open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝေင်ꩻပခုက္ကူ

**ဝေင်ꩻပခုက္ကူ** (မန်း: ပခုက္ကူမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pakokku) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပခုက္ကူခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပခုက္ကူကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖင်ႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။  ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၀၇,၅၅၇ ဖြာꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပခုက္ကူနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ပဂံႏဝေင်ꩻစခါ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၃၀)ကီလိုမီတာရပ်တောမ်ႏ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ် ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၁၅)မဲင်ႏရပ်သွူ။ မျန်မာခမ်းထီကို တထာတန်အဆွာꩻသွတ်ꩻ ကထွာဒါႏ တထာကာႏဧရာႏဝတီႏခြောင်(ပခုက္ကူ)လဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻပခုက္ကူထျꩻသွူ။ ပခုက္ကူနဝ်ꩻ သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏကွင်ꩻတဲ့ အဝ်ႏနေနေသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မကွေးတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻနောင်တရား

**ဝေင်ꩻနောင်ꩻတရား**ယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်နဝ်၊ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ  ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ အကို ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ ။ 

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻနောင်မွန်း

**ဝေင်ꩻနောင်မွန်း** (အဲင်းကလေတ်: Nogmung) (မန်း: နောင်မွန်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ပူတာအိုခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏနောင်မွန်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ မလိခခြောင်ကတူႏထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနောင်မွန်းကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂,၁၁၁ ရပ်သွူ။ မျန်မာခမ်းကို ထီဝကောင်ထိုဖုံႏ ကထွာဒါႏ ခါကာဗိုရာသီကောင် တောမ်ႏ ခါကာဗိုရာသီစွိုးခွိုꩻဥယျာဉ်ႏလဲ့ အဝ်ႏဗွော့ꩻနောင်မွန်းဖဲ့ꩻထင်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပဂိုꩻ

**ဝေင်ꩻပဂိုꩻ** (မန်း: ပဲခူးမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Bago) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပဂိုꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပဂိုꩻကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ တွိုင်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၂ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၂၅၄,၄၂၄ ဖြာꩻသွူ။

ပွိုင်းလဲင်ႏကရီးခါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မဲင်ꩻခွန်ဟော်ခမ်ꩻ **ဟံသာဝတီ** ကဟဲ့ꩻဒါႏအမိဉ်ꩻ ခွန်ခမ်းဝေင်ꩻတန်အနေႏ၊ တောမ်ႏ တွိုႏဆုဲင်ꩻ မန်းခွန်ဟော်ခမ်ꩻ လွဉ်တွိုက်ꩻသိမ်ꩻထိုꩻတဲင် ထွာထိုꩻမန်းခွန်ဟော်ခမ်ꩻ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်၊ နန္ဒဘုရင် ခွန်ခမ်းဝေင်ꩻတန်ဖုံႏအနေႏတဲင် ထွာဒျာႏ ထင်ႏသျာꩻမွေးငါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။

အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻတန်ရန်ႏတကုင်ႏဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻ အဝ်ႏရန်ႏတကုင်ႏ တောမ်ႏကာꩻနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏ(၅၀)၊ တောမ်ႏမေႏရထာꩻတဖူꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၄၈)မဲင်ႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ လောင်စီစျုကွဉ်ႏ ၉၆° ၂၉' တောမ်ႏ လတ်တီစျုထင်ꩻ ၁၇° ၁၉' အကိုနဝ်ꩻသွူ။ ပဂိုꩻဝေင်ꩻဧရိယာႏကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻစခါဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻကနီဖြုံႏ ဗꩻတွိုႏဟန်ႏနီꩻ ဝေင်ꩻတန်ꩻတွိုင်ꩻဝေင်ꩻကူအခြောင်ဖုံႏ တင်ႏတင်ႏသျာꩻစဲင်းစဲ့ အဝ်ႏကုဲင်နေကနဝ်ꩻသွူ။

## တင်ႏသျာꩻမိဉ်ꩻတန်ဒါႏ ခင်ႏလမ်းဖုံႏ
* ရွှေသာလျောင်းဖရာꩻ
* ရွှေမော်ဓောစေႏတီႏ
* ကမ္ဘောဇသာဒီ ဟော်နန်ꩻ
* ကလျာဏီသိမ်ႏ
* မဟာစေႏတီႏ
* ဟံသာဝတီဗုဒ္ဓဂါယာ
* ဟင်္သာႏကုင်ꩻဖရာꩻ
* စိန်သာလျောင်းဖရာꩻ
* ကျိုက်ပွန်ဖရာꩻ

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻ

400px|thumb|ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻပွုံႏ
**ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻ** (ဖြဝ်ꩻ : ပၢင်လွင်း၊ ဝဵင်း ), (အင်္ဂလိပ်: Pinlaung)ယိုအဝ်ႏဒျာႏ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ ၊ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ  ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသအကိုဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသွော့ဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ ။

## ဒေႏသသမဲင်ꩻအအဲဉ်ႏ
ခရစ်သက္ကရာဇ် နေင်ႏ (၁၀၄၄-၁၇၅၂) ဗာႏအကို ၊ ပေါက္ကံႏခေတ် တွမ်ႏ တောင်ႏအူခေတ် တွင် ယိုခါ ကဟဲ့ꩻဒါႏ ပင်လောင်ꩻဒေႏသကိုယို ကျိုက်ထို ၊ ကျိုက္ခမီနယ်ႏကို 
စောက်ꩻဖုံႏ ၊ သထွုံႏနယ်ႏအကို ပအိုဝ်ႏဖုံႏ ၊ ကွန်ဟူဖြဝ်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏ အုံအဝ်ႏလွေꩻ အရန်းရန်း တဲင် ပထမ အရီးသွတ်ꩻ တွိုႏလွဉ်ꩻသားနဝ်ꩻ ကျိုက္ခမီနယ်ႏကိုစောက်ꩻဖုံႏ
နဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏလွေꩻခန်း ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻ ဆနောဝ်(၁၃)မဲင်ႏ အကို ဝမ့်ဖာ(ဘန့်ဘာ)ဘန်းဖြာဒုံ သွူ ။ ခရစ်သက္ကရာဇ် (၁၇၆၃-၁၇၇၈) နေင်ႏ ၊ တတိယ 
ကွုံႏဘောင်ႏမင်ꩻစိုး ဆင်ဗွာမင်ꩻစိုး တွင်ꩻအခိန်းနဝ်ꩻ ဘန်းဖြာဒုံကို မဲမုဲင်းမူႏပိုမူႏ နင်ႏမူႏ(မစီးထား) လုဲင်းခြံကို ဆင်ဗွာ(၁)ဗာႏ နွိုꩻယားထိုꩻခန်း နင်ႏမူႏ လုဲင်းခြံ ကိုတဲင်ꩻ 
ဒုံသားဖုံႏ နွို့ဆောမ်ꩻ ခန်းတဲ့ ဆောမ်ꩻတလတောဝ်းနဝ်ꩻမ နင်ႏမူႏ နမ်းကိုႏတဲင်ႏ ထွိုင်ႏလွေꩻဆောမ်ꩻနဝ်ꩻ လလွေꩻခန်းနဝ်ꩻသွူ ။ ဆင်ဗွာယိုလဲ့ နင်ႏမူႏ အဝ်ႏတီလွေꩻဒျာႏ
ဘန်းဖြာဒုံကိုတဲင် ၊ နဝ်ꩻထွူ ထင်ႏဆွုပ်လွေခန်း အင်းဝခွန် ဆင်ဗွာမင်ꩻခွန်ထျꩻ နဝ်ꩻသွူ ။ အင်းဝခွန်တဲ့ ဖေႏအပ်လွေꩻခန်း နင်ႏမူႏ ယိုခါထွာလွဉ် ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻ နယ်ႏ
ဒေႏသသူꩻ အကေပ်ႏအခွေါဉ်ႏ ခမ်းကူခမ်းနာႏ နဝ်ꩻသွူ ။ 
ခမ်းကူခမ်းနာႏ ဒေႏသနဝ်ꩻ ပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻနယ်ႏ တဲ့ပါပါ ၊ ခထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စူထိက်ကောင် ၊ ခကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နောင်အင်းလေး ၊ ထီပလွီꩻခြောင်ခနဝ်ဝါႏခြောင် ၊ ခတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ
ပျဉ်ႏမနားဝေင်ꩻ နဝ်ꩻသွူ ။ ကထွာလွဉ်ဒါႏ ပင်လောင်ꩻလွယ်လုံယိုနဝ်ꩻ စဝ်းဖား ခွန်ခမ်းချုတ် ယို အိုပ်ချုတ်လွေꩻ ပင်လောင်ꩻ (၅၄) နေင်ႏ တဲင် လွယ်လုံနယ်ႏအကို 
ကောင်တန်(၁၂)ကောင်အဝ်ႏနဝ်ꩻမ ဟဲ့လွေꩻကောင်နဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ ဖြဝ်ꩻဘာႏသာႏနေႏ လွိုင်လုံ ထူတဲင် ၊ ထွာလွဉ်ဗာႏ လွိုင်လုံ ပင်လောင်ꩻ နဝ်ꩻသွူ ။ ကဟဲ့ꩻဗာႏ ပင်လောင်ꩻယို
ပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ခြောင်ႏယို အဝ်ႏခြောင်ႏမ မန်းငဝ်ႏနေး (ခရောင်း) မ ဗန်းရောင်း ထွူ တဲင် ထွာလွဉ်ဗာႏ ပင်လောင်ꩻ နဝ်ꩻသွူ ။ ဒေႏသနဝ်ꩻအကို ခွန်ဟဝ်ခွန်မျတ်ဖုံႏ
ပေါႏလွဉ်ဒျာႏနဝ်ꩻမ ဖြဝ်ꩻဘာႏသာႏငွေါဝ်ႏငွါအလꩻ ပန်လောင်း တဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻတဲ့ ထွာလွဉ်ဒါႏနဝ်ꩻသွူ ။ 
ခမ်းကိုရေꩻဝွန်းတန်ဌာႏနတဲ့ နေင်ႏ ၁၉၇၂ နေင်ႏ ၊ လာဇွန်(၁၆)မွူးနီꩻအလꩻ အမိန်ႏနဝ်ꩻ ရပ်ကွက်(၆)ရပ်ကွက် ယို စုခြွဉ်းလွေꩻတဲင် အဝ်ႏထွော့လွေꩻခန်း ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ ။
ကူစွိုးစွိုးအိုပ်ချုတ်ရေꩻဌာႏန နေင်ႏ ၁၉၇၂ နေင်ႏ ၊ လာဇူလုဲင်(၄)မွူးနီꩻအလꩻ အမိန်ႏအမုဲင်ꩻ၊၃၁၀ ကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻယို အွိုင်ႏဒုံ (၂၅) အွိုင်ႏ တဲင် ၊ တွမ်ႏ ရပ်ကွက် (၆) 
ရပ်ကွက် ယို အွဉ်ႏထွော့လွေꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ ။ ထွိုင်ႏတွိုႏလွေꩻ ၂၀၁၀ နဝ်ꩻ ခမ်းကိုရေꩻဝွန်ႏတန် မွူးနီꩻ(၁၅)နီꩻ ၊ လာဇန်နာဝါရီ နေင်ႏ ၂၀၁၀ ဗာႏ ခိန်ႏ အမိန်ႏအလꩻ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကိုယို ရပ်ကွက်(၁၀)ရပ်ကွက် ၊ အွိုင်ႏဒုံ(၂၅)အွိုင်ႏ ၊ ဒုံပေါင်ꩻ(၄၃၀)ဒုံ ယိုခြွဉ်ႏဗူႏလွေꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ ။

## ဟံႏပထဝီႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻယို အဝ်ႏလွေꩻ ဒျာႏ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ ၊ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ အကို  ခကွဉ်ႏလောင်ဂျီတွဒ် ၆၅ဒီဂရီႏ ၂၅ မိနစ် တွမ်ႏ ၉၆ ဒီဂရီႏ၆၅ မိနစ် အခါႏ ၊ ခထင်ꩻလတ္တီတွဒ်နဝ်ꩻ 
၁၉ဒီဂရီႏ၄၀မိနစ် တွမ်ႏ ၂၀ ဒီဂရီႏ၁၈မိနစ် အခါႏ ကိုယိုနဝ်ꩻသွူ ။ နဝ်၊ထင်ꩻ အလုဲင်းနဝ်ꩻ မဲင်ႏ၃၂ ၊ တွို့ꩻ၊ကွဉ်ႏ အလုဲင်းနဝ်ꩻ မဲင်ႏ ၄၈ မဲင်ႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်ႏနဝ်ꩻ (၁၂၉၃.၄၂၅)စတုရန်းမဲင်ႏ
အဝ်ႏလွေꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏ ၊ ဝေင်ꩻ ဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်း ယို အဝ်ႏခလꩻယိုအတွိုင်ꩻသွူ − 

## မိဉ်းမဲဉ်ထွားယင်းအလင်
*ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပင်သင်ꩻ

**ဝေင်ꩻပင်သင်ꩻ**(ပင်ခမ်ꩻ) (အဲင်းကလေတ်: Pangkham (Pangsang) (မန်း: ပန်ဆန်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်ကွဉ်ႏ၊ ဝ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ မက်မန်းခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်သင်ꩻကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပင်သင်ꩻနဝ်ꩻ အထူꩻဒေႏသ-၂ ဝခမ်းသွီႏထီꩻလွောင်ႏဗူႏရေꩻပါတီ/ဝခမ်းသွီႏထီꩻလွောင်ႏဗူႏရေꩻတပ်မတောႏ (UWSP/UWSA) စဲ့ꩻဝစူခွုမ်သားစွိုꩻ ဗဟိုႏဝေင်ꩻတန်ဒျာႏတဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဗဟိုႏဌာႏနချုတ်၊ ဒေႏသ၊ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပင်သင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝ၊ ဖြဝ်ꩻ၊ ခယ်ႏလိုꩻမျိုꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏအဝ်ႏအုံညီꩻ အဝ်ႏရဝ်းလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပင်သင်ꩻ အကူအနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒင်ႏအဝ်ႏရောင်ꩻလွေꩻ ခယ်ႏခမ်းကူ၊ အိုပ်ချုတ်ရေꩻအာႏဏာႏလဲ့ တအဝ်ႏသော့ꩻတဝ်း မျန်မာခမ်းထီတန်အစိုႏရစူကို အဝ်ႏသော့ꩻဒျာႏ စဲ့ꩻဝစူခွုမ်သားစွိုꩻ ထိန်ꩻချုတ်မုꩻဆꩻလ့ကိုသွူ။

ပင်သင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီကိုရိုꩻလဲ့ စီꩻပွာꩻရေꩻ ဖြေꩻစာကူꩻကားကွန်ႏဖုံႏ၊ တျာႏမေႏ၊ သွုပ်ဆွိုက်ရေꩻ ဖိုန်းအဉ်တာနဲက် တီဗီလဲင်း စတဲင် အရေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ သွုပ်သံႏအာဒျာႏ တောမ်ႏခယ်ႏသွူ။ အကူအဝ်ႏဒင်ႏဒျာႏ ခယ်ႏခမ်းထီ ယူနန်ခမ်းနယ်ႏ နန်းခခြောင်ဖင်ႏတဲင် အံႏအွꩻရေꩻတာႏဖုံႏလဲ့ ဒင်ႏသွင်ꩻအာဒျာႏ ခယ်ႏဖဲ့ꩻ သွုပ်ဆွိုက်ဖြေꩻစာကူꩻကားကွန်ႏတာႏ ကဲက်တဲ့အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အဓိက ကထူႏသုင်ꩻဒါႏ ရွဉ်စေးဗီႏနဝ်ꩻတဲ့ သုင်ꩻအာဒျာႏ ရွဉ်ခယ်ႏ"ယွမ်ꩻ"ဗီႏနဝ်ꩻသွူ။ ပင်သင်ꩻကိုနဝ်ꩻ နမ်းပဲင်ႏ ပညာႏတာႏ သွဉ်တန်ကျောင်ꩻ၊ ခြွိုင်ႏသန်ꩻတာႏ တသီႏယုင်ႏတန်၊ စဲ့ꩻပညာႏ သွဉ်တန်ကျောင်ꩻ၊ တယ်ႏဆို့ꩻရေꩻဖုံႏ၊ ဟိုတယ်တန်ဖုံႏ၊ ဆေꩻတန်သူပါမားကဲစ်ဖုံႏ၊ ဗား၊ ကာသီနိုထာꩻခွုမ်ဆိုးယုင်ႏ စတဲင်စီꩻပွာꩻရေꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။  

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပင်ႏတရား

**ဝေင်ꩻပင်ႏတရား** (အိန်းကလေက်: Pindaya) (မန်း: ပင်းတယမြို့) ယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ(အခဝ်နဝ်) ၊ မျင်ꩻမိုရ်ႏခမ်း ၊ ဓနုꩻနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်ႏတရားကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ထိုထဲင်းပင်ႏလယ်ႏ ထီခိုႏဆꩻကီ ၃၉၀၀ ပေ (၁၂၀၀ မီတာ) ကိုသွူ။ ဝေင်ꩻပင်ႏတရား မိဉ်ႏကတန်ထန်ႏအီဒါႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဖရာꩻစခါ ကအဝ်ႏသော့ꩻအာဒါႏ လုံးထွန်ကောင်ဖုဲင်း ထမ်းပင်ႏတရားတောမ်ႏ ဆေꩻငတ်ꩻနီꩻတလဲင်ႏဒျာႏသွူ။ ပုတ်တလုတ်ထီနောင် တောမ်ႏ ဗွေႏဗိုန်ကွန်လုံလဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻပင်ႏတရားထျꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပင်ႏလုံ

**ဝေင်ꩻပင်ႏလုံ** (အဲင်းကလေတ်: Pang Long) (မန်း: ပင်လုံမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်နဝ်၊ လွယ်လဲမ်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏလွယ်လဲမ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပင်ႏလုံနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ချုတ်သော့ꩻဗာႏ သမဲင်ꩻဝင်ႏ မန်းခမ်း-ခမ်းကောင်သားဖုံႏ ထွို့ꩻဗူႏရေꩻ *ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ ပင်ႏလုံလိတ်ချုတ်*သွူ။ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻတောမ်ႏ ဖြဝ်ꩻလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻ၊ တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏအုံညီꩻ အဝ်ႏရဝ်းလွနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပင်ႏလုံထျꩻနဝ်ꩻ ပင်ႏလုံတက္ကသိုလ်ႏ၊ ပင်ႏလုံကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ႏ တောမ်ႏ ခမ်းကူခမ်းနား လိုꩻယွဲးထင်ႏထိုရေꩻ သွဉ်တန်ꩻကျောင်ꩻလဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပိဉ်အူးလွီင်

thumb|

**ဝေင်ꩻပိဉ်အူးလွီင်** (မန်း: ပြင်ဦးလွင်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pyin Oo Lwin) ဝေင်ꩻယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပိဉ်အူးလွီင်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပိဉ်အူးလွီင်ကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ အရေꩻတန်ကာꩻတဖူꩻဖုံႏ ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻတောမ်ႏဖဲ့ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻနဝ်ꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏနောင်ချို၊ ဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏကျောက်သယ်၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်စီး၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမတ်တယာ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏကျောက်သယ်၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ စတဲင်ဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ပိဉ်အူးလွီင် ဟံႏနယ်ႏအဲဉ်ႏလုဲင်းဧရိယာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ (၁၇)မဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၆၂ ဗာႏအလꩻ အဝ်ႏ ၂၈၈၃ ဖြာꩻ၊ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ အဝ်ႏ(၂၅၅,၅၀၈)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ပိဉ်အူးလွီင်ကိုနဝ်ꩻ မန်း၊ ဓနုꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ၊ ခယ်ႏ၊ ကလာꩻ၊ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ 

ဝေင်ꩻပိဉ်အူးလွီင်နဝ်ꩻ အမိဉ်ꩻအဝ်ႏတွင်ႏခါꩻ (၅)မျိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ **မေမျို့၊ ပိဉ်အူးလွီင်၊ တောင်လှေကားမြို့တော်၊ ကဝ်ႏဝေင်ꩻ၊ ချယ်ရီဝေင်ꩻ** နုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပိဉ်အူးလွီင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ လတ္တီစျုထင်ꩻ ၂၂° ၂' ၄.၃၈" တောမ်ႏ လောင်စီစျုကွဉ်ႏ ၉၆° ၂၇' ၃၁.၄၉" အခါႏဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏထိုထဲင်းပင်ႏလယ်ႏထီခိုႏဆꩻကီ ပေ(၃၅၁၀)ကိုနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ကောင်ရွေꩻပေႏဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻဒျာႏတဲင် ခွꩻငိမ်ꩻဒါႏဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ တောမ်ႏအန်ဒမန်(ဗဉ်းကလား)ပင်ႏလယ်ႏအော်ႏနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏ(၃၀၀)၊ တောမ်ႏမုတ္တမကွေ့နဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏ(၄၀၀)ရပ်သွူ။ တောမ်ႏမန်ႏတလေꩻနဝ်ꩻ ကာꩻတဖူꩻအနေႏ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၄၃)မဲင်ႏတဲင် အခိန်ႏလို့ဒျာႏ (၂)နားရီးရပ် အဝ်ႏဒျာႏ မန်ႏတလေꩻ-လားသျိုး-ခယ်ႏခမ်းကူ ကာꩻ၊ရထာꩻတဖူꩻတန်လောင်းနဝ်ꩻသွူ။

## သမဲင်ꩻ
ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻနဝ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၈၈၆ ဗာႏ ထူႏဂုဏ်ႏလွေꩻ ဗဉ်းကလားခြေလျင်တပ် ပိုလ်ႏကယ်ႏတန်"မေ"တဲင် ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻလဲ့ အဲင်းကလေတ်ဗိတိသျသီး ဖန်ခါꩻဖေႏ "ဝေင်ꩻမေ"(မေမြို့)နဝ်ꩻသွူ။ "ပဉ်ဦးလွင်" ကဟဲ့ꩻဒါႏအမိဉ်ꩻယိုနဝ်ꩻ ဂျပန်စိုး ဒေါက်တာဘမော် အစိုႏရ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏခါꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻစဲ့ꩻပွယ်ꩻထွူနဝ်ꩻ အဲင်းကလေတ်သီး သမ်းအိုပ်ချုတ်ချာယင်းတဲင် ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻလဲ့ ဖန်ဟဲ့ꩻချာယင်း "ဝေင်ꩻမေ" နဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏစဲ့ꩻမန်းအစိုႏရစိုးနဝ်ꩻ ဖန်ပြောင်ꩻချာယင်း "ပဉ်ဦးလွင်" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻအဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုလဲ့ အဝ်ႏဗော့ꩻဒျာႏ ဖြဝ်ꩻကောင်ရွေꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ကောင်ရွေꩻပေႏလောင်းတဲင် တောမ်ႏအမိဉ်ꩻတဲ့လွောက်ꩻ ရာႏသီႏဥတုလဲ့ ခွꩻသာႏယာႏငါႏတဲင် ခမ်းသဲင်ခိန်ႏခါႏ လဲ့ထာꩻလျားရိုꩻနဝ်ꩻတဲင် လိုꩻလွေꩻတဖူꩻသား လွဉ်လယ်ႏအာတဲင် ထွာဒျာႏ ခင်ႏလမ်းဖြေႏအီအရွိုး အမိဉ်ꩻတန်တင်ႏသျာႏနေနေသွူ။

## မိဉ်ꩻတန်ထင်ႏသျာꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဖုံႏ
* ကန်တော်ကြီး စွိုးခွိုꩻ ရုက္ခဗေဒ ဥယျာဉ်ႏ
thumb|250px|ကန်တော်ကြီး ရုက္ခဗေဒ ဥယျာဉ်ႏအကို
*စွိုးခွိုꩻအထိန်ꩻအမုဲင်ဥယျာဉ်ႏ (ပဉ်ဦးလွင်)
* ထီထဲ့ဓာတ်တော်ချိုင့်
right|thumb|ထီထဲ့ဓာတ်တော်ချိုင့်
* ထမ်းပိတ်ချင်းမြောင် (ထမ်းနန္ဒာမူ)
* ထီထဲ့ဘီအီးဖော (ထီထဲ့ပွဲကောက်) 
right|thumb|ထီထဲ့ဘီအီးဖော(ပွဲကောက်)
* မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုꩻတောင်ꩻဗွေဖရာꩻတန်
thumb|မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုꩻတောင်ꩻဗွေဖရာꩻတန်
* ဖရာꩻခြင်ႏထဲင်(နီႏဖရာꩻ)
* ခမ်းရင်ꩻသားဒုံ
* ရတနာပုံ အနယ်ꩻပညာႏ ဝေင်ꩻတသာ (သုဲက်ဗာသီးတီး)
* ဗဟိုႏဝွန်ႏထမ်ꩻတက္ကသိုလ်ႏ (မန်းခမ်းအခဝ်ခိုႏ)
* စဲ့ꩻတက္ကသိုလ်ႏ
thumb|စဲ့ꩻတက္ကသိုလ်ႏ
* စဲ့ꩻတပ်မတောႏ အနယ်ꩻပညာႏတက္ကသိုလ်ႏ
thumb|တပ်မတောႏ အနယ်ꩻပညာႏ တက္ကသိုလ်ႏ
* အဲင်းကလေတ် ခံႏခွန်ဟော်ခံꩻလမ်း
* ပဉ်ဦးလွင် ဝါးဖေꩻလွစ်တခြာ
* ခယ်ႏကျောင်ꩻ

* ဟိုလိပ်၊ စောက်ꩻဖါးကောင်
* ဒီဇေင်ႏဘာႏဥယျာဉ်ႏခြံ
* ထီထဲ့ရေပြန်တောင်
* ရွှေပြင်ဦးလွင်တဗဲစ်ခြံ
* ထီထဲ့ဘန့်ဘွေးကျင်း
* ထီထဲ့သွုံရန်း

## လဉ့်အထန်ႏ
* မြန်မာ့ကုန်းမြင့်ပေါ်မှ ပန်းမြို့တော်  

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပိဉ်းမနား

**ဝေင်ꩻပိဉ်းမနား** (အဲင်းကလေတ်: Pyinmana) (မန်း: ပျဉ်းမနားမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝ နေပီဒေါ်ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ ပိဉ်းမနားခရဲင်ႏကို ကပါသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပိဉ်းမနား အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပိဉ်းမနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ငလုဲက်ခြောင်ဖင်ႏနဝ်၊ ပဂိုꩻကောင်ရွေꩻ ဖဲ့ꩻထင်ꩻ ကောင်ရွေꩻထာꩻကောင်ꩻလောင်းနဝ်ꩻသွူ။ ရန်ႏတကုင်ႏ-မန်ႏတလေꩻ ကာꩻတဖူꩻတန်လဲ့ ကာႏလွေꩻဒျာႏ ဝေင်ꩻပိဉ်းမနားတဲင် ရထာꩻတဖူꩻအနေႏ တောမ်ႏဝေင်ꩻရန်ႏတကုင်ႏနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၂၂၆)မဲင်ႏ၊ တောမ်ႏဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၆၁)မဲင်ႏ၊ တောမ်ႏဝေင်ꩻယမဲးတဉ်းနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၄၉)မဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ 

ဝေင်ꩻအဲဉ်းအလုဲင်းဧရိယာႏနဝ်ႏ အဝ်ႏ(၂)မဲင်ႏပတ်လယ်ႏရပ်တဲင် ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ နီသောင်ႏလွိုတဲင် လမ်းငင်းအဝ်ႏ ငတ်ꩻရေင်သွူ။ ဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻအဝ်ႏ (၆၀)လွိုတဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ မန်းလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် ဒုတိယတောမ်ႏတတိယနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခယ်ႏ၊ ကလာꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ ဖောင်ႏလောင်ႏခြောင်၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ ကောင်ရွေꩻဖုံႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုဲင်ခွန်ႏ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်၊ ဖဲ့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏတပ်ကုန်းဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:နေပီဒေါ်ဟံႏနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပတီꩻကွုံꩻ

**ဝေင်ꩻပတီꩻကွုံꩻ** (မန်း: ပုတီးကုန်းမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Padigon) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတဲကုံး ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပတီꩻကွုံꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပတေင်စီး

**ဝေင်ꩻပတေင်စီး** (မန်း: ပုသိမ်ကြီးမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Patheingyi) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် :မန်ႏတလေꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်စီးကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၂၀၁၄ မွူးကွို့ꩻနာꩻစရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၃,၀၈၂ ဖြာꩻ နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်နန်းဒဉ်

**ဝေင်ꩻပန်နန်းဒဉ်** (အဲင်းကလေတ်: Pannandin) (မန်း: ပန်နန်းဒင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ပူတာအိုခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏနောင်မွန်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ မလိခခြောင်ကတူႏထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပန်နန်းဒဉ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻသွတ်ꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻအရန်းနဝ်ꩻ အွောန်ႏထွော့လွေꩻဒျာႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၀၄ ဗာႏကိုသွူ။ ဝေင်ꩻပန်နန်းဒဉ်ကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁,၇၅၈ ရပ်သွူ။ မျန်မာခမ်းကို ထီဝကောင်ထိုဖုံႏ ကထွာဒါႏ ခါကာဗိုရာသီကောင် တောမ်ႏ ခါကာဗိုရာသီစွိုးခွိုꩻဥယျာဉ်ႏလဲ့ အဝ်ႏဗွော့ꩻပန်နန်းဒဉ်ဖဲ့ꩻထင်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်ယန်း

**ဝေင်ꩻပန်ယန်း** (မန်း: ပန်ယန်းမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Panyan) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ၊ ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ၊ ဝေင်းကောင် အထူꩻဒေႏသ-၂ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခြုံꩻခြောင်ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပန်ယန်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အထူꩻဒေႏသ-၂ ဝအထူꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် စဲ့ꩻဝUWSP/UWSAစွိုꩻ အဝ်ႏထိန်ꩻချုတ်အိုပ်ချုတ်ခါꩻဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်လုံ

**ဝေင်ꩻပန်လုံ** (အိန်းကလေတ်: Pan Lon) (မန်း: ပန်လုံမြို့) (ဝ: nām dēeg) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ ဟိုပန်ခရဲင်ႏ၊ ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဟိုပန်ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻဒျာႏ မျန်မာ-ခယ်ႏ ခမ်းကူထျꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်ဝါ

**ဝေင်ꩻပန်ဝါ** (အဲင်းကလေတ်: Paangwaa) (မန်း: ပန်ဝါမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ၊ မစ်စီးနားခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဆီဖွေကို ကပါဒါႏ မျန်မာ-ခယ်ႏခမ်းကူ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပန်ဝါကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ တောမ်ႏဝေင်ꩻဆီဖွေနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏ(၄၀)ရပ်သွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၈,၇၃၆ ရပ်သွူ။

ပန်ဝါဒေႏသနဝ်ꩻ ခင်ခမ်းဒီမိုကရေသီတသာစဲ့ꩻစွိုꩻ(NDA-K) အဝ်ႏရုဲင်ꩻတသွိုးသော့ꩻဒါႏ ဟံႏနယ်ႏဒျာႏသွူ။ NDA-Kယိုခါနဝ်ꩻ ပြောင်ꩻထွာလွေꩻလဲဉ်း ပွေါးကမ်းခမ်းကူလိုမ်းဗဉ်ႏရေꩻစဲ့ꩻစွိုꩻ အနေႏနဝ်ꩻသွူ။ ပန်ဝါဒေႏသနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကောင်ခြာခမ်းခွꩻဒေႏသတဲင် တနေင်းလွုမ်း အခွꩻဥတုအဝ်ႏအာတဲင် အလျားသွတ်ꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၈°C)ရပ်၊ ထာꩻခွꩻလာ အခွꩻသွတ်ꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ အလျားတွိုႏလင်ꩻစွဉ်ႏ ထီဝအမတ်ဖဲ့ꩻလ့ အနုတ်(-၁၀°C)တဲင် တဆမ်ꩻ၊ ဝဖုံႏ လင်ꩻအာမွေးထာꩻတဲင် တဝေင်ꩻလွုမ်း ထီလဲင်ꩻဆွော့ꩻထိုꩻနေလဲ့ အဝ်ႏသွူ။ ပန်ဝါဒေႏသနဝ်ꩻ ခင်ခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာတဲင် ကိုꩻကွဲႏအာဒျာႏ ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏသွူ။ ခွုမ်မာႏအာ သတ္တုအောင်ထာꩻမာꩻတဲင် ဟံႏယာအဝ်ႏလွိုင်ႏအာဒျာႏလဲ့ ဆို့ꩻရုဲင်ရေꩻနဝ်ꩻ လိုပ်ꩻမာꩻဆေ့ꩻလွုမ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်ဝုဲင်

**ဝေင်ꩻပန်ဝုဲင်** (အိန်းကလေတ်: Pangwaun) (မန်း: ပန်ဝိုင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ ဟိုပန်ခရဲင်ႏ၊ ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပန်ဝုဲင်ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာ-ခယ်ႏ ခမ်းကူထျꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်သုဲင်း

**ဝေင်ꩻပန်သုဲင်း** ("ပန်သုဲင်းစျူကုတ်" လဲ့အဝ်ႏဟဲ့ꩻ) (အဲင်းကလေတ်: Pang Hseng/ Pan Saing, Kyu Koke and Kyu-hkök) (မန်း: ပန်ဆိုင်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ မူသယ်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမူသယ်ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပန်သုဲင်းကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပန်သုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻဒျာႏ မျန်မာ-ခယ်ႏခမ်းကူ ယူနန်ခမ်းနယ်ႏထျꩻတဲင် အဝ်ႏဒျာႏဝေင်ꩻမုံးကိုးဖဲ့ꩻတွို့ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၂၅)ကီလိုမီတာ နဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၉,၅၃၀ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်းတောင်း

**ဝေင်ꩻပန်းတောင်း** (မန်း: ပန်းတောင်းမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pandaung) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပန်းတောင်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပန်းတောင်း အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၃၄၃၀ ဖြာꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ထျꩻ ဝေင်ꩻပီဖဲ့ꩻနဝ် (၉)မဲင်ႏရပ်ကိုသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပလဲတ်ဝ

**ဝေင်ꩻပလဲတ်ဝ** (အဲင်းကလေတ်: Paletwa) (မန်း: ပလက်ဝမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻ၊ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ်၊ :မတူပီခရဲင်ႏ၊ :ဝေင်ꩻနယ်ႏပလဲတ်ဝကို ကအဝ်ႏဒါႏ မျန်မာ-ဗဉ်းကလားဒေတ်ခမ်းကူထျꩻ ကလာတန်ခြောင်ဖင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ကရီးခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ မဉ်းတတ်ခရဲင်ႏကိုလဲ့ တယ်ႏခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၇ ဗာႏ အွဉ်ႏထွော့တသာလွေꩻယင်း မတူပီခရဲင်ႏတဲင် ယိုခါနဝ်ꩻ ပါသော့ꩻယင်း မတူပီခရဲင်ႏကိုသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအကို ကဲဉ်းအာနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ချင်ꩻ၊ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻ ဖုံႏသွူ။ မတူပီနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏခဝ်နဝ် ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတဖြုံႏတဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်နယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဧရိယာႏအဲဉ်ႏလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၂)စတုရန်းမဲင်ႏရပ်တဲင် ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၆၄,၉၇၁ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပီ

**ဝေင်ꩻပီ** (မန်း: ပြည်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pyay) ဝေင်ꩻပြယ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပီကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၁၃၄,၈၆၁ ဖြာꩻသွူ။ ပျူခမ်း ဝေင်ꩻစခါအကို ကထွာဒါႏ ဝေင်ꩻသာရေႏခေတ်တရာႏလဲ့ အဝ်ႏဗွော့ꩻ ဝေင်ꩻပီနယ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပုဏ္ဏာꩻစျုန်း

**ဝေင်ꩻပုဏ္ဏာꩻစျုန်း** (အဲင်းကလေတ်: Ponnagyun) (မန်း: ပုဏ္ဏာကျွန်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻ ဗိဉ်းကလားပင်ႏလယ်ႏအောႏထျꩻ၊ ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ၊ သိစ်တွေခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပုဏ္ဏာꩻစျုန်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခြောင်ခါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပုဏ္ဏာꩻစျုန်း အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၀,၆၆၆ ရပ်သွူ။ ဝေင်ꩻပုဏ္ဏာꩻစျုန်းကိုနဝ်ꩻ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပုဲင်ကျုံ

**ဝေင်ꩻပုဲင်ကျုံ** (အိန်းကလေတ်: Paingkyon) (မန်း: ပိုင်ကျုံမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ဖအံခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏယောင်ႏပွယ်ꩻ(လုဲင်းဗွဲ့)ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်ကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၈၈,၆၀၄ ဖြာꩻ၊ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၄,၀၇၄ ဖြာꩻသွူ။ စောက်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏ၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပုံပါစဉ်

**ဝေင်ꩻပုံပါစဉ်** (အဲင်းကလေတ်: Ponparkyin) (မန်း: ပုံပါကျင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်ကွဉ်ႏ၊ မွိုင်ꩻတုံခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမွိုင်ꩻတုံကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပုံပါစဉ်ကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၃,၂၀၁ ဖြာꩻ နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပုံပါစဉ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ခြုံꩻခြောင် ဖင်ႏနဝ် ထုဲင်ꩻခမ်းကူထျꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပူတာအို

**ဝေင်ꩻပူတာအို** (အဲင်းကလေတ်: Putao) (မန်း: ပူတာအိုမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ပူတာအိုခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပူတာအိုကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပူတာအိုကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ တောမ်ႏဝေင်ꩻမစ်စီးနားနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၂၁၈)မဲင်ႏရပ်သွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၆၁,၁၀၀ ရပ်သွူ။ ခင်ခမ်းနယ်ႏကို ထွာဒျာႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတဝေင်ꩻလဲ့ ကရီးခါနဝ်ꩻ ပွိုးစွောန်ႏကာꩻတဖူꩻ သွုပ်ဆွိုက်ရေꩻယပ်ꩻခုဲင်ႏငါတဲင် တောမ်ႏကာꩻနဝ်ꩻ လွေꩻအဆင်ႏပြေႏဒျာႏ ခမ်းသဲင်လာလွုမ်ꩻတဲင် တနေင်ႏလွုမ်းတာႏနဝ်ꩻ အဆင်ႏပြေႏဒျာႏတောမ်ႏ သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏလွုမ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေင်းသလိုတ်

**ဝေင်ꩻပေင်းသလိုတ်** (မန်း: ပိန်းဇလုပ်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pein Za Loke) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ပဂိုꩻခရဲင်ႏ ကို ကပါဒါႏ စစ်တောင်းခြောင်ထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻညောင်လေးပဉ်ဖဲ့ꩻထင်ꩻ (၉)မဲင်ႏရပ်ကိုသွူ။ မေႏရထာꩻဌာႏန မုဲင်တန်ꩻအလ့ꩻ အရီးသွတ်ꩻ မေႏရထာꩻတဲက်ဝင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာလွေꩻ ပေင်းသလိုတ်တောမ်ႏ တော်ဝိဗူတာခါႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါက်ခေါင်း

**ဝေင်ꩻပေါက်ခေါင်း** (မန်း: ပေါက်ခေါင်းမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Paukkaung) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါက်ခေါင်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါက်ခေါင်း အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၁၂၄,၈၅၆ ဖြာꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻပီ ဆꩻကွဉ်ႏထင်ꩻ မဲင်ႏ(၂၄)ရပ်ကိုသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါက်တော

**ဝေင်ꩻပေါက်တော** (အဲင်းကလေတ်: Pauktaw) (မန်း: ပေါက်တောမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻ ဗိဉ်းကလားပင်ႏလယ်ႏအောႏထျꩻ၊ ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ၊ သိစ်တွေခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါက်တောကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခြောင်ခါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါက်တော အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂၉၅၆ ရပ်သွူ။ ဝေင်ꩻပေါက်တောကိုနဝ်ꩻ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါင်

**ဝေင်ꩻပေါင်** (အဲင်းကလေတ်: Paung) (မန်း: ပေါင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏ သထွုံႏခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါင်ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပေါင်ကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပေါင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ရန်ႏတကုင်ႏ-မောႏလမျင်ႏ ကာꩻတဖူꩻတန်လောင်းတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏသထွုံႏဖဲ့ꩻနဝ် ခြုံꩻခြောင် တောမ်ႏ မုတ္တမပင်ႏလယ်ႏကွေ့ခါႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂၉,၄၃၄ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါင်းတလယ်

**ဝေင်ꩻပေါင်းတလယ်** (မန်း: ပေါင်းတလည်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Paungdale) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပီ ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ တောမ်ႏဝေင်ꩻပီနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၂)မဲင်ႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါင်းတီ

**ဝေင်ꩻပေါင်းတီ** (မန်း: ပေါင်းတည်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Paungde) **ပေါင်းတယ်**နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပီခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါင်းတီကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါင်းတီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ  ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၁၇,၂၈၆ ဖြာꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻပီ-ရန်ႏတကုင်ႏ ကာꩻတဖူꩻတန်လောင်း တောမ်ႏဝေင်ꩻပီနဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏ(၃၀)သွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပဲနွယ်ကုံး

**ဝေင်ꩻပဲနွယ်ကုံး** (မန်း: ပဲနွယ်ကုန်းမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Penwegon) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝနဝ် ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ပဂိုꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏကျောက်တခါးကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ "ပဲနွယ်ကုံး" ငဝ်းငွါအမိဉ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ "ပဲနွယ်ကုံ" (မန်း: ပဲနွယ်ကုန်) ငဝ်းငွါကို လင်ꩻလွဉ်နဝ်ꩻသွူ။ ကတယ်ႏစဒုံခိန်ႏနဝ်ꩻ သျင်ꩻကြောင်းဖျိုးကြေင်းဗာႏ ဗာႏသွီႏမွူး(မန်း: ပဲနွယ်ပင်) ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေါက်

**ဝေင်ꩻပေါက်** (မန်း: ပေါက်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pauk) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပခုက္ကူခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပေါက်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပေါက်ယိုခါနဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒျာႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၈၄၀ ဗာႏကိုသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မကွေးတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပေစဉ်း

**ဝေင်ꩻပေစဉ်း** (ခယ်ႏ: 北京) (အဲင်းကလေတ်: Beijing) (ခမ်းလင်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဟဲ့ꩻအမိဉ်ꩻလီꩻ **ပီကဉ်း**) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခယ်ႏခမ်းသားခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ ရွုမ်ꩻတန်ဖုံႏကအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတန်ဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ခယ်ႏခမ်းအခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ ဝေင်ꩻခူꩻတန်တဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ဗဟိုႏအစိုႏရ အဝ်ႏအိုပ်ချုတ်တိုက်ရိုက်ဒါႏ ဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပေစဉ်းနဝ်ꩻ ခယ်ႏခမ်းထီကို အရေꩻတန်ဝေင်ꩻတန်စခါ(၄)ဝေင်ꩻအကို အဝ်ႏပါသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻတန်ပေစဉ်း ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏ စတုရန်းမဲင်ႏ ၆၄၈၇ မဲင်ႏ (၁၆၈၀၁.၂၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ) နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပေစဉ်းကို လိုꩻအုံအဝ်ႏသော့ꩻ အဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၁၇)သန်းလွိုတဲင် ခယ်ႏခမ်းထီအကို လွိုတဲင်ဝေင်ꩻသျန်ဟုဲင်းလွုမ်ꩻ ထွာစွဉ်းလိုꩻဖြာꩻအအာသွတ်ꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻပေစဉ်းနဝ်ꩻ ကာꩻ-မေႏရထာꩻတဖူꩻ၊ သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏ စတဲင်တဖူꩻသွုပ်ဆွိုက်ရေꩻ အဝ်ႏအာတဲင် စွဲးထူႏပသာချာငါတာႏ အဆင်ႏပြေႏငါႏတဲင် ခယ်ႏခမ်းထီကို ထွာဒျာႏ တဖူꩻသွုပ်ဆွိုက်ရေꩻ အဆွုမ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခယ်ႏခမ်းထီ ခမ်းထီရေꩻ၊ ပညာႏရေꩻ၊ ယေန်ႏငဲးရေꩻ အချက်ချာခင်ႏလမ်းနေနေသွူ။ သျန်ဟုဲင်း တောမ်ႏ ဟောင်ကောင်နဝ်ꩻ ခယ်ႏခမ်းထီတာႏ ထွာဒျာႏ စီꩻပွာꩻရေꩻအရေꩻတန် ဝေင်ꩻတန်(၂)ဖြုံႏဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ
ဝေင်ꩻပျုန်တန်သာ

**ဝေင်ꩻပျုန်တန်သာ** (မန်း: ပြွန်တန်ဆာမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pyuntaza) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ညောင်လေးပိဉ်ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်လေးပိဉ်ကို ကပါသော့ꩻဒါႏ သိစ်တောင်းခြောင်ထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဲင်းကလေတ်စိုး ပျုန်တန်သာနဝ်ꩻ ထွာဖိုဗာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏအရန်းတဲင် ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၀၁ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၅၂,၉၅၂ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပျော်ဘွယ်

**ဝေင်ꩻပျော်ဘွယ်** (မန်း: ပျော်ဘွယ်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pyawbwe) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ယမဲးတဉ်းခရဲင်ႏကို ကပါဒါႏ အရေꩻတန်မေႏရထာꩻတဖူႏဆွုမ်ႏဖုံႏ ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏနတ်မောက်၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏမဲ့ထီလင်ꩻ၊ ဖဲ့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏတာသီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ  ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏခဝ်နဝ် ဝေင်ꩻနယ်ႏကလော်ꩻ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏယမဲးတဉ်းဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ တောမ်ႏဝေင်ꩻရန်ႏတကုင်ႏနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ ၂၀၈ မဲင်ႏသွူ။ ဝေင်ꩻဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၀.၇၇၆ မဲင်ႏရပ်တဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ၁၉၅၃ ဗာႏ စာႏရင်ႏအလꩻ အဝ်ႏ ၉၅၀၂ ဖြာꩻ၊ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၃၂,၀၃၉ ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻပျော်ဘွယ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မန်းလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် အဝ်ႏစွဉ်ႏ (၉၉%)နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻပွိဖျူ

**ဝေင်ꩻပွိဖျူ** (မန်း: ပွင့်ဖြူမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pwintbyu) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန် မိဉ်းဗူးခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပွိဖျူကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖဲ့ꩻတွို့ꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၆ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၉၃,၁၃၄ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မကွေးတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖဒို

**ဝေင်ꩻဖဒို** (မန်း: ဖဒိုမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Hpa Do) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပဂိုꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏကျောက်တခါး ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻဖဒိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ စောက်ꩻဒုံထွာလွဉ်တဲင် "ဖဒို" ယိုနဝ်ꩻ စောက်ꩻငဝ်းငွါအလꩻ အဓိပ္ပာယ်ႏအဝ်ႏ "ဒုံတန်" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၅ ဗာႏ လာဩဂုတ် ၂၁ နီꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒုံအရန်း ဒင်ႏထိုလွေꩻ ဝေင်ꩻအရန်းသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖနွင်းပဉ်

**ဝေင်ꩻဖနွင်းပဉ်** (အဲင်းကလေတ်: Phnom Penh) (ခမာ: ភ្នំពេញ) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကမ်ဗောဒီးယား ခွန်ဟော်ခံꩻခမ်းထီ ဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ မဲခေါင်ခြောင်ဖင်ႏ တယ်ႏစွဉ်ႏ ကအဝ်ႏထွာဒါႏ ပဉ်တစ်သီးစူဆꩻလ့ ကမ်ဗောဒီးယားခမ်းကာႏ အဝ်ႏထွာလဲဉ်း ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖနွင်းပဉ်နဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏတဖူꩻလွေꩻသားခါႏ မဉ်ꩻတန်တင်ႏသျာꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖယားစီး

**ဝေင်ꩻဖယားစီး** (မန်း: ဘုရားကြီးမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Hpa Yar Gyi) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပဂိုꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏပဂိုꩻကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ

**ဝေင်ꩻဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ** (အိန်းကလေတ်: Payathonzu) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ဒေါမ်၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီးကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာ-ထုဲင်ꩻ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻတဲင် တောမ်ႏထုဲင်ꩻခမ်း သန်ခပူရီခရဲင်ႏနဝ်ꩻ အကူအဝ်ႏဒင်ႏဝင်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၂၇,၃၁၁ ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ

## လဉ့်အထန်ႏဖုံႏ
*ဘုရားသုံးဆူ နယ်စပ် စီးပွားရေး ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း
ဝေင်ꩻဖရူသို

**ဝေင်ꩻဖရူသို** (အိန်းကလေတ်: Hpruso) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ကွဉ်ႏ စောက်ꩻတနျာႏ(ကယား)ခမ်းနယ်ႏအခဝ်ထာႏဝတွို့ꩻ လွယ်ကောႏခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖရူသိုကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဖြိုင်ႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖရူသိုကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၇ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၃,၇၉၆ ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻတနျာႏခွိုꩻနွယ်ႏအဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် မန်း၊ ဖြဝ်ꩻ၊ စောက်ꩻ တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။
thumb|ဝေင်ꩻဖရူသို တဖူꩻဆွုမ်ႏ

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖာပွန်

**ဝေင်ꩻဖာပွန်** (အိန်းကလေတ်: Papun) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ဒေါမ်၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ဖပွန်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖာပွန်ကို ထုဲင်ꩻခမ်းကူထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖာပွန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတန်တဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻဖာပွန်ကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၂,၀၀၀ ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻခွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် ဖြဝ်ꩻယွန်ꩻ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

ကရီးခါနဝ်ꩻ ပါဒျာႏ တနင်္သာရီတွိုင်ꩻ ခြုံꩻခရဲင်ႏကိုတဲင် ထွာဒျာႏ ခရဲင်ႏရွမ်ꩻအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ တွိုႏခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၄ ဗာႏ ထွိုင်ႏအွောန်ႏထွော့ခေါ်လွေꩻ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ခြုံꩻခရဲင်ႏလဲ့ ထဲမ်သော့ꩻလွေꩻညီꩻပါ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုသွူ။ ဖာပွန်နယ်ႏနဝ်ꩻ အဲင်းကလေက်ဗိတိသျစိုးကို ထွာဒျာႏ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻအဝ်ႏသော့ꩻဝေင်ꩻလဲ့ လိုꩻအုံအဝ်ႏသော့ꩻအာငါႏတဝ်းတဲင် ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻပေႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ သမ်းအဝ်ႏလွေꩻ မျန်မာ-ထုဲင်ꩻခမ်းကူထျꩻတဲင် ထွာဒျာႏ အရေꩻတန်ဒါႏ ဝေင်ꩻပေႏတဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖားကန်း

**ဝေင်ꩻဖားကန်း** (အဲင်းကလေတ်: Hpakant) (မန်း: ဖားကန့်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်တွို့ꩻနဝ်၊ မိုးငဉ်းခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖားကန်းကို ကပါဒါႏ လုံးချိုရတနာႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻဖားကန်းကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၆၀,၁၂၃ ရပ်သွူ။ ဖားကန်းဒေႏသနဝ်ꩻ အဝ်ႏခူႏထေထန်ႏဖေႏနွောင်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း အတန်သွတ်ꩻ အထီအသွီႏဟဝ် စေဒုဲက်လုံးချိုဖုံႏတဲင် ဖြေꩻစာထေထန်ႏလုံးချိုခင်ႏလမ်း ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဖားကန်း"ကဟဲ့ꩻဒါႏ ငဝ်းငွါယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဖြဝ်ꩻငဝ်း "ဖား-လုံးဖဉ် တောမ်ႏ ကန်း-သွူꩻ၊ ထဲ့ဟူႏ" ထွာလွဉ်တဲင် အဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "လုံးဖဉ်လီဟူႏ" နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖလန်း

**ဝေင်ꩻဖလန်း** (အဲင်းကလေတ်: Falam) (မန်း: ဖလမ်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻ၊ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ :ဖလန်းခရဲင်ႏ၊ :ဝေင်ꩻနယ်ႏဖလန်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻဖလန်းကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၉,၀၉၂ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖအံ

**ဝေင်ꩻဖအံ** (အိန်းကလေတ်: Hpa-an) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ၊ ဖအံခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖအံကိုနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖအံနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ ဝေင်ꩻတန်တဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏ၊ ဒေႏသ၊ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံညီꩻရဝ်းဝင်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻထျꩻနဝ်ꩻ ဖအံတက္ကသိုလ်ႏ၊ အနယ်ꩻပညာႏ  တက္ကသိုလ်ႏ၊ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ႏ၊ ပညာႏရေꩻကေားလေက်၊ အစိုႏရ သီးယုင်တန်၊ သမ်ဖော်ꩻကျောင်ႏကွင်ꩻ၊ ဟော်တယ်ဖုံႏ၊ ခမ်းရင်ꩻသား ပွယ်ꩻတန်ခင်၊ ကဝ်ႏခြံ စတဲင်ဖုံႏအဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻထျꩻနဝ်ꩻ ခြုံꩻခြောင်အဝ်ႏထွတ်ꩻလင်ꩻတဲင် မော်တော်၊ သင်ႏဖော်ꩻပေႏ ထီတဖူꩻရဲဉ်ႏတဲ့ အဝ်ႏသုင်ꩻနေနေသွူ။
thumb|တထာတန်ကာႏခြုံꩻခြောင်၊ ဖအန်

ကထွူထိုꩻလဲဉ်း ပွိုင်းလဲင်ႏကရီးခါ ညလဲဉ်းဒါႏနေင်ႏပေါင်ꩻ (၁၀၀၀)လွိုအခိန်ႏ ခြုံꩻခြောင်ဖင်ႏ ကွန်နာလောင်းနဝ်ꩻ ဒုံအဝ်ႏတဒုံတဲင် လမ်းငင်းအဝ်ႏ (၂၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ဒုံယိုထျꩻ ခြုံခြောင်ဖင်ႏထျꩻတထွောင်းနဝ်ꩻ ထင်ႏသျာꩻဒါႏ လုံးနာစျူတန် အဝ်ႏတဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ လုံးနာစျူနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ယွန်ꩻ(ထုဲင်ꩻဖြဝ်ꩻ)ငဝ်းငွါအနေႏ ဟဲ့ꩻ**ဖားအန်း**တဲင် အဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ "လုံးစွယ်ႏလုံးစျူ" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏ"ဖားအန်း"ယို ခေတ်ပြောင်ꩻလွဉ် တလဲင်ႏတစိꩻ အငဝ်ႏထန်ႏလဲ့ ပြောင်ꩻလွဉ်ဆေ့ꩻဆေ့ꩻတဲင် ယိုခါနဝ်ꩻ အမိဉ်ꩻတွင်ႏလွဉ် "ဘားအံ/ဖအံ" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏ ၁၉၀၇ ဗာႏ တွယ်ႏစလွေꩻ ဝေင်ꩻအခင်အကွက်နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖအံထျꩻ မိဉ်ꩻတန်တင်ႏသျာꩻဒါႏကောင်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "ဇွဲးကပင်ကောင်"သွူ။ ဝေင်ꩻထျꩻနဝ်ꩻ ကောင်တဝွန်ႏ၊ ကြာအင်းကောင်၊ ကောင်ပေႏဖုံႏ၊ ထမ်းဖုံႏ၊ ထီလျား၊ ထီနောင်၊ ကဝ်ႏခြံ၊ ဖရာꩻစေႏတီႏဖုံႏ စတဲင် လယ်ႏထွားခရာႏခင်ႏလမ်းဖုံႏ အဝ်ႏလွိုင်ႏအာတန်သွူ။ ထမ်းဆဒ္ဒန်နဝ်ꩻ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကို ထွာအတန်သွတ်ꩻတောမ်ႏ အဆွာꩻသွတ်ꩻ ထမ်းတဖြုံႏဒျာႏသွူ။
thumb|ဇွဲကပင် ဖရာꩻကောင်နာ

## ရုက်ပုင်ႏဖုံႏ

Tay Hta Man Aung Pagoda.jpg|ဖရာꩻဝေင်ꩻကဲဉ်၊ ဖအန်
Kan Thar Yar Bridge.jpg |နောင်သာႏယာႏတထာာ
Shwe Yin Myaw.jpg
Zwe Ga Bin Mountain.jpg
Kan Thar Yar Hpa-An.jpg
Kyauk Ka Lat Pagoda and  Lake.jpg | ဖရာꩻကျောက်ကလပ်၊ ပအိုဝ်ႏဗွေႏဗိုန် အွဉ်ငါတယ်ႏလူႏခါꩻ
Zwe Ga Bin BawDi 1000.jpg
Kawgun Cave Signboard.jpg
Saddan Cave-20.jpg|thumb|ထမ်းဆဒ္ဒန်


## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖားသောင်း

**ဝေင်ꩻဖားသောင်း** (အိန်းကလေတ်: Hpasawng) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ကွဉ်ႏ စောက်ꩻတနျာႏ(ကယား)ခမ်းနယ်ႏအခဝ်တွို့ꩻနဝ် ဗော်လခဲခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖားသောင်းကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဖြိုင်ႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဖားသောင်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖားသောင်း ဝေင်ꩻတန်တဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၇ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၃,၃၇၆ ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် မန်း၊ ဖြဝ်ꩻ၊ စောက်ꩻတနျာႏ တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ပွဉ်ခြောင်တောမ်ႏ ခြုံꩻခြောင်ထျꩻတဲင် ဖားသောင်းထီတျာႏမေႏကုံꩻလဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ

## လဉ့်အထန်ႏဖုံႏ
*Satellite map at Maplandia.com
*MSN Encarta Atlas
ဝေင်ꩻဖုဲင်ခွန်ႏ

**ဝေင်ꩻဖုဲင်ခွန်ႏ** (အဲင်းကလေတ်: Phekon) (မန်း: ဖယ်ခုံမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်နဝ်၊ ကလော်ꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုဲင်ခွန်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻဖုံႏ ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ထွာဒျာႏ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအသွတ်ꩻ စောက်ꩻတနျာႏအစ အနွို့အထန်ႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖောင်ႏလောင်ႏ

**ဝေင်ꩻဖောင်ႏလောင်ႏ** () () ယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်နဝ်၊ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအကို ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကအွောန်ႏထွော့ဒါႏ ဝေင်ꩻဖောင်ႏလောင်ႏယို ဝေင်ꩻအရန်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ၂၀၁၅ ဗာႏ ဇွန်လာ(၂၃)နီꩻသွူ။ တထာလဲင်းလီ၊ ဟားထီထဲ့ တောမ်ႏ နမ်းမွန်ထီထဲ့ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻဖောင်ႏလောင်ႏထျꩻ ထီခြောင်ဖောင်ႏလောင်ႏသောင်ဖင်ႏထျꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဖျူး

**ဝေင်ꩻဖျူး** (မန်း: ဖြူးမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Pyu, Phyu) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ တောင်ႏအူခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖျူးကို ကပါဒါႏ စစ်တောင်းခြောင်ထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၁၀,၄၄၃ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ


ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗန်ကောက်

**ဝေင်ꩻဗန်ကောက်** (အိန်းကလေတ်: Bangkok) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ထုဲင်ꩻခမ်းထီကို အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻတောမ်ႏ ထုဲင်ꩻခမ်းဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻဒျာႏ မဲန‌မ်ခြောင်(ခြောင်စဝ်းဖယား)ဖင်ႏလောင်းတဲင် တောမ်ႏပင်ႏလယ်ႏနဝ်ꩻ အဗော့ꩻအညာꩻ အဝ်ႏ(၁၅)မဲင်ႏသွူ။ မဲနမ်ခြောင်နဝ်ꩻ ထုဲင်ꩻခမ်း ဖြေꩻစာကူꩻကား တခြိုꩻစီꩻပွာꩻရေꩻတာႏ ထွာနုဲင်းအရေꩻတန်တဲင် အဝ်ႏခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝဒေႏသကို ကပသာလွဉ်ဒါႏ ထီခြောင်နဝ်ꩻအကို ကထန်ႏလွဉ်ဒါႏ ဗွူဖုံႏ၊ သေင်ႏမုဲင်းသက်ဖုံႏ၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ သစ်စေ့၊ ငြုပ်ကောင်း စတဲင် ကွန်ႏခမ်းကိုဖုံႏယို အဝ်ႏဝေင်ꩻဗန်ကောက်ထျꩻ ပင်ႏလယ်ႏသင်ဘော်ꩻဆိပ်ကို ဒင်ႏပသာထန်ႏတေားလွေꩻယင်း ခမ်းထန်ႏခမ်းလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ လူႏ၊ ဖုဲင်၊ ခေါမ်လာꩻယာႏ၊ စက်ခြွိုင်းခြိုꩻ၊ ကွန်ႏဆွော့ꩻ စတဲင် ကပသာနွို့လွဉ်ဒါႏ ကွန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻဗန်ကောက်ထွူမꩻ ကွဲးဖြေ့ꩻလီပသာစွစ်ꩻလွေꩻယင်း ခမ်းကိုအထွောင်းထွောင်းနဝ်ꩻသွူ။ ထုဲင်ꩻခမ်းကို ကအဝ်ႏဖြေꩻစာကူꩻကားဒါႏကွန်ႏ တောမ်ႏခမ်းလင်ဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏခွုမ်မာꩻလွေꩻ ဝေင်ꩻဗန်ကောက်ကို အဝ်ႏစွဉ်ႏ (၇၀%)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။

## ရာႏသီႏဥတု
ဝေင်ꩻဗန်ကောက် ရာႏသီႏဥတုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အလျားဖဲ့ꩻဇုန် ရာႏသီးဥတုခင်ႏလမ်းမျိုꩻတဲင် အလျားသန်ဥတုဒျာႏသွူ။ ခမ်းခါႏခိန်ႏနဝ်ꩻ တယ်ႏဇူလုဲင်လာ ဗꩻတွိုႏ အောက်တိုဗာလာ၊ ထာꩻခွꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ တယ်ႏနိုဝဲင်ဗာလာ ဗꩻတွိုႏ ဖေဖော်ဝါရီလာ တောမ်ႏ ခမ်းသဲင်နဝ်ꩻ တယ်ႏမတ်လာ ဗꩻတွိုႏ ဇွန်လာနဝ်ꩻသွူ။ ကောပ်အလျားသန်ငါႏတဲင် ထာꩻခွꩻခိန်ႏငါတဲ့ အီႏခွꩻမွေးငါႏထာꩻ တအဝ်ႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗန်းမော်

**ဝေင်ꩻဗန်းမော်** (အဲင်းကလေတ်: Bhamo) (မန်း: ဗန်းမော်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ်၊ ဗန်းမော်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗန်းမော်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖင်ႏကွဉ်ႏထျꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻဗန်းမော်ကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၀၅ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄၇,၉၂၀ ရပ်သွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗီးလဉ်း

**ဝေင်ꩻဗီးလဉ်း** (အဲင်းကလေတ်: Bilin) (မန်း: ဘီးလင်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏ သထွုံႏခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗီးလဉ်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဗီးလဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻသထွုံႏ တောမ်ႏ ဝေင်ꩻကျိုက်ထိုခါႏ ရန်ႏတကုင်ႏ-မောႏလမျင်ႏ ကာꩻတဖူꩻတန်လောင်းသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗီယန်ထျန်း

**ဝေင်ꩻဗီယန်ထျန်း** (အဲင်းကလေတ်: Vientiane) (လာအို: ວຽງຈັນ, Viang chan) (ထုဲင်ꩻ: เวียงจันทน์, Wiang Chan) (ခမာ: វៀងច័ន្ទ, Vieng Chan) (ကိုးရီးယား: 비엔티안, Bientian) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ လာအိုခမ်းထီ ဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ထုဲင်ꩻခမ်းထီခမ်းကူထျꩻ မဲခေါင်ခြောင်ဖင်ႏသွူ။ ပွိုးတောမ်ႏ မန်းနွို့ကာႏယားအန်ႏတရာယ်ႏတဲင် ၁၅၆၃ ဗာႏကို ဝေင်ꩻဗီယန်ဆျန်းနဝ်ꩻ ထွာလွေꩻခန်း ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻသွူ။ ပဉ်တစ်သီးအဝ်ႏအိုပ်ချုတ်လာအိုခိန်ႏ ဝေင်ꩻဗီယန်ဆျန်းနဝ်ꩻ ထွာဗာႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဝေင်ꩻတန်တဲင် ပွိုးစွောန်ႏ စီꩻပွာꩻရေꩻလွိုင်ႏကွုန်ꩻထင်ႏထိုအာလွဉ်တဲင် ယိုခါနဝ်ꩻ လာအိုခမ်းထီတာႏ ထွာစွောန်ႏ စီꩻပွာꩻရေꩻ အချက်ချာခင်ႏလမ်းတဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။ 

ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၅ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအရမ်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻဗီယန်ထျန်းကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၇၆၀,၀၀၀ သွူ။ အာသျခဝ်ကွဉ်ႏနဝ် ပွယ်ꩻခေးပြဲင်ႏထာꩻခွုမ်ဆိုး နေင်ႏ ၅၀ ဗွေအနေႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၀၉ ဗာႏ လာဒီသဉ်ဗာကို အာသျခဝ်ကွဉ်ႏနဝ် အလဲင်ႏ ၂၅ ခေါပ် ပွယ်ꩻခေးပြဲင်ႏထာꩻခွုမ်ဆိုးနဝ်ꩻ မာꩻလွေꩻ ဝေင်ꩻဗီယန်ဆျန်းကိုသွူ။ ဝေင်ꩻဗီယန်ဆျန်းအမိဉ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ပါဠိဘာႏသာႏငဝ်းကို လင်ꩻလွဉ်နဝ်ꩻသွူ။ လာအိုဘာႏသာႏငဝ်းငွါ အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻစခါအလꩻ ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻအဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "ဝေင်ꩻစန္ဒကူး" နုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ လာအိုဘာႏသာႏငဝ်းငွါ အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻယိုခါအလꩻ အဓိပ္ပာယ်ႏစဲင်းစဲ့သေႏချာႏ တအဝ်ႏတဝ်းဒွိုန်းသွူ။ လာအိုခမ်းသားဖုံႏနဝ်ꩻတဲ့ ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻအဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "လာစန္ဒာႏ"၊ ယဟန်ႏတဲ့ အဝ်ႏရိုꩻဒျာႏ "စန္ဒကူး" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ထုဲင်ꩻတောမ်ႏခမာ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါအလꩻလဲ့ ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻအဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "ဝေင်ꩻစန္ဒကူး" နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗောဂလိ

**ဝေင်ꩻဗောဂလိ** (အိန်းကလေတ်: Bawgali) (မန်း: ဘောဂလိမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်ထင်ꩻ၊ ဖအံခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏတန်တောင်စီးကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်းဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ် တဖြုံႏလွုမ်းကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၇,၂၃၇ ဖြာꩻ၊ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၁,၉၉၉ ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗော်လခဲ

**ဝေင်ꩻဗော်လခဲ** (အိန်းကလေတ်: Bawlakhe) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ကွဉ်ႏ စောက်ꩻတနျာႏ(ကယား)ခမ်းနယ်ႏအခဝ်ထာႏဝ ဗော်လခဲခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗော်လခဲကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဖြိုင်ႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဗော်လခဲနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဗော်လခဲခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻတန်တဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄,၁၄၆ ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻတနျာႏခွိုꩻနွယ်ႏတောမ်ႏ ယင်းဘော်လိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် မန်း၊ စောက်ꩻ တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ လွယ်ကောႏ-မော်ချီး ကာꩻတဖူꩻတန်လောင်းတဲင် တောမ်ႏဝေင်ꩻလွယ်ကောႏနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၅၀)မဲင်ႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ပွဉ်ခြောင်ဖင်ႏတွို့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမက်မန်း

**ဝေင်ꩻမက်မန်း** (အဲင်းကလေတ်: Matman) (မန်း: မက်မန်းမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်ကွဉ်ႏ၊ ဝ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ မက်မန်းခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမက်မန်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခြုံꩻခြောင်ဖင်ႏကွဉ်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻမက်မန်းကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂၉၂ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗူးတီးတောင်

**ဝေင်ꩻဗူးတီးတောင်** (အဲင်းကလေတ်: Buthidaung) (မန်း: ဘူးသီးတောင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻသွတ်ꩻ ဗိဉ်းကလားပင်ႏလယ်ႏအောႏထျꩻ၊ ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ၊ မောင်တောခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗူးတီးတောင်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗူးတီးတောင် အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကရီးခါနဝ်ꩻ ထွာဖို ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၁ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၅၅,၅၄၅ ရပ်သွူ။ ဝေင်ꩻဗူးတီးတောင်ယို ကရီးခါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ရခဲင်ႏခွန်ဟော်ခမ်ꩻစိုး ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏအဝ်ႏအာခင်ႏလမ်းလဲ့ ယိုခါနဝ်ꩻ ဗဉ်ကလီကလာꩻအဝ်ႏအာလဲဉ်းတဲင် ဗုဒ္ဓအယူႏဝါႏဒသားယို အဝ်ႏဒျာႏ (၁၀%)ရပ်သွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမကွေး

**ဝေင်ꩻမကွေး** (မန်း: မကွေးမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Magway) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသန် ဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖင်ႏ သင်ဖော်ꩻတွူးဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန် မကွေးခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏမကွေးကို ကအဝ်ႏဒါႏ တွိုင်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဧရာႏဝတီႏခြောင် ထီတဖူꩻရဲဉ်ႏအလꩻ တောမ်ႏရန်ႏတကုင်ႏနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၃၇၈)မဲင်ႏ၊ တောမ်ႏမန်ႏတလေꩻနဝ်ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၁၉)မဲင်ႏသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၉ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၈၆,၇၇၂ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မကွေးတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမိစ်ငယ်

**ဝေင်ꩻမိစ်ငယ်** (မန်း: မြစ်ငယ်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Myitnge) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် မန်ႏတလေꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏအမရပူရကို ကအဝ်ႏဒါႏ မန်ႏတလေꩻဝေင်ꩻတန်ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻအမရပူရနဝ်ꩻ တောမ်ႏဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ မဲင်ႏသွူ။ နေင်ႏ ၂၀၁၄ မွူးကွို့ꩻနာꩻစရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၈,၇၈၈ ဖြာꩻ နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻမစ်ငယ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မန်ႏတလေꩻခရဲင်ႏ ရန်ႏတကုင်ႏ-မန်ႏတလေꩻ ကာꩻတဖူꩻတန်လီꩻလောင်းတဲင် ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ တအဝ်ႏသော့ꩻတဝ်းလဲ့ မျန်မာခမ်းထီတာႏ အရေꩻတန်ဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻမိစ်ငယ်ကိုနဝ်ꩻ မျန်မာခမ်း မေႏရထာꩻထာꩻမာꩻယုင်ႏဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻတဲင် မေႏရတထာꩻအရာႏသားဖုံႏ ထာꩻမာꩻသားဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနေနေသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမစ်စီးနား

**ဝေင်ꩻမစ်စီးနား** (အဲင်းကလေတ်: Myitkyina) (မန်း: မြစ်ကြီးနားမြို့) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခင်ခမ်းနယ်ႏ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ၊ မစ်စီးနားခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမစ်စီးနားကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻမစ်စီးနားကိုနဝ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏ၊ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻမစ်စီးနားဖဲ့ꩻခိုႏ မဲင်ႏ(၂၅)ရပ်ကိုနဝ်ꩻ မေခခြောင်တောမ်ႏ မလိခခြောင် ခြောင်ဆွုမ်ႏ(မြစ်ဆုံ) အဝ်ႏတဲင် အဝ်ႏခြောင်နဝ်ꩻနီဖြုံႏ ခွဲးထွူ နွို့လင်ꩻသော့ꩻလွေꩻငီꩻဝင်ꩻတခြောင်ချင်ႏတဲင် ထွာလွေꩻ ဧရာႏဝတီႏခြောင် အခဝ်ခိုႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၅၀,၀၀၀ ရပ်သွူ။

## အစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမစ်စီးနားကိုနဝ်ꩻ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏ အကိုဝွန်ႏရွုမ်ꩻဖုံႏတောမ်ႏ အစိုႏရရွုမ်ꩻအလင်ဖုံႏ၊ ခမ်းသားသီးယုင်၊ ထောင်ႏဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတန်ဒျာႏနေနေသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ကောလေက်၊ ထွာနွောင်ꩻဆရာႏ သိပ္ပံကျောင်ꩻ၊ အခေႏခံႏအရန်းထိုကျောင်ꩻ၊ အရန်းထာႏဝကျောင်ꩻတောမ်ႏ မူလရန်းကျောင်ꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ထွာဒျာႏ အဝ်ႏဗွော့ꩻလွေꩻ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထင်ꩻ ခမ်းကူဟံႏနယ်ႏသီးတဲင် ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻတာႏ အရေꩻတန်ငါႏ ဒေႏသတဖြုံႏဒျာႏတဲင် စဲ့ꩻစခန်ꩻတန်ဖုံႏ ကအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏ နေနေသွူ။ စဲ့ꩻတွိုင်ႏအခဝ်ထင်ꩻ စဲ့ꩻဌာႏနချုတ်လဲ့ အဝ်ႏဗွောင်ခါꩻနဝ်ꩻသွူ။

## လွိုင်ႏအာစီꩻပွာꩻတာႏ
အဝ်ႏမျန်မာခမ်း ဒေႏသအရပ်ရပ်ကို ဒင်ႏပသာလွေꩻကွန်ႏ မစ်စီးနားဒေႏသ နုဲင်း ဗွူကလာꩻ၊ ဓာတ်ထီ၊ ယေနံထီ၊ ခေါမ်လာꩻ၊ ပသီးခြွိုင်းခြိုꩻ၊ တသာႏဖုံႏသွူ။ အဝ်ႏမစ်စီးနားဒေႏသ ဒင်ႏပသာထန်ႏလွေꩻချာ သာႏသိကျာꩻ၊ ဗွူဟူ၊ လုံးချို(ကျောက်စိမ်း)၊ ပယဉ်း၊ ခံꩻ၊ ဗေဟံႏ၊ ကော်ဖီ၊ သေင်ႏမုဲင်းသက်ꩻ စတဲင်အဒီႏအရာႏမျိုꩻစွုမ်ႏဖုံႏ ခမ်းကိုခမ်းထန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခင်ခမ်းနယ်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းသားဖုံႏ ကသုင်ꩻဒါႏ ကွန်ႏတခြိုꩻ၊ တသီႏစတဲင်ဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻမစ်စီးနား ဖြေ့ꩻလီစာလွေꩻဖေႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ စီꩻပွာꩻရေꩻအတာႏ ထွာအရေꩻတန်ဒါႏ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် ခင်ခွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻသွူတကာႏတဝ်း လိုꩻမျိုꩻလင် လိုꩻမျိုꩻစွုမ်ႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏနွို့လွဉ်အုံတဲင် ကွုန်ꩻဟွိုင်ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏ နေနေသွူ။

## ခြွိုင်ႏသန်ꩻတာႏ

* မစ်စီးနား လိုမ်ꩻလာꩻရောႏဂါႏအစွိုးစွိုး သီးယုင်တန်
* မစ်စီးနား လိုမ်ꩻလာꩻဖေင်ꩻဖင်ꩻယာလံသား သီးယုင်

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမိစ်တား

**ဝေင်ꩻမစ်တား** (မန်း: မြစ်သားမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Myittha) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ကျောက်သယ်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမစ်တားကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏ ဝေင်ꩻတန်ဒျာႏတဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၇ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၁၈,၂၇၈ ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမစျန်းဗော

**ဝေင်ꩻမစျန်းဗော** (အဲင်းကလေတ်: Machanbaw) (မန်း: မချမ်းဘောမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ၊ ပူတာအိုခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမစျန်းဗောကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻမစျန်းဗောကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂,၃၁၅ ရပ်သွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမိဉ်းဆျန်

**ဝေင်ꩻမိဉ်းဆျန်** (မန်း: မြင်းခြံမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Myingyan) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဝေင်ꩻနယ်ႏမိဉ်းဆျန်ကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၆၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၃၇,၈၅ဝ ဖြာꩻသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမဉ်းတတ်

**ဝေင်ꩻမဉ်းတတ်** (အဲင်းကလေတ်: Mindat) (မန်း: မင်းတပ်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻ၊ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ်၊ :မဉ်းတတ်ခရဲင်ႏ၊ :ဝေင်ꩻနယ်ႏမဉ်းတတ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအကို ကဲဉ်းအာနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ချင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဖုံႏသွူ။ မဉ်းတတ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏခဝ်နဝ် ခရဲင်ႏဝေင်ꩻတဖြုံႏတဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်နယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဧရိယာႏအဲဉ်ႏလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၂)စတုရန်းမဲင်ႏရပ်တဲင် ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၁၀,၉၃၂ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမတ်တယာ

**ဝေင်ꩻမတ်တယာ** (မန်း: မတ္တရာမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Madaya) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝ မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပဉ်ဦးလွင်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမတ်တယာကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ(၂၄,၂၃၄)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻမတ်တယာကိုနဝ်ꩻ မန်းလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မန်ႏတလေꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမိဉ်းလ၊ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻ

**ဝေင်ꩻမိဉ်းလ** (မန်း: မင်းလှမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Minhla) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ဒေါမ် ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် သာႏယာႏဝတီႏခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏမိဉ်းလကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏမိဉ်းလ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻမဉ်းလနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻရန်ႏတကုင်ႏဖဲ့ꩻထင်ꩻ (၉၁)မဲင်ႏ၊ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻသာႏယာႏဝတီႏဖဲ့ꩻထင်ꩻ (၂၃)မဲင်ႏကိုသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၆၂ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၇၁၉၆ ဖြာꩻသွူ။ **မိဉ်းလ**နဝ်ꩻ မကွေးတွိုင်ꩻ တယဲတ်ခရဲင်ႏကိုတောမ်ႏ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻ သာႏယာႏဝတီႏခရဲင်ႏကို အဝ်ႏထိုꩻနီဖြုံႏတဲင် တယဲတ်ခရဲင်ႏကိုနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻမိဉ်းလအဖြုံႏခိုႏ၊ သာႏယာႏဝတီႏခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻမိဉ်းလယိုနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻမိဉ်းလအဖြုံႏဒေါမ် နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမဒေါက်

**ဝေင်ꩻမဒေါက်** (မန်း: မဒေါက်မြို့) (အဲင်းကလေတ်: Madauk) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ညောင်လေးပိဉ်ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်လေးပိဉ်ကို ကပါသော့ꩻဒါႏ သိစ်တောင်းခြောင်ဖင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻမဒေါက်ယို အဝ်ႏပါသော့ꩻဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်လေးပိဉ်ကိုလဲ့ တောမ်ႏဝေင်ꩻသွေစိဉ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏခါႏဒျာႏ သိစ်တောင်းခြောင်လွုမ်ꩻတဲင် "သွေစိဉ်မဒေါက်" နုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဟဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ တောမ်ႏဝေင်ꩻညောင်လေးပိဉ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွိုက်ခါꩻမေႏရထာꩻတဖူꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၁.၂၅)မဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမန်ကန်

**ဝေင်ꩻမန်ကန်** (အဲင်းကလေတ်: Mankan) (မန်း: မန်ကန်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏအခဝ်ကွဉ်ႏ၊ ဝ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ မက်မန်းခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်သင်ꩻကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄၁၉ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻမန်တုံ

**ဝေင်ꩻမန်တုံ** (အိန်းကလေတ်: Manton) (မန်း: မန်တုံမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ ကျောက်မဲးခရဲင်ႏ၊ တအာင်း(ပလောင်)နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမန်တုံကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။  ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄,၂၀၁ ဖြာꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ