စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏ

**စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏ** (မန်း: ကယားပြည်နယ်) (အဲင်းကလေတ်: Kayah State) (ကယားခမ်းနယ်ႏ) ယို  အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ ခမ်းခဝ်ကွဉ်ႏဖဲ့ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထုဲင်ꩻခမ်းထီ တွမ်ႏ ဆꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏရဲးခါꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻလွယ်ကောႏသွူ။ ၂၀၂၁ နေင်ႏ လာမတ်အကို စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုယို လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂၉၉,၀၂၃ ဖြာꩻ နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း  ၆၀ ရျာꩻနုန်းယို ထွာဒျာႏ စောက်ꩻတနျာႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ လတ္တီစျုထင်ꩻ ၁၈° ၀' တောမ်ႏ ၁၉° ၅၅' ခါႏ၊ လောင်စီစျုကွဉ်ႏ  ၉၄° ၄၀' တောမ်ႏ ၉၇° ၉၃' အခါႏနဝ်ꩻသွူ။ ဟံႏနယ်ႏအဒွေါင်ႏအဆွာꩻ တွို့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၂၈)မဲင်ႏ၊ နဝ်ထင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၃၅)မဲင်ႏတဲင် ဟံႏနယ်ႏအဲဉ်ႏလုဲင်းဧရိယာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ  ၄,၅၂၉.၅၆ မဲင်ႏ (၁၁,၇၃၁.၅ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) နဝ်ꩻသွူ။ ဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထုဲင်ꩻခမ်းထီ တွမ်ႏ ဆꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ ဖုံႏ အဝ်ႏရဲးခူခါꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။
thumb|​အောင်ႏဗန်း-ပင်လောင်ꩻ-လွယ်ကောႏ ကာꩻတဖူꩻလောင်း ဖြဝ်ꩻ-စောက်ꩻတနျာႏ ခမ်းနယ်ႏကူ

## သမဲင်ꩻ
စောက်ꩻတနျာႏနယ်ႏယိုနဝ်ꩻ တယ်ႏစွဉ်ႏခွန်စိုး အဆက်ဆက်ကိုကာႏ လိုꩻမျိုꩻခွိုꩻနွယ်ႏသီး အဝ်ႏအုံသော့ꩻဒါႏ ခမ်းနယ်ႏတနယ်ႏဒျာႏသွူ။ ခွန်မန်း မင်ꩻတုန်ꩻခွန်တောမ်ႏ သီပေါခွန်သီးစိုး ကာႏလအကို စောက်ꩻတနျာႏနယ်ႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ခါꩻတောမ်ႏ ကန္ဒရဝတီႏနယ်ႏ၊ ဘောလခဲနယ်ႏ၊ ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်ႏ တောမ်ႏ နောင်ပုလဲ(ကြယ်ဖိုးကလေး)နယ်ႏဖုံႏတဲင် နယ်ႏဗွေႏစောက်ꩻဖားသီး အဝ်ႏအိုပ်ချုတ်လွေꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ အဲင်းကလေတ်စိုး ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ "စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏဖုံႏ" နဝ်ꩻ ၁၉၄၇ ဗာႏ ဖြွမ်းဗူႏပုင်ႏအခေႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ နွို့ပါသော့ꩻညီꩻလွေꩻ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ မျန်မာခမ်းထီတန်ကို ခမ်းနယ်ႏတနယ်ႏအနေႏနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၁ ဗာႏ မွဉ်းဖျင်ယင်း အခေႏခံႏဥပဒေႏတဲင် ခမ်းသားလိုꩻအာဆန္ဒအလꩻ တွိုႏ ၁၉၅၂ ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာ ၁၅ နီꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ"**စောက်တနျာႏခမ်းနယ်ႏ**" အမိဉ်ꩻယို တရာꩻဝင်ႏ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏလွေꩻလုဲင်ႏ "**ကယားခမ်းနယ်ႏ**"အမိဉ်ꩻ နဝ်ꩻသွူ။

## အိုပ်ချုတ်ရေꩻ
thumb | right | frame | စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏဟံႏပုင်ႏ
### ဝေင်ꩻတန်
စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻလွယ်ကောႏနဝ်ꩻသွူ။

### အိုပ်ချုတ်​ရေꩻ
thumb|စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏအစိုႏရရွုမ်ꩻ

### ထေဥပ​ဒေႏ
thumb|ခမ်းနယ်ႏလွတ်တောႏ

### တရာꩻစီႏရင်ꩻရေꩻ

### ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ ဝေင်ꩻ၊ ရပ်ကွက်၊ အွိုင်ႏ၊ ဒုံဖုံႏ
#### ခရဲင်ႏဖုံႏ
စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏအဝ်ႏ (၄)ဖြုံႏသွူ။
thumb|စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကို ခရဲင်ႏဖုံႏ

#### ခရဲင်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ

#### ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ
စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအဝ်ႏ(၇)ဖြုံႏ၊ ဝေင်ꩻအဝ်ႏ (၁၂)ဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

**လွယ်ကောႏခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလ့နဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ။
*[[ဝေင်ꩻနယ်ႏလွယ်ကောႏ]]
**[[ဝေင်ꩻလွယ်ကောႏ]]
**[[ဝေင်ꩻလွယ်လဲမ်ပေႏ]]
**[[ဝေင်ꩻလောပိတ]]

*[[ဝေင်ꩻနယ်ႏသျားတော]]
**[[ဝေင်ꩻသျားတော]]

**ဒီမောသိုခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလ့နဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ။
*ဝေင်ꩻနယ်ႏဒီမောသို
**ဝေင်ꩻဒီမောသို
**ဝေင်ꩻနန်းမယ်ခုံ

*ဝေင်ꩻနယ်ႏဖရူသို
**ဝေင်ꩻဖရူသို

**ဗော်လခဲခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏ တောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလ့နဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ။
*[[ဝေင်ꩻနယ်ႏဗော်လခဲ]]
**[[ဝေင်ꩻဗော်လခဲ]]
**[[ဝေင်ꩻယွာတစ်]]

*[[ဝေင်ꩻနယ်ႏဖားသောင်း]]
**[[ဝေင်ꩻဖားသောင်း]]
**[[ဝေင်ꩻမော်ဆီး]]

**မယ်သဲ့ခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏ တောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလ့နဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ။
*ဝေင်ꩻနယ်ႏမယ်သဲ့
**ဝေင်ꩻမယ်သဲ့

thumb|စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကို တရာꩻဝင်ႏ ဝေင်ꩻ(၁၂)ဝေင်ꩻ

ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၁ ဗာႏအလꩻ စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအဝ်ႏ (၁၂)ဝေင်ꩻ၊ ရပ်ကွက်အဝ်ႏ (၅၂)ကွက်၊ အွိုင်ႏအဝ်ႏ (၇၄)အွိုင်ႏ၊ ဒုံအဝ်ႏ (၅၁၀)ဒုံ နဝ်ꩻသွူ။ 

## လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း
စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကို လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၈၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၆၈,၄၂၉)ဖြာꩻ၊ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၂၈၆,၆၂၇)ဖြာꩻတဲင် ရျာꩻခဲင်ႏနုံꩻအလꩻ ထင်ႏထိုလွဉ် (၇၀%)နဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း တချမုꩻနဝ်ꩻ ၁၉၇၃ ဗာႏကို တစတုရန်းကီလိုမီတာနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၁)ဖြာꩻ၊ ၁၉၈၃ နဝ်ꩻ ၁၄ ဖြာꩻ၊ တွိုႏ ၂၀၁၄ နဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၂၄)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းထင်ႏထိုလွဉ်စွဉ်ႏလဲ့ တွိုင်ꩻဒေႏသတန်တောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ (၁၄)ဖြုံႏအကို ထွာဒျာႏ လိုꩻဖြာꩻအဆေ့ꩻသွတ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

*နေင်ႏအလွောက်ꩻလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းဆေ့ꩻအာ -*
*|၁၉၇၃ | 126,574
*|၁၉၈၃ | 168,429
*|၂၀၁၄ | 286,627
*|၂၀၁၇ | 275,489
*|၂၀၁၈ | 281,498
*|၂၀၁၉ | 291,522
*|၂၀၂၀ | 297,304
*|၂၀၂၁ | 299,023 
Source: ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း၊နှစ်စဉ်အစီရင်ခံစာများ

## လိုꩻမျိုꩻ၊ ဘာႏသာႏ
စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ စောက်ꩻတနျာႏခွိုꩻနွယ်ႏ ကထွာဒါႏ ကယား၊ ကယန်း(ပတောင်ႏ)၊ တယင်၊ ကယန်း(လထ)၊ ကယော၊ ယင်းဘော်၊ ယင်းတလဲ၊ ဂေခို၊ ဂေဘား၊ ကယားမိုနု(မနုမနော) စတဲင်လိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွူတကာႏတဝ်း စောက်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏ၊ မန်း စတဲင် လိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းလင်သား ခယ်ႏ၊ ကလာꩻ ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနေနေသွူ။ ကိုꩻကွယ်ႏမုꩻအနေႏနဝ်ꩻ ခရိယာန်ႏ၊ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ၊ ယိုꩻယာႏလူꩻ၊ အစ္စလာမ်၊ ဟေင်ဒူ စတဲင်ဘာႏသာႏဖုံႏဒျာႏသွူ။

thumb|alt=ကယားလူမျိုးများ|စောက်ꩻတနျာႏလိုꩻမျိုꩻခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏ

## ပညာႏရေꩻ
### တက္ကသိုလ်ႏကေားလေက်ဖုံႏ
*လွယ်ကောႏတက္ကသိုလ်ႏ
150px
*အနယ်ꩻပညာႏတက္ကသိုလ်ႏ (လွယ်ကောႏ)
150px
*ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ႏ (လွယ်ကောႏ)
150px
*လွယ်ကောႏ ပညာႏတာႏကေားလေက်

## မိဉ်ꩻတန်တင်ႏသျာꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဖုံႏ
* ဖရာꩻကောင်ပꩻစေႏတီႏ
180px
* ထီထဲ့လောပိတ
180px
* နောင်နွုတ်ꩻရန်းတောမ်ႏ နောင်ထီꩻကဝ်ႏ
* တကျက်ꩻထမ်း(ကြတ်ဂူ)
* နောင်ကောင်ရွဉ်
180px
*ဖလူꩻခြောင် ထီအာႏတျာႏမေႏစက်ယုင်ႏ(လောပိတ)
180px

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မျန်မာခမ်းထီကိုခမ်းနယ်ႏဖုံႏ