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻ-
'လိုꩻသီးဖုံႏနဝ်ꩻ အုံနောင်ခရာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အာႏကွိုꩻခရာႏအဲဉ်ထဝ်း'ဗွေႏစဝ်းဘုရာꩻ မိန်းခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ"။
"ခွေသွဉ်း သဘော်ꩻပေါက်လဲဉ်းသွူဗွေႏ-
ခွေသွဉ်းကထင်းစစနဝ်ꩻ ခွန်နဝ်ꩻ ဆင်တပ်အဝ်ႏ၊ သေတပ်အဝ်ႏ၊ ရထာꩻတပ်အဝ်ႏ၊ စဲ့ꩻတပ်အဝ်ႏ၊ ခွန်အဝ်ႏရဲဖေႏ ခမ်းသားလုမ်းဗဉ်ႏရေꩻ၊ ခွန်အဝ်ႏကာႏကွယ်ႏဖေႏ ခမ်းသား(လိုးမ်ဗီႏန်ရေꩻ)တဲင် ခမ်းသားအုံနောင်ခွန်၊ ခမ်းသားအာႏကွိုꩻခွန် ခွေသွဉ်းယူႏနုဲင်းနောဝ်ꩻ ဗွေႏဩ။
ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
နီဗွေႏထွိုင်ႏထောက်နယ် ဆာတဝ်ထာꩻခရာႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ခွေသွဉ်းနမ်းမော့ꩻဗာႏတဲင် ကခံႏဗာႏမွေးထာꩻဆာတွင်ꩻနဝ်ꩻ အာႏကွိုꩻခရာႏ ဆရာႏနဝ်ꩻ ဒါႏကွို့ꩻဖေႏအံႏတသီႏလူမ်ꩻ၊ မဉ်ႏဟောဝ်တဲ့ဟောဝ်၊ မဉ်ႏဟောဝ်တဝ်းတဲ့ ဆရာႏခန်းတဲ့ မာꩻရာꩻတဒါႏတဝ်း၊ ထာꩻဆာခါးလား ကဟောဝ်ဟောဝ်၊ ဆာတဝ်ထာꩻတွင်ꩻနောဝ်ꩻ ကော့ꩻဖါမဆွိုး-ကော့ꩻမွိုးမသက်သာႏ၊ ဝင်ꩻလဲင်ꩻထင်းစွဉ်ႏဒျာႏ လꩻဒူမ်၊ 'ခွန်ကောရဗျ အီႏသီသွူကွေး၊ ခွန်ကောရဗျနဝ်ꩻ အီႏသီဒျာႏရင်ꩻ'ဝင်ꩻယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အုံခူအုံခါစွဉ်ႏခွေသွဉ်း၊ ပိုခိုပိုမူႏ မဲ့ထီလဲင်ꩻဟူႏနေးစွဉ်ႏတဲ့ဗွေႏ။
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻကဟော်ꩻ 'လိုꩻသီးဖုံႏနဝ်ꩻ အုံနောင်ခရာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အာႏကွိုꩻခရာႏအဲဉ်ထဝ်း'ဗွေႏစောဝ်းဘုရာꩻ ကမိန်းခါꩻ ဒုတိယတပါꩻ တရာꩻအအဲဉ်ႏယိုတဲ့ မဲဉ်ႏမွေး(မဲႏန်မွေး)စွဉ်ႏထာꩻ ဗွေႏဩ" ခွန်ကာရဗျလောဝ်း တွိုႏသွိုန်ႏတွိုႏသꩻစွဉ်ႏ နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"ဩဗွေႏ ခွေသွဉ်းမဉ်ရီထဲင်းငါႏနီဗွေႏ တတိယတချက်-
၃။ လောကကိုယို လိုꩻယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ခြွေခြာႏတန်၊ ရွဉ်ခံꩻအာတန်၊ အုံစေꩻစိန်ႏတဲဝါးဗာႏ၊ အဝ်ႏအဝ်ႏတွော့ꩻ သွုမ်ꩻတေင်စွော့ꩻထာꩻ၊ ရွဉ်ခံꩻလို့လ၊ ကေန်ꩻမွထိုꩻတဲင် ဖေႏကခြွေယင်းနောဝ်ꩻ ယူႏထာꩻပေါက်ဒူမ်၊ မာꩻခန်းနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း တခြွေနွောင်ꩻတဝ်းဒွူမ်။
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻယူႏနုဲင်းယို- 'ခွေနဝ်ꩻ စစတဲ ထွာလိုꩻခြွေတဖြာꩻ၊ ရွဉ်ခံꩻအာ၊ ယိုခါ ကေန်ꩻခြောထိုꩻလဲဉ်း၊ မာꩻခန်းနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း တခြွေချာနွောင်ꩻတဝ်းဒူမ်၊ ခွေမဉ်ႏထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻနဝ်ꩻ သꩻရချမ်ꩻသာႏဖမွော့နဲး'ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ နဝ်ꩻနဝ်ꩻမွေးဒျာႏ ရီခရာႏအဲဉ်ထောဝ်း။
တွိုႏနီဗွေႏနဝ်ꩻ ထုလ္လကောဋ္ဌိကဒုံကို ထွာပုဂ္ဂိုလ်ႏအရန်းထို၊ ထွာပုဂ္ဂိုလ်ႏမျတ်၊ ဝင်ꩻအမျာꩻသတ်မတ်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ခြွေတဲ့ကခြွေ၊ ရွဉ်ခံꩻတဲ့ကအာ၊ မွိုးဖါတဲ့ ပိုအဝ်ႏနီဗွေႏတပါꩻလူꩻမ်၊ မွိုးမွေႏဖါမွေႏ အနန္တောအနန္တ၊ အာမရမက၊ မာယောင်ꩻရေꩻယောင်ꩻရာꩻဖုံႏ၊ ပေါႏရိုꩻစေꩻစိန်ႏဟ ကျလဲဉ်းဝင်ꩻ။
ကခြွေပဉ်တကားနဝ်ꩻ စေꩻစီႏန်ချမ်ꩻသာႏ ယံငါႏပဉ်တကားနဝ်ꩻ နီဗွေႏထီႏသေနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ နီဗွေႏထီႏတောႏအကျိုꩻထူႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ 'မအုံစွူစွူတောဝ်းလမ်း၊ မထင်ႏမာꩻတွိုး နမ်းရဟန်ꩻဟောင်းဗွေႏ"ခွန်ကောရဗျ ရီနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"တကာႏတောႏခွန်တန်ဟွေး-
၃။ နီဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻခါꩻ တရာꩻအအဲဉ်ႏ တတိယတပါꩻနဝ်ꩻ-
'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းပဲင်ႏတခြိုꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ တခြိုꩻကားကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏကုဲင်လို့လို့သေꩻ၊ လွေꩻခြေင်ခြေင်ဗာႏလွဉ်းလွဉ်း'ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဘုရာꩻ တိန်ႏဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခွေသဘော်ꩻဗွောင်၊ ထီႏသေအမွေးအမဲႏန်တွော့ꩻ ခွေထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ ခွေထင်ႏထိုႏမ်တရာꩻနောဝ်ꩻသွူ"။
"ဗွေႏရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
နီသွဉ်းသီး မျိုꩻခွန်ခွိုꩻနဝ်ꩻ ရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏ အဝ်ႏအာငါႏတဲင် ကလို့ꩻခါꩻဟံႏကိုတဲ့ အဝ်ႏအာတန်၊ တလို့ꩻသော့ꩻတဝ်းဟံႏ ကအွဉ်ႏထန်ႏတဲ့ အဝ်ႏအာတန်၊ ရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏ ရတနာႏအမျိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ ထွာနီနမ်းတခြိုꩻ မွေးတဝ်းနဲ့ဗွေႏ၊ သမ်းရိုꩻ'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းပဲင်ႏတခြိုꩻ အဲဉ်ထဝ်းနုဲင်းမုဲင်ꩻဟောင်း'၊ 'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းပဲင်ႏတခြိုꩻအဝ်း၊ တခြိုꩻကားကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏကုဲင်လို့လို့သေꩻ လွေꩻခြေင်ခြေင်ဗာႏလွဉ်းလွဉ်းး'ငေါဝ်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းသေနာႏတဝ်းဗွေႏ၊ ခြုဲင်းနယ်စဲင်းစဲင်းဖေႏ ခွေသွဉ်းမွိုင် ဗွေႏဩ"
"မွေးသွူ တကာႏခွန်တန်ဟွေး-
ဘဝယိုခါ ခွေကခြွေအတွိုင်ꩻ ဘဝငါသူꩻတဲ့ ခွေအီႏခြွေနုဲင်းယိုနေနေ ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻနဲ့၊ ခွုင်းကားတဲင် တကာႏရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏဖုံႏနဝ်ꩻ မဉ်ႏသီတနီꩻခါ အီလွေꩻပါစောင်းဒါႏနဲ့၊ အွဉ်ႏကုဲင်လို့လို့ဗာႏ မွေးတဝ်းနဲ့၊ အီႏထွာတောဝင်ꩻထာꩻ မွေးတဝ်းနဲ့၊ တကာႏနဝ်ꩻ ကံႏအလွိုက် ထွိုက်ရာꩻလွေꩻခြေင်ခြေင်ဗာႏဒျာႏ မွေးတဝ်းနဲ့၊ ယူႏစဲင်းစဲင်းဟုဲင်း တကာႏ။
ကွပ်ခွေသေနာႏ သဘော်ꩻပေါက်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ရွဉ်ခံꩻမဉ်အာအာ တပါငါလွေꩻတဝ်း၊ လွေꩻခြေင်ခြေင်ဗာႏဒျာႏ၊ နဝ်ꩻမꩻ ခွေအွဉ်ႏကုဲင်ပြာႏရွဉ်ခံꩻ၊ ခွေထင်ႏဗုဲင်စင်ꩻ နုဲင်းယိုသွူ"။
"ဩဗွေႏ ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
တဟွိုန်ဖိုဖိုတဝ်း ဟွူန်ဗာႏ၊ အံႏဖြာႏမွေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ 'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းပဲင်ႏတခြိုꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ တခြိုꩻကားကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏကုဲင်လို့လို့သေꩻ၊ လွေꩻခြေင်ခြေင်ဗာႏလွဉ်းလွဉ်း'ကရိုꩻနဝ်ꩻ ခွေသွဉ်းသဘော်ꩻပေါက်လဲဉ်းသွူဗွေႏ၊ ဗွေႏဘုရာꩻကဟော်ꩻ တတိယယိုတချက်တဲ့ နစ်သက်စွုမ်းစွေး မဲဉ်ႏမွေးစွဉ်ႏထာꩻ ဗွေႏဩ။
ဩဗွေႏ ခွေသွဉ်းမဉ်ရီထဲင်ႏငါႏနီဗွေႏ စတုတ္ထတချက်-
၄။ လောကကိုယို လိုꩻယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ဖူးအာဝေးအာ၊ မွိုးဖါအဝ်ႏ၊ ပိုမာအဝ်ႏ၊ အုံညီꩻခွꩻရျူႏ၊ ဖြွမ်းဗူႏမွေးလို့ဝင်ꩻ၊ ကွပ်တစွိုးစွိုး ပွိုးတမျိုꩻမျိုꩻတဲင် ဖူးဝေးစွိုးခွိုꩻ ကုဲင်ထိုꩻအာတန်၊ ကွဲညညတွော့ꩻ တွိုႏပါစွဉ်ႏပိုမာသီ။
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻယူႏနုဲင်းယို- 'ခွေယိုနဝ်ꩻ ပိုမာအဲဉ်ထဝ်းဒွုမ်၊ မာꩻခန်းနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း အဆင်ႏတပြေႏနွောင်ꩻတဝ်းဒူမ်၊ ခွေမဉ်ႏထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻနဝ်ꩻ ရအဆင်ႏဟမ်းပြေႏမွော့နဲး'ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻ၊ နဝ်ꩻနဝ်ꩻမွေးဒျာႏ ရီခရာႏအဲဉ်ထဝ်း။
တွိုႏနီဗွေႏနဝ်ꩻ ဖူးအာဝေးအာ၊ မွိုးဖါပိုမာအဝ်ႏဒျာႏတွိုင်ꩻတွိုင်ꩻမွော့ သမ်းတအုံစွူစွူတဝ်းလမ်းအီ၊ 'နီဗွေႏထီႏသေနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ နီဗွေႏထီႏတောႏ အကျိုꩻထူꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ မထင်ႏဗုဲင်တောတွိုး ရဟန်ꩻဟောင်းဗွေႏ"ခွန်ကောရဗျ ရီနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။
"တကာႏတောႏခွန်တန်ဟွေး-
၄။ နီဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻခါꩻ တရာꩻအအဲဉ်ႏ စတုတ္ထတပါꩻနဝ်ꩻ-
'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အထာꩻလိုႏ တဗွေဒါႏတဝ်းထာꩻ၊ အဝ်ႏအယွမ်ꩻ (အယော်ꩻမ်)လွဉ်းလွဉ်း၊ ထာꩻကွို့ꩻသꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ ထွာတဏှာႏသွဉ်း (လောႏဘꩻသွဉ်း)တန်ဒျာႏ'ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။
ဗွေႏဘုရာꩻစိန်ႏဟော်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ခွေသဘော်ꩻဗွောင် သေဖြောင် အမွေးအမဲဉ်ႏတွော့ꩻ ခွေထင်ႏဗုဲင်ရဟ်ꩻ၊ ခွေခံႏထွာတဝ်းဒူမ် တဏှာႏသွဉ်းနောဝ်ꩻသွူ။
"ရဋ္ဌပါလဗွေႏဩ-
'လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အတထာꩻလိုႏဗွေဒါႏတဝ်း၊ ကွို့ꩻသꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ ထွာတဏှာႏသွဉ်း'ကရိုꩻနဝ်ꩻ ခြုဲင်းနယ်စဲင်းစဲင်းဖေႏခွေသွဉ်းမွိုင် ဗွေႏ"
"မွေးသွူ တကာႏခွန်တန်ဟွေး-
ယိုခါနဝ်ꩻ တကာႏအဝ်ႏထွာခွန်၊ အုပ်(အို့ပ်)ကုရုခမ်း၊ ပါꩻတဖြာꩻမဉ်ႏရိုꩻ 'ခမ်းကွဉ်ႏသူꩻ လိုꩻခြွေအာ၊ ရွဉ်ခံꩻလွိုင်ႏ၊ စီꩻပွါꩻရေꩻဟောဝ်၊ လိုꩻမူႏယောင်ꩻရေꩻယောင်ꩻရာꩻဖုံႏ၊ အစဲ့ꩻအာႏအဲဉ်ထဝ်း၊ လွေꩻတွိုက်ꩻဟုဲင်း၊ ယိုꩻပေႏလူမ်ꩻ'ဝင်ꩻမဉ်ႏထွဉ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻနေဟောင်း တကာႏ"
"လွေꩻတွိုက်ꩻသနယ်ဗွေႏအော်"
"အဝ်ႏသွူတွမ်ႏခမ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏမဉ်လꩻပါ ဝင်ꩻခမ်းနဝ်ꩻ ထာꩻလိုႏစောင်းမားဗွေနဲ့၊ လောႏဘꩻတဏှာႏ ထွဉ်ႏလွေꩻတွိုက်ꩻသနယ်နဝ်ꩻ၊ နာႏတဏှာႏငေါဝ်း၊ တဏှာႏသွဉ်းသနယ်နဝ်ꩻ တကာႏ"
"ဩဗွေႏ- ခွေသွဉ်းသေနာႏလဲဉ်း ဘုရာꩻကဟော်ꩻ စတုတ္ထယိုတချက်တဲ့ မွေးငါႏမရေႏမရာႏ ဗွေႏဩ"ခွန်ကောရဗျလောဝ်း နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။(သုတ္တန်ႏပိဋကတ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိတောႏ၊ ရဋ္ဌပါလသုတ်)
### အာႏကွိုꩻ