नेपाली भाषा

**नेपाली भाषा** आर्य-भारोपेली समुह के भाषा ह जौन नेपाल लगायत भारत, भुटान आ बर्मा क कुछेक भाग म बोलल जायेला | ई भाषा नेपाल आ सिक्किम (भारत) के आधिकारीक (सरकारी काम काज) के भाषा ह | नेपाल के करीव आधा जनसंख्या आपन मातृभाषा के रूप मे ई भाषा बोलल जायेला ।

नेपाली भाषा बिभिन्न समयमा बिभिन्न नामले चिनिन्थ्यो । *खस कुरा*, *पर्वते भाषा* तथा *गोर्खाली भाषा* आदि । यी मध्ये *खस कुरा* सबैभन्दा पुरानो नाम हो । *[[खस]] जाती*हरूले बोल्ने भाषा भएको हुनाले यसलाई खस भाषा भनिएको हो । यो भाषा पश्चिम नेपालको कर्णाली क्षेत्रमा विकशित भएर पूर्व तर्फ फैलदै गएको हो । खस कुरा पश्चिम नेपालको अर्को भाषा *[[खाम कुरा]]*, जुन नेपालका मगर जातीहरूले बोल्ने गर्दछन्, संगै विकशित हुँदै अगाडी बढ्यो ।

## इतिहास

## व्याकरण

नेपाली साहित्य लाई नेपाली उखान-टुक्का तथा गाउँ खाने कथा आदिले एकदमै रोचक र धनी बनाएको छ।

न॑पाली भासामा वचन दुइ प्रकारका भनिया॑.स्वरमा वचन निम्न तरिकाल॑ ल्याऊ.
 एक वचन       बहुवचन
  अ              आ
  इ               ई
  उ               ऊ
  ए               ए॑
  आ॑             ओ॑

## वाक्यांश
                      स्वर वर्णक 
_________________________________________________________________
                           |
             लघु            |              दीर्घ 
___________________________|____________________________________
                           |
   स्वर               वर्णक   |        स्वर           वर्णक 
                           |
__________________________|______________________________________
                           |
   अ                ़      |       आ             ा    __________________________|______________________________________
                           | 
   इ                ि      |       ई              ी                            
                           |
   उ                ु      |       ऊ              ू
___________________________________________________________________
                           |
   ऋ               ृ      |        ॠ             ॠ
 __________________________________________________________________
                           |
   ए                े      |        ऐ              ै
___________________________________________________________________
   ओ               ो      |        औ              ौ

___________________________________________________________________

                      खण्डेतर वर्ण
_______________________________________________________________________
                           |
 अं      ं       ँ          |          अः                ः
_________________________________________________________________________

## पाठ्य सामग्री
### शब्दकोश
* नेपाल राजकीय प्रज्ञा-प्रतिष्ठान, नेपाली बृहत् शब्दकोश
* बालकृष्ण शर्मा नेपाली शब्दसागर
* हेमाङ्ग राज अधिकारी घटराज भट्टराई नेपाली प्रयोगात्मक शब्दकोश
* Schmidt, R. L. (1993) ''A Practical Dictionary of Modern Nepali.''
* Ralph Lilley Turner (31) ''A Comparative and Etymological Dictionary of the Nepali Language.''

### व्याकरण

* ?? राम्रो रचना, मीठो नेपाली
* मध्यचन्द्रिका
*
*

## बाहरी कड़ी
* नेपाली भाषाको बारेमा छलफल गर्ने समुह
* माध्यम नेपाली वर्डप्रोसेसर डाउनलोड गर्नुहोस् बलेन्दु शर्मा दीक्षितले वनाएको 
* उपयोगी नेपाली शब्दहरू अंग्रेजीमा अनुवाद गर्ने
* निःशुल्क युनिकोड नेपाली सामग्रीहरू

## संदर्भ

श्रेणी:नेपाल के भाषा
श्रेणी:एशिया के भाषा
श्रेणी:इंडो-आर्यन भाषा