နီယိန်းရွန်ꩻ

လောကကိုယိုနဝ်ꩻ တိရစ္ဆာန်ႏသတ္တဝါႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ လိုꩻသတ္တဝါႏလဲ့နဝ်ꩻ အစွန်ꩻသတ္တိ အဝ်ႏလွဒျာႏ ပငါပရာꩻနော၊ ဆျာတိရိစ္ဆာန်ႏ အစွန်ꩻသတ္တိနဝ်ꩻ အဝ်ႏအကတဲစ်ꩻထာꩻ၊ ဖိုးပနားသီးအစွန်ꩻသတ္တိနဝ်ꩻ အဝ်ႏအနုံꩻ၊ ညောဝ်ႏသီး ကေသီးအစွန်ꩻသတ္တိနဝ်ꩻ အခင်ႏမီႏတွမ်ႏအစွယ်ႏတမဲစ်ꩻ၊ ဝါးသီးအစွန်ꩻသတ္တိနဝ် အဝ်ႏအဒေ့ꩻ၊ ထွိုင်းပေႏ ဖီးအွာသေ့ꩻ တိရစ္ဆာန်ႏအပေႏစားနဝ်ꩻလဲ့ အစွန်ꩻသတ္တိ ထွိုက်ရာꩻထွိုက်ရာꩻ အဝ်ႏလွဒျာႏနော၊ နီလိုꩻသီးလဲ့ ပေႏတန်ဖြားဆားမူႏခို တရွေꩻတဝ်း အဉာဏ်ႏအစွန်ꩻသတ္တိအဝ်ႏလွ စွုမ်ႏဖြာꩻဖြာꩻနော။
အဉာဏ်ႏအစွန်ꩻသတ္တိကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အဗွေႏတသေချာတဝ်းတဲင် အဗွေႏသုံꩻအာႏကွိုꩻအီ တဒါႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ကထင်ႏသုံꩻအီဒါႏတဝ်းနုဲင်းနဝ်ꩻခါ အစွန်ꩻသတ္တိနဝ်ꩻ တထင်ႏသျာꩻတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ပွိုးအကျောင်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲ အစွန်ꩻသတ္တိအဝ်ႏနဝ်ꩻလဲ့ အဗွေႏတသေချာတဝ်းနဝ်ꩻ အဟွုန်အထီႏဆေ့ꩻ၊ အသွဉ်အသင်ဗာႏဆေ့ꩻ၊ ဗဟုသုတဆေ့ꩻ၊ အလွေꩻအသဲင်ꩻ ဒေသန္တရဗဟုသုတဆေ့ꩻနဝ်ꩻမꩻ အစွန်ꩻသတ္တိကအဝ်ႏနဝ်ꩻ အဗွေႏတသေချာတဝ်း၊ အဗွေႏတသုံꩻပျုဒါႏတဝ်း၊ အပီဗိုန်နုဲင်း နꩻရောအံႏနဝ်ꩻသွူ။ နꩻသီးယို အမီႏမူဗာႏသေႏသေႏနဝ်ꩻမꩻ ရော်အံႏလွစ်ကင်ꩻ၊ အလိုႏတဒွေါ့ꩻဗက်ꩻထာꩻ မီႏအဝ်ႏလဲ့ တဒွေါ့ꩻအီ ဗꩻအီနဝ်ꩻ ထင်နဝ်ꩻသွူ။
နီလိုꩻသီး အစွန်ꩻသတ္တိပညာႏယိုလဲ့ အဗွေႏမီႏသုံꩻ၊ အဗွေႏမီႏလွူꩻဗာႏနဝ်ꩻမꩻ အဗွေႏလိုႏတွိုင်ꩻ အသုံꩻပျုလꩻ အသုံꩻလꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခေတ်ငခါ ကမ္ဘာႏလောင်းကိုယို မူႏမူႏခိုခို ကသွဉ်လွပညာႏ၊ ကထုမ်ႏလွဗဟုသုတနဝ်ꩻ အလင်တမွေးတဝ်း၊ အထုမ်ႏရွမ်သေꩻခါꩻပညာႏ၊ အမူသေꩻခါꩻနꩻနော၊ အဆင်ႏမီႏရော့ꩻ အဖဲင်ႏမီႏတနꩻလွဉ်နဝ်ꩻ တွမ်ႏအနယ်ꩻပညာႏနꩻ အသုံꩻပျု ဒွေါ့ꩻထဲ့ဗက်ꩻထဲ့ ယံကလꩻတဲင် ထုမ်ႏရွမ်သေꩻခါꩻပညာႏနꩻထွူနော။
ပညာႏနꩻကထင်လိုꩻနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်းယိုခါ အဆင်းအရန်း ထင်ႏထိုတဲင် အွဉ်ႏကျောႏဇော်ꩻလꩻနွောင်ꩻအနမ်းဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ပညာႏနꩻ ကထင်တတ်းလိုꩻ၊ ပညာႏနꩻရော်အံႏဒါႏလိုꩻနဝ်ꩻ ပညာႏနꩻထင်သား အွဉ်ႏတခြွီႏနဝ်လဲ့ လဲဉ်းနဝ်၊ အွဉ်ႏတခြွီႏထင်ꩻလဲ့ လဲဉ်းထင်ꩻဒျာႏ၊ ပညာႏနꩻထင်သား မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ အွဉ်ႏတခြွီႏနုဲင်းမုဲင်ꩻလဲ့ ခံႏဗာႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။
ကအွဉ်ႏကျောႏဇော်ꩻလွ အနမ်းကိုဖုံႏနဝ်ꩻ အခိုစင်စင် တမွေးတဝ်း၊ လိုꩻမူႏဖုံႏလဲ့ ကကျောႏကျာꩻ၊ ကမော်လွအနမ်းဖုံႏနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်းယို အဝ်ႏအာဗောႏဗာႏဒျာႏနော။ သီႏဟိုဠ်ႏခမ်းကို အမဉ်ꩻ"မစ္စတာဘန်တရကေးသီရိမာ"ပါꩻမူႏနဝ်ꩻ သီႏဟိုဠ်ႏခမ်းကို ထွာဗာႏဝင်ꩻဝွန်ႏတန်အချုပ်တဲင် သီႏဟိုဠ်ႏတခမ်းလုမ်း အဟဝ်အကုဲင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဝွေꩻစူကို၊ ဝွေꩻမာꩻတွိုင်ꩻထွာ၊ လိုꩻထုအမျာꩻ အအံႏအအွꩻ၊ အအုံအအဝ်ႏ၊ အကွဉ်အကꩻ၊ အခွုမ်အမာꩻ လို့လို့စင်စင်နဝ်ꩻ ဝွေꩻစီႏရင်ႏတွိုင်ꩻ၊ ဝွေꩻမာꩻတွိုင်ꩻထွာ အာႏဏာႏအဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
အိန္ဒိယခမ်းကို မစ္စဂန္ဓီ ပါꩻမူႏနဝ်ꩻလဲ့ အိန္ဒိယခမ်းကိုနဝ်ꩻ ဝွေꩻထွာဗာႏ ဝွန်ႏတန်အချုပ်တဲင် စီႏမန်ႏစီႏဖန်ႏဗာႏ အိန္ဒိယခမ်းသား လူထုအမျာꩻအတွက် အအံႏအအွꩻ၊ အုံအဝ်ႏ၊ ခွုမ်မာꩻ၊ ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ ခမ်းထီသာႏယာႏ ခြွေခြာႏရေꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးကဖေႏလင်ꩻအမိန်းအတွိုင်ꩻ လူထုဖုံႏ လွောက်ꩻနာႏဗာႏ၊ နာႏလွဗာႏ၊ တွမ်ႏခမ်းလင်ထီလင် အဆက်အသွယ်ႏ ဝင်ꩻကမ္ဘာႏလောင်း ခမ်းထီဖုံႏနဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးဒေါ့ꩻနွောင်ꩻဖြဝ်ႏနွောင်ꩻသွူ။ ကဒေါ့ꩻနွောင်ꩻ ကဖြဝ်ႏနွောင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ကွပ်စွဉ်ႏပညာႏနꩻထင်အဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ဒေါ့ꩻနွောင်ꩻဖြဝ်ႏနွောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
မီႏထွားနုဲင်း မန်းခမ်းကို လိုꩻမူႏဖုံႏထွာဒျာႏနဲင်ႏငန်ႏလင်သံအမတ်လဲ့ အဝ်ႏ၊ ကလဲဉ်းဒျာႏ လန်ဒန်ခမ်း၊ အမေရိကန်ႏခမ်းကိုလဲ့အဝ်ႏ၊ ကထွာဒျာႏ ဆရာႏဝွန်ႏမူႏတန်လဲ့အဝ်ႏ၊ ကထွာဒျာႏ တက္ကသိုလ်ႏဆရာႏမူႏတန်ဖုံႏလဲ့အဝ်ႏ၊ ကထွာဒျာႏ ဘဏ္ဍာႏရွဉ်တွိုက်တန်ဖုံႏလဲ့အဝ်ႏ၊ အပေႏစားဆလဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စင်းဒေါ့ꩻတဝ်းဒွုမ်၊ အဝ်ႏအာဗောႏဗာႏထာꩻနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻမူႏနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ကွပ်စွဉ်ႏပေႏခါ အမူသေꩻခါꩻ ပညာႏနꩻထင်အဝ်ႏ၊ အဟွုန်အထီႏအာအဝ်ႏ၊ သွဉ်သင်သေꩻခါꩻအဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ထွာဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကအွဉ်ႏနယ်ထွူနဝ်ꩻ လိုꩻမူႏခမ်းလင်၊ လိုꩻမူလိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏ ပညာႏနꩻထင်အဝ်ႏ၊ ဗဟုသုတအဝ်ႏ၊ သွဉ်သင်ဗာႏအာ ဉာဏ်ႏပညာႏတဲင် ကျောႏဇော်ꩻထင်ႏသျာꩻဗာႏအကျောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻကို လိုꩻမူႏဖုံႏနဝ်ꩻခါ အဝ်ႏနေဟောင်း၊ ကထင်ႏထွားနဝ်ꩻ တအဝ်ႏတဝ်း၊ ကွပ်အကျောင်ꩻထာꩻမုဲင်ꩻ တအဝ်ႏတဝ်း၊ ကွပ်တသွဉ်တဝ်း ပညာႏနဝ်ꩻမꩻ တအဝ်ႏတဝ်း၊ ကွပ်အကျောင်ꩻမုဲင်ꩻ တသွဉ်တဝ်းပညာႏ၊ ကွပ်စွဉ်ႏအသꩻအဝ်ႏဖွိုႏလ၊ အသꩻအဝ်သို့လင်ꩻဒျာႏ ဟမ်ႏလောင်းတဲင် တသွဉ်တဝ်းပညာႏနဝ်ꩻသွူ။ နီပအိုဝ်ႏမူႏပေႏဘို အသꩻပေႏ၊ အသꩻအဝ်ႏဖွိုႏလီꩻလဲ့ အဝ်ႏဒျာႏရင်ꩻ၊ အသꩻအဝ်ႏဖွိုႏထာꩻကိုနဝ်ꩻ အမွိုးအဖါသီးလဲ့ သမ်းတေက်ꩻဖွိုႏ နျꩻဖွိုႏဖျင်တရန်း၊ လိုꩻခိုဖုံႏလဲ့ တေက်ꩻနျꩻဖွိုႏဖျင်တဒဝ်ႏ၊ ကွပ်ထွာနုဲင်းနဝ်ꩻမꩻ အသꩻအဝ်ႏဖွိုႏတဲင် အစော့ꩻတယွာꩻတဝ်း၊ အဆင်းအရန်း တထင်ႏထိုတဝ်း နုဲင်းဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻလင်နဝ်ꩻသွူ။
ခေတ်ယိုလဲင်ႏခါ မူႏမူႏခိုခို စပ်ဆဲင်ႏတွမ်ႏပညာႏရေꩻ၊ စီꩻပွာꩻရေꩻ၊ အုံအဝ်ႏသန်ꩻပြန်ꩻရေꩻ၊ လိုꩻဖုံႏအံႏအွꩻကွဉ်ကꩻရေꩻ အဟဝ်ဖဲ့ꩻ လိုꩻမျိုꩻထင်ႏထိုအီအရေꩻနဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏချင်ꩻချင်ꩻ ဟဝ်တေက်ꩻဖွိုႏနျꩻဖွိုႏတဝ်းဝင်ꩻ၊ ဟဝ်ဖေႏအာႏဒျာႏဝင်ꩻသွူ။ တေက်ꩻဖွိုႏနျꩻဖွိုႏချာ အမျိုꩻယိုနဝ်ꩻ တွမ်ႏကကဉ်ႏထဲ့ နီပအိုဝ်ႏပညာႏရေꩻအစော့ꩻ၊ စီꩻပွာꩻရေꩻအစော့ꩻ၊ အုံအဝ်ႏခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻအစော့ꩻနဝ်ꩻ ပီပီဝင်ꩻသွူ။ တဟဝ်တဝ်းဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ တေက်ꩻဖွိုႏနျꩻလ သဲ့ꩻသွမ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဟဝ်ဒျာႏ၊ ထင်ႏတွိုႏအဟဝ်ဖဲ့ꩻ ကတေက်ꩻဖွိုႏအံႏသွမ်ꩻအံႏသဲ့ꩻနဝ်ꩻ ခေတ်ယိုခါ ပါꩻမုဲꩻလဲ့ သဖော်ꩻတလꩻတဝ်း၊ လိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ ထွာလိုꩻမျိုꩻကိုရန်ႏသူႏ၊ လိုꩻမျိုꩻကို ထွာသေ့ꩻလုံႏအတန်စားတဲင် ယားကုဲချာအီလိုꩻမျိုꩻသွူ။ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ သေ့ꩻလုံႏတန်လိုꩻစားနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထေလꩻလꩻနွောင်ꩻနဝ်ꩻမꩻ နီလိုꩻမျိုꩻထင်ႏထိုနဝ်ꩻသွူ။
နီပအိုဝ်ႏမူႏ အပေႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ အတန်လဲ့ယဝ်း စပ်တွမ်ႏပညာႏရေꩻဖဲ့ꩻ၊ စီꩻပွာꩻရေꩻဖဲ့ꩻ၊ အုံအဝ်ႏခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻဖဲ့ꩻ၊ ရပ်ကိစ္စ၊ ဒုံဆောင်ႏကိစ္စဟဝ်ရေꩻဖဲ့ꩻ၊ နီအမျိုꩻသာꩻ ထင်ႏထိုတသွောင်းဖဲ့ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ လိုꩻခိုဖုံႏ မဲဉ်သဲ့ꩻသဲ့ꩻ မဲဉ်သွမ်ꩻသွမ်ꩻ တွမ်ႏထူႏရေꩻပုဲႏ၊ မတ်နုဲးနားတအဲဉ်ထဝ်းတဲင် နီကရေႏရွယ်ႏသေꩻခါꩻအတွိုင်ꩻ ယံကအောင်ႏထင်ႏလꩻနဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻမွေးမွေးနဝ်ꩻမꩻ ထင်ႏထိုတသွောင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကသဲ့ꩻသွမ်ꩻဒါႏ လိုꩻခိုနုဲးနဝ်ꩻခါဖုံႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏနုဲးခန်း လိုꩻဖိုးပနားတဲင် ပါꩻဝါးနဝ်လဲ့ လဲဉ်းနဝ်၊ ပါꩻဝါးထင်ꩻလဲ့ လဲဉ်းထင်ꩻ၊ ပါꩻအွဉ်ႏဒင်ႏအဲက်ꩻ ထမ်ႏဖွူႏလဲ့ အထမ်ႏဒျာႏစွူစွူ၊ အွဉ်ႏခန်းလိုꩻအစားနဝ်ꩻသွူ။
နီကမဉ်ဖေႏသတိꩻနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏမူႏပေႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏမူႏအတန်လဲ့ဒါႏ ပအိုဝ်ႏမူႏလို့လို့စင်စင်နဝ်ꩻ သွဉ်ဒါႏဒါႏလိတ်၊ ဒါႏထွူလိတ်တဲင် ဟော်ꩻကုဲင်းကုဲင်း၊ ဖတ်ထွားကုဲင်းကုဲင်းလိတ်၊ လိတ်ဗီႏအဝ်ႏထာꩻဆေင်ႏထျꩻလဲ့နဝ်ꩻ၊ အဝ်ႏဘုရာꩻခြေင်ႏလောင်းလဲ့နဝ်ꩻ၊ မော့ꩻဒျာႏ လိတ်ဗီႏလာႏတဖူꩻသꩻကိုလဲ့ပီပီ ထွားထူႏဟော်ꩻထွူတဲင် ဒေါ့ꩻနယ်ခြုဲင်းနယ်လင်ꩻဖေႏ သွꩻမူႏဖုံႏလုဲင်း၊ ဒေါ့ꩻနယ်ခြုဲင်းနယ်ထွူတဲင် "ယိုနဝ်ꩻ ဟဝ်နေးထူႏ၊ ယိုနဝ်ꩻ ဟဝ်နေးထူႏတဝ်း"အဟဝ်တွမ်ႏအကုဲင် ခွယ်ꩻချာနယ်ဖေႏ ယံကပီနုဲးဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻလင်နဝ်ꩻသွူ။
နီကဒါႏသမျ ကသေသမျ ဒေါ့ꩻပျꩻနယ်ဖေႏ ပညာႏရေꩻဖဲ့ꩻ၊ စီꩻပွာꩻရေꩻ၊ အုံအဝ်ႏခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ လိတ်စောင်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ ဖြေꩻထူႏထွူတဲင် ဖတ်ထွားဟော်ꩻကုဲင်းကုဲင်း၊ သွꩻမူႏပေႏဖုံႏတဲ့ ယံကစဲင်းနဝ်ꩻ ခြုဲင်းနယ်ဖေႏ မဉ်ႏထွာလꩻနုဲင်းနဝ်ꩻခါ နီတညတဝ်း ပအိုဝ်ႏမူႏပေႏဖုံႏ အဆင်းအရန်း ထင်ႏထိုတသွောင်းလꩻနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻယဟန်ႏနဝ်ꩻ "လိုꩻမူႏပေႏ ဒါႏလိတ်နဝ်ꩻ အသုံꩻကျထာꩻမုဲꩻ၊ အဒါႏစွဉ်ႏ ဖေႏပါꩻခိုလိတ်ရွုမ်ꩻ"အဒေါ့ꩻပီးနဝ်ꩻ၊ လိုꩻကဒေါ့ꩻထာꩻနုဲးနဝ်ꩻခါ အပိုမူႏကဒေါ့ꩻရီဒါႏ ပါꩻပိုခို သွို့ꩻသောင်ခြံထျꩻ သေင်ႏဗꩻတဖူꩻလောင်း ပွယ်ꩻကိုနဝ်ꩻ တထီႏချာတဝ်းတဲင် အဒေါ့ꩻထန်ႏဗွုန်ႏနုဲးနဝ်ꩻသွူ။ အမဉ်ႏထီႏချာနုဲးနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အမျိုꩻဒေါ့ꩻဗွုန်ႏတမွေးတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။
### အာႏကွိုꩻ