open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
သွဉ်ခန်ꩻ(၂)

သွုံꩻအာ - က ခ စ ဆ တ ထ ဒ န ပ ဖ ဗ မ ယ ရ လ ဝ ဟ (ယို ၁၇-ဖြုံႏသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၁) သွဉ်ခန်ꩻ(၂)
ဖတ်လွူꩻခန်ꩻ(၁)
နီယိုလိုꩻကျ
တသာႏသိကျာꩻ
ကျူႏလုဲင်ꩻထာꩻဒါႏ
ဟျူႏထာꩻတလေ့ငါႏ
ဖျောႏဖေႏတသီႏ
အုံထာꩻပျောႏငါႏ
ကျိုꩻစာꩻပညာႏနေား
နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ
ကျံႏစဲႏတဲးတဲးလုဲင်း
ပျုံးဖါလူႏကုဲင်းငါႏထာꩻ။
တောင်ꩻခါ - သွဉ်ခန်ꩻအထွောင်းမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း ကအွဉ်ႏနယ်ဒါႏ အမုဲင်ခတ်ꩻ(ခြွဉ်း+)နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ သွဉ်ပါတဝ်း အဝ်ႏလꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၁)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
တခေါ့ꩻရာႏဆျာႏ နီအံႏကျာႏ
ကျူႏလုဲင်ꩻကျသေႏ ပအိုဝ်ႏပေႏ
တရေꩻကျောႏကျာႏ မူႏနံꩻဒျာႏ
ပညာႏကျိုꩻစာꩻ ကျငါႏထာꩻ
ကျံႏမာꩻကျံႏဒေါ့ꩻ ဖေႏကရော့ꩻ
မော့ꩻခွဲးပျုံးဖါ လူႏထာꩻအာ။

လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၁)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
လိုꩻဖြားစခါ ပြီꩻနꩻအာ
ပါꩻပြီꩻနꩻ ခꩻခြီႏဒါႏ
ပါꩻပေႏခြူႏခြီႏအာ
တသီႏဖြေႏ အဆာႏကြေႏ
ဟူတပြဲႏကားမုဲင်ꩻ။
ဖြုဲင်ꩻဖြီတဲ့ ဒါႏခါꩻဗာႏ
ဖြော်ချာဗာႏကေꩻဇူꩻ
တခြိုꩻကားငါႏ ဆေ့ရေးဗာႏ
ဒေါ့ꩻကြံပုဲင်ႏထာꩻ ဗာႏဒါႏပါꩻ
ပါꩻမုဲင်ꩻတဲႏဖြုံႏဒီႏ။
တောင်ꩻခါꩻ - က ပ (၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻ လ-ဗဲဉ်၊ ခ ဖ (၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻ ရ-ဗဲဉ်၊ ဗ (၁)ဖြုံႏနဝ်ꩻ လ-ဗဲဉ်၊ ရ-ဗဲဉ်။
(က-ပ-လ၊ ခ-ဖ-ရ၊ ဗ-ရ-လ၊ တောင်ꩻလွသွော့နုဲင်းနောဝ်ꩻ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၁)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
လိုꩻဖြားစခါ ဒါႏလုဲင်ꩻအာ
ဆရာႏပြီꩻနꩻ ပညာႏဆꩻ
ပြူးနီတနျာႏ တဗော့ꩻငါႏ
ကြေ့ꩻဒီႏကြေ့ꩻပေႏ ထီႏဖိုနေႏ
ဖြေꩻဟူပြဲႏဖါႏ ထဲ့ꩻဆုဲင်ꩻငါႏ။
နာႏဗာႏတရာꩻ ခြုဲင်းဖေႏပါꩻ
ကြော့ꩻကတူႏသား အာငါႏမား
ဆျာထီးကြိုႏကြိုႏ တမိုႏမိုႏ
တခြာခြံတုံး တေားပြုံႏလုံး
တေားပြုံႏဖိုးအေႏ လိုႏသေႏသေႏ။

သွုံꩻအာ - က ခ င စ ဆ ည တ ထ ဒ န ပ ဖ ဗ မ ယ ရ လ ဝ သ ဟ (အဖြုံႏ ၂၀-ယိုသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
ကျိုꩻစာꩻထွာထွာနေား
လွူးလွ သွီႏပအိုဝ်ႏလုဲင်း
ရုဲင်ဗွူဆို့ꩻလုဲင်း မာꩻကုဲင်းကုဲင်း
နီမွိုးသီးလွေဗွူ
နီလိုꩻပေႏယွဲးအစွိုꩻ
ဒေါ့ꩻဆွော့ꩻထာꩻ ပါꩻလွꩻထီႏ
နီဖါထွို့ꩻခါယာဒါႏ
မွိုးဖါကေꩻဇူꩻအာ
စူဝုဲင်ႏပီနုဲင်းဗိုမွံꩻ
ထီကွုံꩻသွုံꩻလꩻအာ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
ပအိုဝ်ႏမူႏဗွာ အူဒါႏကွာ
ပေါႏထွာပအိုဝ်ႏ သွီႏရုဲင်းလိုႏ
စဲ့ꩻပိုႏဝွေꩻသွူ ပါလွေꩻထွူ
အုံစွူမဒါႏ စွဲးကိုဗာႏ
လိုꩻဒါႏသꩻဆွော့ꩻ ဖျော်ယိုတွော့ꩻ
နီစွော့ꩻအာႏကွိုꩻ သꩻကသွိုꩻ
သွံစွိုꩻဖေႏအာႏ သာႏသနာႏ
မနုဟာႏထွုံꩻ နီထူႏသွုံꩻ။

သွုံꩻအာ - က ခ ပ ဖ (ယို ၄-ဖြုံႏ)။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန် အမုဲင်(၁)
ကျွꩻလွေꩻမုဲင်ꩻဗွေႏ ရီရိုႏသေႏ
ဆေ့ꩻရေးချွေတာ ချမ်ꩻသာႏအာ
သူႏကျွဲႏသဌေꩻ ယံထွာလွေꩻ
စွိုးခွိုꩻသထွုံႏ နီခွဲးကျွုံႏ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
တွိုႏမုဲင်ꩻခါမꩻ နီဗွေႏကျွꩻ
သွုံꩻချွေတာမꩻ ချမံꩻသာႏလꩻ
သူႏကျွဲႏမွိုးဖါ ကျူႏဗောႏအာ
ခွဲးကျွုံႏခွိုꩻခွိုꩻ ဖူးဝေးစွိုꩻ။

သွုံꩻအာ - က ခ ပ ဖ ဗ (ယို ၅-ဖြုံႏ)။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
ခြွꩻဗႏဖိုးအေႏ
နီဝေ့တဖြွီꩻဒါႏ
ပါꩻဗားကလူꩻတဖြွူ
ပါꩻခြွေတဖြာꩻလူႏမွေးထာꩻ
စာပြွဲနေးလဲ့လꩻဒျာႏ။
စာပြွဲစာရွံꩻ အွိုးဆေꩻတွံꩻ
ဒေါ့ꩻထာꩻတဗြွော်ဗြွော်
ဒေါ့ꩻကြွို့ꩻမွော့ထာꩻ ဗာႏဒါႏပါꩻ
ငိုးခြွံႏခြွံႏနေား
တဖူꩻလွေꩻခြွုံးခြွုံး။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၂)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
ခြွꩻထာꩻအီႏထွူ ရုဲင်သော့ꩻဗွူ
တကြွီႏလုံးသူꩻ ခူႏတဖူꩻ
ကလူꩻတဖြွူ လွꩻထွားသွူ
စိုးရီးလူႏအာ ခြွေယိုခါ
ပါꩻစာထော့ꩻစွဲႏ ဖျော်ဖြွဲႏဖြွဲႏ
မာꩻထာꩻခြွော့သꩻ အာႏကွိုꩻလꩻ
နာႏတဖြွို့ယို အရာႏဖြို
ဖူးမူႏနျꩻခြွံ ပါꩻထွားဟွံ
တဖြွုံးသော့ꩻထီ ယားဒါႏအီ။
### အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:လိတ်လုဲင်ꩻ
အတွယ်ꩻ(၃)သွဉ်ခန်ꩻ(၁)

သွဉ်ခန်ꩻယိုအလꩻ-
သွုံꩻအာ - က ခ င စ ဆ ည တ ထ ဒ န ပ ဖ ဗ မ ယ ရ လ ဝ သ ဟ (အဖြုံႏ ၂၀-ယိုသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
စေႏတနာႏစင်ဗွာ
သထွုံႏပေႏသီႏသဲင်ႏ
မဉ်နာႏငါႏတရာꩻ
အမဲဉ်ႏတရာꩻယံငါႏထာꩻ
ရဟန်ꩻသင်္ဃာႏ။
မေႏတေန်ꩻမေႏဗို
နီခမ်းနီထီ အောဝ်ႏမုဲင်ꩻအီ
ကဗျာလင်္ကာႏတဲမ်းဒါႏဗာႏ
တယ်ႏဘုရာꩻစေႏတီႏ
ထီꩻသင်ꩻခေါဝ်းလို့ဝင်ꩻ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
ဒင်ႏဖိုးစခါ လွေꩻသဲင်ꩻအာ
ခဉ်ႏပါခံႏယာႏ မဲစ်အာငါႏ
လူႏဗာႏတန်ꩻမွေး ကေန်ꩻတောဝ်းကွေး
ကပ်နေးပဉ်ပါꩻ လဲပ်ငါႏထာꩻ
ကလာꩻခယ်ႏဖြား လဲင်ꩻအုံထွား
တဲးဝါးမာꩻလွေꩻ လွိုတောဝ်းဝွေꩻ။

သွဉ်ခန်ꩻယိုအလꩻ -
သွုံꩻအာ - က ခ စ စ ဆ တ ထ ဒ န ပ ဗ မ ယ ရ လ ဝ သ ဟ(အဖြုံႏ ၁၇-ယိုသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
နမ်းကျင်ꩻတရာꩻဟောဝ်ဗာႏ
နီပအိုဝ်ႏချင်ꩻချင်ꩻ ရက်ဗာႏလို့ဝင်ꩻ
ဘာႏသာႏထွုံꩻမျတ် နီဆွုံꩻဖျတ်
မာꩻကျပ်ကုသိုလ်ႏ ချမ်ꩻသာႏပိုႏ
အောဝ်ႏလိုႏတဲမ်းယို ကျမ်ꩻဂန်ႏကို။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
ကံကျင်ꩻမီႏဒါႏ ကျိုꩻအာငါႏ
ခမ်းသားချင်ꩻချင်ꩻ ရက်သွော့ဝင်ꩻ
အကျင်ꩻဟောဝ်မျတ် မာꩻထာꩻပျတ်
ထွားကျပ်ကျမ်ꩻဂန်ႏ တဲမ်းဟော်ꩻထန်ႏ။

သွုံꩻအာ - က ခ ပ ဖ ဗ (ယို ၅-ဖြုံႏသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻ(၁)
ဖိုးပနားတကြက်ꩻ
ခံꩻယာႏ တခြဲက်ꩻကားမုဲင်ꩻ
ဖြစ်ꩻနံႏသာႏထီ
လိုꩻကြဲစ်ထာꩻကျင်ႏ ထွာလိုꩻပျင်ႏ
လိုꩻထာꩻလွꩻတန် ကေန်ꩻခြေားဖြန်။
ခြပ်ဟဝ်ပဉ်စား ထီႏဖုဲင်ႏထွား
လိုꩻလွꩻထာꩻမာꩻ ပြဲမ်ႏရဝ်းပါꩻ
ဖြေꩻဟူပြယ်ႏဖါႏ ယံတဝ်းငါႏ
ဒေါ့ꩻသင်ႏခြဝ်သန် ဟဝ်တဝ်းတန်။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၃)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
လမ်းနီပြက်ꩻထွာ ပသီႏဗွာ
တဲမ်းပြဲင်ႏကဗျာ လꩻဆုꩻအာ
ထုဲင်ပြဉ်းထွူမꩻ ဆို့ꩻသော့ꩻလꩻ
ဖါဖြားတိဟန် ခြဲစ်ꩻထွားဗန်
ဖြားဆာဗွိုႏစန်း ကဟဝ်ပြန်း
ခြပ်ဟဝ်ကွံဗီႏ ထွားကညီႏ
ယꩻဝါႏတခြဲမ် လေန်းလုဲင်ꩻဝဲဉ်
အုံတရာꩻလꩻ ခြယ်ꩻလောဘ
ခြဝ်ႏကောႏယိုခါ ဝင်ꩻသွုံꩻအာ။

သွုံꩻအာ - က ခ စ ဆ တ ထ ဒ န ပ ဖ ဗ မ ယ ရ လ ဝ သ ဟ (အဖြုံႏ ၁၈-ယိုသွူ။)
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ (၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
စူသွို့ꩻခံꩻ တကွင်ꩻကားမုဲင်ꩻ
ကျိုꩻစာꩻသွဉ်မွေးမွေးပညာႏနေား
ဗွေႏဗွန်ကွတ်ꩻပါꩻ ကျွꩻလွဉ်သွူ
သဲ့ꩻသွမ်ꩻဝင်ꩻနဝ်ꩻ ဟောဝ်တဝ်း
နီကိုꩻကွယ်ႏဒျာႏ ရတနာႏသွံပါꩻ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ (၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၁)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
တွက်ဂဏန်ꩻဒါႏ ယံဟောဝ်ငါႏ
ဗဟိုႏသွဉ်တန်ꩻ အွဉ်ႏစီꩻကန်ꩻ
ခွန်မနုဟာႏ ပအိုဝ်ႏဒျာႏ
ကွပ်မာꩻသီဆျာ ဝွဋ်တွပ်ꩻအာ
သꩻစွယ်ꩻမဲဉ်ဒါႏ သွဉ်မွေးငါႏ။

သွုံꩻအာ - က ခ (ယို ၂-ဖြုံႏ)။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၁)
နာꩻသက္ကရာဇ် ကျွင်ꩻတဗာႏနဲ့
ဗွေႏဘုရာꩻ လယ်ႏချွစ်သတ္တဝါႏ
ဘုရာꩻပွင်ꩻဒျာႏ ကျွန်ꩻနောဝ်ကိုယို
ဗုံကျွမ်ꩻတဖြို့ꩻ မာꩻအီထမုဲင်ꩻ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ(၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၂)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻအမုဲင်(၂)
နာꩻသက္ကရာဇ် ကျွင်ꩻတဗာႏ
တင်ꩻကျွစ်လာတာႏ မာꩻမေႏဗို
နီကျွန်ꩻနောဝ်ယို အထွုံꩻစံႏ
ဖို့ꩻကျွမ်ꩻကျွမ်ꩻအံႏ ကသံးယံ။

သွုံꩻအာ - က ခ ပ ဖ (ယို ၄-ဖြုံႏ)။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ (၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻ အမုဲင်(၁)
လိုꩻပေႏစွဲက်ထီ ပြွက်ꩻဟံႏဗော့ꩻ
ထီႏသေဖြွဉ်တရာꩻ
လွေꩻမာꩻထာꩻမာꩻ ပြွတ်ခွမ်ꩻလာꩻ
ပအိုဝ်ႏမူႏစခါ ခင်ႏပြွမ်
ဟွဲး ငွဉ်ꩻဟွဲးပြွယ်ꩻ။
လိတ်မွူးအတွယ်ꩻ (၄)၊ သွဉ်ခန်ꩻ(၃)၊ ဖတ်လွူꩻခန်ꩻ အမုဲင်(၂)
ပါꩻပြွက်ꩻဟံႏဗော့ꩻ ထွားမရော့ꩻ
ဆို့ꩻအာစွစ်ꩻစွစ်ꩻ ဝါႏမွူးပြွစ်ꩻ
ကဝ်ႏတုဲင်မော်နမ်း ပြွတ်လုဲင်ႏသမ်း
နီပအိုဝ်ႏချင်ꩻ ဖြွမ်းလို့ဝင်ꩻ
လိုꩻမူႏဟွဲးပြွဲꩻ ပါꩻထွားစွယ်ꩻ။
### အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:လိတ်လုဲင်ꩻ
ဗွေႏဗိုန်မီန်ႏညံး ဒိုင်သားညံး

**"ဗွေႏဗိုန်မီဉ်ႏညံး ဒုံသားညံး" ကရိုꩻနဝ်ꩻ**

**မျန်မာခမ်းကိုယိုနဝ်ꩻ ဗွေႏဗိုန်လိုꩻကျောင်ꩻသီး အွဉ်ဒျာႏဖုံႏ ကိဉ်းအာအာသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ဗွေႏဗိုန်မီဉ်ႏညံးနဝ်ꩻ ဒုံသားတဲ့ညံး။ ဗွေႏဗိုန်မီဉ်ႏယံနဝ်ꩻ ဒုံသားတဲ့ ယံလွသွူ။ အွိုင်ႏကိုလဲ့ နုဲးနဝ်ꩻနေနေ။ ဝေင်ꩻကိုလဲ့ နုဲးနဝ်ꩻနေနေ။  ယိုနဝ်ꩻ လိုႏသတိꩻလွငါႏဝင်ꩻပငါပရာꩻသွူ။**

**သာႏသနာႏ-ကရိုꩻနဝ်ꩻ တမုဲꩻ-?။ နီဗွေႏဖရာꩻ အဆုင်ꩻအမꩻငဝ်းငွါဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ သာႏသနာႏသွူ။ လိုꩻကျောင်ꩻဖုံႏ ကအဝ်ႏဗုဲလွ အရောင်ႏတသီးသီးနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ သာႏသနာႏ-တမွေးတဝ်း။ ထီႏတသီးသီးတွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထင်းလွမွုန်း သာႏသနာႏနေား။ ရဟန်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ  ဣန္ဒြေႏ အဝ်ႏဗာႏ၊ ဟဝ်ဗာႏသွူ။ ထိင်ꩻဗာႏ နမ်းဖြောင်းသꩻဣန္ဒြေႏ၊ အွဉ်ႏရေꩻခံႏနောမ်ꩻဗာႏ နမ်းကျင်ꩻသိက္ခာႏသွူ။ ပျုသာႏသနာႏ-ကရိုꩻနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻတောမ်ႏဖြောင်းနဝ်ꩻ  ကယိုꩻဒါႏအတွိုင်ꩻ မီဉ်ႏထွိုင်ႏမာꩻ ထာꩻမာꩻနဝ်ꩻ အယပ်ꩻအခုဲႏဖုံႏ အာတန်။**

**အုံသော့ꩻဗာႏဒျာႏကွို့ꩻ ဝင်ꩻကမာꩻခါꩻ၊ ဝင်ꩻကလူႏခါꩻကျောင်ꩻကိုထွူ သꩻပျောႏတမွိုꩻ၊ မွန်ꩻတငွို့ꩻတေားမွုန်း တခြိုꩻစေꩻစီင်ႏအလောင်း။ ထင်းတန်ချာတေားမွုန်းတဝ်းနမ်း။ သꩻဖြုံႏထိုမွုန်းထာꩻ။ အွဉ်ႏကျမွုန်းတဝ်းနမ်း။**

**သꩻဝွို့ꩻသန်ဂိုဏ်ꩻ၊ ကျောင်ꩻ၊ တခြိုꩻအလောင်းဖုံႏတဲင်** 

**ထာꩻထီႏအဲဉ်ႏတရဲတ်မွုန်းတဝ်းထာꩻ။** 

**ထွားလို့လို့  ထီႏစွစ်ꩻစွစ်ꩻသွော့ သာႏသနာႏတဖြုံႏလူမ်းအကျိုꩻတာႏ။**

**ဒုံဆောင်ႏအရေꩻ၊ သာႏသနာႏအရေꩻ ဖေႏကထင်ႏထိုအတာႏ** 

**မာꩻဗော့ꩻထာꩻမာꩻခြေင်ခြေင်လူမ်ꩻနဝ်ꩻ တထွူထွာတဝ်း။** 

**ခွိုင်းကမာꩻထွူထာꩻမာꩻဖုံႏယို ထွားစင်းစဲတ်ချာဗာႏ။** 

**မီဉ်ႏထီႏလွဉ်အမာႏအတရွို့ꩻနဝ်ꩻ ဖျင်စွို့ꩻဗာႏ။** 

**ဝင်ꩻမီဉ်ႏဖျင်တဲ့ ခံႏထူႏဒါႏဒါႏဗာႏ။ ဖျင်တဝ်း ထွာတဝ်း။** 

**ကလိုႏဖျင်မျိုꩻယို ဖျင်ဗာႏ။ ကလိုႏပြောင်ꩻလုဲႏလဲ့ ပြောင်ꩻလုဲႏဗာႏ။** 

**စူꩻဗော့ꩻ အနယ်ꩻလီꩻခြေင်ခြေင်လူမ်ꩻလဲ့ တထွူထွာတဝ်း။** 

**မီဉ်ႏပြောင်ꩻလုဲႏခီင်ႏနဝ်ꩻလဲ့ လွိုဗာႏတဝ်း ဖရာꩻဥပဒေႏ။** 

**လွောက်ꩻလွဉ်ꩻဗာႏ ဝိနယ်ꩻတဖူꩻစဲဉ်ႏသွူ။**

**ယီးအွဉ်ႏနယ်တဖူꩻသား-ကရိုꩻနဝ်ꩻ အရေꩻတန်မွေးထာꩻ မရေႏမရာႏသွူ။ နဝ်ꩻမꩻဆရာႏညံးယို  သျောင်ႏညာꩻထိုꩻထွူ  လိုႏဆယ်ꩻကပ်ဒျာႏ ဆရာႏယံသွူ။**

**လိုꩻကမာꩻ"အွဉ်ငါသား"နဝ်ꩻ** 

**ခင်ႏလမ်းမုဲꩻမုဲꩻယဝ်း အုံဖွီဖုဲဗာႏတဝ်းထာꩻ။** 

**သတိတရာꩻ ခွေါင်ဗာႏ။ မုဲခါꩻမတ်ခါꩻဗာႏ။** 

**သွုန်ႏသꩻစွို့ꩻစွဉ်ႏဗာႏ။** 

**ဗွောင်ခါꩻတသေႏသေႏဗာႏ မဲ့တောမ်ႏနားသွူ။**

**ထေင်းထံႏသာႏသနာႏဝိုန်ႏသား-သျင်ႏရဟန်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ  **

**နီနမ်းဖေႏကထေင်းထံႏဗာႏဒျာႏ သာႏသနာႏတာႏဝိုန်ႏ။** 

**သာႏသနာႏ ဖေႏကထေင်းထံႏဗာႏမွုန်းတဝ်း နီတာႏ  ဝိုန်ႏ နုဲးနဝ်ꩻသွူ။**

**သာႏသနာႏအရေꩻ (သာႏသနာႏကိုယို)နဝ်ꩻ** 

**အီလွဉ်သော့ꩻ ထွို့ꩻသော့ꩻရောꩻပါမွုန်း** 

**ခွေအရေꩻ(ခွေတာႏ)၊ ဖူးဝေးအရေꩻ(ဖူးဝေးတာႏ)။**

**လိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ လောႏလွဉ်ꩻဗာႏတဝ်း ဂုဏ်ႏဖဲ့ꩻချာ။** 

**ဂုဏ်ႏဖေႏကလောႏလွဉ်ꩻဒျာႏသွော့ လိုꩻဖဲ့ꩻချာ နုဲးနဝ်ꩻစား။**

**ရဟန်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ အအုံအအဝ်ႏစွို့ꩻစွဉ်ႏဗာႏ။** 

**ထာꩻသေဉာဏ်ႏဖဲ့ꩻလဲ့ လုဲးဗာႏ။** 

**အုံရောꩻရောꩻရဲꩻရဲꩻဗာႏတဝ်း တောမ်ႏလိုꩻလမ်း။** 

**ခွိုင်းကကင်ꩻနွောင်ꩻ ဖေႏကကင်ꩻ အုံအဝ်ႏဗာႏ။** 

**မီဉ်ႏတကင်ꩻနွောင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻ အုံအဝ်ႏ ဟဝ်ဟဝ်ဗာႏ။**

**ဖရာꩻ ဝိနယ်ꩻနဝ်ꩻ ထွေလွဉ်ꩻဗာႏ ခေတ် အမျိုꩻတမွေးတဝ်း။** 

**ခေတ်နဝ်ꩻ အမျိုꩻထွေလွဉ်ꩻဗာႏ ဝိနယ်ꩻဖဲ့ꩻချာဒျာႏ။**

**နဝ်ꩻမꩻ မာꩻကုသိုလ်ႏနဝ်ꩻ ခံႏမွုန်းအကုသိုလ်ႏပါရောꩻ။**

**သာႏသနာႏအရေꩻဖေႏကယံဖေႏကကျ မီဉ်ႏမဲဉ်မာꩻမွေးဒါႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏဗာႏစီꩻကန်ꩻ၊ တဖွေါင်ဟဝ်ဗာႏသွူ။**

***'

***'
ဗရာသီးခမ်းထီ

**ဗရာသီးခမ်းထီ** () (ပေါ်တူဂီ : Brasil) ယို တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ဒျာႏ **ဗရာသီး ဖဲတ်ဒရယ်ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ** (Federative Republic of Brazil) နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အမေႏရိကတွိုက်နဝ်ကို ထွာအတန်သွတ်ꩻ ခမ်းထီဒျာႏသွူ။ ခမ်းထီးဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ စတုရန်းမဲင်ႏ ၃,၃၀၀,၀၀၀ မဲင်ႏ (၈.၅ သန်း စတုရန်းကီလိုမီတာ)တဲင် ကမ္ဘာႏလောင်း အတန်သွတ်ꩻခမ်းထီဖုံႏအကို အဝ်ႏလွေꩻအမုဲင်(၅)သွူ။ လိုꩻဖြာꩻအလꩻလဲ့ ကမ္ဘာႏလောင်း လိုꩻဖြာꩻအအာသွတ်ꩻခမ်းထီဖုံႏအကို ထွာအမုဲင်(၇)ကိုတဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွောန်းအဝ်ႏ (၂၁၇ သန်း)လွိုသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻဗရာသီးလီယာ(Brasília)တဲင် ခမ်းကို လိုꩻအုံအဝ်ႏသော့ꩻ လိုꩻဖြာꩻအာသွတ်ꩻ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻသဝ်းပေါလို(São Paulo)သွူ။ ဖဲတ်ဒရယ်ခမ်းခြွဉ်းဗူႏနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏခါꩻဒျာႏတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ(၂၆)နယ်ႏတောမ်ႏ ဖဲတ်ဒရယ်ခရဲင်ႏဖုံႏသွူ။ အမေႏရိကတွိုက်ကို တရာꩻဝင်ႏရွုမ်ꩻသုင်ꩻဘာႏသာႏအနေႏ ကထူႏသုင်ꩻဒါႏ ပေါ်တူဂီဘာႏသာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဗရာသီးခမ်းတခမ်းလုမ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ ယိုꩻယာႏယေန်ႏငဲးထုင်ꩻစံႏလဲ့စွုမ်ႏ လိုꩻခွိုꩻနွယ်ႏလဲ့ အဝ်ႏစွုမ်ႏဒျာႏတဲင် ခမ်းကို ကိုႏကွယ်ႏယွုမ်းအံႏအာသွတ်ꩻဘာႏသာႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏနဝ်ꩻသွူ။

thumb|ဗရာသီးခမ်းထီ ဟံႏပုင်ႏ
ဗရာသီးခမ်းဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏခွယ်ႏတောႏတောမ်ႏ အတ်တလန်တိတ် သမုဒ္ဒရာႏတန်တဲင် ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏ(ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း)ကွန် အဒွောင်ႏအဆွာꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏ ၇၄၉၁ ကီလိုမီတာ (၄၆၅၅ မဲင်ႏ) သွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဗိဉ်နီသွဲလားခမ်းထီ၊ ကုဲင်ယာနာခမ်းထီ၊ သူရာနမ်ခမ်းထီ တောမ်ႏ ပိဉ်တိစ်ခမ်းထီ ဟံႏနယ်ႏကထွာဒါႏ ပိဉ်တိစ်ဂီနီဒေႏသ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ ကိုလံဗီလာခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်ꩻ ဗိုလေးဗီးယားခမ်းထီ၊ ပီရူးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ၊ ပါရာဂွေးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဥရုဂွေးခမ်းထီ ဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗရာသီးခမ်းပဲင်ႏ ကြွန်ဗူႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏအာတန်သွူ။ အမေႏရိကတွိုက်နဝ် ခမ်းထီဖုံႏအကို အကူအနား တအဝ်ႏရောင်ꩻတဝ်းဒါႏ ဗရာသီးခမ်းထီနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ အီကွေဒေါခမ်းထီတောမ်ႏ ဆီလီခမ်းထီလုမ်ꩻတဲင် အဝ်ႏကုဲင်အလင်နဝ်ꩻ အကူအဝ်ႏရောင်ꩻလို့နဝ်ꩻသွူ။

thumb|စွိုးခွိုꩻကွန်ကရဲတ်လွတ်တောႏ

ဗရာသီးခမ်းထီနဝ်ꩻ အဝ်ႏထွာဗာႏဖို ပေါ်တူဂီသီး ကိုလိုနီဆꩻလ တယ်ႏ ၁၅၀၀ ဗွေ ဗꩻတွိုႏ ၁၈၂၂ ဗာႏ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၁၈၂၂ ဗာႏနဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏလွေꩻခန်း ဗရာသီးခမ်းထီ ကကျင်ꩻသုင်ꩻဒါႏ စည်းမျဉ်းခံ ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်တောမ်ႏ ပါလီမန်လွတ်တောႏစနိစ်တဲင် လꩻလွေꩻခန်း လွစ်တခြင်ရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီလွောင်ႏဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏယိုခါအလꩻ ဗရာသီးခမ်းထီနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွောန်ႏထွော့ပျဋ္ဌာန်းခါꩻ ဖဲတ်ဒရယ်ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ အနေႏသွူ။ လွောင်ႏဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ ၂၆ ဖြုံႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻခြွောန်း ၅၅၆၄ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
thumb|ထွာဖိုကိုလိုနီဝေင်ꩻ ဝေင်ꩻOuro Preto၊ ကမ္ဘာႏအမွီႏဟဝ်ခင်ႏလမ်း

ဗရာသီးခမ်း စီꩻပွာꩻရေꩻယို မိဉ်ႏတွက်ထွားနေး စီဒီပီ(GDP)နဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း အတန်သွတ်ꩻအကို အဝ်ႏအမုဲင်-၈ တဲင် မိဉ်ႏထွား ဖြေꩻထူႏနွောင်ꩻအာႏကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏအမုဲင်-၇ သွူ။ ကမ္ဘာႏလောင်း စီꩻပွာꩻလွိုင်ႏကွုန်ꩻထင်ႏထိုမွိုင်လွဉ်ဒါႏ ခမ်းထီတန်ဖုံႏအကို ဗရာသီးခမ်းထီလဲ့ အဝ်ႏပါသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏခွုမ်မာꩻပြောင်ꩻလုဲင်ႏ ဒင်ႏထိုလွေꩻဖေႏ စီꩻပွာꩻရေꩻတဲင် ခမ်းစွုမ်းနုဲင်ငံတကာလဲ့ အဝ်ႏလက်ခံႏလွဉ်ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ဗရာသီးခမ်းထီနဝ်ꩻ တောမ်ႏရသျား၊ အေင်ဒီယ၊ ခယ်ႏခမ်းသီးယို အဝ်ႏခေးထွꩻဒါႏဝင်ꩻ စီꩻပွာꩻရေꩻ ခံꩻခမ်းတန် (BRICs)အကျောင်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း အမိဉ်ꩻတွင်ႏလွဉ် နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီအခဝ်ထင်ꩻနဝ်ꩻ အမေဇုံတခြာတန် အဝ်ႏဒို့ꩻဗိဉ်ႏခါꩻဒျာႏ တောမ်ႏသေင်ႏဝါႏကဲဉ်းအာအာ ကောင်ဆောင်ႏတခြာဖုံႏသွူ။ ခမ်းထီအခဝ်နဝ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏအာဒျာႏ ထာꩻအီႏမွူးတခြာ၊ ထာꩻပြင်ႏဖုံႏသွူ။
thumb|သဝ်းဖြန်သီသကိုခြောင်

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အမေႏရိကတွိုက်နဝ်ကို ခမ်းထီဖုံႏ
သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻ

**သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻ**ယို ပါဠိဘာႏသာႏအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻလွေꩻ *အရိယသစ္စာ* နဝ်ꩻသွူ။ ထွာဒျာႏ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ အကဲဉ်အဗဲ့ꩻ သဖော်ꩻတရာꩻတဗာႏဒျာႏသွူ။ သရတိ အာယတိံ ဒုက္ခံ ဟိံသတီတိ သစ္စံ−ဝိဂျိုဟ်ႏငဝ်းယိုအလꩻ ကောပ်ပွိုး ဆုဲꩻချာသူꩻ တေက်ꩻနျꩻ( မာꩻကုဲ)ဒါႏ ထာꩻဆင်ꩻရဲꩻဒုက္ခနောဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ"သစ္စာႏ"သွူ။ သစ္စာႏ−ကရိုꩻနောဝ်ꩻ "အမွေးအမဲန်ႏ" အဓိပ္ပါယ်ႏလꩻနုဲးနောဝ်ꩻသွူ။

၁။ ဒုက္ခအရိယသစ္စာႏ− တေဘူမကတရာꩻလို့လို့စင်စင်ဖုံႏနောဝ်ꩻ ဒုက္ခထွာအီအကျောင်ꩻအမွေးမဲန်ႏတဲင် ဟဲ့ꩻ ဒုက္ခသစ္စာႏသွူ။ ဒုက္ခသစ္စာႏနောဝ်ꩻ သံသရာႏထွာမုꩻ ပဝတ္တိသစ္စာႏသွူ။ အကျိုꩻတဟောဝ်တောဝ်းသစ္စာႏလဲ့ မွေး။ သမုဒယသစ္စာႏနောဝ်ꩻ ဒုက္ခသစ္စာႏယို ထွာအီအကျောင်ꩻရင်ꩻပဝတ္တိဟေတုသစ္စာႏသွူ။ အကျောင်ꩻတဟောဝ်တောဝ်းသစ္စာႏလဲ့ မွေးသွူ။ (လောကီꩻသꩻ ၈၁−ပါꩻ၊ လောႏဘကိန်ႏထိုꩻ စေတသိက် ၅၁−ပါꩻ၊ ရုပ် ၂၈−ပါꩻ)၊

၂။ ဒုက္ခသမုဒယအရိယသစ္စာႏ−တဏှာႏလောႏဘနောဝ်ꩻ ထာꩻဆင်ꩻရဲꩻ ထွာအီအကျောင်ꩻတရာꩻအမွေးမဲန်ႏတဲင် ဟဲ့ꩻ"သမုဒယသစ္စာႏ"သွူ၊(လောႏဘစေတသိက်)၊

၃။ ဒုက္ခနိရောဓအရိယသစ္စာႏ− နိရောဓသစ္စာႏ နိဗ္ဗာန်ႏနောဝ်ꩻ ထွာထာꩻဆင်ꩻရဲꩻချုက်ငိမ်ꩻရာꩻအမွေးမန်ႏတဲင် ဟဲ့ꩻ"နိရောဓသစ္စာႏ"သွူ။ သံသရာႏဒုက္ခချုက်ငီမ်ꩻရာꩻ နိဝတ္တိသစ္စာႏသွူ။ ထွာအကျိုꩻသစ္စာႏဟောဝ်သွူ။ မဂ္ဂသစ္စာႏနောဝ်ꩻ တွိုႏလွေꩻအီ နိဝတ္တိယိုအကျောင်ꩻ တဲင်ထွာ နိဝတ္တိဟေတုသစ္စာႏ။ ထွာအကျောင်ꩻသစ္စာႏဟောဝ်သွူ။(နိဗ္ဗာန်ႏ)

၄။ ဒုက္ခနိရောဓ ဂါမိနီပဋိပဒါ အရိယသစ္စ−မဂ္ဂသစ္စာႏ မဂ်သꩻ ကယှိန်ႏဒါႏ မဂ္ဂင်ႏ ၈−ပါꩻနောဝ်ꩻ ထွာ တွိုႏနွောင်ꩻအီနိဗ္ဗာန်ႏအကျင်ꩻအမွေးမန်ႏတဲင် ဟဲ့ꩻ"မဂ္ဂသစ္စာႏ" ယိုလိစ်ꩻပါꩻသွူ။

### သစ္စဝိမုတ်
ကလွောတ်ထိုꩻ သစ္စာႏလိစ်ꩻပါꩻ တရာꩻနောဝ်ꩻနောဝ်ꩻ မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ် ၂၉−ပါꩻ၊ ဖိုလ်ႏစိတ္တုပ္ပါဒ် ၃၇−ပါꩻသွူ။ မဂ်စိတ္တုပ္ပါဒ် ၂၉−ပါꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ မဂ်စိတ် ကယှိန်ႏဒါႏ စေတသိက် ၃၆−ပါꩻအကို ဗဲ့ꩻထိုꩻ မဂ္ဂင်ႏတရာꩻနမ်း ၈−ပါꩻ ( ပညာႏ၊ ဝိတက်၊ ဝိရတီ ၃−ပါꩻ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ဧကဂ္ဂတာႏ) တဲင်ꩻ အောဝ်ႏကုဲ ၂၈−ပါꩻသွူ။ တောမ်ႏယို ၂၈−ပါꩻ၊ မဂ်စိတ် ၁−ပါꩻ ခြွောန်းဝင်ꩻ ထွာ ၂၉−ပါꩻသွူ။ (မဂ်စိတ်နောဝ်ꩻ လက္ခဏာႏဗိုန်ဝင်ꩻတဲင် ထူႏတပါꩻလူမ်ꩻသွူ)။

ဖိုလ်ႏစိတ္တုပ္ပါဒ် ၃၇−ပါꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဖိုလ်ႏစိတ် လိစ်ꩻပါꩻ ကယှိန်ႏဒါႏ စေတသိက် ၃၆−ပါꩻတောမ်ႏ ဖိုလ်ႏစိတ် ၁−ပါꩻ၊ ခြွောန်းဝင်ꩻ ထွာ ၃၇−ပါꩻသွူ။ (ဖိုလ်ႏစိတ်လိစ်ꩻပါꩻယို လက္ခဏာႏပီဝင်ꩻတဲင် နပ်တပါꩻလူမ်ꩻသွူ)။ (စိတ္တုပ္ပါဒ်ကရိုꩻနောဝ်ꩻ စိတ်တောမ်ႏ စေတသိက်ကခြွောန်းဝင်ꩻနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"စိတ္တုပ္ပါဒ်"သွူ)။

တောင်ꩻသေꩻ− ဒုက္ခသစ္စာႏတောမ်ႏ သမုဒယသစ္စာႏနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"လောကီႏသစ္စာႏ"သွူ။ နိရောဓသစ္စာႏတောမ်ႏ မဂ္ဂသစ္စာႏနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"လောကုတ္တရာႏသစ္စာႏ"သွူ။ သစ္စာႏလိစ်ꩻပါꩻဖုံႏယို အရိယာႏပုဂ္ဂိုလ်ႏသီး စဲင်းစဲင်းနဲင်းနဲင်း သေအပ်လူမ်ꩻနောဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏ "အရိယသစ္စာႏ"သွူ။ "အရိယသစ္စာႏ"လိစ်ꩻပါꩻယို ကထီႏသေငါꩻစဲင်းဒါႏသားနောဝ်ꩻ တောမ်ႏမဂ်ဉာဏ်ႏ၊ ဖိုလ်ႏဉာဏ်ႏတဲင် လꩻနွောင်ꩻဗာႏ နိဗ္ဗာန်ႏ နောဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
သျင်ႏစင်ꩻရဟန်ꩻ ဟောဝ်ဆင်ႏချင်ႏဝင်ꩻတရာꩻ ဆီပါꩻ

**ပဗ္ဗဇိတအဘိဏှသုတ်**

*၁။ "နမ်းတောမ်ႏ ခြွိုင်းခြိုꩻ နီမျိုꩻနီဗာႏ၊  ကုဲပြင်ꩻဗူႏဗန်ႏ  ဖောက်ပြန်ႏအောဝ်ႏထွာ"၊  သျင်ႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊ ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၂။ "လွူးနမ်းသက်ရင်ꩻ  လိစ်ꩻတန်ꩻပစ္စယာႏ၊  စပ်ဆွိုင်ꩻလင်ꩻဒျာႏ  တကာႏအမျာꩻ"၊  သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၃။ "လွေꩻသဲင်ꩻတဲးဝါး  ဖုဲႏထွားဟဝ်ငါႏ၊   နမ်းဖြောင်းဣန္ဒြေႏ  ယေန်ႏကေႏမꩻ ထွာ"၊  သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၄။ "နမ်းကံကျင်ꩻလွ  သီႏလသိက္ခာႏ၊  ကြောင်းစင်သေႏချာႏ  အဝ်ႏဒါႏနေဟာ-?"၊  သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၅။ "ဗိုန်ပီကံကျင်ꩻ  သွꩻချင်ꩻသဟာႏ၊  ရီလွဉ်တယောဝ်း  ကြဲတောဝ်းသီႏလာꩻ"၊   သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၆။ "လို့စင်ပဲင်ꩻရက်  နိစ်သက်ခရာႏ၊  မွန်တောမ်ႏသီခါႏ  ဖဗာႏခွုန်ꩻချာ"၊  သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၇။ "ဟောဝ်-ကုဲ နီပါꩻ  ကမာꩻခါꩻဗာႏ၊  ကံႏကျိုꩻမွီႏတာႏ  ခံႏဗာႏခွုန်ꩻချာ"၊   သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၈။ "လို့ထွူခီင်ႏကို  ခွေယိုအတာႏ၊  လို့နုဲးမုဲꩻဒါႏ  ခီင်ႏခါႏဖုံႏအာ"၊   သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၉။ "ယေန်ငီမ်ꩻရာꩻကို  ခွေယိုလူမ်ꩻဒျာႏ၊  တဖြာꩻဖြာꩻဒျာႏ  ပျောႏဒါႏနေဟာ-?"၊   သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။
*၁ဝ။ "ဆုဲꩻသုတ်ꩻခီင်ႏခါ  မဲ့ငါဗန်တာႏ၊  တရာꩻမဂ်ဖိုလ်ႏ  ခွေတွိုႏနေဟာ-?"၊  သျငႏ ရဟန်ꩻဗွေႏ  သေႏသေႏခီင်ႏခါႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုတပါꩻ။

= တဖေင်ꩻနမ်းချာ  ယံထွာမွုန်းတာႏ၊ နေးသတိဉာဏ်ႏ  ဆင်ႏချင်ႏထွာထွာ၊  အကျိုꩻတရာꩻ  စူမ်ꩻပါꩻအာတာႏ၊  ဆင်ႏချင်ႏလွ  ဓမ္မ ယိုဆီပါꩻ။

## အာႏကွိုꩻ
ယသောႏဓရာႏအလောင်ꩻ နာင်ꩻသုမိတ္တာႏ

သုမေဓာႏသျင်ႏရသေ့ꩻ သꩻကအဝ်ႏယူႏ ယံကထွာဗာႏဖရာႏအတွင်ꩻ သုမိတ္တာႏကမိဉ်ꩻဒါႏ ပုဏ္ဏာႏမူႏပေႏနဝ်ꩻ ဖျော်တွိုႏလွဉ် ဖရာꩻထျꩻငါ ကအဝ်ႏပြုံႏဒါႏလိုꩻသီးအခြာကိုသွူ။ သုမိတ္တာႏစူကိုနဝ်ꩻ အီႏပူႏဇောႏဖရာꩻတာႏ ထူႏလွဉ်ပါစွဉ်ႏ ဗိုကဝ်ႏသွစ်ꩻတုဲင်။ တွိုႏလွဉ်ပရိသတ်အခြာ သဲစ်ကထီႏဗာႏ သုမေဓာႏသျင်ႏရသေ့ꩻနဝ်ꩻ မေတ္တာပေမဓာတ် ထွိုင်ထပ်အာအာ သꩻအဝ်ႏထွာတဲင် မဲဉ်လူႏတန်ꩻငါႏ လူႏတန်ꩻခရာႏလဲ့ လွိုတဲင်ဗိုကဝ်ႏ လူႏတန်ꩻခရာႏအဲဉ်ထဝ်း.....။ နဝ်ꩻမꩻ "အေား... ဗွေႏရသေ့ꩻ မိဉ်ႏမဲဉ်ကပ်လူႏဒါႏ ဖရာꩻတာႏနဝ်ꩻ ခွိုင်းသꩻကမဲဉ်လူႏ ဗိုကဝ်ႏငတ်ꩻတုဲင်ယို ကပ်လူႏဒျာႏ နီဗွေႏရသေ့ꩻ။ ကအဝ်ႏကုဲင် ဗိုကဝ်ႏသိုမ်တုဲင်နဝ်ꩻ လူႏတန်ဖေႏသွော့ ခွေသွဉ်းမူႏတာႏအေား..."ဒေါ့ꩻရိုꩻ လူႏတန်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻထွူ
"အေား သျင်ႏရသေ့ꩻအေား... နီဗွေႏ ယံကထွာဖရာꩻတာႏ ကအဝ်ႏထဲမ်ဒါႏပါရမီႏ ကအဝ်ႏသောင်ႏသာဒါႏ အခိင်ႏကာလအတွင်ꩻ ခွေသွဉ်းမူႏလဲ့ တောမ်ႏနီဗွေႏ ယံကထွာဗိုန်ဗိုန်ပီလွသွော့ဝင်ꩻအေား" ကွီဆုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနေနေသွူ။

အလောင်ꩻတောႏ သုမေဓာႏသျင်ႏရသေ့ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ခံႏထူႏလူႏခံႏ သုမိတ္တာႏပုဏ္ဏာꩻမူႏ ကဖေႏအပ်ကပ်လူႏဒါႏ ဗိုကဝ်ႏငတ်ꩻတုဲင်ထွူ ကွီ"သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်ႏ"ဆုꩻတဲင် ပူႏဇောႏထင်ႏစွဉ်ႏ ပရိသတ်အခြာ ကအဝ်ႏကျွꩻကာလွဉ်ဒါႏ ဒီပင်္ကရာႏဗွေႏမျတ်ဖရာꩻနဝ်ꩻသွူ။

ဒီပင်္ကရာႏဗွေႏဖရာꩻ ကထွိုင်ႏထီႏဗာႏ အပုင်ႏပငုဲင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻထွူ ပရိတ်သတ်အခြာ မိန်ႏသုပ်လင်ꩻပါစွဉ်ႏ....
" သုမေဓာႏဟဲ့ꩻမတ် ရသေ့ꩻမျတ်ဟွေး... 
သုမိတ္တာႏစွိုးမူႏပေႏယိုနဝ်ꩻ နာꩻယံကထွာဖရာꩻတာႏ 
အီႏထွာလွဉ် လိုꩻသွုန်ႏသꩻဗိုန်၊ ထာꩻမာꩻပီ။ 
နမ်းဖြောင်းသꩻ ကံႏသိုမ်ပါꩻ ယံလိုꩻ။ 
ဖုဲင်ႏရက်ခရာႏ ဟဝ်။ မာꩻစူမ်းသွိုꩻသွင်ႏဒါႏ လိုꩻသꩻ။
အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻမိဉ်ႏတွိုႏ ပစ္ဆိမဘဝသူꩻခါ
အအီႏခံႏထူႏ လေားကုတ္တရာႏအမွီႏ အရဟတ္တဖိုလ်ႏထွူ အီႏထွာလွဉ် တန်ႏခိုꩻဣဒ္ဓိပါဒ်ကဗွေစူမ်ႏဒါႏ သာဝိကာမူႏ နာꩻ နိယျာနိကသာႏသနာႏကိုသွူ" စတဲင် ဗျာဒိတ်ငဝ်းမျတ် နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

(အကျောင်ꩻခရာႏယိုနဝ်ꩻ ယသောႏဓရာႏ ထေရီမူႏနမ်း လဝ်းထင်ႏနယ် ဗွေႏမျတ်ဖရာꩻ အကျောင်ꩻ ထေရီအပဒါန်ကို လွဉ်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။)

## အာႏကွိုꩻ
.mm

**.mm** နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီတာႏ ခမ်းထီကိုဒ် အရန်းထို ဒိုမေင်း တဗာႏဒျာႏသွူ။ ဝွေꩻယို အွဉ်ႏထွော့စလွေꩻဒျာႏ ၁၉၉၇ ဗာႏကိုသွူ။ ခလားကတွိုႏ ၁၉၈၉ ဗာႏ မျန်မာခမ်းထီတာႏ ISO 3166 alpha-2 ကိုဒ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ BU လဲ့ ခမ်းထီကိုဒ် အရန်းထိုဒီုမေင်းယို တအွဉ်ႏထွော့ခါꩻတဝ်း **.bu** နဝ်ꩻသွူ။ ccTLD ကို ကထူႏသုင်ꩻခါꩻဒါႏ တောမ်ႏ MM ယို ဖေႏကဗွိုန်ကဲက်ညီႏဝင်ꩻတဲင် တွိုႏ ၂၀၁၁ ဗာႏ ဇွန်လာ ၁၂ နီꩻနဝ်ꩻ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏလွေꩻခန်း မျန်မာခမ်းထီတာႏ ISO 3166-1 ကိုဒ်န‌ဝ်ꩻသွူ။

## သမဲင်ꩻခြောင်ꩻ
၁၉၉၇ ဗာႏအကို မျန်မာခမ်းထီတာႏ အရီးသွတ်ꩻ ကဒပ်ꩻဆင်ဖေႏစဒါႏ အိဉ်တာနဲတ်လဲင်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဩသတေးလျကုမ္ပဏီႏ Eagle Group သွူ။ ဗိတိသျကုမ္ပဏီႏ Digiserve နဝ်ꩻ .mm တာႏ စွဲးကမ်းလွေꩻဖေႏ DNS ဝန်ဆောင်မုထာꩻမာꩻသွူ။ .mm တာႏ DNS ယို Digiserve သာဗာနီဗာႏ ကထွာဒါႏ ns1.digiserve.com တောမ်ႏ ns2.digiserve.com ခွုမ်ဖေႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၁၉၉၉ ဗာႏနဝ်ꩻ မျန်မာခမ်းအစိုႏရ ပေ့ꩻသိမ်ꩻထိုꩻခန်းဒျာႏ Eagle Group ဝန်ဆောင်မုထာꩻမာꩻဖုံႏသွူ။ နဝ်ꩻထွူတွော့ꩻ သာဗာနဝ်ꩻနီဗာႏ နမ်းခြောင်ꩻအနေႏ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏလွေꩻလုဲင်ႏ .com.mm, .net.mm, .edu.mm တောမ်ႏ org.mm သီး SOA authority ကထွာဒါႏ မျန်မာလိတ်တွိုက်တောမ်ႏစေးနန်းဝွန်ႏတန်ဌာႏန အမိဉ်ꩻသာဗာနီဗာႏ ကထွာဒါႏ ရန်ႏတကုန်ႏအခြေစိုက် ns0.mpt.net.mm တောမ်ႏ ns1.mpt.net.mm ယိုနီဗာႏနဝ်ꩻသွူ။

၂၀၀၂ ဗာႏ ဖေဖော်ဝါရီလာနဝ်ꩻ DigiServe အမိဉ်ꩻစနိစ်သာဗာဖုံႏယို ရုဲင်ꩻတသွိုးဒီမိုကရေသီအရေꩻသားဖုံႏ ဒိုဖောက်ထူႏလꩻထိုꩻထွူ www.gov.mm ပါတောမ်ႏ .mm ဒိုမေင်းသုဲက်အလင် တဖူꩻရဲဉ်ႏဖုံႏယို သော့ꩻလွေꩻလုဲင်ႏ ယံကအွဉ်ႏစွꩻဖေႏချာ ကျောင်ꩻသားအွဉ်ငါခေါင်းဆောင် မင်းကိုနိုင် ကရိုꩻဒါႏ ကွီကော့ꩻလိတ်ယာႏယို သော့ꩻလꩻလွေꩻစွဉ်ႏ ဝဲက်သုဲက်တဗာႏစီႏထျꩻ ညလꩻ(၃)နီꩻ နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၀၅ ဗာႏ အစဝ်းခိင်ႏနဝ်ꩻ MPT ထူႏလꩻလွေꩻချာခန်း .mm ထိန်ꩻချုတ်မုꩻဖုံႏတဲင် Digiserve အမိဉ်ꩻသာဗာဖုံႏလဲ့ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏသော့ꩻလွေꩻတေား MPT နမ်းပဲင်ႏသာဗာဖုံႏသွူ။

မျန်မာခမ်းထီကို စီꩻပွာꩻရေꩻထာꩻမာꩻတန်ဖုံႏအနေႏ .net.mm တောမ်ႏ .com.mm ဒိုမေင်းဖုံႏယို ဒင်ႏကွီလျှောက်စွဉ်ႏ ထူႏလꩻနွောင်ꩻဒျာႏ မျန်မာတယ်လီပို့ (ကရီးခါ ပဂံႏသုဲက်ဗာတဲတ်) မွေးတဝ်းလဲ့ မျန်မာသွုပ်ဆွိုက်ရေꩻ သီးထျꩻသွူ။ အဝ်ႏကုဲင် .edu.mm, .org.mm, .gov.mm ဒိုမေင်းဖုံႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒျာႏ အစိုႏရသုင်ꩻအနေႏသွူ။ မျန်မာတယ်လီပို့ယိုလဲ့ အစိုႏရ ပေ့ꩻချာယင်းဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
သိမ်ႏအောင်ႏလိတ်ဩဘာ

အောင်ႏဇေယျတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ အောင်ႏလိုꩻစားယံ မင်္ဂလာႏ၊ အောင်ႏသိမ်ႏခရာႏ ယံကသေ၊ လိတ်ဩဘာထေ ငေါဝ်းသꩻရေꩻ၊ ကသမုတ်လွေꩻ သိမ်ႏကိစ္စ၊ ဘုရာꩻဗုဒ္ဓ တပဲ့ꩻတောႏ၊ ချမ်ꩻသာႏသꩻပျောႏ မာꩻထာꩻမာꩻ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻ အခွင်ꩻဖေႏ၊ "အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ သီမံ သမ္မန္နိတုံ"၊ ခွင်ꩻသာႏငေါဝ်းယုံ သိမ်ႏသမုတ်၊ ပျုသော့ꩻဥပုသ် ကထိန်ႏခင်ꩻ၊ အွဉ်ႏဗုဲင်သော့ꩻစင်ꩻ ပဝါႏရဏာႏ၊ ခွꩻသꩻချမ်ꩻသာႏ နဝ်ꩻအတွက်၊ ခွုမ်မာꩻဆောင်ႏရွက် သိမ်ႏတာႏယို၊ ဘုရာꩻဗွန်ထို စိုးစကာႏ၊ ဗꩻလွဉ်စွဉ်ႏဒျာႏ ယိုခါလဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏခရဲင်ႏ တောင်ႏကီꩻရင်ꩻ၊ ကက္ကူႏဖန်လင်ꩻ ကျောင်ꩻမွေႏတောႏ၊ ကျောင်ꩻဝဲင်ꩻကိုနောႏ သိမ်ႏနဝ်ꩻဒျာႏ၊ အွဉ်ႏထွိုက်သင်ꩻဗာႏ ယူႏလꩻသွူ၊ "ဓမ္မဝိနယရံသီ" သိမ်ႏခဏ္ဍ၊ သိမ်ႏတောႏဗဒ္ဓ ယံကထွာ၊ ခံႏအထျꩻခါ သိမ်ႏတကာႏ၊ "မန္တလေꩻဒျာႏ စက်မှုဇုံ၊ သိမ်ႏတကာႏလုံ ဦးဘိုသင်း၊ ဒေါ်တွတ်တွတ်မဉ်ꩻယိန်း ဒေါ်လှသီ၊ ဝါꩻခိုလမ်းကီ ဦးတင်ဆင့်၊ ဦိးအောင်အောင်မည်ရင်း နီလာစိုး၊ ပိုမူမဉ်ꩻနွိုး ဟန်နွေဦး၊ ပိုခိုဟဲ့ꩻသွူး ဆင့်လေးတင်၊ မိဘသခင် အွဉ်ႏအထျꩻ၊ မွေႏတောႏဥက္ကဋ္ဌ ကက္ကူႏကို၊ ဖြားမြင့်အောင်ယို ဦးကျော်ဆန်း၊ စိုင်းအောင်ဝင်းယင်း ဦးကျောဖေ၊ သိန်းဖါမျင်ႏလဲ့ထွေ ဗွေဖါအိတ်၊ ဆရာႏပွယ်ꩻဦးဖစ် သီးလဲ့ပါ၊ တွမ်ႏစေႏတနာႏဗွာဗွာ လူႏတန်ꩻလွ၊ သိမ်ႏယိုကိစ္စ အွဉ်ငါဒါႏ၊ တောင်ႏကီꩻကိုဒျာႏ ကအောဝ်ႏအုံ၊ ဥတ္တရာရုံ ပညာႏသျိ၊ ပညာသီရိ မဟာႏထေရ်ႏ၊ သီႏသဲင်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏ ဇဝနာ၊ ဗွေႏဗွန်ကထွာ ကောဝိဒ၊ ထေရဝါဒ ဗွေႏမထေရ်ႏ၊ သံႏဃာႏယင်းကဲႏ "၈၀"လွို၊ ရွစ်ဖတ်သွိုသွို ကမ္မဝါႏ၊ နုတ်သိမ်ႏတွက်တာႏ နယ်ꩻပေါင်ꩻအာ၊ "၁၁"လဲင်ႏထွူခါ အွဉ်ႏထွူသဝ်ꩻ၊ အခိန်ႏခါႏနဝ်ꩻ "၉"နားရီႏ၊ ထွူယဝ်းဖြီႏစီႏ ကျွꩻထန်ႏခါ၊ တကာႏပေါင်ꩻအာ ခိုခိုမူႏ၊ ကပ်ဆွုမ်ႏထာꩻလူႏ အစားစား၊ ဒုံႏမောင်ႏထုံသား ကင်းထီꩻခံꩻ၊ ပင်ꩻထင်ႏရဟန်ꩻ အွိုးကျောင်ꩻကီ၊ တကာႏဖုံႏအီ ကပ်သွမ်ꩻဖျူႏ၊ မွူးခွယ်ꩻထာꩻကျူႏ နာႏတရာꩻ၊ ခွိုင်းကားကမာꩻ သိမ်ႏအတွက်၊ နစ်နစ်သက်သက် နာႏအကျိုꩻ၊ ထာꩻလူႏအာမျိုꩻ ကပ်ထွူအီ၊ ယပ်ꩻနမ်းဆျာꩻထီ ဖန်းကုသိုလ်ႏ၊ ဝိနယ်ꩻအလိုႏ နီမျိုꩻကို၊ "သိမ်ႏနယ်ႏ"သွူယို သမုတ်မာꩻ၊ နိမိတ်အွဉ်ႏခါꩻ အုံပွေါးသား၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏတဲးဝါး စဲစ်ရီလွ၊ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ"၊ ဖြေႏသားတဲ့ကျ လောဝ်းချာသေ၊ "ပါသာဏော ဘန္တေ-လုံးဒျာႏဗွေႏ"၊ သိမ်ႏအသက်သေႏ စဲဉ်ႏဆို့ꩻခါꩻ၊ ထွူယဝ်းနဝ်ꩻရာꩻ ဗွေႏသံႏဃာႏ၊ ဖတ်ကမ္မဝါႏ သမုတ်လွေꩻ၊ ထွူယဝ်းတရေꩻ အနယ်ꩻမွေး၊ သိမ်ႏအောင်ႏသွူဟွေး သꩻရေꩻထွာ၊ ကုသိုလ်ႏလꩻအာ သိမ်ႏသမုတ်၊ အခြွီလောကုတ် မဂ်ဖိုလ်ႏဉာဏ်ႏ၊ ချမ်ꩻသာႏနိဗ္ဗာန်ႏ ယံကလꩻ၊ ဓိဋ္ဌာန်ႏချꩻသꩻ ဆုတောင်ꩻကွီ၊ မဂ်ဖိုလ်ႏအခြွီ နီလꩻခါꩻ၊ စွုမ်ႏဖြီးစွုမ်ႏဖြာꩻ ဖြားဆားစု၊ ဟဲ့ꩻသွူသာႏဓု ဒုံႏထုံမောင်း၊ ဖြေ့ꩻကဝ်ႏဟူဖေါင်း ပျောႏပျောႏသွင်ႏ၊ ထွူယဝ်းအောင်ႏ ယိုယိုခါ၊ သိမ်ႏတကာႏအာ လိုꩻအပေါင်ꩻ၊ သူႏတောႏကောင်ꩻသီးယာ၊ တဖုံႏတဖင်ႏ၊ တင်ႏကနန်ႏတဉ်ဟွေး။
သာႏဓု - သာႏဓု - သာႏဓု
သာႏသနာႏနေင်ႏ ၂၅၆၂-ဗာႏ၊ ဝဿန္တဥတု၊ နေင်ႏ ၁၃၈၀-ဗွေ၊ ဝါႏခေါင်ႏလာဆန်ꩻ(၄)နီꩻ၊ မွူးနီꩻ-ဗုဒ္ဓဟူꩻ (၁၅-၈-၂၀၁၈) မွူးဟာ(၈)နားရီႏ (၀၀)မိနစ် သမုတ်သိမ်ႏသံႏဃာႏ (၇၈)ပါꩻ၊ နုတ်သိမ်ႏသံႏဃာႏ (၇၉)ပါꩻ။
တဲမ်းပူႏဇောႏ

### အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ
ပအိုႏလိတ်ယေန်ႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏ

ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ ဗဟိုႏကောမတီႏ ပွဲꩻတန်အုံကိုမ်ဝင်ꩻအကို ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ

၁။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ ဖေႏနေးကယိင်းစူမ်ႏထဲင်းထဲင်းအတာႏ ယံကသုတေသနလွေꩻဗာႏ။
၂။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ ​ဖြယ်ထန်ႏရေꩻသွဉ်တန်ꩻအတာႏ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏလိတ်ဖွူꩻ။
၃။ ထွို့ꩻဗူႏခြွဉ်းဘာႏသာႏပြန်ႏသားအစွိုꩻထွူ ယံကမာꩻလွေꩻဗာႏ ဘာႏသာႏပြန်ႏထာꩻမာꩻဖုံႏ။
၄။ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ သတင်ꩻစဲဉ်ႏဖုံႏ၊ လိတ်ဖေႏယောင်းဖုံႏ၊ ဂျာနယ်ဖုံႏ၊ မဂ္ဂသျိဉ်းဖုံႏ၊
၅။ ယံကခြွူႏမွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏသမဲင်ꩻ၊
၆။  ယံကထိုမ်ႏရွောမ်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏငဝ်းတွိုင်ꩻဖုံႏ၊ ငဝ်းအံႏဖမ်ꩻဖုံႏ၊ ငဝ်းခြုဲင်းဖုံႏ၊ ငဝ်းကဲးဖုံႏ၊
၇။ ယံကဗွောင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻထွားလိတ်ဟော် ဗွေဗွေစူမ်ႏစူမ်ႏ လိုမ်းလိုမ်းကိုမ်ႏကိုမ်ႏ၊
၈။ သုတေသနလွေꩻ ပအိုဝ်ႏလိတ်မျိုꩻစူမ်ႏထွူ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ။
၉။ ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ သုင်ꩻဖဲ့ꩻပေါင်ꩻစူမ်ႏ စက်နျꩻလိတ်ပအိုဝ်ႏ၊
၁၀။ ယံကထိုမ်ႏ ထိင်ꩻသိမ်ꩻလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုံးလောင်း၊ လိတ်ပေလာႏလောင်း၊ လိတ်ခေါင်ꩻလောင်ꩻလောင်းဖုံႏ၊ လိတ်ပပ်ꩻဖုံႏ၊
၁၁။ ထွို့ꩻဗူႏ ပအိုဝ်ႏပညာႏသျင်ႏထွူ ယံကမာꩻလွေꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻလဖုံႏယို
        (က)  ယံကမာꩻ မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်ဖြုံႏပေါင်ꩻပုံႏကျမ်ꩻ၊
        (ခ)  ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏအဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊
        (ဂ) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−မန်း အဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊
        (ဃ) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−ပါဠိအဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊
        (င) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊
၁၂။ သုတေသနလွေꩻ ပအိုဝ်ႏယေန်ႏငဲးမုꩻဖုံႏထွူ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ လိတ်ဖွူꩻလိတ်မုဲတန်ꩻဖုံႏ၊
၁၃။  ယံကဗွောင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻနယ်တွိုက်(ပြတိုက်) တဲးတဲးဝါးဝါး၊
၁၄။ ယံကခြဲ့ꩻလုဲး မာꩻလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻနယ်တွိုက်တောမ်ႏ  ထွားလိတ်ဟော် အပွိုင်အခြုံဖုံႏ၊
၁၅။  ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏမွိုးသီႏလဗွာ သွဉ်လိတ်တွိုက်၊
၁၆။ ပအိုဝ်ႏပရိယတ္တိသွဉ်လိတ်တွိုက်ဖုံႏအတာႏ ယံကထွို့ꩻဗူႏ တဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ လူႏဟူသားအစွိုꩻ၊
၁၇။ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏယိုꩻယာႏ ပက္ခဒိင်ႏယို စူမ်ႏနေင်ႏနေင်ႏ၊ 
၁၈။  ယံကဖောႏထန်ႏ ပင်ႏကီကိုဗာႏ ပအိုဝ်ႏယိုꩻယာႏတောမ်ႏ ခေတ်တသာငဝ်းသချင်ꩻဖုံႏ၊
၁၉။  ယံကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏမော်အစွိုꩻ၊
၂၀။  ယံကထိုမ်ႏရွောမ် ထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏငေါဝ်းတဲက် ခေတ်တသာငေါဝ်းသချင်ꩻဖုံႏ၊
၂၁။  ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏခေတ်တသာအဒုံႏအအူဝဲင်ꩻ၊
၂၂။ ယံကတဲမ်းထွို့ꩻ ဖောႏထန်ႏလွေꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏကီဖုံႏယို တဗာႏစီႏအလွောက်ꩻ ကအီႏခူမ်မာꩻချက် အနမ်းအခြုံဖုံႏပိဉ်စွိုးစွိုးသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻသီး အသက်သွီႏဖြွိꩻ

လောကကိုယို အသက်တအဲဉ်ထောဝ်း သေင်ႏဝါႏစတဲင်အဝိဉာာဏကဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ အသက်ကအောဝ်ႏဒါႏလိုꩻသီး စတဲင်သဝိဉာာဏက ပုဂ္ဂိုလ်ႏသတ္တဝါႏဖုံႏတဲ့ꩻနဝ်ꩻ ၊တန်ထိုပြွူႏဖြိုရေꩻ ကွုန်ꩻဟွိုင်ꩻမွန်ဗန်တရေꩻ အီအတာႏ အရေꩻတန်သွတ်ꩻ အုံနောင်ခရာႏအသက်သွီႏဖြွီꩻယိုနဝ်ꩻ အောဝ်ႏဗာႏဒျာႏရင်ꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ အုံနောင်အာႏကွိုꩻခရာႏအသက်သွီႏဖြွီꩻယို အထီအသွီႏအလွောက်ꩻ တပီတောဝ်ႏဝင်ꩻ အကွာႏဝင်ꩻဖုံႏတဲင် တန်ထိုတသွောင်းကွိုန်ꩻဟွိုင်ꩻမုꩻ၊ မွန်ဗန်ပြွူးဖြွိုမုꩻဖုံႏယိုတဲ့ အပီတောဝ်ႏ ဒွုမ်ဝင်ꩻ ဆေ့ဆေ့ꩻအာအာ အကွာႏဝွေးစွဉ်ႏဝင်ꩻဖုံႏနေနေနဝ်ꩻသွူ။

ကွပ်နဝ်ꩻမꩻတဲင်အသက်တအဲဉ်ထောဝ်း သေင်ႏဝါႏ ၊အမွူးအဆုံꩻအတာႏ ဖေႏကမွန်ဗန် ဖေႏကကွိုန်ꩻဟွိုင်ꩻ၊ အဒီႏအကောဝ်ႏအရာႏဖုံႏဖေႏကထွာနဝ်ꩻ၊အရေꩻတန်သွတ်ꩻတဗာႏ၊ မွန်ဗန်ကွိုန်ꩻဟွိုင်ꩻမုယို ကမာꩻတရတ်နွောင်ꩻအီဒါႏ အန္တရယ်ႏအမျိုꩻမျိုꩻဖုံႏယို၊ ရဲးဆီꩻကမ်းဟောဝ်ဟောဝ်ဖေႏဗာႏ ၊ ထဲမ်သွော့ꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏဖေႏဗာႏ အဆာႏ၊ သေဗာႏသဲင်ႏဝါႏအကယ်ꩻ၊ သေနာႏဗာႏရာႏသီႏဥတုအခွအလျားတွော့ꩻ ၊ ဆို့ꩻရုဲင်ခိန်ႏမဉ်ႏတွိုႏလဲ့ꩻ ဆို့ꩻရုဲင်ဗာႏနဝ်ꩻသွူ၊ ကွပ်ပွိုးအကျောင်ꩻခရာႏနဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ ထွာအီသဲင်ႏဝါႏ အဒီႏအရာႏ အကောဝ်ႏသီး အသွီႏသက်နဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီႏမဉ်ႏတရျာႏငီႏနဝ်ꩻ၊ အမွူးအပင်ဖုံႏတဲ့ အီႏမွန်ဗန် ကွိုင်ꩻဟွိုင်ꩻ အမွူးအပင်ဖုံႏတဲ့ꩻ အီႏကွိုင်ꩻဟွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဒီႏအရာႏသီႏ အရသာႏ အထီအသွီႏအီႏဗွေနဝ်ꩻသွူ။

ပွိုးတမုဲင်ꩻနဲတဲင် စွိုးခွိုꩻတခွိုꩻကထင်ႏထိုဗာႏနဝ်ꩻ သရက်စွိုးခွိုꩻယိုအရေꩻတန်သွတ်ရိုꩻဗာႏနဲင်ႏနဝ်ꩻနဲကရိုꩻနဝ်ꩻ ကဉ်းထွားစမ်ꩻခယ်ႏတွမ်ႏဂျူးသီးလိုꩻမျိုꩻသူꩻ ဝင်ꩻကရက်စွိုးခွိုꩻတဲင် ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻအွဉ်ငါ ထိုနာႏသာႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဝင်ꩻယိုꩻယာႏအဒေါ့ꩻအဖြောဝ်ႏဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ ၊ ဝင်ꩻထင်ႏဖွီထင်ႏပေႏတေဝ်း၊ ယားတဝ်း၊ ဝင်ꩻမက်စွိုးခွိုꩻသမဲင်ꩻဖေႏတာႏဝန်ႏတဲင် ဝင်အွဉ်ႏရေꩻဝင်ꩻထူႏသုံꩻတွော့ꩻ မဲဉ်ဖျော်ခမ်းမုဲင်ဖျော် ဝင်ꩻစွိုးခွိုꩻယိုအေဝ်ႏမွန်ဗန်ဒျာႏ အဝ်ႏယံဒျာႏသွူ၊  

နီပအိုဝ်ႏတဲ့ နဲင်းနဝ်ꩻနေနေသွူ၊ မဉ်တွိုႏမုဲင်ꩻကိုတွိုႏ မဲဉ်ဖျော်မုဲင်ꩻကိုဖျော် သꩻရက်စွိုးခွိုꩻမဉ်ႏအေဝ်ႏနဝ်ꩻ လိုꩻမျိုꩻတဲ့မွန်ဗန်ဒျာႏသွူ၊ သရက်ရိုꩻကီလဲ့ ရက်ကွို့တွမ်ႏသꩻလုမ်ꩻနဝ်ꩻတလꩻတေဝ်ႏ သွူ၊ ပေါႏရက်လိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ လိုꩻမျိုꩻဂုဏ်သိက္ခာကထဲ့အီဒါႏ အဒေါ့ꩻ အဖြောဝ်ႏ အအုံအေဝ်ႏ ဖုံႏနဝ်ꩻ အေဝ်ႏလိုႏထိန်ꩻဝင်ꩻမꩻ ဟဲ့ဗာႏ သꩻရက်စွိုးခွိုꩻသွူ၊  

## အာႏကွိုꩻ
အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ

**အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ** () (သပေင်: República Argentina) ယို တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ **အာစိဉ်တီးနား ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ** နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အမေႏရိကတွိုက်နဝ်အကို ထွာဒုတိယအတန်သွတ်ꩻ ခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁,၀၇၃,၅၀၀ မဲင်ႏ (၂,၇၈၀,၄၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ)တဲင် ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအလꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း အတန်သွတ်ꩻခမ်းထီဖုံႏအကို အဝ်ႏလွေꩻအရန်း(၈)သွူ။ ကမ္ဘာႏလောင်း ကဒေါ့ꩻသုင်ꩻဒါႏ သပေင်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ ခမ်းထီဖုံႏအကို ထွာအတန်သွတ်ꩻခမ်းထီသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ လိုꩻဖြာꩻအလꩻနဝ်ꩻ ဆေ့ꩻကယ်ꩻက မဲက်သီကိုခမ်းထီ၊ ကိုလံဗီယာခမ်းထီ၊ သပေင်ခမ်းထီဖုံႏတဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ၂၀၁၉ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ အဝ်ႏအဖြာꩻ (၄၄.၉ သန်း)လွိုသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သုင်ꩻဖဲတ်ဒရယ်စနိစ် ခမ်းထီဒျာႏတဲင် လွောင်ႏဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ ၂၃ နယ်ႏ တောမ်ႏ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻဝေင်ꩻတန်(၁)ဖြုံႏသွူ။ ခမ်းနယ်ႏတောမ်ႏဝေင်ꩻတန်ဖုံႏနဝ်ꩻ ဆဲင်ႏရာꩻ နမ်းပဲင်ႏလွောင်ႏဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏ အဝ်ႏဒျာႏပငါပရာရိုꩻလဲ့ အဝ်ႏလွေꩻဗာႏဒျာႏ ဖဲတ်ဒရယ်စနိစ် ဆꩻလ့ကိုသွူ။ ခမ်းထီ ဖဲတ်ဒရယ်ဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻဗျူနိုအေးရိစ် (ဝေင်ꩻဗွေနိုသဲရိစ်)(Buenos Aires) နဝ်ꩻသွူ။

အာစိဉ်တီးနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒေါ့ꩻရိုꩻကေႏညာႏပါ ဖြော့လဲဉ်းကြွန်(Falkland Islands)ဖုံႏ၊ စျော်စီယာအခဝ်နဝ်တောမ်ႏ သန်းဝိစ်(Sandwich)အခဝ် ကြွန်နဝ်ဖုံႏ၊ အန်တာတိကတကွို့ꩻတခဝ် နယ်ႏယဟန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝွေꩻသီးခမ်းပဲင်ႏအကျောင်ꩻ ခွေါင်ခွေါင်ခံႏခံႏ အဝ်ႏဒေါ့ꩻရိုꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အိဉ်ဒီးကောင်ရွေꩻ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အတ်တလန်တိတ် သမုဒ္ဒရာႏ အဝ်ႏလွေꩻဒျာႏ ကောင်ရွေꩻတောမ်ႏသမုဒ္ဒရာႏ အခါႏတဲင် ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပါရာဂွေးခမ်းထီ၊ ဗိုလေးဗီးယားခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻနဝ်ꩻ ဗရာသီးခမ်းထီ၊ ဥရုဂွေးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻတောမ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ဆီလီခမ်းထီဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ အာစိဉ်တီးနားခမ်းထီ ပညာႏရေꩻစနိစ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ တလို့တဝ်းအငိုꩻ ဖေႏဗာႏတဝ်းအခꩻ ပညာႏရေꩻစနိစ်ဒျာႏတဲင် တယ်ႏသက်(၆)နေင်ႏ ဗꩻ(၁၄)နေင်ႏ လိုꩻပေႏဖုံႏနဝ်ꩻ သွဉ်တဝ်းပညာႏ ထင်ꩻတဝ်းကျောင်ꩻ လꩻတဝ်းသွူ။ စွိုးခွိုꩻတက္ကသိုလ်ႏကျောင်ꩻ အဝ်ႏ(၈)ကျောင်ꩻအကို တက္ကသိုလ်ႏ ဝေင်ꩻတန်ဗွေနိုသဲရိစ်ကိုနဝ်ꩻ ထွာအဓိကဗဟိုႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
မဟာအောင်မေခရဲင်ႏ

**မဟာအောင်မေခရဲင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဝေင်ꩻတန်မန်ႏတလေꩻ အကို ကအဝ်ႏပါသော့ꩻဒါႏ ခရဲင်ႏတသာတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ မဟာအောင်မေခရဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ ၂၀၂၂ ဗာႏကို ကလွောင်ႏဗူႏလွေꩻသမ်းဒါႏ ခရဲင်ႏတသာဖုံႏအကို ထွာအဝ်ႏပါခရဲင်ႏတဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။

## ခရဲင်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ

မဟာအောင်မြေခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလယိုအတွိုင်ꩻသွူ-
*ဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻ
**ဝေင်ꩻနယ်ႏမဟာအောင်မေ
**ဝေင်ꩻနယ်ႏဆျန်းအေးတာသန်
**ဝေင်ꩻနယ်ႏဆျန်းမျတာသီ
**ဝေင်ꩻနယ်ႏပီစီးတခွန်

၂၀၂၂ ဗာႏ လာဧပီ(၃၀)နီꩻနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏတသာလွေꩻယင်း ခရဲင်ႏတသာဖုံႏသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ကရီးခါ မန်ႏတလေꩻခရဲင်ႏကို ကပါသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏမဟာအောင်မေ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဆျန်းအေးတာသန်၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဆျန်းမျတာသီ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပီစီးတခွန်ဖုံႏယို ဖထန်ႏခေါ်ထိုꩻသွူတဲင် လွောင်ႏဗူႏလွေꩻလုဲင်ႏ မဟာအောင်မေခရဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။ ခရဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်ႏတလေꩻဝေင်ꩻတန် ဧရိယာႏဝေင်ꩻကိုဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
တပေက်စိဉ်းခရဲင်ႏ

**တပေက်စိဉ်းခရဲင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ ခရဲင်ႏတသာတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻတပေက်စိဉ်း ကိုသွူ။ ခရဲင်ႏယိုနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏတသာခါꩻဒျာႏ ၂၀၂၂ ဗာႏ လာဧပီကိုသွူ။

## ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏဝေင်ꩻဖုံႏ

တပေက်စိဉ်းခရဲင်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါလယိုအတွိုင်ꩻသွူ-
*ဝေင်ꩻနယ်ႏတပေက်စိဉ်း
**ဝေင်ꩻတပေက်စိဉ်း
**ဝေင်ꩻတွူးကောင်ꩻ
*ဝေင်ꩻနယ်ႏမိုးကုတ်
**ဝေင်ꩻမိုးကုတ်
*ဝေင်ꩻနယ်ႏသိဉ်းကူး
**ဝေင်ꩻသိဉ်းကူး

## သမဲင်ꩻခြောင်ꩻ
၂၀၂၂ ဗာႏ လာဧပီ(၃၀)နီꩻနဝ်ꩻ မျန်မာခမ်းထီကို လွောင်ႏဗူႏသမ်းလွေꩻထဲင်းယင်း ခရဲင်ႏတသာဖုံႏသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ကရီးခါ ပိဉ်အူးလွီင်ခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတပေက်စိဉ်း၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမိုးကုတ်၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏသိဉ်းကူး ဖုံႏယို ဖထန်ႏထိုꩻသွူတဲင် လွောင်ႏဗူႏတသာလွေꩻလုဲင်ႏ တပေက်စိဉ်းခရဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
ညောင်ဦးခရဲင်ႏ

**ညောင်ဦးခရဲင်ႏခရဲင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန်အကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ ခရဲင်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻညောင်ဦး ကိုသွူ။

## ဝေင်ꩻတောမ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ

ညောင်ဦးခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ- 
*ဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်ဦး
**ဝေင်ꩻညောင်ဦး
**ဝေင်ꩻပဂံႏ
**ဝေင်ꩻငတယောက်
*ဝေင်ꩻနယ်ႏစျောက်ပဒေါင်း
**ဝေင်ꩻစျောက်ပဒေါင်း

## အာႏကွိုꩻ
ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏ

**ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်နဝ်သွတ်ꩻကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ ခရဲင်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻယမဲးတိဉ်း ကိုသွူ။

## ဝေင်ꩻတောမ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ

ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ- 
*ဝေင်ꩻနယ်ႏယမဲးတိဉ်း
**ဝေင်ꩻယမဲးတိဉ်း

*ဝေင်ꩻနယ်ႏပျော်ဘွယ်
**ဝေင်ꩻပျော်ဘွယ်

## အာႏကွိုꩻ
ပရိဝါသ်ခရာႏ ဟောဝ်သေငါႏ

**ဆို့ꩻတဲယ်ႏပရိဝါသ်**ကရိုꩻနဝ်ꩻ အရုဏ်ႏထန်ႏထွူခါ မွူးယာခိုႏ ကချꩻခါꩻဒါႏ နိက္ခိတ္တဝတ်တောမ်ႏ ချꩻထိုꩻနေးတဝ်း မွူးဟာခိုႏမွူးဟာခိုႏ ကဆို့ꩻတဲယ်ႏသေႏသေႏ ကကျင်ꩻသုံꩻဗာႏဒါႏ အနိက္ခိတ္တဝတ် အအဲဉ်ႏအဝ်ႏယိုနီပါꩻသွူ။ မီန်ႏဆို့ꩻတဲယ်ႏနိက္ခိတ္တဝတ်နဝ်ꩻ (၁) အပ္ပဋိစ္ဆန္နပရိဝါသ်၊ (၂) ပဋိစ္ဆန္နပရိဝါသ်၊ (၃) ဩဓာနသမောဓာနပရိဝါသ်၊ (၄) သုဒ္ဓန္တပရိဝါသ် ဖြယ်ထန်ႏယင်း ယိုသူပါꩻသွူ။ စူဠသုဒ္ဓန္တ, မဟာသုဒ္ဓန္တ ပရိဝါသ် ယိုနီပါꩻနဝ်ꩻ ကမ္မဝါႏစာႏ၊ လဝ်းဟွုန်ပုံႏ၊ ဆို့ꩻတဲယ်ႏပုံႏဖုံႏ ဗိုန်ပီလို့ဝင်ꩻထွူ မုဲခါꩻငါ သုဒ္ဓန္တပရိဝါသ်တမျိုꩻငါနေား။ အန္တရာပတ် သင်ꩻ မီဉ်ႏတဒို့ꩻခါꩻတဝ်း(မွူးနီꩻ) အဟာနဝ်ꩻ  မာꩻဗာႏ မူလာယပဋိကဿနကံႏသွူ။ မီဉ်ႏဒို့ꩻခါꩻ (မွူးနီꩻ)အဟာနဝ်ꩻ တဲယ်ႏဗာႏယင်းအထျꩻ မူလာယပဋိကဿနလူမ်ꩻတကာႏတဝ်း ဖေႏပါဗာႏ ဩဓာနသမောဓာနပရိဝါသ်သွူ။

### လွိုက်ကအီႏဆို့ꩻတဲယ်ႏဗာႏဒါႏဝတ်
ဝတ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ (၁) နိက္ခိတ္တဝတ်၊ (၂) အနိက္ခိတ္တဝတ် အဝ်ႏယိုနီမျိုꩻသွူ။ ယိုနီမျိုꩻအကို ကားဒျာႏ ကအီႏဆို့ꩻတဲယ်ႏသား သꩻကမဲဉ်ဆို့ꩻတဲယ်ႏရာꩻ လွိုက်ရာꩻသွူ။ 
*၁။ အပ္ပဋိစ္ဆန္နဝတ်-အာပတ်သင်ꩻနီꩻ ခါးလားအရုဏ်ႏကထန်ႏ ကလဝ်းဟွုန်ဒါႏဒေႏသနာႏရဟန်ꩻနဝ်ꩻ ကောပ်တဒို့ꩻခါꩻတဝ်းတဲင် ဖေႏဗာႏ အပ္ပဋိစ္ဆန္နမာနတ်ဝတ်သွူ။ ဆို့ꩻတဲယ်ႏဗာႏ ပရိဝါသ်ခရာႏ တလိုႏတဝ်း၊ ကျင်ꩻမာနတ်ထွူ သွင်ꩻဗာႏအဗ္ဘာန်လူမ်ꩻသွူ။ 
*၂။ ပဋိစ္ဆန္နပရိဝါသ်-နမ်းကသင်ꩻခါꩻဒါႏ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ယို ဖေႏဗာႏ ကသေတဲးတဲးဝါးဝါး ကဒေါ့ꩻချာနွောင်ꩻဒါႏ ဒို့ꩻတနီꩻ (တဝ်းလဲ့) ဒို့ꩻနီနီꩻ၊ (တဝ်းလဲ့) ဒို့ꩻသိုမ်နီꩻ၊ (တဝ်းလဲ့) ဒို့ꩻလိစ်ꩻနီꩻ သား စတဲင်သွူ။ ဖေႏဗာႏ ကဒို့ꩻခါꩻဒါႏမွူးနီꩻအတွိုင်ꩻသွူ။ 
*၃။ အဂ္ဃသမောဓာနပရိဝါသ်- ဒို့ꩻတနီꩻ၊ ဒို့ꩻနီနီꩻ၊ ဒို့ꩻသိုမ်နီꩻ၊ ဒို့ꩻလိစ်ꩻနီꩻ၊ ဒို့ꩻတလာ၊ ဒို့ꩻနီလာ၊ ဒို့ꩻသိုမ်လာစတဲင် ကအဝ်ႏသင်ꩻဒါႏအာပတ်ဖုံႏအကို ဒို့ꩻခါꩻမွူးနီꩻကဆေ့ꩻအာပတ်ဖုံႏယို ခြွဉ်းသော့ꩻငီꩻဗာႏ ဒို့ꩻခါꩻမွူးနီꩻကအာဒါႏအာပတ်ဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ အာပတ်ဖုံႏအာတဲင် လဝ်းဟွုန်ဒေႏသနာႏနီꩻတမဲဉ်ႏတဝ်းသား၊ မွူးနီꩻပေါင်ꩻ၊ လာပေါင်ꩻညမꩻ လဝ်းဟွုန်ဒေႏသနာႏယဟန်ႏသားမꩻ ဖေႏသင်ꩻသွူ။ 
*၄။ မိဿကသမောဓာနပရိဝါသ်-သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ, ကာယသံသဂ္ဂစတဲင် နာနာဝတ္ထုဖုံႏ ကပါဒါႏ သမ္ဗဟုလာအာပတ်ကသင်ꩻဒါႏ ရဟန်ꩻအတာႏ ဖေႏရောꩻဗာႏ မိဿကသမောဓာနပရိဝါသ်သွူ။ မီဉ်ႏဆို့ꩻတဲယ်ႏ အဂ္ဃသမောဓာနပရိဝါသ်နဝ်ꩻ မိဿကသမောဓာနပရိဝါသ်လဲ့ ထွူပါစွဉ်ႏသွူ။
*၅။ ဩဓာနသမောဓာနပိဝါသ်-ကအဝ်ႏဆို့ꩻတဲယ်ႏပရိဝါသ်တွင်ꩻ  အခါႏကို အန္တရာပတ်သံဃာဒိသေသ်သင်ꩻသမ်းယင်းတဲင် ကဒို့ꩻခါꩻရဟန်ꩻနဝ်ꩻ ကကျင်ꩻထွူဒါႏမွူးနီꩻဖုံႏယို မာꩻဖေ့ꩻထိုꩻထွူ ကဒို့ꩻခါꩻမွူးနီꩻ မူလ ကလဲဉ်းအာပတ်ဖုံႏယို ခြွဉ်းလွေꩻငီꩻဗာႏကသင်ꩻဆုဲင်ꩻဒါႏအာပတ်အကိုတဲင် ဖေႏခြွဉ်းငီꩻဗာႏဩဓာနသမောဓာနပရိဝါသ်သွူ။
*၆။ သုဒ္ဓန္တပရိဝါသ်-မဟာသုဒ္ဓန္တ, စူဠသုဒ္ဓန္တ အဝ်ႏနီမျိုꩻရိုꩻကီလဲ့ ကထွိုင်ႏဆို့ꩻတဲယ်ႏဗာႏနဝ်ꩻ အဗိုန်ပီယင်းဒျာႏဝင်ꩻသွူ။ ကြောင်းစင်ခီင်ႏတပီတဝ်းဝင်ꩻနဝ်ꩻမꩻ ဖြယ်ခေါ်ဗာႏတေားသွူ။ ပရိဝါသ်ယိုနဝ်ꩻဖေႏဗာႏ  ရဟန်ꩻတသေတဝ်း တောင်ꩻတဝ်း အာပတ်အပဲင်ႏအချာꩻ၊ မွူးဟာအပဲင်ႏအချာꩻ။ သေဒျာႏကွို့ꩻကကြောင်းစင်ဒါႏကာလသားလူမ်ꩻသွူ။ ကြောင်းစင်ခီင်ႏမီဉ်ႏတအဲဉ်ထဝ်းနဝ်ꩻ ကလꩻခါꩻဒါႏရဟန်ꩻဝါႏလို့လို့စင် ကျင်ꩻဗာႏ မဟာသုဒ္ဓန္တပရိဝါသ်သွူ။
*၇။ မူလာယပဋိကဿန-အန္တရာပတ်သင်ꩻထွူ မီဉ်ႏတဒို့ꩻခါꩻတဝ်းမွူးဟာနဝ်ꩻ ထွို့ꩻအထျꩻ တဲယ်ႏယင်းအစ မာꩻဗာႏ မူလာယပဋိကဿနလူမ်ꩻသွူ။

လွိုက်ရွေꩻဗာႏယိုသွစ်ꩻချက်သွူ။
အဝ်ႏရဟန်ꩻဘဝ ထွက်သဲင်ꩻထွူ မီဉ်ႏဗုဲချာယင်းနဝ်ꩻ ကရီးခါကအဝ်ႏထွာရဟန်ꩻတွင်ꩻ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်မီဉ်ႏသင်ꩻခါꩻဗာႏ(လောမ်ꩻလာꩻဗာႏတဝ်း ဒွိုန်းအာပတ် မီဉ်ႏထွက်ထိုꩻ)နဝ်ꩻ မီဉ်ႏထင်ႏဗုဲချာယင်းနဝ်ꩻ ဆို့ꩻတဲယ်ႏချာဗာႏယင်းဒျာႏ ဆဲင်ႏရာꩻပရိဝါသ်သွူ။

## အာႏကွိုꩻ
ကဲလီယမ်

**ကဲလီယမ်**ယို ထွာ သင်္ကေတ **Ga** တုမ်ႏ အဲတ်တမ်အမုဲင် ၃၁ ကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဓာတုဗေဒ ဒြတ်စင်တဗာႏသှူ။ ဖြဲန့်သ် လိုꩻခှိုꩻ အမဉ်ꩻ **Paul-Emile Lecoq de Boisbaudran** မော့ꩻလွေꩻ ခရစ်နေင်ႏ ၁၈၇၅ ကိုခါ။ အထဲ့ရော့ꩻ ထာꩻရွောင်ကိုနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသော့ꩻ အဗူႏ ၁၃၊ အဗွန်ပီ အလူမီနီယမ်၊ အိန္ဒီယမ်၊ တုမ်ႏ တူလီယမ်။

ကယ်လီယမ် ဒြတ်စင်ယို အပနဲန်ႏ၊ ကထော့ခါꩻ ထာꩻလျားတုမ်ႏ တလီꩻတေက်ꩻအာႏ ဆလနောဝ်ꩻ အရောင်ႏပီရှောန်။ မဉ်ႏနုဲင်းအထီနောဝ်ꩻ အရောင်ႏထန်ႏ ရှောန်ရောင်ႏဗွာဗွာ။ မဉ်ႏတေက်ꩻနျꩻသန်လှောန်ꩻမွေးနောဝ်ꩻ အသဲင်ႏ အပꩻခေါဝ် တအွာနေး။ တဲႏကမော့ꩻစ ၁၈၇၅ ကိုခါကာႏ ကယ်လီယမ်ယို မာꩻအီအာမွေး အကစိုႏခြီယိုꩻဒါႏ သတ္တုကြူဖုံႏ။ ကမာꩻ တျာႏမေႏစပ်ꩻတခူးတခေါဝ် (semiconductor) ကိုတဲ့ ဝင်ꩻသူႏငီꩻဖေႏပါ အဗေင်ႏပဉ်ထှိုင်ထှိုင်သှူ။

ကယ်လီယမ် ကခြီစိုႏဒါႏ အမုဲင်ယို ထော့အီဝင်ꩻ အလျားအမုဲင်ခြိုႏ (temperature reference point) နောဝ်ꩻသှူ။ ကယ်လီယမ် သတ္တုကြူယို အစှူႏအဲန်တောဝ်း၊ အမှိုတ်ဖဉ်းထာꩻအထျꩻအသောင်တဲင် ထာꩻခြှိုင်းကထောင်အလျား နုဲင်း တာမိုမီတာဖုံႏ ယဟန်းကို ခါးလားကသော့ မာဇျူရီ ပျဒါး (mercy) နောဝ်ꩻ ဝင်ꩻသော့ꩻတေား ကယ်လီယမ် သတ္တုကြူ။ ကဲလီယမ်ယို တေင်းခါꩻနှောင်ꩻအလျားအာႏ သန်ထဲင်းက ပျဒါးသှူ။


## ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ: ဓာတုဗေဒ
ဇျာမေနီယမ်

**ဇျာမေနီယမ်**ယို ထွာ သင်္ကေတ **Ge** တုမ်ႏ အဲတ်တမ် အမုဲင် ၃၂ ကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဓာတုဗေဒ ဒြတ်စင်တဗာႏသှူ။ အောဝ်ႏပါငီꩻ ကာဗွန်အဗူႏကို။ ဓာတုသဘာဝနောဝ်ꩻ ဗွန်ပီ သီလီကွန်အဗူႏ။ ဇျာမေနီယမ်စင်စင်နောဝ်ꩻ တျာႏစပ်ꩻဒါႏ တခူးတခေါဝ် ပီနုဲင်း သီလီကွန်သှူ။ သဘာဝအလꩻ ဇျာမေနီယမ်ယို အမာꩻဓာတ်တုမ်ႏ အောက်သီစဲန်။ မော့ꩻလꩻဗော့ꩻ ထာꩻနဲန်းတဉ်ႏအာႏ ကအာဒါႏ ခင်ႏလမ်းကိုခြာတဲင် မော့ꩻလဲန်းဆုဲင်ꩻဗာႏ ဇျာမေနီယမ်သှူ။

ဇျာမေနီယမ် အယာႏစင်ခြေင်ခြေင်နောဝ်ꩻ ထွာ သတ္တုခြုမ်ႏ၊ အရောင်ႏဗွာတမောင်းသှူ။ ကမာꩻထွာခါꩻဝွေꩻနောဝ်ꩻ ဗွန်ပီသဲင် (diamond)၊ ယောင်ꩻတွမ်ႏ ဓာတ်ဂုဏ်သတ္တိနောဝ်ꩻ ဗွန်ပီ သီလီကွန်။ ဇျာမေနီယမ်ယို ထီကိုတုမ်ႏ တလီꩻခြာနောဝ်ꩻ အမာꩻတောဝ်းဓာတ် တုမ်ႏထာꩻခြိုꩻလောင်းလင်၊ အုံတဉ်ႏနှောင်ꩻနမ်းချာဒျာႏသှူ။ လှိုနုဲက်ထရစ် အဲက်သစ်ယိုငါ အဲက်သစ်လောင်းလင်နောဝ်ꩻ အမာꩻကုဲင် ဇျာမေနီယမ် နှောင်ꩻတောဝ်းသှူ။
## မာꩻအီ
ဇျာမေနီယမ်ယို ထွာ လိုꩻကသေငါꩻအာဒါႏ ထာꩻခြိုꩻတျာႏမေႏစပ်ꩻ တခူးတခေါဝ် (semiconductor)၊ အဓိက မာꩻအီ ထရန်သစ်သတာ (transistor) တုမ်ႏ သားကစ်ပျာႏ (circuit board) ကို။ ထရန်သစ်သတာ တုမ်ႏ သားကစ်ပျာႏဖုံႏကိုယို အဓိက ဇျာမေနီယမ်ထှူ သော့ꩻပါငီꩻခါꩻ အာသဉ်းနေက်၊ ကဲလီယမ် တွမ်ႏယင်း သတ္တုလောင်းလင်ဆေ့ꩻဆေ့ꩻနောဝ်ꩻသှူ။ မာꩻဒြတ်ခြှောန်းလောင်းလင်ကိုလဲ့ သော့ꩻငီꩻ ဇျာမေနီယမ်နေနေ။ ယမ်ဖေႏနေး ထာꩻလေ ကတငေါ်ꩻငါထဲင်းတာႏ (မန်း- အလင်းယိုင်ညွန်းကိန်း တိုးမြှင့်ရန်) တဲင် သော့ꩻငီꩻပါ ဇျာမေနီယမ် အှိုး လုံးထီႏဖြှောန် (မန်း- ဖန်) ကို။ ရေဒီယိုသတ္တိ ကတပြုင်းဒါႏ ကိရိယာခှေါင်းမာꩻအီထာꩻ (မန်း- စမ်းသပ်ကိရိယာ)  ကမာꩻခါꩻတုမ်ႏ ဇျာမေနီယမ်ယို အခှေါင်းမာꩻဖေႏမော်စဲင်းစဲ့တဲင် အှောန်ႏခါꩻတဲးဝါးမွေးဝင်ꩻ ထာꩻကွင်ႏ ထင်ႏလင်ꩻဌာန ဗဉ်ႏပေတ်ꩻအီတာႏ (မန်း- လေဆိပ်လုံခြုံရေး) ကိုဖုံႏရာသှူ။ ဇျာမေနီယမ်ယို သဘာဝကိုနောဝ်ꩻ လှိုင်ႏအာထွꩻတောဝ်း ပသီႏဗွာ (မန်း- သံဖြူ) Tin တုမ်ႏ စှိုန်ꩻ (မန်း- ခဲ) ဖုံႏ။ သဘာဝကို ထုမ်ႏမော့ꩻဆေ့ꩻငါႏတှော့ꩻ ထေထူႏထန်ႏလꩻ ဆေ့ꩻလုမ်ꩻသှူ။ ဇျာမေနီယမ် အခြုံးထာꩻခြာယို အောဝ်ႏဆေ့ꩻခြေားမွေးထာꩻ။ copper-iron-germanium-sulfide (germanite) ယို ထွာ ကကဉ်ႏခြေားဒါႏ ဇျာမေနီယမ်သတ္တုထာꩻခြာတူႏ၊ ဟူႏထန်ႏလꩻဗော့ꩻ ညညမꩻ တလဲင်ႏသှူ။
## အဗာႏလိုꩻ ထာꩻခြှိုင်ႏသန်ꩻဖဲ့ꩻဖုံႏရာ
ဇျာမေနီယမ်ယို မဉ်ႏအမ်ႏ တနီꩻ ၁ မီလီဂရမ်လꩻ။ သိပ္ပဖဲ့ꩻရာနောဝ်ꩻ စေခြုဲင်းနယ်ခါꩻ အောဝ်ႏတောဝ်းရိုꩻလဲ့ အမာꩻဟောဝ်အီဒါႏ လိုꩻထာꩻခြှိုင်ႏသန်ꩻသှူ။ လိုꩻနမ်းအတာႏ ကအီးထူႏ အောက်သီစဲန်ယို ဇျာမေနီယမ်ဓာတ် စွဲးကမ်းငီꩻထှူ အအုံဖှို့ꩻဟောဝ်ဖေႏပါ လိုꩻထာꩻခြှိုင်ႏသန်ꩻ။ ထာꩻကယားဒါႏလိုꩻနုဲင်း ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻ free radicals ဖုံႏယိုကဲႏကဲႏ ဇျာမေနီယမ် နူႏနီႏ ယားပြုဲင်ထိုꩻဖေႏပါ။ အရဲးကမ်းဖေႏ ဓာတ်ရောင်ႏတောင်ႏ (မန်း- ဓာတ်ရောင်ခြည်) ကအီးဗာႏ ကေားအမ်ႏသေႏသေႏသားသှူ။ ဇျာမေနီယမ် ဟုဲက်ဒရုဲဒ် (Germanium hydride) တုမ်ႏ ဇျာမေနီယမ် တဲတ္ထရာ ဟုဲက်ဒရုဲဒ်ဖုံႏယို မေႏခိုးဒါႏယိုꩻ။ မဉ်ႏဗာႏတုမ်ႏ တလီꩻနောဝ်ꩻ အပꩻ ဖောင်းဒါႏ။ မဉ်ႏတရေ့ꩻဗာႏနောဝ်ꩻ ထွာ ဟို့ꩻဆာ၊ တဟေထာꩻ၊ ယာႏပီပသꩻ၊ မဲ့ဆျှောန်းဒါႏလိုꩻသှူ။
## အဗာႏ ထာꩻအသောင်အထျꩻလောင်း
ဇျာမေနီယမ်ယို အထှူႏထဲင်းတလီꩻတဲင် အောဝ်ႏစှောတ်ꩻစဲတ်ꩻဒါႏ ဟမ်ႏလောင်းသှူ။

## ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ
နာႏတရာꩻသား

နာꩻတရာꩻသား

၁။ သာဝတ္ထိခမ်းကို လိုꩻစွိုꩻတစွိုꩻနဝ်ꩻ လွောင်ႏလွောင်ႏဗူႏဗူႏလူႏထာꩻထွူတဲင် နာႏတရာꩻမွူးဟာခိုႏ၊ ကွဲးတွော့ꩻ နာႏလေနာꩻနွောင်ꩻတဝ်း။ ယဟန်ႏသားနဝ်ꩻ တခေင်ꩻဒျာႏထာꩻ၊ သꩻသွယ်ꩻတဝ်းတရာꩻနဝ်ꩻ "ယံတဝ်း"။
၂။ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ အဝ်ႏနာႏတရာꩻတွင်ꩻ ယူႏလꩻသဲင်ꩻအမာနင်ꩻ အွိုးလမ်းသူꩻတဲင် ထွိုင်ႏသဲင်ꩻထိုꩻစွဉ်ႏတဲ့အဝ်ႏ၊ ယင်ဟန်ႏသားနဝ်ꩻ ကွပ်ဒေါသ၊ ပွိုးမာႏနတွော့ꩻ ထွိုင်ႏသဲင်ꩻထိုꩻတဲ့အဝ်ႏ၊ (နီဗွေႏဖရာꩻ) "အဝ်ႏဟောꩻတရာꩻတွင်ꩻ−ထွိုင်ႏလင်ꩻထိုꩻနုဲးနဝ်ꩻ"နဝ်ꩻ "ယံတဝ်းတစꩻစိꩻ"။
၃။ လွောင်ႏလွောင်ႏဗူႏဗူႏ အွဉ်လို့ဝင်ꩻလူႏထာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ အွဉ်လို့ဝင်ꩻ မာꩻပွယ်ꩻတရာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ လွဉ်လို့ဝင်ꩻနာႏတရာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ မာꩻနုဲးနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ "ယံဒျာႏ"။
၄။ နီဗွေႏဖရာꩻ ဟောꩻတရာꩻနုဲးယို− (က) "လိုꩻကကံကျင်ꩻလွဉ်ꩻ နီဗွေႏဖရာꩻတရာꩻအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻ လꩻနွောင်ꩻနိဗ္ဗာန်ႏ၊ လိုꩻကလꩻနိဗ္ဗာန်ႏသားနဝ်ꩻ ဆေ့ꩻပေႏလူမ်ꩻ၊ တလꩻတဝ်းနိဗ္ဗာန်ႏ−တထန်ႏနွောင်ꩻတဝ်း သံႏသရာႏသား(ကွုတ်ဖြားဆာသီ−ကို)နဝ်ꩻ အဝ်ႏအာဆန်။ (ခ) နာႏတရာꩻယိုထွူခါ−ထွာသောတာႏပန်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏသား အာတန်၊ ကနာႏဗာႏတရာꩻ၊ ကလꩻတရာꩻသားနုဲးနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကထွာဒျာႏ "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻနေား။

ဩဝါဒလိစ်ꩻထွော့ ငေါဝ်းလင်္ကာႏ အမုဲင်(၁၄၃)
၁။ အဝ်ႏနာႏတရာꩻ၊ တခေင်ꩻထာꩻ၊ နဝ်ꩻရာꩻ ယံတဝ်းခြာ။
၂။ နာႏတရာꩻတွင်ꩻ၊ ယူႏမာနင်ꩻ၊ ထွိုင်ႏလင်ꩻ ရွိုင်ꩻငါႏထွာ။
၃။ အွဉ်ဝင်ꩻလူႏထာꩻ၊ နာႏတရာꩻ၊ နဝ်ꩻရာꩻ ယံဒျာႏထွာ။
၄။ တရာꩻနာာဗာႏ၊ ထွာ ရိယာႏ၊ ချမ်ꩻသာႏ ယိန်းယံအာ။

## အာႏကွိုꩻ
အခန်ꩻ(၃၀)

လုဲႏသော့ႏသွော့ "ခ"တဖြုံႏငါ။
တောင်ꩻခါꩻ - အတွဲꩻ(၃)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗိုန်ပီ အခန်ꩻ(၁၉) အတွဲꩻ(၃)
အတွဲꩻ (၅)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗိုန်ပီ အခန်ꩻ(၂၀)အတွဲꩻ(၂၀)
ယို(၂)တွဲꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းသွုံꩻကရီးခါနဝ်ꩻသွူ။
အခန်ꩻ(၃၀) ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ တွက်းဂဏန်ꩻဒါႏ ကျွင်ꩻတဗာႏ
၂။ ဖိုးယိုတဗာႏ ကျွို့က်းသႏငါႏ
၃။ တင်ꩻကျွစ်းလာယို မာꩻမေႏဗို
၄။ လိန်ႏမာႏငါႏယို ထွက်းချွန်းပို
၅။ နီပအိုႏချင်ꩻ မွို့တ်းလို့ဝင်ꩻ

လုဲႏသော့ႏသွော့ - "ပ"တဖြုံႏငါ။
တောင်ꩻခါꩻ - အတွဲꩻ(၁)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗိုန်ပီ အခန်ꩻ(၂၃) အတွဲꩻ(၅)
အတွဲꩻ(၃)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗိုန်ပီ အခန်ꩻ(၂၄)အတွဲꩻ (၄)
ယို(၂)နဝ်ꩻ တဲမ်းသွုံꩻကရီးခါနဝ်ꩻသွူ။
အခန်ꩻ(၃၁)၊ ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ မျောႏကြွစ်တဲ့ဒါႏ ဖဲ့ကြွဉ်ဝါႏ
၂။ ပြွတ်းတေားဖြီယို အွိုးကြွန်ကို
၃။ ခင်ႏပြွမ်ဗွောင်ႏချာ ခေတ်းယိုခါ။

လုဲႏသော့ႏသွော့ - "ဖ"တဖြုံႏငါ။
တောင်ꩻခါꩻ - အတွဲꩻ (၁)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗွိုန်ပီ အခန်ꩻ(၂၇)အတွဲꩻ(၅)
အတွဲꩻ(၃)နဝ်ꩻ အငဝ်းထန်ႏဗိုန်ပီ အခန်ꩻ(၂၈) အတွဲꩻ(၅)
ယို(၂)တွဲꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းသွုံꩻကရီးခါနဝ်ꩻသွူ။
အခန်ꩻ(၃၂)၊ ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ ခြွစ်ႏစင်ထွူခါ စုခြွဉ်းချာ
၂။ ထီလျားဖြွတ်ႏထာꩻ မဲ့ႏရွတ်ႏနာꩻ
၃။ ခိုႏဒွုမ်ခိုမူႏ နီဖြွမ်းဗူႏ။

လုဲႏသော့ႏသွော့ - "ခဂ စဆ တထဒန ပဖဗမ ယရလဝ သဟအ"ယိုဖုံႏ (၁၉)ဖြုံႏ။
တောင်ꩻခါꩻ - ယ်-သွတ်ႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏ ထေင်းခွဉ်း အငဝ်းထန်ႏဗိုန်လို့ဝင်ꩻ၊ ယ်-သွတ်ႏယိုဖုံႏနဝ်ꩻ တဲမ်းထွုံꩻစခါဖုံႏသွူ။

လုဲႏသော့ႏသွော့ - "ခင စဆ တထဒန ပဖဗမ ယရလဝ သဟအ"ယိုဖုံႏ (၁၉)ဖြုံႏ။

လုဲႏသော့ႏသွော့- "ခင စဆည တထဒန ပဖဗမ ယရလဝ သဟအ"ယိုဖုံႏအဖြုံႏ(၂၀)။
အခန်ꩻ(၃၉)၊ ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ ထောင်းဗွူသိမ်ꩻဟဝ် သော့ႏခြဝ်ႏကဝ်
၂။ ကဝ်ꩻဝင်ꩻဝါꩻမာ အပဲစ်းထွာ
၃။ ကဝ်းရီးဆႏငါ သဲင်ꩻချာချာ
၄။ ကဉ်ႏကဝ်ႏထူႏခါꩻ လူႏဘုရာꩻ။

အခန်ꩻ(၄၀)၊ ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ ဗေင်ႏထာꩻမဲ့ကြဝ်ႏ တနာꩻအဝ်ႏ
၂။ ကႏမွိုန်းသဲ့ပြဝ်ႏ တသာအဝ်ႏ။

အခန်ꩻ(၄၁)၊ ဖတ်းလွူꩻခန်ꩻအမုဲ(၁)
၁။ ခြဝ်ငဝ်းမဲ့သေ ဒါခြဝ်ႏပြေ
၂။ ဖြဝ်ꩻမူႏဖျောစဝ်း လေတဖြဝ်း။

လုဲႏသော့ႏသွော့- "ခင စဆည တထဒန ပဖဗဘမ ယရလဝ သဟအ"ယိုဖုံႏ(၂၁)ဖြုံႏ။
တောင်ꩻခါꩻ - မုဲကီ(နိဂ္ဂဟိတ်း)ယိုနဝ်ꩻ တွမ်ႏအသရ (မ်)သွတ်ႏဗိုန်ပီလို့ဝင်ꩻ၊ ကသွုံꩻမုဲကီ နိဂ္ဂဟိတ်ယိုနဝ်ꩻ တဲမ်းထွုံꩻစခါနဝ်ꩻသွူ။

လုဲႏသော့ႏသွော့- "ခ-ပ"နီဖြုံႏနေား။

### အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:လိတ်လုဲင်ꩻ
ရဟန်ꩻထဉ်ႏ(ထီႏန်)ငတ်ꩻရျာꩻဝတ္ထု

ရဟန်ꩻထဉ်ႏငတ်ꩻရျာꩻဝတ္ထု၊ ပဏ္ဍိတဝဂ်

၁။ ယူႏလꩻတဝ်း ဘုရာꩻ တရာꩻ သံဃာႏ ဆရာႏ မွိုးဖါနဝ်ꩻ "ယံတဝ်း"။ 
၂။ ဘုရာꩻဆွုံꩻမꩻတဲ့−နေးတောဝ်း၊ ဆရာႏဆွုံꩻမꩻတဲ့ နာႏတဝ်း၊ မွိုးဖါဆွုံꩻမꩻတဲ့ လꩻတဝ်း၊ ထေထဲင်း အသꩻ၊ သꩻလျားထဲင်းထာꩻနဝ်ꩻ "ယံတဝ်းတစိꩻစိꩻ"။
၃။ ကဆိုႏဝါႏ ကောသလခမ်း၊ ရဟန်ꩻထဉ်ႏ(ထီႏန်)အပါꩻငတ်ꩻရျာꩻနဝ်ꩻ ဝါႏကထင်ႏကျွစ်ခါ ကျွꩻကာလွေꩻ သာဝတ္ထိခမ်း၊ ကျောင်ꩻဇေႏတဝန်ႏကို လွေꩻကန်းတော့ꩻရိုႏသေႏ ဆရာႏဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ "ယံဒျာႏ"။
၄။ နီဗွေႏဘုရာꩻဟောꩻတရာꩻနုဲးယို (က) ပညာႏသားနဝ်ꩻ ပယ်ႏထိုꩻတရာꩻဖြေင်း (အကုသိုလ်ႏ−ကိလေႏသာႏ)ထွူခါ ယူႏငါနိဗ္ဗာန်ႏ၊ ကျံႏတေားတရာꩻဗွာ(ကုသိုလ်ႏ−မဂ်ဖိုလ်ႏ) လိုꩻညံးနောဝ်ꩻ တပျောႏလွဉ်ꩻတဝ်း "ဝိဝေက−ထာꩻငိမ်ꩻခွꩻ"နဝ်ꩻသွူ။ (ခ) ပညာႏသားနဝ်ꩻ ပယ်ႏထိုꩻ ကာႏမဂွုဏ်ႏထွူတဲင် ပျောႏလွဉ်ꩻ "ဝိဝေက−ထာꩻငိမ်ꩻခွꩻ"၊ မာꩻစင်ထိုꩻလꩻ နီဝရဏ−အကုသိုလ်ႏ(ခန္ဓာႏကို)နဝ်ꩻသွူ။ (ဂ) ပညာႏသားနဝ်ꩻ နေးတောမ်ႏအနယ်ꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ ကျိုꩻစာꩻတရာꩻ၊ ပျောႏလွဉ်ꩻဒျာႏနိဗ္ဗာန်ႏ၊ ရဟန္တာႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ကူꩻထွူနိဗ္ဗာန်ႏ−ဘဝယိုခါသွူ။  နာႏတရာꩻနဝ်ꩻဖုံႏထွူခါ − ထွာသောတာႏပန်ႏစတဲင် နုဲးနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကထွာဒျာႏ "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻနေား။

ဩဝါဒလစ်ꩻထွော့ ငေါဝ်းလင်္ကာႏ အမုဲင်(၁၄၄)
၁။ ယူႏလꩻတဝ်းဗာႏ၊ ရတနာႏ၊ ဆရာႏ မွိုးတွမ်ႏဖာ။
၂။ ဘုရာꩻဆွုံꩻမꩻ၊ ဆရာႏချꩻ၊ ထေသꩻ လိုꩻမွိုက်ထွာ။
၃။ ယူႏလꩻရတနာႏ၊ ယူႏဆရာႏ၊ နဝ်ꩻတာႏ ယံဒျာႏထွာ။
၄။ ဘုရာꩻဆွုံꩻမꩻ၊ ဆရာႏချꩻ၊ သွဉ်လꩻ ယိန်းယံအာ။

## အာႏကွိုꩻ
ဩဝါဒလိစ်ꩻထွော့ တောင်ꩻတောင်ꩻသွော့ အမုဲ(၁၄၅)

ဩဝါဒလိစ်ꩻထွော့ တောင်ꩻတောင်ꩻသွော့ အမုဲ (၁၄၅)

၁။ မွိုးဗွေႏနောဝ်ꩻ ကေꩻဇူꩻအာ၊ ဖါဗွေႏနောဝ်ꩻ ကေꩻဇူꩻအဝ်ႏတဲင် လူႏထွိုက် ပူႏဇောႏထွိုက်သွူတဲ့(အဝ်ႏလူႏနွောင်ꩻဒျာႏသွူတဲ့) လူႏတဝ်းမွိုးဖါ၊ ပူႏဇောႏတဝ်းမွိုးဖါနဝ်ꩻ "ယံတဝ်း"။
၂။ လဲင်ꩻတွိုႏသွူတင်ꩻကျွစ်လာ၊ ဒဲန်ဟားလာသွူတဲ့ ယူႏလꩻတောဝ်းမွိုးဖါ၊ ကန်းတော့ꩻတဝ်းမွိုးဖါ၊  လူႏတဝ်းမွိုးဖါ၊ ပူႏဇောႏတဝ်းမွိုးဖါနဝ်ꩻ (ထွာလိုꩻ သေတဝ်းမွိုးဖါကေꩻဇူꩻတဲင်) "ယံတဝ်းတစိꩻစိꩻ)။
၃။ (က) သေကန်းတော့ꩻဒျာႏ၊ သေလူႏဒျာႏ၊ သေပူႏဇောႏဒျာႏ ဘုရာꩻ တရာꩻ သံဃာႏ ဆရာႏ မွိုးဖါနဝ်ꩻ "ယံဒျာႏ"။ (ခ) နေးနာႏဒျာႏ မွိုးဖါဆရာႏသီး ငေါဝ်းဆွုံꩻမꩻ၊ လွိုတဝ်း မွိုးဖါဆရာႏသီး ငေါဝ်းနဝ်ꩻ "ယံဒျာႏ"။
၄။ (က) လွောက်ꩻနာႏ ဗွေႏဘုရာꩻစီꩻကန်ꩻ(သီႏလ)လူမ်ꩻတကာႏတဝ်း ဗေ္ႏဘုရာꩻကဟောꩻခါꩻအတွိုင်ꩻ အာႏထွုတ်မွေးတရာꩻ မာꩻမွေးကုသိုလ်ႏ၊ လꩻစွဉ်ႏမဂ်ဖိုလ်ႏနဝ်ꩻ(ကပူႏဇောႏ ဗွေႏဘုရာꩻတောမ်ႏ ပဋိပတ္တိဓမ္မနဝ်ꩻနဝ်ꩻ) "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻသွူ။ (ခ) နေးနာႏ မွိုးဖါဆရာႏငီးငေါဝ်းတဲင် အွꩻတဝ်းဒေါဝ်(အွꩻဒူမ်ဒေါဝ်)၊ ဆွဉ်းတဝ်းယာဗွာယာဖြေင်း(ဆွဉ်းဒူမ်ယာဗွာယာဖြေင်း) တောႏလောင်ꩻတဝ်းထာꩻ(တောႏလောင်ꩻဒူမ်ထာꩻ)နောဝ်ꩻ (ကပူႏဇောႏ မွိုးဖါဆရာႏသီးတောမ်ႏ အကျင်ꩻဟောဝ်ဓမ္မပူႏဇာႏနုဲးနဝ်ꩻနဝ်ꩻ) "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻသွူ။ ဖေႏကထွာဒျာႏ "ယိန်းယံငါႏ"နဝ်ꩻနေား။

ဩဝါဒလိစ်ꩻထွော့ ငေါဝ်းလင်္ကာႏ အမုဲ(၁၄၅)
၁။ မွိုးဖါဆရာႏ၊ ယူႏတဝ်းဗာႏ၊ နဝ်ꩻတာႏ ယံတဝ်းခြာ။
၂။ လူႏအဝ်ႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ လူႏတဝ်းဗာႏ၊ နဝ်ꩻတာႏ ယံတဝ်းခြာ။
၃။ မွိုးဖါဆရာႏ၊ ယူႏလꩻဒျာႏ၊ နဝ်ꩻတာႏ ယံဒျာႏထွာ။ 
၄။ နေးအကျင်ꩻမွေး၊ ပူႏဇောႏနေး၊ နဝ်ꩻဟွေး ယိန်းယံအာ။
ပရိယတ္တိပညာႏရေꩻလိတ်ရဲန်ႏ

အနယ်ꩻမဉ်ႏမဲဉ်ႏ ,  သွဉ်ဖေႏယံယံ ,  သွဉ်ထူႏယံယံ-ကရိုꩻနဝ်ꩻ

၁။  သွဉ်ဖေႏ ချꩻဖေႏ လိတ်အပုဒ်မုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း ဆဲင်ႏရာꩻအဓိပ္ပါယ်ႏသဘော်ꩻယို ခြုဲင်းနယ်ဗာႏ။

၂။  သွဉ်ဖေႏ ချꩻဖေႏ လိတ်အပုဒ်မုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း ဆဲင်ႏရာꩻငဝ်းရီငဝ်းစေပွုံႏစံႏ ပါဗာႏ။

၃။  သွဉ်ဖေႏ ချꩻဖေႏ လိတ်အပုဒ်မုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း ဆဲင်ႏရာꩻ ငဝ်းသွဉ်ခန်ꩻ ငဝ်းဆွုံꩻမꩻ ပါဗာႏ။

၄။  ကေားသွဉ်ဖေႏသား ဆရာႏပုဂ္ဂိုလ်ႏသီးဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ ကေားသွဉ်ထူႏသား တပဲ့ꩻသီးဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ ပွာꩻအာအာဗာႏ ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာႏဝနာႏ-ယူႏစိဉ်ꩻစာꩻအာအာဗာႏ ဗွေႏမျတ်ဖရာꩻဂုဏ်ႏတောႏ၊  ပွာꩻအာအာဗာႏ မေတ္တာႏဘာႏဝနာႏ-ယူႏစိဉ်ꩻစာꩻအာအာဗာႏ အမျာꩻအကျိုꩻစီꩻပွာꩻ၊  ပွာꩻအာအာဗာႏ အသုဘဘာႏဝနာႏ-ယူႏစိဉ်ꩻစာꩻအာအာဗာႏ လိုꩻသီးနမ်းခြုံအပဲစ်၊  ပွာꩻအာအာဗာႏ မရဏဿတိဘာႏဝနာႏ-ယူႏစိဉ်ꩻစာꩻအာအာဗာႏ ထာꩻသီသဘော်ꩻတရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

### သာႏသနာႏခေ့ꩻထိုမားအီနွောင်ꩻအကျောင်ꩻ(၁၅)ပါꩻ
ရဟန်ꩻသီးခါ ဗွေႏငဝ်းငွါမျတ် ပိဋကတ်ယို
*- နာႏတဝ်း , ထူႏတဝ်း၊ ဆောင်ႏအိုမ်တဝ်း၊ ယူႏတဝ်း , ကျင်ꩻလွဉ်ꩻတဝ်း။ (၅-ပါꩻ)
*- သွဉ်တဝ်း , ဟော်ꩻတဝ်း၊ သွဉ်ဖေႏတဝ်း၊ ရွစ်တဝ်း , စဉ်ꩻစာꩻတဝ်း။ (၅-ပါꩻ)
*- သွဉ်ဗာႏ , ဒေါ့ꩻယပ်ꩻ၊ အရွီးဖြတ်ꩻ၊ လွောက်ꩻလာဘ် , လွောင်ႏဗူႏတဝ်း။ (၅-ပါꩻ)
*- တဆငတ်ꩻဗာႏ၊ တောင်ꩻသေႏချာႏ၊ သာႏသနာႏ ခေ့ꩻအီစဝ်း။

ကောပ်စွဉ်ႏဗွေႏမျတ်ဖရာꩻ ဟော်ꩻနယ်သေꩻခါꩻ သာႏသနာႏခေ့ꩻအီနွောင်ꩻ အကျောင်ꩻတရာꩻနုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ ဗွေႏမျတ်ဖရာꩻသာႏသနာႏ ယံကခေ့ꩻထိုꩻမားမွိုင်မွိုင်မွုန်း၊ ယံကလေလင်း ညညဆွာꩻဆွာꩻထဲင်းနဝ်ꩻ-

*၁။ ဗွေႏမျတ်ဖရာꩻ ငဝ်းငွါပိဋကတ်ဖုံႏယို ယံကဒါႏလျင်ႏ ကေားသွဉ်ထူႏသားရဟန်ꩻသီး အဝ်ႏအာအာထဲင်းထဲင်းဗာႏ၊ ယံကဒါႏလျင်ႏ သွဉ်ဗာႏ။
*၂။ ဒါႏလျင်ႏထွူခါ ကေားသွဉ်ဖေႏချာသား ဗွေႏရဟန်ꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏတန်သီး အဝ်ႏအာထဲင်းထဲင်းဗာႏ။

နဝ်ꩻနီမျိုꩻအကိုလဲ့ ဒါႏလျင်ႏလိတ်ပိဋကတ်သား ကေားသွဉ်ဖေႏချာသားနဝ်ꩻ ထွာသာႏသနာႏအရွီးတဲင် သာႏသနာႏလေလင်းအီအတာႏ ယိင်းထွာထွာအဓိကအကျောင်ꩻတရာꩻသွူ။ ကေားသွဉ်ဖေႏချာသားနဝ်ꩻ ထွာဆရာႏအတန်အကယ်ꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏတဲင် အနယ်ꩻမဲန်ႏမဲန်ႏ မိဉ်ႏသွဉ်ဖေႏယံယံနဝ်ꩻ ကေားသွဉ်ထူႏသား တပဲ့ꩻသျင်ႏရဟန်ꩻပေႏသီးဖုံႏလဲ့ထွာစွဉ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏယံဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဆရာႏတွမ်ႏတပဲ့ꩻ တသွုပ်ထွူတသွုပ် အနယ်ꩻမဲန်ႏမဲန်ႏ သွဉ်ဖေႏယံယံ သွဉ်ထူႏယံယံတဲင် ထွာစွဉ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏယံ အသွုပ်သွုပ်နဝ်ꩻသွူ။ ဖရာꩻသာႏသနာႏလဲ့ တသွုပ်ထွူတသွုပ် လေလင်းသွုပ်ငွုပ်ထဲင်း သေႏချာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကေားသွဉ်ဖေႏသား ဆရာႏယံဖုံႏ မိဉ်ႏအဝ်ႏအာအာနဝ်ꩻ ကေားသွဉ်ထူႏသား အဝ်ႏအာလွဉ်ဒျာႏ သေႏချာႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
ဗွေႏဗွန်နရိန္ဒ

### ဇာႏတိလွူးဖွာꩻရပ်၊ မွိုးဖါ
နီဗွေႏဗွန်ယိုနဝ်ꩻ သထွုံႏခမ်း၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏသိမ်ဆိပ်၊ ဒုံတံတားဦးအကို ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ဓမ္မကာရီကျောင်ꩻတကာႏ စင်ꩻဖါခွန်+စင်ꩻမွိုးအုပ်သီး လွူးဖွါꩻလင်ꩻလွဉ် ၁၂၇၅-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်ရုတ်ꩻလောင်း(၄)နီꩻ၊ မွူးနီꩻ-စနေႏ အခိန်ႏမွူးဟာ(၁၁)နားရီႏ(၄၀)မိနစ်နဝ်ꩻသွူ၊ တဖူးဝေး အဝ်ႏ(၅)ဖြာꩻအကို ဒုတိယပိုခိုရတနာႏနဝ်ꩻသွူ။

### ခံႏရဟန်ꩻ
ဗွေႏဆရာႏတောႏယို ဟင်္သာတ၊ အင်္ဂပူဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ သမ္ပရာတိုင်း၊ သက်ငယ်ပြင်ကျောင်ꩻတွိုက် ပဓာနမဟာနာယက သက်တောႏ(၅၉)၊ သိက္ခာႏ(၄၀)ဝါႏကလꩻဒါႏ ဗွေႏဗွန်ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ မဟာႏထေရ်ႏ ထွာဥပဇ္ဈာယ်ႏတဲင် မွိုးဖါနီပါꩻ ခံႏထူႏသွူပစ္စေꩻလစ်ꩻပါꩻတကာႏ ကောႏဇာႏသက္ကရာဇ်နေင်ႏ ၁၂၉၅-ဗာႏ၊ ဝါႏဆိုႏလာဆန်ꩻ(၇)နီꩻနောဝ်ꩻ ဒင်ႏလွေꩻသိက္ခာႏ သထွုံႏခမ်း၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏသိမ်ဆိပ်၊ ကျောင်ꩻတံတားဦး ခဏ္ဍသိမ်ႏတောႏအကိုနဝ်ꩻသွူ။
### သွဉ်ထူႏပညာႏ
၁။ ကျောင်ꩻတံတားဦး ဗွေႏဆရာႏတောႏ ၂။ ဝေင်ꩻကျိုက်ကောႏ ဗွေႏဗွန်ကုလိနာႏရုံႏ ၃။ ဝေင်ꩻကျိုက်ကောႏ သုခိတာရုံကျောင်ꩻတွိုက်တသာ ဆရာႏတောႏဘဒ္ဒန္တဘဒ္ဒန္တစာရိန္ဒ ၄။ ဝေင်ꩻမန္တလေꩻ ဘုရားကြီးတိုက်၊ အောင်မြေရွှေဘုံတိုက်၊ စကုတိုက်၊ ဘုရားကြီးတိုက် ချꩻလိတ်ဆရာႏတောႏ ဗွေႏဝိမလတွမ်ႏ ချꩻလိတ်ဗွေႏဇာဂရ ရွှေရေးဆောင်တွိုက် တိုက်အုပ်ဗွေႏအာဒိစ္စရံသီ ၅။ တောင်မြို့ မင်္ဂလာတိုက် ဆရာႏဦးအုန်း ၆။ ဝေင်ꩻမြင်းခြံ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဆီမီးခုံ ဖက်အိုင်ကျောင်ꩻတွိုက် ဗွေႏဆရာႏတောႏဗွေႏဒီပ စတဲင်ဆရာႏတောႏအထျꩻဖုံႏယို သွဉ်ထူႏလွေꩻဗာႏ လိတ်လောကုတ္တရာႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။
### သာႏသနာႏအတွက် ဆောင်ႏရွက်လွေꩻဗာႏ
ဝေင်ꩻကျိုက်ထို ဘုရာꩻတန်ကျောင်ꩻတွိုက်အကို ချꩻလွေꩻဗာႏဖိုလိတ်၊ ဝေင်ꩻဟံသာဝတီ၊ ဝေင်ꩻခရမ်း၊ မဟာဓမ္မိကာရာမကျောင်ꩻ၊ ဝေင်ꩻသထွုံႏ ကျောင်ꩻပုဗ္ဗာရုံ ဗွေႏဆရာႏတောႏ ချꩻဖေႏလွေꩻဗာႏ လိတ်ဝါႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏ ၁၃၀၇-ဗာႏ ဗꩻတွိုႏဟန်ႏသနီꩻ နီဗွေႏဆရာႏတောႏယို အုံသတင်ꩻသွုံꩻလွေꩻသွူ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ ပထမကျောင်ꩻတန်မွဉ်ခြဲင်ကိုတဲင် သာႏသနာႏအတွက် ဆောင်ႏရွက်အွဉ်ငါလွေꩻဖေႏနဝ်ꩻမꩻ နီခမ်းကောင်တခြောင်ႏ သာႏသနာႏအရောင်ႏ လေတောင်ႏလွဉ်ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။
### နဲင်ႏငန်ႏတောႏလူႏကပ် ဘွဲ့တောႏမျတ်
နီဗွေႏဗွန်ဖြားယို သာႏသနာႏတောႏအတွက် ဆောင်ႏရွက်ကျိုꩻစာꩻတရန်မာꩻလွေꩻဖေႏ ဂွုဏ်ႏကေꩻဇူꩻတန်အာငါႏနဝ်ꩻမꩻ ၁၃၄၁(၁၉၇၉)-ဗာႏနဝ်ꩻ နဲင်ႏငန်ႏတောႏကပ်လူႏထင်ႏဗာႏ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တောႏနဝ်ꩻသွူ။
## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်ႏဗွေႏလိုꩻကျောင်ꩻသီး နမ်းခြောင်ꩻခရာႏ
ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏ

**ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ နေပီဒေါ်ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ကို ကအဝ်ႏပါသော့ꩻဒါႏ ခရဲင်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻပိဉ်းမနား ကိုသွူ။ ပိဉ်းမနားယို ကရီးခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြုံႏအနေႏ ဗꩻတွိုႏ ၂၀၀၆ ဗာႏသွူ။

## ဝေင်ꩻတောမ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ
ယိုခါ ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻသွူ- 
*ဝေင်ꩻနယ်ႏပိဉ်းမနား
**ဝေင်ꩻပိဉ်းမနား

*ဝေင်ꩻနယ်ႏဇမ္ဗူသီရိ
**ဝေင်ꩻဇမ္ဗူသီရိ

## သမဲင်ꩻ
ပိဉ်းမနားယို ကရီးခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြုံႏအနေႏ ဗꩻတွိုႏ ၂၀၀၆ ဗာႏသွူ။ တွိုႏ ၂၀၀၆ ဗာႏနဝ်ꩻ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း ခမ်းထီဝေင်ꩻတန် ဝေင်ꩻနေပီဒေါ် ပိဉ်းမနားထျꩻတဲင် ခမ်းထီအစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏလဲ့ ပြောင်ꩻလွဉ်နဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၀၆ ဗာႏ ဖေဖော်ဝါရီလာနဝ်ꩻ ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏကို ကပါသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတပ်ကုန်း၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပိဉ်းမနား၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏလယ်ဝွေးဖုံႏယို ဖထန်ႏထိုꩻသွူ ယမဲးတိဉ်းခရဲင်ႏကိုတဲင် လွောင်ႏဗူႏလွေꩻသမ်းလုဲင်ႏ ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။ ၂၆.၁၁.၂၀၀၈ ဗာႏ လိတ်အမိန်းကေႏညာႏအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏသိုမ်ဖြုံႏကိုကအဝ်ႏဒါႏ ရပ်ကွက်(၁၆)ကွက်၊ ဒုံ(၂၀၂)ဒုံဖုံႏနဝ်ꩻ ဖထန်ႏထိုꩻသွူတဲင် လွောင်ႏဗူႏတသာလွေꩻလုဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏနေပီဒေါ်နဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၈.၁.၂၀၀၉ ဗာႏကို ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏလွေꩻလုဲင်ႏ နေပီဒေါ်ခရဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၁၁ ဗာႏခိင်ႏ စလွေꩻယင်း ခမ်းထီစနိစ်တသာတဲင် လွောင်ႏဗူႏပုင်ႏအခေႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ပါလွဉ် တောမ်ႏခရဲင်ႏ(၁)ဖြုံႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ(၈)ဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၁၃ ဗာႏနဝ်ꩻ နေပီဒေါ်ခရဲင်ႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏလွောင်ႏဗူႏလွေꩻယင်း ဥတ္တရခရဲင်ႏ(အခဝ်ထင်ꩻ)၊ ဒက္ခိဏခရဲင်ႏ(အခဝ်နဝ်) ခရဲင်ႏ(၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၂၂ ဗာႏ ဧပီလာ(၃၀)နီꩻနဝ်ꩻ ဒက္ခိဏခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပိဉ်းမနား တောမ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဇမ္ဗူသီရိ ဖုံႏယို ဖထန်ႏထိုꩻသွူတဲင် လွောင်ႏဗူႏလွေꩻချာယင်း ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏ အနေႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ
ဝေင်ꩻနယ်ႏဥတ္တရသီရိ

**ဝေင်ꩻနယ်ႏဥတ္တရသီရီ** (မန်း: ဥတ္တရသီရီမြို့နယ်) (အဲင်းကလေတ်: Ottarathiri Township) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ နေပီဒေါ်ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ဥတ္တရခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏပါသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:နေပီဒေါ်ဟံႏနယ်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပုဗ္ဗသီရိ

**ဝေင်ꩻနယ်ႏပုဗ္ဗသီရိ** (မန်း: ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်) (အဲင်းကလေတ်: Pobbathiri Township) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ နေပီဒေါ်ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ဇေယျာသီရိခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏပါသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:နေပီဒေါ်ဟံႏနယ်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ